en-gb	Regulation 11 of the 2024 Regulations omits articles 5 and 10 of the Local Government Reorganisation (Wales) (Finance) (Miscellaneous Amendments and Transitional Provisions) Order 1996 (“the 1996 Order”) as they no longer have effect.
cy-gb	Mae rheoliad 11 o Reoliadau 2024 yn hepgor erthyglau 5 a 10 o Orchymyn Ad-drefnu Llywodraeth Leol (Cymru) (Cyllid) (Diwygiadau Amrywiol a Darpariaethau Trosiannol) 1996 (“Gorchymyn 1996”) gan nad ydynt yn cael effaith mwyach.

en-gb	Article 5 of the 1996 Order specified the effect of regulation 4B and amended regulation 18(1) of the Non-Domestic Rating (Alteration of Lists and Appeals) Regulations 1993, which were revoked in relation to Wales by the Non-Domestic Rating (Alteration of Lists and Appeals) (Wales) Regulations 2005.
cy-gb	Roedd erthygl 5 o Orchymyn 1996 yn pennu effaith rheoliad 4B ac yn diwygio rheoliad 18(1) o Reoliadau Ardrethu Annomestig (Newid Rhestrau ac Apelau) 1993, a ddiddymwyd o ran Cymru gan Reoliadau Ardrethu Annomestig (Newid Rhestrau ac Apelau) (Cymru) 2005.

en-gb	Article 10 of the 1996 Order amended section 86(1) of the Local Government and Housing Act 1989, which was subsequently omitted by the Housing (Wales) Act 2014.
cy-gb	Roedd erthygl 10 o Orchymyn 1996 yn diwygio adran 86(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989, a gafodd ei hepgor wedi hynny gan Ddeddf Tai (Cymru) 2014.

en-gb	Regulation 11 of the 2024 Regulations also amends article 6(8) of the 1996 Order, to insert definitions for terms defined in section 41A of the 1988 Act (which is omitted by the 2024 Act).
cy-gb	Mae rheoliad 11 o Reoliadau 2024 hefyd yn diwygio erthygl 6(8) o Orchymyn 1996, i fewnosod diffiniadau ar gyfer termau a ddiffinnir yn adran 41A o Ddeddf 1988 (sy’n cael ei hepgor gan Ddeddf 2024).

en-gb	Regulation 22 of the 2024 Regulations revokes the Non-Domestic Rating (Discretionary Relief) Regulations 1989 (“the 1989 Regulations”), which set out processes local authorities must follow when making or revoking a decision or determination about granting discretionary relief.
cy-gb	Mae rheoliad 22 o Reoliadau 2024 yn dirymu Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Rhyddhad yn ôl Disgresiwn) 1989 (“Rheoliadau 1989”), sy’n nodi’r prosesau y mae’n rhaid i awdurdodau lleol eu dilyn wrth wneud neu ddirymu penderfyniad neu ddyfarniad ynghylch rhoi rhyddhad yn ôl disgresiwn.

en-gb	This supports the policy intention of section 8 of the 2024 Act, to remove residual constraints on the otherwise broad powers of local authorities to award discretionary relief.
cy-gb	Mae hyn yn cefnogi bwriad polisi adran 8 o Ddeddf 2024, i ddileu cyfyngiadau gweddilliol ar bwerau eang awdurdodau lleol fel arall i ddyfarnu rhyddhad yn ôl disgresiwn.

en-gb	Regulation 22 of the 2024 Regulations also revokes the Non-Domestic Rating (Demand Notices and Discretionary Relief) (Wales) (Amendment) Regulations 2006, which amended the 1989 Regulations in relation to Wales, and the Rating Lists (Postponement and Compilation) (Wales) Order 2014, which postponed the compilation of non-domestic rating lists from 1 April 2015 to 1 April 2017, as both instruments no longer have effect.
cy-gb	Mae rheoliad 22 o Reoliadau 2024 hefyd yn dirymu Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Hysbysiadau Galw am Dalu a Rhyddhad yn ôl Disgresiwn) (Cymru) (Diwygio) 2006, a ddiwygiodd Reoliadau 1989 o ran Cymru, a Gorchymyn Rhestrau Ardrethu (Gohirio Gwneud Rhestrau) (Cymru) 2014, a wnaeth ohirio llunio rhestrau ardrethu annomestig o 1 Ebrill 2015 i 1 Ebrill 2017, gan nad yw’r ddau offeryn yn cael effaith mwyach.

en-gb	Part 3 of the 2024 Regulations comes into force on 1 April 2025, to coincide with the commencement of sections 6 and 10 of the 2024 Act and the new chargeable financial year.
cy-gb	Daw Rhan 3 o Reoliadau 2024 i rym ar 1 Ebrill 2025, i gyd-fynd â chychwyn adrannau 6 a 10 o Ddeddf 2024 a’r flwyddyn ariannol drethadwy newydd.

en-gb	Regulation 23 of the 2024 Regulations amends regulation 3(2) of the Non-Domestic Rating (Collection and Enforcement) (Local Lists) Regulations 1989.
cy-gb	Mae rheoliad 23 o Reoliadau 2024 yn diwygio rheoliad 3(2) o Reoliadau Ardrethu Annomestig (Casglu a Gorfodi) (Rhestrau Lleol) 1989.

en-gb	The amendments reflect the additional circumstances in which a ratepayer’s liability is reduced to zero, as a consequence of full charitable NDR relief for unoccupied local rating list hereditaments initially introduced by the 2007 Act.
cy-gb	Mae’r diwygiadau yn adlewyrchu’r amgylchiadau ychwanegol pan fydd y swm y bydd y trethdalwr yn atebol i’w dalu yn lleihau i sero, o ganlyniad i ryddhad ardrethi annomestig elusennol llawn ar gyfer hereditamentau rhestr ardrethu leol heb eu meddiannu a gyflwynwyd yn wreiddiol gan Ddeddf 2007.

en-gb	Regulation 24 of the 2024 Regulations amends the Non-Domestic Rating (Collection and Enforcement) (Miscellaneous Provisions) Regulations 1990 (“the 1990 Regulations”).
cy-gb	Mae rheoliad 24 o Reoliadau 2024 yn diwygio Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Casglu a Gorfodi) (Darpariaethau Amrywiol) 1990 (“Rheoliadau 1990”).

en-gb	The 1990 Regulations provide that (among other things) joint owners and occupiers of a hereditament are treated as jointly and severally liable for the amount of NDR that would be payable if there were only one owner or occupier.
cy-gb	Mae Rheoliadau 1990 yn darparu (ymhlith pethau eraill) fod cydberchnogion a chydfeddianwyr hereditament i’w trin fel pe baent yn atebol ar y cyd ac yn unigol am swm yr ardrethi annomestig a fyddai’n daladwy pe bai un perchennog neu feddiannydd yn unig.

en-gb	The amendments provide for the consistent treatment of charities and CASCs which are jointly and severally liable in respect of occupied and unoccupied local rating list hereditaments, following the changes to charitable relief introduced by the 2003 and 2007 Acts.
cy-gb	Mae’r diwygiadau yn darparu ar gyfer sicrhau cysondeb wrth drin yr elusennau a’r clybiau chwaraeon amatur cymunedol sy’n atebol ar y cyd ac yn unigol mewn cysylltiad â hereditamentau rhestr ardrethu leol a feddiennir a heb eu meddiannu, yn dilyn y newidiadau i ryddhad elusennol a gyflwynwyd gan Ddeddfau 2003 a 2007.

en-gb	Regulation 25 omits paragraph 39 of Schedule 1 to the Government of Wales Act 2006 (Consequential Modifications and Transitional Provisions) Order 2007.
cy-gb	Mae rheoliad 25 yn hepgor paragraff 39 o Atodlen 1 i Orchymyn Deddf Llywodraeth Cymru 2006 (Addasiadau Canlyniadol a Darpariaethau Trosiannol) 2007.

en-gb	This provision no longer has effect, as it amended Part 1 of Schedule 7 to the 1988 Act, which is omitted by the 2024 Act.
cy-gb	Nid yw’r ddarpariaeth hon yn cael effaith mwyach, gan ei bod yn diwygio Rhan 1 o Atodlen 7 i Ddeddf 1988, sy’n cael ei hepgor gan Ddeddf 2024.

en-gb	Regulation 26 of the Regulations amends the Non-Domestic Rating (Demand Notices) (Wales) Regulations 2017 to refer to provisions in new Part A2 of Schedule 7 to the 1988 Act (as inserted by the 2024 Act), for the calculation of the NDR multiplier for the relevant year.
cy-gb	Mae rheoliad 26 o’r Rheoliadau yn diwygio Rheoliadau Ardrethu Annomestig (Hysbysiadau Galw am Dalu) (Cymru) 2017 i gyfeirio at ddarpariaethau yn y Rhan newydd A2 o Atodlen 7 i Ddeddf 1988 (fel y’i mewnosodwyd gan Ddeddf 2024), ar gyfer cyfrifo’r lluosydd ardrethu annomestig ar gyfer y flwyddyn berthnasol.

en-gb	Regulation 27 omits regulation 7 of the Non-Domestic Rating (Miscellaneous and Consequential Amendments to Secondary Legislation) (Wales) Regulations 2024, to ensure that the provisions in regulation 3(7) of the 1990 Regulations (as amended by regulation 24 of the 2024 Regulations) only include amendments made in relation to England.
cy-gb	Mae rheoliad 27 yn hepgor rheoliad 7 o Reoliadau Ardrethu Annomestig (Diwygiadau Amrywiol a Chanlyniadol i Is-ddeddfwriaeth) (Cymru) 2024, er mwyn sicrhau nad yw’r darpariaethau yn rheoliad 3(7) o Reoliadau 1990 (fel y’u diwygiwyd gan reoliad 24 o Reoliadau 2024) ond yn cynnwys diwygiadau a wneir o ran Lloegr.

en-gb	No consultation has been undertaken in respect of the 2024 Regulations.
cy-gb	Ni chynhaliwyd ymgynghoriad mewn cysylltiad â Rheoliadau 2024.

en-gb	The 2024 Regulations primarily make technical and textual amendments to update references in secondary legislation and ensure the existing policy effects are maintained, as a consequence of the policy and legislative changes introduced by the 2024 Act and previous Acts dealing with related matters.
cy-gb	Diwygiadau technegol a thestunol sy’n cael eu gwneud yn bennaf gan Reoliadau 2024 i ddiweddaru cyfeiriadau mewn is-ddeddfwriaeth a sicrhau bod yr effeithiau polisi presennol yn cael eu cynnal, o ganlyniad i’r newidiadau polisi a deddfwriaethol a gyflwynir gan Ddeddf 2024 ac a gyflwynwyd gan Ddeddfau blaenorol sy’n ymdrin â materion cysylltiedig.

en-gb	The policy changes introduced by the 2024 Act were the subject of recent consultations on the reform of NDR and council tax.
cy-gb	Roedd y newidiadau polisi a gyflwynir gan Ddeddf 2024 yn destun ymgyngoriadau diweddar ar ddiwygio ardrethi annomestig a’r dreth gyngor.

en-gb	Regulatory Impact Assessment (RIA)
cy-gb	Asesiad Effaith Rheoleiddiol (RIA)

en-gb	An RIA has not been prepared for the 2024 Regulations.
cy-gb	Nid oes Asesiad Effaith Rheoleiddiol wedi ei baratoi ar gyfer Rheoliadau 2024.

en-gb	The 2024 Regulations have the effect of preserving the existing policy position by ensuring the secondary legislation they amend remains effective and is compatible with the policy intention of changes introduced by primary legislation.
cy-gb	Effaith Rheoliadau 2024 yw cadw’r sefyllfa bolisi bresennol drwy sicrhau bod yr is-ddeddfwriaeth y maent yn ei diwygio yn parhau yn effeithiol a’i bod yn gydnaws â bwriad polisi’r newidiadau a gyflwynir gan ddeddfwriaeth sylfaenol.

en-gb	This is in line with the policy set out in the Welsh Ministers’ code of practice for carrying out RIAs for subordinate legislation.
cy-gb	Mae hyn yn cydymffurfio â’r polisi a nodir yng nghod ymarfer Gweinidogion Cymru o ran cynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol ar gyfer is-ddeddfwriaeth.

en-gb	Growing for the Environment – General Rules Booklet
cy-gb	Tyfu er mwyn yr Amgylchedd – Y Llyfryn Rheolau Cyffredinol

en-gb	Introduction:
cy-gb	Cyflwyniad:

en-gb	Supporting the rural economy and the transition to the Sustainable Farming Scheme
cy-gb	Cefnogi'r economi wledig a'r newid i'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy

en-gb	The Programme for Government sets out our commitments to continue supporting farmers to produce food in a sustainable way, whilst taking action to respond to the climate emergency and to help reverse the decline in biodiversity.
cy-gb	Mae'r Rhaglen Lywodraethu yn disgrifio’n hymrwymiadau i gefnogi ffermwyr i gynhyrchu bwyd mewn ffordd gynaliadwy, ac i weithredu hefyd i ymateb i'r argyfwng hinsawdd a helpu i wrthdroi'r dirywiad mewn bioamrywiaeth.

en-gb	Funding support for farmers, land managers and associated rural sectors is delivered through a flexible framework of support, with schemes – including the Growing for the Environment Scheme - delivering towards the following themes:
cy-gb	Darperir cymorth ariannol i ffermwyr, rheolwyr tir a sectorau gwledig cysylltiedig drwy fframwaith cymorth hyblyg, ac mae cynlluniau – gan gynnwys y Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd – yn cyfrannu at y themâu canlynol:

en-gb	Farm scale land management
cy-gb	Rheoli tir ar lefel fferm

en-gb	On farm environmental improvements
cy-gb	Gwelliannau amgylcheddol ar ffermydd

en-gb	On farm efficiency and diversification
cy-gb	Effeithlonrwydd ac arallgyfeirio ar ffermydd

en-gb	Landscape scale land management
cy-gb	Rheoli tir ar lefel tirwedd

en-gb	Woodland and forestry
cy-gb	Coetiroedd a choedwigaeth

en-gb	Food and farming supply chains
cy-gb	Cadwyni cyflenwi bwyd a ffermio

en-gb	The framework is designed to both support action in response to the challenges and opportunities available and to inform the continuing development of the Sustainable Farming Scheme, which will reward farmers for the work they do now to lower their carbon footprint, improve the environment and produce food in a sustainable way.
cy-gb	Nod y fframwaith yw cefnogi camau gweithredu sy’n ymateb i'r heriau ac i’r cyfleoedd sydd ar gael, a llywio’r gwaith parhaus o ddatblygu’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy – cynllun a fydd yn gwobrwyo ffermwyr am y gwaith y maent yn ei wneud ar hyn o bryd i leihau eu hôl troed carbon, gwella'r amgylchedd a chynhyrchu bwyd mewn ffordd gynaliadwy.

en-gb	Further information on the themes and schemes being developed are available at: https://businesswales.gov.wales/walesruralnetwork/
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am y themâu a'r cynlluniau sy'n cael eu datblygu ar gael yn: https://businesswales.gov.wales/walesruralnetwork/cy

en-gb	Section A – Introduction
cy-gb	Adran A – Cyflwyniad

en-gb	These Guidance Notes explain the Growing for the Environment Scheme.
cy-gb	Mae'r Nodiadau Canllaw hyn yn esbonio'r Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	This application window supports the establishment of a range of spring and summer sown crops which can result in improvements in the environmental performance of a farm business.
cy-gb	Mae'r ffenest ymgeisio hon yn cefnogi sefydlu cnydau sy’n cael eu hau yn y gwanwyn a’r haf a all arwain at welliannau ym mherfformiad amgylcheddol busnes y fferm.

en-gb	These include mixed leys, protein crops and unsprayed cereals.  The full list of eligible crops and requirements have been specified along with a standard payment per hectare.
cy-gb	Maen nhw’n cynnwys gwyndynnydd cymysg, cnydau protein ac ydau heb eu chwistrellu, Mae’r holl gnydau cymwys a’r gofynion wedi’u rhestru ac mae’r taliad safonol fesul hectar wedi’i bennu.

en-gb	Full list of objectives and eligible crops are available at Annexes A and B.
cy-gb	Mae rhestr lawn o’r amcanion a’r cnydau cymwys i’w gweld yn Atodiadau A a B.

en-gb	If you then consider you may qualify for support under this scheme and you want to apply, please see Section D Applying for the Growing for the Environment Scheme and the How to Complete booklet.
cy-gb	Os ydych wedyn yn credu y gallech fod yn gymwys i gael cymorth o dan y cynllun hwn a'ch bod am wneud cais, gweler Adran D Gwneud Cais i’r Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd a'r llyfryn Sut i Lenwi.

en-gb	The application window will open on 6 November 2023 and close on 15 December 2023.
cy-gb	Bydd y ffenest ymgeisio yn agor ar 6 Tachwedd 2023 ac yn cau ar 15 Rhagfyr 2023.

en-gb	The indicative budget allocation for this application window is £1.5m.
cy-gb	Y gyllideb fras sydd wedi’i dyrannu ar gyfer y ffenest ymgeisio hon yw £1.5m.

en-gb	Growing for the Environment is a grant scheme available to all eligible farmers in Wales.
cy-gb	Mae Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn gynllun grant sydd ar gael i bob ffermwr cymwys yng Nghymru.

en-gb	The scheme supports the growing and utilisation of crops, which can result in improvements in the environmental performance of a farm business.
cy-gb	Mae'r cynllun yn cefnogi tyfu a defnyddio cnydau mewn ffordd sy’n gallu arwain at wella perfformiad amgylcheddol busnes fferm.

en-gb	The scheme objectives are to support farmers to:
cy-gb	Amcanion y cynllun yw cefnogi ffermwyr i wneud y canlynol:

en-gb	• Reduce carbon and greenhouse gas emissions.
cy-gb	• Lleihau allyriadau carbon a nwyon tŷ gwydr.

en-gb	• Adapt to climate change and build greater resilience into farm businesses.
cy-gb	• Addasu i newid yn yr hinsawdd a gwneud busnesau fferm yn fwy cadarn.

en-gb	• Improve water quality and reduce flood risks.
cy-gb	• Gwella ansawdd dŵr a lleihau'r perygl o lifogydd.

en-gb	• Contribute towards a reversal in the decline of Wales’ native biodiversity.
cy-gb	• Cyfrannu at wyrdroi’r dirywiad ym mioamrywiaeth frodorol Cymru.

en-gb	Crops and activity supported through the Growing for the Environment scheme have been pre-identified as offering clear and quantifiable benefits to the environment and farm business.
cy-gb	Mae cnydau a gweithgareddau a gefnogir drwy'r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd wedi cael eu nodi ymlaen llaw fel rhai sy'n cynnig manteision clir a mesuradwy i'r amgylchedd a busnes y fferm.

en-gb	For this round, seven additional new options have been included and their descriptions and requirements are explained at Annex B.
cy-gb	Ar gyfer y rownd hon, mae saith opsiwn newydd wedi’u hychwanegu ac rydym yn eu disgrifio ac yn esbonio’r gofynion yn Atodiad B.

en-gb	Please read the Growing for the Environment rules and guidance document before submitting an Expression of Interest (EoI).
cy-gb	Darllenwch y ddogfen rheolau a chanllawiau Tyfu er mwyn yr Amgylchedd cyn cyflwyno datganiad o ddiddordeb.

en-gb	Any changes will be publicised via the Welsh Government website, GWLAD online and, where necessary, we will contact you directly.
cy-gb	Bydd unrhyw newidiadau yn cael eu cyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cymru, GWLAD ar-lein a, lle bo angen, byddwn yn cysylltu â chi'n uniongyrchol.

en-gb	Section B – Growing for the Environment Eligibility
cy-gb	Adran B: Tyfu er mwyn yr Amgylchedd – Pwy sy’n Gymwys

en-gb	You are eligible to apply if:
cy-gb	Rydych yn gymwys os ydych yn bodloni’r meini prawf isod:

en-gb	You are registered with the Welsh Government and have been issued with a Customer Reference Number (CRN).
cy-gb	Rydych wedi’ch cofrestru gyda Llywodraeth Cymru ac wedi cael Cyfeirnod Cwsmer (CRN).

en-gb	Please refer to the Welsh Government website for the how to register guidance or call the RPW Customer Contact Centre on 0300 062 5004.
cy-gb	I gael canllawiau ar sut i gofrestru, ewch i wefan Llywodraeth Cymru neu ffoniwch Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid RPW ar 0300 062 5004.

en-gb	You must:
cy-gb	Rhaid ichi:

en-gb	be a primary producer of agricultural products
cy-gb	fod yn gynhyrchydd cynradd cynhyrchion amaethyddol

en-gb	have 3ha of eligible agricultural land registered with RPW in Wales or
cy-gb	bod â thri hectar o dir amaethyddol cymwys yng Nghymru sydd wedi'i gofrestru gydag RPW, neu

en-gb	be able to demonstrate over 550 standard labour hours
cy-gb	gallu dangos mwy na 550 o oriau llafur safonol

en-gb	We will check if you have an eligible Basic Payment Scheme or Organic Support claim to verify if you are a primary producer of agricultural products and you have 3ha of eligible agricultural land in Wales.
cy-gb	Byddwn yn edrych i weld a ydych wedi gwneud hawliad cymwys o dan Gynllun y Taliad Sylfaenol neu’r cynllun Cymorth Organig i gadarnhau’ch bod yn gynhyrchydd cynradd cynhyrchion amaethyddol a bod gennych 3ha o dir amaethyddol cymwys yng Nghymru.

en-gb	If you have not submitted claims for either of these schemes or we are unable to verify the land, you must submit documentary evidence with your EoI to verify that you are a primary producer of agricultural products and that you meet either the 3ha or 550 standard labour hours’ eligibility criteria.
cy-gb	Os nad ydych wedi cyflwyno hawliadau i’r naill gynllun na'r llall neu os na allwn gadarnhau bod gennych 3ha o dir, bydd rhaid ichi gyflwyno tystiolaeth ddogfennol gyda'ch datganiad o ddiddordeb i gadarnhau eich bod yn gynhyrchydd cynradd cynhyrchion amaethyddol a'ch bod naill ai’n bodloni’r amod 3ha neu’r amod 550 o oriau llafur safonol.

en-gb	The primary production of agricultural products includes the following farming sectors:
cy-gb	Mae cynhyrchwyr cynradd cynhyrchion amaethyddol yn cynnwys y sectorau ffermio canlynol:

en-gb	arable
cy-gb	cnydau âr

en-gb	beef
cy-gb	eidion

en-gb	dairy
cy-gb	godro

en-gb	goats
cy-gb	geifr

en-gb	horticulture (including hydroponics and aquaponics)
cy-gb	garddwriaeth (gan gynnwys hydroponeg a phlanhigion dŵr)

en-gb	pigs
cy-gb	moch

en-gb	poultry
cy-gb	dofednod

en-gb	sheep
cy-gb	defaid

en-gb	apiculture
cy-gb	cadw gwenyn

en-gb	You are not eligible if:
cy-gb	Nid ydych yn gymwys:

en-gb	you are an Equine customer (including grazing horses)
cy-gb	os ydych yn gwsmer sy'n cadw ceffylau (gan gynnwys pori ceffylau)

en-gb	you are a Forestry customer (including woodland only owners)
cy-gb	os ydych yn gwsmer coedwigaeth (gan gynnwys pobl sy'n berchen ar goetir yn unig)

en-gb	a group of farmers (including Producer Organisations)
cy-gb	os ydych yn grŵp o ffermwyr (gan gynnwys Cymdeithasau Cynhyrchwyr)

en-gb	However, if two or more agricultural holdings are managed as a single unit, or in a single ownership, or to some extent have common management, common financial accounts, common livestock, machinery and/or feeding stores that will be classed as a single business.
cy-gb	Fodd bynnag, os yw dau ddaliad amaethyddol neu fwy'n cael eu rheoli fel uned unigol neu fod un person yn berchen arnynt neu eu bod i ryw raddau’n cael eu rheoli ar y cyd, a bod ganddynt gyfrifon ariannol cyffredin, da byw cyffredin, peiriannau a/neu storfeydd bwydo cyffredin, byddant yn cael eu hystyried yn un busnes.

en-gb	Eligible costs
cy-gb	Costau cymwys

en-gb	Only activity included in the List of Eligible activity set out in Annex B will attract funding.
cy-gb	Dim ond ar gyfer gweithgareddau a restrir yn y Rhestr o Weithgareddau Cymwys yn Atodiad B y byddwch yn gymwys i gael taliad.

en-gb	The activity must meet or exceed the minimum specification described.
cy-gb	Rhaid i weithgareddau fodloni neu ragori ar y fanyleb ofynnol a ddisgrifir.

en-gb	Ineligible Costs
cy-gb	Costau Anghymwys

en-gb	Crops not included within the Annex B descriptions
cy-gb	Cnydau nad ydynt yn cael eu disgrifio yn Atodiad B

en-gb	Crops grown on land not registered to your CRN.
cy-gb	Cnydau sy'n cael eu tyfu ar dir nad yw wedi'i gofrestru i'ch CRN.

en-gb	Maximum and Minimum Grant
cy-gb	Y Grant Mwyaf a Lleiaf

en-gb	The maximum grant award is £5,000.
cy-gb	Y grant mwyaf y gellir ei ddyfarnu yw £5,000.

en-gb	The minimum grant award is equivalent to the payment rate for 1 ha of eligible crop.
cy-gb	Mae’r grant lleiaf y gellir ei ddyfarnu yn cyfateb i'r gyfradd dalu ar gyfer un hectar o gnwd cymwys.

en-gb	Your application may exceed the maximum grant.
cy-gb	Cewch wneud cais am fwy na’r grant mwyaf.

en-gb	If your EoI is selected, the related claim will be capped to the maximum £5,000.
cy-gb	Os byddwn yn dewis eich datganiad o ddiddordeb, bydd yr hawliad cysylltiedig yn cael ei gapio i'r uchafswm o £5,000.

en-gb	Key Requirements
cy-gb	Gofynion Allweddol

en-gb	The minimum area that can be applied for is 1 ha of crops.
cy-gb	Yr arwynebedd lleiaf y gellir gwneud cais arno yw un hectar o gnydau gorchudd.

en-gb	The 1 ha minimum area can be comprised of an accumulation of smaller areas in more than one field parcel, providing the contributing area does not fall below 0.10 ha in size in any individual field parcel.
cy-gb	Caiff yr arwynebedd lleiaf o un hectar gynnwys nifer o ddarnau llai o dir mewn mwy nag un parsel cae, cyn belled nad yw arwynebedd unrhyw barsel cae unigol yn is na 0.10 hectar.

en-gb	Applicants can split the minimum 1ha area across one or more land parcels.
cy-gb	Caiff ymgeiswyr rannu'r arwynebedd lleiaf o un hectar rhwng un neu fwy o barseli tir.

en-gb	All crops to be grown to the standards set out in Annex B.
cy-gb	Rhaid tyfu pob cnwd yn unol â'r safonau a nodir yn Atodiad B.

en-gb	The choice of variety and mix of species needs to be appropriate to the location.
cy-gb	Mae angen i'r amrywiaeth a’r cymysgedd o rywogaethau a ddewisir fod yn briodol i'r lleoliad.

en-gb	Only use certified seed at the recommended seed rate.
cy-gb	Dim ond hadau ardystiedig y dylid eu defnyddio, a dylid eu hau ar y gyfradd hau a argymhellir.

en-gb	A soil test must be carried out, or have been undertaken in the 3 years prior to application (see table 1).
cy-gb	Rhaid cynnal prawf pridd, neu rhaid bod un wedi’i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais (gweler tabl 1).

en-gb	The minimum requirement for this test is an analysis of P, K and pH levels.
cy-gb	Y gofyniad sylfaenol ar gyfer y prawf hwn yw dadansoddiad o lefelau P, K a pH.

en-gb	A soil test will be required for every individual field parcel, i.e. if a crop is grown in two field parcels, two separate soil tests will be required.
cy-gb	Bydd angen prawf pridd ar gyfer pob parsel cae unigol, h.y. os bydd cnwd yn cael ei dyfu mewn dau barsel cae, bydd angen dau brawf pridd ar wahân.

en-gb	The requirements for utilisation and retention of crops differ, these are summarised in Table 1.
cy-gb	Mae’r gofynion o ran defnyddio a chadw cnydau’n gwahaniaethu. Rydym yn eu crynhoi yn Nhabl 1.

en-gb	Table 1 – Requirements for utilisation and retention of crops:
cy-gb	Tabl 1 – Gofynion o ran defnyddio a chadw cnydau:

en-gb	Option
cy-gb	Opsiwn

en-gb	Soil test required
cy-gb	Angen prawf pridd?

en-gb	Earliest graze
cy-gb	Dim pori cyn

en-gb	Earliest harvest
cy-gb	Dim cynaeafu cyn

en-gb	Retain until
cy-gb	Ei gadw tan

en-gb	Mixed leys.
cy-gb	Gwyndynnydd cymysg.

en-gb	NA
cy-gb	Amh

en-gb	3 years following establishment
cy-gb	3 blynedd ar ôl ei sefydlu

en-gb	2 years following establishment
cy-gb	2 flynedd ar ôl ei sefydlu

en-gb	Red clover or Lucerne.
cy-gb	Meillion coch neu liwsern.

en-gb	Protein crops.
cy-gb	Cnydau protein.

en-gb	(No weed control)
cy-gb	(Dim rheoli chwyn)

en-gb	15 July 2025
cy-gb	15 Gorff 2025

en-gb	Unsprayed root or forage crop with ungrazed field margins.
cy-gb	Gwreiddgnwd neu gnwd pori heb ei chwistrellu, gydag ymylon y caeau heb eu pori

en-gb	15 February 2026 for the ungrazed margins
cy-gb	15 Chwefror 2026 ar gyfer yr ymylon heb eu pori

en-gb	Unsprayed spring sown cereals.
cy-gb	Ydau a heuir yn y gwanwyn, heb eu chwistrellu

en-gb	Unsprayed spring cereals under sown with mixed ley.
cy-gb	Ydau gwanwyn, heb eu chwistrellu, â gwyndwn cymysg wedi’i hau o danynt

en-gb	1 August 2025 (cereals)
cy-gb	1 Awst 2025 (ydau)

en-gb	3 years following establishment (mixed ley)
cy-gb	3 blynedd ar ôl ei sefydlu (gwyndwn cymysg)

en-gb	Unsprayed cereal and protein crop mix.
cy-gb	Cymysgedd o ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu

en-gb	Unsprayed cereal and protein crop under sown with mixed ley.
cy-gb	Ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu, gyda gwyndwn cymysg wedi’i hau o danynt

en-gb	1 August 2025 (cereal and protein crop)
cy-gb	1 Awst 2025 (ŷd a chnwd protein)

en-gb	Under sowing maize (Spring / summer sown)
cy-gb	Hau o dan indrawn (wedi’i hau yn y gwanwyn / haf

en-gb	Unsprayed spring cereals under sown with Red Clover.
cy-gb	Ydau’r gwanwyn, heb eu chwistrellu, gyda meillion coch wedi’u hau o danynt.

en-gb	2 years from establishment (mixed ley)
cy-gb	2 flynedd ar ôl ei sefydlu (gwyndwn cymysg)

en-gb	Retain unharvested, unsprayed cereal margins.
cy-gb	Cadw ymylon caeau o ŷd, heb eu cynaeafu a heb eu chwistrellu.

en-gb	Uncultivated fallow cereal margins
cy-gb	Ymylon caeau ŷd yn wyndwn heb ei drin

en-gb	Cultivated fallow cereal margins
cy-gb	Ymylon caeau ŷd yn wyndwn wedi’u trin

en-gb	Unsprayed spring sown cereals with stubbles retained.
cy-gb	Ydau a heuir yn y gwanwyn heb eu chwistrellu, gyda’r sofl wedi’i gadw.

en-gb	Unsprayed cereal and protein crop mix with stubbles retained.
cy-gb	Cymysgedd o ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu a’r sofl wedi’i gadw.

en-gb	1 August 2025 (cereal and protein crop)
cy-gb	1 Awst 2025 (ydau a chnwd protein)

en-gb	15 February 2026 (stubble)
cy-gb	15 Chwefror 2026 (sofl)

en-gb	Wildlife cover crop.
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt.

en-gb	Retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Ei gadw tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	Wildlife cover crop.
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt .

en-gb	Retained for 2 years until 15 February 2027.
cy-gb	Ei gadw am 2 flynedd tan 15 Chwefror 2027.

en-gb	You will be required to take action to rectify any immediate deficiencies identified in P, K and pH levels prior to establishment.
cy-gb	Bydd gofyn i chi gymryd unrhyw gamau sydd eu hangen i unioni unrhyw ddiffygion a welir o ran lefelau P, K a pH cyn sefydlu'r cnwd nesaf.

en-gb	(Options 1 – 8 and option 10) This could include the application of lime, fertiliser with appropriate P and K levels, slurry or manure.
cy-gb	(Opsiynau 1 – 8 ac opsiwn 10) Gallai hyn gynnwys defnyddio calch, gwrtaith â lefelau priodol o P a K, slyri neu dail.

en-gb	Applications must be undertaken in compliance with a recognised fertiliser recommendation system, such as AHDB’s RB209.
cy-gb	Rhaid eu gwasgaru yn unol â system argymell gwrtaith gydnabyddedig, megis RB209 AHDB.

en-gb	For option 9, the results of the soil tests will inform future action required to rectify any deficiencies identified prior to the next crop being established.
cy-gb	Ar gyfer opsiwn 9, defnyddir canlyniadau’r prawf pridd i benderfynu ar ba gamau sydd eu hangen yn y dyfodol i unioni diffygion y welir, cyn sefydlu’r cnwd nesaf.

en-gb	A record of all field activity, including cultivation and sowing dates, seed rates, grazing date and stocking rates should be kept and submitted as part of the claim.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys dyddiadau trin a hau, cyfraddau hau, dyddiadau pori a chyfraddau stocio a'i gyflwyno fel rhan o'r hawliad.

en-gb	In situations where a crop has not been established successfully, due to adverse weather or pest damage, you should inform RPW immediately via your RPW Online account.
cy-gb	Mewn sefyllfaoedd lle nad yw cnwd wedi cydio’n llwyddiannus, oherwydd tywydd garw neu ddifrod gan bla, dylech roi gwybod i RPW ar unwaith drwy’ch cyfrif RPW Ar-lein.

en-gb	Applicants must ensure seed availability before accepting the Grant Award Letter.
cy-gb	Rhaid i ymgeiswyr sicrhau bod yr hadau ar gael cyn derbyn llythyr dyfarnu’r grant.

en-gb	Prior to submitting an EoI, where appropriate, applicants are encouraged to consider how they will utilise the crop, either through grazing, combining as grain, crimping or harvesting as whole crop silage.
cy-gb	Cyn Datgan Diddordeb, rydym yn annog ymgeiswyr i ystyried sut y byddant yn defnyddio’r cnwd, naill ai ei bori, ei gombeinio fel ŷd, ei grimpio neu ei gynaeafu fel silwair o gnwd cyfan.

en-gb	Where a cereal crop is to be harvested as forage, the choice of crop and sowing date should be considered in relation to the earliest harvesting date.
cy-gb	Os mai’r bwriad yw cynaeafu cnwd ŷd fel porthiant, wrth ddewis y cnwd a’r dyddiad hau, dylid ystyried y dyddiad cynaeafu cynharaf (y dyddiad ‘dim cynaeafu cyn’).

en-gb	Applicants should also consider the management requirements where field margins are to be retained, remain fallow or unharvested.
cy-gb	Dylai ymgeiswyr ystyried hefyd y gofynion rheoli os cedwir ymyl cae, a oes angen ei gadw’n wyndwyn neu ei gadw heb ei gynaeafu.

en-gb	The Grant Award for this window will end 28 February 2026, all claims must be submitted by this date.
cy-gb	Bydd y Grant a roddir ar gyfer y cyfnod hon yn dod i ben ar 28 Chwefror 2026, a dylid cyflwyno pob hawliad erbyn y dyddiad hwn.

en-gb	Claims can be submitted at any time once the activity has been completed.
cy-gb	Cewch hawlio unrhyw bryd unwaith y bydd y gweithgaredd wedi’i gwblhau.

en-gb	No extensions will be granted beyond 31 March 2026.
cy-gb	Ni fydd estyniad ar ôl 31 Mawrth 2026.

en-gb	Section C – Other Schemes
cy-gb	Adran C – Cynlluniau Eraill

en-gb	Details of the relationship between Growing for the Environment and land entered into other schemes are set out below:
cy-gb	Disgrifir y berthynas rhwng y Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd a chynlluniau eraill isod:

en-gb	Habitat Wales Scheme
cy-gb	Cynllun Cynefin Cymru

en-gb	Habitat land included in the Habitat Wales Scheme is not eligible to be included in the Growing for the Environment scheme.
cy-gb	Chewch chi ddim cynnwys tir cynefin sydd wedi’i gynnwys yng Nghynllun Cynefin Cymru yn y Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Organic Conversion Scheme and Organic Support
cy-gb	Cynllun Troi’n Organig a’r Cynllun Cymorth Organig

en-gb	Land included in an Organic Conversion Scheme agreement or included in a claim for Organic Support can be included in the Growing for the Environment scheme.
cy-gb	Mae hawl cynnwys tir sy’n rhan o gytundeb Cynllun Troi’n Organig neu sydd wedi’i gynnwys mewn hawliad am Gymorth Organig yn y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Section D - Consents
cy-gb	Adran D – Caniatadau

en-gb	You are required to comply with all legal requirements relating to your land.
cy-gb	Mae'n ofynnol ichi gydymffurfio â'r holl ofynion cyfreithiol sy’n berthnasol i’ch tir.

en-gb	In certain circumstances, consent may be required from relevant authorities, e.g. Natural Resources Wales, in order to undertake certain activity.
cy-gb	Mewn rhai amgylchiadau, efallai y bydd angen caniatâd gan yr awdurdodau perthnasol, e.e. Cyfoeth Naturiol Cymru, er mwyn ymgymryd â rhai gweithgareddau.

en-gb	It is your responsibility to seek any consent required to carry out the Growing for the Environment activity.
cy-gb	Eich cyfrifoldeb chi yw ceisio unrhyw ganiatâd sydd ei angen i gynnal gweithgareddau o dan y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Note - this is not an exhaustive list.
cy-gb	Noder – nid yw hon yn rhestr gynhwysfawr.

en-gb	Designated Areas:
cy-gb	Ardaloedd Dynodedig:

en-gb	Site of Special Scientific Interest (SSSI), National Nature Reserves (NNR), Special Protection Areas (SPA) and Special Areas of Conservation (SAC):
cy-gb	Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA), Gwarchodfa Natur Genedlaethol (GNG), Ardal Gwarchodaeth Arbennig (AGA) ac Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA):

en-gb	Land designated as a SSSI (including SPAs and SACs) or a NNR can be included within your Growing for the Environment Grant Award area, but the requirements of your Growing for the Environment Grant Award must not conflict with the management requirements of land under such designations.
cy-gb	Os oes gennych dir sydd wedi’i ddynodi’n SoDdGA (gan gynnwys ACA ac AGA) neu yn GNG, gallwch ei gynnwys yn ardal eich Grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd – ond rhaid sicrhau nad yw gofynion eich Grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn gwrthdaro â gofynion rheoli tir ei ddynodiad.

en-gb	Natural Resource Wales (NRW) are the relevant authority for the management of SSSIs and NNRs.
cy-gb	Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yw’r awdurdod sy’n gyfrifol am reoli SoDdGAau a Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol.

en-gb	It is a legal requirement to obtain written consent from NRW where activity is located on that land.
cy-gb	Mae'n ofyniad cyfreithiol cael caniatâd ysgrifenedig gan CNC i gynnal gweithgareddau ar y tir hwnnw.

en-gb	Registered Parks and Gardens, Ancient Monuments and other Historic Environment Features:
cy-gb	Parciau a Gerddi Cofrestredig, Henebion Rhestredig a Nodweddion Hanesyddol Eraill:

en-gb	The requirements of your Growing for the Environment Grant Award must not conflict with the management requirements on land designated as Ancient Monuments or result in damage to Registered Parks and Gardens, Ancient Monuments or other Historic Environment Features.
cy-gb	Rhaid ichi sicrhau nad yw gofynion dyfarnu’ch Grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn gwrthdaro â gofynion rheoli tir sydd wedi’i ddynodi’n Heneb Restredig nac yn difrodi Parciau a Gerddi Cofrestredig, Heneb Restredig na Nodweddion eraill yn yr Amgylchedd Hanesyddol.

en-gb	CADW are the relevant authority for the management of Ancient Monuments and Registered Parks and Gardens.
cy-gb	CADW yw’r corff sy’n gyfrifol am reoli Henebion Rhestredig a Pharciau a Gerddi Cofrestredig.

en-gb	Written consent may be required from CADW where you intend to undertake activity on that land.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd angen ei ganiatâd ysgrifenedig arnoch os ydych yn bwriadu cynnal gweithgareddau ar y tir hwnnw.

en-gb	If you intend to undertake activity involving ground disturbance on a Historic Environment Feature consent will be required, from the appropriate Welsh Archaeological Trust in your area.
cy-gb	Os ydych am gynnal gweithgareddau sy’n golygu aflonyddu’r tir ar nodwedd mewn Amgylchedd Hanesyddol, bydd angen arnoch ganiatâd yr Ymddiriedolaeth Archeolegol Leol yn eich ardal.

en-gb	Environmental Impact Assessment (Agriculture) (Wales) (EIA) Regulations 2007:
cy-gb	Rheoliadau Asesu'r Effeithiau Amgylcheddol (EIA) (Amaethyddiaeth) (Cymru) 2017:

en-gb	If you intend to disturb any vegetation which has a composition of less than 25% sown agricultural species, you may require consent under the Environmental Impact Assessment (Agriculture) (Wales) (EIA) Regulations 2007.
cy-gb	Os ydych yn bwriadu aflonyddu ar lystyfiant y mae llai na 25% ohono’n rhywogaethau amaethyddol sydd wedi’u hau, efallai y bydd angen caniatâd arnoch o dan Reoliadau Asesu’r Effeithiau Amgylcheddol (EIA) (Amaethyddiaeth) (Cymru) 2007.

en-gb	Public Rights of Way:
cy-gb	Hawliau Tramwy Cyhoeddus:

en-gb	If you intend to undertake an activity that potentially obstructs a Public Right of Way you will require consent from the Local Authority or National Park Authority.
cy-gb	Os ydych yn bwriadu cynnal gweithgareddau a allai gau Hawl Tramwy Cyhoeddus, bydd angen ichi gael caniatâd yr Awdurdod Lleol neu'r Awdurdod Parc Cenedlaethol.

en-gb	Other:
cy-gb	Arall:

en-gb	You must comply with minimum standards and legislative requirements regarding the environment, hygiene, animal welfare and all relevant health and safety standards.
cy-gb	Rhaid ichi gydymffurfio â safonau gofynnol a gofynion deddfwriaethol o ran yr amgylchedd, hylendid, lles anifeiliaid a’r holl safonau iechyd a diogelwch perthnasol.

en-gb	Section E – Applying for the Growing for the Environment Scheme
cy-gb	Adran E – Gwneud cais i'r Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd

en-gb	RPW Online
cy-gb	RPW Ar-lein

en-gb	You can only complete an EoI for the Growing for the Growing for the Environment scheme by accessing Rural Payments Wales (RPW) Online.
cy-gb	Dim ond drwy ddefnyddio Taliadau Gwledig Cymru (RPW) Ar-lein y gellir gwneud cais i’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	If you already have a Customer Reference Number (CRN) you should have received a letter informing you of your Activation Code to set up your account.
cy-gb	Os oes gennych Gyfeirnod Cwsmer (CRN) eisoes, dylech fod wedi cael llythyr gyda’ch Cod Defnyddio arno fel y gallwch agor cyfrif.

en-gb	If you no longer have this, please telephone the Customer Contact Centre on 0300 062 5004 (Monday – Thursday 8:30 – 17:00, Friday 8:30 – 16:30) and tell the operator your CRN.
cy-gb	Os ydych wedi’i golli, ffoniwch y Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid ar 0300 062 5004 (Llun – Iau 8.30am – 5pm, Gwener 8.30am – 4.30pm) a rhoi eich CRN i’r cysylltydd.

en-gb	They will send you a new Activation Code.
cy-gb	Bydd Cod Defnyddio newydd yn cael ei anfon atoch.

en-gb	To register your business details for the first time, you need to complete the online registration form.
cy-gb	I gofrestru manylion eich busnes am y tro cyntaf, mae angen ichi gwblhau’r ffurflen gofrestru ar-lein.

en-gb	Please refer to the how to register guidance for further details.
cy-gb	Ewch i’r canllawiau ar sut i gofrestru am ragor o wybodaeth.

en-gb	The vast majority of changes to business details can be done online.
cy-gb	Mae modd cwblhau’r rhan fwyaf o’r newidiadau i fanylion busnes ar-lein.

en-gb	However, Welsh Government may require further details on any major changes.
cy-gb	Fodd bynnag, mae’n bosibl y bydd angen hysbysu Llywodraeth Cymru am unrhyw newidiadau mawr.

en-gb	Please contact the Customer Contact Centre for further information.
cy-gb	I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â’r Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid.

en-gb	Once registered, you can access your RPW Online account.
cy-gb	Ar ôl cofrestru, gallwch ddefnyddio eich cyfrif Taliadau Gwledig Cymru (RPW) Ar-lein.

en-gb	The Growing for the Environment EoI is available from the “Applications and Claims” section of your account.
cy-gb	Mae'r Datganiad o Ddiddordeb ar gyfer y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd ar gael yn yr adran 'Ceisiadau a Hawliadau' yn eich cyfrif.

en-gb	Agents acting on behalf of a client will need to register as a Rural Payments Wales agent.
cy-gb	Os oes gennych asiant yn gweithio ar eich rhan, bydd angen iddo gofrestru fel asiant gydag RPW.

en-gb	If you have yet to do this, you are advised to complete an online or paper copy Agent / Farming Union Customer Details (Wales) form immediately.
cy-gb	Os nad ydych wedi gwneud hyn eto, dylech gwblhau copi ar-lein neu gopi caled o’r ffurflen Manylion Cwsmer Asiant / Undeb Amaeth (Cymru) ar unwaith.

en-gb	The form is available on the Welsh Government website.
cy-gb	Mae’r ffurflen ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	Upon receipt of the form, we will send you an Agent Customer Reference Number (Agent CRN) and an RPW Online Activation Code.
cy-gb	Ar ôl derbyn y ffurflen, byddwn yn anfon Cyfeirnod Cwsmer Asiant a Chod Defnyddio RPW Ar-lein.

en-gb	You will also need to complete an Association Authorisation Form which can be completed once you register with RPW Online, please refer to our how to register guidance.
cy-gb	Hefyd, bydd angen ichi gwblhau Ffurflen Awdurdodi Asiant ar ôl cofrestru gyda RPW Ar-lein. Gweler ein canllawiau ar sut i gofrestru.

en-gb	If you have any questions about registering for RPW Online or completing your EoI, please contact the Customer Contact Centre on 0300 062 5004.
cy-gb	Os oes gennych unrhyw gwestiynau am gofrestru gydag RPW Ar-lein neu am gwblhau eich datganiad o ddiddordeb, ffoniwch y Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid ar 0300 062 5004.

en-gb	They will be able to provide advice, including the digital assistance that is available to you.
cy-gb	Byddant yn gallu eich cynghori a rhoi gwybod ichi ble gallwch fynd i gael cymorth digidol.

en-gb	Further details regarding RPW Online are available on the Welsh Government Website.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am RPW (Taliadau Gwledig Cymru) Ar-lein ar gael ar Wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	Associated skills development and training:
cy-gb	Datblygu sgiliau a hyfforddiant cysylltiedig:

en-gb	To make full use of the support offered and to ensure the farm business gains the maximum benefit from the scheme, we strongly advise applicants to consider and undertake appropriate training and Continuing Professional Development (CPD) activity that relates to the activity supported through the Growing for the Environment scheme.
cy-gb	I fanteisio i'r eithaf ar y cymorth sydd ar gael, ac i sicrhau bod y busnes fferm yn cael y gorau posibl o’r cynllun hwn, rydym yn argymell yn gryf fod ymgeiswyr yn cael yr hyfforddiant a'r gweithgareddau Datblygu Proffesiynol Parhaus priodol mewn perthynas â'r gweithgareddau sy'n cael eu cefnogi drwy'r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	In particular, the soils module: https://businesswales.gov.wales/farmingconnect/land/soil.
cy-gb	Yn benodol y modiwl ar briddoedd https://businesswales.gov.wales/farmingconnect/cy/tir/pridd.

en-gb	Farming Connect provides a range of subsidised and free courses, further information on the available courses and how to apply is available at:
cy-gb	Mae Cyswllt Ffermio yn darparu llawer o gyrsiau â chymhorthdal ac am ddim. Mae rhagor o wybodaeth am y cyrsiau sydd ar gael a sut i wneud cais ar gael yn:

en-gb	Section F - The EoI and selection process
cy-gb	Adran F – Y datganiad o ddiddordeb a'r broses ddethol

en-gb	Submitting an EoI
cy-gb	Cyflwyno datganiad o ddiddordeb

en-gb	All field parcels where you intend to grow a crop under this scheme must be entered separately in your EoI against the relevant crop.
cy-gb	Rhaid nodi pob parsel yr ydych yn bwriadu tyfu cnwd arno o dan y cynllun hwn ar wahân yn eich Datganiad o Ddiddordeb wrth y cnwd perthnasol.

en-gb	The maximum area per field parcel which can be claimed is the field size minus any permanent features.
cy-gb	Yr arwynebedd mwyaf fesul parsel y cewch hawlio arno yw maint y cae heb y nodweddion parhaol.

en-gb	Guidance on how to submit your EoI via RPW Online is available here.
cy-gb	Mae canllawiau ar sut i ddatgan diddordeb ar RPW Ar-lein ar gael yma.

en-gb	Annex B lists the eligible activity you can apply for under the Growing for the Environment scheme.
cy-gb	Mae Atodiad B yn rhestru'r gweithgareddau cymwys y gallwch wneud cais amdanynt o dan y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	For land parcels submitted within an EoI for Growing for the Environment, no changes can be made via the RPW Online Manage My Land (MML) service.
cy-gb	Ar gyfer parseli tir a gyflwynir yn y datganiad o ddiddordeb ar gyfer y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd, ni chewch wneud unrhyw newidiadau drwy Reoli fy Nhir RPW Ar-lein.

en-gb	If changes are registered on the field parcels during the application process, those areas will not be eligible for support.
cy-gb	Os caiff newidiadau eu cofrestru ar y parseli tir yn ystod y broses ymgeisio, ni fydd y rhannau hynny yn gymwys am gymorth.

en-gb	We will issue a maximum of 2 reminders for EoIs in draft via your RPW Online account prior to the closing date.
cy-gb	Byddwn yn anfon hyd at ddau nodyn atgoffa atoch am ddatganiadau o ddiddordeb drafft ar eich cyfrif RPW Ar-lein cyn y dyddiad cau.

en-gb	It is your responsibility to ensure that the EoI is correctly completed and that the information provided in support of your project is accurate.
cy-gb	Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau bod y datganiad o ddiddordeb wedi’i gwblhau’n gywir a bod y wybodaeth a roddir i gefnogi eich prosiect yn gywir.

en-gb	Scoring
cy-gb	Sgorio

en-gb	Applicants are required to select the area where the Growing for the Environment activity will be undertaken up to the maximum grant award of £5,000, or an additional area which exceeds this.
cy-gb	Mae angen i ymgeiswyr ddewis y tir lle bydd y gweithgareddau o dan y cynllun Tyfu er mwyn Amgylchedd yn cael eu cynnal, hyd at werth y grant mwyaf o £5,000, neu ar dir ychwanegol sy'n fwy na hyn.

en-gb	The system will automatically calculate the applicant’s final score.
cy-gb	Bydd y system yn cyfrif sgôr derfynol yr ymgeisydd yn awtomatig.

en-gb	The highest scoring projects will progress.
cy-gb	Bydd y prosiectau sydd â'r sgôr uchaf yn cael mynd yn eu blaenau.

en-gb	The Growing for the Environment activity has been scored following an assessment carried out against the following criteria:
cy-gb	Mae gweithgareddau o dan y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd wedi cael eu sgorio yn dilyn asesiad a gynhaliwyd yn erbyn y meini prawf canlynol:

en-gb	Reducing carbon and greenhouse gas emissions.
cy-gb	Lleihau allyriadau carbon a nwyon tŷ gwydr.

en-gb	Adapting to climate change and building greater resilience into farm and forest businesses.
cy-gb	Ymaddasu i newid yn yr hinsawdd a gwneud busnesau fferm a choedwigaeth yn fwy cadarn.

en-gb	Managing our water resources to improve water quality and reduce flood risks.
cy-gb	Rheoli ein hadnoddau dŵr i wella ansawdd dŵr a lleihau’r perygl o lifogydd.

en-gb	Protecting the landscape and the historic environment while improving access.
cy-gb	Amddiffyn y dirwedd a'r amgylchedd hanesyddol gan wella mynediad ar yr un pryd.

en-gb	Contributing towards a reversal in the decline of Wales’ native biodiversity.
cy-gb	Cyfrannu at wrthdroi’r dirywiad ym mioamrywiaeth frodorol Cymru.

en-gb	The resultant score is given in Annex C.
cy-gb	Rhoddir y sgoriau yn Atodiad C.

en-gb	On submission of your EoI, the activity has been given a score.
cy-gb	Yn dilyn cyflwyno eich datganiad o ddiddordeb, mae sgôr wedi’i rhoi i'r gweithgareddau.

en-gb	The final score is calculated by multiplying the area of activity you have selected by the activity score and adding scores for underlying objectives over the parcel in which the activity will be undertaken.
cy-gb	Mae'r sgôr derfynol yn cael ei chyfrif drwy luosi arwynebedd y gweithgareddau rydych wedi eu dewis â sgôr y gweithgareddau, ac ychwanegu sgoriau am amcanion sylfaenol ar y parsel y bydd y gweithgareddau’n cael eu cynnal ynddo.

en-gb	The scoring matrix and an example score is included in Annex B.
cy-gb	Mae matrics sgorio a sgôr enghreifftiol yn Atodiad B

en-gb	The purpose of this scoring is to allow the Welsh Government to rank the EoIs against the funding available for each EoI window.
cy-gb	Diben y broses sgorio yw galluogi Llywodraeth Cymru i drefnu’r datganiadau o ddiddordeb yn ôl faint o arian sydd ar gael ym mhob ffenest ymgeisio.

en-gb	Once the EoI is submitted, you cannot make amendments.
cy-gb	Ni chewch wneud newidiadau ar ôl ichi datgan diddordeb.

en-gb	If, having submitted the EoI, you need to make changes, provided the EoI window is still open, you must first withdraw your originally submitted EoI and re-submit a new EoI before the deadline to submit expires.
cy-gb	Ar ôl ichi ei gyflwyno, os oes angen ichi wneud newidiadau ac os bydd y ffenest datgan diddordeb yn parhau i fod ar agor, cewch dynnu'n ôl y datganiad o ddiddordeb a gyflwynwyd a chyflwyno un newydd cyn y dyddiad cau ar gyfer ei gyflwyno.

en-gb	Where EoIs have equal scores and the budget for the scheme permits, the lowest value  EoI will be selected first.
cy-gb	Os bydd dau ddatganiad o ddiddordeb yn ennill yr un sgôr, yr un isaf ei werth a ddewisir gyntaf.

en-gb	To be supported, an EoI must meet a minimum score of 0.1.
cy-gb	Er mwyn cael grant, rhaid i’r datganiad o ddiddordeb ennill sgôr o 0.1 fan leiaf.

en-gb	Where applications have equal scores and are of the same value and rank on the available budget threshold, the Welsh Government reserves the right to either select or reject these applications, depending on budget availability.
cy-gb	Pan fydd ceisiadau wedi cael yr un sgôr a’u bod o’r un gwerth ac yr un safle o ran trothwy’r gyllideb sydd ar gael, mae Llywodraeth Cymru yn cadw'r hawl i naill ai ddewis neu wrthod y ceisiadau hyn, gan ddibynnu ar y gyllideb sydd ar gael.

en-gb	Selecting Successful EoIs
cy-gb	Dewis datganiadau o ddiddordeb llwyddiannus

en-gb	If your EoI is selected, you will be notified via your RPW Online account.
cy-gb	Os caiff eich datganiad o ddiddordeb ei ddewis, cewch wybod drwy eich cyfrif RPW Ar-lein.

en-gb	You must accept your Grant Award Letter within 30 calendar days of the date of the Grant Award offer via the blue button on your RPW Online homepage.
cy-gb	Rhaid ichi dderbyn Llythyr Dyfarnu’r Grant o fewn 30 diwrnod calendr o ddyddiad  Dyfarnu’r Grant, drwy bwyso ar y botwm glas yn hafan eich cyfrif RPW Ar-Lein.

en-gb	You cannot start the activity in your Grant Award until you have been offered the Grant Award Letter.
cy-gb	Ni chewch gychwyn ar y gweithgareddau yn eich llythyr dyfarnu grant nes eich bod wedi derbyn y llythyr dyfarnu grant.

en-gb	If you do not accept the Grant Award Letter within 30 calendar days, the Grant Award will be withdrawn.
cy-gb	Os na fyddwch wedi derbyn eich llythyr dyfarnu grant o fewn 30 diwrnod calendr, bydd y dyfarniad grant yn cael ei dynnu'n ôl.

en-gb	Full details of when your Grant Award must be accepted and when the activity must be completed and claimed for will be included in the Grant Award Letter.
cy-gb	Bydd manylion llawn pryd y bydd rhaid ichi dderbyn eich llythyr dyfarnu grant, a phryd y bydd rhaid ichi gwblhau’r gweithgaredd a hawlio’r taliad wedi’u nodi yn eich llythyr dyfarnu grant.

en-gb	We will issue a reminder via your RPW Online account prior to the Grant Award Letter acceptance deadline date.
cy-gb	Byddwn yn anfon nodyn atgoffa drwy eich cyfrif RPW Ar-lein cyn y dyddiad cau ar gyfer derbyn y llythyr dyfarnu grant.

en-gb	Withdrawal of EoIs
cy-gb	Tynnu datganiadau o ddiddordeb yn ôl

en-gb	Once a business has submitted an EoI can it be withdrawn?
cy-gb	Pan fydd busnes wedi cyflwyno datganiad o ddiddordeb, a oes modd ei dynnu'n ôl?

en-gb	Yes - during an open EoI window
cy-gb	Oes, os bydd y ffenest datgan diddordeb ar agor

en-gb	You can withdraw your application via “My Messages” in your RPW Online account; you may re-submit an application before the window has closed.
cy-gb	Cewch dynnu eich cais yn ôl drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-Lein; cewch ailgyflwyno cais cyn i'r ffenest gau

en-gb	Yes - after an EoI window has closed BUT before the business has received the Grant Award Letter.
cy-gb	Oes – ar ôl i ffenest datgan diddordeb gau OND cyn i'r busnes dderbyn y llythyr dyfarnu grant.

en-gb	You can withdraw your application via “My Messages” in your RPW Online account.
cy-gb	Gallwch dynnu’ch cais yn ôl drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein.

en-gb	If you have selected the wrong location or have changed your mind about the activity, you must withdraw your application and apply again in the next round.
cy-gb	Os ydych wedi dewis y lleoliad anghywir neu wedi newid eich meddwl am y gweithgaredd rydych wedi'i dewis, yna rhaid ichi dynnu'ch cais yn ôl a gwneud cais arall yn y rownd nesaf.

en-gb	Please remember that the process is competitive and there is no guarantee that you will be successful in the next round.
cy-gb	Cofiwch fod y broses yn un gystadleuol ac nad oes gwarant y byddwch yn llwyddiannus yn y rownd nesaf.

en-gb	No - once the business has been selected and been offered a Grant Award Letter
cy-gb	Nac oes – ar ôl i fusnes gael ei ddewis ac i lythyr dyfarnu grant gael ei gynnig i'r busnes

en-gb	We cannot accept a withdrawal of the EoI once a Grant Award Letter has been offered.
cy-gb	Nid ydych yn cael tynnu’ch datganiad o ddiddordeb yn ôl ar ôl i lythyr dyfarnu grant gael ei gynnig.

en-gb	We cannot accept changes to the Grant Award Letter regarding the activity or its location at this point.
cy-gb	Nid oes modd newid y gweithgareddau a’r lleoliad a nodir yn y llythyr dyfarnu grant ar yr adeg hon.

en-gb	If you accept a Growing for the Environment Grant Award Letter and withdraw once you have accepted the Grant Award, or do not submit a valid claim, the value of the Grant Award may be deducted from the £5,000 maximum available grant available to you in any subsequent windows.
cy-gb	Os ydych yn derbyn llythyr dyfarnu grant Tyfu er mwyn yr  Amgylchedd ac yn tynnu'n ôl ar ôl ichi dderbyn y dyfarniad grant, neu os na fyddwch yn gwneud hawliad dilys, gallai gwerth y dyfarniad grant gael ei dynnu o'r uchafswm grant o £5,000 sydd ar gael ichi mewn unrhyw ffenestri dilynol.

en-gb	E.g. EoI submitted for Window 1 and Grant Award Letter accepted with a total Grant Award value of £3,000.
cy-gb	E.e. datganiad o ddiddordeb wedi'i gyflwyno ar gyfer Cyfnod 1 a llythyr dyfarnu grant, gwerth £3,000, wedi'i dderbyn.

en-gb	Where the Grant Award Letter is subsequently declined, the total amount available for the next window you apply in will be £2,000.
cy-gb	Os ydych wedyn yn gwrthod y llythyr dyfarnu grant, y cyfanswm a fydd ar gael yn y cyfnod nesaf rydych yn gwneud cais ynddo fydd £2,000.

en-gb	Section G - Conditions of Grant
cy-gb	ADRAN G – Amodau’r Grant

en-gb	The Growing for the Environment Scheme is subject to a range of relevant legislation (see Annex C).
cy-gb	Mae’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn dod o dan nifer o ddeddfau (gweler Adran C).

en-gb	The Welsh Government and the applicant / recipient must act in accordance with that legislation.
cy-gb	Rhaid i Lywodraeth Cymru a’r ymgeisydd/derbynnydd weithredu yn unol â’r deddfau hynny.

en-gb	The offer of a Growing for the Environment grant is made subject to terms and conditions, which will be set out in full in your Grant Award Letter and include those set out below.
cy-gb	I gael y grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd sy’n cael ei gynnig i chi, rhaid cadw at delerau ac amodau a fydd yn cael eu nodi’n llawn yn llythyr dyfarnu’r grant, ac a fydd yn cynnwys y telerau a’r amodau a nodir isod.

en-gb	The Grant Award will be from the date the Grant Award Letter is issued until 31 March 2025.
cy-gb	Bydd y grant a ddyfernir yn para o ddyddiad llythyr dyfarnu’r grant tan 31 Mawrth 2025.

en-gb	Failure to meet the terms and conditions of the award could result in the cancellation of your award and / or the recovery of sums already paid, or a reduction of the amount of grant payable.
cy-gb	Gallai peidio â bodloni telerau ac amodau’r grant arwain at ganslo eich dyfarniad a/neu adennill yr arian sydd eisoes wedi’i dalu ichi, neu leihau cyfanswm y grant sy’n daladwy.

en-gb	Conditions:
cy-gb	Amodau:

en-gb	The award is made on the basis of statements and declarations made by you or your representatives in the application form and the claim form and any subsequent correspondence.
cy-gb	Gwneir y dyfarniad ar sail datganiadau a wnaed gennych chi neu'ch cynrychiolwyr ar y ffurflen gais a'r ffurflen hawlio ac mewn unrhyw ohebiaeth a gafwyd wedi hynny.

en-gb	The making of false or misleading statements is an offence.
cy-gb	Mae’n drosedd gwneud datganiadau anwir neu gamarweiniol.

en-gb	You must meet any legal obligations imposed and UK law.
cy-gb	Rhaid ichi fodloni unrhyw rwymedigaethau cyfreithiol a osodir o dan gyfraith y DU.

en-gb	No alterations may be made to the Grant Award Letter, including the location of the activity, without the written approval of the Welsh Government.
cy-gb	Ni chewch newid llythyr dyfarnu’r grant, gan gynnwys lleoliad y gweithgaredd, heb gymeradwyaeth ysgrifenedig ymlaen llaw gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	The applicant is required to comply with the rules on eligible costs as detailed in the Scheme Guidance Notes.
cy-gb	Mae’n rhaid i’r ymgeisydd gydymffurfio â’r rheolau ar gostau cymwys fel y’u nodir yn Nodiadau Canllaw’r Cynllun.

en-gb	Activities should be completed within the timetable agreed with the Welsh Government.
cy-gb	Rhaid cwblhau gweithgareddau yn unol â’r amserlen y cytunwyd arni gyda Llywodraeth Cymru.

en-gb	You should not deviate from this without prior written agreement from the Welsh Government.
cy-gb	Ni ddylech wyro oddi wrth yr amserlen hon heb ganiatâd ysgrifenedig ymlaen llaw Llywodraeth Cymru.

en-gb	Claims must be submitted via the RPW Online Grants Claim application and be supported by all supporting documents as required by the scheme.
cy-gb	Rhaid i hawliadau gael eu cyflwyno drwy ddefnyddio ffurflen hawlio Grantiau RPW Ar-lein a rhaid cynnwys yr holl ddogfennau ategol sydd eu hangen o dan y cynllun.

en-gb	Claims must be submitted in accordance with the timetable set out in the Grant Award Letter.
cy-gb	Rhaid i hawliadau gael eu cyflwyno yn unol â’r amserlen a nodir yn llythyr dyfarnu’r grant.

en-gb	You must not deviate from the agreed timing and value of your claims without prior written agreement from the Welsh Government.
cy-gb	Ni ddylech newid yr amserlen y cytunwyd arni na newid gwerth eich hawliadau heb ganiatâd ysgrifenedig ymlaen llaw Llywodraeth Cymru.

en-gb	You must provide confirmation that no other public funding has been sought.
cy-gb	Mae’n rhaid ichi gadarnhau nad ydych wedi gwneud cais am unrhyw gyllid cyhoeddus arall.

en-gb	If it is found that you have received public funding from another source your claim may be rejected, payments may be recovered and penalties may be applied.
cy-gb	Os yw’n dod i’r amlwg eich bod wedi derbyn cyllid cyhoeddus o ffynhonnell arall, gall hynny arwain at wrthod eich hawliad, adennill taliadau a chyflwyno cosbau.

en-gb	Records concerning the application and claim for this grant, must be retained for at least five years after the Grant Award Letter end date.
cy-gb	Rhaid cadw cofnodion mewn perthynas â’r cais a’r hawliad am y grant hwn am o leiaf pum mlynedd ar ôl y dyddiad pan ddaw’r prosiect i ben.

en-gb	You must allow representatives of the Welsh Government, the Auditor General for Wales or their representatives to inspect the project.
cy-gb	Mae’n rhaid ichi ganiatáu i gynrychiolwyr Llywodraeth Cymru, Archwilydd Cyffredinol Cymru, neu eu cynrychiolwyr archwilio’r prosiect.

en-gb	On request, you must provide them with information and / or access to original documentation in relation to the project.
cy-gb	Os gofynnir i chi, rhaid ichi roi gwybodaeth iddynt a/neu adael iddynt weld y dogfennau gwreiddiol sy'n ymwneud â’r prosiect.

en-gb	The information provided in the application and any supporting documentation is subject to the requirements of the Welsh Government’s Code of Practice on Public Access to Information, the Freedom of Information Act 2000 and the Environmental Information Regulations 2004.
cy-gb	Mae’r wybodaeth a roddir yn y cais ac mewn dogfennau cysylltiedig yn dod o dan ofynion Cod Ymarfer Llywodraeth Cymru ar Ganiatáu i'r Cyhoedd Weld Gwybodaeth, Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 a Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.

en-gb	You should be aware that, if successful, the Welsh Government reserve the right to publish the name of your business or company, the amount of grant you were awarded and a summary of your project.
cy-gb	Os bydd eich cais yn llwyddiannus, dylech fod yn ymwybodol bod Llywodraeth Cymru yn cadw’r hawl i gyhoeddi enw’ch busnes neu gwmni, faint o grant a roddwyd i chi a chrynodeb o’ch prosiect.

en-gb	The information provided in the application is subject to the Privacy Notice.
cy-gb	Mae’r wybodaeth a ddarperir yn y cais yn dod o dan yr Hysbysiad Preifatrwydd.

en-gb	The Privacy Notice explains the Welsh Government’s processing and use of your personal data and your rights under the General Data Protection Regulation (GDPR).
cy-gb	Mae’r Hysbysiad Preifatrwydd  yn esbonio sut y mae Llywodraeth Cymru’n prosesu ac yn defnyddio’ch data personol a’ch hawliau o dan y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR).

en-gb	Section H – Payments
cy-gb	Adran H – Taliadau

en-gb	Claims
cy-gb	Hawliadau

en-gb	The Growing for the Environment scheme is only available to claim using the Grants Claim page on your RPW Online account.
cy-gb	Dim ond drwy ddefnyddio'r dudalen Hawlio Grantiau yn eich cyfrif RPW Ar-lein y cewch wneud hawliad i’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Payments will be made following the successful validation of your claim.
cy-gb	Byddwn yn eich talu pan fydd eich hawliad wedi cael ei ddilysu'n llwyddiannus.

en-gb	Claims will only be paid when the Welsh Government is satisfied the relevant expenditure has taken place and that the work has been completed according to plan.
cy-gb	Dim ond pan fydd Llywodraeth Cymru yn fodlon bod y gwariant perthnasol wedi’i wneud a bod y gwaith wedi’i gwblhau yn unol â’r cynllun y bydd hawliadau’n cael eu talu.

en-gb	Payment will be made by electronic transfer to your bank account.
cy-gb	Bydd taliadau’n cael eu gwneud drwy drosglwyddiad electronig i’ch cyfrif banc.

en-gb	In order to receive a Growing for the Environment payments you must:
cy-gb	Er mwyn cael taliadau drwy’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd rhaid bodloni’r canlynol:

en-gb	Have accepted a Growing for the Environment Grant Award Letter within 30 calendar days of the offer date and adhere to all the requirements.
cy-gb	Byddwch wedi derbyn llythyr dyfarnu grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd o fewn 30 niwrnod calendr ar ôl dyddiad ei gynnig i chi ac wedi cadw at yr holl ofynion.

en-gb	Ensure that you have completed all activity listed in your Grant Award Letter after you have accepted the Grant Award offer.
cy-gb	Sicrhau eich bod wedi cynnal yr holl weithgareddau a restrir yn llythyr dyfarnu’r grant, hynny ar ôl ei dderbyn.

en-gb	Ensure that you have undertaken all of the activities listed in your Grant Award Letter.
cy-gb	Sicrhau eich bod wedi ymgymryd â'r holl weithgareddau a restrir yn llythyr dyfarnu’ch grant.

en-gb	Submit the claim using the Grant Claim page on your RPW Online account by the claim deadline 28 February 2026.
cy-gb	Hawlio gan ddefnyddio'r dudalen Hawlio Grant yn eich cyfrif RPW Ar-lein erbyn y dyddiad cau ar gyfer hawlio – sef 28 Chwefror 2026.

en-gb	Submit all supporting documentation.
cy-gb	Cyflwyno'r holl ddogfennau ategol.

en-gb	We will issue a maximum of 2 reminders for any outstanding claims via your RPW Online account prior to the claim submission deadline.
cy-gb	Byddwn yn anfon hyd at ddau nodyn atgoffa atoch am unrhyw hawliadau na fyddwch wedi’u gwneud drwy’ch cyfrif RPW Ar-lein cyn y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno hawliadau.

en-gb	A claim is not considered valid unless it has been submitted via the RPW Online Grants Claim page and until all supporting documentation has been submitted.
cy-gb	Ni fydd hawliad yn cael ei ystyried yn ddilys oni bai ei fod wedi cael ei gyflwyno drwy’r dudalen Hawlio Grantiau yn ein cyfrif RPW Ar-Lein a nes y bydd yr holl ddogfennau ategol wedi cael eu cyflwyno.

en-gb	You can submit your claim at any time once all the activity has been completed.
cy-gb	Gallwch gyflwyno’ch hawliad unrhyw bryd ar ôl cwblhau’r holl weithgareddau.

en-gb	Only one claim is permitted per Grant Award Letter.
cy-gb	Dim ond un hawliad y cewch ei wneud fesul llythyr dyfarnu grant.

en-gb	If you accept a Grant Award Letter with multiple options, the claim can only be submitted once the harvest or retention date for all options have passed.
cy-gb	Os byddwch yn derbyn llythyr dyfarnu grant â sawl opsiwn arno, ni chewch hawlio’r grant tan y bydd dyddiad cynaeafu neu gadw’r holl opsiynau wedi mynd heibio.

en-gb	Requests for extensions to the claim deadline date can only be accepted in exceptional circumstances.
cy-gb	Dim ond mewn amgylchiadau eithriadol y gellir cytuno ar gais i estyn y dyddiad cau ar gyfer hawlio.

en-gb	Requests should be submitted using “My Messages” on your RPW Online account, setting out the reasons for your request.
cy-gb	Dylech ofyn drwy'r adran 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein, gan nodi'r rhesymau dros ofyn.

en-gb	Each request will be considered on an individual basis.
cy-gb	Bydd pob cais yn cael ei ystyried yn ôl ei rinweddau.

en-gb	Where appropriate geo-tagged photographs of the crop or the proposed location of the crop should be included.
cy-gb	Dylech gynnwys, os yw hynny’n briodol, ffotograffau â deodag o’r cnwd neu’r lle rydych am blannu’r cnwd.

en-gb	Supporting Documentation
cy-gb	Dogfennau Ategol

en-gb	You can submit invoices and supporting documentation by scanning them and sending them via “My Messages” in your RPW Online account.
cy-gb	Gallwch gyflwyno anfonebau a dogfennau ategol drwy eu sganio a’u hanfon drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein.

en-gb	The following evidence is required to be submitted by the claim deadline:
cy-gb	Rhaid cyflwyno’r dystiolaeth ganlynol erbyn y dyddiad cau ar gyfer hawlio:

en-gb	Evidence of soil test (copy of results report that is dated, includes name and address of applicant with field referenced, or evidence to confirm that the soil test has been undertaken in the field where the option is grown).
cy-gb	Tystiolaeth o brawf pridd (copi o'r adroddiad ar y canlyniadau wedi'i ddyddio, gan gynnwys enw a chyfeiriad yr ymgeisydd a chyfeirnod y cae, neu dystiolaeth i gadarnhau bod y prawf wedi’i gynnal yn y cae lle mae’r opsiwn yn cael ei dyfu).

en-gb	A soil test is required for each individual field parcel.
cy-gb	Mae angen prawf pridd ar gyfer pob parsel unigol.

en-gb	Evidence of activity towards rectifying soil deficiencies, if applicable.
cy-gb	Tystiolaeth o waith i unioni diffygion yn y pridd, os yn gymwys.

en-gb	(Lime and/or fertiliser invoice, record of field activity showing slurry / manure application.)
cy-gb	(Anfoneb calch a/neu wrtaith, cofnod o’r gweithgaredd gwasgaru slyri / tail ar y cae).

en-gb	Copy of all seed invoices.
cy-gb	Copi o'r holl anfonebau am hadau.

en-gb	Copy of all seed “tickets” which must include details of seed mixture composition.
cy-gb	Copi o'r holl ‘docynnau’ hadau. Rhaid iddynt gynnwys manylion y cymysgedd hadau.

en-gb	Copy of all contracting invoices (if contractors used).
cy-gb	Copi o'r holl anfonebau contractio (os ydych wedi defnyddio contractwyr).

en-gb	Copy of field activity record.
cy-gb	Copi o gofnod y gweithgaredd ar y cae.

en-gb	Geo-tagged photographs of the field/s should be taken at the following stages:
cy-gb	Ffotograffau â geo-dag o'r cae(au) yn ystod y camau canlynol:

en-gb	Table 2 – Geo-tagged photographs requirement:
cy-gb	Tabl 2 – Ffotograffau â geo-dag sydd eu hangen:

en-gb	During cultivations and sowing activity.
cy-gb	Wrth drin a hau

en-gb	During harvesting or first grazing of the crop
cy-gb	Wrth gynaeafu neu bori’r cnwd y tro cyntaf

en-gb	15 October 2025 (or later)
cy-gb	15 Hydref 2025 (neu wedi hynny)

en-gb	Yes (for ungrazed margins)
cy-gb	Oes (ar gyfer ymylon heb eu pori)

en-gb	Wildlife cover crop margin.
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt.

en-gb	Wildlife cover crop margin.
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt .

en-gb	Guidance on submitting geo-tagged photographs is available at https://gov.wales/growing-environment-geotagged-photo-guidance
cy-gb	Mae canllawiau ar gyflwyno ffotograffau â geo-tag ar gael yn

en-gb	Where insufficient evidence is provided by the claim deadline, your claim may be rejected.
cy-gb	Os na fydd digon o dystiolaeth yn ein cyrraedd erbyn y dyddiad cau ar gyfer hawlio, mae’n bosib y caiff eich cais ei wrthod.

en-gb	Activities not delivered
cy-gb	Gweithgareddau heb eu cwblhau

en-gb	If you have been advised by suppliers that they cannot deliver seeds within the required timescale, you will need to contact us via “My Messages” in your RPW Online account notifying us of the issue.
cy-gb	Os bydd cyflenwr yn dweud wrthych na fydd yn gallu cael yr hadau i chi o fewn yr amserlen ofynnol, bydd angen ichi gysylltu â ni drwy 'Fy Negeseuon’ yn eich cyfrif RPW Ar-lein a rhoi gwybod inni am y broblem.

en-gb	Where you are unable to deliver the activity, within the required timescales, (e.g. sowing not undertaken by the sowing deadline due to adverse weather), you will need to contact us via “My Messages” in your RPW Online account notifying us of the issue prior to the activity deadline.
cy-gb	Os na allwch gwblhau'r gweithgaredd, o fewn yr amserlen ofynnol, (e.e. hadau heb eu hau o fewn deg diwrnod ar ôl cynaeafu oherwydd tywydd garw), bydd angen ichi gysylltu â ni drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein a roi gwybod inni am y broblem cyn y dyddiad cau ar gyfer y gweithgaredd.

en-gb	In exceptional circumstances where it was impossible to sow the crop for an extended period and the crop is no longer a viable activity for environmental reasons, you will need to contact us via “My Messages” in your RPW Online account to notifying us.
cy-gb	Mewn amgylchiadau eithriadol lle roedd yn amhosibl hau'r cnwd am gyfnod hir ar ôl cynaeafu ac nad yw’n ymarferol bellach plannu’r cnwd am resymau amgylcheddol, bydd angen ichi gysylltu â ni drwy 'Fy Negeseuon' yn eich cyfrif RPW Ar-lein a rhoi gwybod i ni.

en-gb	In these circumstances all cases will be considered on an individual basis.
cy-gb	Mewn sefyllfa o’r fath, bydd pob achos yn cael ei ystyried yn ôl ei rinweddau.

en-gb	You will need to provide documentary evidence to support your notification.
cy-gb	Bydd angen tystiolaeth ddogfennol i gefnogi’r rhesymau.

en-gb	Incorrect claims and penalties
cy-gb	Cam-hawlio a chosbau

en-gb	You have a responsibility to make sure the claim submitted is eligible and accurate.
cy-gb	Eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau bod yr hawliad a gyflwynir yn gymwys ac yn gywir.

en-gb	All of the activity approved must have been carried out after the Grant Award Letter has been offered.
cy-gb	Rhaid cynnal yr holl weithgareddau sydd wedi’u cymeradwyo ar ôl i lythyr dyfarnu’r grant gael ei gynnig ichi.

en-gb	Your claim is incorrect if you:
cy-gb	Byddwch wedi cam-hawlio:

en-gb	Have not completed the activity listed in the Grant Award Letter.
cy-gb	Os nad ydych wedi cwblhau'r gweithgareddau a restrir yn llythyr dyfarnu’ch grant.

en-gb	Establish crops of the wrong kind or specification.
cy-gb	Os ydych wedi sefydlu math anghywir o gnwd neu â'r fanyleb anghywir.

en-gb	Have commenced any work before the Grant Award Letter was offered.
cy-gb	Os ydych wedi dechrau’r gwaith cyn cynnig llythyr dyfarnu’r grant i chi.

en-gb	Have not submitted all of the requested documentation.
cy-gb	Os nad ydych wedi cyflwyno'r holl ddogfennau y gofynnwyd amdanynt.

en-gb	You must claim for all of the activity listed in your Grant Award Letter.
cy-gb	Mae’n rhaid ichi hawlio am yr holl weithgareddau a restrir yn llythyr dyfarnu’ch grant.

en-gb	Where we find that activity did not meet the specification, or the area sown did not meet the Grant Award requirements, payments will be reduced to the amount of activity undertaken to the required specification.
cy-gb	Os gwelwn nad yw’r gweithgareddau hynny wedi bodloni’r fanyleb, neu os nad yw’r arwynebedd gafodd ei hau yn bodloni gofynion dyfarnu’r grant, bydd taliadau'n cael eu lleihau i lefel y gweithgareddau a gafodd ei gynnal yn unol â'r fanyleb ofynnol.

en-gb	If it is found the amount of ineligible activity is determined to be more than 10% of the eligible payment, an amount equivalent to the value of ineligible activity will be deducted from your payment.
cy-gb	Os gwelir bod lefel y gweithgareddau anghymwys yn fwy na 10% o'r taliad cymwys, bydd swm sy'n cyfateb i werth y gweithgareddau anghymwys yn cael ei dynnu o'ch taliad.

en-gb	A customer claims the following activity worth a total grant value of £4,860
cy-gb	Mae cwsmer yn hawlio am y gweithgaredd canlynol â chyfanswm gwerth grant o £4860

en-gb	Activity
cy-gb	Gweithgaredd

en-gb	Quantity
cy-gb	Maint

en-gb	Grant value
cy-gb	Gwerth y Grant

en-gb	Mixed ley
cy-gb	Gwyndynnydd cymysg

en-gb	15 Ha
cy-gb	15 hectar

en-gb	In this example, 1ha, worth £324, does not meet the specification. (for example, no seed invoice was submitted to evidence the crop had been planted across the full 15 ha and no soil tests result for one land parcel).
cy-gb	Yn yr enghraifft hon, ceir un hectar, gwerth £324, nad yw’n bodloni'r fanyleb (er enghraifft, ni chafodd anfoneb hadau ei chyflwyno i ddangos bod y cnwd wedi'i blannu ar y 15ha llawn ac ni chafwyd canlyniadau prawf pridd ar gyfer un parsel).

en-gb	The total amount claimed is £4,860 and the value of the activity not determined is £324.
cy-gb	Hawliwyd cyfanswm o £4,860 a gwerth y gweithgaredd na chafodd ei gynnal oedd £324.

en-gb	As the value of the ineligible activity is less than 10% of the eligible payment (£4,860) the total payment due is £4,536.
cy-gb	Gan fod gwerth y gweithgaredd anghymwys yn llai na 10% o'r taliad cymwys (£4,860), cyfanswm y taliad sy'n ddyledus yw £4,536.

en-gb	However, if 6ha, worth £1,944, does not meet the specification, the total amount claimed is £4,860 and the value of the activity not determined is £1,944. The value of the ineligible activity, £1,944, is deducted from the original claim of £4,860, leaving a remaining amount of £2,916.
cy-gb	Ond, os nad yw 6ha, gwerth £1,944, yn bodloni'r fanyleb, a’ch bod yn hawlio cyfanswm o £4,860 ac mai gwerth y gweithgaredd anghymwys yw £1,944, bydd gwerth y gweithgaredd anghymwys, sef £1,944, yn cael ei dynnu o'r hawliad gwreiddiol o £4,860 gan adael swm o £2,916.

en-gb	As the value of the ineligible activity is more than 10% of the eligible costs (£2,916) an amount equivalent to the value of ineligible item, £1,944, is also deducted from the remaining amount.
cy-gb	Gan fod gwerth y gweithgaredd anghymwys yn fwy na 10% o'r costau cymwys (£2,916) bydd swm sy'n cyfateb i werth yr eitem anghymwys, sef £1,944 yn cael ei dynnu o'r swm sy'n weddill hefyd.

en-gb	The total payment due is £972.
cy-gb	Cyfanswm y taliad sy'n ddyledus fydd £972.

en-gb	Where the claim submitted is partially valid, (e.g. one item does not meet the specification, or supporting documentation is not submitted) the Grant Award value which was not eligible may be deducted from the total amount available for any subsequent window.
cy-gb	Os bydd rhan yn unig o’r hawliad yn ddilys (e.e. dim ond un eitem sydd ddim yn bodloni’r fanyleb neu os nad oes dogfennau ategol wedi’u cyflwyno), gallai gwerth y grant nad oedd yn ddilys gael ei dynnu o’r cyfanswm sydd ar gael ar gyfer ffenest yn y dyfodol.

en-gb	It is essential, if you have any doubts about anything you need for your Grant Award, you request written confirmation of its eligibility, before you incur the costs.
cy-gb	Os oes gennych unrhyw amheuon ynghylch unrhyw beth am y grant a ddyfernir ichi, mae'n hanfodol eich bod yn cael cadarnhad ysgrifenedig ei fod yn gymwys cyn ichi ysgwyddo’r costau.

en-gb	Regulation 13 of the Rural Development Programmes (Wales) Regulations 2014 (No. 3222 (W.327)) establishes criminal offences and penalties in relation to certain aspects of rural development funding.
cy-gb	Mae Rheoliad 13 o Reoliadau Rhaglenni Datblygu Gwledig (Cymru) 2014 (Rhif 3222 (Cy.327)) yn pennu troseddau a chosbau mewn perthynas ag elfennau penodol o gyllid datblygu gwledig.

en-gb	That Regulation and those offences are applicable to the Growing for the Environment Scheme.
cy-gb	Mae’r Rheoliad hwnnw a’r troseddau hynny yn berthnasol i Tyf er mwyn yr Amgylchedd.

en-gb	Examples of offences include knowingly or recklessly providing false or misleading information in relation to rural development funding, obstructing an inspector or official, and refusing to provide information when requested to do so.
cy-gb	Mae troseddau'n cynnwys darparu gwybodaeth ffug neu gamarweiniol, yn fwriadol neu drwy esgeulustod, mewn perthynas â chyllid datblygu gwledig; rhwystro archwilydd neu swyddog; a gwrthod darparu gwybodaeth ar gais.

en-gb	Section I - Changes to Scheme Rules
cy-gb	Adran I – Newidiadau i Reolau’r Cynllun

en-gb	Legislation Changes (Including Changes in Interpretation)
cy-gb	Newidiadau i’r Ddeddfwriaeth (gan gynnwys Dehongliadau Newydd)

en-gb	Legislation may change from time to time and you will be required to abide by any changes to the scheme rules following notification from the Welsh Government.
cy-gb	Gall deddfwriaeth newid o dro i dro a bydd yn ofynnol ichi gydymffurfio ag unrhyw newidiadau i’r cynllun yn dilyn hysbysiad gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	Changes to Scheme Rules or Grant Award Letter
cy-gb	Newidiadau i Reolau’r Cynllun neu i Lythyr Dyfarnu’r Grant

en-gb	We may need to make changes to the scheme rules and/or your Grant Award Letter for a number of reasons.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd angen inni wneud newidiadau i reolau’r cynllun a/neu lythyr dyfarnu’ch grant am nifer o resymau.

en-gb	For example, we may need to update the management conditions to take account of the latest scientific advice, amend scheme rules to take account of any changes to legislation.
cy-gb	Er enghraifft, efallai y bydd angen inni ddiweddaru’r amodau rheoli ar sail y cyngor gwyddonol diweddaraf, neu ddiwygio rheolau’r cynllun er mwyn ystyried unrhyw newidiadau i ddeddfwriaeth.

en-gb	We will publicise changes on the Welsh Government website and where necessary contact you directly.
cy-gb	Byddwn yn cyhoeddi newidiadau ar wefan Llywodraeth Cymru ac yn cysylltu â chi’n uniongyrchol os oes angen.

en-gb	Section J - Controls, Monitoring and Record Keeping
cy-gb	Adran J – Mesurau Rheoli, Monitro a Chadw Cofnodion

en-gb	Controls
cy-gb	Mesurau Rheoli

en-gb	The Welsh Government must enforce the Growing for the Environment Scheme rules.
cy-gb	Rhaid i Lywodraeth Cymru orfodi rheolau’r cynllun Tyfu er mwyn yr  Amgylchedd.

en-gb	Your claim may be selected for a visit to verify the realisation of the activity before the payment is made to you or it may be selected for a visit after the payment has been made.
cy-gb	Gallech gael eich dewis ar gyfer eich archwilio i gadarnhau bod y gweithgareddau wedi’u cynnal cyn talu’r arian i chi neu ar ôl ichi dderbyn y taliad.

en-gb	All the details in your EoI, the details in your claim and the declarations you made in submitting the EoI and claim will be checked.
cy-gb	Bydd holl fanylion eich datganiad o ddiddordeb, manylion eich hawliad a'r datganiadau a wnaethoch wrth gyflwyno’ch datganiad o ddiddordeb a’ch hawliad yn cael eu harchwilio.

en-gb	The Welsh Government and the specialist control bodies will try to ensure visits cause you the minimum of disruption, but some checks require visits to be unannounced, which means it may not be possible to give you notice.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru a’r cyrff rheoli arbenigol yn ceisio sicrhau bod yr archwiliadau’n tarfu arnoch cyn lleied â phosibl, ond mae rhai archwiliadau’n gofyn am ymweliadau dirybudd, sy’n golygu na fydd yn bosibl eich hysbysu ymlaen llaw.

en-gb	You may be subject to more than one visit during a calendar year.
cy-gb	Mae’n bosibl y byddwch yn cael mwy nag un ymweliad yn ystod blwyddyn galendr.

en-gb	If you refuse to allow a visit or obstruct an officer or fail to give reasonable assistance, your claim may not be paid, we may recover payments and you may be prosecuted.
cy-gb	Os ydych yn gwrthod caniatáu ymweliad, yn rhwystro swyddog neu’n peidio â rhoi cymorth rhesymol, mae’n bosibl na fydd eich hawliad yn cael ei dalu, gallwn adennill taliadau a gallwch gael eich erlyn.

en-gb	It is a requirement that all grant awards are monitored and the effect of the grant on the business is evaluated following completion.
cy-gb	Mae’n rhaid monitro pob dyfarniad grant a gwerthuso effaith y grant ar y busnes ar ôl cwblhau’r prosiect

en-gb	You must allow officials from Welsh Government, or their representatives, to carry out inspections.
cy-gb	Rhaid ichi ganiatáu i swyddogion Llywodraeth Cymru, neu eu cynrychiolwyr gynnal archwiliadau.

en-gb	You must keep all records and information you need to evidence you have provided complete and accurate information and have complied with your undertakings for five years.
cy-gb	Rhaid ichi gadw’r holl gofnodion a gwybodaeth sydd eu hangen arnoch i ddangos eich bod wedi darparu gwybodaeth gyflawn a chywir a’ch bod wedi cydymffurfio â’ch ymrwymiadau am bum mlynedd.

en-gb	You will also be required to:
cy-gb	Bydd yn ofynnol ichi hefyd:

en-gb	Supply to the Welsh Government any information about your Growing for the Environment Grant Award and supply that information within the period determined by the Welsh Government.
cy-gb	Roi i Lywodraeth Cymru unrhyw wybodaeth am eich grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd a chyflwyno'r wybodaeth honno o fewn y cyfnod a bennir gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	Make available to the Welsh Government, its authorised persons or its agents, records, accounts, receipts and other information including access to computer data relating to your Growing for the Environment Grant Award.
cy-gb	Sicrhau bod cofnodion, cyfrifon, derbynebau a gwybodaeth arall, gan gynnwys data ar gyfrifiadur, mewn perthynas â'ch grant Tyfu er mwyn yr Amgylchedd ar gael i Lywodraeth Cymru, ei swyddogion awdurdodedig a’i hasiantwyr eu gweld.

en-gb	Permit the Welsh Government to remove any such document or record to take copies or extracts from them.
cy-gb	Rhoi’r hawl i Lywodraeth Cymru gymryd dogfennau neu gofnod neu i wneud copïau neu godi darnau ohonyn nhw.

en-gb	Section K - Appeals and Complaints Procedure
cy-gb	Adran K – Y Weithdrefn Apelio a Chwyno

en-gb	Appeals procedure
cy-gb	Y Weithdrefn Apelio

en-gb	There are no grounds for appeal if your EoI is unsuccessful
cy-gb	Nid oes unrhyw sail dros apelio os bydd eich datganiad o ddiddordeb yn aflwyddiannus

en-gb	The ‘Independent Appeals Process for Rural Grants and Payments’ allows you to request a review if you feel the Welsh Government has not reached a correct decision according to the rules of the scheme.
cy-gb	Mae’r ‘Broses Apelio Annibynnol ar gyfer Grantiau a Thaliadau Gwledig’ yn rhoi caniatâd ichi ofyn am adolygiad os ydych yn teimlo nad yw Llywodraeth Cymru wedi gwneud penderfyniad cywir yn unol â rheolau’r cynllun.

en-gb	The appeals process consists of two stages:
cy-gb	Mae dwy ran i’r broses apelio:

en-gb	Stage 1: review by RPW
cy-gb	Cam 1: adolygiad gan RPW

en-gb	Stage 2: review by an Independent Appeals Panel (if you are dissatisfied with the Stage 1 response).
cy-gb	Cam 2: adolygiad gan Banel Apelio Annibynnol (os ydych yn anfodlon â’r ymateb Cam 1).

en-gb	The Independent Panel make recommendations to the Welsh Ministers, who take the final decision, which concludes the process.
cy-gb	Mae’r Panel Annibynnol yn gwneud argymhellion i Weinidogion Cymru, sy’n gwneud y penderfyniad terfynol, gan ddod â’r broses i ben.

en-gb	There is no charge for Stage 1 of the process, but there is a charge at Stage 2 – £50 for a written hearing or £100 for an oral hearing.
cy-gb	Nid oes tâl am gynnal Cam 1 y broses ond mae tâl am gynnal Cam 2 – £50 am wrandawiad ysgrifenedig neu £100 am wrandawiad llafar.

en-gb	These charges are repaid in full if the Stage 2 appeal is either partially or fully successful.
cy-gb	Bydd y taliadau hyn yn cael eu had-dalu'n llawn i chi os bydd Cam 2 yr apêl naill ai'n llwyddiannus neu'r rhannol lwyddiannus.

en-gb	Appeals, including supporting evidence, must be submitted via RPW Online within 60 days of the date of the letter outlining the decision you wish to appeal against.
cy-gb	Rhaid i apeliadau, gan gynnwys y dystiolaeth ategol, gael eu cyflwyno drwy RPW Ar-lein o fewn 60 diwrnod ar ôl dyddiad y llythyr sy’n disgrifio’r penderfyniad rydych am apelio yn ei erbyn.

en-gb	We welcome appeals in Welsh and will respond to any correspondence in Welsh.
cy-gb	Mae croeso ichi apelio yn Gymraeg a byddwn yn ymateb i unrhyw ohebiaeth yn Gymraeg.

en-gb	This will not lead to delay in processing your appeal.
cy-gb	Ni fydd hyn yn arwain at oedi wrth brosesu eich apêl.

en-gb	Further details of the appeals process and how to submit an appeal using the online appeal form, can be obtained from the Customer Contact Centre or our website at:
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am y broses apelio a sut i gyflwyno apêl trwy ddefnyddio’r ffurflen gais ar-lein ar gael gan y Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid neu ein gwefan:

en-gb	Rural Grants and Payments appeals:
cy-gb	Apeliadau Grantiau a Thaliadau Gwledig:

en-gb	Guidance.
cy-gb	Canllaw.

en-gb	Complaints procedure
cy-gb	Y Drefn Gwyno

en-gb	Complaints will be dealt with under the Welsh Government’s procedure on Complaints.
cy-gb	Ymdrinnir â chwynion o dan weithdrefn Llywodraeth Cymru ar gwynion.

en-gb	Further advice on how to make a complaint can be obtained from the Complaints Advice Team:
cy-gb	Cewch rhagor o wybodaeth am sut i wneud cwyn gan y Tîm Cynghori ar Gwynion:

en-gb	E-mail: complaints@gov.wales
cy-gb	E-bost: complaints@llyw.cymru

en-gb	Complaints about Welsh Government
cy-gb	Cwynion am Lywodraeth Cymru

en-gb	You may also choose to contact the Public Services Ombudsman for Wales:
cy-gb	Cewch hefyd gysylltu ag Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru:

en-gb	Ombudsman
cy-gb	Ombwdsmon

en-gb	Section L - Privacy Notice:
cy-gb	Adran L – Hysbysiad Preifatrwydd:

en-gb	Welsh Government grants
cy-gb	Grantiau Llywodraeth Cymru

en-gb	How we will handle any personal data you provide in relation to your grant application or request for grant funding.
cy-gb	Sut y byddwn yn ymdrin ag unrhyw ddata personol a ddarperir gennych mewn perthynas â’ch cais am grant.

en-gb	The Welsh Government will be data controller for any personal data you provide in relation to your grant application or request for grant funding.
cy-gb	Llywodraeth Cymru fydd y rheolydd data ar gyfer unrhyw ddata personol a ddarperir gennych mewn perthynas â'ch cais am grant.

en-gb	The information will be processed as part of our public task (i.e. exercising our official authority to undertake the core role and functions of the Welsh Government) and will help us assess your eligibility for funding.
cy-gb	Bydd y wybodaeth yn cael ei phrosesu fel rhan o'n gorchwyl cyhoeddus (h.y. arfer ein hawdurdod swyddogol i ymgymryd â rôl a swyddogaethau craidd Llywodraeth Cymru) ac yn ein helpu i asesu a ydych yn gymwys i gael cyllid.

en-gb	Before we provide grant funding to you, we undertake checks for the purposes of preventing fraud and money laundering, and to verify your identity.
cy-gb	Cyn rhoi grant ichi, rydym yn cynnal archwiliadau er mwyn atal twyll ac achosion o wyngalchu arian, ac i gadarnhau pwy ydych chi.

en-gb	These checks require us to process personal data about you to third party fraud prevention agencies.
cy-gb	Fel rhan o’r archwiliadau hyn, mae'n ofynnol inni rannu data personol amdanoch chi ag asiantaethau atal twyll eraill.

en-gb	If we, or a fraud prevention agency, determine that you pose a fraud or money laundering risk, we may refuse to provide the grant funding you applied for, or we may stop providing existing grant funding to you.
cy-gb	Os byddwn ni, neu asiantaeth atal twyll, yn penderfynu eich bod yn peri risg o ran twyll neu wyngalchu arian, efallai y byddwn yn gwrthod darparu'r cyllid grant rydych wedi gwneud cais amdano, neu’n rhoi'r gorau i ddarparu'r grant presennol ichi.

en-gb	A record of any fraud or money laundering risk will be retained by the fraud prevention agencies, and may result in others refusing to provide services, financing or employment to you.
cy-gb	Bydd yr asiantaethau atal twyll yn cadw cofnod o unrhyw risg o dwyll neu wyngalchu arian, a gall hyn arwain at eraill yn gwrthod darparu gwasanaethau, cyllid neu waith ichi.

en-gb	In order to assess eligibility, we may also need to share personal information relating to your application with:
cy-gb	Er mwyn asesu’ch cymhwysedd, efallai y bydd angen inni hefyd rannu gwybodaeth bersonol sy'n ymwneud â'ch cais â’r canlynol:

en-gb	Animal and Plant Health Agency
cy-gb	Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion

en-gb	Veterinary Medicine Directorate
cy-gb	Y Gyfarwyddiaeth Meddyginiaethau Milfeddygol

en-gb	Welsh Local Authorities
cy-gb	Awdurdodau Lleol Cymru

en-gb	Food Standards Agency Wales
cy-gb	Asiantaeth Safonau Bwyd Cymru

en-gb	Other UK Government Agriculture Offices.
cy-gb	Swyddfeydd Amaethyddiaeth eraill Llywodraeth y DU.

en-gb	Regulatory authorities, such as HM Revenue and Customs, Local Authorities, Health and Safety Executive and the Police.
cy-gb	Awdurdodau rheoleiddio, megis Cyllid a Thollau Ei Fawrhydi, Awdurdodau Lleol, yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch a’r Heddlu.

en-gb	We may also share your information with organisations which deliver training, knowledge transfer and innovation advice and support on behalf of the Welsh Government for the purposes of appropriate targeting of support.
cy-gb	Hefyd, mae’n bosibl y byddwn yn rhannu’ch gwybodaeth â sefydliadau sy’n darparu hyfforddiant, yn trosglwyddo gwybodaeth ac yn rhoi cyngor a chymorth arloesi ar ran Llywodraeth Cymru er mwyn targedu cymorth yn briodol.

en-gb	Your information, including your personal information, may be the subject of a request by another member of the public.
cy-gb	Gall aelod arall o'r cyhoedd wneud cais i weld eich gwybodaeth, gan gynnwys eich gwybodaeth bersonol.

en-gb	When responding to such requests the Welsh Government may be required to release information, including your personal information, to fulfil its obligations under the Freedom of Information Act 2000, the Environmental information Act 2004 or the Data Protection Act 2018.
cy-gb	Wrth ymateb i geisiadau o'r fath efallai y bydd gofyn i Lywodraeth Cymru ryddhau gwybodaeth, gan gynnwys eich gwybodaeth bersonol, i gyflawni ei rhwymedigaethau o dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000, Deddf Gwybodaeth Amgylcheddol 2004 neu Ddeddf Diogelu Data 2018.

en-gb	The Welsh Government will publish details of the amounts paid to Rural Support beneficiaries.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi manylion y symiau a delir i fuddiolwyr Cymorth Gwledig.

en-gb	Data will be published for all beneficiaries on a searchable website and will include the name and locality of the farmer/land manager and details of the amounts and schemes for which subsidy has been paid.
cy-gb	Cyhoeddir data ar gyfer pob buddiolwr ar wefan y gellir chwilio arni, a bydd yn cynnwys enw a lleoliad y ffermwr/rheolwr tir a manylion y symiau ac enw’r cynllun.

en-gb	However, for those receiving less than the equivalent of £1,250 in subsidies the name will be withheld.
cy-gb	Ond, ni ddatgelir enwau’r rheini sy’n cael llai na’r hyn sy’n gyfwerth â £1,250 mewn cymorthdaliadau.

en-gb	The data will be published annually on 31 May and remain available for two years from the date it is published.
cy-gb	Cyhoeddir y data bob blwyddyn ar 31 Mai a bydd y data ar gael am ddwy flynedd o’r dyddiad a gafodd ei gyhoeddi.

en-gb	The information will be available on the Defra website at: www.cap-payments.defra.gov.uk
cy-gb	Bydd y wybodaeth ar gael ar wefan DEFRA yn: www.cap-payments.defra.gov.uk

en-gb	We will keep personal information contained in files in line with our retention policy.
cy-gb	Byddwn yn cadw gwybodaeth bersonol mewn ffeiliau yn unol â’n polisi cadw data.

en-gb	If successful in your application, then your personal data will be kept for 7 years after the date when you, as grant recipient, are free from all conditions relating to the grant awarded and all payment have been made.
cy-gb	Os bydd eich cais yn llwyddiannus, byddwn yn cadw eich data personol am saith mlynedd ar ôl y dyddiad pan fyddwch chi, fel derbynnydd y grant, yn rhydd rhag holl amodau'r grant, a bod pob taliad wedi'i wneud.

en-gb	If you are unsuccessful your details will be kept for one year after the date you provided them.
cy-gb	Os byddwch yn aflwyddiannus, byddwn yn cadw eich manylion am flwyddyn ar ôl rhoi’r wybodaeth i ni.

en-gb	to access the personal data the Welsh Government holds on you
cy-gb	gweld y data personol sydd gan Lywodraeth Cymru amdanoch

en-gb	to require us to rectify inaccuracies in that data
cy-gb	gofyn inni gywiro gwallau yn y data hwnnw

en-gb	to (in certain circumstances) object to or restrict processing
cy-gb	gwrthwynebu neu gyfyngu ar brosesu’r data (o dan rai amgylchiadau)

en-gb	for (in certain circumstances) your data to be ‘erased’
cy-gb	gofyn inni 'ddileu' eich data’ (o dan rai amgylchiadau)

en-gb	to lodge a complaint with the Information Commissioner’s Office (ICO) who is the independent regulator for data protection.
cy-gb	cyflwyno cwyn i Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth, sef y rheoleiddiwr annibynnol ar gyfer diogelu data.

en-gb	For further details about the information the Welsh Government holds and its use, or if you want to exercise your rights under the GDPR, please see contact details below:
cy-gb	I gael rhagor o fanylion am y wybodaeth y mae Llywodraeth Cymru yn ei chadw a'r ffordd mae'n cael ei defnyddio, neu os ydych am arfer eich hawliau o dan y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR), gweler y manylion cyswllt isod:

en-gb	Data Protection Officer
cy-gb	Swyddog Diogelu Data

en-gb	The contact details for the Information Commissioner’s Office are:
cy-gb	Manylion cyswllt Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth yw:

en-gb	Should you have any queries regarding this privacy statement please contact the RPW Customer Contact Centre.
cy-gb	Os oes gennych unrhyw  gwestiynau am y datganiad preifatrwydd hwn, cysylltwch â'r Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid RPW.

en-gb	Section M - Legislation
cy-gb	Adran M – Deddfwriaeth

en-gb	The Growing for the Environment Scheme delivers against a range of Government commitments and objectives, these are listed below along with the legislation and governance that applies.
cy-gb	Mae’r  cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn cyflawni yn unol ag amrediad o ymrwymiadau ac amcanion y Llywodraeth. Mae'r rhain wedi’u rhestru isod ynghyd â’r ddeddfwriaeth a’r prosesau llywodraethu perthnasol.

en-gb	The growing for the Environment Scheme is governed by Assimilated Law (formally known as Retained EU Law) Council Regulations No. 1305/2013, 1303/2013 and 1306/2013, Implementing Regulation No. 808/2014 and No. 809/2014 and Delegated Regulation 640/2014 and 807/2014 (all as amended from time to time).
cy-gb	Mae’r cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn cael ei reoli gan Reoliadau Cyngor Cyfraith a gymhethir (yr hen enw arnynt yw Cyfraith yr UE a ddargedwir) Rhifau 1305/2013, 1303/2013 a 1306/2013, Rheoliad Gweithredu Rhif 808/2014 a Rhif 809/2014 a Rheoliadau Dirprwyedig 640/2014 ac 807/2014 (fel y cânt eu diwygio o dro i dro).

en-gb	The Assimilated Law is implemented in Wales through the following domestic law (all as amended from time to time), including by the Agricultural Support (Miscellaneous Amendments) (Wales) (EU Exit) Regulations 2021/400 (W.129):
cy-gb	Mae’r Gyfraith a gymhethir yn cael ei gweithredu yng Nghymru drwy’r gyfraith ddomestig ganlynol (fel y caiff ei diwygio o dro i dro), gan gynnwys drwy’r Rheoliadau Cymorth Amaethyddol (Diwygiadau Amrywiol) (Cymru) (Ymadael â’r UE) 2021/400 (Cy.129):

en-gb	the Rural Development Programmes (Wales) Regulations 2014/3222 (W.327)
cy-gb	Rheoliadau Rhaglenni Datblygu Gwledig (Cymru) 2014/3222 (Cy.327)

en-gb	the Common Agricultural Policy (Integrated Administration and Control System and Enforcement and Cross Compliance) (Wales) Regulations 2014/3223 (W.328)
cy-gb	Rheoliadau’r Polisi Amaethyddol Cyffredin (System Integredig Gweinyddu a Rheoli a Gorfodi a Thrawsgydymffurfio) (Cymru) 2014/3223 (Cy.328)

en-gb	Funding support for farmers, land managers and associated rural sectors over the next 3 years in response to four Welsh Government strategic objectives which are:
cy-gb	Bydd cymorth ariannol ar gyfer ffermwyr, rheolwyr tir a sectorau gwledig cysylltiedig dros y tair blynedd nesaf yn ymateb i bedwar amcan strategol Llywodraeth Cymru, sef:

en-gb	fostering the competitiveness of agriculture.
cy-gb	gwneud amaethyddiaeth yn fwy cystadleuol.

en-gb	contributing towards the sustainable management of natural resources as set out in Part 1 of the Environment (Wales) Act 2016.
cy-gb	cyfrannu at reoli adnoddau naturiol mewn ffordd gynaliadwy fel y’i nodir yn Rhan 1 o Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016.

en-gb	ensuring climate resilience.
cy-gb	gallu gwrthsefyll y newid i’r hinsawdd.

en-gb	achieving a balanced territorial development of rural economies and communities including the creation and maintenance of employment.
cy-gb	sicrhau cydbwysedd wrth ddatblygu tiriogaethau cymunedau ac economïau gwledig, gan gynnwys creu a chynnal cyflogaeth.

en-gb	In addition, there are three cross cutting objectives for the Growing for the Environment Scheme:
cy-gb	Yn ogystal, mae tri amcan trawsbynciol ar gyfer y cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd:

en-gb	Climate change mitigation and adaptation.
cy-gb	Lliniaru effeithiau’r newid yn yr hinsawdd ac addasu iddynt.

en-gb	Innovation.
cy-gb	Arloesi.

en-gb	Environment.
cy-gb	Yr Amgylchedd.

en-gb	Your project will contribute to these cross-cutting objectives.
cy-gb	Bydd eich prosiect yn cyfrannu at yr amcanion trawsbynciol hyn.

en-gb	Your project will contribute towards the Welsh Governments cross cutting themes of:
cy-gb	Bydd eich prosiect yn cyfrannu at themâu trawsbynciol Llywodraeth Cymru, sef:

en-gb	Equality of opportunity and Gender mainstreaming.
cy-gb	Cyfle cyfartal a phrif ffrydio rhywedd.

en-gb	Tackling Poverty and Social Exclusion.
cy-gb	Trechu tlodi ac allgáu cymdeithasol.

en-gb	Welsh Language.
cy-gb	Y Gymraeg.

en-gb	In addition, applications for the Growing for the Environment scheme will address the strategic and thematic objectives of the Welsh Government.
cy-gb	Yn ogystal, bydd ceisiadau i'r Cynllun Tyfu er mwyn yr Amgylchedd yn ystyried amcanion strategol a thematig Llywodraeth Cymru.

en-gb	Activities will address at least one of the following Welsh Government priorities:
cy-gb	Bydd gweithgareddau’n mynd i’r afael ag o leiaf un o flaenoriaethau canlynol Llywodraeth Cymru:

en-gb	(1)  fostering knowledge transfer and innovation in agriculture, forestry, and rural areas.
cy-gb	(1)  annog pobl i rannu gwybodaeth ac i arloesi ym maes amaethyddiaeth a choedwigaeth, ac mewn ardaloedd gwledig.

en-gb	(2)  enhancing farm viability and competitiveness of all types of agriculture in all regions and promoting innovative farm technologies and the sustainable management of forests.
cy-gb	(2)  gwneud amaethyddiaeth yn fwy hyfyw a chystadleuol ar bob math o fferm, a hyrwyddo technolegau fferm arloesol a dulliau cynaliadwy o reoli coedwigoedd.

en-gb	(3)  promoting food chain organisation, including processing and marketing of agricultural products, animal welfare and risk management in agriculture.
cy-gb	(3)  hyrwyddo cadwyni cyflenwi bwyd trefnus, gan gynnwys prosesu a marchnata cynhyrchion amaethyddol, lles anifeiliaid a rheoli risg mewn amaethyddiaeth.

en-gb	(4)  restoring, preserving and enhancing ecosystems dependent on agriculture and forestry.
cy-gb	(4)  adfer, cadw a gwella ecosystemau sy’n dibynnu ar amaethyddiaeth a choedwigaeth

en-gb	(5)  promoting resource efficiency and supporting the shift towards a low carbon and climate resilient economy in the agriculture, food and forestry sectors.
cy-gb	(5)  hyrwyddo effeithlonrwydd adnoddau a chefnogi'r newid tuag at economi carbon isel sy'n gallu gwrthsefyll y newid yn yr hinsawdd yn y sectorau amaethyddiaeth, bwyd a choedwigaeth.

en-gb	(6)  promoting social inclusion, poverty reduction and economic development in rural areas.
cy-gb	(6)  hyrwyddo cynhwysiant cymdeithasol, gwaith i leihau tlodi a datblygu’r economi mewn ardaloedd gwledig.

en-gb	World Trade Organisation and Subsidy Control
cy-gb	Sefydliad Masnach y Byd a Rheoli Cymhorthdal

en-gb	Subsidies provided under this scheme are considered to be payments under an environmental programme, which fall within the scope of Annex II of the WTO Agreement on Agriculture (AoA) and have been classified as ‘green box’.
cy-gb	Mae cymorthdaliadau sy’n cael eu darparu o dan y cynllun hwn yn cael eu hystyried yn daliadau o dan raglen amgylcheddol, sy’n dod o fewn cwmpas Atodiad II o Gytundeb Sefydliad Masnach y Byd ar Amaethyddiaeth ac sydd wedi cael eu categoreiddio’n rhai ‘bocs gwyrdd’.

en-gb	As such, these subsidies are exempt from the UK-EU Trade and Cooperation Agreement (TCA) and the interim UK subsidy control regime.
cy-gb	O ganlyniad, mae’r cymorthdaliadau hyn yn cael eu hesemptio o'r Cytundeb Masnach a Chydweithredu rhwng y DU a'r UE a system rheoli cymhorthdal dros dro y DU.

en-gb	Section N - Contacts
cy-gb	Adran N – Cysylltiadau

en-gb	Enquiries – Customer Contact Centre
cy-gb	Ymholiadau – y Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid

en-gb	For all enquiries, please contact the RPW Customer Contact Centre
cy-gb	Ar gyfer eich holl ymholiadau, cysylltwch â Chanolfan Gyswllt i Gwsmeriaid RPW Ar-lein

en-gb	Enquiries can be submitted via RPW Online at any time.
cy-gb	Gallwch ofyn cwestiwn drwy RPW Ar-lein ar unrhyw adeg.

en-gb	Access to Welsh Government offices for people with disabilities or special needs
cy-gb	Mynediad at swyddfeydd Llywodraeth Cymru ar gyfer pobl ag anableddau neu anghenion arbennig

en-gb	If you have any special needs which you feel are not met by our facilities contact the Customer Contact Centre on 0300 062 5004.
cy-gb	Os oes gennych anghenion arbennig a’ch bod yn teimlo nad yw ein cyfleusterau yn diwallu eich anghenion, cysylltwch â’r Ganolfan Gyswllt i Gwsmeriaid ar 0300 062 5004.

en-gb	Welsh Government officials will then endeavour to make arrangements to accommodate your requirements.
cy-gb	Wedyn bydd swyddogion Llywodraeth Cymru yn cymryd pob cam posibl i diwallu eich anghenion.

en-gb	Welsh Government Website
cy-gb	Gwefan Llywodraeth Cymru

en-gb	For all of the latest Agricultural and Rural Affairs information, visit the Welsh Government’s website.
cy-gb	I gael y wybodaeth ddiweddaraf am Amaethyddiaeth a Materion Gwledig, ewch i wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	By visiting the website, you can also sign up to receive the Rural Affairs e-newsletter which delivers the latest news directly to your e-mail inbox.
cy-gb	Drwy fynd i'r wefan bydd cyfle ichi gofrestru i e-newyddlen yr Adran Materion Gwledig gael ei hanfon atoch drwy e-bost.

en-gb	The Gwlad e-newsletter is the Welsh Government’s e-newsletter for farm and forestry businesses and all those involved with agriculture and rural Wales.
cy-gb	Gwlad yw e-newyddlen Llywodraeth Cymru ar gyfer busnesau fferm a choedwigaeth a phawb sy’n gysylltiedig ag amaethyddiaeth a chefn gwlad Cymru.

en-gb	It contains news stories, guidance and information in an accessible, easy-to-read format.
cy-gb	Mae’n cynnwys newyddion, canllawiau a gwybodaeth mewn fformat hygyrch, hawdd ei ddarllen.

en-gb	To keep informed and up to date with all the latest agriculture news and developments in future we would encourage you to sign up to receive the Gwlad e-newsletter. You can do this either at www.gov.wales/news-alerts or at https://beta.gov.wales/subscribe-farming-and-forestry-news-gwlad.
cy-gb	I sicrhau eich bod yn parhau i glywed am y newyddion a’r datblygiadau diweddaraf gallwch gofrestru i dderbyn e-newyddlen Gwlad drwy fynd i: https://llyw.cymru/hysbysiadau neu https://llyw.cymru/cofrestrwch-ar-gyfer-newyddion-amaethyddiaeth-choedwigaeth-gwlad.

en-gb	ANNEX A – Growing for the Environment Option Objectives
cy-gb	ATODIAD A – Amcanion Tyfu er mwyn yr Amgylchedd

en-gb	Mixed leys.
cy-gb	Gwyndynnydd cymysg

en-gb	(Also referred to as multi species or herbal leys)
cy-gb	(Cyfeirir atynt hefyd fel gwyndynnydd amlrywogaeth neu ddolydd)

en-gb	To provide a diverse sward of deep rooting grasses, legumes and herbs with the aim of:
cy-gb	Darparu porfa amrywiol o laswellt, codlysiau a blodau â gwreiddiau dwfn gyda'r nod o:

en-gb	Sequestering carbon through increased organic soil matter.
cy-gb	Ddal carbon drwy gynyddu deunyddiau pridd organig.

en-gb	Reducing greenhouse emissions through reduced inorganic fertiliser use and locking carbon in the soil layer.
cy-gb	Lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr drwy ddefnyddio llai o wrtaith anorganig a dal a chadw carbon yn yr haen pridd.

en-gb	Providing a range of nectar sources and other food plants for pollinator insects and other invertebrates, particularly if the established ley is closed for a period to allow plants to flower.
cy-gb	Darparu amrediad o ffynonellau neithdar a phlanhigion eraill sy'n fwyd ar gyfer pryfed peillio ac infertebratau eraill, yn enwedig os yw'r gwyndwn sy'n cael ei sefydlu’n cael ei gau am gyfnod er mwyn i blanhigion allu blodeuo.

en-gb	Some of these can assist with pest control, but others, such as butterflies and bumblebees are of conservation concern in their own right.
cy-gb	Gall rhai ohonynt helpu i reoli plâu, ond mae eraill, fel glöynnod byw a chacwn, eu hunain yn destun pryder cadwraethol.

en-gb	Provide a seed source for farmland birds.
cy-gb	Darparu ffynhonnell hadau ar gyfer adar tir fferm.

en-gb	Increasing water infiltration into the soil layer to mitigate flood risk.
cy-gb	Cynyddu'r dŵr sy'n ymdreiddio i'r haen pridd i leihau'r risg o lifogydd.

en-gb	Retaining water for longer within the soil layer to mitigate the effects of prolonged dry weather.
cy-gb	Cadw dŵr yn y pridd am ragor o amser i liniaru effeithiau cyfnodau hir o dywydd sych.

en-gb	Providing a diverse feed ration for livestock leading to improved animal health and welfare.
cy-gb	Darpar amrywiaeth o fwyd ar gyfer da byw, gan arwain at wella eu hiechyd a’u lles.

en-gb	Red clover or Lucerne.
cy-gb	Meillion coch neu Liwsérn

en-gb	To provide additional nectar sources for invertebrates, particularly pollinators, including threatened species such as the shrill carder bee and brown-banded carder bee.
cy-gb	Darparu ffynonellau neithdar ychwanegol ar gyfer infertebratau, yn enwedig pryfed peillio, gan gynnwys rhywogaethau dan fygythiad fel y gardwenynen feinlais a'r gardwenynen lwydfrown.

en-gb	See also, objectives for option 3.
cy-gb	Gweler hefyd yr amcanion ar gyfer Opsiwn 3.

en-gb	Protein crops. (No weed control)
cy-gb	Cnydau protein (Dim rheoli chwyn)

en-gb	Encourage a diversity of cropping to:
cy-gb	Annog amrywiaeth o gnydau i wneud y canlynol:

en-gb	Break up improved grass monocultures
cy-gb	Darnio tir o dan ungnwd o laswellt wedi’u gwella.

en-gb	Provide agronomic benefits within arable rotations
cy-gb	Dod â manteision amaeth-economaidd ar dir âr sy'n cael ei gylchdroi.

en-gb	Provide nectar sources for pollinators.
cy-gb	Darparu ffynonellau neithdar ar gyfer pryfed peillio.

en-gb	Fix nitrogen from the atmosphere and reduce artificial fertiliser applications.
cy-gb	Dal nitrogen o'r atmosffer a defnyddio llai o wrtaith artiffisial.

en-gb	Provide a diverse ration in livestock feed, leading to increased animal health and welfare.
cy-gb	Darparu amrywiaeth o fwyd ar gyfer da byw, gan wella eu hiechyd a’u lles

en-gb	Reduce the reliance on imported, largely untraceable, protein crops.
cy-gb	Lleihau'r ddibyniaeth ar gnydau protein wedi'u mewnforio nad oes modd olrhain eu tarddiad fel arfer.

en-gb	To encourage the growth of a wide range of broadleaved plants including rare species such as Cornflower, Shepherds Needle and Small-Flowered Catchfly.
cy-gb	Annog amrediad eang o blanhigion llydanddail i dyfu, gan gynnwys rhywogaethau prin fel glas yr ŷd, nodwydd y bugail a'r gludlys amryliw.

en-gb	To provide both nesting sites and feeding areas for birds such as Skylark, Grey Partridge, Yellowhammer and Barn Owl, as well as mammals such as Brown Hare.
cy-gb	Darparu safleoedd nythu a mannau bwydo ar gyfer adar fel yr ehedydd, y betrysen, y bras melyn a’r dylluan wen, yn ogystal â mamaliaid fel ysgyfarnogod.

en-gb	To provide a range of nectar sources and other food plants for pollinator insects and other invertebrates.
cy-gb	Darparu amrediad o ffynonellau neithdar a phlanhigion eraill sy'n darparu bwyd ar gyfer pryfed peillio ac infertebratau eraill.

en-gb	Some of these can assist with pest control, but others, such as native butterflies and bumblebees, are of conservation concern in their own right.
cy-gb	Gall rhai ohonynt helpu i reoli plâu, ond mae eraill, fel glöynnod byw a chacwn, eu hunain, yn destun pryder cadwraethol.

en-gb	To protect and enhance water quality.
cy-gb	Diogelu a gwella ansawdd dŵr.

en-gb	Reduce nutrient loss and soil erosion during the winter
cy-gb	Colli llai o faethynnau a llai o erydu ar y pridd dros y gaeaf.

en-gb	To encourage the growth of a wide range of broadleaved plants including rare species such as cornflower, corn buttercup and small-flowered catchfly.
cy-gb	Annog amrediad eang o blanhigion llydanddail i dyfu, gan gynnwys rhywogaethau prin fel glas yr ŷd, nodwydd y bugail a'r gludlys amryliw.

en-gb	To provide both nesting sites and feeding areas for birds such as lapwing, skylark, grey partridge, yellowhammer and barn owl, as well as mammals, such as brown hare.
cy-gb	Darparu safleoedd nythu a mannau bwydo ar gyfer adar fel yr ehedydd, y betrysen, y bras melyn a’r dylluan wen, yn ogystal â mamaliaid fel ysgyfarnogod.

en-gb	To protect and improve water quality.
cy-gb	Diogelu a gwella ansawdd dŵr.

en-gb	To protect and enhance landscape features and uncropped headlands.
cy-gb	Darparu a gwella nodweddion tirwedd a phentalarau di-gnwd.

en-gb	Some of these can assist with pest control, but others, such as butterflies and bumblebees, are of conservation concern in their own right.
cy-gb	Gall rhai ohonynt helpu i reoli plâu, ond mae eraill, fel glöynnod byw a chacwn, eu hunain, yn destun pryder cadwraethol.

en-gb	Unsprayed spring cereals under sown with mixed ley.
cy-gb	Ydau gwanwyn heb eu chwistrellu â gwyndwn cymysg wedi'i hau o danynt.

en-gb	See objectives for options 1 and 5.
cy-gb	Gweler yr amcanion ar gyfer opsiynau 1 a 5.

en-gb	Unsprayed cereal and protein crop mix.
cy-gb	Cymysgedd o ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu.

en-gb	See objectives for options 3 and 5.
cy-gb	Gweler yr amcanion ar gyfer opsiynau 3 a 5.

en-gb	Unsprayed cereal and protein crop under sown with mixed ley.
cy-gb	Ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu â gwyndwn cymysg wedi'i hau o danynt.

en-gb	See objectives for options 1, 3 and 5.
cy-gb	Gweler yr amcanion ar gyfer opsiynau 1, 3 a 5.

en-gb	Under sowing maize (Spring / summer sown)
cy-gb	Hau o dan indrawn (wedi’u hau yn y gwanwyn / haf

en-gb	To prevent soil erosion by maintaining a sward cover post maize harvest.
cy-gb	Atal erydu pridd drwy gynnal gorchudd o borfa ar ôl cynaeafu indrawn.

en-gb	Improve soil structure by breaking up compaction in the soil and encouraging water uptake.
cy-gb	Gwella strwythur y pridd drwy chwalu pridd wedi'i gywasgu ac annog dŵr i ymdreiddio trwyddo.

en-gb	Increase soil organic matter, structure and mineral composition through aeration and locking in nitrogen, making it available to the following spring sown crop.
cy-gb	Cynyddu'r deunydd organig mewn pridd a gwella strwythur a chyfansoddiad mwynau’r pridd drwy awyru a dal a chadw nitrogen, fel ei fod ar gael ar gyfer y cnwd a heuir y gwanwyn canlynol.

en-gb	Provide winter shelter and feeding areas for farmland birds and small mammals.
cy-gb	Darparu cysgodfeydd a mannau bwydo yn y gaeaf ar gyfer adar a mamaliaid bach tir fferm.

en-gb	To create a rough grass margin to provide cover and seed sources for native farmland birds and small mammals.
cy-gb	Creu ymylon o borfa arw i ddarparu cysgod a ffynhonnell hadau i adar ffermdir brodorol a mamaliaid bach.

en-gb	To provide a source of food for native seed-eating farmland birds to survive over the winter, such as tree sparrow, linnet, yellowhammer and grey partridge.
cy-gb	Darparu ffynhonnell fwyd i adar ffermdir brodorol sy’n bwyta hadau iddynt allu goreosi’r gaeaf, fel colfannod y mynydd, llinosiaid, brasod melyn a phetrys.

en-gb	To create a naturally regenerating weed cover providing a food source for native seed-eating farmland birds to survive over the winter, such as tree sparrow, linnet, yellowhammer and grey partridge.
cy-gb	Creu gorchudd o chwyn sy’n aildyfu’n naturiol sy’n ffynhonnell fwyd i adar ffermdir brodorol sy’n bwyta hadau allu goroesi’r gaeaf, fel colfannod y mynydd, llinosiaid, brasod melyn a phetrys.

en-gb	See objectives for options 14.
cy-gb	Gweler yr amcanion ar gyfer opsiwn 14.

en-gb	To provide an abundance of food for native seed-eating farmland birds to survive over the winter, such as tree sparrow, linnet, yellowhammer and grey partridge.
cy-gb	Darparu digonedd o fwyd i adar ffermdir brodorol sy’n bwyta hadau allu groesi’r gaeaf, fel colfannod y mynydd, llinosiaid, brasod melyn a phetrys.

en-gb	To provide an abundance of food for native seed-eating farmland birds to survive over two winters, such as tree sparrow, linnet, yellowhammer and grey partridge.
cy-gb	Darparu digonedd o fwyd i adar tir fferm brodorol sy’n bwyta hadau allu goroesi’r gaeaf, fel colfannod y mynydd, llinosiaid, brasod melyn a phetrys.

en-gb	Annex B - List of Eligible Growing for the Environment options and minimum requirements (Spring/Summer sown crops)
cy-gb	Atodiad B – Rhestr o opsiynau cymwys ar gyfer Tyfu er mwyn yr Amgylchedd, ynghyd â’u gofynion sylfaenol (Cnydau a heuir yn y gwanwyn / haf)

en-gb	Description and minimum requirements
cy-gb	Disgrifiad a'r gofynion sylfaenol

en-gb	Score
cy-gb	Sgôr

en-gb	Grant value (£/ha)
cy-gb	Gwerth y grant (£/hectar

en-gb	Establish a mixed ley, comprising minimum 5 grass species, 3 legume species and 3 herb species.
cy-gb	Sefydlu gwyndwn cymysg, sy'n cynnwys o leiaf 5 rhywogaeth o laswellt, 3 rhywogaeth o godlys a 3 rhywogaeth o flodau.

en-gb	(Species not individual varieties within species)
cy-gb	(Rhywogaethau nid mathau unigol o fewn rhywogaeth).

en-gb	Minimum seed rate 25 kg / ha.
cy-gb	Cyfradd hau leiaf –  25kg/hectar.

en-gb	Maximum Ryegrass content 6 kg / ha
cy-gb	Swm mwyaf o rygwellt – 6kg/hectar.

en-gb	Maximum other grass seed content 9 kg / ha (Maximum total grass seed content 15 kg / ha)
cy-gb	Swm mwyaf o hadau glaswellt eraill – 9 kg/hectar. (Swm mwyaf o hadau glaswellt – 15kg/hectar).

en-gb	Minimum requirements:
cy-gb	Gofynion sylfaenol:

en-gb	Soil test carried out or undertaken in the 3 years prior to application.
cy-gb	Prawf pridd wedi'i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais.

en-gb	(Minimum requirement is to test for the P, K and pH levels).
cy-gb	(Rhaid o leiaf profi lefelau P, K a pH).

en-gb	Action taken to rectify any immediate deficiencies identified in P, K and pH levels prior to establishment.
cy-gb	Camau wedi'u cymryd i unioni unrhyw ddiffygion a welwyd yn lefelau P, K a pH cyn sefydlu'r cnwd.

en-gb	Only use certified seed at the recommended seed rate.
cy-gb	Defnyddio hadau ardystiedig yn unig ar y gyfradd hau a argymhellir.

en-gb	The choice and mix of species must be appropriate to the location.
cy-gb	Rhaid i ddewis a chymysgedd y rhywogaethau fod yn briodol i'r lleoliad.

en-gb	Minimum area of 1 ha. (You can split the minimum 1ha area across one or more land parcels, provided the area is at least 0.1ha).
cy-gb	Arwynebedd lleiaf o 1 hectar (Cewch rannu'r arwynebedd lleiaf o 1 hectar rhwng un neu ragor o barseli tir, cyn belled â bod pob parsel o leiaf 0.1 hectar).

en-gb	Mixed ley to be retained for a minimum 3 years from the date of establishment.
cy-gb	Rhaid cadw gwyndwn cymysg am o leiaf 3 blynedd ar ôl dyddiad ei sefydlu.

en-gb	Establishment:
cy-gb	Sefydlu’r cnwd:

en-gb	Do not plough or cultivate land before 1 March.
cy-gb	Peidio ag aredig na thrin tir cyn 1 Mawrth.

en-gb	Sow between 1 April and 31 August.
cy-gb	Hau rhwng 15 Ebrill a 31 Awst.

en-gb	Crop can be established through ploughing, traditional cultivations and drilling, minimum tillage or direct drilling.
cy-gb	Gellir sefydlu'r cnwd drwy aredig, drilio a dulliau trin traddodiadol, bras droi neu ddrilio uniongyrchol.

en-gb	Mix the seed in the hopper immediately before sowing a seed mix to stop an uneven spread of crops.
cy-gb	Cymysgu'r hadau yn yr hopran yn syth cyn hau cymysgedd hadau rhag eu gwasgaru’n anghyfartal.

en-gb	Seed can be broadcast or drilled, but no deeper than 1cm.
cy-gb	Hau hadau ar led neu drwy ddrilio, ond dim dyfnach nag 1cm.

en-gb	Roll after sowing to retain moisture.
cy-gb	Rowlio ar ôl hau i gadw'r lleithder.

en-gb	If using minimum tillage or direct drilling, the use of an appropriate, approved herbicide to spray off an existing grass sward is required.
cy-gb	Os defnyddir bras droi neu ddrilio uniongyrchol, mae angen defnyddio chwynladdwr priodol, cymeradwy i ladd y borfa sydd yno eisoes.

en-gb	(This requirement not applicable for farmers certified as organic).
cy-gb	Nid yw'r gofyniad hwn yn berthnasol i ffermwyr sydd wedi cael eu hardystio'n organig).

en-gb	Once established, do not use pesticides, except herbicides to spot treat or weed-wipe injurious weeds* or invasive non-native species, soft and hard rush, nettles or bracken.
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd, peidio â defnyddio plaladdwyr, ond gellir defnyddio chwynladdwyr i sbot-chwynnu neu glwt-chwynnu chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol, brwyn caled, brwyn pabwyr, danadl neu redyn.

en-gb	Do not use inorganic fertilisers containing nitrogen following establishment until the following spring.
cy-gb	Peidio â defnyddio gwrteithiau anorganig sy'n cynnwys nitrogen ar ôl i'r cnwd gael ei sefydlu tan y gwanwyn nesaf.

en-gb	(It is recommended that nitrogen fertiliser use is avoided to achieve maximum agronomic and environmental benefits from the diverse ley.)
cy-gb	(Argymhellir osgoi gwrtaith nitrogen er mwyn sicrhau'r manteision amaeth-economaidd ac amgylcheddol mwyaf posibl o'r gwyndwn amrywiol.)

en-gb	Maintain a 1m grass buffer strip adjacent to a hedge, earth bank or watercourse.
cy-gb	Cynnal llain glustogi o 1 metr ar hyd gwrychoedd/perthi, cloddiau neu gyrsiau dŵr.

en-gb	Established sward to be managed to maintain sward diversity, to encourage the flowering and seeding of the mixed ley and to avoid poaching.
cy-gb	Rheoli’r borfa er mwyn cynnal amrywiaeth ynddi, i annog y gwyndwn cymysg i flodeuo a hadu a’i diogelu rhag i dda byw stablad (sathru) arni.

en-gb	A record of all field activity, including sowing date, evidence of fertiliser and pesticide applications and grazing or cutting dates should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys dyddiad hau, tystiolaeth o ddefnyddio gwrtaith a phlaladdwyr a dyddiadau pori neu dorri.

en-gb	Establish a Red clover or Lucerne ley.
cy-gb	Sefydlu Gwyndwn Meillion Coch neu Liwsérn

en-gb	Mixtures of red clover cultivars are permitted.
cy-gb	Caniateir cymysgeddau o gyltifarau meillion coch.

en-gb	Red clover can be sown as a monoculture or in combination with a minimum of two grass species.
cy-gb	Gellir hau meillion coch fel ungnwd neu mewn cyfuniad ag o leiaf dwy rywogaethau o laswellt

en-gb	For Red clover sown as a monoculture, minimum seed rate is 12 kg / ha.
cy-gb	Ar gyfer meillion coch a heuir fel ungnwd, y gyfradd hau leiaf yw 12kg/hectar.

en-gb	If Red clover is sown in combination with ryegrass the minimum seed rate for Red clover is 7 Kg / ha.
cy-gb	Os heuir cyfuniad o feillion coch a rhygwellt y gyfradd hau leiaf ar gyfer meillion coch yw 7kg / hectar.

en-gb	Alsike clover can be included in the seed mixture at a maximum seed rate of 1 kg / ha, additional to the 7kg Red clover
cy-gb	Gellir cynnwys meillion Sweden yn y cymysgedd ar gyfradd hau fwyaf o 1kg / hectar ar ben y gyfradd o 7kg o feillion coch.

en-gb	Lucerne to be sown as a monoculture, minimum seed rate is 20 kg / ha.
cy-gb	Ar gyfer liwsérn a heuir fel ungnwd, y gyfradd hau leiaf yw 20kg / hectar.

en-gb	(Minimum requirement is to test for the P, K and pH levels) Action taken to rectify any immediate deficiencies identified in P, K and pH levels prior to establishment.
cy-gb	(Rhaid o leiaf profi lefelau P, K a pH). Camau wedi'u cymryd i unioni unrhyw ddiffygion a welwyd yn lefelau P, K a pH cyn sefydlu'r cnwd.

en-gb	Only use certified seed.
cy-gb	Defnyddio hadau ardystiedig yn unig.

en-gb	The location must be appropriate for the crop.
cy-gb	Rhaid dewis cnwd sy’n briodol i'r lleoliad.

en-gb	Minimum area of 1 ha. (You can split the minimum 1ha area across one or more land parcels, provided the area is at least 0.1ha).
cy-gb	Arwynebedd lleiaf o 1ha (Cewch rannu'r arwynebedd lleiaf o 1ha rhwng un neu ragor o barseli tir, cyn belled â bod pob parsel o leiaf 0.1ha).

en-gb	Clover ley to be retained for a minimum 2 years from the date of establishment.
cy-gb	Rhaid cadw gwyndwn meillion am o leiaf 2 flynedd ar ôl dyddiad ei sefydlu.

en-gb	Establishment:
cy-gb	Sefydlu cnwd:

en-gb	Sow between 1 April and 31 August.
cy-gb	Hau rhwng 1 Ebrill a 31 Awst.

en-gb	Can be established through ploughing, traditional cultivations and drilling, minimum tillage or direct drilling.
cy-gb	Gellir sefydlu'r cnwd drwy aredig, drilio a dulliau trin traddodiadol, bras droi neu ddrilio uniongyrchol.

en-gb	Seed can be broadcast or drilled but no deeper than 1cm.
cy-gb	Hau hadau ar led neu drwy ddrilio, ond dim dyfnach nag 1cm.

en-gb	(This requirement not applicable for farmers certified as organic)
cy-gb	(Nid yw'r gofyniad hwn yn berthnasol i ffermwyr sydd wedi cael eu hardystio'n organig).

en-gb	Once established, do not use pesticides, except herbicides to spot treat or weed-wipe injurious weeds or invasive non-native species, soft and hard rush, nettles or bracken.
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd, peidio â defnyddio plaladdwyr, ond gellir defnyddio chwynladdwyr i sbot-chwynnu neu glwt-chwynnu chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol, brwyn caled, brwyn pabwyr, danadl neu redyn.

en-gb	(It is recommended that nitrogen fertiliser use is avoided to achieve maximum agronomic and environmental benefits from the red clover ley)
cy-gb	(Argymhellir osgoi gwrtaith nitrogen er mwyn sicrhau'r manteision amaeth-economaidd ac amgylcheddol mwyaf posibl o'r gwyndwn meillion coch.)

en-gb	Established sward to be managed to maintain clover content.
cy-gb	Rheoli’r borfa er mwyn cynnal amrywiaeth y meillion ynddi.

en-gb	Establish and harvest a protein crop with no weed control.
cy-gb	Sefydlu a chynaeafu cnwd protein heb reoli chwyn

en-gb	Eligible crops:
cy-gb	Cnydau cymwys:

en-gb	Field beans, peas, lupins.
cy-gb	Ffa maes, pys, bysedd y blaidd.

en-gb	The crop must be grown in an appropriate location with consideration of soil type, topography and access for sowing and harvesting.
cy-gb	Rhaid tyfu'r cnwd mewn lleoliad priodol gan ystyried y math o bridd, topograffi a mynediad ar gyfer hau a chynaeafu.

en-gb	Soil test carried out, or undertaken in the 3 years prior to application (minimum requirement is to test for the P, K and pH levels).
cy-gb	Prawf pridd wedi'i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais. (Rhaid o leiaf profi lefelau P, K a pH).

en-gb	Establishment:
cy-gb	Sefydlu:

en-gb	Sow before 15 May.
cy-gb	Hau cyn 15 Mai.

en-gb	Establish through ploughing, traditional cultivations and drilling, minimum tillage or direct drilling.
cy-gb	Gellir sefydlu'r cnwd drwy aredig, drilio a dulliau trin traddodiadol, bras droi neu ddrilio uniongyrchol.

en-gb	Pests controlled using Integrated Pest Management principles.
cy-gb	Rheoli plâu gan ddefnyddio dulliau Rheoli Plâu Integredig.

en-gb	Where appropriate, consult a qualified agronomist for advice.
cy-gb	Pan fydd hynny'n briodol holi amaeth-economydd am gyngor.

en-gb	Can be harvested as grain, crimped and stored using an additive or ensiled as forage (within a silage pit or as baled silage).
cy-gb	Gellir ei gynaeafu fel ydau, ei grimpio a'i storio gan ddefnyddio ychwanegyn neu ei gadw’n borthiant drwy ei silweirio (mewn pwll silwair neu mewn bêls silwair).

en-gb	If harvested as forage, it is recommended that a nutrient analysis of the forage crop is undertaken to support the ration planning.
cy-gb	Os yw'n cael ei gynaeafu fel porthiant, rhaid dadansoddi maethynnau'r cnwd porthiant i helpu i gynllunio dognau.

en-gb	Do not harvest before 15 July, or until 12 weeks after sowing, whichever is the latest.
cy-gb	Peidio â chynaeafu’r cnwd cyn 15 Gorffennaf neu tan 12 wythnos ar ôl ei hau, p'un bynnag yw'r hwyraf.

en-gb	Do not under sow.
cy-gb	Peidio â hau cnwd o dano.

en-gb	A record of all field activity, including evidence of sowing and harvesting date, fertiliser and pesticide applications should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys tystiolaeth o’r dyddiad hau a chynaeafu a defnyddio gwrtaith a phlaladdwyr, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Establish an unsprayed root or forage crop with ungrazed field margins.
cy-gb	Sefydlu gwreiddgnwd neu gnwd pori heb ei chwistrellu gydag ymylon heb eu pori.

en-gb	A minimum 50% of the field boundary to have a 10m ungrazed margin, retained until 15 February 2025.
cy-gb	Bydd ymyl heb ei bori o 10m ar hyd o leiaf 50% o ffiniau’r caeau, a rhaid ei gadw tan 15 Chwefror 2025.

en-gb	An assessment on the suitability of the field for growing this option should be undertaken.
cy-gb	Dylid asesu’r cae i sicrhau ei fod yn addas ar gyfer yr opsiwn hwn.

en-gb	The option should not be grown on fields with a history of soil erosion or fields with a slope that is sufficient to increase the risk of soil erosion.
cy-gb	Ni ddylid tyfu‘r opsiwn mewn caeau lle ceir hanes o erydu neu gaeau ar lethr sy’n ddigon serth i gynyddu’r perygl o erydu.

en-gb	Where the field is next to a water course, all of the water courses must have a 10m ungrazed field margin.
cy-gb	Os yw’r cae yn ffinio â chwrs dŵr, rhaid cadw ymyl heb o bori o 10m ar hyd pob cwrs dŵr.

en-gb	(This could require the ungrazed field margin to exceed the minimum 50% requirement)
cy-gb	(Gallai hynny olygu y bydd mwy na’r 50% gofynnol o ymylon heb eu pori).

en-gb	Swedes, Fodder beets, White turnips, Soft yellow turnips, Hardy yellow turnips, Brassicas, Forage rape, Chicory. (Or a combination of these crops)
cy-gb	Erfin (rwdins), betys porthiant, maip gwyn, maip melyn meddal, maip melyn caled, cnydau bresych, rêp pori, sicori (neu gyfuniad o’r cnydau hyn).

en-gb	Italian ryegrass, Westerwolds ryegrass or Rye can be included within the 10m retained field margin to enhance the capacity of the margin to reduce run-off.
cy-gb	Gellir cynnwys rhygwellt yr Eidal, rhygwellt Westerwolds neu ryg yn yr ymyl o 10m i wella gallu’r ymyl i ddal dŵr ffo.

en-gb	Soil test to be carried out, or undertaken in the 3 years prior to application.
cy-gb	Prawf pridd i’w gynnal neu wedi'i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais.

en-gb	(Minimum requirement is to test for the P, K and pH levels)
cy-gb	(Rhaid o leiaf profi lefelau P, K a pH).

en-gb	The choice of crop must be appropriate to the location.
cy-gb	Rhaid dewis cnwd sy’n briodol i'r lleoliad.

en-gb	The utilisation of the crop and earliest grazing and harvest date must be considered when selecting the crop.
cy-gb	Rhaid ystyried sut y defnyddir y cnwd a'r dyddiadau pori a chynaeafu cynharaf wrth ddewis y cnwd.

en-gb	Minimum area of 1 ha.
cy-gb	Arwynebedd lleiaf o 1ha

en-gb	Sow between 1 April and 31 July.
cy-gb	Hau rhwng 1 Ebrill a 31 Gorffennaf.

en-gb	Once established, do not use pesticides, except herbicides to spot treat or weed-wipe injurious weeds, soft and hard rush, nettles or bracken or invasive non-native species.
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd, peidio â defnyddio plaladdwyr, ond gellir defnyddio chwynladdwyr i sbot-chwynnu neu glwt-chwynnu chwyn niweidiol neu rywogaethau estron goresgynnol, brwyn caled, brwyn pabwyr, danadl neu redyn.

en-gb	(Fungicides can be used if applied to the seed before sowing.)
cy-gb	(Gellir defnyddio ffwngladdwr cyn belled â’i fod yn cael ei roi ar yr had cyn eu hau).

en-gb	Do not graze or harvest until 15 October.
cy-gb	Peidiwch â’i bori na’i gynaeafu tan 15 Hydref.

en-gb	10m  ungrazed margin to be retained until 15 February 2025.
cy-gb	Rhaid cadw’r ymyl 10m heb ei bori tan 15 Chwefror 2025.

en-gb	Mature crop can be harvested or grazed in situ.
cy-gb	Gellir cynaeafu’r cnwd aeddfed neu ei bori yn y fan a’r lle.

en-gb	A record of all field activity, including evidence of fertiliser and pesticide applications, grazing or harvesting should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys tystiolaeth o’r gwrtaith a’r plaladdwyr a ddefnyddir a’r dyddiad hau a chynaeafu, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Unsprayed spring-sown cereals.
cy-gb	Ydau a heuir yn y gwanwyn heb eu chwistrellu

en-gb	Establish an unsprayed, spring-sown cereal crop.
cy-gb	Sefydlu cnwd ŷd a heuir yn y gwanwyn, heb ei chwistrellu.

en-gb	Barley, Wheat, Oats, Triticale, Rye.
cy-gb	haidd, gwenith, ceirch, rhygwenith, rhyg.

en-gb	Soil test carried out, or undertaken in the 3 years prior to application.
cy-gb	Prawf pridd i’w gynnal neu wedi'i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais.

en-gb	The choice of crop needs to be appropriate to the location.
cy-gb	Rhaid dewis cnwd sy’n briodol i'r lleoliad.

en-gb	The utilisation of the crop and earliest harvest date must be considered when selecting the crop and variety.
cy-gb	Rhaid ystyried sut y defnyddir y cnwd a'r dyddiadau cynaeafu cynharaf wrth ddewis y cnwd a’r math.

en-gb	Sow between 1 March and 15 May.
cy-gb	Hau rhwng 1 Mawrth a 15 Mai.

en-gb	Crop must not be undersown.
cy-gb	Peidiwch â hau o dan y cnwd

en-gb	Once established, do not use pesticides or mechanical weeding.
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd, peidio â defnyddio plaladdwyr na pheiriannau chwynnu.

en-gb	Can be harvested as grain, crimped, and stored using an additive or ensiled as forage (within a silage pit or as baled silage).
cy-gb	Gellir ei gynaeafu fel ydau, ei grimpio a'i storio gan ddefnyddio ychwanegyn neu ei gadw’n borthiant drwy ei silweirio (mewn pwll silwair neu mewn bêls silwair).

en-gb	Do not harvest before 1 August, or until 14 weeks after sowing, whichever is the latest.
cy-gb	Peidio â chynaeafu’r cnwd cyn 1 Awst neu tan 14 wythnos ar ôl ei hau, p'un bynnag yw'r hwyraf.

en-gb	If harvested as forage, it is recommended that a nutrient analysis of the forage crop is undertaken to support the ration planning.
cy-gb	Os yw'n cael ei gynaeafu fel porthiant, argymhellir dadansoddi maethynnau'r cnwd porthiant i helpu i gynllunio dognau.

en-gb	A record of all field activity, including evidence of sowing date, fertiliser applications and harvesting date should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys tystiolaeth o’r dyddiad hau, defnyddio gwrtaith a’r dyddiad cynaeafu, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Unsprayed spring-sown cereals under sown with mixed ley.
cy-gb	Ydau gwanwyn heb eu chwistrellu  â gwyndwn cymysg wedi'i hau o danynt.

en-gb	Establish an unsprayed, spring-sown cereal crop, under sown with a mixed ley seed mixture.
cy-gb	Sefydlu cnwd ŷd a heuir yn y gwanwyn heb ei chwistrellu, â chymysgedd o hadau gwyndwn cymysg wedi'i hau o dano.

en-gb	Eligible crops: Barley, Wheat, Oats, Triticale, Rye.
cy-gb	Cnydau  cymwys: haidd, gwenith, ceirch, rhygwenith, rhyg.

en-gb	Under sown mixed ley, comprising maximum 5 grass and a minimum of 3 legume and 3 herb species.
cy-gb	Gwyndwn cymysg wedi'i hau o dan y cnwd, gan gynnwys hyd at 5 rhywogaeth o laswellt ac o leiaf 3 rhywogaeth o godlysiau a 3 rhywogaeth o flodau.

en-gb	(Species not individual varieties within species)
cy-gb	(Rhywogaethau nid mathau unigol o fewn rhywogaeth)

en-gb	Maximum Ryegrass content 6 kg / ha
cy-gb	Swm mwyaf o rygwellt – 6kg/hectar

en-gb	Maximum other grass seed content 9 kg / ha
cy-gb	Swm mwyaf o hadau glaswellt arall – 9 kg/hectar

en-gb	Soil test carried out or undertaken in the 3 years prior to application.
cy-gb	Prawf pridd i’w gynnal neu wedi'i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais.

en-gb	Only use certified seed at the recommended seed rate.
cy-gb	Defnyddio hadau ardystiedig yn unig ar y gyfradd hau a argymhellir

en-gb	The choice of cereal crop and mixed lay mixture needs to be appropriate to the location.
cy-gb	Rhaid dewis cnwd ŷd a chymysgedd gwyndwn sy’n briodol i'r lleoliad.

en-gb	The utilisation of the cereal crop and earliest harvest date must be considered when selecting the crop and variety.
cy-gb	Rhaid ystyried sut y defnyddir y cnwd a'r dyddiadau cynaeafu cynharaf wrth ddewis y cnwd a’r math.

en-gb	Mixed ley to be retained for a minimum 3 years from the date of establishment.
cy-gb	Rhaid cadw gwyndwn cymysg am o leiaf 3 blynedd ar ôl dyddiad sefydlu'r cnwd.

en-gb	Grazing of established mixed ley to be managed to maintain species diversity for the following season.
cy-gb	Rhaid rheoli’r modd y porir gwyndwn cymysg er mwyn cynnal yr amrywiaeth o rywogaethau ar gyfer y tymor sy’n dilyn.

en-gb	(It is recommended that nitrogen fertiliser use is avoided to achieve maximum benefit from the diverse ley)
cy-gb	(Argymhellir osgoi gwrtaith nitrogen er mwyn sicrhau'r manteision mwyaf posibl o'r gwyndwn amrywiol.)

en-gb	A record of all field activity, including sowing and harvesting date and evidence of fertiliser applications should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys y dyddiad hau a chynaeafu a thystiolaeth o’r gwrtaith a ddefnyddir, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Unsprayed spring-sown cereal and protein crop mix.
cy-gb	Cymysgedd o ydau a chnydau protein, heb eu chwistrellu.

en-gb	Establish an unsprayed, spring-sown cereal / protein crop mix.
cy-gb	Sefydlu cymysgedd o gnwd ŷd a heuir yn y gwanwyn / cnwd protein.

en-gb	Eligible crops: Barley, Wheat, Oats, Triticale, Rye / Field beans, peas, lupins, vetches.
cy-gb	Cnydau  cymwys: haidd, gwenith, ceirch, rhygwenith, rhyg / ffa maes, pys, bysedd y blaidd, pupys.

en-gb	Seed mixture to comprise 50% cereal and 50% protein seed by weight.
cy-gb	Dylai 50% o’r cymysgedd hadau fod yn gnwd ŷd a 50% fod yn gnwd protein. yn ôl pwysau.

en-gb	The utilisation of the crop and earliest harvest date must be considered when selecting the crops and varieties.
cy-gb	Rhaid ystyried sut y defnyddir y cnwd a'r dyddiadau cynaeafu cynharaf wrth ddewis y cnwd a’r math.

en-gb	Crop not to be undersown.
cy-gb	Peidiwch â hau o dan y cnwd.

en-gb	A record of all field activity, including sowing and harvesting date and fertiliser applications should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys y dyddiad hau a chynaeafu a thystiolaeth o’r gwrtaith a ddefnyddir, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Unsprayed spring-sown cereal and protein crop under sown with mixed ley.
cy-gb	Cnwd ŷd a phrotein heb eu chwistrellu â gwyndwn cymysg wedi'i hau o dano.

en-gb	Establish an unsprayed, spring-sown cereal / protein crop mix.
cy-gb	Sefydlu cymysgedd o gnwd ŷd / cnwd protein a heuir yn y gwanwyn.

en-gb	Eligible crops: Barley, Wheat, Oats, Triticale, Rye / Field beans, peas, lupins,
cy-gb	Cnydau  cymwys: haidd, gwenith, ceirch, rhygwenith, rhyg / ffa maes, pys, bysedd y blaidd.

en-gb	Seed mixture to comprise of 50% cereal and 50% protein crop by weight.
cy-gb	Dylai 50% o’r cymysgedd hadau fod yn gnwd ŷd a 50% fod yn gnwd protein. yn ôl pwysau.

en-gb	(Species not individual varieties within species)
cy-gb	(Rhywogaethau nid mathau unigol o fewn rhywogaeth.)

en-gb	Minimum seed rate 25 kg / ha.
cy-gb	Cyfradd hau leiaf –  25kg/hectar

en-gb	The choice of cereal crop and mixed ley mixture needs to be appropriate to the location.
cy-gb	Rhaid dewis cnwd ŷd a chymysgedd gwyndwn sy’n briodol i'r lleoliad.

en-gb	Once established, do not use pesticides or mechanical weeding
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd, peidio â defnyddio plaladdwyr na pheiriannau chwynnu.

en-gb	A record of all field activity, including sowing and harvesting dates and fertiliser applications should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys y dyddiad hau a chynaeafu a thystiolaeth o’r gwrtaith a ddefnyddir, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Under sowing maize (Spring / summer sown)
cy-gb	Hau o dan indrawn (a heuir yn y gwanwyn / haf

en-gb	Establish a cover crop within a growing maize crop.
cy-gb	Sefydlu cnwd gorchudd o dan gnwd indrawn sydd eisoes yn tyfu.

en-gb	Seed mixture to include a minimum of 2 crop species which are suitable for growing within the shade of a maize crop.
cy-gb	Dylai'r cymysgedd hadau gynnwys o leiaf dwy rywogaeth o gnwd sydd addas i'w tyfu o dan gysgod indrawn.

en-gb	Minimum seed rate 15 kg / ha
cy-gb	Cyfradd hau leiaf –  15kg/hectar

en-gb	No artificial fertiliser, manure, or slurry to be applied between harvesting the Maize crop and 15 February in the following year.
cy-gb	Ni ddylid gwasgaru unrhyw wrtaith artiffisial, tail na slyri rhwng cynaeafu'r cnwd indrawn a 15 Chwefror y flwyddyn ganlynol.

en-gb	Soil test to be carried out or undertaken in the 3 years prior to application.
cy-gb	Prawf pridd i’w gynnal neu wedi'i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais.

en-gb	The soil test will inform future action required to rectify any deficiencies identified in P, K and pH levels prior to next crop being established.
cy-gb	Camau wedi'u cymryd i unioni unrhyw ddiffygion a welwyd yn lefelau P, K a pH cyn sefydlu'r cnwd nesaf.

en-gb	Crop to be sown by 10 July.
cy-gb	Hau'r cnwd erbyn 10 Gorffennaf

en-gb	Established between rows of established maize by direct drilling or target broadcasting, followed by tines.
cy-gb	Ei sefydlu rhwng rhesi o indrawn sydd wedi cydio drwy ddrilio uniongyrchol neu hau ar led wedi'i dargedu, a’i ddilyn ag oged bigau.

en-gb	Broadcasting of seeds across the fields is not eligible.
cy-gb	Nid yw hau ar led ar draws y cae yn gymwys.

en-gb	Cover crop must remain in situ until 15 February 2025.
cy-gb	Rhaid cadw'r cnwd gorchudd ar y safle tan 15 Chwefror 2025.

en-gb	Crop may be grazed, but do not over-graze so that winter crop cover is maintained and poaching avoided.
cy-gb	Gellir pori'r cnwd, ond peidiwch â’i orbori er mwyn cadw gorchudd o gnwd dros y gaeaf a rhag stablad (sathru) y pridd.

en-gb	A record of all field activity should be kept for inspection.
cy-gb	Rhaid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae a’i gadw i'w archwilio.

en-gb	Unsprayed spring cereals under sown with Red Clover.
cy-gb	Ydau gwanwyn heb eu chwistrellu a meillion coch wedi’u hau o danynt.

en-gb	Establish an unsprayed, spring-sown cereal crop, under sown with Red clover.
cy-gb	Sefydlu cnwd ydau wedi’u hau yn y gwanwyn, heb eu chwistrellu, a meillion coch wedi’u hau o dano.

en-gb	Barley, Wheat, Oats, Triticale, Rye.
cy-gb	Haidd, gwenith, ceirch, rhygwellt, rhyg.

en-gb	Under sown Red clover can be in combination with a minimum of two grass species.
cy-gb	Gellir cyfuno’r meillion coch a heuir gydag o leiaf dwy rywogaeth o laswellt.

en-gb	If Red clover is sown in combination with grass the minimum seed rate for Red clover is 7 Kg / ha.
cy-gb	Os heuir cyfuniad o feillion coch a glaswellt, y gyfradd hau leiaf ar gyfer meillion coch yw 7kg / hectar.

en-gb	Alsike clover can be included as part of the seed mixture at a maximum seed rate of 1 kg / ha, additional to the 7 kg Red clover.
cy-gb	Gellir cynnwys meillion Sweden yn y cymysgedd ar gyfradd hau fwyaf o 1kg / hectar ar ben y gyfradd o 7kg o feillion coch.

en-gb	Minimum requirements:
cy-gb	Gofynion sylfaenol

en-gb	The choice of cereal crop and clover mixture needs to be appropriate to the location.
cy-gb	Rhaid dewis cnwd ŷd a chymysgedd o feillion sy’n briodol i'r lleoliad.

en-gb	The utilisation of the cereal crop and earliest harvest date must be considered when selecting the crop and variety.
cy-gb	Rhaid ystyried sut y defnyddir y cnwd ŷd a'r dyddiadau cynaeafu cynharaf wrth ddewis y cnwd a’r math.

en-gb	Red clover ley to be retained for a minimum 2 years from the date of establishment.
cy-gb	Rhaid cadw gwyndwn o feillion coch am o leiaf 2 blynedd ar ôl dyddiad sefydlu'r cnwd.

en-gb	Grazing of established ley to be managed to maintain the clover for the following season.
cy-gb	Rhaid rheoli’r modd y porir gwyndwn er mwyn cynnal y meillion ar gyfer y tymor sy’n dilyn.

en-gb	(It is recommended that nitrogen fertiliser use is avoided to achieve maximum benefit from the ley)
cy-gb	(Argymhellir osgoi gwrtaith nitrogen er mwyn sicrhau'r manteision mwyaf posibl o'r gwyndwn amrywiol.)

en-gb	Retain an unharvested, unsprayed cereal margins.
cy-gb	Cadw ymylon caeau o ŷd heb eu cynaeafu a heb eu chwistrellu.

en-gb	Unharvested margin retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Cedwir yr ymylon heb eu cynaeafu tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	Barley, Wheat, Oats, Triticale, Rye.
cy-gb	Haidd, Gwenith, Ceirch, Rhygwenith, Rhyg

en-gb	Where this option is selected, other options, e.g. options 5 and 7 can be used for the remainder of the field.
cy-gb	Gellir defnyddio opsiynau eraill e.e. opsiynau 5 a 7 ar gyfer gweddill y cae.

en-gb	Minimum area 0.1 ha
cy-gb	Arwynebedd lleiaf o 0.1ha

en-gb	Minimum width of 6m for unharvested margin.
cy-gb	O leiaf 6m o led o ymyl heb ei gynaeafu

en-gb	Maximum width of 12m for unharvested margin.
cy-gb	Dim mwy na 12m o led o ymyl heb ei gynaeafu

en-gb	Sow cereal crop before 15 May.
cy-gb	Hau cnwd ŷd cyn 15 Mai.

en-gb	Can be established through ploughing, traditional cultivations and drilling, minimum tillage or direct drilling.
cy-gb	Gellir sefydlu'r cnwd drwy aredig, drilio a dulliau trin traddodiadol, bras droi neu ddrilio uniongyrchol

en-gb	Crop must not be undersown.
cy-gb	Peidio â hau o dan y cnwd

en-gb	Once established, on proposed unharvested margin, do not use pesticides or mechanical weeding.
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd ar ymyl heb ei gynaeafu, peidio â defnyddio plaladdwyr na pheiriannau chwynnu

en-gb	Unharvested margin to be retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Cadw’r ymyl heb ei gynaeafu tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	A record of all field activity should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Retain an uncultivated, unsown margin next to a spring sown cereal crop.
cy-gb	Cadw ymyl heb ei drin a heb ei hau wrth gae ŷd a heuwyd yn y gwanwyn.

en-gb	Fallow margin retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Cadw’r ymyl yn wyndwn tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	Minimum width of 6m for fallow margin.
cy-gb	O leiaf 6m o led o ymyl heb ei gynaeafu

en-gb	Maximum width of 12 m for fallow margin.
cy-gb	Dim mwy na 12m o led o ymyl heb ei gynaeafu

en-gb	No pesticides or mechanical weed control to be used.
cy-gb	Peidio â defnyddio plaladdwyr na pheiriannau i reoli chwyn.

en-gb	Do not top or harvest fallow margin
cy-gb	Peidio â thocio na chynaeafu’r ymyl o wyndwn

en-gb	No grazing or access to livestock during the winter.
cy-gb	Peidio â’i bori na gadael da byw arno yn y gaeaf

en-gb	Fallow margin to be retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Cadw’r ymyl o wyndwn tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	Cultivated fallow cereal margins
cy-gb	Ymylon caeau ŷdau gwyndwn wedi’u trin

en-gb	Retain a cultivated, unsown margin next to a spring sown cereal crop.
cy-gb	Cadw ymyl wedi’i drin a heb ei hau wrth gae ŷd a heuwyd yn y gwanwyn.

en-gb	Cultivated unsown margin retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Cadw’r ymyl yn wyndwn tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	Minimum width of 6m for fallow margin.
cy-gb	Ymyl o leiaf 6m o led yn wyndwn

en-gb	Maximum width of 12m for fallow margin.
cy-gb	Ymyl heb fod yn fwy na 12m o led yn wyndwn

en-gb	Use appropriate cultivation to achieve a level seedbed.
cy-gb	Defnyddio dulliau trin addas i sicrhau gwely hadau gwastad

en-gb	Do not top or harvest margin.
cy-gb	Peidio â thocio na chynaeafu’r ymyl

en-gb	Cultivated unsown margin to be retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Cadw’r ymyl wedi’i drin a heb ei hau tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	A record of all field activity should be kept for inspection
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Unsprayed spring-sown cereals with stubbles retained.
cy-gb	Ydau a heuir yn y gwanwyn heb eu chwistrellu, gyda’r sofl wedi’i gadw.

en-gb	Establish an unsprayed, spring-sown cereal crop with stubble retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Sefydlu cnwd ŷd heb ei chwistrellu, wedi’i hau yn y gwanwyn gan gadw’r sofl tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	Soil test to be carried out, or have been undertaken in the 3 years prior to application.
cy-gb	Prawf pridd i’w gynnal neu wedi'i gynnal yn y 3 blynedd cyn gwneud cais.

en-gb	The utilisation of the crop and earliest harvest date must be considered when selecting the crop and variety.
cy-gb	Rhaid ystyried sut y defnyddir y cnwd ŷd a'r dyddiadau cynaeafu cynharaf wrth ddewis y cnwd a’r math.

en-gb	Stubble to be retrained until 15 February of the following year.
cy-gb	Cadw’r sofl tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	No grazing / access to livestock during the winter.
cy-gb	Peidio â’i bori na gadael da byw arno yn y gaeaf

en-gb	Maintain a 1m grass buffer strip adjacent to a hedge, earth bank or watercourse.
cy-gb	Cynnal llain glustogi o 1 metr o borfa ar hyd gwrychoedd/perthi, cloddiau neu gyrsiau dŵr.

en-gb	If using minimum tillage or direct drilling, the use of an appropriate, approved herbicide to spray off an existing grass sward is required.
cy-gb	Os defnyddir bras droi neu ddrilio uniongyrchol, mae angen defnyddio chwynladdwr priodol, cymeradwy i ladd y borfa sydd yno eisoes

en-gb	Once established, do not use pesticides or mechanical weeding.
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd, peidio â defnyddio plaladdwyr na pheiriannau chwynnu

en-gb	Crop must not be desiccated prior to harvesting.
cy-gb	Rhaid peidio â rhoi cemegyn sychu ar y cnwd cyn ei gynaeafu.

en-gb	A record of all field activity, including evidence of sowing date, fertiliser applications and harvesting date, should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys y dyddiad hau a chynaeafu a thystiolaeth o’r gwrtaith a ddefnyddir, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	(Maximum total grass seed content 15 kg / ha)
cy-gb	(Swm mwyaf cyfanswm hadau glaswellt – 15kg/hectar)

en-gb	If the field has any slope, the ungrazed margin must be located at the bottom of the slope.
cy-gb	Os oes unrhyw lethr yn y cae, rhaid i’r ymyl heb ei bori fod ar droed y llethr.

en-gb	Unsprayed spring-sown cereal and protein crop mix with stubbles retained.
cy-gb	Cymysgedd o ydau a chnydau protein heb eu chwistrellu a’r sofl wedi’i gadw.

en-gb	Establish an unsprayed, spring-sown cereal / protein crop mix with stubble retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Sefydlu cnwd ŷd/protein heb ei chwistrellu, wedi’i hau yn y gwanwyn gan gadw’r sofl tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	The utilisation of the crop and earliest harvest date must be considered when selecting the crops and varieties.
cy-gb	Rhaid ystyried sut y defnyddir y cnwd ŷd a'r dyddiadau cynaeafu cynharaf wrth ddewis y cnwd a’r math.

en-gb	Crop not to be undersown.
cy-gb	Peidio â hau o dan y cnwd

en-gb	If harvested as forage, a nutrient analysis of the forage crop must be undertaken to support the ration planning.
cy-gb	Os yw'n cael ei gynaeafu fel porthiant, argymhellir dadansoddi maethynnau'r cnwd porthiant i helpu i gynllunio dognau.

en-gb	Establish a wildlife cover crop.
cy-gb	Sefydlu cnwd gorchudd er lles bywyd gwyllt.

en-gb	Wildlife cover crop to be retained until 15 February 2026.
cy-gb	Rhaid cadw’r cnwd gorchudd er lles bywyd gwyllt tan 15 Chwefror 2026.

en-gb	Eligible wildlife cover crop:
cy-gb	Sefydlu cnwd gorchudd er lles bywyd gwyllt:

en-gb	Minimum seed rate 12.5 kg / ha
cy-gb	Cyfradd hau leiaf: 12.5kg/ha

en-gb	Seed mixture to include a minimum 6 species, which provide a good winter food source for wildlife.
cy-gb	Rhaid i’r cymysgedd hadau gynnwys o leiaf 6 rhywogaeth, fydd yn ffynhonnell fwyd dda i fywyd gwyllt yn y gaeaf

en-gb	Maximum cereal content of 80% by weight.
cy-gb	Rhaid i ydau fod yn 80% o’r cynnwys yn ôl pwysau

en-gb	Examples of suitable species include:
cy-gb	Dyma enghreifftiau o rywogaethau addas:

en-gb	Cereals: barley, oats, wheat, Rye
cy-gb	Ydau: haidd, ceirch, gwenith, rhyg

en-gb	Brassicas: Forage rape, radish, mustard, oilseed rape, turnips.
cy-gb	Bresych: rêp porthiant, radis, mwstard, rêp had olew, maip

en-gb	Other species:
cy-gb	Rhywogaethau eraill:

en-gb	Sunflower, linseed, Chicory, common vetch, Alsike Clover, Red clover, Quinoa etc.
cy-gb	Blodau’r haul, llin, siocori, pupys, meillion Sweden, meillion coch, cwinoa

en-gb	6m minimum width of wildlife cover crop margin.
cy-gb	Ymyl o leiaf 6m o led o dan gnydau gorchudd bywyd gwyllt

en-gb	Individual block of wildlife cover to be a maximum area of 1 ha
cy-gb	Ni fydd lleiniau unigol o orchudd bywyd gwyllt yn fwy na 1ha o faint

en-gb	Sow wildlife cover crop between 1 March and 1 June.
cy-gb	Hau cnwd y gorchudd bywyd gwyllt rhwng 1 Mawrth a 1 Mehefin.

en-gb	Once established, on proposed wildlife cover crop margin, do not use pesticides or mechanical weeding.
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd, ar y cnwd gorchudd bywyd gwyllt, peidio â defnyddio plaladdwyr na pheiriannau chwynnu

en-gb	Wildlife cover crop to be retained until 15 February in the following year.
cy-gb	Cadw cnwd y gorchudd bywyd gwyllt tan 15 Chwefror y flwyddyn sy’n dilyn.

en-gb	A record of all field activity, including evidence of sowing dateshould be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys y dyddiad hau a chynaeafu a thystiolaeth o’r gwrtaith a ddefnyddir, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	Wildlife cover crop .
cy-gb	Cnwd gorchudd bywyd gwyllt .

en-gb	Establish a wildlife cover crop .
cy-gb	Sefydlu cnwd gorchudd er lles bywyd gwyllt.

en-gb	Minimum seed rate 50 kg / ha
cy-gb	Cyfradd hau lleiaf: 50kg/ha

en-gb	Seed mixture to include a minimum 6 species which provide a good winter food source for wildlife.
cy-gb	Rhaid i’r cymysgedd hadau gynnwys o leiaf 6 rhywogaeth, fydd yn ffynhonnell fwyd dda i fywyd gwyllt yn y gaeaf

en-gb	6m minimum width of wildlife cover crop
cy-gb	Ymyl o leiaf 6m o led o dan gnydau gorchudd bywyd gwyllt

en-gb	Once established, on proposed wildlife cover crop, do not use pesticides or mechanical weeding.
cy-gb	Ar ôl sefydlu'r cnwd, ar y cnwd gorchudd bywyd gwyllt, peidio â defnyddio plaladdwyr na pheiriannau chwynnu

en-gb	Wildlife cover crop to be retained until 15 February 2027.
cy-gb	Cadw cnwd y gorchudd bywyd gwyllt tan 15 Chwefror 2027.

en-gb	A record of all field activity, including evidence of sowing date, should be kept for inspection.
cy-gb	Dylid cadw cofnod o'r holl weithgareddau yn y cae, gan gynnwys y dyddiad hau a chynaeafu a thystiolaeth o’r gwrtaith a ddefnyddir, a’i gadw ar gyfer ei archwilio.

en-gb	ANNEX C – Expression of Interest Scoring
cy-gb	ATODIAD C – Sgorio datganiadau o ddiddordeb

en-gb	Spring/Summer Sown Crops
cy-gb	Cnydau a heuir yn y gwanwyn / haf

en-gb	Layer
cy-gb	Haen

en-gb	SCORE
cy-gb	SGÔR

en-gb	Counts for options
cy-gb	Cyfrannu at opsiynau

en-gb	Lake
cy-gb	Llyn

en-gb	River
cy-gb	Afon

en-gb	Pond
cy-gb	Pwll dŵr

en-gb	Ditch
cy-gb	Ffos

en-gb	Biological SSSIs & 300m buffer
cy-gb	SoDdGAau Biolegol a 300m o lain glustogi

en-gb	Prioritised Biological Coastal and Lowland SSSI
cy-gb	SoDdGA Biolegol ar Arfordir ac Iseldir â Blaenoriaeth

en-gb	Chough (targeted management)
cy-gb	Brân goesgoch (rheoli wedi’i dargedu)

en-gb	Corn bunting (targeted management)
cy-gb	Bras yr ŷd (rheoli wedi’i dargedu)

en-gb	Curlew (targeted management)
cy-gb	Gylfinir (rheoli wedi’i dargedu)

en-gb	(You can split the minimum 1ha area across one or more land parcels, provided the area is at least 0.1ha).
cy-gb	(Cewch rannu'r arwynebedd lleiaf o 1ha rhwng un neu ragor o barseli tir, cyn belled â bod pob parsel o leiaf 0.1ha).

en-gb	(A reduced seed rate for the cereal crop should be used to aid the establishment of the mixed ley).
cy-gb	(Dylid defnyddio cyfradd hau is ar gyfer y cnwd ŷd er mwyn helpu i sefydlu'r gwyndwn cymysg.)

en-gb	(A reduced seed rate for the cereal crop should be used to aid the establishment of the Red clover ley).
cy-gb	(Dylid defnyddio cyfradd hau is ar gyfer y cnwd ŷd er mwyn helpu i sefydlu'r gwyndwn cymysg.)

en-gb	(Unharvested margin after maize is not eligible)
cy-gb	(Nid yw ymylon caeau heb eu cynaeafu ar ôl indrawn yn gymwys)

en-gb	(Fungicides can be used if applied to the seed before sowing.)
cy-gb	(gellir rhoi ffwngladdwyr ar yr hadau cyn eu hau)

en-gb	(Ploughing followed by cultivation or deep disking)
cy-gb	(Aredig ac yna ei droi neu ei ddisgio’n ddwfn)

en-gb	(You can split the minimum 1ha area across one or more land parcels, provided the area is at least 0.1ha).
cy-gb	(Cewch rannu'r arwynebedd lleiaf o 1ha rhwng un neu ragor o barseli tir, cyn belled â bod pob parsel yn o leiaf 0.1ha).

en-gb	(This requirement not applicable for farmers certified as organic)
cy-gb	(nid oes angen gwneud hyn ar ffermydd sydd â thystysgrif organig).

en-gb	Golden plover (targeted management)
cy-gb	Cwtiad aur (rheoli wedi’i dargedu)

en-gb	Lapwing (targeted management)
cy-gb	Cornchwiglen (rheoli wedi’i dargedu)

en-gb	Turtle dove (targeted management)
cy-gb	Turtur (rheoli wedi’i dargedu)

en-gb	Twite (targeted management)
cy-gb	Llinos y mynydd (rheoli wedi’i dargedu)

en-gb	Freshwater pearl mussel
cy-gb	Misglen berlog yr afon

en-gb	Lichens of old wayside trees and parklands
cy-gb	Cen ar hen goed wrth ymylon ffyrdd a thir parc

en-gb	Brown Banded Carder Bee
cy-gb	Y gardwenynen lwydfrown

en-gb	Shrill Carder Bee
cy-gb	Y gardwenynen feinlais

en-gb	Arable plants
cy-gb	Planhigion âr

en-gb	Upland Priority three
cy-gb	Ucheldir – blaenoriaeth tri

en-gb	Lowland Priority one
cy-gb	Iseldir – blaenoriaeth un

en-gb	Water Quality - Priority one
cy-gb	Ansawdd dŵr – blaenoriaeth un

en-gb	Water Quality - Priority two
cy-gb	Ansawdd dŵr – blaenoriaeth dau

en-gb	Water Quality - Priority three
cy-gb	Ansawdd dŵr – blaenoriaeth tri

en-gb	Water Quality - Priority four
cy-gb	Ansawdd dŵr – blaenoriaeth pedwar

en-gb	Water Quality - Priority five
cy-gb	Ansawdd dŵr – blaenoriaeth pump

en-gb	Proportion of catchment where land management can reduce flood risk & protect water supplies 40-50%
cy-gb	Cyfran y dalgylch lle y gall gwaith rheoli tir leihau'r perygl o lifogydd a diogelu cyflenwadau dŵr 40–50%

en-gb	Reduce flood risk (Water Storage and flood peak regulation - wetland and washland restoration and creation)
cy-gb	Lleihau'r perygl o lifogydd (Rheoliadau ynghylch storio dŵr a llif uchaf - adfer a chreu gwlyptir a golchdir)

en-gb	WFD & protected areas which have a deadline for achieving environmental objective by 2015
cy-gb	Ardaloedd y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr ac ardaloedd gwarchodedig sydd â dyddiad targed ar gyfer cyflawni amcan amgylcheddol erbyn 2015

en-gb	Evidenced Nutrient Issues
cy-gb	Materion Maethynnau â Thystiolaeth

en-gb	Example score:
cy-gb	Sgôr enghreifftiol

en-gb	Applicant selects the following options
cy-gb	Mae'r ymgeisydd yn dewis yr opsiynau canlynol

en-gb	Option 3 – Protein Crop (no weed control) = 35 points
cy-gb	Opsiwn 3 – Cnwd protein (dim rheoli chwyn) = 35 pwynt

en-gb	Option 4 – Unsprayed Root or Forage Crop = 28 points
cy-gb	Opsiwn 4 – Gwreiddgnwd neu gnwd porthiant heb ei chwistrellu = 28 pwynt

en-gb	Option 9 – Undersown Maize (spring or summer grown) = 36 points
cy-gb	Opsiwn 9 – Indrawn â chnwd wedi'i hau o dano (a dyfir yn y gwanwyn neu'r haf) = 36 pwynt

en-gb	2.4ha of Option 3 selected in field parcel A with the following underlying objectives:
cy-gb	2.4ha o Opsiwn 3 wedi'i ddewis ym mharsel cae A gyda'r amcanion sylfaenol canlynol:

en-gb	Biological SSSIs & 300m buffer (6 points)
cy-gb	SoDdGAau biolegol a llain glustogi 300 metr (6 phwynt)

en-gb	Sensitive river (4 points)
cy-gb	Afon sensitif (4 pwynt)

en-gb	Water quality priority five (1 point)
cy-gb	Ansawdd dŵr – blaenoriaeth pump (1 pwynt)

en-gb	1.6ha of Option 4 selected in field parcel B with the following underlying objectives:
cy-gb	1.6ha o Opsiwn 4 wedi'i ddewis ym mharsel cae B gyda'r amcanion sylfaenol canlynol:

en-gb	Twite (targeted management) (8 points)
cy-gb	Llinos y mynydd (rheoli wedi'i dargedu) (8 pwynt)

en-gb	2.2ha of Option 4 selected in field parcel C with the following underlying objectives:
cy-gb	2.2ha o Opsiwn 4 wedi'i ddewis ym mharsel cae C gyda'r amcanion sylfaenol canlynol:

en-gb	Ditch (6 points)
cy-gb	Ffos (6 phwynt)

en-gb	5.7ha of Option 9 selected in field parcel D with the following underlying objectives:
cy-gb	5.7ha o Opsiwn 9 wedi'i ddewis ym mharsel cae D gyda'r amcanion sylfaenol canlynol:

en-gb	Lichens of old wayside trees and parklands (3 points)
cy-gb	Cen ar hen goed wrth ymylon ffyrdd a thir parc (3 phwynt)

en-gb	Scoring carried out as follows:
cy-gb	Mae'r sgoriau wedi cael eu cyfrifo fel a ganlyn:

en-gb	2.4 (ha of option 3) X (35 points (option 3) + 6 points (SSSI + 300m Buffer) + 4 points (Sensitive River) + 1 point (Water quality priority area five))
cy-gb	2.4 (ha o opsiwn 3) X (35 pwynt (opsiwn 3) + 6 phwynt (SoDdGA + Llain glustogi 300 metr) + 4 pwynt (Afon sensitif) + 1 pwynt (Ansawdd dŵr – blaenoriaeth pump))

en-gb	Therefore:
cy-gb	Felly:

en-gb	Field A score = 110.4 points
cy-gb	Sgôr Parsel Cae A = 110.4 pwynt

en-gb	1.6 (ha of option 4) X (28 points (option 4) + 8 points (Twite (targeted management) + 4 points (Sensitive River) + 1 point (Water quality priority area five))
cy-gb	1.6 (ha o Opsiwn 4) X (28 pwynt (Opsiwn 4) + 8 pwynt (Llinos y mynydd (rheoli wedi'i dargedu) + 4 pwynt (Afon sensitif + 1 pwynt (Ansawdd dŵr – blaenoriaeth pump))

en-gb	Field B score = 65.6 points
cy-gb	Sgôr Parsel Cae B = 65.6 phwynt

en-gb	2.2 (ha of option 4) X (28 points (option 4) + 6 points (Ditch) + 4 points (Sensitive River) + 1 point (Water quality priority area five))
cy-gb	2.2 (ha o Opsiwn 4) X (28 pwynt (Opsiwn 4) + 6 phwynt (Ffos) + 4 pwynt (Afon sensitif) + 1 pwynt (Ansawdd dŵr – blaenoriaeth pump))

en-gb	Field C score = 85.8 points
cy-gb	Sgôr Parsel Cae C = 85.8 pwynt

en-gb	5.7 (ha of option 9) X (36 points (option 9) + 3 points (Lichens of old wayside trees and parklands) + 4 points (Sensitive River) + 1 point (Water quality priority area five))
cy-gb	5.7 (ha o Opsiwn 9) X (36 pwynt (Opsiwn 9) + 3 phwynt (Cen ar hen goed ar ymylon ffyrdd a thir parc) + 4 pwynt (Afon sensitif) + 1 pwynt (Ansawdd dŵr – blaenoriaeth pump))

en-gb	Final score achieved by adding individual field scores (A+B+C+D) = (110.4 + 65.6 + 85.8 + 250.8) = 512.6 divide by 11.9 (total area (ha)) = 43.08
cy-gb	Sgôr derfynol wedi’i chyfrifo drwy adio sgoriau parseli cae unigol (A+B+C+D) = (110.4 + 65.6 + 85.8 + 250.8) = 512.6 wedi’i rannu â 11.9 (cyfanswm arwynebedd (ha)) = 43.08

en-gb	Final score = 43.08
cy-gb	Sgôr terfynol = 43.08

en-gb	Explanatory Memorandum to the Allocation of Housing and Homelessness (Eligibility) (Wales) (Amendment) Regulations 2024
cy-gb	Memorandwm Esboniadol ar gyfer Rheoliadau Dyrannu Tai a Digartrefedd (Cymhwystra) (Cymru) (Diwygio) 2024

en-gb	This Explanatory Memorandum has been prepared by Climate Change and Rural Affairs Group and is laid before Senedd Cymru in conjunction with the above subordinate legislation and in accordance with Standing Order 27.1.
cy-gb	Lluniwyd y Memorandwm Esboniadol hwn gan y Grŵp Newid Hinsawdd a Materion Gwledig ac fe’i gosodir gerbron Senedd Cymru ar y cyd â’r is-ddeddfwriaeth uchod ac yn unol â Rheol Sefydlog 27.1.

en-gb	I believe, this Explanatory Memorandum gives a fair and reasonable view of the expected impact of the Allocation of Housing and Homelessness (Eligibility) (Wales) (Amendment) Regulations 2024.
cy-gb	Yn fy marn i, mae’r Memorandwm Esboniadol hwn yn rhoi darlun teg a rhesymol o effaith ddisgwyliedig Rheoliadau Dyrannu Tai a Digartrefedd (Cymhwystra) (Cymru) (Diwygio) 2024.

en-gb	I am satisfied that the benefits justify the likely costs.
cy-gb	Rwy’n fodlon bod y manteision yn cyfiawnhau’r costau tebygol.

en-gb	Jayne Byant MS
cy-gb	Jayne Bryant AS

en-gb	Cabinet Secretary for Housing and Local Government
cy-gb	Ysgrifennydd y Cabinet dros Lywodraeth Leol a Thai

en-gb	12 November 2024
cy-gb	20 Rhagfyr 2024

en-gb	The Allocation of Housing and Homelessness (Eligibility) (Wales) Regulations 2014 (“the 2014 Regulations”) provide for certain categories of persons from abroad to be eligible or ineligible for an allocation of housing accommodation and/or for housing assistance (essentially, support for homelessness).
cy-gb	Mae Rheoliadau Dyrannu Tai a Digartrefedd (Cymhwystra) (Cymru) 2014 (“Rheoliadau 2014”) yn darparu bod rhai categorïau penodol o bersonau o dramor yn gymwys neu’n anghymwys i gael dyraniad o lety tai a/neu gymorth tai (yn y bôn, cymorth ar gyfer digartrefedd).

en-gb	The 2014 Regulations are to be amended by the Allocation of Housing and Homelessness (Eligibility) (Wales) (Amendment) Regulations 2024 (“these  Regulations”) to extend eligibility for an allocation of housing accommodation and housing assistance provided by local authorities to people subject to immigration control who  are victims of transnational marriage abandonment (TMA) and to people subject to immigration control who would ordinarily have a no recourse to public funds (NRPF) condition applied to their immigration status but that condition has been lifted by the Home Office (HO).
cy-gb	Mae Rheoliadau 2014 i gael eu diwygio gan Reoliadau Dyrannu Tai a Digartrefedd (Cymhwystra) (Cymru) (Diwygio) 2024 (“y Rheoliadau hyn”) i estyn cymhwystra i gael dyraniad o lety tai a chymorth tai a ddarperir gan awdurdodau lleol i bobl sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo sy’n ddioddefwyr cefnu ar briodas trawswladol (TMA) ac i bobl sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo y byddai amod heb ddibynnu ar gronfeydd cyhoeddus (NRPF) yn gymwys fel arfer i’w statws mewnfudo ond mae’r amod hwnnw wedi ei ddileu gan y Swyddfa Gartref.

en-gb	The 2014 Regulations are also to be amended to omit references to the Accession of Croatia (Immigration and Worker Authorisation) Regulations 2013 (S.I. 2013/1460) which are redundant now that the accession period (the period beginning with 1 July 2013 and ending with 30 June 2018) has come to an end.
cy-gb	Mae Rheoliadau 2014 hefyd i gael eu diwygio i hepgor cyfeiriadau at Reoliadau Ymaelodaeth Croatia (Mewnfudo ac Awdurdodi Gweithwyr) 2013 (O.S. 2013/1460) sy’n ddiangen bellach gan fod y cyfnod ymaelodi (y cyfnod sy’n dechrau â 1 Gorffennaf 2013 ac sy’n dod i ben â 30 Mehefin 2018) wedi dod i ben.

en-gb	Legislative background
cy-gb	Cefndir deddfwriaethol

en-gb	Part 6 of the Housing Act 1996 and Schedule 2 of the Housing (Wales) Act 2014, enable the Welsh Ministers, to prescribe classes of persons from abroad who are eligible for an allocation of housing accommodation and for housing assistance.
cy-gb	Mae Rhan 6 o Ddeddf Tai 1996 ac Atodlen 2 i Ddeddf Tai (Cymru) 2014 yn galluogi Gweinidogion Cymru i ragnodi dosbarthau o bersonau o dramor sy’n gymwys i gael dyraniad o lety tai a chymorth tai.

en-gb	Regulations 2, 3, 4, 5 and 6 of the 2014 Regulations are to be amended.
cy-gb	Mae rheoliadau 2, 3, 4, 5 a 6 o Reoliadau 2014 i gael eu diwygio.

en-gb	These Regulations are subject to the affirmative procedure.
cy-gb	Mae’r Rheoliadau hyn yn ddarostyngedig i’r weithdrefn gadarnhaol.

en-gb	These Regulations will make victims of TMA eligible for an allocation of housing accommodation and for homelessness assistance in Wales.
cy-gb	Bydd y Rheoliadau hyn yn gwneud dioddefwyr TMA yn gymwys i gael dyraniad o lety tai a chymorth digartrefedd yng Nghymru.

en-gb	TMA is a form of domestic abuse involving controlling and coercive behaviour.
cy-gb	Mae TMA yn fath o gam-drin domestig sy’n cynnwys ymddygiad rheolaethol a gorfodaethol.

en-gb	It refers to a practice whereby the sponsoring partner or their family members, abandons or strands their visa dependent spouse abroad, usually without any financial resources or immigration documents, with the aim of preventing them from returning to the UK.
cy-gb	Mae’n cyfeirio at arfer pan fo’r partner noddi neu aelodau o’i deulu yn cefnu ar briod sy’n ddibynnol ar fisa neu’n ei adael dramor, fel arfer heb unrhyw adnoddau ariannol na dogfennau mewnfudo, gyda’r nod o’i atal rhag dychwelyd i’r DU.

en-gb	These Regulations will also make those individuals whose NRPF condition has been lifted by the HO eligible for an allocation of housing and for homelessness assistance in Wales.
cy-gb	Bydd y Rheoliadau hyn hefyd yn gwneud yr unigolion hynny y mae eu hamod NRPF wedi ei ddileu gan y Swyddfa Gartref yn gymwys i gael dyraniad o lety tai a chymorth tai yng Nghymru.

en-gb	These Regulations amend the Allocation of Housing and Homelessness (Eligibility) (Wales) Regulations 2014 which determine which persons are eligible for an allocation of housing accommodation under Part 6 of the Housing Act 1996 and for housing assistance under the Housing (Wales) Act 2014.
cy-gb	Mae’r Rheoliadau hyn yn diwygio Rheoliadau Dyrannu Tai a Digartrefedd (Cymhwystra) (Cymru) 2014 sy’n penderfynu pa bersonau sy’n gymwys i gael dyraniad o lety tai o dan Ran 6 o Ddeddf Tai 1996 ac i gael cymorth tai o dan Ddeddf Tai (Cymru) 2014.

en-gb	Following a High Court ruling in October 2022, the UK Government legislated to establish a new visa route for victims of TMA and to people subject to immigration control who would ordinarily have NRPF.
cy-gb	Yn dilyn dyfarniad gan yr Uchel Lys ym mis Hydref 2022, deddfodd Llywodraeth y DU i sefydlu llwybr fisa newydd i ddioddefwyr TMA ac i bobl sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo y byddai ganddynt NRPF fel arfer.

en-gb	This came into force on 31 January 2024.
cy-gb	Daeth i rym ar 31 Ionawr 2024.

en-gb	These Regulations are necessary to ensure victims of TMA and people subject to immigration control who would ordinarily have a NRPF arriving under the new route are eligible for an allocation of housing and homelessness assistance.
cy-gb	Mae’r Rheoliadau hyn yn angenrheidiol er mwyn sicrhau bod dioddefwyr TMA a phobl sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo y byddai ganddynt NRPF fel arfer sy’n cyrraedd o dan y llwybr newydd yn gymwys i gael dyraniad o lety tai a chymorth digartrefedd.

en-gb	Following a separate successful legal challenge, the HO has also updated caseworker guidance to reflect that there is now a discretion to lift the ‘NRPF’ condition for persons on any immigration route in certain circumstances (such as destitution, welfare of a relevant child, or exceptional financial circumstances).
cy-gb	Yn dilyn her gyfreithiol lwyddiannus ar wahân, mae’r Swyddfa Gartref hefyd wedi diweddaru canllawiau gweithwyr achos i adlewyrchu’r ffaith bod disgresiwn bellach i ddileu’r amod ‘NRPF’ ar gyfer personau ar unrhyw lwybr mewnfudo o dan amgylchiadau penodol (megis amddifadedd, lles plentyn perthnasol neu amgylchiadau ariannol eithriadol).

en-gb	We are also removing redundant provisions which refer to the Accession of Croatia (Immigration and Worker Authorisation) Regulations 2013, because the accession period has come to an end.
cy-gb	Rydym hefyd yn dileu darpariaethau diangen sy’n cyfeirio at Reoliadau Ymaelodaeth Croatia (Mewnfudo ac Awdurdodi Gweithwyr) 2013, gan fod y cyfnod ymaelodi wedi dod i ben.

en-gb	Regulations 3, 5 and 7 omit references to the Accession of Croatia (Immigration and Worker Authorisation) Regulations 2013 (S.I. 2013/1460) which are redundant now that the accession period (the period beginning with 1st July 2013 and ending with 30th June 2018) has come to an end.
cy-gb	Mae rheoliadau 3, 5 a 7 yn hepgor cyfeiriadau at Reoliadau Ymaelodaeth Croatia (Mewnfudo ac Awdurdodi Gweithwyr) 2013 (O.S. 2013/1460) sy’n ddiangen bellach gan fod y cyfnod ymaelodi (y cyfnod sy’n dechrau â 1 Gorffennaf 2013 ac sy’n dod i ben â 30 Mehefin 2018) wedi dod i ben.

en-gb	Regulation 4 amends regulation 3 of the 2014 Regulations which relates to the eligibility of persons subject to immigration control for an allocation of housing accommodation under the 1996 Act.
cy-gb	Mae rheoliad 4 yn diwygio rheoliad 3 o Reoliadau 2014 sy’n ymwneud â chymhwystra personau sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo i gael dyraniad o lety tai o dan Ddeddf 1996.

en-gb	It prescribes two additional classes of persons (“Class P” and “Class Q”) subject to immigration control who are eligible for an allocation of housing accommodation under the 1996 Act.
cy-gb	Mae’n rhagnodi dau ddosbarth ychwanegol o bersonau (“Dosbarth P” a “Dosbarth Q”) sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo sy’n gymwys i gael dyraniad o lety tai o dan Ddeddf 1996.

en-gb	“Class P” applies to persons who are the victims of transnational marriage abandonment, and “Class Q” applies to persons whose leave to enter or remain in the United Kingdom would ordinarily have a NRPF condition applied, but that condition has been lifted by the HO.
cy-gb	Mae “Dosbarth P” yn gymwys i bersonau sy’n ddioddefwyr cefnu ar briodas trawswladol, ac mae “Dosbarth Q” yn gymwys i bersonau y byddai amod NRPF yn gymwys fel arfer i’w caniatâd i ddod i mewn i’r Deyrnas Unedig neu i aros ynddi, ond mae’r amod hwnnw wedi ei ddileu gan y Swyddfa Gartref.

en-gb	Regulation 6 amends regulation 5(1) of the 2014 Regulations which relates to the eligibility of persons subject to immigration control for housing assistance under the 2014 Act.
cy-gb	Mae rheoliad 6 yn diwygio rheoliad 5(1) o Reoliadau 2014 sy’n ymwneud â chymhwystra personau sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo i gael cymorth tai o dan Ddeddf 2014.

en-gb	It prescribes two additional classes of persons (“Class Q” and “Class R”) who are eligible for such assistance.
cy-gb	Mae’n rhagnodi dau ddosbarth ychwanegol o bersonau (“Dosbarth Q” a “Dosbarth R”) sy’n gymwys i gael cymorth o’r fath.

en-gb	Class Q is equivalent to Class P and Class R is equivalent to Class Q inserted by regulation 4.
cy-gb	Mae Dosbarth Q yn cyfateb i Ddosbarth P ac mae Dosbarth R yn cyfateb i Ddosbarth Q a fewnosodir gan reoliad 4.

en-gb	The Regulations support the Welsh Government’s objective of ending homelessness in Wales by preventing it in most cases and where that is not possible ensuring it is rare, brief and unrepeated.
cy-gb	Mae’r Rheoliadau yn cefnogi amcan Llywodraeth Cymru o roi diwedd ar ddigartrefedd yng Nghymru a, phan na fo hynny’n bosibl, sicrhau ei fod yn beth prin a byrhoedlog, nad yw’n cael ei ailadrodd.

en-gb	As the Regulations provide for amendments which will affect only a very small number of individuals and does not reflect a change of the Welsh Government’s policy, a formal public consultation did not take place.
cy-gb	Gan fod y Rheoliadau yn darparu ar gyfer diwygiadau na fyddant ond yn effeithio ar nifer fach iawn o unigolion ac nad ydynt yn adlewyrchu newid ym mholisi Llywodraeth Cymru, ni chafwyd ymgynghoriad cyhoeddus ffurfiol.

en-gb	Options
cy-gb	Yr opsiynau

en-gb	The Welsh Government has considered two options to address the potential discrimination victims of TMA and people subject to immigration control who would ordinarily have NRPF might face accessing housing and housing assistance.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ystyried dau opsiwn i fynd i’r afael â’r gwahaniaethu posibl y gallai dioddefwyr TMA a phobl sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo y byddai ganddynt NRPF fel arfer ei wynebu wrth gael gafael ar dai a chymorth tai.

en-gb	Option 1:
cy-gb	Opsiwn 1:

en-gb	Business as Usual – Do nothing
cy-gb	Busnes fel Arfer – Gwneud dim byd

en-gb	Option 2: Make the legislation (the preferred option)
cy-gb	Opsiwn 2 – Gwneud y ddeddfwriaeth (yr opsiwn a ffefrir)

en-gb	We have not been able to identify alternative forms of legislation, nor a non-legislative approach to address the issues facing people who have been victims of TMA and to people subject to immigration control who would ordinarily have NRPF.
cy-gb	Nid ydym wedi gallu nodi mathau amgen o ddeddfwriaeth, na dull anneddfwriaethol o fynd i’r afael â’r materion sy’n wynebu pobl sydd wedi dioddef TMA a phobl sy’n ddarostyngedig i reolaeth fewnfudo y byddai ganddynt NRPF fel arfer.

en-gb	Costs and benefits
cy-gb	Costau a manteision

en-gb	Business as Usual
cy-gb	Busnes fel Arfer

en-gb	This is the baseline option and as such there are no additional direct costs or benefits associated with this option.
cy-gb	Dyma’r opsiwn sylfaenol, felly nid oes unrhyw fanteision na chostau uniongyrchol ychwanegol yn gysylltiedig â’r opsiwn hwn.

en-gb	This will, however, mean that eligibility in Wales does not reflect either the eligibility in England or the recent amendments made to the Immigration Rules in response to recent successful legal challenges.
cy-gb	Fodd bynnag, bydd hyn yn golygu nad yw cymhwystra yng Nghymru yn adlewyrchu naill ai’r cymhwystra yn Lloegr na’r diwygiadau diweddar a wnaed i’r Rheolau Mewnfudo mewn ymateb i heriau cyfreithiol llwyddiannus diweddar.

en-gb	Make the Legislation
cy-gb	Gwneud y Ddeddfwriaeth

en-gb	It has not been possible to obtain data from the UK Government about the number of people who could be affected, however, the number is expected to be very small.
cy-gb	Nid yw wedi bod yn bosibl cael data gan Lywodraeth y DU ynghylch nifer y bobl y gellid effeithio arnynt. Fodd bynnag, disgwylir mai nifer bach iawn fydd hwn.

en-gb	At this time calculating precise estimates is difficult due to the uncertainty surrounding the number of people affected by transnational marriage abandonment, and the number of people who would ordinarily have NRPF who may come to Wales.
cy-gb	Ar hyn o bryd mae’n anodd cyfrifo amcangyfrifon manwl gywir oherwydd yr ansicrwydd ynghylch nifer y bobl y mae cefnu ar briodas trawswladol yn effeithio arnynt, a nifer y bobl y byddai ganddynt NRPF fel arfer a all ddod i Gymru.

en-gb	Cost to Welsh Government
cy-gb	Costau i Lywodraeth Cymru

en-gb	Welsh Government costs are expected to be minimal and relate to notifying the local authorities and publishing guidance as an addendum to the Allocation of Housing and Homelessness (Eligibility) (Wales) Regulations 2014.
cy-gb	Disgwylir i gostau Llywodraeth Cymru fod yn fach iawn ac ymwneud â hysbysu’r awdurdodau lleol a chyhoeddi canllawiau fel atodiad i Reoliadau Dyrannu Tai a Digartrefedd (Cymhwystra) (Cymru) 2014.

en-gb	The guidance will explain the changes to the regulations.
cy-gb	Bydd y canllawiau yn esbonio’r newidiadau i’r rheoliadau.

en-gb	Cost to local authorities
cy-gb	Costau i awdurdodau lleol

en-gb	There will be additional cost to local authorities if any person who is a victim of transnational marriage abandonment or a person who would ordinarily have NRPF were to apply for housing or housing assistance in Wales and be owed a duty.
cy-gb	Byddai cost ychwanegol i awdurdodau lleol pe bai unrhyw berson sydd wedi dioddef cefnu ar briodas trawswladol neu berson y byddai ganddo NRPF fel arfer yn gwneud cais am dai neu gymorth tai yng Nghymru a bod dyletswydd yn ddyledus i’r person hwnnw.

en-gb	These regulations will extend eligibility to only a very small cohort of people.
cy-gb	Dim ond i garfan fach iawn o bobl y bydd y Rheoliadau hyn yn estyn cymhwystra.

en-gb	As a result, the cost placed upon any local authority in Wales, in provided housing or housing assistance where a duty is owed is expected to be extremely low.
cy-gb	O ganlyniad, disgwylir i’r gost a osodir ar unrhyw awdurdod lleol yng Nghymru, mewn perthynas â darparu tai neu gymorth tai pan fo dyletswydd yn ddyledus, fod yn eithriadol o isel.

en-gb	The Explanatory Memorandum for the Housing (Wales) Act 2014 calculated costs to local authorities providing homelessness services to applicants for the 2015-16 period.
cy-gb	Cyfrifodd y Memorandwm Esboniadol ar gyfer Deddf Tai (Cymru) 2014 y costau i awdurdodau lleol sy’n darparu gwasanaethau digartrefedd i geiswyr ar gyfer y cyfnod 2015-16.

en-gb	These costs have been uprated to current prices to reflect inflation during the intervening period and are used in this Regulatory Impact Assessment (RIA) to estimate the cost a local authority might incur if any person who is a victim of transnational marriage abandonment or a person who would ordinarily have NRPF were to apply for housing or housing assistance and be owed a duty.
cy-gb	Mae’r costau hyn wedi eu huwchraddio i brisiau cyfredol i adlewyrchu chwyddiant yn y cyfamser ac fe’u defnyddir yn yr Asesiad Effaith Rheoleiddiol hwn i amcangyfrif y gost y gallai awdurdod lleol fynd iddi pe bai unrhyw berson sydd wedi dioddef cefnu ar briodas trawswladol neu berson y byddai ganddo NRPF fel arfer yn gwneud cais am dai neu gymorth tai a bod dyletswydd yn ddyledus iddo.

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/anaw/2014/7/section/42
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/anaw/2014/7/section/42

en-gb	The provision of homelessness services would involve an initial assessment for those applicants.
cy-gb	Byddai darparu gwasanaethau digartrefedd yn cynnwys asesiad cychwynnol ar gyfer y ceiswyr hynny.

en-gb	The cost of this assessment was assumed to be £214.20 for an individual who was considered as “not homeless”.
cy-gb	Tybiwyd y byddai’r asesiad hwn yn costio £214.20 i unigolyn yr ystyriwyd ei fod “ddim yn ddigartref”.

en-gb	When fulfilling the prevention duty as prescribed by the 2014 legislation, costs were estimated to be £1,112 per application.
cy-gb	Wrth gyflawni’r ddyletswydd atal fel y’i rhagnodwyd gan ddeddfwriaeth 2014, amcangyfrifwyd costau o £1,112 fesul cais.

en-gb	There is a duty to relieve homelessness to applicants for whom prevention fails or who are deemed to be homeless upon presentation.
cy-gb	Mae dyletswydd i leihau digartrefedd i geiswyr y mae atal yn methu neu y bernir eu bod yn ddigartref wrth ymgyflwyno.

en-gb	The duty to relieve homelessness is assumed to have no additional cost for those applicants who have already been through the prevention duty.
cy-gb	Tybir nad oes gan y ddyletswydd i leihau digartrefedd unrhyw gost ychwanegol i’r ceiswyr hynny sydd eisoes wedi bod drwy’r ddyletswydd atal.

en-gb	For cases in which the duty to relieve homelessness is not successful, applicants who may be considered as “eligible, homeless, in priority need and unintentionally homeless” and for whom action to relieve homelessness is unsuccessful, will be entitled for a full duty cost of £3,274 per applicant (£2,702.40 less the cost of an assessment of £428.40).
cy-gb	Ar gyfer achosion pan na fo’r ddyletswydd i leihau digartrefedd yn llwyddiannus, bydd gan geiswyr a all gael eu hystyried yn “gymwys, yn ddigartref, ag angen blaenoriaethol ac yn ddigartref yn anfwriadol” ac y mae camau i leihau digartrefedd yn aflwyddiannus ar eu cyfer, hawl i gael cost dyletswydd lawn o £3,274 fesul ceisydd (£2,702.40 yn llai cost asesiad o £428.40).

en-gb	The table below presents an estimate of the cost if 5-10 people who have been victims of transnational marriage abandonment or a person who would ordinarily have NRPF were to apply for housing assistance and be owed a duty.
cy-gb	Mae’r tabl isod yn cyflwyno amcangyfrif o’r gost pe bai 5-10 o bobl sydd wedi dioddef cefnu ar briodas trawswladol neu berson y byddai ganddo NRPF fel arfer yn gwneud cais am gymorth tai a bod dyletswydd yn ddyledus iddynt neu iddo.

en-gb	The estimated figures reflect a worst case scenario, although such a scenario is not considered likely.
cy-gb	Mae’r ffigurau amcangyfrifedig yn adlewyrchu’r senario gwaethaf, er nad yw senario o’r fath yn cael ei ystyried yn debygol.

en-gb	5 applicants
cy-gb	5 ceisydd

en-gb	£428.40 per “ineligible” applicants
cy-gb	£428.40 fesul ceisydd “anghymwys”

en-gb	£214.20 per applicant considered as “not homeless”
cy-gb	£214.20 fesul ceisydd yr ystyrir ei fod “ddim yn ddigartref”

en-gb	£1,112 per applicant eligible to assistance in accordance with the prevention duty
cy-gb	£1,112 fesul ceisydd sy’n gymwys am gymorth yn unol â’r ddyletswydd atal

en-gb	£2,274 per applicant who may be considered as “eligible, homeless, in priority need and unintentionally homeless”
cy-gb	£2,274 fesul ceisydd y gellir ei ystyried yn “gymwys, yn ddigartref, ag angen blaenoriaethol ac yn ddigartref yn anfwriadol”

en-gb	Should a victim of transnational marriage abandonment or a person who would ordinarily have NRPF make an application for social housing, then the costs to a local authority would be lower.
cy-gb	Pe bai dioddefwr cefnu ar briodas trawswladol neu berson y byddai ganddo NRPF fel arfer yn gwneud cais am dai cymdeithasol, yna byddai’r costau i awdurdod lleol yn is.

en-gb	Based upon general estimates calculated by reviewing management data, local authority colleagues have indicated that the processing of a housing application would range from £400 - £800.
cy-gb	Yn seiliedig ar amcangyfrifon cyffredinol a gyfrifwyd drwy adolygu data rheoli, mae cydweithwyr awdurdod lleol wedi nodi y byddai prosesu cais am dŷ yn costio £400-£800.

en-gb	If the same number of applications for social housing is made as for housing assistance (5-10 applicants across Wales), then the total cost for local authorities could range from £2,000 to £8,000.
cy-gb	Os yw’r un nifer o geisiadau am dai cymdeithasol yn cael ei wneud ag ar gyfer cymorth tai (5-10 ceisydd ledled Cymru), gallai’r cyfanswm cost i awdurdodau lleol amrywio rhwng £2000 ac £8000.

en-gb	Attempting to project into the future any observable pattern of growth or decline of people who may be victims of transnational marriage abandonment or persons who would ordinarily have NRPF, particularly as the numbers are so low, has not been possible.
cy-gb	Ni fu modd ceisio rhagamcanu i’r dyfodol unrhyw batrwm canfyddadwy o dwf neu ddirywiad yn nifer y bobl a all fod yn ddioddefwyr cefnu ar briodas trawswladol neu bersonau y byddai ganddynt NRPF fel arfer, yn enwedig gan fod y niferoedd mor isel.

en-gb	For this reason, we have not provided a range of figures over a timeline extending beyond the above scenario as it would be highly speculative and probably misleading.
cy-gb	Am y rheswm hwn, nid ydym wedi darparu ystod o ffigurau dros linell amser sy’n ymestyn y tu hwnt i’r senario uchod gan y byddai’n hynod dybiannol ac yn gamarweiniol yn ôl pob tebyg.

en-gb	The legislation is not expected to have a significant impact on private business or third sector organisations.
cy-gb	Ni ddisgwylir i’r ddeddfwriaeth gael effaith sylweddol ar fusnesau preifat na sefydliadau’r trydydd sector.

en-gb	The amendments to the 2014 Regulations, extending the eligibility to housing and homelessness assistance to people who are victims of TMA and people who would ordinarily have a NRPF condition applied to their immigration leave but that condition has been removed,  will help remove a disadvantage people would face compared to those in similar circumstances, for example, people granted asylum.
cy-gb	Bydd y diwygiadau i Reoliadau 2014, sy’n estyn y cymhwystra i dai a chymorth tai i bobl sydd wedi dioddef cefnu ar briodas trawswladol a phobl y byddai amod NRPF fel arfer yn gymwys i’w caniatâd mewnfudo ond mae’r amod hwnnw wedi ei ddileu, yn helpu i ddileu anfantais y byddai pobl yn ei hwynebu o gymharu â’r rhai mewn amgylchiadau tebyg, er enghraifft pobl sy’n cael lloches.

en-gb	Although the cohort is small, with possibly no persons coming to Wales in need of housing and housing assistance, the change brought about will act as an example to other parts of the world where this cohort of people have fewer rights.
cy-gb	Er bod y garfan yn fach, heb unrhyw bersonau o bosibl yn dod i Gymru sydd angen tai a chymorth tai, bydd y newid a wneir yn gosod esiampl i rannau eraill o’r byd lle mae gan y garfan hon o bobl lai o hawliau.

en-gb	Doing so, will enhance Wales’ reputation as a safe and welcoming country for those less fortunate and without a home.
cy-gb	Bydd gwneud hynny yn gwella enw da Cymru fel gwlad ddiogel a chroesawgar i’r rhai llai ffodus a heb gartref.

en-gb	Competition Assessment
cy-gb	Asesu'r Gystadleuaeth

en-gb	Not applicable.
cy-gb	Amherthnasol.

en-gb	Post implementation review
cy-gb	Adolygiad ar ôl gweithredu

en-gb	Guidance on Managing Unauthorised Camping 2013
cy-gb	Canllawiau ar Reoli Gwersylla Diawdurdod 2013

en-gb	Digital ISBN 978 1 4734 0683 4
cy-gb	ISBN digidol 978 1 4734 0684 1

en-gb	© Crown copyright 2013 WG20092
cy-gb	© Hawlfraint y Goron 2013 WG20092

en-gb	Flowchart – Which part of this guidance applies tothe encampment I wish to resolve?
cy-gb	Siart Llif - Pa ran o’r canllawiau hyn sy’n berthnasol i’r mater rwyf i am ei ddatrys?

en-gb	Section 1 – Introduction 2
cy-gb	Adran 1 - Cyflwyniad 2

en-gb	Section 2 – Understanding Unauthorised Encampments and possible remedies 7
cy-gb	Adran 2 – Deall gwersylloedd diawdurdod a chamau unioni posibl 7

en-gb	Section 3 – Legislation 13
cy-gb	Adran 3 - Deddfwriaeth 13

en-gb	Section 4 – Roles and Responsibilities 19
cy-gb	Adran 4 – Swyddogaethau a Chyfrifoldebau.

en-gb	Section 5 – Step-by-Step Guide to Resolving Unauthorised Encampments 21
cy-gb	Adran 5 – Canllawiau cam wrth gam i ddatrys materion yn ymwneud â gwersylloedd diawdurdod21

en-gb	Section 6 – Communicating Decisions 34
cy-gb	Adran 6 – Cyfleu Penderfyniadau 34

en-gb	Section 7 – Local Strategies 35
cy-gb	Adran 7 – Strategaethau Lleol 36

en-gb	Section 8 – Evaluation of the Guidance 38
cy-gb	Adran 8 – Gwerthuso’r Canllawiau 39

en-gb	Annex 1 – Negotiated Code of Conduct.
cy-gb	Atodiad 1.

en-gb	39
cy-gb	40

en-gb	Annex 2 – Initial Encampment Assessment.
cy-gb	Atodiad 2.

en-gb	41
cy-gb	42

en-gb	Annex 3 – Welfare Assessment.
cy-gb	Atodiad 3.

en-gb	44
cy-gb	46

en-gb	Annex 4 – Potential Legal Powers.
cy-gb	Atodiad 4.

en-gb	50
cy-gb	52

en-gb	Glossary 51
cy-gb	Rhestr Termau 53

en-gb	Which part of this guidance applies to the encampment I wish to resolve?
cy-gb	Pa ran o’r canllawiau hyn sy’n berthnasol i’r mater rwyf i am ei ddatrys?

en-gb	Go to paragraphs 84-85 and Annex 4 for guidance
cy-gb	Ewch i baragraffau 84-85 ac Atodiad 4 i weld canllawiau

en-gb	Who owns / manages the occupied land?
cy-gb	Pwy sy’n berchen ar/rheoli’r tir sydd wedi’i feddiannu?

en-gb	Private
cy-gb	Preifat

en-gb	Public
cy-gb	Cyhoeddus

en-gb	Local authority
cy-gb	Awdurdod Lleol

en-gb	Other public body
cy-gb	Corff cyhoeddus arall

en-gb	The entirety of this guidance is relevant
cy-gb	Mae’r canllawiau hyn oll yn berthnasol

en-gb	Guidance should be relevant, particularly paragraphs 81-83.
cy-gb	Dylai’r canllawiau fod yn berthnasol, yn enwedig paragraffau 81-83.

en-gb	The process of responding to unauthorised camping may alter dependent upon who owns the occupied land.
cy-gb	Gallai’r broses o ymateb i wersylla diawdurdod newid yn dibynnu ar bwy yw perchennog y tir sydd wedi’i feddiannu.

en-gb	Public authorities have additional responsibilities which do not apply to private landowners.
cy-gb	Mae gan awdurdodau cyhoeddus gyfrifoldebau ychwanegol nad ydynt yn berthnasol i dirfeddianwyr preifat.

en-gb	For more guidance on this matter, please go to the relevant page number suggested above.
cy-gb	I gael rhagor o ganllawiau ar y mater hwn, ewch i’r tudalennau perthnasol a awgrymir uchod.

en-gb	A summary of potential legal powers available to all landowners is available at Annex 4.
cy-gb	Mae crynodeb o bwerau deddfwriaethol posibl sydd ar gael i dirfeddiannwr i’w weld yn Atodiad 4.

en-gb	Welsh Government Guidance on Managing Unauthorised Camping
cy-gb	Canllawiau Llywodraeth Cymru ar Reoli Gwersylla Diawdurdod

en-gb	Section 1 – Introduction
cy-gb	Adran 1 – Cyflwyniad

en-gb	Unauthorised encampments can be the source of community tensions and require sensitive handling as public authorities attempt to find a balance between the rights of campers and local residents.
cy-gb	Mae gwersylloedd diawdurdod yn gallu achosi tensiynau cymunedol a bydd angen eu trin yn sensitif wrth i awdurdodau cyhoeddus geisio dod o hyd i gydbwysedd rhwng hawliau gwersyllwyr a phreswylwyr lleol.

en-gb	An unauthorised encampment is an encampment of caravans and/or vehicles on land without the landowner’s or occupier’s consent and therefore constituting trespass.
cy-gb	Gwersyll diawdurdod yw gwersyll o garafanau a/neu gerbydau ar dir heb ganiatâd y tirfeddiannwr neu’r meddiannydd ac sydd felly’n golygu eu bod yn tresmasu.

en-gb	Unauthorised camping does not relate to cases where land has been bought and occupied, without the appropriate planning permission.
cy-gb	Nid yw gwersylla diawdurdod yn berthnasol i achosion lle cafodd tir ei brynu a’i feddiannu heb y caniatâd cynllunio priodol.

en-gb	That is known as unauthorised development.
cy-gb	Gelwir hynny yn ddatblygiad diawdurdod.

en-gb	These types of development will not be included in this Guidance.
cy-gb	Nid yw’r mathau hyn o ddatblygiadau yn cael eu cynnwys yn y Canllawiau hyn.

en-gb	An unauthorised encampment and its unauthorised campers, can be any group of individuals or vehicles trespassing on land.
cy-gb	Gall gwersyll diawdurdod a’i wersyllwyr diawdurdod fod yn unrhyw grŵp o unigolion neu gerbydau sy’n tresmasu ar dir.

en-gb	However this Guidance is aimed at addressing the specific issues around the unauthorised encampments of Gypsies and Travellers.
cy-gb	Fodd bynnag, bwriad y Canllawiau hyn yw mynd i’r afael â materion penodol sy’n ymwneud â gwersylloedd diawdurdod Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	‘Gypsies and Travellers’ is a generic term used to define a number of people who subscribe to the Gypsy or Traveller way of life, as well as to certain cultural and moral beliefs.
cy-gb	Mae ‘Sipsiwn a Theithwyr’ yn derm generig sy’n cael ei ddefnyddio i ddiffinio nifer o bobl sy’n dilyn ffordd Sipsi neu Deithiol o fyw a chredoau diwylliannol a moesol penodol.

en-gb	This Guidance uses the following definition of Gypsies and Travellers:
cy-gb	Mae’r Canllawiau hyn yn defnyddio’r diffiniad canlynol o Sipsiwn a Theithwyr:

en-gb	Persons with a cultural tradition of nomadism or of living in a caravan; and all other persons of a nomadic habit of life, whatever their race or origin, including –
cy-gb	Personau sydd â thraddodiad diwylliannol o nomadiaeth neu o fyw mewn carafán; a phob person arall ag arferion byw nomadaidd, beth bynnag fo eu hil neu eu tarddiad, gan gynnwys –

en-gb	(¡) such persons who, on grounds only of their own or their family’s or dependant’s educational or health needs or old age, have ceased to travel temporarily or permanently; and
cy-gb	¡) y personau hynny sydd, ddim ond ar sail eu hanghenion addysg neu anghenion iechyd nhw eu hunain, eu teulu neu eu dibynyddion neu oherwydd henaint, wedi rhoi’r gorau i deithio naill ai dros dro neu’n barhaol; ac

en-gb	(¡¡) members of an organised group of travelling show people or circus people (whether or not travelling together as such)1
cy-gb	(¡¡) aelodau o grŵp trefnedig o bobl sioe neu bobl syrcas sy’n teithio (p’un a ydynt yn teithio gyda’i gilydd felly ai peidio).1

en-gb	Therefore, this Guidance may include:
cy-gb	Felly, gallai’r Canllawiau hyn gynnwys:

en-gb	Romani Gypsies.
cy-gb	Sipsiwn Romani.

en-gb	Irish Travellers.
cy-gb	Teithwyr Gwyddelig.

en-gb	Scottish or Welsh Gypsy / Travellers.
cy-gb	Sipsiwn / Teithwyr Albanaidd neu Gymreig.

en-gb	European Roma2.
cy-gb	Roma Ewropeaidd2.

en-gb	1 Housing (Assessment of Accommodation Needs) (Meaning of Gypsies and Travellers) (Wales) Regulations 2007.
cy-gb	1 Rheoliadau Tai (Asesiad o Anghenion Llety) (Ystyr Sipsiwn a Theithwyr) (Cymru) 2007.

en-gb	‘New’ Travellers.
cy-gb	Teithwyr ‘Newydd’.

en-gb	Show-people.
cy-gb	Pobl sioe.

en-gb	All of these groups are associated with the travelling way of life and can share some common beliefs and practices, but each group will have distinctive languages, traditions and ethnicity.
cy-gb	Mae gan bob un o’r grwpiau hyn gysylltiadau â ffordd deithiol o fyw a byddant yn rhannu rhai credoau ac arferion cyffredin, ond bydd gan bob grŵp ei ieithoedd, ei draddodiadau a’i ethnigrwydd ei hun.

en-gb	The Equality Act 2010 prohibits discrimination on the grounds of race which includes colour, nationality and ethnic or national origins.
cy-gb	Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn gwahardd gwahaniaethu ar sail hil sy’n cynnwys lliw, cenedligrwydd a tharddiadau ethnig neu genedlaethol.

en-gb	Case law has established that both Romany Gypsies and Irish Travellers are recognised racial groups for the purposes of the Race Relations Act 1976.
cy-gb	Mae cyfraith achosion wedi sefydlu bod Sipsiwn Romani a Theithwyr Gwyddelig yn grwpiau hil cydnabyddedig at ddibenion Deddf Cysylltiadau Hiliol 1976.

en-gb	These groups continue to be recognised racial groups for the purposes of the Equality Act 2010.
cy-gb	Mae’r grwpiau hyn yn parhau i gael eu cydnabod fel grwpiau hil at ddibenion Deddf Cydraddoldeb 2010.

en-gb	The Picture in Wales
cy-gb	Y Sefyllfa yng Nghymru

en-gb	Gypsies and Travellers are indigenous to Wales.
cy-gb	Mae Sipsiwn a Theithwyr yn gynhenid i Gymru.

en-gb	In 2006, the Welsh Government commissioned a report called, “Accommodation Needs of Gypsy-Travellers in Wales” (Niner, 2006), which estimated there were around 2,000 Gypsies and Travellers resident in Wales.
cy-gb	Yn 2006, comisiynodd Llywodraeth Cymru adroddiad o’r enw “Anghenion Llety Sipsiwn -Teithwyr yng Nghymru” (Niner, 2006), a oedd yn amcangyfrif fod tua 2,000 o Sipsiwn a Theithwyr yn preswylio yng Nghymru.

en-gb	However in 2009 a desk-based exercise conducted by the Welsh Government estimated that there were 4,000 Gypsies and Traveller living in Wales either on permanent sites, in transit or living in ‘bricks and mortar’ accommodation.
cy-gb	Fodd bynnag, yn 2009, amcangyfrifodd ymarfer desg gan Lywodraeth Cymru fod 4,000 o Sipsiwn a Theithwyr yn byw yng Nghymru naill ai ar safleoedd parhaol, yn teithio, neu’n byw mewn llety ‘brics a morter’.

en-gb	The Census 2011 included a new ethnic category for ‘Gypsy or Irish Traveller’ but the data suggested a total of just 2,785 Gypsies and Irish Travellers in Wales.
cy-gb	Roedd Cyfrifiad 2011 yn cynnwys categori ethnig newydd ar gyfer Sipsi neu Deithiwr Gwyddelig ond roedd y data’n awgrymu mai cyfanswm o 2,785 o Sipsiwn a Theithwyr Gwyddelig yn unig oedd yng Nghymru.

en-gb	Given that we know about this reluctance to disclose ethnicity, and having undertaken an informal exercise by Welsh Government officials to ask if the census 2011 had been completed by those living on sites, we recognise that this number may be an under- estimate.
cy-gb	Gan ein bod yn gwybod fod amharodrwydd i ddatgelu ethnigrwydd, ac ar ôl i swyddogion Llywodraeth Cymru gynnal ymarfer anffurfiol yn gofyn faint o bobl ar safleoedd a oedd wedi llenwi Cyfrifiad 2011, rydym yn cydnabod y gallai’r rhif hwn fod yn is na’r nifer gwirioneddol.

en-gb	Due to the nature of a transitory population and the reluctance to disclose ethnicity, it is difficult to obtain more accurate figures.
cy-gb	Oherwydd natur gyfnewidiol y boblogaeth a’r amharodrwydd i ddatgelu ethnigrwydd, mae’n anodd dod o hyd i ffigyrau mwy manwl.

en-gb	However, it is clear that there are more Gypsies and Travellers and caravans than there are permanent sites or authorised places to stop.
cy-gb	Ond mae’n amlwg fod mwy o Sipsiwn a Theithwyr a charafanau na sydd o safleoedd parhaol neu fannau aros awdurdodedig.

en-gb	At the time of publication, there were no authorised Temporary Stopping Places or Transit Sites in Wales.
cy-gb	Ar adeg cyhoeddi’r canllawiau hyn, nid oedd unrhyw Fannau Aros Dros Dro na Safleoedd Tramwy yng Nghymru.

en-gb	The distinction between these types of site can be found in the glossary at the end of this guidance.
cy-gb	Mae’r rhestr termau ar ddiwedd y canllawiau hyn yn disgrifio’r gwahaniaeth rhwng y mathau hyn o safleoedd.

en-gb	Figures from the Welsh Government Caravan Count suggest that the proportion of Gypsy and Traveller caravans stationed on unauthorised encampments varies between 14-23% of the total.
cy-gb	Mae ffigyrau Cyfrif Carafannau Llywodraeth Cymru yn awgrymu bod y gyfran o garafannau Sipsiwn a Theithwyr mewn gwersylloedd diawdurdod yn amrywio rhwng 14-23% o’r cyfanswm.

en-gb	In July 2013, the proportion was estimated as 17%, accounting for 169 caravans in total.
cy-gb	Ym mis Gorffennaf 2013, amcangyfrifwyd bod y gyfran yn 17%, sef 169 o garafannau i gyd.

en-gb	2 The term “Roma” used by the Welsh Government refers to Roma, Sinti, Kale and related groups in Europe, including the Eastern groups (Dom and Lom).
cy-gb	2 Mae’r term ‘Roma’ sy’n cael ei ddefnyddio gan Lywodraeth Cymru yn cyfeirio at Roma, SInti, Kale a grwpiau cysylltiedig yn Ewrop, yn cynnwys y grwpiau Dwyreiniol (Dom a Lom).

en-gb	The Caravan Count figures are likely to underestimate the true amount of caravans on unauthorised encampments as not all encampments will be known to the local authority undertaking the survey.
cy-gb	Mae ffigyrau’r Cyfrif Carafannau yn debygol o amcangyfrif yn rhy isel y gwir nifer o garafanau mewn gwersylloedd diawdurdod gan na fydd yr awdurdod lleol sy’n cynnal yr arolwg yn gwybod am bob gwersyll.

en-gb	A report into the English Caravan Count system (Niner, Counting Gypsies and Travellers:
cy-gb	Disgrifiodd adroddiad ar system Gyfrif Carafannau Lloegr (Niner, Counting Gypsies and Travellers:

en-gb	A Review of the Gypsy Caravan Count System, for the Office of the Deputy Prime Minister, 2004), highlighted reasons why this data isn’t always an accurate reflection of the Gypsy and Traveller population.
cy-gb	A Review of the Gypsy Caravan Count System, ar gyfer Swyddfa’r Dirprwy Brif Weinidog, 2004) y rhesymau pam nad yw’r data hwn bob amser yn adlewyrchiad cywir o’r boblogaeth Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	In Wales unauthorised encampments tend to occur along the main transport routes which traditionally provided opportunities for work as well as access to the main ports for Ireland.
cy-gb	Yng Nghymru, mae gwersylloedd diawdurdod yn tueddu i ddigwydd ar hyd y prif lwybrau trafnidiaeth a oedd yn cynnig cyfleoedd gwaith yn draddodiadol yn ogystal â mynediad i’r prif borthladdoedd i Iwerddon.

en-gb	The main routes are found along the M4 corridor as the main route from east to west in the south of Wales, the A470 as the main route from north to south Wales and along the A55 as the link from east to west in the north of Wales.
cy-gb	Mae’r prif lwybrau ar hyd coridor yr M4, sef y prif lwybr o’r dwyrain i’r gorllewin yn y de; yr A470, sef y prif lwybr o’r gogledd i’r de; ac ar hyd yr A55, sef y cysylltiad o’r dwyrain i’r gorllewin yn y gogledd.

en-gb	However, encampments are found throughout Wales, often nowhere near these busy routes.
cy-gb	Fodd bynnag, mae gwersylloedd i’w gweld ledled Cymru, yn aml heb fod yn agos i’r llwybrau prysur hyn.

en-gb	As a reflection of these routes some local authorities in Wales are more at risk of unauthorised encampments than others.
cy-gb	Yn adlewyrchiad o’r llwybrau hyn, mae rhai awdurdodau lleol yng Nghymru yn wynebu mwy o risg o wersylloedd diawdurdod nag eraill.

en-gb	However all local authorities are likely to experience some unauthorised encampments and should have policies and procedures in place to ensure that they are dealt with in a way that is effective, safe and humane to all parties involved.
cy-gb	Fodd bynnag, mae pob awdurdod lleol yn debygol o gael profiad o rai gwersylloedd diawdurdod a dylai fod ganddynt bolisïau a gweithdrefnau ar waith i sicrhau eu bod yn mynd i’r afael â’r rhain mewn modd sy’n effeithiol, yn ddiogel ac yn ddynol i bawb sy’n gysylltiedig.

en-gb	To facilitate this, the Welsh Government has developed this Guidance to assist local authorities to develop their own policies.
cy-gb	I hwyluso’r gwaith, mae Llywodraeth Cymru wedi datblygu’r Canllawiau hyn i gynorthwyo awdurdodau lleol i ddatblygu eu polisïau eu hunain.

en-gb	Gypsies and Travellers will often travel to visit cultural shows or fairs.
cy-gb	Yn aml, bydd Sipsiwn a Theithwyr yn teithio i ymweld â sioeau neu ffeiriau diwylliannol.

en-gb	The most high-profile Welsh show is the Royal Welsh Show in Llanelwedd, Powys.
cy-gb	Y sioe uchaf ei phroffil yng Nghymru yw Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd, Powys.

en-gb	Historically, a large unauthorised encampment of Romani Gypsies and Irish Travellers will gather for the duration of the show.
cy-gb	Yn hanesyddol, bydd gwersyll diawdurdod mawr o Sipsiwn Romani a Theithwyr Gwyddelig yn ymgasglu dros gyfnod y sioe.

en-gb	In recent years, Powys County Council has provided temporary planning permission for the encampment.
cy-gb	Dros y blynyddoedd diwethaf, mae Cyngor Sir Powys wedi darparu caniatâd cynllunio dros dro ar gyfer y gwersyll.

en-gb	The Welsh Government committed to revising its Managing Unauthorised Camping Guidance within the UK’s first Gypsy and Traveller strategy, Travelling to a Better Future:
cy-gb	Ymrwymodd Llywodraeth Cymru i adolygu ei Chanllawiau ar Reoli Gwersylla Diawdurdod o fewn strategaeth Sipsiwn a Theithwyr gyntaf y DU, ‘Teithio i Ddyfodol Gwell:

en-gb	The Welsh Government also committed to create a generic protocol which local authorities could adapt to their specific area.
cy-gb	Hefyd, ymrwymodd Llywodraeth Cymru i greu protocol generig y gallai awdurdodau lleol ei addasu ar gyfer eu hardal hwy.

en-gb	The Guidance aligns with the Welsh Government’s Strategic Equality Plan by ensuring that Gypsy and Traveller communities are provided with the information and support they need to exercise their rights.
cy-gb	Mae’r Canllawiau yn cyd-fynd â’r Cynllun Cydraddoldeb Strategol drwy sicrhau bod cymunedau Sipsiwn a Theithwyr yn cael yr wybodaeth a’r cymorth sydd eu hangen arnynt i arfer eu hawliau.

en-gb	The Welsh Government is committed to equality of opportunity for all, to allow people from different backgrounds to live harmoniously together.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i sicrhau cyfle cyfartal i bawb, er mwyn i bobl o wahanol gefndiroedd allu byw gyda’i gilydd yn gytûn.

en-gb	Who is this Guidance for?
cy-gb	I bwy y mae’r Canllawiau hyn?

en-gb	This Guidance is aimed at anyone regularly dealing with unauthorised encampments of Gypsies and Travellers, primarily local authorities in Wales.
cy-gb	Anelir y Canllawiau at unrhyw un sy’n ymdrin yn rheolaidd â gwersylloedd diawdurdod o Sipsiwn a Theithwyr, yn bennaf awdurdodau lleol yng Nghymru.

en-gb	However the Guidance may also be of use by other land owners including other public authorities, such as National Park Authorities or Health Boards, as well as those attending unauthorised sites and assisting local authorities in their duties, for example health visitors, Traveller Education Services (TES) and police forces.
cy-gb	Fodd bynnag, gallai’r Canllawiau fod o ddefnydd i dirfeddianwyr eraill hefyd, yn cynnwys awdurdodau cyhoeddus eraill, megis Awdurdodau Parciau Cenedlaethol neu Fyrddau Iechyd, yn ogystal â rhai sy’n mynychu safleoedd diawdurdod ac yn helpu awdurdodau lleol gyda’u dyletswyddau, er enghraifft ymwelwyr iechyd, y Gwasanaeth Addysg i Deithwyr a’r heddlu.

en-gb	The Association of Chief Police Officers (ACPO) has issued its own “Guidance on Unauthorised Encampments” (June 2011), which is designed specifically for members of the police visiting unauthorised sites.
cy-gb	Mae Cymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu (ACPO) wedi cyhoeddi ei chanllawiau ei hun, “Guidance on Unauthorised Encampments” (Mehefin 2011), a luniwyd yn benodol ar gyfer aelodau o’r heddlu sy’n ymweld â safleoedd diawdurdod.

en-gb	In conjunction with that guidance, Police may wish to consider this document when dealing with instances of unauthorised camping.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd yr Heddlu’n dymuno ystyried y ddogfen hon ar y cyd â’r canllawiau hynny wrth ymdrin ag achosion o wersylla diawdurdod.

en-gb	Though this Guidance is not aimed primarily at Gypsies and Travellers who may need to temporarily reside on an unauthorised encampment, some community members may find it to be a useful introduction to their rights and responsibilities in such a situation.
cy-gb	Er nad yw’r Canllawiau hyn wedi’u hanelu’n bennaf at Sipsiwn a Theithwyr a allai fod angen preswylio dros dro mewn gwersyll diawdurdod, mae’n bosibl y bydd rhai aelodau o’r gymuned yn ei gael yn gyflwyniad defnyddiol i’w hawliau a’u cyfrifoldebau mewn sefyllfa o’r fath.

en-gb	For the purposes of this Guidance the land owner will generally be referred to as the local authority.
cy-gb	At ddibenion y Canllawiau hyn, yn gyffredinol cyfeirir at y tirfeddiannwr fel yr awdurdod lleol.

en-gb	The Welsh Government recognises that unauthorised encampments do not occur exclusively on local authority owned land but different rules apply to private land owners.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod nad ar dir sy’n eiddo i awdurdod lleol yn unig y bydd gwersylloedd diawdurdod yn digwydd ond mae gwahanol reolau’n gymwys ar gyfer tirfeddianwyr preifat.

en-gb	These rules will be explored briefly later in the document.
cy-gb	Edrychir ar y rheolau hyn yn fras yn nes ymlaen yn y ddogfen.

en-gb	Aims of the Guidance
cy-gb	Nod y Canllawiau

en-gb	The Guidance aims to:
cy-gb	Mae’r Canllawiau yn anelu i wneud y canlynol:

en-gb	Provide all parties involved in unauthorised encampments clear guidance on roles, responsibilities and rights.
cy-gb	Darparu canllawiau eglur ar swyddogaethau, cyfrifoldebau a hawliau pob parti sy’n ymwneud â gwersylloedd diawdurdod.

en-gb	Ensure a fair and consistent approach to dealing with unauthorised encampments which complies with legislation to a standard that meets the needs of all involved.
cy-gb	Sicrhau dull teg a chyson o ymdrin â gwersylloedd diawdurdod mewn cydymffurfiaeth â’r ddeddfwriaeth ac i safon sy’n bodloni anghenion pawb sy’n gysylltiedig â’r mater.

en-gb	Set out recommended courses of action i.e. a step-by-step guide of what to do if you are dealing with an unauthorised encampment.
cy-gb	Amlinellu’r camau gweithredu sy’n cael eu hargymell h.y. arweiniad cam wrth gam o’r hyn y dylech ei wneud wrth ymdrin â gwersyll diawdurdod.

en-gb	Share current good practice examples.
cy-gb	Rhannu enghreifftiau o arfer da cyfredol.

en-gb	Provide templates for undertaking crucial welfare assessments, which local authorities across Wales can utilise.
cy-gb	Darparu templedi ar gyfer cynnal asesiadau lles hollbwysig, y gall awdurdodau lleol ym mhob rhan o Gymru eu defnyddio.

en-gb	Section 2 – Understanding Unauthorised Encampments and possible remedies
cy-gb	Adran 2 – Deall gwersylloedd diawdurdod ac atebion posibl

en-gb	Why do unauthorised encampments occur?
cy-gb	Pam y mae gwersylloedd diawdurdod yn digwydd?

en-gb	Unauthorised encampments vary in purpose and may occur for a number of reasons.
cy-gb	Mae gwersylloedd diawdurdod yn amrywio o ran eu pwrpas a gallant ddigwydd am nifer o resymau.

en-gb	The primary reason for unauthorised encampments is the lack of authorised sites and stopping places.
cy-gb	Y prif reswm dros wersyll diawdurdod yw diffyg safleoedd a mannau aros awdurdodedig.

en-gb	Nomadic Gypsies and Travellers have suffered from a systematic closure of traditional stopping places through bye-laws, strengthening of laws relating to the use of common land for camping, and landowners blocking off historical resting points.
cy-gb	Mae Sipsiwn a Theithwyr nomadaidd wedi dioddef yn sgîl proses systematig o gau mannau aros traddodiadol drwy is-ddeddfau, cryfhau deddfau’n ymwneud â defnyddio tir comin ar gyfer gwersylla, a thirfeddianwyr yn cau mynediad at fannau gorffwys hanesyddol.

en-gb	Meanwhile, demand for authorised pitches has outstripped supply to such an extent that Wales now has a severe shortage of Gypsy and Traveller sites.
cy-gb	Yn y cyfamser, mae’r galw am leiniau awdurdodedig yn llawer uwch na’r cyflenwad, i’r fath raddau fel bod prinder difrifol o safleoedd Sipsiwn a Theithwyr yng Nghymru bellach.

en-gb	The Welsh Government does not condone unauthorised encampments by Gypsies and Travellers.
cy-gb	Nid yw Llywodraeth Cymru yn caniatáu gwersylloedd diawdurdod gan Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	However, without sufficient and appropriate site provision, effective and justifiable enforcement against unauthorised encampments cannot be achieved.
cy-gb	Fodd bynnag, heb ddarpariaeth ddigonol o safleoedd addas, ni ellir dwyn camau gorfodi effeithiol a chyfiawn yn erbyn gwersylloedd diawdurdod.

en-gb	Addressing the issue of unauthorised encampment must be considered in the context of the current availability of adequate site provision.
cy-gb	Rhaid ystyried mater gwersylloedd diawdurdod yng nghyd-destun faint o safleoedd addas sydd ar gael ar hyn o bryd.

en-gb	Delivering more authorised sites coupled with effective site management will remove the reason for unauthorised encampments.
cy-gb	Bydd darparu rhagor o safleoedd awdurdodedig, ynghyd â rheoli safleoedd yn effeithiol, yn cael gwared ar y rheswm dros wersylloedd diawdurdod.

en-gb	It is vital that local authorities have protocols in place to deal appropriately and proportionately with unauthorised encampments.
cy-gb	Mae’n hanfodol i awdurdodau lleol gael protocolau ar waith i ymdrin yn briodol ac yn gymesur â gwersylloedd diawdurdod.

en-gb	As the necessary sites and stopping places are developed these protocols will need to be invoked less and less, thereby reducing the administrative and financial implications of dealing effectively with the unauthorised encampments.
cy-gb	Wrth i’r safleoedd a’r mannau aros angenrheidiol gael eu datblygu, bydd angen llai a llai o ddefnydd ar y protocolau hyn, gan leihau’r goblygiadau gweinyddol ac ariannol sy’n gysylltiedig ag ymdrin yn effeithiol â gwersylloedd diawdurdod.

en-gb	It is likely that each unauthorised encampment will differ from the next.
cy-gb	Mae’n debygol y bydd pob gwersyll diawdurdod yn wahanol.

en-gb	They may vary in terms of:
cy-gb	Maent yn amrywio o ran:

en-gb	Size: typically encampments will consist of just a few caravans but can increase significantly in relation to major funerals or weddings or traditional cultural fairs.
cy-gb	Maint: fel arfer, dim ond ychydig garafanau fydd gwersylloedd yn eu cynnwys ond gall y nifer gynyddu’n sylweddol ar adeg angladd neu briodas fawr neu ffeiriau diwylliannol traddodiadol.

en-gb	Location: from concealed grassland areas to protected land or highly visible areas e.g. on the road side.
cy-gb	Lleoliad: o ddarnau o laswelltir allan o’r golwg i dir wedi’i ddiogelu neu fannau gweladwy iawn e.e. ar ymyl ffyrdd.

en-gb	Increasingly, encampments are occurring on industrial or business parks.
cy-gb	Yn gynyddol, gwelir gwersylloedd mewn parciau diwydiannol neu barciau busnes.

en-gb	Behaviour: as with the settled population some encampments may cause a nuisance to the local community while others may not.
cy-gb	Ymddygiad: fel gyda’r boblogaeth sefydlog, bydd rhai gwersylloedd yn niwsans i’r gymuned leol ac eraill heb fod felly.

en-gb	Impact on the land: some groups may leave an area unspoilt and tidy while others may damage the land and leave waste behind.
cy-gb	Effaith ar y tir: mae rhai grwpiau’n gadael y lle’n daclus a heb ei ddifetha ond bydd eraill yn peri difrod i’r tir ac yn gadael gwastraff ar eu holau.

en-gb	Gypsies and Travellers may be on unauthorised encampments for a variety of reasons.
cy-gb	Mae amryw o resymau pam y bydd Sipsiwn a Theithwyr yn creu gwersylloedd diawdurdod.

en-gb	These might include (though this is not an exhaustive list):
cy-gb	Gallant gynnwys y canlynol, (er nad yw’n rhestr hollgynhwysol):

en-gb	The occupiers have no authorised pitch on which to station their caravan.
cy-gb	Nid oes gan y meddianwyr lain awdurdodedig ar gyfer gosod eu carafán.

en-gb	Newly married couples may have left their parents’ pitches but have no legal pitch of their own.
cy-gb	Cyplau newydd briodi sydd wedi gadael lleiniau eu rhieni heb fod ganddynt lain gyfreithiol eu hunain.

en-gb	To attend a family event locally such as a wedding or funeral.
cy-gb	I fynychu digwyddiad teuluol yn lleol, er enghraifft angladd neu briodas.

en-gb	Attempts to adjust to living in ‘bricks and mortar’ may have failed.
cy-gb	Mae ymdrechion i addasu i fyw mewn ‘brics a morter’ wedi methu.

en-gb	To rest overnight whilst travelling to another location, for example to a permanent site or a port.
cy-gb	Gorffwys dros nos wrth deithio i leoliad arall, er enghraifft i safle parhaol neu borthladd.

en-gb	Health reasons, for example if a member of the group requires urgent medical care, a visit to a GP for medication or if a pregnant woman has reached her due date.
cy-gb	Rhesymau iechyd, er enghraifft os yw aelod o’r grŵp angen gofal meddygol brys, ymweliad â meddyg teulu i gael meddyginiaeth neu os yw menyw feichiog wedi cyrraedd ei dyddiad esgor.

en-gb	To find work.
cy-gb	I ddod o hyd i waith.

en-gb	To allow school-age children to attend school and receive an education.
cy-gb	I alluogi plant oedran ysgol i fynychu ysgol a chael addysg.

en-gb	To provide a respite from travelling for an elderly or sick member of the group.
cy-gb	I roi seibiant o deithio i aelod o’r grŵp sy’n oedrannus neu’n sâl.

en-gb	Poor site management may have led to the group leaving their authorised pitch.
cy-gb	Mae rheolaeth wael ar safle wedi peri i’r grŵp adael eu llain awdurdodedig.

en-gb	Longer term encampments will generally occur for education or healthcare reasons, or simply because there is no legal alternative pitch available.
cy-gb	Yn gyffredinol, bydd gwersylloedd mwy hirdymor yn digwydd am resymau’n ymwneud ag addysg neu ofal iechyd, neu’n syml am nad oes llain arall gyfreithlon ar gael.

en-gb	Shorter term encampments can occur for a wider range of circumstances and may only last for the duration of wedding celebrations or for an extended period of hospital treatment.
cy-gb	Gall gwersylloedd dros gyfnod byrrach ddigwydd am resymau mwy amrywiol a phara dros gyfnod dathliadau priodas yn unig neu am gyfnod estynedig o driniaeth ysbyty.

en-gb	Both types of unauthorised encampment will have consequences for the local area in terms of the provision of services, enforcement action, and access to the occupied land.
cy-gb	Bydd canlyniadau i’r ardal leol yn sgîl y ddau fath o wersyll diawdurdod o ran darparu gwasanaethau, camau gorfodi, a mynediad i’r tir sydd wedi’i feddiannu.

en-gb	Local authorities should recognise that it may be more cost effective to provide a site, even if that is a temporary tolerated site, than to enforce against unauthorised encampments in an area with no site provision and where there are a high number of unauthorised encampments.
cy-gb	Dylai awdurdodau lleol gydnabod y gallai fod yn fwy cost-effeithiol iddynt ddarparu safle, hyd yn oed os mai safle a oddefir dros dro fydd hwn, na rhoi camau gorfodi ar waith yn erbyn gwersyll diawdurdod mewn ardal heb safleoedd wedi’u darparu a lle ceir nifer uchel o wersylloedd diawdurdod.

en-gb	Such sites could reduce community tensions, remove the potential of damaged public land, and ensure that clear-up costs are reduced.
cy-gb	Gallai safleoedd o’r fath leihau tensiynau yn y gymuned, dileu’r perygl o ddifrod i dir cyhoeddus, a sicrhau bod y costau glanhau yn is.

en-gb	Developing and providing authorised, permanent sites would provide revenue for local authorities as occupants would be required to pay a pitch fee and Council Tax.
cy-gb	Byddai datblygu a darparu safleoedd awdurdodedig, parhaol yn darparu refeniw i awdurdodau lleol gan y byddai gofyn i feddianwyr dalu ffi am lain a’r Dreth Gyngor.

en-gb	An authorised site is a site where Gypsies and Travellers are permitted to stay with the permission of the land owner and normally enter into a contract with the land owner and pay a rental for the pitch they stay on.
cy-gb	Safle awdurdodedig yw safle y caniateir i Sipsiwn a Theithwyr aros arno gyda chaniatâd y tirfeddiannwr, ac fel arfer, byddant yn dod i gytundeb â’r tirfeddiannwr ac yn talu rhent ar y llain y byddant yn aros arni.

en-gb	These sites also require the appropriate planning permission.
cy-gb	Mae angen caniatâd cynllunio priodol ar y safleoedd hyn hefyd.

en-gb	There are two types of pitches on authorised sites: permanent residential pitches and transit pitches.
cy-gb	Ceir dau fath o lain ar safleoedd awdurdodedig: lleiniau preswyl parhaol a lleiniau tramwy.

en-gb	A transit pitch is another name used for a pitch on an authorised site where Gypsies and Travellers may stay for a short period of time of up to 3 months (see the Mobile Homes Act 1983 Schedule 1 Part 1 Chapter 3).
cy-gb	Llain dramwy yw enw arall am lain ar safle awdurdodedig lle gall Sipsiwn a Theithwyr aros am gyfnod byr o hyd at 3 mis (gweler Deddf Cartrefi Symudol 1983 Atodlen 1 Rhan 1 Pennod 3).

en-gb	Currently there is only one transit pitch located on permanent sites in Wales and no designated transit sites (Welsh Government Caravan Count data, July 2013).
cy-gb	Ar hyn o bryd, dim ond un llain dramwy a geir ar safleoedd parhaol yng Nghymru ac ni cheir unrhyw safleoedd tramwy dynodedig (Data Cyfrif Carafannau Llywodraeth Cymru, Gorffennaf 2013).

en-gb	Local authorities have confirmed that mixing permanent and transit provision on one site has not often been achieved successfully due to tensions that can arise between residents on different types of pitch.
cy-gb	Mae awdurdodau lleol wedi cadarnhau na lwyddwyd i gymysgu darpariaeth barhaol a thramwy yn aml ar un safle oherwydd y tensiynau sy’n gallu codi rhwng preswylwyr ar wahanol fathau o leiniau.

en-gb	Local authorities can consider providing temporary stopping places, which are intended to serve a particular short-term purpose and are not considered to be the permanent solution.
cy-gb	Gall Awdurdodau Lleol ystyried darparu mannau aros dros dro er mwyn ateb dibenion byrdymor penodol ac ni chânt eu hystyried yn ateb parhaol.

en-gb	Tolerated encampments are similar to temporary stopping places, though the latter have been set aside explicitly for the purpose of occupation and should provide basic amenities for occupiers, including waste disposal, water supply and sanitation.
cy-gb	Mae gwersylloedd a oddefir yn debyg i fannau aros dros dro, er bod mannau aros wedi cael eu neilltuo’n benodol ar gyfer eu meddiannu a dylent ddarparu amwynderau sylfaenol i feddianwyr, yn cynnwys gwasanaeth gwaredu gwastraff, cyflenwad dŵr a glanweithdra.

en-gb	Temporary stopping places can also be proactively provided to relocate encampments from inappropriate locations.
cy-gb	Gellir darparu mannau aros dros dro yn rhagweithiol hefyd er mwyn adleoli gwersylloedd o leoliadau amhriodol.

en-gb	The difference between these and transit sites is explained in the glossary.
cy-gb	Mae’r gwahaniaeth rhwng y rhain a safleoedd tramwy yn cael ei egluro yn y rhestr termau.

en-gb	The Welsh Government accepts that some unauthorised encampments can cause problems of anti–social behaviour and can raise community tensions.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn derbyn y gallai rhai gwersylloedd diawdurdod achosi problemau ymddygiad gwrthgymdeithasol a chreu tensiynau yn y gymuned.

en-gb	Part of the solution to this is the provision of adequate sites within the local authority area though some encampments are always likely to occur.
cy-gb	Rhan o’r ateb i hyn yw darparu digon o safleoedd yn ardal yr awdurdod lleol, er bod rhai gwersylloedd yn debygol o ddigwydd beth bynnag.

en-gb	Providing adequate sites should allow local authorities to relocate inappropriate encampments to more appropriate locations.
cy-gb	Dylai darparu digon o safleoedd alluogi awdurdodau lleol i adleoli gwersylloedd amhriodol i leoliadau mwy priodol.

en-gb	Local authorities must undertake a Gypsy & Traveller Accommodation Needs Assessment (Commonly referred to as the GTAA), as required by a combination of section 8 of the Housing Act 1985 and section 225 of the Housing Act 2004.
cy-gb	Rhaid i awdurdodau lleol gynnal Asesiad o Anghenion Llety Sipsiwn a Theithwyr (y cyfeirir ato’n gyffredinol fel y GTAA), fel sy’n ofynnol gan gyfuniad o adran 8 o Ddeddf Tai 1985 ac adran 225 o Ddeddf Tai 2004.

en-gb	This assessment is to identify the housing needs in a local authority area.
cy-gb	Cynhelir yr asesiad i nodi anghenion tai yn ardal yr awdurdod lleol.

en-gb	Where the assessment identifies a lack of provision for Gypsies and Travellers a local authority may wish to consider identifying locations for new sites, providing for the identified needs and, where possible, Welsh Government encourage them to make full use of Welsh Government grants to develop new sites and expand or improve existing sites.
cy-gb	Os yw’r asesiad yn nodi bod diffyg darpariaeth i Sipsiwn a Theithwyr, efallai y bydd awdurdod lleol eisiau nodi lleoliadau ar gyfer safleoedd newydd, darparu ar gyfer yr anghenion dynodedig a lle bo’n bosibl, eu hannog i wneud defnydd llawn o grantiau Llywodraeth Cymru i ddatblygu safleoedd newydd ac ehangu neu wella safleoedd presennol.

en-gb	In 2011, the Welsh Government estimated a need for 350 extra pitches on Gypsy and Traveller sites in Wales.
cy-gb	Yn 2011, amcangyfrifodd Llywodraeth Cymru fod angen 350 o leiniau ychwanegol ar safeloedd Sipsiwn a Theithwyr yng Nghymru.

en-gb	As there are currently only 366 pitches on local authority Gypsy and Traveller sites, this figure represents a severe shortage of culturally appropriate accommodation for these communities.
cy-gb	Gan mai dim ond 366 o leiniau sydd ar gael ar safleoedd Sipsiwn a Theithwyr awdurdodau lleol ar hyn o bryd, dengys y ffigwr fod prinder difrifol o ran darparu llety sy’n briodol yn ddiwylliannol i’r cymunedau hyn.

en-gb	The Welsh Government outlined its intention in the White Paper, “Homes for Wales:
cy-gb	Amlinellodd Llywodraeth Cymru ei bwriad yn y Papur Gwyn, “Cartrefi i Gymru:

en-gb	A White Paper for Better Lives and Communities”, to introduce a statutory duty on local authorities to provide Gypsy and Traveller sites, where there is identified need.
cy-gb	Papur Gwyn ar gyfer Bywyd Gwell a Chymunedau Gwell”, i gyflwyno dyletswydd statudol ar awdurdodau lleol i ddarparu safleoedd Sipsiwn a Theithwyr, lle ceir angen dynodedig.

en-gb	The Housing (Wales) Bill, introduced in the National Assembly for Wales in November 2013 makes provision for this duty.
cy-gb	Mae’r Bil Tai (Cymru), a gyflwynwyd yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru ym mis Tachwedd 2013 yn darparu ar gyfer y ddyletswydd hon.

en-gb	The expectation is that new authorised sites should lead to a significant reduction in unauthorised encampments.
cy-gb	Mae disgwyl y bydd safleoedd awdurdodedig newydd arwain at leihad sylweddol yn nifer y gwersylloedd diawdurdod.

en-gb	The Welsh Government Gypsy and Traveller Sites Grant will provide
cy-gb	Bydd Grant Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr Llywodraeth Cymru yn darparu

en-gb	£1.5m in 2013-14 and offers up to 100% of the costs of site build costs or refurbishment.
cy-gb	£1.5m yn 2013-14 ac yn cynnig hyd at 100% o gostau adeiladu neu ailwampio safleoedd.

en-gb	The guidance can be found on the Welsh Government website3.
cy-gb	Mae’r canllawiau i’w gweld ar safle Llywodraeth Cymru3.

en-gb	Approaches to Resolving Unauthorised Encampments
cy-gb	Dulliau o ddatrys materion yn ymwneud â Gwersylloedd Diawdurdod

en-gb	Effectively, if an unauthorised encampment arises and there are no alternative authorised pitches in the area, local authorities have three clear paths relating to how they can resolve the encampment.
cy-gb	I bob pwrpas, os ceir gwersyll diawdurdod ac nad oes lleiniau eraill awdurdodedig yn yr ardal, mae gan awdurdodau lleol ddewis o dri llwybr eglur ar gyfer datrys y mater.

en-gb	Each option should be carefully considered:
cy-gb	Dylid ystyried pob opsiwn yn ofalus:

en-gb	Path 1 – To seek and obtain possession of the occupied site (eviction proceedings).
cy-gb	Llwybr 1 – Ceisio a chymryd meddiant o’r safle a feddiennir (camau troi allan).

en-gb	Path 2 – To ‘tolerate’ the Gypsy or Traveller occupiers, if only for a short time, until an alternative site can be found or the occupiers move on voluntarily.
cy-gb	Llwybr 2 – ‘Goddef’ i’r meddianwyr Sipsi neu Deithiol aros, am amser byr yn unig o bosibl, hyd nes y gellir dod o hyd i safle amgen neu nes i’r meddianwyr symud ymlaen yn wirfoddol.

en-gb	Path 3 – To find an alternative site, if only on a temporary basis, and offer the Gypsy or Traveller occupiers the chance to move onto it.
cy-gb	Llwybr 3 – Dod o hyd i safle amgen, dros dro yn unig o bosibl, a chynnig cyfle i’r meddianwyr Sipsi neu Deithiol symud iddo.

en-gb	Deciding which path to take is about finding a critical balance between considering the welfare and human rights of Gypsies and Travellers, whilst safeguarding the human rights of landowners, occupiers and the public, and protecting them from health and safety hazards or public nuisance.
cy-gb	Mae penderfynu pa lwybr i’w ddewis yn ymwneud â dod o hyd i gydbwysedd hollbwysig rhwng ystyried lles a hawliau dynol Sipsiwn a Theithwyr, gan ddiogelu hawliau dynol tirfeddianwyr, meddianwyr a’r cyhoedd, a’u diogelu rhag peryglon iechyd a diogelwch neu niwsans cyhoeddus.

en-gb	Each encampment should be dealt with on a case-by-case basis.
cy-gb	Dylid ymdrin â phob gwersyll ar sail pob achos unigol.

en-gb	It is recommended that local authorities undertake an initial visit to the encampment before deciding which option is the most appropriate.
cy-gb	Argymhellir y dylai awdurdodau lleol drefnu ymweliad cychwynnol â’r gwersyll cyn penderfynu pa opsiwn yw’r mwyaf addas.

en-gb	This will enable the gathering of key information about why the encampment has occurred, if there are any urgent welfare concerns and how long the occupiers plan to stay.
cy-gb	Bydd hyn yn eu galluogi i gasglu gwybodaeth allweddol ynglŷn â pham y mae’r gwersyll wedi digwydd, a oes unrhyw bryderon lles brys a pha mor hir y mae’r meddianwyr yn bwriadu aros.

en-gb	There is an initial assessment pro-forma available as Annex 2 of this document.
cy-gb	Mae ffurflen asesiad cychwynnol i’w gweld yn Atodiad 2 y ddogfen hon.

en-gb	Encampments will often be first identified by local residents and businesses who are concerned about the potential impact on them.
cy-gb	Yn aml, preswylwyr a busnesau lleol sy’n pryderu am yr effaith bosibl arnynt hwy fydd y rhai cyntaf i gofnodi presenoldeb gwersylloedd.

en-gb	Concerns will range from anti-social behaviour, fly-tipping, expanding camps, permanent occupation, or harm to house prices or business interests.
cy-gb	Bydd y pryderon yn amrywio o ymddygiad gwrthgymdeithasol, tipio anghyfreithlon, gwersylloedd yn ehangu, meddiannu parhaol, neu niwed i brisiau tai neu ddiddordebau busnes.

en-gb	Many of these concerns prove to be unfounded but some encampments have certainly had a direct and substantial impact on the lives of local residents.
cy-gb	Mae llawer o’r pryderon hyn yn profi’n ddi-sail ond yn bendant, cafodd rhai gwersylloedd effaith uniongyrchol a sylweddol ar fywydau preswylwyr lleol.

en-gb	Therefore, the public may have expectations that encampments may be cleared as quickly as possible after the local authority has been notified.
cy-gb	Felly mae’n bosibl y bydd y cyhoedd yn disgwyl y caiff gwersylloedd eu clirio cyn gynted ag y bo modd ar ôl i’r awdurdod lleol gael ei hysbysu.

en-gb	The initial encampment visit by the lead local authority officer (preferably the Single Point of Contact for unauthorised camping, which is discussed later in this document) should establish any immediate concerns with the condition of the encampment or behaviour and the intentions of the occupiers.
cy-gb	Dylai’r ymweliad cychwynnol â gwersyll gan swyddog arweiniol yr awdurdod lleol (yn ddelfrydol, yr Un Pwynt Cyswllt ar gyfer gwersylla diawdurdod, sy’n cael ei drafod yn nes ymlaen yn y ddogfen hon) bennu unrhyw bryderon uniongyrchol ynglŷn â chyflwr y gwersyll neu ymddygiad a bwriadau’r meddianwyr.

en-gb	If little annoyance or impact on local residents is identified, it should not be assumed that possession action will be taken against the encampment.
cy-gb	Os gwelir nad yw’n tarfu nac yn effeithio llawer ar breswylwyr lleol, ni ddylid rhagdybied y caiff camau meddiant eu cymryd yn erbyn y gwersyll.

en-gb	http://wales.gov.uk/topics/housingandcommunity/grants/gypsytravellergrant1213/?lang=en
cy-gb	http://wales.gov.uk/topics/housingandcommunity/grants/gypsytravellergrant1213/?skip=1&lang=cy http://wales.gov.uk/topics/housingandcommunity/grants/gypsytravellergrant1213/?skip=1&lang=cy

en-gb	Some form of effective welfare enquiry is necessary to identify whether needs exist and the local authority should liaise with other services that might have responsibilities towards the campers’ families.
cy-gb	Mae angen rhyw ffurf ar ymholiad lles effeithiol i nodi a oes anghenion yn bodoli a dylai’r awdurdod lleol gysylltu â gwasanaethau eraill a allai fod â chyfrifoldebau tuag at deuluoedd y gwersyllwyr.

en-gb	These checks should be done as quickly as possible, ideally within 24 hours of the local authority becoming aware of the encampment.
cy-gb	Dylid cynnal y gwiriadau hyn cyn gynted ag y bo modd, yn ddelfrydol o fewn 24 awr ar ôl i’r awdurdod lleol gael gwybod am y gwersyll

en-gb	The determination of whether eviction action should be taken should be made after consideration of whether the interference with Gypsy or Traveller family life and home is justified and proportionate.
cy-gb	Dim ond ar ôl ystyried a yw’r ymyrraeth yng nghartref a bywyd teuluol y Sipsiwn neu’r Teithwyr yn gyfiawn a chymesur y dylid penderfynu ynglŷn â chymryd camau troi allan.

en-gb	Any particular welfare needs experienced by unauthorised campers are material in reaching a balanced and proportionate decision.
cy-gb	Mae unrhyw anghenion lles penodol a fydd gan wersyllwyr diawdurdod yn berthnasol wrth ffurfio penderfyniad cytbwys a chymesur.

en-gb	The human rights of members of the settled community are also material if an authority fails to act to curb nuisance from an encampment.
cy-gb	Mae hawliau dynol aelodau’r gymuned sefydlog hefyd yn berthnasol os yw awdurdod yn methu â gweithredu i gadw rheolaeth ar niwsans sy’n deillio o wersyll.

en-gb	If there is no substantial risk to public safety and no inappropriate behaviour, and no alternative authorised pitches available, the impact and benefit of evicting the occupiers should be considered carefully.
cy-gb	Os nad cheir risg sylweddol i ddiogelwch y cyhoedd nac unrhyw ymddygiad amhriodol, a lle nad oes lleiniau awdurdodedig eraill ar gael, dylid rhoi ystyriaeth ofalus i effaith a budd troi’r meddianwyr allan.

en-gb	Tolerated encampments can be pragmatic and cost-effective in terms of finding a long-term solution to unauthorised camping in the area.
cy-gb	Gall gwersylloedd a oddefir fod yn ateb pragmataidd a chost-effeithiol o ran dod o hyd i ateb hirdymor i wersylla diawdurdod yn yr ardal.

en-gb	Evicting the occupiers will often lead to extensive costs to the local authority and police force.
cy-gb	Yn aml, bydd troi meddianwyr allan yn arwain at gostau mawr i’r awdurdod lleol a’r heddlu.

en-gb	Furthermore, if the occupiers had settled in the area due to a lack of alternative pitches, it is likely that they will settle on another unauthorised camp within the area in the near future.
cy-gb	Hefyd, os oedd y meddianwyr wedi setlo yn yr ardal oherwydd prinder lleiniau amgen, maent yn debygol o setlo mewn gwersyll diawdurdod arall yn yr ardal yn y dyfodol agos.

en-gb	This would then be accompanied by even greater costs incurred by the local authority and police force.
cy-gb	Byddai hyn wedyn yn cynyddu costau fwyfwy i’r awdurdod lleol a’r heddlu.

en-gb	Toleration can also be a useful tool where local authorities have not provided enough Gypsy and Traveller accommodation in their area.
cy-gb	Gall gwersylloedd a oddefir fod yn adnoddau defnyddiol hefyd os na fydd awdurdodau lleol wedi darparu digon o lety Sipsiwn a Theithwyr yn eu hardal.

en-gb	Proactively identifying temporary stopping places can also provide a pragmatic and cost-effective solution, which enables the local authority to relocate an encampment from an inappropriate location whilst recognising the need to provide support to the occupiers.
cy-gb	Gall mynd ati’n rhagweithiol i glustnodi mannau aros dros dro fod yn ateb pragmataidd a chost-effeithiol, sy’n galluogi’r awdurdod lleol i adleoli gwersyll o leoliad amhriodol gan gydnabod yr angen i ddarparu cymorth i’r meddianwyr.

en-gb	Gypsies and Travellers living in caravans with nowhere to legally station them are likely to be legally homeless under section 175 of the Housing Act 1996.
cy-gb	Mae Sipsiwn a Theithwyr sy’n byw mewn carafanau heb unman i’w gosod yn gyfreithlon yn debygol o fod yn ddigartref yn llygad y gyfraith o dan adran 175 o Ddeddf Tai 1996.

en-gb	The circumstances of every individual will inform what duties a local authority is subject to under the Housing Act 1996 in respect of those individuals. local authorities may wish to consider, in certain circumstances, whether it would be appropriate to tolerate the encampment until the outcome of any homelessness application is known, unless the encampment is an immediate threat to public safety or community cohesion.
cy-gb	Amgylchiadau pob unigolyn fydd yn cyfeirio dyletswyddau awdurdod lleol o dan Ddeddf Tai 1996 mewn perthynas â’r cyfryw unigolion. Mewn rhai amgylchiadau, efallai y bydd awdurdodau lleol am ystyried pa mor briodol fyddai goddef y gwersyll hyd nes y daw canlyniad cais digartrefedd yn hysbys, oni bai bod y gwersyll yn fygythiad uniongyrchol i ddiogelwch y cyhoedd neu gydlyniant cymunedol.

en-gb	Welsh Government circular 30/2007 – Planning for Gypsy and Traveller caravan sites – states that, “a temporary permission may be justified where it is expected that the planning circumstances will change in a particular way at the end of the period of the temporary permission.
cy-gb	Mae Cylchlythyr 30/2007 – Cynllunio ar gyfer Safleoedd Carafannau Sipsiwn a Theithwyr  – yn datgan, “gellir cyfiawnhau caniatâd dros dro lle disgwylir y bydd yr amodau cynllunio yn newid mewn modd penodol ar ddiwedd cyfnod y caniatâd dros dro.

en-gb	In cases where there is:
cy-gb	Mewn achosion lle ceir:

en-gb	http://wales.gov.uk/pubs/circulars/2007/1948530/gypsyw.pdf%3Bjsessionid%3D3180BF793D21DBD58381360E15B0EB8F?lang=en
cy-gb	http://wales.gov.uk/pubs/circulars/2007/1948530/gypsy.pdf?lang=cy

en-gb	unmet need and;
cy-gb	angen heb ei ddiwallu; ac

en-gb	no available alternative Gypsy and Traveller site provision in an area and;
cy-gb	nad oes darpariaeth safle Sipsiwn a Theithwyr amgen mewn ardal; ac

en-gb	a reasonable expectation that new sites are likely to become available at the end of that period in the area which will meet that need;
cy-gb	y ceir disgwyliad rhesymol bod safleoedd newydd yn debygol o fod ar gael ar ddiwedd y cyfnod hwnnw yn yr ardal a fydd yn diwallu’r angen hwnnw;

en-gb	local planning authorities should give consideration to granting a temporary permission”.
cy-gb	dylai awdurdodau cynllunio lleol ystyried rhoi caniatâd dros dro”.

en-gb	Section 3 – Legislation
cy-gb	Adran 3 – Deddfwriaeth

en-gb	There is a range of legislation that is applicable with regard to unauthorised encampments.
cy-gb	Ceir ystod o ddeddfwriaeth sy’n gymwys mewn perthynas â gwersylloedd diawdurdod.

en-gb	Some of this is detailed below.
cy-gb	Mae manylion ynglŷn â pheth o’r ddeddfwriaeth hon i’w gweld isod.

en-gb	It is important to remember that legislation and protection by law, applies to both the land owner and also to Gypsy and Traveller communities.
cy-gb	Mae’n bwysig cofio bod y ddeddfwriaeth a diogelwch y gyfraith yn berthnasol i’r tirfeddiannwr a hefyd i gymunedau Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	Housing Act 2004
cy-gb	Deddf Tai 2004

en-gb	In December 2007, section 225 of the Housing Act 2004 was brought into force in relation to Wales.
cy-gb	Ym mis Rhagfyr 2007, daeth adran 225 o Ddeddf Tai 2004 i rym mewn perthynas â Chymru.

en-gb	This section places a duty on local housing authorities to carry out an assessment of the accommodation needs of Gypsies and Travellers (GTAA) residing in or resorting to their district when undertaking a review of housing needs in their district under section 8 of the Housing Act 1985.
cy-gb	Mae’r adran hon yn gosod dyletswydd ar awdurdodau tai lleol i gynnal asesiad o anghenion llety Sipsiwn a Theithwyr (GTAA) sy’n preswylio neu’n ymgasglu yn eu hardal wrth gynnal adolygiad o anghenion tai yn eu hardal o dan adran 8 o Ddeddf Tai 1985.

en-gb	The assessments will allow proper consideration to be given to the accommodation needs of Gypsies and Travellers and result in any provision being properly researched and therefore needs-based.
cy-gb	Bydd yr asesiadau yn galluogi’r awdurdod i roi ystyriaeth briodol i anghenion llety Sipsiwn a Theithwyr ac yn golygu y caiff unrhyw ddarpariaeth ei hymchwilio’n briodol ac felly’n seiliedig ar anghenion.

en-gb	The GTAA must inform the development of a local authority Housing Strategy where that local authority has been directed by the Welsh Ministers under section 87 of the Local Government Act 2003 to prepare a strategy in respect of meeting such accommodation needs.
cy-gb	Rhaid i’r GTAA lywio datblygiad Strategaeth Dai awdurdod lleol lle cafodd y cyfryw awdurdod ei gyfarwyddo gan Weinidogion Cymru o dan adran 87 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2003 i baratoi strategaeth mewn perthynas â diwallu anghenion llety o’r fath.

en-gb	Section 225(5)(a) of the Housing Act 2004 states that the meaning of “Gypsies and Travellers” has the meaning given by regulations made by the appropriate national authority.
cy-gb	Mae Adran 225(5)(a) o Ddeddf Tai 2004 yn datgan fod ystyr y term “Sipsiwn a Theithwyr” wedi’i ddiffinio gan reoliadau a wnaed gan yr awdurdod cenedlaethol priodol.

en-gb	The Welsh Ministers prescribed the definition for the purposes of section 225 of the Housing Act as:
cy-gb	Rhagnododd Gweinidogion Cymru y diffiniad at ddibenion adran 225 o’r Ddeddf Tai fel a ganlyn:

en-gb	(¡) such persons who, on grounds only of their own or their family’s or dependant’s educational or health needs or old age, have ceased to travel temporarily or permanently; and
cy-gb	(¡) y personau hynny sydd, ddim ond ar sail eu hanghenion addysg neu anghenion iechyd nhw eu hunain, eu teulu neu eu dibynyddion neu oherwydd henaint, wedi rhoi’r gorau i deithio naill ai dros dro neu’n barhaol; ac

en-gb	(¡¡) members of an organised group of travelling show people or circus people (whether or not travelling together as such)4.
cy-gb	(¡¡) aelodau o grŵp trefnedig o bobl sioe neu bobl syrcas sy’n teithio (p’un a ydynt yn teithio gyda’i gilydd felly ai peidio)4.

en-gb	This definition clearly shows that Gypsies and Travellers who have settled in bricks and mortar housing, for any of the reasons stated, still need to be included in the GTAA.
cy-gb	Mae’r diffiniad hwn yn dangos yn eglur fod angen cynnwys Sipsiwn a Theithwyr sydd wedi setlo mewn tai o frics a morter yn y GTAA hefyd am unrhyw un o’r rhesymau a nodwyd.

en-gb	This is important as many of these people will have moved into houses as there was no legal alternative and a large proportion will fail to adjust to their new homes effectively, sometimes becoming homeless again within a short period of time.
cy-gb	Mae hyn yn bwysig gan y bydd llawer o’r bobl hyn wedi symud i mewn i dai am nad oedd dewis cyfreithlon amgen a bydd cyfran fawr yn methu ag addasu i’w cartrefi newydd yn effeithiol, ac weithiau’n mynd yn ddigartref eto mewn cyfnod byr o amser.

en-gb	Many unauthorised encampments will occur directly because of this reason.
cy-gb	Bydd llawer o wersylloedd diawdurdod yn digwydd yn benodol oherwydd hyn.

en-gb	Therefore, it is in local authorities’ interests to ensure their GTAA is completed thoroughly, including surveying those who they may have believed were happy living in conventional housing.
cy-gb	Felly, mae o fudd i awdurdodau lleol sicrhau bod eu GTAA wedi’i gwblhau’n drylwyr, yn cynnwys arolygu pobl y credent eu bod yn byw’n hapus mewn tai confensiynol.

en-gb	Many Gypsies and Travellers have a recognised cultural aversion to living in houses but currently local authorities only currently have to provide bricks and mortar accommodation.
cy-gb	Mae llawer o Sipsiwn a Theithwyr yn coleddu gwrthwynebiad diwylliannol i fyw mewn tai ond ar hyn o bryd, dim ond llety brics a morter sy’n rhaid i awdurdodau lleol ei ddarparu.

en-gb	The cultural aversion to conventional housing has been established in case law5 and has been evidenced by various psychiatric assessments of Gypsies and Travellers.
cy-gb	Mae’r gwrthwynebiad diwylliannol i dai confensiynol wedi’i sefydlu mewn cyfraith achosion5 a thystiolaeth o’r gwrthwynebiad hwn wedi’i roi gan amryw o asesiadau seiciatrig o Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	Many Gypsies and Travellers have lived their entire lives in trailers, surrounded by family and used to regular travel.
cy-gb	Mae llawer o Sipsiwn a Theithwyr wedi treulio oes gyfan yn byw mewn ôl-gerbydau, gyda’u teuluoedd o’u cwmpas ac maent wedi arfer â theithio rheolaidd.

en-gb	Transition to housing can cause significant emotional and mental stress, as families adjust to a more sedentary lifestyle and not surrounded by their support networks.
cy-gb	Gall newid i fyw mewn tŷ achosi straen emosiynol a meddyliol sylweddol, wrth i deuluoedd addasu i ffordd fwy sefydlog o fyw heb eu rhwydweithiau cymorth o’u cwmpas.

en-gb	This isolation, and often prejudice from new neighbours, has led to substance abuse and mental illness amongst some.
cy-gb	Mae ynysu o’r fath, a rhagfarn cymdogion newydd yn aml, wedi arwain at gamddefnyddio sylweddau a salwch meddwl ymhlith rhai pobl.

en-gb	Other families have resorted to only sleeping on the ground floor and references to feeling “claustrophobic” in conventional housing are common.
cy-gb	Mae teuluoedd eraill wedi troi at gysgu ar y llawr gwaelod yn unig a cheir cyfeiriadau aml at deimladau o glawstroffobia mewn tai confensiynol.

en-gb	Many Gypsies and Travellers are simply unable to even contemplate moving into conventional housing. As a result, many families are made re-homeless due to their inability to cope with the transition within a short period of time.
cy-gb	O ganlyniad, mae llawer o deuluoedd yn cael eu gwneud yn ddigartref eto oherwydd eu hanallu i ymdopi â’r newid o fewn cyfnod byr o amser.

en-gb	Criminal Justice and Public Order Act 1994
cy-gb	Deddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994

en-gb	Sections 61 and 62 of the Criminal Justice and Public Order Act 1994 confer powers on the police to remove any trespasser and vehicle from land.
cy-gb	Mae adrannau 61 a 62 o Ddeddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994 yn rhoi pwerau i’r heddlu symud unrhyw dresmaswr a cherbyd oddi ar dir.

en-gb	Exercise of the power is conditional on a number of factors and in any event only where the senior police officer present at the scene reasonably believes that two or more persons are trespassing on land with the common purpose of residing there for any period.
cy-gb	Mae arfer y pŵer yn amodol ar nifer o ffactorau ac ym mhob amgylchiad, ni ddylai ddigwydd oni bai fod uwch swyddog yr heddlu sy’n bresennol yn credu’n rhesymol fod dau neu fwy o bobl yn tresmasu ar dir gyda bwriad cyffredin i breswylio yno am gyfnod o amser.

en-gb	Reasonable steps must also be taken by or on behalf of the occupier6 to ask them to leave.
cy-gb	Hefyd, rhaid i’r meddiannydd6, neu rywun yn gweithredu ar ei ran, gymryd camau rhesymol i ofyn iddynt adael.

en-gb	[A landowner who is a local authority or another public authority, may wish to consider this guidance in exercising their functions as it may show reasonable steps have been taken if possession action is taken.]
cy-gb	[Efallai y bydd tirfeddiannwr sy’n awdurdod lleol neu’n awdurdod cyhoeddus arall am ystyried y canllawiau hyn wrth arfer eu swyddogaethau gan y gallai ddangos fod camau rhesymol wedi’u cymryd os rhoddir camau meddiant ar waith.]

en-gb	There are further conditions which must exist before the police may exercise the powers in section 61 and 62.
cy-gb	Ceir amodau pellach sy’n rhaid eu cael cyn y gall yr heddlu arfer y pwerau yn adran 61 a 62.

en-gb	Any of the trespassers have caused damage to land or property (this includes to gain entry to the site);
cy-gb	Mae unrhyw un neu rai o’r tresmaswyr wedi achosi difrod i dir neu eiddo (yn cynnwys difrod a achosir er mwyn mynd i mewn i’r safle).

en-gb	Any of the trespassers have used threatening, abusive or insulting words or behaviour towards the occupier of the land, their family, or an agent acting on their behalf, or;
cy-gb	Mae unrhyw un neu rai o’r tresmaswyr wedi defnyddio geiriau bygythiol, difrïol neu sarhaus tuag at feddiannydd y tir, eu teulu neu asiant yn gweithredu ar eu rhan, neu.

en-gb	The trespassers have between them six or more vehicles (including caravans).
cy-gb	Mae gan y tresmaswyr chwech neu fwy o gerbydau (yn cynnwys carafanau) rhyngddynt.

en-gb	Subject to the above, the senior police officer present at the scene may direct the unauthorised campers to vacate the site as soon as is reasonably practicable.
cy-gb	Yn amodol ar yr uchod, gall yr uwch swyddog heddlu sy’n bresennol gyfarwyddo’r gwersyllwyr diawdurdod i adael y safle cyn gynted ag sy’n rhesymol yn ymarferol.

en-gb	The ACPO Guidance sets out that the police should consider becoming involved, including the use of their powers under sections 61 and 62 where:
cy-gb	Mae Canllawiau ACPO yn nodi y dylai’r heddlu ystyried ymyrryd, yn cynnwys defnyddio’u pwerau o dan adrannau 61 a 62 yn yr amgylchiadau canlynol:

en-gb	Local amenities are deprived to communities or significant impact on the environment.
cy-gb	Os caiff cymunedau eu hamddifadu o amwynderau lleol neu lle ceir effaith sylweddol ar yr amgylchedd.

en-gb	There is a local disruption to the economy.
cy-gb	Os aflonyddir ar yr economi yn lleol.

en-gb	There is other significant disruption to the local community or environment.
cy-gb	Os aflonyddir yn sylweddol mewn ffyrdd eraill ar y gymuned leol neu’r amgylchedd.

en-gb	There is a danger to life; and
cy-gb	Lle ceir perygl i fywyd; a

en-gb	There is a need to take preventative action.
cy-gb	Lle bydd angen rhoi camau ataliol ar waith.

en-gb	It is also an offence for any trespasser who has left the land as a result of this order to return within three months of the direction being given.
cy-gb	Mae’n drosedd hefyd i unrhyw dresmaswr sydd wedi gadael y tir o ganlyniad i’r gorchymyn hwn ddychwelyd o fewn tri mis i gael y cyfarwyddyd.

en-gb	Sections 62A – E provide further powers for the police in relation to trespassers.
cy-gb	Mae Adrannau 62A - E yn darparu pwerau eraill i’r heddlu mewn perthynas â thresmaswyr.

en-gb	The police may direct a person to leave land and remove any vehicle and other property from the land if certain conditions are satisfied. The conditions are:
cy-gb	Gall yr heddlu gyfarwyddo person i adael tir a symud unrhyw gerbyd ac eiddo arall oddi ar y tir o dan rai amgylchiadau penodol, fel a ganlyn:

en-gb	There must be at least two persons trespassing on the land.
cy-gb	Rhaid bod o leiaf ddau berson yn tresmasu ar y tir.

en-gb	The two persons between them have at least one vehicle on the land.
cy-gb	Rhaid bod gan y ddau berson o leiaf un cerbyd rhyngddynt ar y tir.

en-gb	The trespassers are on the land with the common purpose of residing there for any period.
cy-gb	Mae’r tresmaswyr ar y tir gyda’r diben cyffredin o breswylio yno am gyfnod o amser.

en-gb	It appears to the police officer at the scene that the person has one or more caravans in his possession or under his control on the land and that there is a suitable pitch on a relevant caravan site for that caravan or each of those caravans; and
cy-gb	Mae’n ymddangos i swyddog yr heddlu sy’n bresennol fod gan y person un neu fwy o garafanau yn ei feddiant neu o dan ei reolaeth ar y tir a bod llain addas ar gael ar safle carafanau perthnasol ar gyfer y garafán honno neu bob un o’r carafanau hynny; ac

en-gb	The occupier of the land, or a person acting on their behalf, must also have asked the police to remove the trespassers from the land.
cy-gb	Mae’n rhaid hefyd i feddiannydd y tir, neu berson yn gweithredu ar eu rhan, fod wedi gofyn i’r heddlu symud y tresmaswyr oddi ar y tir.

en-gb	In this guidance, a relevant caravan site is one which is situated in the same local authority area as the land on which the trespass has occurred, and which is managed by the local authority.
cy-gb	Yn y canllawiau hyn, safle carafannau perthnasol yw un sydd wedi’i leoli yn yr un ardal awdurdod lleol â’r tir lle mae’r tresmasu wedi digwydd, ac sy’n cael ei reoli gan yr awdurdod lleol.

en-gb	The meaning of suitable pitch is not defined in this legislation.
cy-gb	Ni chaiff ystyr llain addas ei ddiffinio yn y ddeddfwriaeth hon.

en-gb	It is for the courts to interpret legislation, but the Welsh Government considers that a suitable pitch is one that provides basic amenities including water, toilets and waste disposal facilities.
cy-gb	Y llysoedd sydd i ddehongli’r ddeddfwriaeth, ond mae Llywodraeth Cymru yn ystyried mai llain addas yw un sy’n darparu amwynderau sylfaenol yn cynnwys dŵr, toiledau a gwaredu gwastraff.

en-gb	This could include a transit site or temporary stopping place, or permanent residential site.
cy-gb	Gallai hyn gynnwys safle tramwy neu fan aros dros dro, neu safle preswyl parhaol.