en-gb	If it appears to the home authority that the ALP specified in the IDP is no longer appropriate, for example where the detained person’s needs have changed since the IDP was prepared or the person was detained, the home authority must arrange ALP that the home authority considers appropriate.
cy-gb	Os yw’n ymddangos i’r awdurdod cartref nad yw’r DDdY a nodir yn y CDU yn briodol mwyach, er enghraifft, os yw anghenion y person sy’n cael ei gadw’n gaeth wedi newid ers i’r CDU gael ei lunio neu ers i’r person gael ei gadw’n gaeth, rhaid i’r awdurdod cartref drefnu DDdY a ystyrir yn briodol gan yr awdurdod cartref.

en-gb	It shouldwork with the person in charge of the relevant youth accommodation and the education provider to ascertain whether the ALP remains appropriate and if it does not, to determine what appropriate ALP would consist of.
cy-gb	Dylaiweithio gyda’r person sy’n gyfrifol am y llety ieuenctid perthnasol a’r darparwr addysg i ganfod a yw’r DDdY yn parhau i fod yn briodol ac os nad ydyw, i benderfynu beth y byddai’r DDdY briodol yn ei gynnwys.

en-gb	A home authority shouldwork closely with the person in charge of the relevant youth accommodation and the education provider to arrange appropriate ALP for a detained person.
cy-gb	Dylaiawdurdod cartref weithio’n agos gyda’r person â chyfrifoldeb dros y llety ieuenctid perthnasol a’r darparwr addysgi drefnu DDdY briodol ar gyfer person sy’n cael ei gadw’n gaeth.

en-gb	The home authority shouldseek to do this as soon as they become aware of the detained person entering detention and that they have an IDP, or as it is preparing an IDP for the detained person, using the relevant youth accommodation’s and youth offending team’s existing planning procedures wherever possible.
cy-gb	Dylai’r awdurdod cartref geisio gwneud hyn cyn gynted ag y daw’n ymwybodol bod y person yn dechrau ar gyfnod o gael ei gadw’n gaeth a bod ganddo CDU, neu wrth iddo lunio CDU ar gyfer y person sy’n cael ei gadw’n gaeth, gan ddefnyddio gweithdrefnau cynllunio presennol y llety ieuenctid perthnasol a’r tîm troseddwyr ifanc pan fo hynny’n bosibl.

en-gb	Custodial sentences for detained children and young persons are often short.
cy-gb	Mae dedfrydau o garchar ar gyfer plant a phobl ifanc yn rhai byr yn aml.

en-gb	As such, it is generally important for decisions to be made quickly to enable the appropriate ALP to be put in place without delay and so that any IDP prepared for a detained person is ready to be maintained upon the person’s release.
cy-gb	Felly, mae hi’n bwysig i benderfyniadau gael eu gwneud yn gyflym fel arfer er mwyn gallu rhoi’r DDdY briodol ar waith yn ddi-oed ac fel bod unrhyw CDU sy’n cael ei lunio ar gyfer person sy’n cael ei gadw’n gaeth yn barod i gael ei gynnal pan fydd y person yn cael ei ryddhau.

en-gb	A local authority’s duty to maintain an IDP for a detained person on release
cy-gb	Dyletswydd awdurdod lleol i gynnal CDU ar gyfer person sy’n cael ei gadw’n gaeth pan fydd yn cael ei ryddhau

en-gb	On the release of a detained person for whom an IDP was being kept, if a local authority is responsible for the person, it mustmaintain the IDP unless:-
cy-gb	Adeg rhyddhau person a oedd yn cael ei gadw’n gaeth ac yr oedd CDU yn cael ei gadw ar ei gyfer, os yw awdurdod lleol yn gyfrifol am y person, rhaid iddo gynnal y CDU oni bai:-

en-gb	Sections 43(1) and (2) and 14(2) and (3) of the Act.
cy-gb	Adrannau 43(1) a (2) a 14(2) a (3) o’r Ddeddf.

en-gb	It should become aware of the person’s release shortly after it (if not already aware) by notification from the youth offending team as required by section 39A of the Crime and Disorder Act 1998.
cy-gb	Dylai ddod yn ymwybodol bod y person wedi cael ei ryddhau yn fuan ar ôl i hynny ddigwydd (os nad yw eisoes yn ymwybodol) drwy hysbysiad gan y tîm troseddwyr ifanc fel sy’n ofynnol gan adran 39A o Ddeddf Trosedd ac Anhrefn 1998.

en-gb	(a) the person is a child who, on release, is looked after by another local authority, in which case that other local authority must65 maintain the IDP;
cy-gb	bod y person yn blentyn a fydd, ar ôl cael ei ryddhau, yn derbyn gofal gan awdurdod lleol arall, ac os felly, rhaid65 i’r awdurdod lleol arall hwnnw gynnal y CDU;

en-gb	(b) the person is a young person and does not consent to the IDP being maintained.
cy-gb	bod y person yn berson ifanc ac nad yw’n cydsynio i’r CDU gael ei gynnal.

en-gb	Chapters 12 to 17 each deal with what it means for a local authority to maintain an IDP in the circumstances covered by each chapter.
cy-gb	Mae Penodau 12 hyd 17 yn ymdrin â’r hyn y mae’n ei olygu i awdurdod lleol gynnal CDU o dan yr amgylchiadau a gwmpesir gan bob pennod.

en-gb	Where, following the release of a detained person, a local authority is maintaining an IDP for that person, the authority mustreview the IDP.
cy-gb	Pan fo awdurdod lleol yn cynnal CDU ar gyfer person a oedd yn cael ei gadw’n gaeth ac sydd wedi cael ei ryddhau, rhaidi’r awdurdod adolygu’r CDU.

en-gb	The authority must complete that review (including, as the case may be, giving  a copy of the revised IDP or notification of another conclusion of the review – see Chapter 25) promptly and in any event before the end of the period of 7 weeks from the person’s release from detention.
cy-gb	Rhaid i’r awdurdod gwblhau’r adolygiad hwnnw (gan gynnwys, fel sy’n berthnasol, rhoi copi o’r CDU diwygiedig neu hysbysiad o gasgliad arall yr adolygiad – gweler Pennod 25) yn brydlon ac yn sicr cyn diwedd y cyfnod o 7 wythnos i’r dyddiad y caiff y person ei ryddhau.

en-gb	The authority need not comply with the requirement to complete the review before the end of that 7 week period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes angen i’r awdurdod gydymffurfio â’r gofyniad i gwblhau’r adolygiad cyn diwedd y cyfnod hwnnw o 7 wythnos os nad yw’n ymarferol gwneud hynny oherwydd amgylchiadau y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	A local authority, if aware that it will have to maintain an IDP for a detained person who is due to be released, maytake steps towards that review before the release, but only preparatory steps and only if doing so is appropriate in the circumstances.
cy-gb	Os yw awdurdod lleol yn ymwybodol y bydd yn rhaid iddo gynnal CDU ar gyfer person sy’n cael ei gadw’n gaeth ac sydd i’w ryddhau cyn bo hir, caiffgymryd camau tuag at yr adolygiad hwnnw cyn i’r person gael ei ryddhau, ond dim ond camau paratoadol a dim ond os yw hynny’n briodol o dan yr amgylchiadau.

en-gb	The authority’s consideration of the evidence for the purpose of deciding what to do in light of the review must take place after release.
cy-gb	Rhaid69 i’r awdurdod aros tan ar ôl i’r person gael ei ryddhau cyn ystyried y dystiolaeth er mwyn penderfynu beth i’w wneud yng ngoleuni’r adolygiad.

en-gb	This is to allow the actual circumstances following release and the views, wishes and feelings of the released person and if a child, their parent, in light of those circumstances, to be taken into account.
cy-gb	Diben hyn yw caniatáu ar gyfer ystyried yr union amgylchiadau ar ôl i’r person gael ei ryddhau a safbwyntiau, dymuniadau a theimladau’r person a ryddhawyd ac os mai plentyn ydyw, ei riant, yng ngoleuni’r amgylchiadau hynny.

en-gb	This means that the meeting which should take place as part of the review needs to take place after release, although this does not preclude other meetings or discussions taking place prior to release.
cy-gb	Mae hyn yn golygu bod angen i’r cyfarfod y dylid ei gynnal fel rhan o’r adolygiad ddigwydd ar ôl i’r person gael ei ryddhau, er nad yw hyn yn atal cyfarfodydd neu drafodaethau eraill rhag cael eu cynnal cyn ei ryddhau.

en-gb	(See Chapter 25 for more about reviews of IDPs.)
cy-gb	(Gweler Pennod 25 i gael rhagor o gwybodaeth am adolygiadau o CDUau.)

en-gb	Requirement imposed by the Code.
cy-gb	69 Gofyniad a osodir gan y Cod.

en-gb	In cases where the released child or young person is to attend a maintained school or FEI, the local authority may consider that it would be more appropriate for the school or FEI to maintain the IDP.
cy-gb	Mewn achosion pan fydd y plentyn neu’r person ifanc a ryddhawyd yn mynychu ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach, gallai’r awdurdod lleol ystyried y byddai’n fwy priodol i’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach gynnal y CDU.

en-gb	Depending upon the circumstances, it might also be more appropriate for that institution to review the IDP.
cy-gb	Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, gallai fod yn fwy priodol i’r sefydliad hwnnw adolygu’r CDU hefyd.

en-gb	This might be the case where, for example, the IDP was recently prepared by the authority and the released person has low level needs or where the institution previously maintained the IDP and the period of detention was very short.
cy-gb	Gallai hyn fod yn wir, er enghraifft, pan baratowyd y CDU yn ddiweddar gan yr awdurdod ac mai anghenion lefel isel sydd gan y person a ryddhawyd, neu pan oedd y sefydliad yn cynnal y CDU o’r blaen a bod y person wedi cael ei gadw’n gaeth am gyfnod byr iawn.

en-gb	If responsibility for maintaining the IDP is transferred to a maintained school or FEI without the local authority having reviewed it following release, the school or FEI mustreview the IDP and complete the review (including, as the case may be, giving  a copy of the revised IDP or notification of another conclusion of the review – see Chapter 25) promptly and in any event within the period of 35 school days (in the case of a school) or term time days (in the case of an FEI) from
cy-gb	Os trosglwyddir y cyfrifoldeb am gynnal y CDU i ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach heb i’r awdurdod lleol ei adolygu ar ôl rhyddhau’r person, rhaidi’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach adolygu’r CDU a chwblhau’r adolygiad yn brydlon (gan gynnwys, fel y bo’n berthnasol, rhoi copi o’r CDU diwygiedig neu hysbysiad o gasgliad arall yr adolygiad – gweler Pennod 25) ac yn sicr o fewn y cyfnod o 35 diwrnod ysgol (yn achos ysgol) neu 35 diwrnod yn ystod y tymor (yn achos sefydliad addysg bellach) ar ôl

en-gb	This would be following a direction by the local authority under section 14(4) of the Act in the case of a school or following an FEI agreeing to the authority’s request under section 36(2) of the Act that the FEI become responsible for the IDP.
cy-gb	Byddai hyn yn dilyn cyfarwyddyd gan yr awdurdod lleol o dan adran 14(4) o’r Ddeddf yn achos ysgol neu ar ôl i sefydliad addysg bellach gytuno i gais yr awdurdod o dan adran 36(2) o’r Ddeddf bod y sefydliad addysg bellach yn dod yn gyfrifol am y CDU.

en-gb	Also, a transfer can only take place if the released person is a registered pupil of the school or is a young person enrolled as a student at the FEI.
cy-gb	Hefyd, ni ellir trosglwyddo oni bai bod y person a ryddhawyd yn ddisgybl cofrestredig yn yr ysgol neu’n berson ifanc sydd wedi cofrestru fel myfyriwr yn y sefydliad addysg bellach.

en-gb	See Chapters 12 and 15 (for directions to a school) and Chapter 28 in the case of an FEI.
cy-gb	Gweler Penodau 12 a 15 (am gyfarwyddydau i ysgol) a Phennod 28 yn achos sefydliad addysg bellach.

en-gb	The local authority, in considering whether to direct a school to maintain the IDP or request an FEI to become responsible for it, shouldtake into account any relevant evidence provided by the custodial establishment, education provider and youth offending team and, if it has not reviewed the IDP since the person’s release, whether there would be adequate time for the school or FEI to complete a review within the 35 day period.
cy-gb	Wrth ystyried a ddylid cyfarwyddo ysgol i gynnal y CDU neu ofyn i sefydliad addysg bellach ddod yn gyfrifol amdano, dylai’r awdurdod lleol ystyried unrhyw dystiolaeth berthnasol a ddarparwyd gan y sefydliad lle’r oedd y person yn cael ei gadw’n gaeth, y darparwr addysg a’r tîm troseddwyr ifanc ac, os nad yw wedi adolygu’r CDU ers i’r person gael ei ryddhau, a fyddai digon o amser i’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach gwblhau adolygiad o fewn y cyfnod o 35 diwrnod.

en-gb	If it is unlikely that the school or FEI would be able to complete a review within that period, the local authority should nottransfer the IDP until after it has reviewed it.
cy-gb	Os yw’n annhebygol y byddai’r ysgol neu’r sefydliad addysg bellach yn gallu cwblhau adolygiad o fewn y cyfnod hwnnw, ni ddylai’r awdurdod lleol drosglwyddo’r CDU tan ar ôl iddo ei adolygu.

en-gb	A local authority, school or FEI conducting a review following a person’s release from detention should, as part of that review, take into account any relevant evidence provided by the custodial establishment, education provider and youth offending team.
cy-gb	Yn rhan o’r adolygiad hwnnw, dylai awdurdod lleol, ysgol neu sefydliad addysg bellach sy’n cynnal adolygiad ar ôl i berson gael ei ryddhau o gael ei gadw’n gaeth ystyried unrhyw dystiolaeth berthnasol a ddarperir gan y sefydliad lle y bu’n cael ei gadw’n gaeth, y darparwr addysg a’r tîm troseddwyr ifanc.

en-gb	Following the review, the giving of a notice that the IDP is not to be revised or a copy of the revised plan triggers the start of the next review period (Chapter 25 deals with the duty to review an IDP before the end of a review period).
cy-gb	Yn dilyn yr adolygiad, mae’r weithred o roi hysbysiad nad yw’r CDU i gael ei ddiwygio neu gopi o’r cynllun diwygiedig yn sbarduno dechrau’r cyfnod adolygu nesaf (mae Pennod 25 yn ymdrin â’r ddyletswydd i adolygu CDU cyn diwedd cyfnod adolygu).

en-gb	Children and young people subject to a detention order and detained in hospital under Part 3 of the 1983 Act
cy-gb	Plant a phobl ifanc sy’n ddarostyngedig i orchymyn cadw ac sy’n cael eu cadw’n gaeth mewn ysbyty o dan Ran 3 o Ddeddf 1983

en-gb	Part 2 of the 1983 Act deals with civil compulsory admission to hospital.
cy-gb	Mae Rhan 2 o Ddeddf 1983 yn sôn am dderbyniad gorfodol sifil i’r ysbyty.

en-gb	The Act applies equally to those who are compulsorily admitted to hospital under Part 2 of the 1983 Act as it does to other children and young persons:
cy-gb	Mae’r Ddeddf yr un mor gymwys i’r rhai sy’n cael eu derbyn yn orfodol i’r ysbyty o dan Ran 2 o Ddeddf 1983 ag ydyw i blant a phobl ifanc eraill:

en-gb	no special provision is made for these circumstances.
cy-gb	ni wneir unrhyw ddarpariaeth arbennig ar gyfer yr amgylchiadau hyn.

en-gb	Chapters 12 – 17 are relevant to such cases, according to whether the learner is a child or young person, a pupil registered at a maintained school, a looked after child, a student enrolled at an FEI, or neither such a pupil nor such a student.
cy-gb	Mae Penodau 12 – 17 yn berthnasol i achosion o’r fath, gan ddibynnu a yw’r dysgwr yn blentyn neu’n berson ifanc, yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir, yn blentyn sy’n derbyn gofal, yn fyfyriwr sydd wedi cofrestru mewn sefydliad addysg bellach, neu ddim yn ddisgybl na’n fyfyriwr o’r fath.

en-gb	These admissions do not involve the patient being subject to a detention order as defined for the purposes of the Act.
cy-gb	Yn achos y derbyniadau hyn i’r ysbyty, nid yw’r claf yn destun gorchymyn cadw fel y’i diffinnir at ddibenion y Ddeddf.

en-gb	Part 3 of the 1983 Act deals with compulsory admission to hospital in the course of criminal proceedings or under sentence.
cy-gb	Mae Rhan 3 o Ddeddf 1983 yn sôn am dderbyniad gorfodol i’r ysbyty yn ystod achos troseddol neu o dan ddedfryd.

en-gb	In these instances, the person would be subject to a detention order.
cy-gb	Yn yr achosion hyn, byddai’r person yn ddarostyngedig i orchymyn cadw.

en-gb	The remainder of this chapter deals with the duties owed to children and young people who are detained in hospital under Part 3 of the 1983 Act and references to a person being detained in hospital (however expressed) refer to detention in hospital under Part 3 of the 1983 Act.
cy-gb	Mae gweddill y bennod hon yn sôn am y dyletswyddau sy’n ddyledus i blant a phobl ifanc sy’n cael eu cadw’n gaeth mewn ysbyty o dan Ran 3 o Ddeddf 1983 ac mae cyfeiriadau at berson sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty (sut bynnag y’i mynegir) yn cyfeirio at berson sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty o dan Ran 3 o Ddeddf 1983.

en-gb	A person may be detained in a place of safety between the making of an order under Part 3 of the 1983 Act and the person’s detention in hospital.
cy-gb	Gall person gael ei gadw’n gaeth mewn man diogel yn y cyfnod rhwng gwneud gorchymyn o dan Ran 3 o Ddeddf 1983 a phan fydd y person yn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty.

en-gb	References in this chapter to a person’s situation before their detention in hospital refer to their situation immediately before the beginning of that detention, except that if the person is detained in a place of safety under Part 3 of the 1983 Act immediately before the detention in hospital, they refer to their situation immediately before the detention in a place of safety.
cy-gb	Mae cyfeiriadau yn y bennod hon at sefyllfa person cyn iddo gael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty yn cyfeirio at ei sefyllfa yn union cyn dechrau cael ei gadw’n gaeth, ac eithrio eu bod yn cyfeirio at ei sefyllfa yn union cyn cael ei gadw’n gaeth mewn man diogel os yw’r person yn cael ei gadw mewn man diogel o dan Ran 3 o Ddeddf 1983 yn union cyn iddo gael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty.

en-gb	In other words, for the purpose of references to a child or young person’s situation before their detention in hospital, any detention in a place of safety is to be ignored.
cy-gb	Mewn geiriau eraill, at ddiben cyfeiriadau at sefyllfa plentyn neu berson ifanc cyn iddo gael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, rhaid anwybyddu unrhyw gyfnod iddo gael ei gadw’n gaeth mewn man diogel.

en-gb	Before being detained in hospital, a child or young person might:
cy-gb	Cyn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, efallai:

en-gb	not have an IDP at all.
cy-gb	na fydd gan blentyn neu berson ifanc CDU o gwbl.

en-gb	This could be, for example, if the child or young person has not been identified as having ALN or was detained in accommodation other than relevant youth accommodation in Wales or England;
cy-gb	Gallai hyn fod, er enghraifft, os nad yw’r plentyn neu’r person ifanc wedi’i nodi fel bod ag ADY neu os oedd yn cael ei gadw’n gaeth mewn llety heblaw llety ieuenctid perthnasol yng Nghymru neu yn Lloegr;

en-gb	have an IDP which is being kept.
cy-gb	bod gan y plentyn neu’r person ifanc CDU sy’n cael ei gadw.

en-gb	This would only be where the child or young person was a detained person;
cy-gb	Ni fyddai hyn ond yn berthnasol os oedd y plentyn neu’r person ifanc yn berson sy’n cael ei gadw’n gaeth;

en-gb	have an IDP which is being maintained.
cy-gb	bod gan y plentyn neu’r person ifanc CDU sy’n cael ei gynnal.

en-gb	This would be where the person was not subject to a detention order, for example, the person was a pupil at a school, and the school was maintaining an IDP.
cy-gb	Byddai hyn yn wir pe na bai’r person yn ddarostyngedig i orchymyn cadw, er enghraifft, os oedd y person yn ddisgybl mewn ysgol, a bod yr ysgol yn cynnal CDU.

en-gb	The position varies depending upon whether or not there was an IDP being maintained or kept prior to the detention in hospital.
cy-gb	Mae’r sefyllfa’n amrywio yn dibynnu a oedd CDU yn cael ei gynnal neu ei gadw cyn i’r person gael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty.

en-gb	In short, the relevant local authority, if in Wales, for a child or young person detained in hospital has the same functions under the Act and regulations in respect of that child or young person, with a few modifications, as a local authority has in respect of a child or young person for whom it is responsible.
cy-gb	Yn gryno, mae gan yr awdurdod lleol perthnasol, os yw yng Nghymru, yr un swyddogaethau o dan y Ddeddf a rheoliadau mewn perthynas â phlentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, gydag ambell addasiad, ag sydd gan awdurdod lleol mewn perthynas â phlentyn neu berson ifanc y mae’n gyfrifol amdano.

en-gb	These duties are described in the rest of this chapter.
cy-gb	Disgrifir y dyletswyddau hyn yng ngweddill y bennod hon.

en-gb	A relevant local authority’s duty to decide whether a child or young person detained in hospital has ALN
cy-gb	Dyletswydd awdurdod lleol perthnasol i benderfynu a oes ADY gan blentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty

en-gb	If an IDP was neither being maintained nor kept for a child or young person before their detention in hospital and it is brought to the attention of, or otherwise appears to the relevant local authority for the child or young person (if there is one) that the child or young person may have ALN, the relevant local authority mustdecide whether or not the child or young person has ALN.
cy-gb	Os nad oedd CDU yn cael ei gynnal na’i gadw ar gyfer plentyn neu berson ifanc yn union cyn iddo gael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty a’i fod yn cael ei ddwyn i sylw’r awdurdod lleol perthnasol ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc (os oes un), neu’n ymddangos iddo fel arall, y gall fod gan y plentyn neu’r person ifanc ADY, rhaidi’r awdurdod lleol perthnasol benderfynu a oes gan y plentyn neu’r person ifanc ADY.

en-gb	However, in the case of a young person, this only applies from 1 September 2022 (including that date), that is where, on or after that date, it is brought to the attention of or otherwise appears to the relevant local authority for the young person (if there is one) that the young person has ALN and an IDP was neither being maintained nor kept for the young person before their detention in hospital (whenever that was).
cy-gb	Fodd bynnag, yn achos person ifanc, dim ond o 1 Medi 2022 (gan gynnwys y dyddiad hwnnw) y mae hyn yn gymwys.  Hynny yw, os caiff ei ddwyn i sylw’r awdurdod lleol perthnasol (os oes un) ar gyfer y person ifanc neu os yw’n ymddangos iddo fel arall, ar y dyddiad hwnnw neu o hynny ymlaen, bod gan y person ifanc ADY ac nad oedd CDU yn cael ei gynnal na’i gadw ar gyfer y person ifanc cyn iddo gael ei gadw yn yr ysbyty (pryd bynnag yr oedd hynny).

en-gb	Section 13 of the Act as applied by the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Adran 13 o’r Ddeddf fel y’i cymhwysir gan Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	76 Regulation 21 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Rheoliad 21 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	The relevant local authority for a child or young person is as provided for in the following table:76
cy-gb	Yr awdurdod lleol perthnasol ar gyfer plentyn neu berson ifanc yw’r un y darperir ar ei gyfer yn y tabl canlynol:76

en-gb	Situation of child or young person
cy-gb	Sefyllfa plentyn neu berson ifanc

en-gb	Relevant local authority
cy-gb	Awdurdod lleol perthnasol

en-gb	(a) the child or young person was a detained person before the detention in hospital
cy-gb	(a) roedd y plentyn neu’r person ifanc yn berson sy’n cael ei gadw’n gaeth cyn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty

en-gb	The home authority for the child or        young person
cy-gb	Awdurdod cartref y plentyn neu’r person ifanc77

en-gb	For the purposes of the definition of “home authority” in these circumstances, the detention in hospital is treated as continuing to be detention in relevant youth accommodation.
cy-gb	At ddibenion y diffiniad o “awdurdod cartref” o dan yr amgylchiadau hyn, mae cadw person yn gaeth mewn ysbyty yn cael ei drin fel parhau i’w gadw’n gaeth mewn llety ieuenctid perthnasol.

en-gb	But, if the home authority is a local  authority in England, there is no relevant local authority.
cy-gb	Ond, os yw’r awdurdod cartref yn awdurdod lleol yn Lloegr, nid oes unrhyw awdurdod lleol perthnasol.

en-gb	(b)  the child or young person is not within the description for entry (a) in this Table and was either looked after before the detention in hospital or has been looked after at any time since then.
cy-gb	(b)  nid yw’r plentyn neu’r person ifanc yn nisgrifiad (a) y Tabl hwn a’i fod yn derbyn gofal yn union cyn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty neu ei fod wedi derbyn gofal ar unrhyw adeg ers hynny.

en-gb	For these purposes a child or young person is looked after if looked after by a local authority for the purposes of Part 6 of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014 or by a local authority in England for the purposes of the Children Act 1989.
cy-gb	At y dibenion hyn mae plentyn neu berson ifanc yn derbyn gofal os yw’n derbyn gofal gan awdurdod lleol at ddibenion Rhan 6 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 neu gan awdurdod lleol yn Lloegr at ddibenion Deddf Plant 1989.

en-gb	The local authority that looks after the child or young person, or that most recently did so.
cy-gb	Yr awdurdod lleol sy’n gofalu am y plentyn neu’r person ifanc, neu a fu’n gwneud hynny’n fwyaf diweddar.

en-gb	But, if the child or young person is looked after by a local authority in England, there is no relevant local authority.
cy-gb	Ond os yw’r plentyn neu’r person ifanc yn derbyn gofal gan awdurdod lleol yn Lloegr, nid oes awdurdod lleol perthnasol.

en-gb	(c)  all other cases
cy-gb	(c)  pob achos arall

en-gb	The local authority in whose area the child or young person is ordinarily resident.
cy-gb	Yr awdurdod lleol y mae’r plentyn neu’r person ifanc yn preswylio fel arfer yn ei ardal.

en-gb	When determining this, any period when the person is subject to a detention order is tobe disregarded.
cy-gb	Wrth benderfynu ar hyn, rhaid diystyru unrhyw gyfnod y mae’r person yn ddarostyngedig i orchymyn cadw.

en-gb	But, if the child or young person is ordinarily resident in the area of a local authority in England, there is no relevant local authority.
cy-gb	Ond, os yw’r plentyn neu’r person ifanc yn preswylio fel arfer mewn ardal awdurdod lleol yn Lloegr, nid oes awdurdod lleol perthnasol.

en-gb	The possibility that the child or young person may have ALN might be brought to the attention of a relevant local authority in a number of ways.
cy-gb	Gally posibilrwydd y gall y plentyn neu’r person ifanc fod ag ADY gael ei “ddwyn i sylw” awdurdod lleol mewn sawl ffordd.

en-gb	It does not matter how the possibility that a child or young person may have ALN comes to its attention or how it otherwise appears to it that this is the case; if the relevant local authority is aware of thatpossibility, then the duty to decide applies.
cy-gb	Nid oes ots sut y mae’r posibilrwydd y gallai fod gan blentyn neu berson ifanc ADY yn dod i’w sylw neu sut y mae’n ymddangos iddo fel arall mai dyma’r achos; os yw’r awdurdod lleol perthnasol yn ymwybodol o’r posibilrwydd hwnnw, yna mae’r ddyletswydd i benderfynu yn gymwys.

en-gb	(Guidance on the definition of ALN is set out in Chapter 2 and on identifying when a child or young person may have ALN in Chapter 20.)
cy-gb	(Mae canllawiau ar y diffiniad o ADY ym Mhennod 2 ac ar adnabod pryd y gallai fod gan blentyn neu berson ifanc  ADY ym Mhennod 20.)

en-gb	However, a relevant local authority is not required to make this decision where-
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw’n ofynnol i awdurdod lleol perthnasol wneud y penderfyniad hwn-

en-gb	In the case of a young person, the young person does not consent to the decision being made, or
cy-gb	yn achos person ifanc, os nad yw’r person ifanc yn cydsynio i’r penderfyniad gael ei wneud, neu

en-gb	the local authority has previously decided whether the child or young person has ALN and is satisfied that their needs have not changed materially since the decision was made, and there is no new information that materially affects the decision.
cy-gb	os yw’r awdurdod lleol wedi penderfynu o’r blaen a oes gan y plentyn neu’r person ifanc ADY a’i fod yn fodlon nad yw ei anghenion wedi newid yn sylweddol ers i’r penderfyniad gael ei wneud, ac nad oes unrhyw wybodaeth newydd sy’n effeithio’n sylweddol ar y penderfyniad.

en-gb	In these circumstances, the local authority shouldnotify the detained young person of this, and if the detained person is a child, their parent, and should provide them with information and advice about ALN and the ALN system (including rights of appeal) if it has not previously or recently done so.
cy-gb	O dan yr amgylchiadau hyn, dylai’r awdurdod lleol hysbysu’r person ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth am hyn, ac os yw’r person sy’n cael ei gadw’n gaeth yn blentyn, ei riant, a dylai roi gwybodaeth a chyngor iddo am ADY a’r system ADY (gan gynnwys hawliau i apelio) os nad yw wedi gwneud hynny o’r blaen neu’n ddiweddar.

en-gb	Where a relevant local authority is required to decide whether a child or young person detained in hospital has ALN, it must:
cy-gb	Os yw’n ofynnol i awdurdod lleol perthnasol benderfynu a oes ADY gan blentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, rhaid79 iddo:

en-gb	designate an officer (‘the designated co-ordinator’) to be responsible for coordinating the actions required to make that decision, any decision on whether an IDP is necessary for a young person and, if an IDP is required, to be responsible for preparing it;
cy-gb	dynodi swyddog (‘y cydlynydd dynodedig’) i fod yn gyfrifol am gydlynu’r camau sy’n ofynnol i wneud y penderfyniad hwnnw, unrhyw benderfyniad ynghylch a oes angen CDU ar gyfer person ifanc ac, os oes angen CDU, i fod yn gyfrifol am ei lunio;

en-gb	record the date on which it is brought to its attention, or otherwise appears to it, that the child or young person may have ALN;
cy-gb	cofnodi’r dyddiad y cafodd ei ddwyn i’w sylw neu yr ymddangosodd iddo fel arall y gall fod gan y plentyn neu’r person ifanc ADY;

en-gb	record a summary of how the possibility that the child or young person has ALN has been brought to its attention or why it otherwise appears to it that the child or young person may have ALN;
cy-gb	cofnodi crynodeb o sut y cafodd y posibilrwydd bod gan y plentyn neu’r person ifanc ADY ei ddwyn i’w sylw neu pam mae’n ymddangos iddo fel arall y gallai fod gan y plentyn neu’r person ifanc ADY.

en-gb	In the case of a child, the relevant local authority must also:
cy-gb	Yn achos plentyn, rhaid80 i’r awdurdod lleol perthnasol hefyd:

en-gb	For the purposes of the requirement in paragraph 19.80, in the case of a young person, the relevant local authority is required to decide whether the young person has ALN where it is not known whether or not the young person consents to that decision being made.
cy-gb	At ddibenion y gofyniad ym mharagraff 19.80, yn achos person ifanc, mae’n ofynnol i’r awdurdod lleol perthnasol benderfynu a oes gan y person ifanc ADY os nad yw’n hysbys a yw’r person ifanc yn cydsynio i’r penderfyniad hwnnw gael ei wneud ai peidio.

en-gb	In the case of a young person, the relevant local authority must also do the following promptly:
cy-gb	Yn achos person ifanc, rhaid i’r awdurdod lleol perthnasol wneud y canlynol yn brydlon hefyd:

en-gb	Requirement imposed by the Code (applicable by virtue of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021).
cy-gb	Gofyniad a osodir gan y Cod (sy’n gymwys yn rhinwedd Rheoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021).

en-gb	seek the young person’s consent to the decision being made and, should an IDP be necessary, to an IDP being prepared and maintained.
cy-gb	gofyn i’r person ifanc gydsynio i’r penderfyniad gael ei wneud ac, os bydd angen CDU, i CDU gael ei lunio a’i gynnal.

en-gb	The relevant local authority mustrecord:
cy-gb	Rhaid82i’r awdurdod lleol perthnasol gofnodi:

en-gb	where the young person has neither consented nor objected to any of those matters, the steps taken by the authority to seek the young person’s consent and explain the consequences of the authority deciding whether the young person has ALN.
cy-gb	os nad yw’r person ifanc wedi cydsynio i unrhyw un o’r materion hynny nac wedi eu gwrthwynebu, y camau a gymerwyd gan yr awdurdod i geisio cydsyniad y person ifanc ac egluro canlyniadau’r awdurdod yn penderfynu a oes gan y person ifanc ADY.

en-gb	The notification to the child or young person and, in the case of a child, their parent (whether under paragraph 19.81 or 19.83) mustalso give:
cy-gb	Rhaid i’r hysbysiad i’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant, (boed o dan baragraff 19.81 neu 19.83)hefyd roi:

en-gb	contact details for the relevant local authority;
cy-gb	manylion cyswllt yr awdurdod lleol perthnasol;

en-gb	information about how to access the relevant local authority’s arrangements for providing people with information and advice about ALN and the ALN system.
cy-gb	gwybodaeth am sut i ddod o hyd i drefniadau’r awdurdod lleol perthnasol ar gyfer rhoi gwybodaeth a chyngor i bobl am ADY a’r system ADY.

en-gb	The notification shouldalso provide an indication of the likely timescales for the process.
cy-gb	Dylai’rhysbysiad roi syniad o’r amserlenni tebygol ar gyfer y broses.

en-gb	Where a relevant local authority is required to decide whether a child or young person detained in hospital has ALN, it shouldinvite the child or young person’s care co-ordinator and the hospital manager to participate in the decision, and, if needed, in the preparation of the IDP.
cy-gb	Os yw’n ofynnol i awdurdod lleol perthnasol benderfynu a oes gan blentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty ADY, dylaiwahodd cydgysylltydd gofal y plentyn neu’r person ifanc a rheolwr yr ysbyty i gymryd rhan yn y penderfyniad, ac, os oes angen, yn y gwaith o lunio’r CDU.

en-gb	They may be able to provide information and advice relevant to the decision and any IDP (including information from the institution’s education provider).”
cy-gb	Efallai y bydd yn gallu darparu gwybodaeth a chyngor sy’n berthnasol i’r penderfyniad ac unrhyw CDU (gan gynnwys gwybodaeth gan ddarparwr addysg y sefydliad).

en-gb	Under section 14 of the Mental Health (Wales) Measure 2010, there is a duty on mental health service providers to appoint an individual as care coordinator for a relevant patient.
cy-gb	O dan adran 14 o Fesur Iechyd Meddwl (Cymru) 2010, mae dyletswydd ar ddarparwyr gwasanaethau iechyd meddwl i benodi unigolyn yn gydgysylltydd gofal ar gyfer claf perthnasol.

en-gb	A relevant local authority’s decision that a child or young person detained in hospital does not have ALN
cy-gb	Penderfyniad awdurdod lleol perthnasol nad oes ADY gan blentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty

en-gb	Where a relevant local authority decides that a child or young person detained in hospital does not have ALN, it must notify the child or young person and, in the case of a child, the child’s parent of the decision and the reasons for it.
cy-gb	Os yw awdurdod lleol yn penderfynu nad oes ADY gan blentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, rhaid iddo hysbysu’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, rhiant y plentyn, am y penderfyniad a’r rhesymau drosto.

en-gb	87 Requirement imposed by the Code (applicable by virtue of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021).
cy-gb	87 Gofyniad a osodir gan y Cod (sy’n gymwys yn rhinwedd Rheoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021).

en-gb	The relevant local authority must87 make the decision and give the notification promptly and in any event before the end of the period of 12 weeks from:
cy-gb	Rhaid87 i’r awdurdod lleol wneud y penderfyniad a rhoi’r hysbysiad yn brydlon, ac yn sicr cyn diwedd y cyfnod perthnasol o 12 wythnos:

en-gb	in the case of a child, when it is brought to the attention of, or otherwise appears to, the authority that the child has ALN;
cy-gb	yn achos plentyn, i’r adeg pan gaiff ei dwyn i sylw’r awdurdod fod gan y plentyn ADY, neu i’r adeg pan fydd hynny’n ymddangos iddo fel arall;

en-gb	The relevant local authority need not comply with the requirement to make the decision and give the notification before the end of that 12 week period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes angen i’r awdurdod lleol perthnasol gydymffurfio â’r gofyniad i wneud y penderfyniad a rhoi’r hysbysiad cyn diwedd y cyfnod hwnnw o 12 wythnos os nad yw’n ymarferol gwneud hynny oherwydd amgylchiadau y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	As well as setting out the decision and the reasons for the decision, the notification to the child or young person and, in the case of a child, the child’s parent must89 also give:
cy-gb	Yn ogystal â nodi’r penderfyniad a’r rhesymau dros y penderfyniad, rhaid i’r hysbysiad i’r person sy’n cael ei gadw’n gaeth ac, os yw’r person sy’n cael ei gadw’n gaeth yn blentyn, ei riant, gynnwys y canlynol hefyd:

en-gb	information about how to access the relevant local authority’s arrangements for providing people with information and advice about ALN and the ALN system;
cy-gb	gwybodaeth am sut i ddod o hyd i drefniadau’r awdurdod lleol perthnasol ar gyfer rhoi gwybodaeth a chyngor i bobl am ADY a’r system ADY;

en-gb	details of the relevant local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements and its independent advocacy services92;
cy-gb	manylion trefniadau’r awdurdod lleol perthnasol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau a’i wasanaethau eirioli annibynnol;

en-gb	92 Under section 69 of the Act.
cy-gb	O dan adran 69 o’r Ddeddf.

en-gb	Under section 70 of the Act (applicable by virtue of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021).
cy-gb	O dan adran 70 o’r Ddeddf (yn gymwys yn rhinwedd Rheoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	A relevant local authority’s decision that a child or young person detained in hospital has ALN
cy-gb	Penderfyniad awdurdod lleol bod ADY gan blentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty

en-gb	Where a relevant local authority decides that a child detained in hospital has ALN, it must prepare an IDP for the child.
cy-gb	Os yw awdurdod lleol perthnasol yn penderfynu bod ADY gan blentyn sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, rhaid iddo baratoi CDU ar gyfer y plentyn.

en-gb	Where the relevant local authority decides that a young person detained in hospital has ALN, if the young person is a registered pupil at a maintained school or enrolled as a student at an FEI, it must prepare an IDP for the young person.
cy-gb	Pan fo awdurdod lleol perthnasol yn penderfynu bod ADY gan berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, os yw’r person ifanc yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir neu wedi cofrestru fel myfyriwr mewn sefydliad addysg bellach, rhaid iddo baratoi CDU ar gyfer y person ifanc.

en-gb	In the case of any other young person detained in hospital, if the relevant local authority decides that the young person has ALN, it must decide in accordance with regulations97 whether it is necessary for it to prepare and maintain an IDP to meet the young person’s reasonable needs for education or training.
cy-gb	Yn achos unrhyw berson ifanc arall sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, os yw’r awdurdod lleol perthnasol yn penderfynu bod gan y person ifanc ADY, mae’n rhaid iddo benderfynu yn unol â rheoliadau97 a yw’n angenrheidiol iddo lunio a chynnal CDU er mwyn diwallu anghenion rhesymol y person ifanc am addysg neu hyfforddiant.

en-gb	Paragraphs 17.6 to 17.16 deal with these decisions and those paragraphs are equally relevant where the young person is detained in hospital.
cy-gb	Mae paragraffau 17.6 hyd 17.16 yn ymdrin â’r penderfyniadau hyn ac mae’r paragraffau hynny yr un mor berthnasol pan fo’r person ifanc yn cael ei gadw yn yr ysbyty.

en-gb	In considering whether an IDP is necessary, the local authority will need to take account of all the circumstances, including the person’s detention in hospital and its likely length.
cy-gb	Wrth ystyried a yw CDU yn angenrheidiol, bydd angen i’r awdurdod lleol ystyried yr holl amgylchiadau, gan gynnwys y ffaith fod y person yn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty ac am faint mae hynny’n debygol o barhau.

en-gb	Due to those circumstances, it might not be possible to identify an available, suitable programme of study to enable the young person to meet their desired outcomes, leading the local authority to decide that an IDP is not necessary for the young person at that particular time.
cy-gb	Oherwydd yr amgylchiadau hynny, efallai na fydd yn bosibl nodi rhaglen astudio addas sydd ar gael i alluogi’r person ifanc i gyflawni ei ddeilliannau dymunol, a gallai hyn olygu bod yr awdurdod lleol yn penderfynu nad yw CDU yn angenrheidiol ar gyfer y person ifanc ar yr adeg benodol honno.

en-gb	This does not preclude an IDP being necessary at a future time, when the young person’s circumstances have changed.
cy-gb	Nid yw hyn yn golygu na fydd angen CDU yn y dyfodol, pan fydd amgylchiadau’r person ifanc wedi newid.

en-gb	If the local authority decides that an IDP is necessary, it must prepare an IDP for that person unless the person does not consent to the plan being prepared.
cy-gb	Os yw’r awdurdod lleol yn penderfynu bod CDU yn angenrheidiol, rhaid98 iddo lunio CDU ar gyfer y person hwnnw oni bai nad yw’r person yn cydsynio i’r cynllun gael ei lunio.

en-gb	97 Those regulations are regulations 6 to 10 of and Schedule 1 to the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	97 Y rheoliadau hynny yw rheoliadau 6 i 10 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021 ac Atodlen 1 iddynt.

en-gb	Section 14 of the Act as applied by the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	98 Adran 14 o’r Ddeddf fel y’i cymhwysir gan Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	99 Regulations 10 and 23 of, and Schedule 2 to, the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	99 Rheoliadau 10 a 23 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021 ac Atodlen 2 iddynt.

en-gb	Where the relevant local authority decides that it is not necessary to prepare and maintain an IDP for the young person, it must99 notify the young person of the decision and the reasons for it.
cy-gb	Os yw’r awdurdod lleol perthnasol yn penderfynu nad yw’n angenrheidiol llunio a chynnal CDU ar gyfer y person ifanc, rhaid99 iddo roi gwybod i’r person ifanc yn syth am y penderfyniad a’r rhesymau drosto.

en-gb	The relevant local authority mustmake that decision and give the notification promptly and in any event before the end of the period of 12 weeks from the young person consenting to the decision being made as to whether or not the young person has ALN.
cy-gb	Rhaid100 i’r awdurdod lleol perthnasol wneud y penderfyniad hwnnw a chyflwyno’r hysbysiad yn brydlon ac yn sicr cyn diwedd y cyfnod o 12 wythnos i gael cydsyniad y person ifanc i wneud y penderfyniad ynghylch a oes gan y person ifanc ADY ai peidio.

en-gb	The relevant local authority need not comply with the requirement to make the decision and give the notification within that 12 week period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes angen i’r awdurdod lleol gydymffurfio â’r gofyniad i wneud y penderfyniad a rhoi’r hysbysiad o fewn y cyfnod hwnnw o 12 wythnos os nad yw’n ymarferol iddo wneud hynny oherwydd amgylchiadau y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	Regulations 10 and 23 of, and Schedule 2 to, the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Rheoliadau 10 a 23 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021 ac Atodlen 2 iddynt.

en-gb	When giving the notification, the relevant local authority mustalso give:
cy-gb	Wrth roi’r hysbysiad, rhaid i’r awdurdod lleol perthnasol hefyd roi:

en-gb	Regulation 10 and 23 of, and Schedule 2 to, the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Rheoliad 10 a 23 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021 ac Atodlen 2 iddynt.

en-gb	details of the relevant local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements and its independent advocacy services;
cy-gb	manylion trefniadau’r awdurdod lleol perthnasol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau a’i wasanaethau eirioli annibynnol;

en-gb	A relevant local authority’s duty to prepare an IDP for a child or young person detained in hospital
cy-gb	Dyletswydd awdurdod lleol perthnasol i lunio CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty

en-gb	Where a relevant local authority has decided that a child or young person detained in hospital has ALN, and in the case of a young person who is neither a registered pupil at a maintained school nor enrolled as a student at an FEI, has decided that it is necessary to prepare an IDP, it must prepare and maintain an IDP for the child or young person.
cy-gb	Os bydd awdurdod lleol perthnasol wedi penderfynu bod ADY gan blentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, ac os bydd wedi penderfynu, yn achos person ifanc nad yw’n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir nac wedi’i gofrestru fel myfyriwr mewn sefydliad addysg bellach, bod angen llunio CDU, rhaid iddo lunio a chynnal CDU ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	But the local authority does not have to do so if the person is a young person who does not consent to the IDP being prepared or maintained.
cy-gb	Ond nid oes rhaid i’r awdurdod lleol wneud hynny os yw’r person yn berson ifanc nad yw’n cydsynio i’r CDU gael ei lunio neu ei gynnal.108

en-gb	Section 14 of the Act as applied by the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	108 Adran 14 o’r Ddeddf fel y’i cymhwysir gan Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	See Chapter 2 for information on the meaning of ALN and ALP; Chapter 20 for information on identifying ALN and deciding upon the ALP required; and Chapter 23 for information on preparing an IDP and its contents.
cy-gb	Gweler Pennod 2 am wybodaeth am ystyr ADY a DDdY; Pennod 20 am wybodaeth am adnabod ADY a phenderfynu ar y DDdY sy’n ofynnol; a Phennod 23 am wybodaeth am lunio CDU a’r hyn y mae’n ei gynnwys.

en-gb	Before the IDP is completed by the relevant local authority, it shouldgive the child or young person and, in the case of a child, their parent an opportunity to comment on a draft of it and shouldencourage them to raise any concerns as soon as possible.
cy-gb	Cyn i’r awdurdod lleol perthnasol gwblhau’r gwaith o lunio’r CDU, dylai roi cyfle i’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant roi sylwadau ar gopi drafft ohono a dylaieu hannog i godi unrhyw bryderon cyn gynted â phosibl.

en-gb	The authority shouldconsider any concerns and act upon them appropriately, which may be to update the draft IDP, or explain decisions or other matters further.
cy-gb	Dylai’r awdurdod ystyried unrhyw bryderon a gweithredu arnynt yn briodol, a gallai hyn gynnwys diweddaru’r CDU drafft, neu esbonio penderfyniadau neu faterion eraill ymhellach.

en-gb	Once prepared, the relevant local authority mustgive a copy of the IDP to the child or the young person and, in the case of a child, their parent.
cy-gb	Ar ôl ei lunio, rhaidi’r awdurdod lleol perthnasol roi copi o’r CDU i’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant.

en-gb	Section 22(1) of the Act as applied by the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Adran 22(1) o’r Ddeddf fel y’i cymhwysir gan Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	The relevant local authority must make the decision on ALN, prepare the IDP and give a copy of it promptly and in any event before the end of the period of 12 weeks from:
cy-gb	Rhaid i’r awdurdod lleol perthnasol wneud y penderfyniad am ADY, llunio’r CDU a rhoi copi ohono yn brydlon ac yn sicr cyn diwedd y cyfnod o 12 wythnos:

en-gb	Requirement (which is subject to the specified exception) imposed by the Code (applicable by virtue of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021).
cy-gb	Gofyniad (sy’n ddarostyngedig i’r eithriad penodedig) a osodir gan y Cod (sy’n gymwys yn rhinwedd Rheoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021).

en-gb	in the case of a child, when it is brought to the attention of, or otherwise appears to, the relevant local authority that the child has ALN;
cy-gb	yn achos plentyn, i’r adeg pan gaiff ei dwyn i sylw’r awdurdod lleol perthnasol y gallai fod gan y plentyn ADY, neu i’r adeg pan fydd hynny’n ymddangos iddo fel arall;

en-gb	The relevant local authority need not comply with the requirement to make the decision, prepare the IDP and give a copy of it before the end of that 12 week period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes angen i’r awdurdod lleol gydymffurfio â’r gofyniad i wneud y penderfyniad, llunio’r CDU a rhoi copi ohono cyn diwedd y cyfnod o 12 wythnos os nad yw’n ymarferol i’r awdurdod lleol wneud hynny oherwydd amgylchiadau sydd y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	When giving a copy of the IDP to the child or young person and, in the case of a child, their parent, the relevant local authority must112 also give :
cy-gb	Wrth roi copi o’r CDU i’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant, rhaid112 i’r awdurdod lleol perthnasol hefyd roi:

en-gb	details of the relevant local authority’s arrangements for the avoidance and resolution of disagreements and its independent advocacy services115; and
cy-gb	manylion trefniadau’r awdurdod lleol perthnasol ar gyfer osgoi a datrys anghytundebau a’i wasanaethau eirioli annibynnol115; a

en-gb	Under section 70 of the Act (applicable by virtue of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021).
cy-gb	O dan adran 70 o’r Ddeddf (sy’n gymwys yn rhinwedd Rheoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021).

en-gb	Maintaining an IDP (relevant local authorities) for a child or young person detained in hospital
cy-gb	Cynnal CDU (awdurdodau lleol perthnasol) ar gyfer plentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty

en-gb	Where a relevant local authority has prepared an IDP for a child or young person detained in hospital, it must maintain the IDP whilst the person is detained in hospital.
cy-gb	Os yw awdurdod lleol perthnasol wedi llunio CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, rhaid iddo gynnal y CDU tra bod y person yn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty.

en-gb	118 Section 44 of the Act.
cy-gb	Adran 44 o’r Ddeddf.

en-gb	If a child or young person had an IDP maintained by a school or FEI before being detained in hospital, the school or FEI has no duty to maintain it whilst the person is subject to a detention order118.
cy-gb	Os oedd gan blentyn neu berson ifanc CDU a oedd yn cael ei gynnal gan ysgol neu sefydliad addysg bellach cyn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, nid oes gan yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach unrhyw ddyletswydd i’w gynnal tra bod y person yn ddarostyngedig i orchymyn cadw.

en-gb	Instead, the relevant local authority mustmaintain the IDP whilst the person is detained in hospital.
cy-gb	Yn hytrach, rhaidi’r awdurdod lleol perthnasol gynnal y CDU tra bo’r person yn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty.

en-gb	The relevant local authority must inform the child or young person and in the case of a child, the parent, that it has become responsible for maintaining the plan.
cy-gb	Rhaid i’r awdurdod lleol perthnasol hysbysu’r plentyn neu’r person ifanc ac yn achos plentyn, y rhiant, ei fod wedi dod yn gyfrifol am gynnal y cynllun.

en-gb	If a child or young person had an IDP maintained by a local authority before being detained in hospital, the relevant local authority must121 maintain the IDP whilst the person is detained in hospital.
cy-gb	Os oedd gan blentyn neu berson ifanc CDU a gynhelid gan awdurdod lleol cyn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, rhaid i’r awdurdod lleol perthnasol gynnal y CDU tra bo’r person yn cael ei gadw yn yr ysbyty.

en-gb	If the relevant local authority is different to the local authority that was previously maintaining the plan, the relevant local authority must inform the child or young person and in the case of a child, the parent, that it has become responsible for maintaining the plan.
cy-gb	Os yw’r awdurdod lleol perthnasol yn wahanol i’r awdurdod lleol a oedd yn cynnal y cynllun cyn hynny, rhaid i’r awdurdod lleol perthnasol roi gwybod i’r plentyn neu’r person ifanc ac yn achos plentyn, y rhiant, ei fod wedi dod yn gyfrifol am gynnal y cynllun.

en-gb	If a child or young person who has an IDP was detained in relevant youth accommodation in Wales or England before being detained in hospital, the home authority’s duty to keep the IDP does not apply whilst the person is detained in the hospital.
cy-gb	Os oedd plentyn neu berson ifanc sydd â CDU wedi cael ei gadw’n gaeth mewn llety ieuenctid perthnasol yng Nghymru neu yn Lloegr cyn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, nid yw dyletswydd yr awdurdod cartref i gadw’r CDU yn gymwys tra bo’r person yn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty.

en-gb	Instead the home authority (as the relevant local authority) mustmaintain the IDP whilst the person is detained in hospital.
cy-gb	Yn hytrach, rhaidi’r awdurdod cartref (fel yr awdurdod lleol perthnasol) gynnal yCDU tra bo’r person yn cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty.

en-gb	In this case, the authority mustinform the child or young person and in the case of a child, the parent, that it has become responsible for maintaining the plan.
cy-gb	Yn yr achos hwn, rhaidi’r awdurdod hysbysu’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, y rhiant, ei fod wedi dod yn gyfrifol am gynnal y cynllun.

en-gb	The authority must also review the plan andcomplete the review (including, as the case may be, giving a copy of the revised IDP or notification of another conclusion of the review – see Chapter 25) promptly and in any event within the period of 7 weeks from when the child or young person is detained in hospital.
cy-gb	Rhaid i’r awdurdod hefyd adolygu’r cynllun a chwblhau’r adolygiad (gan gynnwys, fel y bo’n berthnasol, rhoi copi o’r CDU diwygiedig neu hysbysiad o gasgliad arall yr adolygiad – gweler Pennod 25) yn brydlon ac yn sicr o fewn y cyfnod o 7 wythnos i’r adeg y caiff y plentyn neu’r person ifanc ei gadw’n gaeth mewn ysbyty.

en-gb	The authority need not complete the review within that 7 week period if it is impractical to do so due to circumstances beyond the authority’s control.
cy-gb	Nid oes angen i’r awdurdod gwblhau’r adolygiad o fewn y cyfnod o 7 wythnos os nad yw’n ymarferol iddo wneud hynny oherwydd amgylchiadau y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	Giving the copy of a revised IDP or notification that it is not to be revised triggers the start of the next review period.
cy-gb	Mae’r weithred o roi’r copi o CDU diwygiedig neu hysbysiad na fydd yn cael ei ddiwygio yn sbarduno dechrau’r cyfnod adolygu nesaf.

en-gb	But the relevant local authority does not have to maintain the plan in any of these cases if it is for a young person who does not consent to the plan being maintained.
cy-gb	Ond nid oes rhaid i’r awdurdod lleol perthnasol gynnal y cynllun yn unrhyw un o’r achosion hyn os yw ar gyfer person ifanc nad yw’n cydsynio i’r cynllun gael ei gynnal.

en-gb	128 Regulation 15 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Rheoliad 15 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	Where an IDP was maintained or kept by a body other than the relevant local authority prior to the detention in hospital, the body that was keeping or maintaining it, must128 give a copy of the IDP to the relevant local authority if it is aware of the circumstances which give rise to the transfer of responsibility to the relevant local authority.
cy-gb	Pan fo CDU yn cael ei gynnal neu ei gadw gan gorff heblaw’r awdurdod lleol perthnasol cyn i’r person gael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, rhaid i’r corff a oedd yn cadw neu’n cynnal y CDU roi copi ohono i’r awdurdod lleol perthnasol os yw’n ymwybodol o’r amgylchiadau sy’n arwain at drosglwyddo cyfrifoldeb i’r awdurdod lleol perthnasol.

en-gb	The relevant local authority’s duty to maintain the IDP only applies when the fact that it was being maintained or kept comes to its attention.
cy-gb	Dim ond pan ddaw i sylw’r awdurdod lleol perthnasol fod y CDU yn cael ei gynnal neu ei gadw y mae dyletswydd yr awdurdod lleol perthnasol i’w gynnal yn gymwys.

en-gb	Where a relevant local authority maintains an IDP for a child or young person detained in hospital, the consequence of this is that it will need to keep a copy of the IDP (complying with data protection law in how it does so) and comply with the duties that attach to maintaining an IDP, referred to in the following paragraphs.
cy-gb	Os yw awdurdod lleol perthnasol yn cynnal CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, canlyniad hyn yw y bydd angen iddo gadw copi o’r CDU (gan gydymffurfio â chyfraith diogelu data wrth wneud hynny) a chydymffurfio â’r dyletswyddau sy’n gysylltiedig â chynnal CDU, y cyfeirir atynt yn paragraffau nesaf.

en-gb	Where a relevant local authority maintains an IDP, it must secure the ALP and any other provision (i.e. a place at a particular school or other institution or board and lodging) described in it.
cy-gb	Os bydd awdurdod lleol perthnasol yn cynnal CDU, rhaid iddo sicrhau’r DDdY ac unrhyw ddarpariaeth arall (h.y. lle mewn ysgol benodol neu sefydliad penodol arall neu ddarpariaeth bwyd a llety) a ddisgrifir ynddo.

en-gb	This does not apply to any ALP which is a relevant treatment or service identified by an NHS body, in which case the NHS body must secure the ALP.
cy-gb	Nid yw hyn yn gymwys i unrhyw DDdY sy’n driniaeth neu wasanaeth a nodir gan un o gyrff y GIG.  Yn yr achos hwn, rhaid131 i gorff perthnasol y GIG sicrhau’r DDdY.

en-gb	If the IDP specifies that a particular kind of ALP should be provided in Welsh, the relevant local authority (or NHS body where applicable) must take all reasonable steps to secure that it is provided in Welsh.
cy-gb	Os yw’r CDU yn nodi y dylid cyflwyno math penodol o DDdY trwy gyfrwng y Gymraeg, rhaidi’r awdurdod lleol perthnasol (neu gorff y GIG pan fo’n berthnasol) gymryd pob cam rhesymol i sicrhau y caiff ei darparu yn Gymraeg.

en-gb	Section 14(10)(a) – (b) of the Act as applied by the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Adran 14(10)(a) – (b) o’r Ddeddf fel y’i cymhwysir gan Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	Sections 20(5) and 21(5) of the Act as applied by the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	131 Rheoliad 20(5) a 21(5) o’r Ddeddf fel y’i cymhwysir gan Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	Sections 14(10)(c), 20(5)(c) and 21(5)(b) of the Act as applied by the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Adrannau 14(10)(c), 20(5)(c) a 21(5)(b) o’r Ddeddf fel y’u cymhwysir gan Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	A relevant local authority maintaining an IDP for a child or young person detained in hospital must review the IDP in line with the duties on reviews of IDPs (set out in Chapter 25).
cy-gb	Rhaid i awdurdod lleol perthnasol sy’n cynnal CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc sy’n cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty adolygu’r CDU yn unol â’r dyletswyddau ar adolygiadau o CDUau (a amlinellir ym Mhennod 25).

en-gb	Where the IDP was maintained prior to the detention in hospital, the review period is unchanged by that detention (though an early review is likely to be appropriate or necessary given the change in circumstances).
cy-gb	Os oedd y CDU yn cael ei gynnal cyn i’r person gael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, nid yw’r cyfnod adolygu yn cael ei newid gan y cyfnod hwnnw o gadw’r person yn gaeth (er bod adolygiad cynnar yn debygol o fod yn briodol neu’n angenrheidiol o ystyried y newid mewn amgylchiadau).

en-gb	Where it was kept prior to that detention, see the requirement above to review it.
cy-gb	Os oedd yn cael ei gadw cyn y cyfnod hwnnw o gadw person yn gaeth, gweler y gofyniad uchod i’w adolygu.

en-gb	In the case of a young person, a review shouldconsider whether, in light of all the circumstances (including the young person’s detention in hospital), it is necessary to continue to maintain the IDP to meet the young person’s reasonable needs for education or training (see Chapter 17).
cy-gb	Yn achos person ifanc, dylai adolygiad ystyried, yng ngoleuni’r holl amgylchiadau (gan gynnwys y ffaith fod y person wedi cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty), a yw’n angenrheidiol parhau i gynnal y CDU i ddiwallu holl anghenion rhesymol y person ifanc am addysg neu hyfforddiant (gweler Pennod 17).

en-gb	If the local authority decides that it is not necessary to maintain the IDP it may cease to maintain it.
cy-gb	Os bydd yr awdurdod lleol yn penderfynu nad yw’n angenrheidiol cynnal y CDU, caiff roi’r gorau i’w gynnal.

en-gb	Chapter 29 deals with this and other circumstances in which a duty to maintain an IDP ceases.
cy-gb	Mae Pennod 29 yn ymdrin â hyn ac amgylchiadau eraill lle mae dyletswydd i gynnal CDU yn peidio.

en-gb	The relevant local authority shouldinvolve the professionals providing the healthcare services to the child or young person and consider inviting the child or young person’s care co-ordinator to participate in any review.
cy-gb	Dylai’r awdurdod lleol perthnasol gynnwys y gweithwyr proffesiynol sy’n darparu’r gwasanaethau gofal iechyd i’r plentyn neu’r person ifanc ac ystyried gwahodd cydgysylltydd gofal y plentyn neu’r person ifanc i gymryd rhan mewn unrhyw adolygiad.

en-gb	The relevant local authority must not charge the child or young person and, in the case of a child, the parent for any ALP described in the IDP, or for anything else it secures for the child or young person under Part 2 of the Act.
cy-gb	Ni chaiff yr awdurdod lleol perthnasol godi tâl ar y plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, y rhiant am unrhyw DDdY a ddisgrifir yn y CDU, nac am unrhyw beth y mae’n ei sicrhau ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc o dan Ran 2 o’r Ddeddf.

en-gb	A local authority’s duty when a child or young person leaves detention in hospital
cy-gb	Dyletswydd awdurdod lleol pan fydd plentyn neu berson ifanc yn gadael ysbyty ar ôl cael ei gadw’n gaeth

en-gb	If the child or young person (for whom an IDP is being maintained) is released back into the community following detention in hospital and on the release date, a local authority is the responsible for the child or young person, that local authority mustmaintain the IDP.
cy-gb	Os yw’r plentyn neu’r person ifanc (y mae CDU yn cael ei gynnal ar ei gyfer) yn cael ei ryddhau yn ôl i’r gymuned ar ôl cael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty, a bod awdurdod lleol yn gyfrifol am y plentyn neu’r person ifanc ar ddyddiad ei ryddhau, rhaidi’r awdurdod lleol hwnnwgynnal y CDU.

en-gb	But if the person is a child who, on release, is looked after by a local authority, the local authority that looks after the child must maintain the IDP instead.
cy-gb	Ond os yw’r person yn blentyn sydd, ar ôl cael ei ryddhau, yn derbyn gofal gan awdurdod lleol, rhaid i’r awdurdod lleol sy’n gofalu am y plentyn gynnal y CDU.

en-gb	Chapters 12 to 17 each deal with what it means for a local authority to maintain an IDP in the circumstances covered by each chapter.
cy-gb	Mae penodau 12 hyd 17 yn ymdrin â’r hyn y mae’n ei olygu i awdurdod lleol gynnal CDU o dan yr amgylchiadau sy’n cael eu trafod ym mhob pennod.

en-gb	If the child or young person with an IDP moves from hospital detention to detention in relevant youth accommodation in Wales or England, the person’s home authority mustkeep the IDP and it is subject to the duties that flow from keeping an IDP (see above).
cy-gb	Os yw’r plentyn neu’r person ifanc sydd â CDU yn symud o gael ei gadw’n gaeth mewn ysbyty i gael ei gadw’n gaeth mewn llety ieuenctid perthnasol yng Nghymru neu yn Lloegr, rhaidi awdurdod cartref y person gadw’r CDU ac mae’n ddarostyngedig i’r dyletswyddau sy’n deillio o gadw CDU (gweler uchod).

en-gb	Section 42 of the Act and Regulation 25 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Adran 42 o’r Ddeddf a Rheoliad 25 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	Identifying ALN and deciding upon the ALP required
cy-gb	Adnabod ADY a phenderfynu ar y DDdY sy'n ofynnol

en-gb	Duties to decide whether a child or young person has ALN apply where it is brought to the attention of, or otherwise appears to, a maintained school, FEI or local authority that the person may have ALN (there is more on these duties in Chapters 11 – 17 and 19).
cy-gb	Bydd y dyletswyddau i benderfynu a oes gan blentyn neu berson ifanc ADY yn berthnasol pan dynnir sylw ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol at y ffaith y gallai fod gan y person ADY, neu pan ddaw i sylw'r sefydliadau hyn mewn ffordd arall (mae rhagor o wybodaeth am y dyletswyddau hyn ym Mhenodau 11-17 ac 19).

en-gb	This chapter provides guidance on when it appears that a child or young person may have ALN, determining whether a child or young person has ALN (including where it has been brought to the attention of the school, FEI or local authority that the child may have ALN), and deciding on the ALP required.
cy-gb	Mae'r bennod hon yn darparu canllawiau ar pryd y mae'n ymddangos y gallai fod gan blentyn neu berson ifanc ADY, penderfynu a oes gan blentyn neu berson ifanc ADY (gan gynnwys pa fo wedi cael ei ddwyn i sylw'r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol y gall fod gan y plentyn ADY), a phenderfynu ar y DDdY sy'n ofynnol.

en-gb	Gathering evidence
cy-gb	Casglu tystiolaeth

en-gb	Identifying whether a child or young person may have ALN and the subsequent decision as to whether the person has ALN requires evidence.
cy-gb	Mae angen tystiolaeth i adnabod a oes gan blentyn neu berson ifanc ADY o bosibl ac i wneud y penderfyniad dilynol ynghylch a oes gan yr unigolyn ADY.

en-gb	This evidence might come from staff within a school or FEI or other education setting or other services which have been involved with the child or young person.
cy-gb	Gallai'r dystiolaeth hon ddod gan staff mewn ysgol neu sefydliad addysg bellach neu leoliad addysg arall neu wasanaethau eraill sydd wedi bod yn ymwneud â'r plentyn neu'r person ifanc.

en-gb	It might also come from the child, their parents or the young person themselves.
cy-gb	Gallai hefyd ddod gan y plentyn, ei rieni neu'r person ifanc ei hun.

en-gb	Where the child or young person has an identified disability for the purposes of the Equality Act 2010, the evidence gathered will relate to whether that disability prevents or hinders the child or young person from making use of facilities for education or training of a kind generally provided for others of the same age in mainstream maintained schools or mainstream FEIs in Wales or (for those under compulsory school age) places in Wales at which nursery education is provided.
cy-gb	Os oes gan y plentyn neu'r person ifanc anabledd wedi’i adnabod at ddibenion Deddf Cydraddoldeb 2010, bydd y dystiolaeth a gesglir yn ymwneud â ph'un a yw'r anabledd hwnnw yn atal neu’n rhwystro’r plentyn neu’r person ifanc rhag defnyddio cyfleusterau addysg neu hyfforddiant o fath a ddarperir yn gyffredinol i eraill o'r un oedran mewn ysgolion prif ffrwd a gynhelir neu mewn sefydliadau addysg bellach prif ffrwd yng Nghymru neu (i'r rhai o dan oedran ysgol gorfodol) lleoedd yng Nghymru lle y darperir addysg feithrin.

en-gb	This evidence is likely to be provided in the form of advice from specialist services.
cy-gb	Mae'r dystiolaeth hon yn debygol o gael ei darparu ar ffurf cyngor gan wasanaethau arbenigol.

en-gb	For those children and young people who do not have an identified disability, in the first instance, observing and assessing their progress will provide information about areas where they are not progressing satisfactorily.
cy-gb	Yn achos y plant a'r bobl ifanc hynny nad oes ganddynt anabledd wedi’i adnabod, yn y lle cyntaf, bydd modd casglu gwybodaeth am feysydd lle nad ydynt yn datblygu'n foddhaol trwy arsylwi ac asesu eu cynnydd.

en-gb	A number of different sources of evidence may be used to measure children and young people’s progress (in terms of attainment, and other areas, for instance where a learner needs to develop wider social or emotional behaviours).
cy-gb	Gellir defnyddio nifer o wahanol ffynonellau tystiolaeth i fesur cynnydd plant a phobl ifanc (o ran cyrhaeddiad a meysydd eraill, er enghraifft lle mae angen i ddysgwr ddatblygu ymddygiadau cymdeithasol neu emosiynol ehangach).

en-gb	These include, but are not limited to:
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i:

en-gb	standardised screening or assessment tools and frameworks;
cy-gb	adnoddau a fframweithiau sgrinio neu asesu safonedig;

en-gb	observational data;
cy-gb	data arsylwi;

en-gb	the quality of their work;
cy-gb	ansawdd eu gwaith;

en-gb	developmental checklists;
cy-gb	rhestrau gwirio datblygiad;

en-gb	scaling questionnaires;
cy-gb	holiaduron graddfa;

en-gb	assessment through intervention;
cy-gb	asesu drwy ymyriad;

en-gb	assessments from other agencies, such as health bodies;
cy-gb	asesiadau asiantaethau eraill, e.e. cyrff iechyd;

en-gb	behaviour and social emotional questionnaires and standardised tests;
cy-gb	holiaduron a phrofion safonedig ym maes ymddygiad, a datblygiad cymdeithasol ac emosiynol;

en-gb	other forms of personalised assessment, especially where sensory impairments render standardised screening and assessment tools and frameworks inappropriate.
cy-gb	mathau eraill o asesu personol, yn enwedig pan fo namau ar y synhwyrau yn golygu bod adnoddau a fframweithiau sgrinio ac asesu safonedig yn amhriodol.

en-gb	For example, some children under compulsory school age will be receiving a foundation phase based education outside of a maintained school setting.
cy-gb	Er enghraifft, bydd rhai plant sydd o dan oedran ysgol gorfodol yn cael addysg wedi’i seilio ar y cyfnod sylfaen y tu allan i leoliad ysgol a gynhelir.

en-gb	Tracking rates of progress of such children using an appropriate assessment profile can aid identification of ALN.
cy-gb	Gellir helpu i adnabod ADY trwy olrhain cynnydd plant o'r fath gan ddefnyddio proffil asesu priodol.

en-gb	In the case of other children under compulsory school age, information may come from health visitors, or early years screening, or arise as a consequence of the child’s involvement with Flying Start provision.
cy-gb	Yn achos plant eraill o dan oedran ysgol gorfodol, mae'n bosibl y daw gwybodaeth gan ymwelwyr iechyd, neu sgrinio'r blynyddoedd cynnar, neu o ganlyniad i ymwneud y plentyn â darpariaeth Dechrau'n Deg.

en-gb	Similarly, schools will regularly assess and report progress to parents on literacy and numeracy skills, including – but not exclusively – through national reading and numeracy tests and against an appropriate assessment profile.
cy-gb	Yn yr un modd, bydd ysgolion yn asesu cynnydd yn rheolaidd ac yn rhoi adroddiad i rieni ar sgiliau llythrennedd a rhifedd, gan gynnwys, ymhlith dulliau eraill, drwy brofion darllen a rhifedd cenedlaethol a thrwy ddefnyddio proffil asesu priodol.

en-gb	FEIs will also use regular monitoring data to track progress of learners.
cy-gb	Bydd sefydliadau addysg bellach hefyd yn defnyddio data monitro rheolaidd i olrhain cynnydd dysgwyr.

en-gb	All applicants and enrolled students at FEIs shouldbe given the opportunity at application stage, at enrolment and during the course to raise any concerns about their learning needs.
cy-gb	Dylaipob ymgeisydd a myfyriwr sydd wedi cofrestru mewn sefydliadau addysg bellach gael cyfle wrth ymgeisio, wrth gofrestru ac yn ystod y cwrs, i godi unrhyw bryderon ynghylch eu hanghenion dysgu.

en-gb	On the basis of the evidence, including the data collected, it should be possible to identify learners making less than expected progress.
cy-gb	Ar sail y dystiolaeth, gan gynnwys y data a gesglir, dylai fod yn bosibl adnabod dysgwyr sy'n gwneud llai o gynnydd na'r disgwyl.

en-gb	This can be characterised as progress which:
cy-gb	Gellir disgrifio hyn fel cynnydd:

en-gb	is significantly slower than that of their peers starting from the same baseline,
cy-gb	sydd yn sylweddol arafach na chynnydd eu cyfoedion sy'n dechrau o'r un llinell sylfaen,

en-gb	fails to match or better the child’s or young person’s previous rate of progress, or,
cy-gb	nad yw'n cyfateb i nac yn rhagori ar gyfradd cynnydd flaenorol y plentyn neu'r person ifanc, neu,

en-gb	fails to close, or widens, the attainment gap between the child or young person and their peers, despite the provision of support aimed at closing that gap (such as differentiated teaching).
cy-gb	nad yw'n cau'r bwlch cyrhaeddiad rhwng y plentyn neu'r person ifanc a'i gyfoedion, neu sy'n gwneud y bwlch yn fwy, er gwaethaf cymorth penodol i gau'r bwlch (e.e. addysgu gwahaniaethol).

en-gb	Considering and using evidence
cy-gb	Ystyried a defnyddio tystiolaeth

en-gb	Slow progress and low attainment do not necessarily mean that a child or young person has ALN and would not automatically lead to a decision that the learner has ALN.
cy-gb	Nid yw cynnydd araf a chyrhaeddiad isel yn golygu o reidrwydd fod gan blentyn neu berson ifanc ADY ac ni fyddai'n arwain yn awtomatig at benderfyniad bod gan y dysgwr ADY.

en-gb	Equally, it ought not tobe assumed that attainment in line with chronological age means that there is no ALN.
cy-gb	Yn yr un modd, ni ddylid cymryd yn ganiataol bod cyrhaeddiad sy'n arferol ar oedran penodol yn golygu nad oes ADY.

en-gb	Children and young people will inevitably progress at different rates so the fact that a child or young person is apparently underperforming by comparison with others of the same age is not, on its own, proof of ALN.
cy-gb	Mae'n anochel y bydd plant a phobl ifanc yn gwneud cynnydd ar gyfraddau gwahanol felly nid yw'r ffaith bod plentyn neu berson ifanc fel pe bai'n tangyflawni o gymharu ag eraill o'r un oedran, ar ei ben ei hun, yn brawf o ADY.

en-gb	When considering the child or young person’s needs, it might be revealed that the child or young person is actually making good progress from a low base.
cy-gb	Wrth ystyried anghenion y plentyn neu'r person ifanc, gallai ddod i'r amlwg bod y plentyn neu'r person ifanc yn gwneud cynnydd da ar ôl dechrau ar linell sylfaen isel.

en-gb	Indeed, there will always be some learners who have lower levels of attainment and ability who will progress at a slower but steady rate.
cy-gb	Yn wir, bydd dysgwyr bob amser sydd ar lefelau cyrhaeddiad a gallu is, a fydd yn datblygu ar gyfradd arafach ond cyson.

en-gb	They will require support to access a differentiated curriculum to make suitable progress, but that support may not necessarily amount to ALP.
cy-gb	Bydd angen cymorth arnynt i fanteisio ar gwricwlwm gwahaniaethol er mwyn datblygu'n briodol, ond efallai na fydd y cymorth hwnnw yn gyfystyr â DDdY o reidrwydd.

en-gb	Those considering the evidence will need to consider whether the evidence points to other underlying needs and not ALN and if so, whether there are other ways to support the child or young person’s needs and other services which need to be involved in the child or young person’s life such as an educational psychologist, education welfare services, social services or health bodies.
cy-gb	Bydd angen i'r rheini sy'n ystyried y dystiolaeth ystyried a yw'r dystiolaeth yn cyfeirio at anghenion gwaelodol eraill ac nid ADY, ac os felly, a oes ffyrdd eraill o gefnogi anghenion y plentyn neu'r person ifanc a gwasanaethau eraill y mae angen iddynt fod yn rhan o fywyd y plentyn neu'r person ifanc, megis seicolegydd addysg, gwasanaethau lles addysgol, gwasanaethau cymdeithasol neu gyrff iechyd.

en-gb	In particular, many factors can contribute to poor academic performance or inadequate progress.
cy-gb	Yn benodol, gall llawer o ffactorau gyfrannu at berfformiad academaidd gwael neu gynnydd annigonol.

en-gb	These can include poor attendance records, not having adequate learning opportunities, frequent moves or changes to teaching staff or the learning environment or wider social and family challenges.
cy-gb	Gall cofnodion presenoldeb gwael gyfrannu, diffyg cyfleoedd dysgu digonol, hanes o symud yn aml, newidiadau yn y staff addysgu neu'r amgylchedd dysgu neu heriau cymdeithasol a theuluol ehangach.

en-gb	Although these factors could be present where a child or young person has ALN and might even contribute towards ALN, they do not necessarily mean that the child or young person has ALN.
cy-gb	Er y gallai'r ffactorau hyn fod yn bresennol os oes gan blentyn neu berson ifanc ADY ac y gallent hyd yn oed gyfrannu at ADY, nid ydynt o anghenraid yn golygu bod gan y plentyn neu'r person ifanc ADY.

en-gb	To establish the cause of poor academic performance or inadequate progress, it might be useful to consider if the child or young person is showing different behaviour or demonstrating different learning ability in different settings and environments.
cy-gb	Er mwyn canfod beth sy'n achosi'r perfformiad academaidd gwael neu gynnydd annigonol, gallai fod yn werth ystyried a yw'r plentyn neu'r person ifanc yn ymddwyn yn wahanol neu'n arddangos gallu dysgu gwahanol mewn gwahanol leoliadau ac amgylcheddau.

en-gb	Where a child or young person is already known to another agency, for example social services, it might be useful to work closely with them.
cy-gb	Os yw plentyn neu berson ifanc eisoes yn hysbys i asiantaeth arall, er enghraifft gwasanaethau cymdeithasol, gallai fod yn ddefnyddiol gweithio'n agos gyda nhw.

en-gb	Examining whether there is a marked disparity of evidence provided by different individuals/agencies and where the child or young person is in different settings, will give a more accurate understanding of the child or young person’s needs.
cy-gb	Drwy ymchwilio i weld a oes unrhyw wahaniaeth amlwg yn y dystiolaeth a ddarperir gan wahanol unigolion/asiantaethau a gwahanol leoliadau'r plentyn neu'r person ifanc, bydd modd dod i ddealltwriaeth well o'i anghenion.

en-gb	Where there is marked disparity it might suggest a need to consult with professionals with the relevant expertise in order to consider the child or young person’s needs in a holistic manner.
cy-gb	Os oes gwahaniaeth amlwg, efallai bod angen ymgynghori â gweithwyr proffesiynol sydd â'r arbenigedd perthnasol er mwyn ystyried anghenion y plentyn neu'r person ifanc mewn modd cyfannol.

en-gb	Where progress is not adequate, it will be necessary to take some additional or different action to enable the learner to learn more effectively.
cy-gb	Os nad yw'r cynnydd yn ddigonol, bydd angen cymryd camau ychwanegol neu wahanol er mwyn i'r dysgwr allu dysgu mewn ffordd fwy effeithiol.

en-gb	The first response to inadequate progress would often be teaching targeted specifically at a learner’s areas of weakness.
cy-gb	Yr ymateb cyntaf i gynnydd annigonol, yn aml, fyddai targedu’r meysydd penodol hynny sy’n wan gan y dysgwr.

en-gb	All education settings are expected to put in place differentiated teaching or other targeted interventions designed to secure better progress where appropriate, for all learners.
cy-gb	Disgwylir i bob lleoliad addysg gyflwyno addysgu gwahaniaethol neu ymyriadau penodol eraill, â'r nod o sicrhau gwell cynnydd, lle bo'n briodol, i bob dysgwr.

en-gb	Indeed, most children and young people will require a differentiated approach in some aspect of their education at some point.
cy-gb	Yn wir, bydd angen dull gwahaniaethol ar y rhan fwyaf o blant a phobl ifanc mewn rhyw agwedd ar eu haddysg ar ryw adeg.

en-gb	This is a fundamental element of high quality – but routine – teaching.
cy-gb	Mae hon yn elfen sylfaenol – ond arferol – o addysgu o ansawdd.

en-gb	Such differentiated teaching does not, itself, constitute ALP and just because a child or young person requires a differentiated approach does not mean that they have ALN.
cy-gb	Nid yw addysgu gwahaniaethol o'r fath, ynddo'i hun, yn gyfystyr â DDdY ac nid yw'r ffaith bod angen dull gwahaniaethol ar blentyn neu berson ifanc yn golygu bod ganddo ADY.

en-gb	ALP encompasses additional or different educational or training provision, which goes beyond that generally made available.
cy-gb	Mae DDdY yn golygu hyfforddiant neu ddarpariaeth addysgol ychwanegol neu wahanol, sy'n mynd y tu hwnt i'r hyn sydd ar gael yn gyffredinol.

en-gb	When it appears that a child or young person may have ALN
cy-gb	Pan mae'n ymddangos y gallai fod gan blentyn neu berson ifanc ADY

en-gb	Where progress continues to be less than expected and the application of differentiated teaching or standard targeted interventions have failed to address the attainment gap between the child or young person and their peers, this would usually indicate to the school, FEI or local authority that the child or young person may have ALN.
cy-gb	Os bydd cynnydd yn parhau i fod yn llai na'r disgwyl ac os nad yw dulliau addysgu gwahaniaethol neu ymyriadau safonol wedi'u targedu yn llwyddo i fynd i'r afael â'r bwlch cyrhaeddiad rhwng y plentyn neu'r person ifanc a'i gyfoedion, byddai hyn fel arfer yn dangos i'r ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol y gallai fod gan y plentyn neu'r person ifanc ADY.

en-gb	Alternatively, it might be obvious from the outset that the extent of the concern or nature of a pre-identified disability is such that it is clear that differentiated teaching or standard targeted interventions will not be sufficient.
cy-gb	Fel arall, gallai fod yn amlwg o'r cychwyn cyntaf fod maint y pryder neu natur yr anabledd a adnabyddwyd ymlaen llaw yn golygu ei bod yn eglur na fydd yr addysgu gwahaniaethol neu'r ymyriadau safonol wedi'u targedu yn ddigonol.

en-gb	In these circumstances, teaching staff at a maintained school or FEI shouldinvolve the school or FEI’s ALNCo (if not already involved).
cy-gb	Yn yr amgylchiadau hyn, dylaistaff addysgu mewn ysgol a gynhelir neu sefydliad addysg bellach gynnwys Cydlynydd ADY yr ysgol neu'r sefydliad addysg bellach (os nad yw eisoes yn ymwneud â'r mater).

en-gb	There shouldbe clear processes in maintained schools and FEIs for staff to highlight their concerns and seek further advice and assistance.
cy-gb	Dylaifod prosesau clir mewn ysgolion a gynhelir a sefydliadau addysg bellach i staff dynnu sylw at bryderon a cheisio rhagor o gyngor a chymorth.

en-gb	Depending on the circumstances, external advice might also need to be sought.
cy-gb	Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, gallai fod angen ceisio cyngor allanol hefyd.

en-gb	Determining the ALN and the ALP required
cy-gb	Penderfynu ar yr ADY a'r DDdY sy'n ofynnol

en-gb	Once it appears to a maintained school, FEI or local authority that a child or young person may have ALN, or it is brought to their attention that this may be the case, the duty to decide whether the child or young person has ALN applies (that is, does the child or young person have a learning difficulty or disability which calls for ALP).
cy-gb	Cyn gynted ag y bydd yn ymddangos i ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol y gall fod gan blentyn neu berson ifanc ADY, neu ei fod yn cael ei ddwyn i'w sylw y gallai hyn fod yn wir, mae'r ddyletswydd i benderfynu a oes gan y plentyn neu'r person ifanc ADY yn gymwys (hynny yw, a oes gan y plentyn neu'r person ifanc anhawster dysgu neu anabledd sy'n galw am DDdY).

en-gb	This will include determining the extent or nature of any ALN, and the ALP it calls for.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys pennu graddau neu natur unrhyw ADY, a'r DDdY y mae'n galw amdani.

en-gb	These decisions need to be based upon evidence.
cy-gb	Mae angen i'r penderfyniadau hyn fod yn seiliedig ar dystiolaeth.

en-gb	This will include any evidence already collected prior to it appearing that the child or young person may have ALN, but may also require further evidence, advice, or input from other professionals or organisations to be gathered as necessary during the decision-making process.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys unrhyw dystiolaeth a gasglwyd eisoes cyn iddi ymddangos y gallai fod gan y plentyn neu'r person ifanc ADY, ond gallai fod angen casglu rhagor o dystiolaeth, cyngor neu gyfraniad gan sefydliadau neu weithwyr proffesiynol eraill yn ystod y broses benderfynu yn ôl yr angen.

en-gb	What further evidence or input is appropriate will depend upon the circumstances of each individual case and it is for the school, FEI or local authority deciding on ALN or determining ALP to determine what input to seek according to the individual circumstances.
cy-gb	Bydd y dystiolaeth neu’r cyfraniad ychwanegol sy'n briodol yn dibynnu ar amgylchiadau pob achos unigol.  Mater i’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol sy’n penderfynu ar ADY neu sy’n pennu DDdY yw penderfynu pa gyfraniad i ofyn amdano yn unol â’r amgylchiadau unigol.

en-gb	However, in some instances there is a requirement on the person exercising a function to consider seeking particular advice or to involve a particular person in the decision.
cy-gb	Fodd bynnag, mewn rhai achosion mae’n ofynnol ar y sawl sy’n arfer swyddogaeth i ystyried ceisio cyngor penodol neu i gynnwys person penodol yn y penderfyniad.

en-gb	For example, there are requirements on local authorities to consider seeking advice from an Educational Psychologist, and to seek it where it considers it necessary, when deciding whether a child or young person has ALN (see Chapters 11 to 16).
cy-gb	Er enghraifft, ceir gofynion ar awdurdodau lleol i ystyried ceisio cyngor gan Seicolegydd Addysg, ac i geisio’r cyngor hwnnw pan fydd o’r farn bod hynny’n angenrheidiol, wrth benderfynu a oes gan blentyn neu beron ifanc ADY (gweler Penodau 11 hyd 16).

en-gb	The mere fact of there being such requirements in some cases does not mean that advice from an Educational Psychologist would not be relevant in other cases, such as where a school is deciding whether a pupil has ALN or a local authority is reviewing an IDP.
cy-gb	Nid yw’r ffaith fod gofynion yn bodoli mewn rhai achosion yn golygu na fyddai cyngor gan Seicolegydd Addysg yn berthnasol mewn achosion eraill, er enghraifft pan fo ysgol yn penderfynu a oes gan ddisgybl ADY neu pan fo awdurdod lleol yn adolygu CDU.

en-gb	Nor does the fact of those requirements mean that advice from other experts (e.g. social workers, qualified teachers of the deaf, or qualified teachers of the visually impaired) or the involvement of other people in decisions would not be necessary in those cases; it will depend upon the circumstances.
cy-gb	Nid yw’r ffaith fod y gofynion hynny’n bodoli yn golygu chwaith na fyddai cyngor gan arbenigwyr eraill (e.e. gweithwyr cymdeithasol, athrawon cymwysedig disgyblion byddar, neu athrawon cymwysedig disgyblion â nam ar eu golwg) neu gyfraniad pobl eraill mewn penderfyniadau yn angenrheidiol yn yr achosion hynny; bydd yn dibynnu ar yr amgylchiadau.

en-gb	Additionally, in some cases, it might be necessary to get medical advice from a health body about the effect of a disability or medical condition to help identify exactly what the learning difficulty or disability is (or whether there is one at all) and what provision is called for by it, which might be ALP (detailed guidance in relation to the role of, and duties on, health bodies is provided in Chapter 21.)
cy-gb	Yn ogystal â hyn, mewn rhai achosion, gallai fod angen cyngor meddygol gan gorff iechyd am effaith anabledd neu gyflwr meddygol er mwyn helpu i adnabod union natur yr anhawster dysgu neu'r anabledd (neu a oes anhawster neu anabledd o gwbl) a pha ddarpariaeth y mae galw amdani, a allai fod yn DDdY (ceir canllawiau manwl am rôl a dyletswyddau cyrff iechyd ym Mhennod 21).

en-gb	As described in Chapter 4 there is a general duty about involving children, their parents and young people in decisions that relate to any ALN the child or young person might have and the preparation of IDPs.
cy-gb	Fel y disgrifir ym Mhennod 4, ceir dyletswydd gyffredinol sy'n ymwneud â chynnwys plant, eu rhieni a phobl ifanc mewn penderfyniadau sy'n ymwneud ag unrhyw ADY a allai fod gan y plentyn neu berson ifanc, ac yn y broses o lunio CDUau.

en-gb	Furthermore, putting the child or young person at the heart of the process that identifies their ALN and determines their ALP is a fundamental objective of the ALN system (see principles in Chapter 3).
cy-gb	At hynny, un o amcanion sylfaenol y system ADY yw rhoi lle canolog i'r plentyn neu'r person ifanc yn y broses o adnabod ADY a phenderfynu ar ei DDdY (gweler yr egwyddorion ym Mhennod 3).

en-gb	Guidance on meeting children, their parents and young people to discuss decisions about ALN and IDPs can be found at Chapter 22.
cy-gb	Mae canllawiau ar gwrdd â phlant, eu rhieni a phobl ifanc i drafod penderfyniadau ynghylch ADY a CDUau i'w gweld ym Mhennod 22.

en-gb	The graduated response for children and young people with ALN
cy-gb	Yr ymateb graddedig ar gyfer plant a phobl ifanc ag ADY

en-gb	Maintained schools, FEIs and local authorities shouldadopt a graduated response in relation to children and young people with ALN, making use of a wide range of strategies.
cy-gb	Dylai ysgolion a gynhelir, sefydliadau addysg bellach ac awdurdodau lleol fabwysiadu ymateb graddedig mewn perthynas â phlant a phobl ifanc ag ADY, gan ddefnyddio ystod eang o strategaethau.

en-gb	This means that the ALP made shouldbe at the lowest level necessary to meet the child or young person’s identified needs.
cy-gb	Mae hyn yn golygu y dylai’r DDdY sy'n cael ei gwneud fod ar y lefel isaf sy'n angenrheidiol i ddiwallu'r anghenion a nodwyd ar gyfer y plentyn neu'r person ifanc.

en-gb	In particular, schools and FEIs shouldmake full use of their available resources before, where necessary, bringing specialist expertise to bear on the difficulties that a child or young person may be experiencing.
cy-gb	Yn benodol dylaiysgolion a sefydliadau addysg bellach wneud defnydd llawn o'r adnoddau sydd ar gael iddynt cyn galw, lle bo angen, ar arbenigwr i gynorthwyo gyda'r anawsterau y gall plentyn neu berson ifanc fod yn eu hwynebu.

en-gb	In many cases the ALP initially made will mean that the child or young person’s needs are fully met or resolved.
cy-gb	Mewn llawer o achosion, bydd y DDdY a sefydlir i ddechrau yn golygu bod anghenion y plentyn neu'r person ifanc yn cael eu diwallu'n llawn neu eu datrys.

en-gb	Only for those children or young people whose progress continues to cause concern is increased or different ALP likely to be needed.
cy-gb	Dim ond ar gyfer y plant neu'r bobl ifanc hynny y mae eu cynnydd yn parhau i achosi pryder y bydd angen DDdY gynyddol neu wahanol yn ôl pob tebyg.

en-gb	Some children or young people may gradually require less rather than more ALP if the interventions are a success.
cy-gb	Mae'n bosibl y bydd modd lleihau DDdY yn raddol yn hytrach na'i chynyddu ar gyfer rhai plant neu bobl ifanc os yw'r ymyriadau yn llwyddiant.

en-gb	Multi-Agency Working
cy-gb	Gwaith amlasiantaeth

en-gb	A key principle underpinning the ALN system is the need for collaboration between all those involved in identifying needs and planning and providing support to children and young people with ALN.
cy-gb	Un o egwyddorion allweddol y system ADY yw’r angen am gydweithredu rhwng pawb sy’n ymwneud ag adnabod anghenion ac â chynllunio a darparu cymorth i blant a phobl ifanc ag ADY.

en-gb	As such, in addition to the main duties on local authorities and governing bodies, there are also functions on relevant persons (see paragraph 21.5 for the definition of ‘relevant persons’).
cy-gb	Yn hyn o beth, yn ogystal â’r prif ddyletswyddau sydd ar awdurdodau lleol a chyrff llywodraethu, mae swyddogaethau hefyd gan bersonau perthnasol (gweler y diffiniad o ‘personau perthnasol’ ym mharagraff 21.5).

en-gb	The functions on relevant persons are intended to provide support to local authorities and governing bodies in the exercise of their functions relating to ALN.
cy-gb	Bwriedir i’r swyddogaethau sydd gan bersonau perthnasol gefnogi awdurdodau lleol a chyrff llywodraethu wrth iddynt arfer eu swyddogaethau mewn cysylltiad ag ADY.

en-gb	This chapter explains the functions on relevant persons and gives guidance on them.
cy-gb	Mae’r bennod hon yn egluro’r swyddogaethau sydd gan bersonau perthnasol, ac yn rhoi arweiniad yn eu cylch.

en-gb	(See Chapter 3 for more information on the overarching principles of the Code; and Chapters 11 to 17 for more information on the main duties.)
cy-gb	(Gweler Pennod 3 i gael gwybod rhagor am egwyddorion cyffredinol y Cod, a Phenodau 11 hyd 17 i gael gwybod rhagor am y prif ddyletswyddau.)

en-gb	Paragraphs 21.5 – 21.13 deal with the duty on relevant persons to comply with a request for information or other help.
cy-gb	Mae paragraffau 21.5 – 21.13 yn delio â’r ddyletswydd sydd ar bersonau perthnasol i gydymffurfio â chais am wybodaeth neu gymorth arall.

en-gb	They are relevant to all relevant persons.
cy-gb	Maent yn berthnasol i bob person perthnasol.

en-gb	Paragraphs 21.14 – 21.20 deal with the duties on health bodies related to identifying children under compulsory school age who may have ALN.
cy-gb	Mae paragraffau 21.14 - 21.20 yn delio â’r dyletswyddau sydd ar gyrff iechyd sy’n ymwneud ag adnabod plant o dan oedran ysgol gorfodol a allai fod ag ADY.

en-gb	See Chapter 1 for the bodies covered by this term (which includes some bodies in England) for the purposes of the Code and those covered by “NHS body” (the latter is just Local Health Boards and NHS trusts).
cy-gb	Gweler Pennod 1 am y cyrff a gwmpesir gan y term hwn (sy’n cynnwys rhai cyrff yn Lloegr) at ddibenion y Cod a’r rhai a gwmpesir gan "gorff y GIG" (dim ond Byrddau Iechyd Lleol ac Ymddiriedolaethau’r GIG yw’r olaf).

en-gb	Paragraphs 21.21 – 21.39 are relevant to NHS bodies and deal with referrals to them to identify whether there is ALP that they can provide.
cy-gb	Mae paragraffau 21.21 - 21.39 yn berthnasol i gyrff y GIG ac yn delio ag achosion a atgyfeirir atynt i ganfod a oes DDdY y gallant ei chynnig.

en-gb	Statutory requests by local authorities for information or other help from relevant persons
cy-gb	Ceisiadau statudol gan awdurdodau lleol am wybodaeth neu gymorth arall gan bersonau perthnasol

en-gb	A local authority may request information or other help from relevant persons, which it requires for the purpose of exercising its functions under the Act.
cy-gb	Caiff awdurdod lleol wneud cais am wybodaeth neu gymorth arall gan bersonau perthnasol, y mae ei angen er mwyn arfer ei swyddogaethau o dan y Ddeddf.

en-gb	Relevant persons are:
cy-gb	Personau perthnasol yw:

en-gb	These bodies are referred to as “relevant persons” throughout the Code and they must all have regard to relevant guidance in the Code when exercising functions under Part 2 of the Act:
cy-gb	Cyfeirir at y cyrff hyn fel "personau perthnasol" drwy’r Cod a rhaid i bob un ohonynt roi sylw i ganllawiau perthnasol yn y Cod wrth arfer swyddogaethau o dan Ran 2 o’r Ddeddf:

en-gb	see paragraph 1.3.
cy-gb	gweler paragraff 1.3.

en-gb	a local authority;
cy-gb	awdurdod lleol;

en-gb	a local authority in England;
cy-gb	awdurdod lleol yn Lloegr;

en-gb	the governing body of an FEI in Wales or England;
cy-gb	corff llywodraethu sefydliad addysg bellach yng Nghymru neu yn Lloegr;

en-gb	the proprietor of an Academy;
cy-gb	 perchennog Academi;

en-gb	an NHS Trust;
cy-gb	Ymddiriedolaeth GIG;

en-gb	a clinical commissioning group;   an NHS foundation trust;
cy-gb	grŵp comisiynu clinigol;   Ymddiriedolaeth sefydledig y GIG;

en-gb	a Special Health Authority.
cy-gb	 Awdurdod Iechyd Arbennig.

en-gb	A relevant person must comply with such a request unless it considers that doing so would be incompatible with its own duties or would otherwise have an adverse effect on the exercise of its functions.
cy-gb	Rhaid i berson perthnasol gydymffurfio â chais o’r fath oni bai ei fod yn ystyried y byddai hynny’n anghydnaws â’i ddyletswyddau ei hun neu y byddai’n cael effaith andwyol mewn ffordd arall ar arfer ei swyddogaethau.

en-gb	If a relevant person decides not to comply with the request from the local authority, the person must5 give the authority written reasons for the decision.
cy-gb	Os bydd person perthnasol yn penderfynu peidio â chydymffurfio â’r cais gan yr awdurdod lleol, rhaid5 i’r person roi rhesymau ysgrifenedig dros y penderfyniad i’r awdurdod.

en-gb	This duty to respond only applies when a local authority makes the request for information or other help.
cy-gb	Dim ond pan fydd awdurdod lleol yn gwneud cais am wybodaeth neu gymorth arall y bydd y ddyletswydd hon i ymateb yn berthnasol.

en-gb	Nevertheless, schools and FEIs may still make requests for information or other help to relevant persons for the purpose of exercising their functions relating to ALN.
cy-gb	Serch hynny, gall ysgolion a sefydliadau addysg bellach ddal i wneud ceisiadau am wybodaeth neu gymorth arall i bersonau perthnasol er mwyn cyflawni eu dyletswyddau o ran ADY.

en-gb	If the relevant person responds, this may mean the matter can be dealt with more quickly and without having to involve a local authority.
cy-gb	Os bydd y person perthnasol yn ymateb, efallai y gellir delio’n gynt â’r mater, heb orfod cynnwys awdurdod lleol.

en-gb	Where a school or FEI is preparing or maintaining an IDP, but is not able to obtain the help or information they require from a relevant person, they shouldraise the matter with the responsible local authority.
cy-gb	Os bydd ysgol neu sefydliad addysg bellach yn llunio neu’n cynnal CDU, ond nad yw’n gallu cael y cymorth neu’r wybodaeth sydd ei hangen oddi wrth berson perthnasol, dylai godi’r mater gyda’r awdurdod lleol cyfrifol.

en-gb	The local authority may need to take over responsibility for the preparation or maintenance of the IDP and then request the information or other help from the relevant person itself.
cy-gb	Efallai y bydd angen i’r awdurdod lleol gymryd drosodd y cyfrifoldeb dros lunio neu gynnal y CDU, ac yna wneud cais ei hun i’r person perthnasol am yr wybodaeth neu’r cymorth arall.

en-gb	If the school or FEI cannot adequately determine the extent or nature of the ALN or cannot adequately determine the ALP, it may refer the child or young person’s case to the local authority for it to decide upon ALN and prepare an IDP:
cy-gb	Os nad yw’r ysgol neu’r sefydliad AB yn gallu pennu graddau neu natur yr ADY yn ddigonol, neu os nad yw’n gallu pennu’r DDdY yn ddigonol, gall atgyfeirio achos y plentyn neu’r person ifanc at yr awdurdod lleol er mwyn iddo benderfynu ar ADY a llunio CDU:

en-gb	The school or FEI would need to request the local authority to take over responsibility under section 28 of the Act.
cy-gb	Byddai angen i’r ysgol neu’r sefydliad AB ofyn i’r awdurdod lleol gymryd cyfrifoldeb o dan adran 28 o’r Ddeddf.

en-gb	A local authority’s request for information or other help from relevant persons may relate to a particular child or young person, or may refer to a more general matter to support the local authority to exercise its functions.
cy-gb	Efallai y bydd cais awdurdod lleol am wybodaeth neu am fath arall o gymorth gan bersonau perthnasol yn ymwneud â phlentyn neu berson ifanc penodol, neu efallai y bydd yn cyfeirio at fater mwy cyffredinol i gefnogi’r awdurdod lleol i arfer ei swyddogaethau.

en-gb	Where the local authority’s request is for the purpose of exercising a function which relates to a particular child or young person, and the relevant person is under the duty to comply with the request, the relevant person must comply promptly and in any event by the end of the period of six weeks from receiving the request.
cy-gb	Os mai arfer swyddogaeth sy’n ymwneud â phlentyn neu berson ifanc penodol yw diben cais yr awdurdod lleol, ac os yw’r person perthnasol o dan ddyletswydd i gydymffurfio â’r cais, rhaid i’r person perthnasol gydymffurfio’n brydlon, ac yn sicr o fewn chwe wythnos i gael y cais.

en-gb	The relevant person need not comply with the request by the end of that 6 week period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes angen i’r person perthnasol gydymffurfio â’r cais o fewn y cyfnod chwe wythnos hwnnw os yw’n anymarferol gwneud hynny oherwydd amgylchiadau sydd y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	Regulation 31 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	Rheoliad 31 o Reoliadau Anghenon Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	If the relevant person knows it is not going to be able to respond before the end of that six week period, it shouldinform the local authority at the earliest opportunity of this, the reasons for it, and indicate when it expects to be able to respond.
cy-gb	Os yw’r person perthnasol yn gwybod na fydd yn gallu ymateb cyn diwedd y cyfnod hwnnw o chwe wythnos, dylairoi gwybod i’r awdurdod lleol cyn gynted â phosibl am hyn ac am y rhesymau dros hynny, a nodi pryd y mae’n disgwyl gallu ymateb.

en-gb	Where the local authority’s request for information or other help does not relate to a particular child or young person, the relevant person under a duty to comply must do so promptly.
cy-gb	Os nad yw cais yr awdurdod lleol am wybodaeth neu gymorth arall yn ymwneud â phlentyn neu berson ifanc penodol, rhaid10 i’r person perthnasol sydd o dan ddyletswydd i gydymffurfio wneud hynny yn brydlon.

en-gb	Such a request may, for example, relate to a local authority’s review of arrangements for children and young people who have ALN11 or putting in place a mechanism for effective communication relating to the exercise of functions under the Act generally.
cy-gb	Gallai cais o’r fath, er enghraifft, ymwneud ag adolygiad awdurdod lleol o’r trefniadau Gallai cais o’r fath, er enghraifft, ymwneud ag adolygiad awdurdod lleol o’r trefniadau ar gyfer plant a phobl ifanc ag ADY11 neu sefydlu mecanwaith ar gyfer cyfathrebu effeithiol sy’n ymwneud ag arfer swyddogaethau o dan y Ddeddf yn gyffredinol.

en-gb	Regulation 31 of the Additional Learning Needs (Wales) Regulations 2021.
cy-gb	10 Rheoliad 31 o Reoliadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (Cymru) 2021.

en-gb	11 Under section 63 of the Act.
cy-gb	11 Adran 63 o’r Ddeddf.

en-gb	When making a request for information or other help, a local authority shouldinform the relevant person that it is a request under section 65 of the Act and, unless it is obvious, state whether or not the request is made in respect of a particular child or young person.
cy-gb	Wrth wneud cais am wybodaeth neu gymorth arall, dylai awdurdod lleol roi gwybod i’r person perthnasol ei fod yn gais o dan adran 65 o’r Ddeddf ac, oni bai ei bod yn amlwg, dylid nodi p’un a yw’r cais yn ymwneud â phlentyn neu berson ifanc penodol ai peidio.

en-gb	The local authority shouldalso inform the relevant person of the requirement to respond promptly and, where the request relates to a particular child or young person, by the end of the 6 week period, unless the exception applies.
cy-gb	Dylai’r awdurdod lleol hefyd roi gwybod i’r person perthnasol am y gofyniad i ymateb yn brydlon ac, os yw’r cais yn ymwneud â phlentyn neu berson ifanc penodol, erbyn diwedd y cyfnod chwe wythnos oni bai bod yr eithriad yn berthnasol.

en-gb	The local authority mayalso inform the relevant person of any earlier time by when it might be helpful for the local authority to receive the response, and maydraw the relevant person’s attention to the Code.
cy-gb	Caiff yr awdurdod lleol hefyd roi gwybod i’r person perthnasol am unrhyw amser cynharach pan fyddai’n fuddiol i’r awdurdod lleol gael yr ymateb, achaiffdynnu sylw’r person perthnasol at y Cod.

en-gb	This is to alert the relevant person to their duties under the Act, and to better inform them of the nature of the request to support an appropriate response, for example by responding much earlier than the 6 week deadline if the request is urgent.
cy-gb	Byddai hyn yn rhybuddio’r person perthnasol am ei ddyletswyddau o dan y Ddeddf, ac yn rhoi rhagor o wybodaeth iddo ynghylch natur y cais er mwyn gallu ymateb yn briodol, er enghraifft drwy ymateb yn llawer cynharach na’r terfyn amser o chwe wythnos os yw’r cais yn un brys.

en-gb	This might be particularly important when requesting information or other help from relevant persons who may rarely receive requests under the ALN system.
cy-gb	Gallai hyn fod yn arbennig o bwysig wrth wneud cais am wybodaeth neu gymorth arall gan bersonau perthnasol nad ydynt yn cael fawr ddim ceisiadau o dan y system ADY o bosibl.

en-gb	For example, when preparing or reviewing an IDP, a local authority may request information from a relevant person outside Wales, such as a request for information about a child or young person to a youth offending team in England.
cy-gb	Er enghraifft, wrth lunio neu adolygu CDU, efallai y bydd awdurdod lleol yn gwneud cais am wybodaeth gan berson perthnasol y tu allan i Gymru, er enghraifft, cais am wybodaeth am blentyn neu berson ifanc i dîm troseddwyr ifanc yn Lloegr.

en-gb	Identifying ALN in respect of children under compulsory school age – health bodies’ role and duty to inform
cy-gb	Adnabod ADY mewn plant o dan oedran ysgol gorfodol - rôl cyrff iechyd a’r ddyletswydd i roi gwybod

en-gb	Health bodies can support early identification of young children who may have ALN through a range of services.
cy-gb	Gall cyrff iechyd helpu i adnabod yn gynnar y plant bach hynny a allai fod ag ADY, drwy gyfrwng gwasanaethau o bob math.

en-gb	Health professionals, such as paediatricians and health visitors, often come into contact with the child before education professionals.
cy-gb	Yn aml, mae gweithwyr iechyd proffesiynol, fel pediatregwyr ac ymwelwyr iechyd, yn dod i gysylltiad â’r plentyn cyn gweithwyr addysg proffesiynol.

en-gb	They are therefore often in a position to identify potential ALN before anyone else.
cy-gb	Felly, yn aml, maent mewn sefyllfa i adnabod ADY posibl cyn unrhyw un arall.

en-gb	Standard health assessments, such as the hearing screening test, which is used to check the hearing of all new-born babies, enable very early identification of a range of medical and physical difficulties.
cy-gb	Mae asesiadau iechyd safonol, megis y prawf sgrinio clyw, a ddefnyddir i wirio clyw pob baban newydd-anedig, yn ei gwneud yn bosibl adnabod amrywiaeth o anawsterau meddygol a chorfforol yn gynnar iawn.

en-gb	Where a health body, in the course of exercising its functions in relation to a child who is under compulsory school age and for whom a local authority is responsible,forms the opinion that the child has, or probably has, ALN, it must inform the child’s parent of its opinion and of its duty (described in the next paragraph) to bring this to the attention of a local authority.
cy-gb	Os bydd corff iechyd, wrth arfer ei swyddogaethau mewn perthynas â phlentyn sydd o dan oedran ysgol gorfodol ac y mae awdurdod lleol yn gyfrifol amdano, yn dod i’r casgliad bod gan y plentyn ADY, neu fod ganddo ADY yn fwy na thebyg, rhaid iddo roi gwybod i riant y plentyn am ei farn ac am ei ddyletswydd (a ddisgrifir yn y paragraff nesaf) i dynnu sylw awdurdod lleol at hyn.

en-gb	It must give the parent an opportunity to discuss the issue with one of its officers.
cy-gb	Rhaid iddo roi cyfle i’r rhiant drafod y mater gydag un o’i swyddogion.

en-gb	Having had that discussion, if the health body remains of the opinion that the child has, or probably has ALN, and is satisfied that bringing this to the attention of the local authority would be in the child’s best interests, it must14 then do so.
cy-gb	Ar ôl cael y drafodaeth honno, os yw’r corff iechyd yn parhau i fod o’r farn bod gan y plentyn ADY, neu fod ganddo ADY yn fwy na thebyg a’i fod yn fodlon y byddai dwyn hyn i sylw’r awdurdod lleol er lles pennaf y plentyn, rhaid14 iddo wneud hynny.

en-gb	For these purposes, the local authority to whose attention the health body is required to bring the matter, is the local authority responsible for the child or, if the child is looked after,16 the local authority that looks after the child.
cy-gb	At y dibenion hyn, yr awdurdod lleol y mae hi’n ofynnol i’r corff iechyd ddwyn y mater i’w sylw yw’r awdurdod lleol sy’n gyfrifol am y plentyn neu, os yw’r plentyn yn derbyn gofal,16 yr awdurdod lleol sy’n gofalu am y plentyn.

en-gb	This is the local authority responsible for the child (i.e. the local authority in whose area the child is) (section 99(4) of the Act).
cy-gb	Dyma’r awdurdod lleol sy’n gyfrifol am y plentyn (h.y. yr awdurdod lleol y mae’r plentyn yn ei ardal) (adran 99(4) o’r Ddeddf).

en-gb	See Chapter 1 for more information about the meaning of this.
cy-gb	Gweler Pennod 1 am ragor o wybodaeth am ystyr hyn.

en-gb	16 See Chapter 1 for the meaning of a child being looked after.
cy-gb	16 Gweler Pennod 1 am ystyr plentyn sy’n derbyn gofal.

en-gb	17 Section 64(5) of the Act.
cy-gb	Adran 64(5) o’r Ddeddf.

en-gb	Whether bringing it to the attention of the local authority is in the best interests of the child or not, is for the health body to determine.
cy-gb	Y corff iechyd sydd i benderfynu ai dod â’r mater i sylw’r awdurdod lleol yw’r peth gorau ar gyfer y plentyn ai peidio.

en-gb	Relevant factors could include whether:
cy-gb	Ymhlith y ffactorau perthnasol, gellid ystyried:

en-gb	informing the local authority will help the authority plan for provision that the child will require when he or she attends an early years setting or primary school;
cy-gb	a fydd rhoi gwybod i’r awdurdod lleol yn helpu’r awdurdod i gynllunio ar gyfer darpariaeth y bydd ei hangen ar y plentyn pan fydd yn mynychu lleoliad blynyddoedd cynnar neu ysgol gynradd;

en-gb	informing the local authority could enable it to put ALP in place before the child reaches compulsory school age – this early intervention may reduce the impact of ALN on the child or prevent the impact of ALN on the child from becoming more severe;
cy-gb	a allai rhoi gwybod i’r awdurdod lleol ei alluogi i sefydlu DDdY cyn i’r plentyn gyrraedd yr oedran ysgol gorfodol - gallai’r ymyriad cynnar hwn leihau effaith ADY ar y plentyn neu osgoi gwaethygu effaith ADY ar y plentyn;

en-gb	the local authority might be able to support the parents to support their child in other ways.
cy-gb	a fydd yr awdurdod lleol o bosibl yn gallu cefnogi’r rhieni i gefnogi eu plentyn mewn ffyrdd eraill.

en-gb	Such support might be emotional or help to establish trust and positive relationships between the local authority and the parents.
cy-gb	Gallai cymorth o’r fath fod yn emosiynol neu helpu i sefydlu ymddiriedaeth a pherthynas gadarnhaol rhwng yr awdurdod lleol a’r rhieni.

en-gb	In most situations, it would be likely that bringing the matter to the attention of the local authority would be in the child’s best interests, but there might occasionally be over-riding reasons why this would not be case, or it might not be the case at the current time.
cy-gb	Yn y rhan fwyaf o sefyllfaoedd, dwyn y mater i sylw’r awdurdod lleol fyddai’r peth gorau ar gyfer y plentyn yn ôl pob tebyg, ond gallai fod rhesymau eraill sy’n drech na hyn mewn rhai achosion, neu mae’n bosibl nad dyna fyddai’r peth gorau ar yr adeg honno.

en-gb	The discussion with the parents is the opportunity to explore whether there are any countervailing considerations, as well as to ascertain the parents’ views.
cy-gb	Y drafodaeth gyda’r rhieni yw’r cyfle i archwilio a oes unrhyw ystyriaethau gwrthbwysol, yn ogystal â chanfod barn y rhieni.

en-gb	If the health body is of the opinion that a particular voluntary organisation is likely to be able to give the parents advice or other assistance in connection with any ALN the child may have, it must17 inform the parents of that.
cy-gb	Os bydd y corff iechyd o’r farn bod corff gwirfoddol penodol yn debygol o allu rhoi cyngor neu gymorth arall i’r rhieni mewn perthynas ag unrhyw ADY a allai fod gan y plentyn, rhaid iddo roi gwybod i’r rhieni.

en-gb	When a health authority notifies a local authority of its view that a child has or probably has ALN, the local authority is likely to be subject to the duty to decide whether or not the child does have ALN (see Chapter 11).
cy-gb	Pan fydd awdurdod iechyd yn hysbysu awdurdod lleol o’i farn bod gan blentyn ADY, neu fod ganddo ADY yn fwy na thebyg, mae’n debygol y bydd yr awdurdod lleol yn ddarostyngedig i’r ddyletswydd i benderfynu a oes gan y plentyn ADY ai peidio (gweler Pennod 11).

en-gb	ALP to be secured by NHS bodies
cy-gb	DDdY gan gyrff y GIG

en-gb	Some children and young people will require the support of NHS bodies to help meet their needs.
cy-gb	Bydd angen cymorth cyrff y GIG er mwyn diwallu anghenion rhai plant a phobl ifanc.

en-gb	NHS bodies can help meet the needs of children and young people in a range of ways.
cy-gb	Gall cyrff y GIG helpu i ddiwallu anghenion plant a phobl ifanc mewn pob math o ffyrdd.

en-gb	For instance, they can:
cy-gb	Er enghraifft, gallant:

en-gb	provide advice on the ALP to be secured;
cy-gb	ddarparu cyngor ar y DDdY i’w chyflwyno;

en-gb	provide advice to improve effective and timely identification for a child or young person with ALN;
cy-gb	darparu cyngor er mwyn helpu i adnabod anghenion dysgu ychwanegol plentyn neu berson ifanc yn fwy effeithiol ac amserol;

en-gb	provide advice to staff on the modification of the environment within which the child or young person receives their education;
cy-gb	darparu cyngor i staff ar addasu amgylchedd addysg y plentyn neu’r person ifanc;

en-gb	provide training for staff in a school or FEI to meet particular needs for a child or young person with ALN;
cy-gb	darparu hyfforddiant i staff mewn ysgol neu sefydliad addysg bellach i ddiwallu anghenion dysgu ychwanegol penodol plentyn neu berson ifanc;

en-gb	support the monitoring of the child’s progress and provide reports as required.
cy-gb	 cefnogi’r gwaith o fonitro cynnydd y plentyn a darparu adroddiadau yn ôl y gofyn.

en-gb	A local authority may seek this sort of input from an NHS body by making a request for information or other help (see paragraphs 21.5 to 21.13).
cy-gb	Caiff awdurdod lleol geisio mewnbwn o’r math hwn gan un o gyrff y GIG drwy wneud cais am wybodaeth neu gymorth arall (gweler paragraffau 21.5 hyd 21.13).

en-gb	In addition, under the ALN system, NHS bodies have a role to play in delivering ALP, where the ALP is something they would normally provide as part of the health service in Wales (see Chapter 23 for more information on ALP and its intended outcomes).
cy-gb	Yn ogystal, o dan y system ADY, mae gan gyrff y GIG rôl i’w chwarae wrth gyflwyno DDdY, os yw’r ddarpariaeth yn rhywbeth y byddent yn ei chyflwyno’n arferol fel rhan o’r gwasanaeth iechyd yng Nghymru (gweler Pennod 23  i gael gwybod rhagor am DDdY a’r canlyniadau a fwriedir).

en-gb	A local authority or FEI may refer a matter to an NHS body, asking it to consider whether there is any relevant treatment or service that is likely to be of benefit in addressing the ALN of a child or young person (but see below for the details of who may make a referral and what it must do first).
cy-gb	Caiff awdurdod lleol neu sefydliad addysg bellach atgyfeirio mater at un o gyrff y GIG, gan ofyn iddo a oes unrhyw driniaeth neu wasanaeth perthnasol sy’n debygol o helpu i fynd i’r afael ag ADY plentyn neu berson ifanc (ond gweler y manylion isod ynghylch y rhai a gaiff wneud atgyfeiriad a’r hyn y mae’n rhaid ei wneud yn gyntaf).

en-gb	It could do this where it considers that an NHS body might be able to provide ALP to meet a child or young person’s needs.
cy-gb	Gallai wneud hyn pan fyddai’n ystyried y gallai un o gyrff y GIG fod mewn sefyllfa i gyflwyno DDdY i ddiwallu anghenion plentyn neu berson ifanc.

en-gb	A relevant treatment or service is a treatment or service that an NHS body would normally provide as part of the comprehensive health service in Wales.
cy-gb	Ystyr triniaeth neu wasanaeth perthnasol yw triniaeth neu wasanaeth y byddai un o gyrff y GIG yn ei ddarparu’n arferol fel rhan o wasanaeth iechyd cynhwysfawr yng Nghymru.19

en-gb	Section 20(6) of the Act.
cy-gb	19 Adran 20(6) o’r Ddeddf.

en-gb	When referring a matter to a Local Health Board, the referral shouldbe made to the Local Health Board responsible for the child or young person.
cy-gb	Wrth atgyfeirio mater at Fwrdd Iechyd Lleol dylidatgyfeirio’r achos at y Bwrdd Iechyd Lleol sy’n gyfrifol am y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	In most instances, a Local Health Board is responsible for the persons usually resident in the area for which it is established.
cy-gb	Yn y rhan fwyaf o achosion, mae Bwrdd Iechyd Lleol yn gyfrifol am y rhai sydd fel arfer yn preswylio yn yr ardal y’i sefydlwyd ar ei chyfer.

en-gb	In the event that the Local Health Board considers that it is not responsible for the child or young person, it shouldraise the matter at the earliest opportunity with the local authority or FEI that made the referral, so that if it is not responsible, the local authority or FEI can, as soon as possible, make a referral to the Local Health Board that is responsible for the child or young person.
cy-gb	Os bydd y Bwrdd Iechyd Lleol o’r farn nad yw’n gyfrifol am y plentyn neu’r person ifanc, dylaigodi’r mater ar y cyfle cynharaf bosibl gyda’r awdurdod lleol neu’r sefydliad addysg bellach a atgyfeiriodd yr achos er mwyn i’r awdurdod lleol neu’r sefydliad addysg bellach, os nad yw’n gyfrifol, allu gwneud atgyfeiriad at y Bwrdd Iechyd Lleol sy’n gyfrifol am y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	The Local Health Boards (Directed Functions) (Wales) Regulations 2009.
cy-gb	Rheoliadau’r Byrddau Iechyd Lleol (Swyddogaethau a Gyfarwyddir) (Cymru) 2009.

en-gb	Who can make a referral to an NHS body?
cy-gb	Pwy all atgyfeirio achos at gyrff y GIG?

en-gb	The referral relates to
cy-gb	Mae’r achos yn ymwneud â

en-gb	The body that can refer
cy-gb	Y corff sy’n gallu atgyfeirio21

en-gb	Section 20(2) of the Act.
cy-gb	21 Adran 20(2) o’r Ddeddf.

en-gb	A child
cy-gb	Plentyn

en-gb	A local authority
cy-gb	Awdurdod lleol

en-gb	A young person who is a registered pupil at a maintained school
cy-gb	Person ifanc sy’n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir

en-gb	A young person who is not a registered pupil at a maintained school (e.g. is educated at an FEI or specialist placement)
cy-gb	Person ifanc nad yw’n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir (e.e. sy’n cael ei addysgu mewn sefydliad addysg bellach neu leoliad arbenigol)

en-gb	The body preparing or maintaining an IDP for the young person, which would either be a local authority or an FEI
cy-gb	Y corff sy’n llunio neu’n cynnal CDU y person ifanc, sef naill ai awdurdod lleol neu sefydliad addysg bellach

en-gb	A local authority or FEI must notmake a referral to an NHS body unless it-
cy-gb	Ni chaiffawdurdod lleol na sefydliad addysg bellach atgyfeirio achos at unrhyw un o gyrff y GIG oni bai:

en-gb	has informed the child or young person and, in the case of a child, their parent, that it intends to make the referral,
cy-gb	ei fod wedi rhoi gwybod i’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant, ei fod yn bwriadu atgyfeirio’r achos,

en-gb	has given the child or young person and, in the case of a child, their parent, an opportunity to discuss whether the referral should be made, and
cy-gb	ei fod wedi rhoi cyfle i’r plentyn neu’r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant, drafod p’un a ddylid atgyfeirio’r achos, ac

en-gb	is satisfied that making the referral is in the best interests of the child or young person.
cy-gb	ei fod yn fodlon mai atgyfeirio’r achos sy’n sicrhau budd pennaf y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	When referring a matter to an NHS body, a local authority shouldinform the NHS body that the referral is made under section 20 of the Act.
cy-gb	Wrth atgyfeirio mater i un o gyrff y GIG, dylai awdurdod lleol roi gwybod i’r corff hwnnw bod yr achos yn cael ei atgyfeirio o dan adran 20 o’r Ddeddf.

en-gb	Where a matter is referred, the NHS body must consider whether there is a relevant treatment or service that is likely to be of benefit in addressing the child or young person’s ALN – i.e. as referred to above, whether there is a treatment or service that it would normally provide (to that child or young person) as part of the comprehensive health service in Wales.
cy-gb	Pan atgyfeirir mater, rhaid i gorff y GIG ystyried a oes triniaeth neu wasanaeth perthnasol sy’n debygol o fod yn fuddiol o ran mynd i’r afael ag ADY y plentyn neu’r person ifanc – h.y. fel y cyfeirir atynt uchod, a oes triniaeth neu wasanaeth y byddai’n ei ddarparu fel arfer (i’r plentyn neu’r person ifanc hwnnw) yn rhan o’r gwasanaeth iechyd cynhwysfawr yng Nghymru.

en-gb	If the NHS body identifies such a treatment or service it must-
cy-gb	Os bydd corff y GIG yn nodi triniaeth neu wasanaeth o’r fath, rhaid24 iddo-

en-gb	Section 20(5) of the Act.
cy-gb	24 Adran 20(5) o’r Ddeddf.

en-gb	25 Section 21(1) of the Act.
cy-gb	Adran 21(1) o’r Ddeddf.

en-gb	secure the treatment or service for the child or young person,
cy-gb	sicrhau’r driniaeth neu’r gwasanaeth ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc 

en-gb	decide whether the treatment or service should be provided to the child or young person in Welsh, and
cy-gb	penderfynu a ddylid darparu’r driniaeth neu’r gwasanaeth i’r plentyn neu’r person ifanc drwy’r Gymraeg, a

en-gb	take all reasonable steps to secure that the treatment or service is provided in Welsh, if it decides that the treatment or service should be provided to the child or young person in Welsh.
cy-gb	chymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y driniaeth neu’r gwasanaeth yn cael ei ddarparu drwy’r Gymraeg, os yw’n penderfynu y dylid darparu’r driniaeth neu’r gwasanaeth i’r plentyn neu’r person ifanc drwy’r Gymraeg.

en-gb	It must25 also-
cy-gb	Rhaid iddo hefyd-

en-gb	inform the FEI or local authority that made the referral of the treatment or service,
cy-gb	roi gwybod i’r sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol a atgyfeiriodd yr achos am y driniaeth neu’r gwasanaeth,

en-gb	if the referral was not made by a body that maintains the IDP, inform the body which does maintain the IDP of the treatment or service, and
cy-gb	os nad atgyfeiriwyd yr achos gan gorff sy’n cynnal y CDU, rhoi gwybod i’r corff sy’n cynnal y CDU am y driniaeth neu’r gwasanaeth, ac

en-gb	if the NHS body considers that the treatment or service should be provided in Welsh, inform those listed above (in the previous two bullets) that it should be provided in Welsh.
cy-gb	os yw corff y GIG o’r farn y dylid darparu’r driniaeth neu’r gwasanaeth drwy’r Gymraeg, rhoi gwybod i’r rheini a restrwyd uchod (yn y ddau bwynt bwled blaenorol) y dylid ei ddarparu drwy’r Gymraeg.

en-gb	Following a referral, if an NHS body does not identify a relevant treatment or service that is likely to be of benefit in addressing the child or young person’s ALN, it must:
cy-gb	Ar ôl i achos gael ei atgyfeirio, os na fydd corff y GIG yn nodi triniaeth neu wasanaeth perthnasol sy’n debygol o fod o fudd er mwyn mynd i’r afael ag ADY y plentyn neu’r person ifanc, rhaid iddo:

en-gb	inform the body that made the referral of that fact, and
cy-gb	roi gwybod am hynny i’r corff a aygyfeiriodd yr achos

en-gb	if the referral was not made by a body that maintains an IDP for the child or young person, inform the body that maintains the plan of that fact.
cy-gb	os nad atgyfeiriwyd yr achos gan gorff sy’n cynnal CDU ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc, rhoi gwybod am hynny i’r corff sy’n cynnal y cynllun.

en-gb	The NHS body must comply with the duty to inform of the outcome of its consideration (described in paragraphs 21.30 – 21.31) promptly and in any event before the end of the period of six weeks from receiving the referral.
cy-gb	Rhaid i gorff y GIG gydymffurfio â’r ddyletswydd i roi gwybod am ganlyniad ei ystyriaeth (a ddisgrifir ym mharagraffau 21.30 - 21.31) yn brydlon, ac yn sicr cyn diwedd y cyfnod o chwe wythnos ar ôl i’r atgyfeiriad ddod i law.

en-gb	The NHS body need not comply with the duty to inform of the outcome of its consideration before the end of that six week period if it is impractical to do so due to circumstances beyond its control.
cy-gb	Nid oes angen i gorff y GIG gydymffurfio â’r ddyletswydd i hysbysu ynghylch canlyniad ei ystyriaeth cyn diwedd y cyfnod chwe wythnos os yw’n anymarferol gwneud hynny oherwydd amgylchiadau sydd y tu hwnt i’w reolaeth.

en-gb	If the NHS body knows it is not going to be able to respond by the end of the six week deadline, the NHS bodyshouldinform the local authority or FEI that made the referral at the earliest opportunity of this, the reasons for the delay, and indicate when it expects to be able to respond.
cy-gb	Os bydd corff y GIG yn gwybod na fydd yn gallu ymateb erbyn diwedd y chwe wythnos, dylai corff y GIG roi gwybod am hynny i’r awdurdod lleol neu’r sefydliad addysg bellach a wnaeth yr atgyfeiriad ar y cyfle cyntaf, rhoi gwybod am y rhesymau dros yr oedi a nodi pryd y mae’n disgwyl gallu ymateb.

en-gb	If a relevant treatment or service is identified and the NHS body informs the body maintaining the IDP of it, the body maintaining the IDP must then describe the treatment or service in the IDP, specifying that it is ALP to be secured by the NHS body.
cy-gb	Os nodir triniaeth neu wasanaeth perthnasol ac os bydd corff y GIG yn hysbysu’r corff sy’n cynnal y CDU yn ei gylch, rhaid i’r corff sy’n cynnal y cynllun wedyn ddisgrifio’r driniaeth neu’r gwasanaeth yn y CDU, gan nodi mai DDdY i’w sicrhau gan gorff y GIG ydyw.

en-gb	If the NHS body considered that the treatment or service should be provided in Welsh and so informed the body maintaining the IDP, the body maintaining the IDP must specify in the IDP that the treatment or service is ALP that should be provided in Welsh.
cy-gb	Os bydd corff y GIG o’r farn y dylid darparu’r driniaeth neu’r gwasanaeth drwy’r Gymraeg ac os bydd wedi hysbysu’r corff sy’n cynnal y CDU o hynny, rhaid i’r corff sy’n cynnal y cynllun nodi yn y CDU mai DDdY i’w chyflwyno drwy’r Gymraeg yw’r driniaeth neu’r gwasanaeth.

en-gb	Further information about IDPs and their content is set out in Chapter 23.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am CDUau a’u cynnwys wedi’i nodi ym Mhennod 23.

en-gb	31 Section 20(5) of the Act.
cy-gb	Adran 20(5) o’r Ddeddf.

en-gb	To support this process, the body responsible for maintaining the IDP shouldsend the NHS body a template in which the NHS body can describe the ALP it has identified.
cy-gb	I ategu’r broses hon, dylai’r corff sy’n gyfrifol am gynnal y CDU anfon templed at gorff y GIG y gall corff y GIG ei lenwi i ddisgrifio’r DDdY sydd wedi’i nodi ganddo.

en-gb	The NHS body shouldsend the completed template back to the body maintaining the IDP to ensure the description in the IDP is accurate.
cy-gb	Ar ôl ei lenwi, dylai corff y GIG anfon y templed yn ôl at y corff sy’n cynnal y CDU i sicrhau bod y disgrifiad yn y CDU yn gywir.

en-gb	A template is provided in Annex C.
cy-gb	Darperir templed yn Atodiad C.

en-gb	As noted above, the NHS body must31 secure for the child or young person the ALP that is a treatment or service it has identified.
cy-gb	Fel y nodir uchod, rhaid i gorff y GIG sicrhau’r DDdY ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc sy’n driniaeth neu’n wasanaeth a nodwyd ganddo.

en-gb	The description of this ALP must notbe removed from the IDP or revised except on review of the IDP and with the agreement, or at the request, of the NHS body.
cy-gb	Nicheir tynnu’r disgrifiad o’r DDdY hon o’r CDU na’i ddiwygio ac eithrio ar ôl adolygu’r CDU ac os bydd corff y GIG yn cytuno neu’n gwneud cais am hynny.

en-gb	The NHS body mayrequest a review at any time and if it does so, the body maintaining the IDP mustreview it.
cy-gb	Caiffcorff y GIG wneud cais am adolygiad ar unrhyw adeg ac, os gwnaiff hynny, rhaid i’r corff sy’n cynnal y CDU ei adolygu.

en-gb	If, on review, the NHS body requests the body maintaining an IDP to remove or change the description of the ALP that the NHS body must secure; the school, FEI or local authority that maintains the IDP must comply with the request.
cy-gb	Os bydd corff y GIG, yn ei adolygiad, yn gofyn i’r corff sy’n cynnal CDU ddileu neu newid y disgrifiad o’r DDdY y mae’n rhaid i gorff y GIG eu sicrhau; rhaid i’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol sy’n cynnal y CDU gydymffurfio â’r cais.

en-gb	For more information on reviewing IDPs see Chapter 25.
cy-gb	I gael rhagor o wybodaeth am adolygu CDUau gweler Pennod 25.

en-gb	Under section 23 or 24 of the Act.
cy-gb	O dan adran 23 neu 24 o’r Ddeddf.

en-gb	Sections 23(7) and 24(6) of the Act.
cy-gb	Adrannau 23(7) a 24(6) o’r Ddeddf.

en-gb	In the event that a child or young person is no longer the responsibility of the Local Health Board identified in an IDP as responsible for securing ALP (for example, following the child or young person’s move out of the Local Health Board’s area), that Local Health Board may request the school, FEI or local authority which maintains the IDP to review it; and that the description of ALP specified as for it to secure is removed upon review.
cy-gb	Os bydd plentyn neu berson ifanc yn peidio â bod yn gyfrifoldeb i’r Bwrdd Iechyd Lleol a nodwyd mewn CDU fel y corff sy’n gyfrifol am sicrhau DDdY (er enghraifft, ar ôl i’r plentyn neu’r person ifanc symud allan o ardal y Bwrdd Iechyd Lleol), caiff y Bwrdd Iechyd Lleol hwnnw ofyn i’r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol sy’n cynnal y CDU ei adolygu; a gofyn am gael gwared ar y disgrifiad o’r DDdY a bennwyd fel darpariaeth iddo ef ei sicrhau wrth gynnal yr adolygiad.

en-gb	The Local Health Board would need to do this to be relieved of its duty to secure that ALP.
cy-gb	Byddai angen i’r Bwrdd Iechyd Lleol wneud hyn er mwyn cael ei ryddhau o’i ddyletswydd i sicrhau’r DDdY honno.

en-gb	The school, local authority or FEI, mustthen review the IDP and remove or change the description of the ALP, so that it is no longer specified as to be secured by that Local Health Board.
cy-gb	Yna rhaid i’r ysgol, yr awdurdod lleol neu’r sefydliad addysg bellach adolygu’r CDU a newid neu gael gwared ar y disgrifiad o’r DDdY, fel na phennir mwyach mai’r Bwrdd Iechyd Lleol hwnnw sydd i’w darparu.

en-gb	The school, FEI or local authority, as the case may be, may39 make a referral to the Local Health Board that has become responsible for the child or young person.
cy-gb	Caiff39 yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol, fel y bo’n berthnasol, atgyfeirio’r achos at y Bwrdd Iechyd Lleol sydd wedi dod yn gyfrifol am y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	Sections 23(7), 24(6) and 21(6) of the Act.
cy-gb	Adrannau 23(7), 24(6) a 21(6) o’r Ddeddf.

en-gb	Sections 23(7), 24(6) and 21(7) of the Act.
cy-gb	Adrannau 23(7), 24(6) a 21(7) o’r Ddeddf.

en-gb	See also Chapter 25 on reviews of IDPs.
cy-gb	Gweler hefyd Pennod 25 am adolygu CDUau 39

en-gb	39 Section 20 of the Act (subject to the conditions set out above).
cy-gb	Adran 20 o’r Ddeddf (yn ddarostyngedig i’r amodau a nodir uchod).

en-gb	All those concerned with making ALP for a child with ALN who is being educated in a mainstream maintained school, must secure that the child engages in the activities of the school together with children who do not have ALN.
cy-gb	Rhaid i bawb sy’n ymwneud â sicrhau DDdY ar gyfer plentyn ag ADY sy’n cael ei addysgu mewn ysgol brif ffrwd a gynhelir sicrhau bod y plentyn yn cymryd rhan yng ngweithgareddau’r ysgol ochr yn ochr â phlant nad oes ganddynt ADY.

en-gb	This only applies so far as is reasonably practicable and compatible with:
cy-gb	Dim ond i’r graddau y mae’n rhesymol ymarferol ac yn gydnaws â’r canlynol y mae hyn yn gymwys:

en-gb	the child receiving ALP called for by their ALN,
cy-gb	bod y plentyn yn derbyn DDdY sydd ei hangen oherwydd ei ADY,

en-gb	the provision of efficient education for the children with whom he or she will be educated, and
cy-gb	bod addysg effeithlon yn cael ei darparu i’r plant y bydd ef neu hi yn cael ei (h)addysgu gyda nhw, a

en-gb	the efficient use of resources.
cy-gb	bod adnoddau yn cael eu defnyddio’n effeithlon.

en-gb	If the Tribunal orders the revision of an IDP in relation to ALP specified as ALP an NHS body must secure, an NHS body is not required to secure the revised ALP unless it agrees to do so.
cy-gb	Os bydd y Tribiwnlys yn gorchymyn diwygio CDU mewn perthynas â DDdY y nodwyd ei bod yn DDdY y mae’n rhaid i un o gyrff y GIG ei sicrhau, nid yw’n ofynnol i gorff y GIG sicrhau’r DDdY ddiwygiedig oni bai ei fod yn cytuno i wneud hynny.

en-gb	The body maintaining the IDP shouldwork with the NHS body in such circumstances to see what agreement can be reached.
cy-gb	Dylai’r corff sy’n cynnal y CDU weithio gyda chorff y GIG o dan amgylchiadau o’r fath i weld pa gytundeb y gellir ei gyrraedd.

en-gb	Meetings about ALN and IDPs
cy-gb	Cyfarfodydd am ADY a CDUau

en-gb	This chapter sets out guidance and good practice principles for meetings about ALN and IDPs.
cy-gb	Mae’r bennod hon yn nodi canllawiau ac egwyddorion arfer dda ar gyfer cyfarfodydd am ADY a CDU.

en-gb	It deals with the role of meetings in the ALN system, good practice principles, preparing for them and what should be covered at particular types of meeting.
cy-gb	Mae'n ymdrin â rôl cyfarfodydd yn y system ADY, egwyddorion arfer dda, paratoi ar eu cyfer a'r hyn y dylid ei drafod mewn mathau penodol o gyfarfod.

en-gb	As described in Chapter 4, there is a general duty to involve and support children, their parents and young people in decisions about them, including whether they have ALN and the preparation or review of IDPs.
cy-gb	Fel a ddisgrifiwyd ym Mhennod 4, mae dyletswydd gyffredinol i gynnwys a chefnogi plant, eu rhieni a phobl ifanc mewn penderfyniadau yn eu cylch, gan gynnwys p'un a oes ganddynt ADY a llunio neu adolygu CDU.

en-gb	(This chapter should be read in conjunction with Chapter 4; and, where meetings relate to a review of an IDP, Chapter 25).
cy-gb	(Dylid darllen y bennod hon ar y cyd â Phennod 4; a phan fo cyfarfodydd yn ymwneud ag adolygu CDU, ar y cyd â Phennod 25.)

en-gb	Meeting play a critical part in helping to fulfil this duty and ensure that a child or young person is at the heart of the process that identifies their ALN and determines their ALP.
cy-gb	Mae cyfarfodydd yn chwarae rhan allweddol o ran helpu i gyflawni'r ddyletswydd hon a sicrhau bod plentyn neu berson ifanc yn ganolog i'r broses sy'n adnabod ei ADY ac yn penderfynu ar ei DDdY.

en-gb	They can provide an effective opportunity for children, young people and parents to ask questions as they arise, offer views and respond to issues raised.
cy-gb	Gallant roi cyfle effeithiol i blant, pobl ifanc a rhieni ofyn cwestiynau wrth iddynt godi, cynnig barn ac ymateb i faterion a godir.

en-gb	They can also be a means for supporting children, their parents and young people to understand the processes and the issues.
cy-gb	Gallant hefyd fod yn ffordd o gynorthwyo plant, eu rhieni a phobl ifanc i ddeall y prosesau a'r materion dan sylw.

en-gb	They have the advantage of giving professionals present the opportunity to gauge whether a child, parent or young person has understood something and to seek to clarify points where it appears that they might not have done so.
cy-gb	Mae ganddynt y fantais o roi cyfle i weithwyr proffesiynol bennu a yw plentyn, rhiant neu berson ifanc wedi deall rhywbeth a cheisio egluro pwyntiau lle mae'n ymddangos nad ydynt wedi deall rhywbeth.

en-gb	Whilst meetings to discuss a child or young person’s education and needs have traditionally taken place face to face, advances in technology give more scope for meetings to take place wholly or partly virtually, connecting people who are located remotely from each other.
cy-gb	Er bod cyfarfodydd i drafod addysg ac anghenion plentyn neu berson ifanc wedi cael eu cynnal wyneb yn wyneb yn draddodiadol, mae datblygiadau technolegol yn rhoi mwy o gyfle i gynnal cyfarfodydd rhithwir, yn llwyr neu’n rhannol, gan gysylltu pobl sy’n bell oddi wrth ei gilydd.

en-gb	Whether it is appropriate to conduct a meeting in this way, will depend upon all the circumstances, including, critically, whether the child, their parent or the young person has sufficient access to the appropriate technology and would be able to participate effectively virtually.
cy-gb	Bydd angen ystyried yr holl amgylchiadau wrth benderfynu a yw hi’n briodol cynnal cyfarfod yn y modd hwn, gan gynnwys, yn hollbwysig, a yw’r dechnoleg briodol ar gael yn ddigon rhwydd i’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc, ac a fyddai’n gallu cymryd rhan yn effeithiol mewn cyfarfod rhithwir.

en-gb	Holding meetings with everyone in the same room is likely to be the most effective approach in most cases.
cy-gb	Mae’n debygol mai cyfarfodydd lle y mae pawb yn yr un ystafell fydd fwyaf effeithiol yn y rhan fwyaf o achosion.

en-gb	However, on some occasions, there may be obstacles to holding a meeting in that way and holding it wholly, or in part, virtually may be appropriate.
cy-gb	Fodd bynnag, mae’n bosibl y bydd rhwystrau rhag cynnal cyfarfod wyneb yn wyneb mewn rhai achosion ac fe allai fod yn briodol ei gynnal yn rhithiol, yn llwyr neu’n rhannol.

en-gb	For example, it could allow a professional, who is unable to attend at the meeting’s location, to participate in the discussion.
cy-gb	Er enghraifft, gallai ganiatáu i weithiwr proffesiynol gymryd rhan yn y drafodaeth, er na all fod yn bresennol yn lleoliad y cyfarfod.

en-gb	The guidance in this chapter assumes that the child will be present at the meeting.
cy-gb	Mae'r canllawiau yn y bennod hon yn cymryd y bydd y plentyn yn bresennol yn y cyfarfod.

en-gb	However, this might not always be appropriate, for example, a very young child is unlikely to attend and some children may only attend for part of the meeting.
cy-gb	Fodd bynnag, efallai na fydd hyn yn briodol ym mhob achos, er enghraifft, mae plentyn ifanc iawn yn annhebygol o fod yn bresennol a bydd rhai plant yn bresennol am ran o'r cyfarfod yn unig, o bosibl.

en-gb	Good practice principles for meetings
cy-gb	Egwyddorion arfer dda ar gyfer cyfarfodydd

en-gb	A maintained school, FEI or local authority holding a meeting with a child, their parent or a young person should:
cy-gb	Dylai ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol sy'n cynnal cyfarfod gyda phlentyn, ei riant neu berson ifanc:

en-gb	run the meeting(s) following person-centred practice approaches, and
cy-gb	gynnal y cyfarfod(ydd) gan dilyn dulliau ymarfer sy'n canolbwyntio ar unigolion; a

en-gb	take a person-centred practice approach to the gathering and presentation of information (where relevant).
cy-gb	chasglu a chyflwyno gwybodaeth mewn dull ymarfer sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn (lle bo'n berthnasol).

en-gb	Person-centred practice puts the child, child’s parent or young person at the centre of decisions.
cy-gb	Mae ymarfer sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn yn rhoi'r lle canolog i'r plentyn, rhiant y plentyn, neu'r person ifanc wrth wneud penderfyniadau.

en-gb	The Welsh Government has published a number of guidance documents on person-centred practice, which are available online.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi nifer o ddogfennau canllaw ar ymarfer sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn, ac maent ar gael ar lein.

en-gb	Person-centred Practice in Education:
cy-gb	Ymarfer sy'n canolbwyntio ar unigolion mewn addysg:

en-gb	a guide for early years, schools and colleges in Wales,  https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019-01/person-centred-practice-in-education-aguide-for-early-years-schools-and-colleges-in-wales.pdf
cy-gb	canllaw ar gyfer blynyddoedd cynnar, ysgolion a cholegau yng Nghymru,  https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019-01/ymarfer-sy-n-canolbwyntio-ar-unigolionmewn-addysg-canllaw-ar-gyfer-blynyddoedd-cynnar-ysgolion-a-cholegau-yng-nghymru.pdf

en-gb	Person-centred Reviews toolkit:
cy-gb	Pecyn cymorth adolygiadau sy'n canolbwyntio ar unigolion:

en-gb	a guide for early years, schools and colleges in Wales,  https://gov.wales/sites/default/files/publications/2018-12/person-centred-reviews-toolkit.pdf
cy-gb	canllaw ar gyfer blynyddoedd cynnar, ysgolion a cholegau yng Nghymru,  https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2018-12/pecyn-cymorth-adolygiadau-sy-ncanolbwyntio-ar-unigolion.pdf.

en-gb	As the key principle for meetings is to take a person-centred practice approach, the preparation for, format and conduct of any meeting and the number of meetings held will depend upon the particular circumstances of the case.
cy-gb	Gan mai'r egwyddor allweddol ar gyfer cyfarfodydd yw defnyddio dull gweithredu sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, bydd y gwaith o baratoi ar gyfer unrhyw gyfarfod, ei fformat a sut mae'n cael ei gynnal, a nifer y cyfarfodydd a gynhelir yn dibynnu ar amgylchiadau penodol yr achos.

en-gb	Any policies or processes of schools, FEIs or local authorities relating to meetings will need to be sufficiently flexible to allow for an approach that is appropriate in the individual circumstances of any case.
cy-gb	Bydd angen i unrhyw bolisïau neu brosesau sydd gan ysgolion, sefydliadau addysg bellach neu awdurdodau lleol ym maes cyfarfodydd fod yn ddigon hyblyg i ganiatáu dull sy'n briodol yn amgylchiadau unigol unrhyw achos.

en-gb	To give effect to person centred-practice, meetings shouldinvolve the child or young person and, in the case of a child, their parent attending.
cy-gb	Er mwyn gweithredu ymarfer sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, dylai cyfarfodydd gynnwys y plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant.

en-gb	However, this might not always be appropriate or possible.
cy-gb	Fodd bynnag, efallai na fydd hyn bob amser yn briodol nac yn bosibl.

en-gb	Meetings can be intimidating for children, their parents and young people, particularly if there are a large number of professionals in attendance.
cy-gb	Gall cyfarfodydd fod yn frawychus i blant, eu rhieni a phobl ifanc, yn enwedig os oes nifer fawr o weithwyr proffesiynol yn bresennol.

en-gb	The maintained school, FEI or local authority organising a meeting shouldconsider whether there are measures it could take which would better facilitate the participation of the child or young person, and in the case of a child, their parent in the meeting itself, or in the wider decision-making process.
cy-gb	Dylai'r ysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol sy'n trefnu cyfarfod ystyried a oes unrhyw fesurau y gallai eu rhoi ar waith a fyddai'n gwneud rhagor i hwyluso cyfranogiad y plentyn neu'r person ifanc, ac yn achos plentyn, ei riant yn y cyfarfod ei hun, neu yn y broses ehangach o wneud penderfyniadau.

en-gb	In doing this, it shouldtake into account the child, their parent or the young person’s views and any preferences they have previously expressed.
cy-gb	Wrth wneud hyn, dylai ystyried barn y plentyn, ei riant neu'r person ifanc ac unrhyw ddewisiadau a fynegwyd ganddynt yn flaenorol.

en-gb	Such measures could include the following:
cy-gb	Gallai mesurau o'r fath gynnwys y canlynol:

en-gb	a separate meeting or meetings with a child, their parent or young person and just one or two professionals.
cy-gb	cyfarfod neu gyfarfodydd ar wahân gyda phlentyn, ei riant neu berson ifanc a dim ond un neu ddau o weithwyr proffesiynol.

en-gb	This could be a meeting with the child, their parent or young person to elicit their views in advance of a larger meeting with all the necessary professionals.
cy-gb	Gallai hwn fod yn gyfarfod gyda'r plentyn, ei riant neu berson ifanc i fynnu eu barn cyn cyfarfod mwy gyda'r holl weithwyr proffesiynol angenrheidiol.

en-gb	There could also be a separate meeting afterwards to get the child, their parent or young person’s feedback on views reached at the larger meeting.
cy-gb	Gellid cael cyfarfod ar wahân wedyn i gael adborth y plentyn, ei riant neu'r person ifanc ar y safbwyntiau y daethpwyd iddynt yn y cyfarfod mwy.

en-gb	It might also be appropriate for the person organising a meeting with a large number of professionals to ask some of them to leave during the meeting if that would better enable the child, their parent or young person to give their views.
cy-gb	Gallai hefyd fod yn briodol i'r sawl sy'n trefnu cyfarfod gyda nifer fawr o weithwyr proffesiynol ofyn i rai ohonynt adael yn ystod y cyfarfod pe byddai hynny'n galluogi'r plentyn, ei riant neu'r person ifanc i fynegi ei farn yn well.

en-gb	a child or young person only attending part of the meeting;
cy-gb	plentyn neu berson ifanc yn bresennol ar gyfer rhan o'r cyfarfod yn unig;

en-gb	designing the layout of the room to suit the child, their parent or the young person;
cy-gb	cynllunio trefn yr ystafell i weddu i'r plentyn, ei riant neu'r person ifanc;

en-gb	holding the meeting in a room with which the child, their parent or young person is familiar or in which they are comfortable;
cy-gb	cynnal y cyfarfod mewn ystafell y mae'r plentyn, ei riant neu berson ifanc yn gyfarwydd â hi neu'n gyfforddus ynddi;

en-gb	having a teaching staff member present who the child or young person trusts or communicates well with to help explain matters and gauge whether the child or young person seems to have understood.
cy-gb	cael aelod o staff addysgu yn bresennol y mae'r plentyn neu'r person ifanc yn ymddiried ynddo neu'n cyfathrebu'n dda gydag ef i helpu i egluro materion a barnu a yw'r plentyn neu'r person ifanc wedi deall beth sy'n digwydd.

en-gb	The involvement of a person who is well-known to the child or young person may prompt greater confidence amongst the child, their parent or the young person;
cy-gb	Trwy gynnwys rhywun y mae'r plentyn neu'r person ifanc yn ei adnabod yn dda, gellir ennyn mwy o hyder ymhlith y plentyn, ei riant neu'r person ifanc;

en-gb	preparing a child, their parent or a young person for the meeting by explaining what will happen, how many people will be there, who will sit where, the questions they are likely to be asked and the issues likely to be discussed;
cy-gb	paratoi plentyn, ei riant neu berson ifanc ar gyfer y cyfarfod drwy egluro beth fydd yn digwydd, faint o bobl fydd yno, pwy fydd yn eistedd ble, y cwestiynau sy'n debygol o gael eu gofyn iddynt a'r materion sy'n debygol o gael eu trafod;

en-gb	enabling the child or young person to participate virtually, provided they are able to participate effectively (see paragraph 22.4).
cy-gb	galluogi’r plentyn neu’r person ifanc i gymryd rhan yn rhithiol, ar yr amod y gall gymryd rhan yn effeithiol (gweler paragraff 2.4).

en-gb	Where the meeting is for a maintained school, FEI or local authority to decide whether a child or young person has ALN or to prepare an IDP, the designated co-ordinator (see Chapters 11 to 17 and 19) shouldbe responsible for arranging the meeting and shouldlead it.
cy-gb	Os mai diben y cyfarfod yw i ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol benderfynu a oes gan blentyn neu berson ifanc ADY neu i lunio CDU, dylai'rcydgysylltydd dynodedig (gweler Penodau 11 hyd 17 a 19) fod yn gyfrifol am drefnu'r cyfarfod a dylaiarwain y cyfarfod.

en-gb	Similarly, when reviewing an IDP, it shouldbe the person responsible for conducting the review who is responsible for arranging the meeting and who shouldlead it.
cy-gb	Yn yr un modd, wrth adolygu CDU, y sawl sy'n gyfrifol am gynnal yr adolygiad ddylaifod yn gyfrifol am drefnu'r cyfarfod a'i arwain.

en-gb	For other meetings, they may be arranged and run in other ways, provided always that the approach is appropriate to the circumstances of the particular child and their parent or the young person.
cy-gb	Yn achos cyfarfodydd eraill, gellir eu trefnu a'u rhedeg mewn ffyrdd eraill, ar yr amod bob amser bod y dull yn briodol i amgylchiadau'r plentyn penodol a'i riant neu'r person ifanc.

en-gb	For example, a school or FEI might decide that the ALNCo should arrange and lead all meetings to seek consent from a young person to a decision on ALN, but, depending upon the circumstances, the ALNCo might need to involve a teacher who knows the young person better to take the lead in communicating with the young person at that meeting.
cy-gb	Er enghraifft, gallai ysgol neu sefydliad addysg bellach benderfynu y dylai'r Cydlynydd ADY drefnu ac arwain pob cyfarfod i gael cydsyniad gan berson ifanc i benderfyniad ar ADY, ond, yn dibynnu ar yr amgylchiadau, efallai y bydd angen i'r Cydlynydd ADY gynnwys athro sy'n adnabod y person ifanc yn well er mwyn arwain y broses o gyfathrebu â'r person ifanc yn y cyfarfod hwnnw.

en-gb	The maintained school, FEI or local authority shouldtake the time to explain to the child or young person, and in the case of a child, their parent the reasoning behind any decision that is made.
cy-gb	Dylai'rysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol gymryd yr amser i egluro i'r plentyn neu'r person ifanc, ac yn achos plentyn, i’w riant, y rhesymeg y tu ôl i unrhyw benderfyniad a wneir.

en-gb	This is especially important where there has been a difference of opinion.
cy-gb	Mae hyn yn arbennig o bwysig lle bu gwahaniaeth barn.

en-gb	Preparation for meetings
cy-gb	Paratoi ar gyfer cyfarfodydd

en-gb	Meetings, provided that they are properly prepared for, will usually be the most effective and efficient way of involving children, their parents and young people in decisions about ALN.
cy-gb	Ar yr amod y paratowyd yn briodol ar eu cyfer, cyfarfodydd, fel arfer, fydd y ffordd fwyaf effeithiol ac effeithlon o gynnwys plant, eu rhieni a phobl ifanc mewn penderfyniadau am ADY.

en-gb	Preparation for meetings is critical.
cy-gb	Mae’n hollbwysig paratoi ar gyfer cyfarfodydd.

en-gb	A maintained school, FEI or local authority shouldconsider whether they need to seek evidence or advice in advance of the meeting and consider who else ought to attend it.
cy-gb	Dylaiysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol ystyried a oes angen iddynt ofyn am dystiolaeth neu gyngor cyn y cyfarfod ac ystyried pwy arall ddylai fod yn bresennol.

en-gb	Evidence and advice will almost always be necessary for meetings to make decisions related to ALN matters.
cy-gb	Bydd angen tystiolaeth a chyngor bron ym mhob achos ar gyfer cyfarfodydd i wneud penderfyniadau sy'n ymwneud â materion ADY.

en-gb	The school, FEI or local authority organising the meeting must also have regard to the views, wishes and feelings of the child or young person and, in the case of a child, their parent when considering who should attend the meeting and its format.
cy-gb	Rhaid i'r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol sy'n trefnu'r cyfarfod roi sylw hefyd i farn, dymuniadau a theimladau'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant wrth ystyried fformat y cyfarfod a phwy ddylai fod yn bresennol.

en-gb	So far as possible, the person at the maintained school, FEI or local authority responsible for arranging a meeting ought to be aware of any other matters connected to the child or young person’s wider needs.
cy-gb	Cyn belled ag y bo modd, dylai'r person yn yr ysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am drefnu cyfarfod fod yn ymwybodol o unrhyw faterion eraill sy'n gysylltiedig ag anghenion ehangach y plentyn neu'r person ifanc.

en-gb	This may help them consider what further evidence to seek for the meeting and ultimately give them a more rounded and comprehensive understanding of the child or young person and their needs.
cy-gb	Gallai hyn ei helpu i ystyried pa dystiolaeth ychwanegol i'w cheisio ar gyfer y cyfarfod ac, yn y pen draw, roi dealltwriaeth fwy cyflawn a chynhwysfawr o'r plentyn neu'r person ifanc a'i anghenion.

en-gb	To this end, it may be appropriate for the person to attend any other meetings about the child or young person of which the school, FEI or local authority is aware, such as safeguarding meetings.
cy-gb	I'r perwyl hwn, efallai y bydd yn briodol i'r person dan sylw fynychu unrhyw gyfarfodydd eraill am y plentyn neu'r person ifanc y mae'r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol yn ymwybodol ohonynt, megis cyfarfodydd diogelu.

en-gb	Where it is not possible for the person to attend other meetings connected to a child or young person’s wider needs, a school, FEI or local authority should, where possible, seek to ascertain the outcome of any decisions at such meetings or obtain any other relevant information arising out of them.
cy-gb	Lle nad yw'n bosibl i'r person fynychu cyfarfodydd eraill sy'n gysylltiedig ag anghenion ehangach plentyn neu berson ifanc, dylaiysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol, lle y bo modd, geisio canfod canlyniad unrhyw benderfyniadau mewn cyfarfodydd o'r fath neu gael unrhyw wybodaeth berthnasol arall sy'n deillio ohonynt.

en-gb	For decisions about whether a person has ALN or on the contents of an IDP, it may be useful to use the following person-centred practice headings to structure the gathering and presenting of information, including for those submitting written contributions in advance of a meeting:
cy-gb	Ar gyfer penderfyniadau ynghylch a oes gan unigolyn ADY neu ynghylch cynnwys CDU, gallai fod yn ddefnyddiol defnyddio'r penawdau canlynol o ran ymarfer sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn i strwythuro'r dull o gasglu a chyflwyno gwybodaeth.  Dylai hyn gynnwys y rhai sy'n cyflwyno cyfraniadau ysgrifenedig cyn cyfarfod:

en-gb	What do you like most, admire or appreciate about the learner?
cy-gb	Beth rydych chi'n ei hoffi, yn ei edmygu neu'n ei werthfawrogi fwyaf am y dysgwr?

en-gb	What has happened since the last review?
cy-gb	Beth sydd wedi digwydd ers yr adolygiad diwethaf?

en-gb	(Where applicable)
cy-gb	(os yw'n briodol)

en-gb	What do you think, from your perspective, are the learner’s aspirations for the future?
cy-gb	Yn eich barn chi, ac o'ch safbwynt chi, beth yw dyheadau'r dysgwr ar gyfer y dyfodol?

en-gb	What do you think is most important in the learner’s life at the moment?
cy-gb	Yn eich barn chi, beth sydd bwysicaf ym mywyd y dysgwr ar hyn o bryd?

en-gb	What do you think is important for the learner to help them develop and progress?
cy-gb	Yn eich barn chi, beth sy'n bwysig i'r dysgwr i'w helpu i ddatblygu a gwneud cynnydd?

en-gb	What do other people need to know or do to help the learner?
cy-gb	Beth mae angen i bobl eraill ei wybod neu ei wneud er mwyn helpu'r dysgwr?

en-gb	What is going really well from your perspective at the moment?
cy-gb	Beth sy'n gweithio'n dda o'ch safbwynt chi ar hyn o bryd?

en-gb	What is not going so well at the moment from your perspective?
cy-gb	Beth sydd ddim yn gweithio cystal o'ch safbwynt chi ar hyn o bryd?

en-gb	(i)  Do you have any questions you would like to ask?
cy-gb	(i)  Oes gennych chi gwestiynau yr hoffech eu gofyn?

en-gb	As set out throughout the Code, many different agencies, professionals and individuals have a role to play in identifying ALN and ALP and reviewing an IDP.
cy-gb	Fel a nodwyd trwy gydol y Cod, mae gan lawer o asiantaethau, gweithwyr proffesiynol ac unigolion rôl i'w chwarae o ran adnabod ADY a DDdY ac adolygu CDU.

en-gb	Other agencies and professionals shouldbe invited to attend meetings or provide input in another way, where they are likely to make a relevant contribution to a decision being taken or an IDP being prepared or reviewed.
cy-gb	Dylai asiantaethau a gweithwyr proffesiynol eraill gael eu gwahodd i gyfarfodydd neu i roi mewnbwn mewn ffordd arall os yw eu cyfraniad yn debygol o fod yn berthnasol i wneud penderfyniad neu i’r gwaith o lunio neu adolygu CDU.

en-gb	How this is done, is likely to depend upon what is appropriate in the circumstances.
cy-gb	Mae’r dull o wneud hyn yn debygol o ddibynnu ar yr hyn sy'n briodol o dan yr amgylchiadau.

en-gb	Such invitations shouldbe made as soon as possible to give sufficient notice to enable attendance or sufficient time to provide written advice in advance of the meeting so that it can be properly considered by all parties.
cy-gb	Dylidanfon gwahoddiadau o'r fath cyn gynted â phosibl er mwyn rhoi digon o rybudd i alluogi pobl i fod yn bresennol neu roi amser digonol i ddarparu cyngor ysgrifenedig cyn y cyfarfod fel y gall pob parti ei ystyried yn briodol.

en-gb	When they are invited to provide input, other agencies and professionals shouldbe informed of the proposed format of the meeting, or the desired format of any written contribution.
cy-gb	Pan gânt eu gwahodd i roi mewnbwn, dylai asiantaethau a gweithwyr proffesiynol gael gwybod beth yw fformat arfaethedig y cyfarfod, neu beth yw'r fformat gofynnol ar gyfer cyfraniadau ysgrifenedig.

en-gb	For some children or young people, it may not be necessary to invite other agencies or professionals to attend meetings and so meetings could be very small.
cy-gb	Yn achos rhai plant neu bobl ifanc, efallai na fydd angen gwahodd asiantaethau neu weithwyr proffesiynol eraill i gyfarfodydd ac felly gallai cyfarfodydd fod yn fach iawn.

en-gb	For example, for a child whose needs are neither severe nor complex, it might only include the child, their parent, and the designated coordinator.
cy-gb	Er enghraifft, os nad yw anghenion y plentyn yn ddifrifol nac yn gymhleth, efallai mai dim ond y plentyn, ei riant a'r cydlynydd dynodedig fydd yno.

en-gb	A meeting for a young person might include just the young person, the designated co-ordinator, and possibly another person, whom the young person has requested attends.
cy-gb	Gallai cyfarfod ar gyfer person ifanc gynnwys dim ond y person ifanc, y cydlynydd dynodedig ac, o bosibl, unigolyn arall y mae'r person ifanc wedi gofyn amdano.

en-gb	In other cases, the school, FEI or local authority might seek external advice or information and may invite other professionals to attend the meeting or to provide input.
cy-gb	Mewn achosion eraill, efallai y bydd yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol yn gofyn am gyngor neu wybodaeth allanol a gallant wahodd gweithwyr proffesiynol eraill i ddod i’r cyfarfod neu i roi mewnbwn.

en-gb	Where a local authority, for the purposes of exercising its functions under the Act, requests information or help from a relevant person, the relevant person must comply with that request unless it considers that doing so would be incompatible with its own duties or would have an adverse effect on the exercise of its functions - see Chapter 21 for more information.
cy-gb	Os bydd awdurdod lleol, at ddibenion arfer ei swyddogaethau o dan y Ddeddf, yn gwneud cais am wybodaeth neu gymorth gan berson perthnasol, rhaid i'r person perthnasol gydymffurfio â'r cais hwnnw oni bai ei fod yn ystyried y byddai gwneud hynny yn anghydnaws â'i ddyletswyddau ei hun neu y byddai'n effeithio'n andwyol ar ei allu i arfer ei swyddogaethau - gweler Pennod 21 i gael gwybod rhagor.

en-gb	The attendance at meetings of professionals with relevant expertise is generally desirable so that they can contribute fully to the discussion and respond to matters raised.
cy-gb	Mae’n ddymunol cael gweithwyr proffesiynol ag arbenigedd perthnasol mewn cyfarfodydd yn gyffredinol fel y gallant gyfrannu'n llawn at y drafodaeth ac ymateb i faterion a godir.

en-gb	Relevant persons shouldtake this into account when responding to a request to attend a meeting.
cy-gb	Dylai personau perthnasol ystyried hyn wrth ymateb i gais i fod yn bresennol mewn cyfarfod.

en-gb	However, it might be that not all professionals will be able to attend every meeting, or be able to attend every meeting in person (e.g. they may be able to attend, but only able to do so virtually on occasion); this shouldbe explained to thechild, the child’s parent or the young person by the school, FEI or local authority.
cy-gb	Fodd bynnag, efallai na fydd pob gweithiwr proffesiynol yn gallu bod yn bresennol ym mhob cyfarfod neu na fyddant yn gallu bod yn bresennol yn bersonol ym mhob cyfarfod (e.e. efallai y gallant fod yn bresennol, ond dim ond yn rhithiol ar rai adegau); dylai'r ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol egluro hyn i'r plentyn, i riant y plentyn neu i'r person ifanc.

en-gb	It may, therefore, be helpful if maintained schools, FEIs or local authorities, when inviting professionals, indicate the priority attached to their attendance.
cy-gb	Felly, gallai fod o gymorth pe bai ysgolion a gynhelir, sefydliadau addysg bellach neu awdurdodau lleol, wrth wahodd gweithwyr proffesiynol, yn nodi'r flaenoriaeth a roddir i'w presenoldeb.

en-gb	Liaison over time and well in advance of the meeting, will help professionals decide whether it is appropriate to attend and also give them adequate prior notice.
cy-gb	Bydd cyswllt dros gyfnod ac ymhell cyn y cyfarfod, yn helpu gweithwyr proffesiynol i benderfynu a yw'n briodol eu bod yn dod, a bydd hefyd yn rhoi digon o rybudd iddynt.

en-gb	Where relevant persons are not going to attend they shouldprovide in writing, sufficiently in advance of the meeting, any advice and evidence required to inform the meeting so that it can be properly considered in advance by all parties.
cy-gb	Pan na fydd pobl berthnasol yn mynd i fod yn bresennol dylent ddarparu'n ysgrifenedig, yn ddigon pell cyn y cyfarfod, unrhyw gyngor a thystiolaeth sy'n ofynnol i hysbysu'r cyfarfod fel y gall pob parti ei ystyried yn briodol ymlaen llaw.

en-gb	Where agencies or professionals have supplied advice/reports in advance of the meeting, this shouldalso be shared with the child or young person and, in the case of a child, their parent in sufficient time for them to consider it and enable them to participate as fully as possible in discussion and decisions.
cy-gb	Os yw asiantaethau neu weithwyr proffesiynol wedi darparu cyngor/adroddiadau cyn y cyfarfod, dylid eu rhannu gyda'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant mewn da bryd hefyd iddynt allu eu hystyried a'u galluogi i gymryd rhan mor llawn â phosibl mewn trafodaethau a phenderfyniadau.

en-gb	The maintained school, FEI or local authority shouldinvite and encourage the child or young person, and in the case of a child, their parent to provide feedback, share views and raise any concerns before a meeting; and shouldoffer opportunities to discuss and check their understanding of all information and advice that has been gathered.
cy-gb	Dylai'r ysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol wahodd ac annog y plentyn neu'r person ifanc, ac yn achos plentyn, ei riant i roi adborth, rhannu barn a chodi unrhyw bryderon cyn cyfarfod;  a dylentgynnig cyfleoedd i drafod a sicrhau eu bod yn deall yr holl wybodaeth a chyngor a gasglwyd.

en-gb	This includes, but is not limited to, any advice/reports from other agencies or professionals; the report on the child or young person’s progress and any concerns, feedback or views that the child, child’s parent or young person has previously raised.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys, ond heb ei gyfyngu i, unrhyw gyngor/adroddiadau gan asiantaethau neu weithwyr proffesiynol eraill; yr adroddiad ar gynnydd y plentyn neu'r person ifanc ac unrhyw bryderon, adborth neu farn y mae'r plentyn, rhiant y plentyn neu'r person ifanc wedi'u codi'n flaenorol.

en-gb	The body organising the meeting will have to comply with any applicable Welsh language obligations.
cy-gb	Bydd yn rhaid i'r corff sy'n trefnu'r cyfarfod gydymffurfio ag unrhyw rwymedigaethau perthnasol o ran y Gymraeg.

en-gb	Under the Welsh Language (Wales) Measure 2011, and associated Welsh Language Standards and compliance notices.
cy-gb	O dan Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011, a Safonau'r Gymraeg a hysbysiadau cydymffurfio cysylltiedig.

en-gb	For example, see the Welsh Language Standards (No 1) Regulations 2015 and associated compliance notices given by the Welsh Language Commissioner to Local Authorities
cy-gb	Er enghraifft, gweler Rheoliadau Safonau'r Gymraeg (Rhif 1) 2015 a hysbysiadau cydymffurfio cysylltiedig a roddir gan Gomisiynydd y Gymraeg i awdurdodau lleol

en-gb	Location of meetings
cy-gb	Lleoliad cyfarfodydd

en-gb	In most cases, the most suitable location for a meeting will be at any school, FEI or early years setting which the child or young person attends.
cy-gb	Gan amlaf, unrhyw ysgol, sefydliad addysg bellach neu leoliad blynyddoedd cynnar y mae'r plentyn neu'r person ifanc yn ei fynychu yw'r lleoliad mwyaf addas i gael cyfarfod.

en-gb	Sometimes, it will be necessary, or more appropriate, for a meeting to take place in another location, such as a children’s centre, a hospital or the local authority’s offices.
cy-gb	Weithiau, bydd yn angenrheidiol neu'n fwy priodol i gyfarfod ddigwydd mewn lleoliad arall, megis canolfan blant, ysbyty neu swyddfeydd yr awdurdod lleol.

en-gb	It may also be necessary or appropriate, on occasion, for a meeting to be held virtually; either wholly (i.e. all attendees participate virtually), or in part (e.g. certain attendees may only be able to attend virtually for various reasons; or the child or young person may wish to attend virtually).
cy-gb	Gallai hefyd fod yn angenrheidiol neu’n briodol ar rai adegau i gyfarfod gael ei gynnal yn rhithiol; naill ai yn llwyr (hy bydd pawb yn cymryd rhan yn rhithiol), neu yn rhannol (e.e. mae’n bosibl mai dim ond yn rhithiol y bydd rhai pobl yn gallu cymryd rhan am wahanol resymau; neu efallai y bydd y plentyn neu’r person ifanc yn dymuno cymryd rhan yn rhithiol).

en-gb	Matters relevant to particular types of meeting
cy-gb	Materion sy'n berthnasol i fathau penodol o gyfarfod

en-gb	There are different types of meetings that might be held.
cy-gb	Mae gwahanol fathau o gyfarfodydd y gellid eu cynnal.

en-gb	There is guidance elsewhere in the Code that meetings should be held as part of the process for making decisions, for example on whether a child or young person has ALN or as part of preparing or reviewing an IDP.
cy-gb	Ceir cyfarwyddyd mewn rhannau eraill o'r Cod y dylid cynnal cyfarfodydd fel rhan o'r broses ar gyfer gwneud penderfyniadau, er enghraifft, ynghylch a oes gan blentyn neu berson ifanc ADY neu fel rhan o lunio neu adolygu CDU.

en-gb	There can also be meetings for other purposes, such as to explain the decision making process to a child, child’s parent or young person or to seek a young person’s consent to a decision on ALN or to the maintenance of an IDP.
cy-gb	Gellir cynnal cyfarfodydd at ddibenion eraill hefyd, er enghraifft egluro'r broses o wneud penderfyniadau i blentyn, rhiant plentyn neu berson ifanc neu geisio cydsyniad person ifanc i benderfyniad ar ADY neu gynnal CDU.

en-gb	In all cases, the general principles that are contained in this chapter apply.
cy-gb	Ym mhob achos, mae'r egwyddorion cyffredinol sydd wedi'u cynnwys yn y bennod hon yn berthnasol.

en-gb	The following paragraphs contain guidance specific for particular types of meeting.
cy-gb	Mae'r paragraffau canlynol yn cynnwys canllawiau sy'n benodol ar gyfer mathau penodol o gyfarfod.

en-gb	Meetings to explain a process
cy-gb	Cyfarfodydd i esbonio proses

en-gb	Other provisions of this Code require a maintained school, FEI or local authority subject to a duty to decide whether a child or young person has ALN, to consider offering an initial meeting to discuss the process.
cy-gb	Mae darpariaethau eraill y Cod hwn yn ei gwneud yn ofynnol i ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol sy'n ddarostyngedig i ddyletswydd benderfynu a oes gan blentyn neu berson ifanc ADY, ystyried cynnig cyfarfod cychwynnol i drafod y broses.

en-gb	Such a meeting could be in conjunction with the formal notification that a decision is being taken.
cy-gb	Gallai cyfarfod o'r fath fod ar y cyd â'r hysbysiad ffurfiol bod penderfyniad yn cael ei wneud.

en-gb	A meeting may better facilitate the child, child’s parent or young person’s understanding of, and therefore involvement in, the process.
cy-gb	Gallai cyfarfod ei gwneud yn haws i’r plentyn, rhiant y plentyn neu'r person ifanc ddeall y broses, ac felly gyfranogi ynddi.

en-gb	It can also be an opportunity to seek the child or young person and, in the case of a child, their parent’s preferences as to their participation in the process and identify any additional support they might need to participate.
cy-gb	Gall hefyd fod yn gyfle i ofyn i'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei rieni am ei ddewisiadau o ran cymryd rhan yn y broses a nodi unrhyw gymorth ychwanegol y gallai fod ei angen arno i gymryd rhan.

en-gb	In the case of a young person, it is also necessary to get their consent to the decision being made (if not already obtained) on whether they have ALN or to an IDP being prepared or maintained (see young people’s consent in Chapter 4 for more detail).
cy-gb	Yn achos person ifanc, mae hefyd angen cael ei gydsyniad i wneud y penderfyniad (os nad yw wedi'i gael eisoes) ynghylch a oes ganddo ADY neu i CDU gael ei lunio neu ei gynnal (gweler cydsyniad pobl ifanc ym Mhennod 4 i gael rhagor o fanylion).

en-gb	There are also requirements to explain to the young person the consequences of consenting to a decision on ALN being made and not consenting to it.
cy-gb	Ceir gofynion hefyd i egluro i’r person ifanc ganlyniadau cydsynio, a pheidio â chydsynio, i wneud penderfyniad am ADY.

en-gb	A meeting could be held to address both these matters.
cy-gb	Gellid cynnal cyfarfod i fynd i’r afael â’r ddau fater hyn.

en-gb	However, where a young person is not consenting to a decision being made on whether they have ALN, or to
cy-gb	Fodd bynnag, os nad yw person ifanc yn cydsynio i benderfyniad gael ei wneud ynghylch a oes ganddo ADY neu i

en-gb	prepared or maintained, if a meeting has not already been held, a meeting shouldbe held to explain to the young person the consequences of not consenting and to provide the young person with further opportunities to give consent.
cy-gb	lunio neu gynnal CDU, os na fydd cyfarfod eisoes wedi’i gynnal dylidcynnal cyfarfod i esbonio i'r person ifanc beth yw canlyniadau peidio â chydsynio a rhoi rhagor o gyfleoedd i gydsynio.

en-gb	Where a maintained school, FEI or local authority is carrying out another function, such as reviewing an IDP, it could also be helpful for it to hold a meeting to explain the process.
cy-gb	Os yw ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol yn cyflawni swyddogaeth arall, fel adolygu CDU, gallai hefyd fod yn ddefnyddiol iddo gynnal cyfarfod i esbonio'r broses.

en-gb	Meetings to decide whether a child or young person has ALN and, if required, prepare an IDP
cy-gb	Cyfarfodydd i benderfynu a oes gan blentyn neu berson ifanc ADY ac, os oes angen, llunio CDU

en-gb	During and after meetings, the designated co-ordinator (or other person leading the meeting) shouldconsider offering opportunity to the child or young person and, in the case of a child, their parent to discuss the information and advice gathered.
cy-gb	Yn ystod ac ar ôl cyfarfodydd, dylai'r cydlynydd dynodedig (neu berson arall sy'n arwain y cyfarfod) ystyried cynnig cyfle i'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant, drafod y wybodaeth a'r cyngor a gasglwyd.

en-gb	Where it is decided at the meeting that the child or young person does have ALN, in most circumstances it will be helpful to proceed to prepare the IDP in that meeting.
cy-gb	Pan benderfynir yn y cyfarfod fod gan y plentyn neu'r person ifanc ADY, yn y rhan fwyaf o amgylchiadau bydd yn ddefnyddiol mynd ymlaen i baratoi'r CDU yn y cyfarfod hwnnw.

en-gb	This will enable those attending the meeting to contribute their views towards the content of the IDP without unnecessary delay.
cy-gb	Bydd hyn yn ei gwneud yn bosibl i'r rheini sy'n dod i'r cyfarfod roi eu barn ar gynnwys y CDU heb oedi diangen.

en-gb	See Chapter 20 for more details on identifying ALN and deciding upon the ALP required; and Chapters 23 and 24 on preparing IDPs and their content.
cy-gb	Gweler Pennod 20 am ragor o fanylion ar adnabod ADY a phenderfynu ar y DDdY sy'n ofynnol;

en-gb	Meetings to review and revise an IDP
cy-gb	Cyfarfodydd i adolygu a diwygio CDU

en-gb	Where a meeting is held to review an IDP, the maintained school, FEI or local authority responsible for the review shouldin advance of the meeting seek input from all those agencies and professionals whose input, it considers, may be required to conduct an effective review.
cy-gb	Pan gynhelir cyfarfod i adolygu CDU, dylai'rysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am yr adolygiad, cyn y cyfarfod, geisio mewnbwn gan yr holl asiantaethau a'r gweithwyr proffesiynol hynny y gallai fod angen eu cyfraniad, yn ei farn ef, er mwyn cynnal adolygiad effeithiol.

en-gb	This would include those already engaged in the delivery of ALP described in the IDP.
cy-gb	Byddai hyn yn cynnwys y rhai sydd eisoes yn ymwneud â darparu'r DDdY a ddisgrifir yn y CDU.

en-gb	However, to ensure the effective and efficient use of agencies and professionals, their input need only be sought if their continued involvement is likely to be useful in identifying or delivering future ALP for the child or young person, or otherwise inform the contents of the IDP.
cy-gb	Fodd bynnag, er mwyn sicrhau defnydd effeithiol ac effeithlon o asiantaethau a gweithwyr proffesiynol, dim ond os yw eu cyfraniad yn debygol o fod barhau i fod yn ddefnyddiol wrth adnabod neu gyflwyno DDdY y plentyn neu'r person ifanc yn y dyfodol y mae angen ceisio eu mewnbwn, neu i lywio cynnwys y CDU mewn unrhyw ffordd arall.

en-gb	Therefore meetings may not always include all those who were involved in the preparation of the original IDP.
cy-gb	Mae'n bosibl, felly, na fydd cyfarfodydd yn cynnwys pawb a oedd yn rhan o'r gwaith o lunio'r CDU gwreiddiol bob amser.

en-gb	The maintained school, FEI or local authority responsible for the review shouldprovide a report to the child or young person and, in the case of a child, their parent on the child or young person’s progress in sufficient time for them to consider it and enable them to participate as fully as possible in discussions at the meeting.
cy-gb	Dylai'rysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am yr adolygiad ddarparu adroddiad i'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant ar gynnydd y plentyn neu'r person ifanc, mewn da bryd iddo allu ei ystyried a'i alluogi i gymryd rhan mor llawn â phosibl mewn trafodaethau yn y cyfarfod.

en-gb	Where advice/reports have been supplied by agencies or professionals in advance of a review meeting, these shouldbe shared with the child or young person and, in the case of a child, their parent, for their consideration.
cy-gb	Pan fo cyngor/adroddiadau wedi'u darparu gan asiantaethau neu weithwyr proffesiynol cyn cyfarfod adolygu, dylai'rrhain gael eu rhannu gyda'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei rianti'w hystyried.

en-gb	When seeking input from agencies or professionals, the maintained school, FEI or local authority responsible for maintaining the IDP, shouldindicate to those whose input is being sought, that the review will have a focus on transition and/or preparation for adulthood where this is the case (see Chapter 27).
cy-gb	Wrth ofyn am fewnbwn gan asiantaethau neu weithwyr proffesiynol, dylai'rysgol a gynhelir, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am gynnal y CDU nodi, i'r rhai y ceisir mewnbwn ganddynt, y bydd yr adolygiad yn canolbwyntio ar bontio a/neu baratoi i fod yn oedolyn lle bo hynny'n wir (gweler Pennod 27).

en-gb	Where the review does have a focus on next steps such as leaving school or preparing for adulthood, different professionals might also be involved, such as career specialists.
cy-gb	Os bydd yr adolygiad yn canolbwyntio ar gamau fel gadael yr ysgol neu baratoi'r plentyn ar gyfer byd oedolion, gellid cynnwys gweithwyr proffesiynol gwahanol hefyd, e.e. arbenigwyr gyrfaoedd.

en-gb	A review meeting will require those contributing to the review to consider whether the ALP which has been delivered has led to the outcomes set out in the IDP being achieved.
cy-gb	Bydd cyfarfod adolygu yn ei gwneud yn ofynnol i'r rhai sy'n cyfrannu at yr adolygiad ystyried a yw'r DDdY a gyflwynwyd wedi arwain at gyflawni'r canlyniadau a nodwyd yn y CDU.

en-gb	This is a key difference between review meetings and meetings to decide whether a child or young person has ALN and if so, to prepare the IDP (where usually, there is no recent IDP to consider).
cy-gb	Mae hwn yn wahaniaeth allweddol rhwng cyfarfodydd adolygu a chyfarfodydd i benderfynu a oes gan blentyn neu berson ifanc ADY ac os felly, i lunio'r CDU (lle nad oes unrhyw CDU diweddar i'w ystyried gan amlaf).

en-gb	It would not usually be necessary to repeat or reconsider background information or evidence unless a change has occurred which affects the matters under consideration.
cy-gb	Fel arfer, ni fyddai angen ailadrodd nac ailystyried gwybodaeth gefndir neu dystiolaeth oni bai bod newid wedi digwydd sy'n effeithio ar y materion dan sylw.

en-gb	Chapter 25 sets out the matters which it is the purpose of a review to consider.
cy-gb	Mae Pennod 25 yn nodi'r materion i'w hystyried mewn adolygiad.

en-gb	Maintained schools, FEIs and local authorities shoulduse review meetings to gather and analyse any new information or evidence that has come to light which affects those matters and in light of that information and evidence, consider whether to, and if so how to, revise the IDP.
cy-gb	Dylaiysgolion a gynhelir, sefydliadau addysg bellach ac awdurdodau lleol ddefnyddio cyfarfodydd adolygu i gasglu a dadansoddi unrhyw wybodaeth neu dystiolaeth newydd sydd wedi dod i'r amlwg ac sy'n effeithio ar y materion hynny.  Yng ngoleuni'r wybodaeth a'r dystiolaeth honno, dylentystyried a ddylid diwygio'r CDU, ac os felly, sut.

en-gb	During and after meetings, the person leading it shouldoffer an opportunity to the child or young person and, in the case of a child, their parent to discuss the information and advice gathered.
cy-gb	Yn ystod ac ar ôl cyfarfodydd, dylai'rperson sy'n arwain y cyfarfod gynnig cyfle i'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, ei riant drafod yr wybodaeth a'r cyngor a gasglwyd.

en-gb	To aid in the evaluation and assessment of the effectiveness of the child or young person’s ALP, impact monitoring is a useful tool.
cy-gb	Er mwyn helpu i werthuso ac asesu effeithiolrwydd DDdY y plentyn neu'r person ifanc, mae’n ddefnyddiol monitro'r effaith.

en-gb	Interim short term targets can help to indicate whether ALP is contributing effectively towards meeting the outcomes or whether particular ALP is no longer required and/or not having its desired effect.
cy-gb	Gall targedau tymor byr interim helpu i ddangos a yw'r DDdY yn cyfrannu'n effeithiol at fodloni'r canlyniadau neu os nad oes angen DDdY benodol bellach a/neu nad yw'n cael yr effaith a ddymunir.

en-gb	Co-ordinating meetings for children and young people with multiple plans
cy-gb	Cydlynu cyfarfodydd ar gyfer plant a phobl ifanc sydd â mwy nag un cynllun

en-gb	A maintained school, FEI or local authority may prepare, review or revise an IDP at the same time as it, or another body is preparing, reviewing or revising another document in the case of the person concerned.
cy-gb	Caiff ysgol a gynhelir, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol lunio, adolygu neu ddiwygio CDU ar yr un pryd ag y bydd yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol, neu gorff arall, yn llunio, yn adolygu neu'n diwygio dogfen arall ar gyfer y person dan sylw.

en-gb	The school, FEI or local authority may include the other document in the IDP and vice versa.
cy-gb	Caiff yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol gynnwys y ddogfen arall yn y CDU neu fel arall.

en-gb	This is subject to any limits on what may be done in relation to each matter (such as timescales that must be complied with).
cy-gb	Mae hyn yn ddarostyngedig i unrhyw gyfyngiadau ar yr hyn y gellir ei wneud mewn perthynas â phob mater (megis amserlenni y mae'n rhaid cydymffurfio â nhw).

en-gb	Where it can be done and the school, FEI or local authority preparing, reviewing or revising the IDP is aware of the other document, it shouldconsider whether it is appropriate to co-ordinate the two matters in this way.
cy-gb	Pan fo modd gwneud hynny a bod yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu'r awdurdod lleol sy'n llunio, yn adolygu neu'n diwygio'r CDU yn ymwybodol o'r ddogfen arall, dylai ystyried a yw'n briodol cydlynu'r ddau fater yn y modd hwn.

en-gb	Generally, to be more efficient and effective, schools, FEIs and local authorities shouldseek to co-ordinate, where practical, with any other relevant planning or review processes that are to take place in relation to a child or young person.
cy-gb	Yn gyffredinol, er mwyn bod yn fwy effeithlon ac effeithiol, dylaiysgolion, sefydliadau addysg bellach ac awdurdodau lleol geisio cydlynu, lle bo'n ymarferol, gydag unrhyw brosesau cynllunio neu adolygu perthnasol eraill sydd i'w cynnal mewn perthynas â phlentyn neu berson ifanc.

en-gb	This could mean having one meeting where the child or young person’s ALN is discussed at the same time as any other needs or requirements.
cy-gb	Gallai hyn olygu cael un cyfarfod lle trafodir ADY y plentyn neu'r person ifanc ar yr un pryd ag unrhyw anghenion neu ofynion eraill.

en-gb	This will better facilitate integrated planning and holistic solutions.
cy-gb	Bydd hyn yn hwyluso gwaith cynllunio integredig ac atebion cyfannol yn well.

en-gb	This might be appropriate, for example, in the case of care and support plans made under Part 4 of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014.
cy-gb	Gallai hyn fod yn briodol, er enghraifft, yn achos cynlluniau gofal a chymorth a wneir o dan Ran 4 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.

en-gb	The bodies responsible for maintaining the different plans need not be the same.
cy-gb	Nid oes angen i'r cyrff sy'n gyfrifol am gynnal y gwahanol gynlluniau fod yr un fath.

en-gb	A co-ordinated approach can avoid the child, child’s parent or young person attending unnecessarily a series of similar meetings and reduce the need for the child, child’s parent or young person to repeat the same information to different people.
cy-gb	Gall dull cydgysylltiedig sicrhau nad yw'r plentyn, rhiant y plentyn, neu'r person ifanc yn gorfod mynd i gyfres o gyfarfodydd tebyg a lleihau'r angen i'r plentyn, rhiant y plentyn, neu'r person ifanc ailadrodd yr un wybodaeth i wahanol bobl.

en-gb	It could also assist professionals by reducing the number of meetings they are required to attend.
cy-gb	Gallai hefyd helpu gweithwyr proffesiynol drwy leihau nifer y cyfarfodydd y maent yn gorfod mynd iddynt.

en-gb	However, in some cases it may be that the plans will need to be reviewed separately to best meet the needs of the child or young person or to satisfy legal requirements.
cy-gb	Fodd bynnag, mewn rhai achosion efallai y bydd angen adolygu'r cynlluniau ar wahân i ddiwallu anghenion y plentyn neu'r person ifanc orau neu i fodloni gofynion cyfreithiol.

en-gb	Chapter 25 deals further with co-ordinating reviews of IDPs with other matters, including in relation to looked after children.
cy-gb	Mae Pennod 25 yn ymdrin ymhellach â chydgysylltu adolygiadau o CDU â materion eraill, gan gynnwys mewn perthynas â phlant sy'n derbyn gofal.

en-gb	Preparing and maintaining an IDP, and its content
cy-gb	Llunio a chynnal CDU, a chynnwys yr CDU

en-gb	This chapter should be used when preparing or maintaining an Individual Development Plan (IDP) for a child or young person with ALN.
cy-gb	Dylid defnyddio’r bennod hon wrth lunio neu gynnal Cynllun Datblygu Unigol (CDU) ar gyfer plentyn neu berson ifanc ag ADY.

en-gb	There are slight differences in the IDP for children who are looked after, therefore please also refer to Chapter 24 when preparing or maintaining an IDP for a looked after child.
cy-gb	Mae mân wahaniaethau yn y CDU ar gyfer plant sy’n derbyn gofal, felly cyfeiriwch hefyd at bennod 24 wrth lunio neu gynnal CDU ar gyfer plentyn sy’n derbyn gofal.

en-gb	Additionally, references throughout this chapter to the standard form at Annex A should be read as references to the standard form at Annex B when preparing or maintaining an IDP for a looked after child.
cy-gb	Yn ogystal, dylid darllen cyfeiriadau yn y bennod hon at y ffurflen safonol yn Atodiad A fel cyfeiriadau at y ffurflen safonol yn Atodiad B wrth lunio neu gynnal CDU ar gyfer plentyn sy’n derbyn gofal.

en-gb	However, see paragraph 24.4 of Chapter 24 when using Chapter 23 to complete the standard form at Annex B for a looked after child.
cy-gb	Fodd bynnag, gweler paragraff 24.4 o Bennod 24 wrth ddefnyddio Pennod 23 i lenwi’r ffurflen safonol yn Atodiad B ar gyfer plentyn sy’n derbyn gofal.

en-gb	This chapter is set out in two parts.
cy-gb	Mae’r bennod hon wedi’i rhannu’n ddwy ran.

en-gb	Part A provides information, guidance and requirements in relation to preparing and maintaining an IDP.
cy-gb	Mae Rhan A yn darparu gwybodaeth, canllawiau a gofynion mewn perthynas â llunio a chynnal CDU.

en-gb	Part B (from paragraph 23.97 onwards) provides further detail on certain matters relating to the preparing and maintaining of an IDP, specifically the duty to favour mainstream maintained schools, placements at independent schools, independent special post-16 institutions (ISPIs) and other placements and considerations.
cy-gb	Mae Rhan B (o baragraff 23.97 ymlaen) yn rhoi rhagor o fanylion am faterion penodol sy’n ymwneud â llunio a chynnal CDU, yn benodol y ddyletswydd i ffafrio ysgolion prif ffrwd a gynhelir, lleoliadau mewn ysgolion annibynnol, sefydliadau ôl-16 arbennig annibynnol a lleoliadau ac ystyriaethau eraill.

en-gb	Throughout this chapter, there is some variation in the language used to describe various actions in relation to the IDP (for example, sometimes “maintaining the IDP” may be used and other times “revising the IDP” may be used).
cy-gb	Yn y bennod hon drwyddi draw, mae rhywfaint o amrywiad yn yr iaith a ddefnyddir i ddisgrifio camau amrywiol mewn perthynas â’r CDU (er enghraifft, weithiau defnyddir “cynnal y CDU” ac mewn mannau eraill gellir defnyddio “adolygu’r CDU”).

en-gb	These variations typically follow the language of the Act.
cy-gb	Mae’r amrywiadau hyn yn tueddu i ddilyn iaith y Ddeddf.

en-gb	However, in the absence of specific language in the Act, the terms “preparing” and “maintaining” have generally been used.
cy-gb	Fodd bynnag, yn absenoldeb iaith benodol yn y Ddeddf, defnyddiwyd y termau "llunio" a "cynnal" yn gyffredinol.

en-gb	These terms are used as a catch-all, to cover any action in relation to the IDP which may be relevant in the context, including preparing, revising, reviewing and maintaining.
cy-gb	Defnyddir y termau hyn fel rhai hollgynhwysol i gwmpasu unrhyw gamau gweithredu mewn perthynas â’r CDU a allai fod yn berthnasol yn y cyd-destun, gan gynnwys llunio, diwygio, adolygu a chynnal.

en-gb	Part A
cy-gb	Rhan A

en-gb	An IDP is a document that contains a description of a child or young person’s ALN and the ALP that is called for by the child or young person’s learning difficulty or disability (see Chapter 2 for information on the definition of ALN and ALP; and Chapter 20 for information on identifying ALN and deciding upon the ALP required), and anything else required or authorised by or under Part 2 of the Act.
cy-gb	Dogfen yw CDU sy’n cynnwys disgrifiad o ADY plentyn neu berson ifanc a’r DDdY y mae anhawster dysgu neu anabledd y plentyn neu’r person ifanc yn galw amdani (gweler Pennod 2 am wybodaeth am y diffiniad o ADY a DDdY; a Phennod 20 am wybodaeth am adnabod ADY a phenderfynu ar y DDdY sydd ei hangen), ac unrhyw beth arall sy’n ofynnol neu’n cael ei awdurdodi gan neu o dan Ran 2 o’r Ddeddf.

en-gb	It is a “plan” because it plans the action that must be taken, namely the ALP which must be secured for the child or young person.
cy-gb	Mae’n "gynllun" oherwydd mae’n cynllunio’r camau gweithredu y mae’n rhaid eu cymryd, sef y DDdY y mae’n rhaid ei sicrhau ar gyfer y plentyn neu’r berson ifanc.

en-gb	It also provides a record against which a child or young person’s progress can be monitored and reviewed.
cy-gb	Yn ogystal, mae’n gofnod y gellir ei ddefnyddio i fonitro ac adolygu cynnydd plentyn neu berson ifanc.

en-gb	Those responsible for maintaining an IDP should be mindful that the IDP only has value if it results in the successful implementation of provision that meets the needs of the child or young person.
cy-gb	Dylai’r rhai sy’n gyfrifol am gynnal CDU fod yn ymwybodol nad oes unrhyw werth i CDU oni bai ei fod yn arwain at ddarpariaeth lwyddiannus sy’n diwallu anghenion y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	Section 10 of the Act contains the definition of IDP.
cy-gb	Mae adran 10 o’r Ddeddf yn cynnwys y diffiniad o CDU.

en-gb	It is important that all IDPs contain certain key elements and have the same basic structure.
cy-gb	Mae’n bwysig bod pob CDU yn cynnwys elfennau allweddol penodol ac yn cadw at yr un strwythur.

en-gb	This will ensure broad consistency and equity in terms of the way that learners are treated and will underpin the cohesion of the ALN system as a whole, as well as the portability of IDPs.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau cysondeb a thegwch cyffredinol o ran sut mae dysgwyr yn cael eu trin, a bydd yn sylfaen i gydlyniant y system ADY yn ei chyfanrwydd, ynghyd â sicrhau bod CDU yn gludadwy.

en-gb	For those reasons, schools, FEI and local authorities must use the standard form at Annex A when preparing or maintaining an IDP for a child or young person who is not looked after.
cy-gb	Am y rhesymau hynny, rhaid i ysgolion, sefydliadau addysg bellach ac awdurdodau lleol ddefnyddio’r ffurflen safonol yn Atodiad A wrth lunio neu gynnal CDU ar gyfer plentyn neu berson ifanc nad yw’n derbyn gofal.

en-gb	The Chapter provides guidance and sets out requirements as to how the standard form should be completed.
cy-gb	Mae’r Bennod yn rhoi arweiniad ac yn nodi gofynion o ran sut y dylid llenwi’r ffurflen safonol.

en-gb	The body preparing or maintaining an IDP may include further information as appendices, should it consider it appropriate to do so.
cy-gb	Caiff y corff sy’n llunio neu’n cynnal CDU gynnwys rhagor o wybodaeth fel atodiadau, pe bai’n ystyried ei bod yn briodol gwneud hynny.

en-gb	References in this Chapter to the IDP are references to the standard form at Annex A.
cy-gb	Mae cyfeiriadau yn y Bennod hon at y CDU yn gyfeiriadau at y ffurflen safonol yn Atodiad A.

en-gb	Although schools, FEIs and local authorities must use the standard form at Annex A when preparing or maintaining an IDP, the form allows for flexibility in length and style.
cy-gb	Er bod yn rhaid i ysgolion, sefydliadau addysg bellach ac awdurdodau lleol ddefnyddio’r ffurflen safonol yn Atodiad A wrth lunio neu gynnal CDU, mae’r ffurflen yn caniatáu hyblygrwydd o ran hyd ac arddull.

en-gb	For example, a child or young person with less severe or complex needs is likely to have a simpler (and therefore less populated) IDP than a child or young person with more severe or complex needs, or low incidence needs.
cy-gb	Er enghraifft, mae CDU plentyn neu berson ifanc sydd ag anghenion llai difrifol neu gymhleth yn debygol o fod yn symlach (ac felly’n cynnwys llai o wybodaeth) na CDU plentyn neu berson ifanc sydd ag anghenion mwy difrifol neu gymhleth, neu anghenion llai cyffredin.

en-gb	A child or young person with severe, complex or low incidence needs will, in most cases, require specialist input and advice and their IDP is likely to contain contributions from a wide range of agencies and detail a much wider range of interventions.
cy-gb	Mae plentyn neu berson ifanc sydd ag anghenion difrifol neu gymhleth neu anghenion llai cyffredin yn debygol o fod angen mewnbwn a chyngor arbenigol, ac mae ei CDU yn debygol o gynnwys cyfraniadau gan amrywiaeth eang o asiantaethau a nodi amrywiaeth lawer ehangach o ymyriadau.

en-gb	Similarly, provided that the headings and fundamental structure of the standard form is not altered (such alteration would contravene the requirement at paragraph 23.5), the appearance of the standard form may be adapted to suit local preferences (such as by including the logo of the local authority, school or FEI) or those of the child or young person (such as by using a larger or different font, using images as well as text, avoiding the use of certain colours etc.)
cy-gb	Yn yr un modd, ar yr amod nad yw penawdau a strwythur sylfaenol y ffurflen safonol yn cael eu newid (byddai newid o’r fath yn torri’r gofyniad ym mharagraff 23.5), caiffedrychiad y ffurflen safonol ei addasu yn ôl dewisiadau lleol (er enghraifft, drwy gynnwys logo’r awdurdod lleol, yr ysgol neu’r sefydliad addysg bellach) neu ddewisiadau’r plentyn neu’r person ifanc (drwy ddefnyddio ffont mwy o faint neu wahanol, defnyddio delweddau yn ogystal â thestun, osgoi defnyddio lliwiau penodol ac ati).

en-gb	as can the presentation of the information inserted into those sections and sub-sections (for example, when developing a profile for section 1C – see paragraphs 23.22 to 23.26).
cy-gb	Gellir addasu sut y cyflwynir y wybodaeth a roddir yn yr adrannau a’r is-adrannau hynny hefyd (er enghraifft, wrth ddatblygu proffil ar gyfer adran 1C – gweler paragraffau 23.22 hyd 23.26).

en-gb	Nevertheless, the information included in the IDP shouldbe:
cy-gb	Serch hynny,dylai’r wybodaeth a gynhwysir yn y CDU:

en-gb	created by involving, where appropriate, agencies and professionals working together to identify the child or young person’s ALN and the provision to meet those ALN;
cy-gb	cael ei chreu drwy gynnwys, pan fo’n briodol, asiantaethau a gweithwyr proffesiynol sy’n cydweithio i adnabod ADY y plentyn neu’r person ifanc a’r ddarpariaeth i ddiwallu’r anghenion hynny;

en-gb	created through collaboration with the child or young person, and in the case of a child, their parent;
cy-gb	cael ei chreu drwy gydweithredu â’r plentyn neu’r person ifanc, ac yn achos plentyn, ei riant;

en-gb	developed on a flexible, person-centred basis that reflects the needs of the child or young person;
cy-gb	cael ei datblygu ar sail hyblyg sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn ac sy’n adlewyrchu anghenion y plentyn neu’r person ifanc;

en-gb	written in a style that reflects that it is the child or young person’s plan and not simply part of an administrative process.
cy-gb	cael ei hysgrifennu mewn arddull sy’n adlewyrchu’r ffaith mai cynllun y plentyn neu’r person ifanc ydyw, a’i fod yn llawer mwy na rhan o broses weinyddol yn unig.

en-gb	The style and, wherever possible, the language, should reflect the age of the child or young person, but clearly distinguish between what has been said by the child or young person and what has not;
cy-gb	Dylai’r arddull, a’r iaith os yn bosibl, adlewyrchu oedran y plentyn neu’r person ifanc, gan wahaniaethu’n glir rhwng yr hyn y mae’r plentyn neu’r person ifanc wedi’i ddweud a’r hyn a ddywedwyd gan eraill;

en-gb	written in plain language (whether that is Welsh or English or both), avoiding the use of jargon and explaining the relevance of any technical terminology that needs to be included, with a view to all who are likely to read the IDP being able to understand it, including, wherever possible, the child or young person;
cy-gb	cael ei hysgrifennu mewn iaith glir (boed hynny’n Gymraeg neu’n Saesneg neu’r ddwy), gan osgoi defnyddio jargon ac egluro perthnasedd unrhyw derminoleg dechnegol y mae angen ei chynnwys, â’r nod y bydd pawb sy’n debygol o ddarllen y CDU yn gallu ei ddeall, gan gynnwys y plentyn neu’r person ifanc, pryd bynnag y bo modd;

en-gb	kept under consideration in order to inform whether a review should be conducted ahead of when it otherwise would be (see Chapter 25 on reviews).
cy-gb	cael ei chadw dan ystyriaeth er mwyn penderfynu a ddylid cynnal adolygiad yn gynharach na’r disgwyl (gweler Pennod 25 ar adolygiadau).

en-gb	Where appropriate, the IDP may be prepared, reviewed or revised at the same time as another document or plan relating to the child or young person is prepared, reviewed or revised.
cy-gb	Pan fo’n briodol, caiff CDU gael ei lunio, ei adolygu neu ei ddiwygio ar yr un pryd ag yr eir ati i lunio, adolygu neu ddiwygio dogfen neu gynllun arall sy’n ymwneud â’r plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	The IDP may be included within other documents or plans for the child or young person and other documents or plans can be included within it.
cy-gb	Caniateir cynnwys y CDU o fewn dogfennau neu gynlluniau eraill ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc a gellir cynnwys dogfennau neu gynlluniau eraill ynddo.

en-gb	(See Chapter 25 for more information on reviewing or revising an IDP together with another document or plan; and Chapter 22 on Meetings about ALN and IDPs which contains information on co-ordinating meetings for children and young people with multiple plans.)
cy-gb	(Gweler Pennod 25 am ragor o wybodaeth am adolygu neu ddiwygio CDU ynghyd â dogfen neu gynllun arall; a Phennod 22 am gyfarfodydd am ADY a CDUau sy’n cynnwys gwybodaeth am gydgysylltu cyfarfodydd ar gyfer plant a phobl ifanc sydd â mwy nag un cynllun.)

en-gb	Following initial preparation of an IDP, a school, FEI or local authority mustnot revise the IDP unless it has undertaken a review (see Chapter 25 for information on reviews).
cy-gb	Ar ôl llunio CDU yn y lle cyntaf, ni chaiff ysgol, sefydliad addysg bellach nac awdurdod lleol ddiwygio’r CDU oni bai ei fod wedi cynnal adolygiad (gweler Pennod 25 am wybodaeth am adolygiadau).

en-gb	The exception to this is amendments to section 1A, which do not amount to a revision (see paragraphs 23.16 to 23.20).
cy-gb	Yr eithriad i hyn yw diwygiadau i adran 1A, nad ydynt yn gyfystyr â diwygiad (gweler paragraffau 23.16 hyd 23.20).

en-gb	Where possible, a local authority, school or FEI who has prepared or revised an IDP should make the IDP available in alternative versions (for example, Braille or in languages other than English or Welsh) for the child or young person, and in the case of a child, their parent, where that person requires such an alternative version.
cy-gb	Pan fo’n bosibl, dylai awdurdod lleol, ysgol neu sefydliad addysg bellach sydd wedi llunio neu ddiwygio CDU sicrhau bod y CDU ar gael mewn fersiynau amgen (er enghraifft, Braille neu mewn ieithoedd ar wahân i Gymraeg neu Saesneg) ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc, ac yn achos plentyn, ei riant, os oes ar y person hwnnw angen fersiwn amgen o’r fath.

en-gb	Content of the IDP
cy-gb	Cynnwys y CDU

en-gb	The paragraphs in this section follow the order of the sections and subsections of the standard form at Annex A (from paragraph 23.15 to 23.96).
cy-gb	Mae’r paragraffau yn yr adran hon yn dilyn trefn adrannau ac is-adrannau’r ffurflen safonol yn Atodiad A (o baragraff 23.15 hyd 23.96).

en-gb	The paragraphs detail how each corresponding section of the standard form should be completed, including guidance and certain requirements.
cy-gb	Mae’r paragraffau’n manylu sut y dylid llenwi pob adran gyfatebol o’r ffurflen safonol, gan gynnwys canllawiau a gofynion penodol.

en-gb	A school, FEI or local authority preparing or maintaining an IDP mustcomplete each section of the standard form, unless that section is not applicable to the child or young person in question, in which case it should be marked as such.
cy-gb	Rhaid i ysgol, sefydliad addysg bellach neu awdurdod lleol sy’n llunio neu’n diwygio CDU lenwi pob adran o’r ffurflen safonol, oni bai nad yw’r adran honno’n berthnasol i’r plentyn neu’r person ifanc o dan sylw, ac os felly dylid ei marcio felly.

en-gb	For example, section 2D could be marked “not applicable” in cases where the child or young person is not placed at a named school, other institution, or board and lodging.
cy-gb	Er enghraifft, gellid nodi "ddim yn berthnasol" ar adran 2D mewn achosion lle nad yw’r plentyn neu’r person ifanc yn cael lle mewn ysgol a enwir neu sefydliad arall a enwir, neu lle na ddarperir bwyd a llety.

en-gb	The paragraphs below indicate those elements of the IDP in relation to which appeals to the Tribunal can be made.
cy-gb	Mae’r paragraffau isod yn nodi’r elfennau hynny o’r CDU y gellir apelio yn eu cylch i’r Tribiwnlys.

en-gb	The corresponding elements of the standard form at Annex A are also indicated as underlined, bold and red.
cy-gb	Mae elfennau cyfatebol y ffurflen safonol yn Atodiad A wedi’u nodi â phrint coch, trwm, ac wedi’u tanlinellu.

en-gb	When using the standard form, it is permissible to change this indication, but these sections shouldbe marked in some way in order to make it clear to the child, their parent or the young person, the sections to which appeal rights are attached.
cy-gb	Wrth ddefnyddio’r ffurflen safonol, caniateir newid y drefn hon, ond dylid marcio’r adrannau hyn mewn rhyw fodd i ddangos yn glir i’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc yr adrannau y mae ganddynt hawl i apelio yn eu cylch.

en-gb	The relevant elements are listed below and have been identified throughout this Chapter.
cy-gb	Mae’r elfennau perthnasol wedi’u rhestru isod ac wedi’u nodi yn y Bennod hon drwyddi draw.

en-gb	The elements are:
cy-gb	Yr elfennau yw:

en-gb	The details in section 1A shouldbe kept up to date.
cy-gb	Dylidcadw’r manylion yn adrannau 1A yn gyfredol.

en-gb	Changes to this section can be made without a review; and where they are made, it is not necessary to give another copy of the whole IDP to the child, their parent or the young person (but a copy of the updated information can be provided, as appropriate).
cy-gb	Gellir gwneud newidiadau i’r adran hon heb gynnal adolygiad ac nid oes angen rhoi copi arall o’r CDU llawn i’r plentyn, ei riant, neu’r person ifanc ar ôl gwneud y newidiadau (ond gellir darparu copi o’r wybodaeth sydd wedi’i diweddaru, fel y bo’n briodol).

en-gb	Section 1A:
cy-gb	Adran 1A:

en-gb	Basic biographical information about the child or young person and contact details
cy-gb	Gwybodaeth fywgraffyddol sylfaenol am y plentyn neu’r person ifanc a manylion cyswllt

en-gb	The purpose of including biographical information is to ensure that accurate and consistent information is available across all agencies involved in supporting the child or young person.
cy-gb	Diben cynnwys gwybodaeth fywgraffyddol yw sicrhau bod gwybodaeth gywir a chyson ar gael i’r holl asiantaethau sy’n cefnogi’r plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	However, schools, FEIs and local authorities shouldonly include as much information as they consider necessary to achieve this purpose.
cy-gb	Fodd bynnag, dim ond gwybodaeth y maent yn credu sy’n angenrheidiol i gyflawni’r diben hwn y dylaiysgolion, sefydliadau addysg bellach ac awdurdodau lleol ei chynnwys.

en-gb	In many cases, for example, it will be not always be necessary to include the home address and contact details of parents, as the relevant body will likely have these details already and these parts of the IDP can be left blank.
cy-gb	Mewn llawer o achosion, er enghraifft, ni fydd rhaid cynnwys cyfeiriad cartref a manylion cyswllt y rhieni bob tro, oherwydd mae’n debyg y bydd y manylion hyn gan y corff perthnasol yn barod a gellir gadael y rhannau hyn o’r CDU yn wag.

en-gb	Relevant persons will need to be mindful of, and comply with, data protection law and their own organisation’s data protection and processing policies when processing personal data, including sharing it with others.
cy-gb	Bydd angen i bersonau perthnasol ystyried a chydymffurfio â’r gyfraith diogelu data a pholisïau prosesu a diogelu data eu sefydliad eu hunain wrth broses data personol, a’u rhannu ag eraill.

en-gb	The Information Commissioner’s Office’s website has guidance for organisations about compliance with data protection law:
cy-gb	Mae gan wefan Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth ganllawiau i sefydliadau ar gydymffurfio â’r gyfraith diogelu data.

en-gb	www.ico.org.uk
cy-gb	https://cy.ico.org.uk

en-gb	Section 1A of the IDP contains the following sub-sections:
cy-gb	Mae adran 1A y CDU yn cynnwys yr is-adrannau canlynol:

en-gb	1A.1)  Full name.
cy-gb	1A.1)    Enw llawn.

en-gb	1A.2) Likes to be known as.
cy-gb	1A.2)    Enw a ffefrir.

en-gb	1A.3)  Date of birth.
cy-gb	1A.3)    Dyddiad geni.

en-gb	1A.4)  Gender and preferred pro-nouns.
cy-gb	1A.4)    Rhywedd a rhagenwau a ffefrir.

en-gb	This is the gender with which the child or young person identifies and the pro-nouns they prefer to use (for example, he/him, she/her, they/them).
cy-gb	Dyma’r rhywedd y mae‘r plentyn neu’r person ifanc yn uniaethu ag ef a’r rhagenwau y mae’n well ganddo eu defnyddio (er enghraifft, ef/ei, hi/ei, nhw/eu).

en-gb	1A.5)  Current education setting(s).
cy-gb	1A.5)    Lleoliad(au) addysgol presennol.

en-gb	This is to record the name of any school or other educational institution (together with address or any other details necessary to identify it) currently attended by the child or young person.If the child or young person is not currently attending an education setting, this sub-section shouldbe marked “not applicable”; or, if the child or young person is being educated at home, it shouldbe marked “home-educated”.
cy-gb	Mae hyn er mwyn cofnodi enw unrhyw ysgol neu sefydliad addysgol arall (ynghyd â’r cyfeiriad neu unrhyw fanylion eraill sydd eu hangen i’w adnabod) a fynychir gan y plentyn neu’r person ifanc ar hyn o bryd. Os nad yw’r plentyn neu’r person ifanc yn mynychu lleoliad addysgol ar hyn o bryd, dylidnodi bod yr is-adran hon yn "amherthnasol"; neu, os yw’r plentyn neu’r person ifanc yn derbyn addysg yn y cartref, dylidnodi “derbyn addysg yn y cartref”.

en-gb	1A.6)  Home address and telephone number.
cy-gb	1A.6)    Cyfeiriad cartref a rhif ffôn.

en-gb	These are those of the child or young person.
cy-gb	Cyfeiriad a rhif ffôn y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	1A.7)  Name of parents.
cy-gb	1A.7)    Enwau’r rhieni.

en-gb	For a child, their parent’s name(s) should be inserted here.
cy-gb	Ar gyfer plentyn, dylid nodi enw(au) rhiant yma.

en-gb	For a young person, their parent’s details should only be inserted here and in 1A.8 and 1A.9 if the young person consents to the body maintaining the IDP sharing information about their IDP and their ALN with them.
cy-gb	Ar gyfer person ifanc, dim ond os yw’r person ifanc yn cydsynio i’r corff sy’n cynnal y CDU rannu gwybodaeth am y CDU a’r ADY ag ef y dylid nodi manylion rhiant yn y fan hon ac yn 1A.8 ac 1A.9.

en-gb	If that is the case, information about what the young person consents to being shared with their parents should be set out in 1A.10.
cy-gb	Os yw’n cydsynio, dylid nodi yn 1A.10 yr wybodaeth y mae’r person ifanc yn fodlon ei rhannu â’i rieni.

en-gb	1A.8)  Email addresses (only where child/ parent/ young personis willing to receive notifications and documents electronically).
cy-gb	1A.8)   Cyfeiriad e-bost (dim ond os yw’r plentyn/rhiant/person ifanc yn fodlon derbyn hysbysiadau a dogfennau’n electronig).

en-gb	Where this is the case, the child/ parent/ young person’s email address which they have provided for that purpose is to be set out in 1A.8.
cy-gb	Os felly, dylid nodi yn 1A.8 y cyfeiriad e-bost y mae’r plentyn/rhiant/person ifanc wedi’i ddarparu at y diben hwn.

en-gb	1A.9)  Parents’ telephone number(s) (if different, and only where the parent(s) consent to their details being included).
cy-gb	1A.9)   Rhif(au) ffôn  y rhieni (os yw’n wahanol),a dim ond os yw rhiant(rhieni) yn cydsynio i’w manylion gael eu cynnwys).

en-gb	This should be given where it is different to that of the child.
cy-gb	Dylid rhoi’r manylion hyn os ydynt yn wahanol i rai’r plentyn.

en-gb	See the notes on subsection 1A.7 where the IDP is for a young person.
cy-gb	Os yw’r CDU ar gyfer person ifanc, gweler y nodiadau ar is-adran 1A.7.

en-gb	1A.10)  Communication requirements and preferences.
cy-gb	1A.10)  Gofynion a dewisiadau cyfathrebu.

en-gb	These are those of the child, their parent or the young person.
cy-gb	Rhai’r plentyn, ei riant neu’r person ifanc yw’r rhain.

en-gb	Section 1A.10 shouldinclude the following, where relevant:
cy-gb	Dylidcynnwys y canlynol, lle bo’n berthnasol, yn Adran 1A.10:

en-gb	language of communication – including, for example, Welsh language and British sign language.
cy-gb	iaith ar gyfer cyfathrebu - gan gynnwys, er enghraifft, y Gymraeg ac iaith arwyddion Prydain.

en-gb	Where the child, the child’s parent, or the young person is not a first language Welsh or English speaker, consideration shouldbe given to whether they need an interpreter to support participation in the IDP process;
cy-gb	Os nad yw’r plentyn, rhiant y plentyn, neu’r person ifanc yn siarad Cymraeg neu Saesneg fel iaith gyntaf, dylidystyried a oes angen cyfieithydd ar y pryd arno er mwyn cymryd rhan ym mhroses y CDU.

en-gb	means of communication – communication which is verbal, written, signed, visual, and/or electronic shouldbe considered together with any specific requirements such as use of visual aids, font size or use of Braille and whether any specialist equipment is required, such as specialist IT equipment.
cy-gb	dull cyfathrebu - dylidystyried a oes angen i gyfathrebu fod ar lafar, yn ysgrifenedig, drwy arwyddion, yn weledol a/neu’n electronig, ynghyd ag unrhyw ofynion penodol megis cymhorthion gweledol, maint ffont neu Braille ac a oes angen unrhyw offer arbenigol megis offer TG arbenigol.

en-gb	Some children or young people may require less formal means of communication to support participation.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd angen dulliau cyfathrebu mwy anffurfiol ar rai plant neu bobl ifanc er mwyn eu helpu i gymryd rhan.

en-gb	This could include, for example, the use of play or art;
cy-gb	Gallai hyn gynnwys, er enghraifft, ddefnyddio chwarae neu gelf.

en-gb	means of engagement– including, for example, whether the child or young person would like to meet on a one-to-one basis, in small groups and/or with large multi-agency groups.
cy-gb	dull ymgysylltu - gan gynnwys, er enghraifft, a fyddai’r plentyn neu’r person ifanc yn dymuno cwrdd yn unigol, mewn grwpiau bach a/neu gyda grwpiau amlasiantaeth mawr.

en-gb	Consideration shouldalso be given to practical requirements such as the time and location of meetings, any access requirements such as easy access, hearing loops and/or specific forms of lighting.
cy-gb	Dylidhefyd ystyried gofynion ymarferol megis amser a lleoliad unrhyw gyfarfodydd, unrhyw ofynion mynediad megis mynediad hawdd, dolen sain a/neu fath penodol o olau.

en-gb	1A.11)   For a young person, details of consent to IDP being prepared/ maintained
cy-gb	1A.11) Ar gyfer person ifanc, manylion ei gydsyniad i CDU gael ei lunio/ei gynnal

en-gb	If the IDP is for a young person, Section 1A.11 is to note the details of the person’s consent to the IDP being prepared or maintained (including when it was given).
cy-gb	Os yw’r CDU ar gyfer person ifanc, dylid nodi yn adran 1A.11 fanylion ei gydsyniad i CDU gael ei lunio neu ei gynnal (gan gynnwys pryd y rhoddodd y cydsyniad).

en-gb	1A.12)   Capacity issues
cy-gb	1A.12) Materion galluedd

en-gb	Section 1A.12 is to cover the following, where relevant:
cy-gb	Mae adran 1A.12 yn cwmpasu’r canlynol, pan fo’n berthnasol:

en-gb	the capacity of the child (whose IDP it is) to understand information or documents that must be given to them and what it means to exercise the rights conferred on the child by the Act; and details of any case friend appointed for the child;
cy-gb	galluedd y plentyn (y mae’r CDU yn cael ei lunio ar ei gyfer) i ddeall yr wybodaeth neu’r dogfennau y mae’n rhaid eu rhoi iddo a’r hyn y mae’n ei olygu i arfer yr hawliau sydd ganddo o dan y Ddeddf; a manylion unrhyw gyfaill achos a benodwyd ar gyfer y plentyn;

en-gb	any lack of capacity of parents of children;
cy-gb	unrhyw ddiffyg galluedd sydd gan rieni’r plentyn;

en-gb	any lack of capacity of the young person whose IDP it is.
cy-gb	unrhyw ddiffyg galluedd sydd gan y person ifanc y mae’r CDU yn cael ei lunio ar ei gyfer.

en-gb	Section 1B:
cy-gb	Adran 1B:

en-gb	Responsibility for the IDP
cy-gb	Cyfrifoldeb am y CDU

en-gb	Section 1B of the IDP contains the following sub-sections:
cy-gb	Mae adran 1B o’r CDU yn cynnwys yr is-adrannau canlynol:

en-gb	1B.1)  Organisation responsible for maintaining the IDP.
cy-gb	1B.1)  Y sefydliad sy’n gyfrifol am gynnal y CDU.

en-gb	This is to record the body that maintains the IDP, whether that be the school, FEI or local authority.
cy-gb	Dylid cofnodi’r corff sy’n cynnal y CDU, boed yr ysgol, y sefydliad addysg bellach neu’r awdurdod lleol.

en-gb	This section shouldalso include the contact details of that body.
cy-gb	Dylai’r adran hon gynnwys manylion cyswllt y corff hwnnw.

en-gb	1B.2)  Date before which the IDP must be reviewed.
cy-gb	1B.2)  Y dyddiad cau ar gyfer adolygu’r CDU.

en-gb	This is the date on which the ‘review period’ ends.
cy-gb	Dyma’r dyddiad y mae’r ‘cyfnod adolygu’ yn dod i ben.

en-gb	See Chapter 25 for more information on reviews.
cy-gb	Gweler Pennod 25 am ragor o wybodaeth ynghylch adolygiadau.

en-gb	1B.3) Proposed review date.
cy-gb	1B.3)  Y dyddiad adolygu arfaethedig.

en-gb	This is the proposed date from which the next review of the IDP would take place, although the next review may not necessarily start then.
cy-gb	Dyma’r dyddiad arfaethedig ar gyfer cynnal yr adolygiad nesaf o’r CDU, er na fydd yr adolygiad nesaf o reidrwydd yn dechrau bryd hynny.

en-gb	Section 1C:
cy-gb	Adran 1C:

en-gb	Profile (About me)
cy-gb	Proffil (Amdanaf i)

en-gb	This section of the IDP is primarily aimed at setting out a summary about the child or young person.
cy-gb	Prif nod yr adran hon o’r CDU yw rhoi crynodeb o’r plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	There is no one way to develop and present a profile, but it is helpful if the style and language used reflects the individuality of the child or young person.
cy-gb	Nid oes un ffordd gywir o ddatblygu a chyflwyno proffil, ond byddai’n fuddiol pe bai’r arddull a’r iaith yn adlewyrchu unigoliaeth y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	However, for a profile to operate effectively, it is important that everything included within it is focussed on the positives, whilst being clear, concise, and accurate.
cy-gb	Fodd bynnag, er mwyn i broffil weithredu’n effeithiol, mae’n bwysig bod popeth sydd wedi’i gynnwys ynddo yn canolbwyntio ar y pethau cadarnhaol, ac yn gwneud hynny mewn modd clir, cryno a chywir.

en-gb	The profile should provide key information, such as describing the child or young person’s character, their gifts and talents, what is important to them, and the best way to support them.
cy-gb	Dylai’r proffil roi gwybodaeth allweddol, fel disgrifio cymeriad y plentyn neu’r person ifanc, ei alluoedd a’i ddoniau, beth sy’n bwysig iddo a’r ffordd orau o’i gefnogi.

en-gb	their likes and dislikes; details about play, health, independence, communication; the people that the child or young person considers important to them (family,
cy-gb	ei hoff bethau a’i gas bethau; manylion am chwarae, iechyd, annibyniaeth, cyfathrebu;

en-gb	friends or personal support staff, for example a carer or personal assistant); aspirations about, for example, their education and career, independent living and community participation.
cy-gb	y bobl y mae’r plentyn neu’r person ifanc yn eu hystyried yn bwysig iddo (teulu, ffrindiau neu staff cymorth personol, er enghraifft, gofalwr neu gynorthwyydd personol); dyheadau, er enghraifft, ar gyfer ei addysg a gyrfa, byw’n annibynnol a chyfranogiad cymunedol.

en-gb	It may also be helpful if the information gathered is organised under headings, for example:
cy-gb	Gallai fod yn ddefnyddiol trefnu’r wybodaeth sydd wedi’i chasglu o dan benawdau, er enghraifft:

en-gb	What is important to the learner;
cy-gb	Beth sy’n bwysig i’r dysgwr;

en-gb	What is important for the learner;  What is working and should be built on;
cy-gb	Beth sy’n bwysig ar gyfer y dysgwr; Beth sy’n gweithio ac angen ei ddatblygu;

en-gb	What is not working and needs to change.
cy-gb	Beth nad yw’n gweithio ac y mae angen ei newid.

en-gb	The profile, as with the IDP as a whole, should be developed and revised with the active involvement of the child or young person to ensure that their voice is heard; not only when preparing the IDP, but also by those that will be directly involved in their education and support.
cy-gb	Dylai’r proffil, fel y CDU yn ei gyfanrwydd, gael ei ddatblygu a’i adolygu drwy gynnwys y plentyn neu’r person ifanc mewn ffordd weithredol er mwyn sicrhau bod ei lais yn cael ei glywed; nid yn unig wrth lunio’r CDU, ond hefyd gan y rhai a fydd yn ymwneud yn uniongyrchol â’i addysg a’i gymorth.

en-gb	For children of compulsory school age, parents might also be involved in developing the profile and, for younger children, parents will likely provide the majority of information about the child’s interests and support needs.
cy-gb	Gallai rhieni plant o oedran ysgol gorfodol helpu i ddatblygu’r proffiliau, ac mae’n debygol mai rhieni plant iau fydd yn darparu’r rhan fwyaf o wybodaeth am ddiddordebau ac anghenion cymorth y plentyn.

en-gb	Parents may also be involved in developing a young person’s profile, provided the young person consents to their parent’s involvement.
cy-gb	Gallai rhieni hefyd fod yn rhan o’r gwaith o ddatblygu proffil person ifanc, ar yr amod bod y person ifanc yn cydsynio i’w riant gymryd rhan.

en-gb	See section 6 of the Act.
cy-gb	Gweler adran 6 o’r Ddeddf.

en-gb	The views, wishes and feelings of a child, their parent, or young person in relation to their ALN, ALP and education and training should also be discussed and recorded.
cy-gb	Dylai safbwyntiau, dymuniadau a theimladau’r plentyn, ei riant, neu’r person ifanc mewn perthynas â’i ADY, DDdY ac addysg a hyfforddiant gael eu trafod a’u cofnodi hefyd.

en-gb	However, the body preparing the IDP shouldrecord the views, wishes and feelings of the child or young person separately from that of their parents and others who work closely with them, such as a carer or personal assistant.
cy-gb	Fodd bynnag, dylai’rcorff sy’n llunio’r CDU gofnodi safbwyntiau, dymuniadau a theimladau’r plentyn neu’r person ifanc ar wahân i rai ei rieni ac eraill sy’n gweithio’n agos ag ef, fel gofalwr neu gynorthwyydd personol.

en-gb	The IDP shouldmake clear where the child, child’s parent or young person is being quoted directly, either from something they have said or written.
cy-gb	Dylai’rCDU nodi hynny’n glir pan fo’r plentyn, rhiant y plentyn, neu’r person ifanc yn cael ei ddyfynnu’n uniongyrchol, naill ai o rywbeth y mae wedi’i ddweud neu ei ysgrifennu.

en-gb	Description of the child or young person’s additional learning needs (ALN) (This section is appealable to the Tribunal.)
cy-gb	Disgrifiad o anghenion dysgu ychwanegol (ADY) y plentyn neu’r person ifanc (Mae modd apelio i’r Tribiwnlys ynghylch yr adran hon.)

en-gb	The description of the child or young person’s ALN shouldbe as clear and comprehensive as possible and include the impact of the need on the child or young person’s learning in as much detail as possible.
cy-gb	Dylai’rdisgrifiad o anghenion dysgu ychwanegol (ADY) y plentyn neu’r person ifanc fod mor glir a chynhwysfawr â phosibl a chynnwys cymaint o wybodaeth â phosibl am effaith yr angen ar ddysgu’r plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	Where there is a relevant diagnosis this shouldbe included as part of the description.
cy-gb	Os oes diagnosis perthnasol wedi’i wneud, dylidei gynnwys yn rhan o’r disgrifiad.

en-gb	Although the definition of ALN is that the learning difficulty or disability calls for ALP, it is the identified need, i.e. the learning difficulty or disability which is to be captured in this section, as the ALP will be detailed in the next section.
cy-gb	Er mai’r diffiniad o ADY yw bod yr anhawster dysgu neu’r anabledd yn galw am DDdY, yr angen sydd wedi’i adnabod, h.y. yr anhawster dysgu neu’r anabledd, y dylid ei nodi yn yr adran hon, gan fod y DDdY yn cael ei disgrifio yn yr adran nesaf.

en-gb	Those responsible for drafting the IDP ought to ensure that they do not confuse the description of ALN with the ALP necessary to meet those needs.
cy-gb	Dylai’r rhai sy’n gyfrifol am ddrafftio’r CDU sicrhau nad ydynt yn camgymryd y disgrifiad o ADY am y DDdY sydd ei hangen i ddiwallu’r anghenion hynny.

en-gb	The description of ALN might develop as referrals and advice/assessments are made.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd y disgrifiad o ADY yn datblygu wrth wneud atgyfeiriadau a derbyn cyngor/asesiadau.

en-gb	This section could include the reasons for deciding that the child or young person has ALN, and shoulddo so where there are particular reasons for a decision that might not be obvious to someone considering the case in future, or where there was a difference of opinion as to the ALN.
cy-gb	Gallai’r adran hon gynnwys y rhesymau dros benderfynu bod gan y plentyn neu’r person ifanc ADY, a dylidcynnwys y rhain os oes rhesymau penodol dros benderfyniad na fyddai’n amlwg o bosibl i rywun sy’n ystyried yr achos yn y dyfodol, neu os oedd anghytuno ynghylch yr ADY.

en-gb	This might be a difference of opinion between professionals, or a difference of opinion between the child, child’s parent or young person and professionals, or any other difference of opinion.
cy-gb	Efallai fod y gweithwyr proffesiynol wedi anghytuno neu fod y plentyn, rhiant y plentyn, neu’r person ifanc wedi anghytuno â’r gweithwyr proffesiynol, neu efallai fod gwahaniaeth barn rhwng rhywrai eraill.

en-gb	It could explain how different opinions have been taken into consideration before a particular decision was reached.
cy-gb	Gellir egluro sut y cafodd safbwyntiau gwahanol eu hystyried cyn gwneud penderfyniad penodol.

en-gb	Description and delivery of the child or young person’s additional learning provision (ALP)
cy-gb	Disgrifio a chyflwyno darpariaeth ddysgu ychwanegol (DDdY) y plentyn neu’r person ifanc

en-gb	Section 2B contains the following sub-sections in respect of each element of the child or young person’s ALP.
cy-gb	Mae adran 2B yn cynnwys yr is-adrannau canlynol ar gyfer pob elfen o DDdY y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	Where there are different elements to the ALP, the information for each of the sub-sections in section 2B must be given for each element of ALP.
cy-gb	Os oes gwahanol elfennau i’r DDdY, rhaiddarparu gwybodaeth ym mhob un o’r is-adrannau yn adran 2B ar gyfer pob elfen o DDdY.

en-gb	2B.1) Intended outcome.
cy-gb	2B.1)   Y deilliant a fwriedir.

en-gb	This is the outcome intended to result from the provision of that ALP.
cy-gb	Y deilliant y bwriedir ei gyflawni yn sgil cyflwyno’r DDdY honno.

en-gb	The intended outcomes shouldhave a strong focus on enabling children and young people to move towards long-term aspirations, be that employment or further or higher education, independent living and/or community participation.
cy-gb	Dylai’rdeilliannau a fwriedir ganolbwyntio ar alluogi plant a phobl ifanc i symud tuag at ddyheadau hirdymor, boed yn gyflogaeth neu’n addysg bellach neu uwch, byw’n annibynnol a/neu gyfranogiad cymunedol.

en-gb	To this end, it is essential to consider what is important to the child or young person and what they want to achieve.
cy-gb	Felly, mae’n hanfodol ystyried yr hyn sy’n bwysig i’r plentyn neu’r person ifanc a’r hyn y mae am ei gyflawni.

en-gb	IDPs can also include outcomes with a wider focus, such as positive social relationships and emotional resilience and stability.
cy-gb	Hefyd, gall CDUau gynnwys deilliannau â ffocws ehangach, fel cydberthnasau cymdeithasol cadarnhaol a chryfder a sefydlogrwydd emosiynol.

en-gb	For some children and young people, an intended outcome can be about minimising the impact of an impairment on their learning.
cy-gb	I rai plant a phobl ifanc, gall deilliant a fwriedir ymwneud â lleihau effaith unrhyw amhariad ar eu dysgu.

en-gb	All intended outcomes detailed in the IDP shouldbe drafted in such a way that it is possible to measure whether they have been successfully achieved, as well as being realistic and challenging.
cy-gb	Dylidnodi’r holl ddeilliannau a fwriedir yn y CDU mewn ffordd sy’n ei gwneud yn bosibl mesur a ydynt wedi’u cyflawni’n llwyddiannus ai peidio, a dylent fod yn ymarferol ac yn heriol.

en-gb	This should be done by making outcomes “SMART” (Specific, Measurable, Achievable, Realistic and Timebound).
cy-gb	Dylid gwneud hyn drwy sicrhau bod y deilliannau’n rhai “CAMPUS” (Credadwy, Amserol, Mesuradwy, Penodol, Uchelgeisiol, Synhwyrol).

en-gb	Guidance on how to develop outcomes, as well as examples, is provided in the Welsh Government’sPerson-centred Reviews toolkit:
cy-gb	Ceir canllawiau ar sut i ddatblygu deilliannau, ynghyd ag enghreifftiau, yn nogfen Llywodraeth Cymru,Pecyn cymorth adolygiadau sy’n canolbwyntio ar unigolion:

en-gb	a guide for early years, schools and colleges in Wales.
cy-gb	canllaw ar gyfer blynyddoedd cynnar, ysgolion a cholegau yng Nghymru.

en-gb	http://learning.gov.wales/docs/learningwales/publications/150909-reviews-toolkit-en.pdf
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2018-12/pecyn-cymorth-adolygiadau-sy-ncanolbwyntio-ar-unigolion.pdf.

en-gb	In order to determine the progress towards achieving the intended outcome(s), it may be helpful to set interim or short-term targets or milestones, and to monitor the impact of the ALP on the child or young person’s progress.
cy-gb	I nodi’r cynnydd sy’n cael ei wneud tuag at gyflawni’r deilliant neu’r deilliannau a fwriedir, mae’n bosibl y byddai’n fuddiol pennu targedau neu gerrig milltir interim neu dymor byr, a monitro effaith y DDdY ar gynnydd y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	This could include a continuing process of tracking or any assessments that might take place in the educational setting on a regular basis.
cy-gb	Gallai hyn gynnwys proses dracio barhaus neu unrhyw asesiad a gynhelir yn rheolaidd yn y lleoliad addysgol.

en-gb	If such targets or milestones are required, these shouldbe recorded in an appendix to the IDP.
cy-gb	Os oes angen targedau neu gerrig milltir o’r fath, dylidcofnodi’r rhain mewn atodiad i’r CDU.

en-gb	Any concerns raised as a result of this monitoring might lead to a review of the IDP as a whole (see Chapter 25).
cy-gb	Gall unrhyw bryderon a godir o ganlyniad i’r gwaith monitro hwn arwain at adolygiad o’r CDU yn ei gyfanrwydd (gweler Pennod 25).

en-gb	2B.2) ALP to be provided.
cy-gb	2B.2) Y DDdY i’w darparu.

en-gb	(This element is appealable to the Tribunal.)
cy-gb	(Mae modd apelio i’r Tribiwnlys ynghylch yrelfen hon.)

en-gb	This is a description of the ALP to be provided with a view to meeting the intended outcome.
cy-gb	Disgrifiad o’r DDdY sydd i’w darparu er mwyn cyflawni’r deilliant a fwriedir.

en-gb	This section should, where relevant, include details of how regularly the ALP is to be provided (for example, whether it will be provided daily, weekly, at weekends, school days only, term time only or once each term, etc.)
cy-gb	Dylai’r adran hon gynnwys gwybodaeth, pan fo’n berthnasol, am ba mor aml y bydd y DDdY yn cael ei chyflwyno (er enghraifft, a fydd yn cael ei darparu bob dydd, bob wythnos, ar benwythnosau, ar ddiwrnodau ysgol yn unig neu unwaith y tymor, ac ati).

en-gb	The ALP recorded could include a range of activities or types of support, for instance:
cy-gb	Gallai’r DDdY a gofnodir gynnwys ystod o weithgareddau neu wahanol fathau o gymorth, gan gynnwys:

en-gb	a professional providing a strategy or training which other professionals with a day-to-day role with the child or young person will deliver;
cy-gb	gweithiwr proffesiynol yn darparu strategaeth neu hyfforddiant a fydd yn cael ei roi ar waith gan weithwyr proffesiynol eraill sy’n gweithio gyda’r plentyn neu’r person ifanc o ddydd i ddydd;

en-gb	guidance or support provided by the education setting or others, for the child or young person.
cy-gb	arweiniad neu gymorth a ddarperir gan y lleoliad addysgol neu eraill ar gyfer y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	The ALP that best meets the ALN of the child or young person may be different depending on the type of institution they attend.
cy-gb	Gall y DDdY sy’n diwallu ADY y plentyn neu’r person ifanc orau fod yn wahanol yn dibynnu ar y math o sefydliad y mae’n ei fynychu.

en-gb	For instance, the provision that a special school provides might be different to that which a mainstream school provides because of the different way that a special school is organised.
cy-gb	Er enghraifft, gall darpariaeth ysgol arbennig fod yn wahanol i ddarpariaeth ysgol brif ffrwd gan fod ysgol arbennig yn cael ei threfnu’n wahanol.

en-gb	The information recorded in relation to ALP will be more useful the clearer it is.
cy-gb	Bydd yr wybodaeth a gofnodir am y DDdY yn fwy defnyddiol os yw’n cael ei chyflwyno mewn ffordd glir.

en-gb	It should be detailed, specific and quantifiable.
cy-gb	Dylai’r wybodaeth fod yn fanwl, yn benodol ac yn fesuradwy.

en-gb	This clarity might result from describing the specific tasks or actions that will be undertaken; it could also detail the training or qualifications any staff will require.
cy-gb	Gallai’r eglurder hwn ddeillio o ddisgrifio’r tasgau neu’r camau penodol a fydd yn cael eu cyflawni; gallai hefyd fanylu ar yr hyfforddiant neu’r cymwysterau y bydd eu hangen ar unrhyw aelodau staff.

en-gb	Simply stating that support will be provided will not meet the need for clarity; describing the tasks any staff will undertake or facilitate, what they will be responsible for, and, if necessary, what qualifications or training they will require is important.
cy-gb	Ni fydd datgan yn unig y bydd cymorth yn cael ei ddarparu yn bodloni’r angen i fod yn eglur; mae’n bwysig disgrifio’r tasgau y bydd unrhyw staff yn eu gwneud neu’n eu hwyluso, yr hyn y byddant yn gyfrifol amdano, ac, os oes angen, y cymwysterau neu’r hyfforddiant y bydd eu hangen arnynt.

en-gb	The body maintaining the IDP has duties about securing the ALP set out in it.
cy-gb	Mae gan y corff sy’n cynnal y CDU ddyletswyddau’n ymwneud â sicrhau’r DDdY a nodir ynddo.

en-gb	To be able to describe the ALP in sufficient detail and secure it, where others will be delivering and/or funding the ALP, the body maintaining the IDP may need to check these matters with those others.
cy-gb	Os bydd eraill yn cyflwyno a/neu ariannu’r ddarpariaeth, efallai y bydd angen i’r corff drafod y materion hyn â nhw er mwyn gallu disgrifio’r ddarpariaeth yn ddigon manwl a’i sicrhau.

en-gb	The detail of the ALP can then reflect this.
cy-gb	Wedyn, gall manylion y CDU adlewyrchu hyn.

en-gb	See Chapters 11 – 17 of the Code.
cy-gb	Gweler Penodau 11 – 17 o’r Cod.

en-gb	2B.3) Should the ALP be provided in Welsh?
cy-gb	2B.3) A ddylid darparu’r DDdY drwy gyfrwng y Gymraeg?

en-gb	(This element is appealableto the Tribunal.)
cy-gb	(Mae modd apelioi’r Tribiwnlys ynghylch yr elfen hon.)

en-gb	A body preparing or maintaining an IDP has a duty to consider whether ALP should be provided in Welsh and if it decides that it should, this must be specified in the IDP and the body maintaining the IDP then has a duty to take all reasonable steps to secure that the ALP is provided in Welsh.
cy-gb	Mae’n ddyletswydd ar y corff sy’n llunio neu’n cynnal CDU i ystyried a ddylid darparu DDdY yn Gymraeg ac, os yw’n penderfynu y dylid gwneud hynny, rhaid nodi hyn yn y CDU. Wedyn, mae’n ddyletswydd ar y corff sy’n cynnal y CDU i gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y DDdY yn cael ei darparu yn Gymraeg.

en-gb	Sections 12(6), 14(5), 19(3) and 40(6) of the Act.
cy-gb	Adrannau 12(6), 14(5), 19(3) a 40(6) o’r Ddeddf.

en-gb	An NHS body that has identified a relevant treatment or service likely to be of benefit in addressing a child or young person’s ALN, must also decide whether the treatment or service should be provided in Welsh and if it decides that it should, it must take all reasonable steps to secure that it is provided in Welsh:
cy-gb	Os bydd un o gyrff y GIG wedi nodi triniaeth neu wasanaeth perthnasol sy’n debygol o fod o fudd wrth fynd i’r afael ag ADY plentyn neu berson ifanc, rhaid iddo benderfynu hefyd a ddylid darparu’r driniaeth neu’r gwasanaeth yn Gymraeg ac os yw’n penderfynu y dylid gwneud hynny, rhaid iddo gymryd pob cam rhesymol i sicrhau ei fod yn cael ei ddarparu yn Gymraeg:

en-gb	2B.4)   Organisation/service to provide the ALP, and contact details (where different to body maintaining the plan).
cy-gb	2B.4) Y sefydliad/gwasanaeth a fydd yn darparu’r DDdY, a’r manylion cyswllt (os yw’n wahanol i’r corff sy’n cynnal y cynllun).

en-gb	2B.5)   Start date.
cy-gb	2B.5) Dyddiad dechrau.

en-gb	This is the date from which that ALP will be provided.
cy-gb	Dyma’r dyddiad y bydd y DDdY yn dechrau cael ei darparu.

en-gb	In many cases, this will be from the date the IDP is finalised.
cy-gb	Mewn llawer o achosion, hwn fydd y dyddiad y bydd y CDU yn cael ei gwblhau’n derfynol.

en-gb	However, in some cases, particularly when planning for transitions, there may be a need to plan for future ALP following a transition point during the forthcoming year.
cy-gb	Fodd bynnag, mewn rhai achosion, yn enwedig wrth gynllunio ar gyfer prosesau pontio, efallai y bydd angen cynllunio ar gyfer DDdY y dyfodol yn dilyn pwynt pontio yn ystod y flwyddyn i ddod.

en-gb	For example, this could include when a child or young person is due to change education setting, such as moving from secondary school to an FEI.
cy-gb	Enghraifft bosibl yw pan fydd plentyn neu berson ifanc yn newid lleoliad addysg, fel symud o ysgol uwchradd i sefydliad addysg bellach.

en-gb	(See guidance on section 3C below and Chapter 27 for more information on transitions.)
cy-gb	(Gweler y canllawiau ar adran 3C isod a Phennod 27 i gael rhagor o wybodaeth am brosesau pontio.)

en-gb	2B.6)   End or review date.
cy-gb	2B .6)  Dyddiad gorffen neu adolygu.

en-gb	This is the date until which the particular ALP will be provided or that date on which it will be reviewed (where an end date or review date is set).
cy-gb	Dyma’r dyddiad y rhoddir y gorau i ddarparu’r DDdY benodol neu’r dyddiad y caiff ei hadolygu (os oes dyddiad gorffen neu ddyddiad adolygu wedi’i bennu).

en-gb	However, an ‘End’ date should only be used in limited circumstances where it is clear that the particular form of ALP is not going to be required beyond that date or on an ongoing basis.
cy-gb	Fodd bynnag, dim ond mewn amgylchiadau cyfyngedig y dylid defnyddio dyddiad ‘Gorffen’ os yw’n amlwg na fydd angen y math penodol o DDdY y tu hwnt i’r dyddiad hwnnw nac yn barhaus.

en-gb	In cases where it is unclear whether a particular form of ALP will achieve the intended outcome, a review date should be used.
cy-gb	Pan nad yw’n amlwg a fydd math penodol o DDdY yn cyflawni’r deilliant a fwriedir, dylid defnyddio dyddiad adolygu.

en-gb	The start and the end date (where there is one) for the ALP, although set out separately in these subsections of section 2B, is part of the description of ALP.
cy-gb	Mae dyddiad dechrau a dyddiad gorffen y DDdY (lle mae un) yn rhan o’r disgrifiad o’r DDdY, er eu bod wedi’u nodi ar wahân yn yr is-adrannau hyn yn adran 2B.

en-gb	(Both of these elements (2B.5 and 2B.6) are appealable to the Tribunal.)
cy-gb	(Mae modd apelio i’r Tribiwnlys ynghylch y ddwy elfen hyn (2B.5 a 2B.6)).

en-gb	2B.7) Rationale for the ALP listed above.
cy-gb	2B.7) Y rhesymau dros y DDdY a restrir uchod

en-gb	Where there is no difference of opinion, nor other need to explain a decision, this section of the IDP might just refer to the record of information used to develop the IDP as set out under section 3A of the IDP.
cy-gb	Os nad oes anghytuno, nac angen arall i esbonio penderfyniad, gall yr adran hon o’r CDU gyfeirio’n unig at y cofnod o’r wybodaeth a ddefnyddiwyd i ddatblygu’r CDU fel y nodir o dan adran 3A o’r CDU.

en-gb	However, where there has been a difference of opinion about the ALP to be made, this section shouldprovide an explanation as to why certain decisions have been taken.
cy-gb	Fodd bynnag, os bu anghytuno ynghylch y DDdY sydd i’w darparu, dylai’radran hon esbonio pam mae rhai penderfyniadau wedi cael eu gwneud.

en-gb	The section could explain how different opinions have been taken into consideration before a particular decision was reached.
cy-gb	Gallai’r adran hon egluro sut y cafodd safbwyntiau gwahanol eu hystyried cyn gwneud penderfyniad penodol.

en-gb	Description and delivery of ALP to be secured by an NHS body
cy-gb	Disgrifio a chyflwyno’r DDdY sydd i’w sicrhau gan un o gyrff y GIG

en-gb	(This section is appealable to the Tribunal, with the exception of elements2C.1, 2C.4 and 2C.7.)
cy-gb	(Mae modd apelio i’r Tribiwnlys ynghylch yr adran hon, ac eithrio elfennau2C.1, 2C.4 a 2C.7).

en-gb	This section is for recording the description of any ALP that must be secured by an NHS Body, having been identified by that body as arelevant treatment or service that is likely to be of benefit in addressing the child or young person’s ALN.
cy-gb	Diben yr adran hon yw disgrifio unrhyw DDdY y mae’n rhaid i un o gyrff y GIG ei sicrhau, ar ôl cael ei nodi gan y corff hwnnw fel triniaeth neu wasanaeth perthnasol sy’n debygol o fod o fudd i fynd i’r afael ag ADY y plentyn neu’r person ifanc.

en-gb	This section only applies in cases where there has been a referral to an NHS body for consideration as to whether there is a relevant treatment or service.
cy-gb	Dim ond mewn achosion lle gwnaed atgyfeiriad i un o gyrff y GIG i ystyried a oes triniaeth neu wasanaeth perthnasol y mae’r adran hon yn berthnasol.

en-gb	Section 20(5) of the Act contains the requirement on the NHS body to secure it.
cy-gb	Mae adran 20(5) o’r Ddeddf yn cynnwys y gofyniad ar gorff perthnasol y GIG i’w sicrhau.

en-gb	Where no referral has been made, the section shouldbe marked “referral not required”.
cy-gb	Os nad oes atgyfeiriad wedi’i wneud, dylidnodi “Dim angen atgyfeiriad” yn yr adran.

en-gb	Where a referral has been made but the NHS body has not identified any relevant treatment or service, this section shouldbe marked as “Referral made.
cy-gb	Os oes atgyfeiriad wedi’i wneud ond nad yw corff perthnasol y GIG wedi nodi unrhyw driniaeth neu wasanaeth perthnasol, dylidnodi “Atgyfeiriad wedi ei wneud.

en-gb	No relevant treatment or service identified.”, and ensure any difference of opinion is recorded, as set out under paragraph 23.42 above.
cy-gb	Dim triniaeth na gwasanaeth perthnasol wedi ei nodi.” yn yr adran, a sicrhau y cofnodir unrhyw wahaniaeth barn, fel y nodir o dan baragraff 23.42 uchod.

en-gb	Where, following a referral to an NHS body, the NHS body informs the body preparing or maintaining the IDP that there is a relevant treatment or service likely to be of benefit in addressing the child or young person’s ALN, the body preparing or maintaining the IDP must describe the treatment or service in the IDP, specifying that it is ALP to be secured by the NHS body.
cy-gb	Os caiff mater ei atgyfeirio i un o gyrff GIG, a bod y corff yn rhoi gwybod i’r corff sy’n llunio neu’n cynnal y CDU bod triniaeth neu wasanaeth perthnasol sy’n debygol o fod o fudd wrth ddiwallu ADY y person ifanc, rhaid15i’r corff sy’n llunio neu’n cynnal y CDU ddisgrifio’r driniaeth neu’r gwasanaeth yn y CDU, gan nodi mai DDdY i’w sicrhau gan un o gyrff y GIG ydyw.

en-gb	The body preparing or maintaining the IDP must also specify in the IDP that the ALP to be secured by the NHS body should be provided in Welsh where the NHS body has so decided and informed the body which made the referral (see Chapter 21 for more information about this).
cy-gb	Hefyd, mae’n rhaid16 i’r corff sy’n llunio neu’n cynnal y CDU bennu yn y CDU y dylai’r DDdY sydd i’w sicrhau gan gorff perthnasol y GIG gael ei darparu yn Gymraeg os yw corff y GIG wedi penderfynu hynny ac wedi rhoi gwybod i’r corff a wnaeth yr atgyfeiriad (gweler Pennod 21 i gael rhagor o wybodaeth am hyn).

en-gb	Before finalising the IDP, the body responsible for preparing or maintaining the IDP must ensure that the NHS body is content with the description of any ALP to be secured by that NHS body.
cy-gb	Cyn cwblhau’r CDU yn derfynol, rhaid i’r corff sy’n gyfrifol am lunio neu gynnal y CDU sicrhau bod corff perthnasol y GIG yn fodlon â’r disgrifiad o unrhyw DDdY sydd i’w sicrhau ganddo.

en-gb	Section 21(3) of the Act applies in relation to maintaining an IDP; a requirement is imposed by the Code in relation to preparing an IDP.
cy-gb	15 Mae adran 21(3) o’r Ddeddf yn gymwys mewn perthynas â chynnal CDU;

en-gb	Section 21(4) of the Act applies in relation to maintaining an IDP; a requirement is imposed by the Code in relation to preparing an IDP.
cy-gb	16 Mae adran 21(4) o’r Ddeddf yn gymwys mewn perthynas â chynnal CDU;

en-gb	Section 2C contains the following sub-sections in respect of each element of the ALP that is a relevant treatment or service.
cy-gb	Mae adran 2C yn cynnwys yr is-adrannau canlynol ar gyfer yr elfennau o’r DDdY sy’n driniaeth neu’n wasanaeth perthnasol.

en-gb	Where there are different elements to this ALP, the information for each of the sub-sections of section 2C mustbe given for each element of that ALP.
cy-gb	Os oes gwahanol elfennau i’r ddarpariaeth hon, rhaiddarparu gwybodaeth o dan bob un o’r isadrannau yn adran 2C ar gyfer pob elfen o’r ddarpariaeth.

en-gb	The sub-sections of section 2C are:
cy-gb	Dyma’r isadrannau yn adran 2C:

en-gb	2C.1) Intended outcome;
cy-gb	2C.1) Y deilliant a fwriedir;

en-gb	2C.2) ALP to be provided;
cy-gb	2C.2) Y DDdY i’w darparu;

en-gb	2C.3) Should the ALP be provided in Welsh;
cy-gb	2C.3) A ddylid darparu’r DDdY drwy gyfrwng y Gymraeg;

en-gb	2C.4) Organisation/service to provide the ALP, and contact details (where relevant);
cy-gb	2C.4) Y sefydliad/gwasanaeth a fydd yn darparu’r DDdY, a’r manylion cyswllt (lle bo’n berthnasol);

en-gb	2C.5) Start date;
cy-gb	2C.5) Dyddiad dechrau;

en-gb	2C.6) End or review date.
cy-gb	2C.6) Dyddiad gorffen neu adolygu.

en-gb	This is the date until which that ALP will be provided or the date on which it will be reviewed (where an end date or review date is set);
cy-gb	Dyma’r dyddiad y rhoddir y gorau i ddarparu’r DDdY neu’r dyddiad y caiff ei hadolygu (os pennir dyddiad gorffen neu ddyddiad adolygu);

en-gb	2C.7) Rationale for the ALP listed above.
cy-gb	2C.7) Y rhesymau dros y DDdY a restrir uchod.

en-gb	In completing this section, the guidance in relation to the completion of section 2B is equally relevant.
cy-gb	Mae’r canllawiau ar gwblhau adran 2B lawn mor berthnasol wrth gwblhau’r adran hon.

en-gb	Place at a named school, other institution, or board and lodging (This section is appealable to the Tribunal.)
cy-gb	Lle mewn ysgol a enwir, sefydliad arall a enwir, neu ddarpariaeth bwyd a llety (Mae modd apelio i’r Tribiwnlys ynghylch yr adran hon.)

en-gb	This section shouldonly be used in very specific circumstances.
cy-gb	Dim ond o dan amgylchiadau penodol iawn y dyliddefnyddio’r adran hon.

en-gb	Where the body preparing or maintaining an IDP is the local authority, the local authority has functions which relate to where the child or young person is to be educated or trained and receive ALP.
cy-gb	Os mai’r awdurdod lleol yw’r corff sy’n llunio neu’n cynnal CDU, mae gan yr awdurdod lleol swyddogaethau’n ymwneud â lle fydd y plentyn neu’r person ifanc yn cael addysg neu hyfforddiant ac yn derbyn DDdY.

en-gb	The local authority might need to consider where they should be educated or trained.
cy-gb	Hwyrach y bydd angen i’r awdurdod lleol ystyried ble ddylai’r plentyn neu’r person ifanc gael addysg neu hyfforddiant.

en-gb	The Act provides two different functions that enable such placements.
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn darparu dwy swyddogaeth wahanol sy’n galluogi lleoliadau o’r fath.

en-gb	Section 2D.1 of the IDP relates to the function under section 48 of the Act, and sections 2D.2 and 2D.3 of the IDP relate to the function under section 14 of the Act (or section19 of the Act when discharging this function for a looked after child).
cy-gb	Mae adran 2D.1 o’r CDU yn ymwneud â’r swyddogaeth o dan adran 48 o’r Ddeddf, ac mae adrannau 2D.2 a 2D.3 o’r CDU yn ymwneud â’r swyddogaeth o dan adran 14 o’r Ddeddf (neu adran 19 o’r Ddeddf wrth gyflawni’r swyddogaeth hon ar gyfer plentyn sy’n derbyn gofal).

en-gb	The corresponding information below on completing those sections details the thresholds or conditions that need to be complied with when exercising these functions, and provides further details on each function.
cy-gb	Mae’r wybodaeth gyfatebol isod ar gwblhau’r adrannau hynny yn manylu ar y trothwyon neu’r amodau y mae angen cydymffurfio â nhw wrth arfer y swyddogaethau hyn, ac yn rhoi rhagor o fanylion am bob swyddogaeth.

en-gb	It should be noted that a placement at a particular school or institution (for example, a special school) does not negate the requirement on a local authority to consider and record the intended outcomes and associated ALP under section 2B of the IDP, or to maintain the IDP as a whole.
cy-gb	Dylid nodi nad yw lleoliad mewn ysgol neu sefydliad penodol (er enghraifft, ysgol arbennig) yn dirymu’r gofyniad ar awdurdod lleol i ystyried a chofnodi’r deilliannau a fwriedir a’r DDdY gysylltiedig o dan adran 2B o’r CDU, nac i gynnal y CDU yn ei gyfanrwydd.

en-gb	As with the exercise of any function in relation to any child or young person, when considering a placement, the local authority musthave regard to the child, the child’s parent, or young person’s views, wishes and feelings; together with other matters which form part of the duty to involve and support children, their parents and young people.
cy-gb	Fel wrth arfer unrhyw swyddogaeth mewn perthynas ag unrhyw blentyn neu berson ifanc, wrth ystyried lleoliad, rhaid i’r awdurdod lleol roi sylw i safbwyntiau, dymuniadau atheimladau’r plentyn, rhiant y plentyn neu’r person ifanc; ynghyd â materion eraill sy’n ffurfio rhan o’r ddyletswydd i gynnwys a chefnogi plant, eu rhieni a phobl ifanc.

en-gb	(See Chapter 4 for more information.)
cy-gb	(Gweler Pennod 4 am ragor o wybodaeth.)

en-gb	In cases where any of the provision set out in sub-sections 2D.1 – 2D.3 has been considered, but is determined as not required, the section or particular sub-section shouldbe marked “not applicable”, but shouldalso record the reasons for the decision.
cy-gb	Mewn achosion pan fo unrhyw elfen o’r ddarpariaeth a nodir yn is-adrannau 2D.1 – 2D.3 wedi cael ei hystyried, ond pennwyd nad oedd ei hangen, dylid nodi “ddim yn berthnasol” yn yr adran neu’r is-adran honno, ond dylid cofnodi’r rhesymau dros y penderfyniad hefyd.

en-gb	 2D.1) Name of a maintained school in Wales that is being named for the purpose of securing the admission of the child to the school.
cy-gb	 2D.1) Enw ysgol a gynhelir yng Nghymru sy’n cael ei henwi at ddiben sicrhau bod y plentyn yn cael ei dderbyn iddi.

en-gb	Local authorities will need to complete this sub-section of the standard form to exercise their power under section 48 of the Act.
cy-gb	Bydd angen i awdurdodau lleol gwblhau’r is-adran hon yn y ffurflen safonol i arfer eu pŵer o dan adran 48 o’r Ddeddf.

en-gb	The power at section 48 provides that a local authority which is preparing or maintaining an IDP for a child, may name a maintained school in Wales for the purpose of securing admission of the child to that school.
cy-gb	Mae’r pŵer yn adran 48 yn darparu y caiff awdurdod lleol sy’n llunio neu’n cynnal CDU ar gyfer plentyn enwi ysgol a gynhelir yng Nghymru at ddiben sicrhau bod y plentyn yn cael ei dderbyn i’r ysgol honno.

en-gb	The school must then admit the child.
cy-gb	Yna rhaid i’r ysgol roi lle i’r plentyn.

en-gb	However, this does not affect any power to exclude a pupil from a school.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw hyn yn effeithio ar unrhyw bŵer i eithrio disgybl o ysgol.

en-gb	Before exercising its power under section 48, a local authority must consult with the school.
cy-gb	Cyn arfer ei bŵer o dan adran 48, rhaidi awdurdod lleol ymgynghori â’r ysgol.

en-gb	If neither the local authority exercising the power nor the school being named is the admissions authority for the school being named, then, before exercising its power, the local authority must also consult with the local authority for the area in which the school being named is located.
cy-gb	Os nad yr awdurdod lleol sy’n arfer y pŵer na’r ysgol sy’n cael ei henwi yw’r awdurdod derbyn24 ar gyfer yr ysgol sy’n cael ei henwi, rhaid25 i’r awdurdod lleol, cyn arfer ei bŵer, hefyd ymgynghori â’r awdurdod lleol ar gyfer yr ardal y mae’r ysgol sydd wedi’i henwi wedi ei lleoli ynddi.

en-gb	“Admissions authority” has the meaning given by section 88 of the School Standards and Framework Act 1998.
cy-gb	24 Mae i “awdurdod derbyn” yr ystyr a roddir i “admissions authority” gan adran 88 o Ddeddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 1998.

en-gb	Section 48(3)(b) of the Act.
cy-gb	25 Adran 48(3)(b) o’r Ddeddf.

en-gb	Additionally, a local authority must not26 exercise its power under section 48 unless-
cy-gb	Yn ogystal, ni chaiff26 awdurdod lleol arfer ei bŵer o dan adran 48 oni bai-

en-gb	the local authority is satisfied that the child’s interest requires ALP identified in his or her IDP to be made at the school named, and
cy-gb	bod yr awdurdod lleol yn fodlon bod lles y plentyn yn ei gwneud yn ofynnol i’r DDdY a nodir yn ei CDU gael ei gwneud yn yr ysgol a enwir, a

en-gb	it is appropriate for the child to be provided with education or training at the school.
cy-gb	ei bod yn briodol i’r plentyn gael addysg neu hyfforddiant yn yr ysgol.

en-gb	Accordingly, where a school is named in this sub-section, the local authority shouldset out underneath why it is satisfied that the child’s interest requires the ALP identified in the IDP to be made at that school and why it is appropriate for the child to be provided with education or training there.
cy-gb	Felly, pan gaiff ysgol ei henwi yn yr is-adran hon, dylai’rawdurdod lleol amlinellu oddi tano pam mae’n fodlon ei bod yn ofynnol, er lles y plentyn, i’r DDdY a nodir yn ei CDU gael ei gwneud yn yr ysgol honno, a pham mae’n briodol darparu addysg neu hyfforddiant i’r plentyn yn yr ysgol honno.

en-gb	The following considerations are likely to be relevant when considering whether to name a school for this purpose (there may be other relevant considerations, depending upon the circumstances):
cy-gb	Mae’r ystyriaethau canlynol yn debygol o fod yn berthnasol wrth ystyried a ddylid enwi ysgol at y diben hwn (hwyrach y bydd ystyriaethau perthnasol eraill, yn dibynnu ar yr amgylchiadau):