en-gb	Placements can be short-term, long-term or permanent.
cy-gb	Gall lleoliadau fod yn rhai tymor byr, tymor hir neu barhaol.

en-gb	Therefore, both fostering and care home services throughout Wales need to be flexible to meet these diverse needs and circumstances.
cy-gb	Felly, mae angen i wasanaethau maethu a chartrefi gofal ledled Cymru fod yn hyblyg i ddiwallu'r anghenion a'r amgylchiadau amrywiol hyn.

en-gb	The long-term trend of increasing use of care, along with presentation of more complex needs, has presented significant challenges to local authorities and impacted on children and young people themselves.
cy-gb	Mae'r duedd hirdymor o gynyddu’r defnydd o ofal, ynghyd ag anghenion mwy cymhleth, wedi cyflwyno heriau sylweddol i awdurdodau lleol ac wedi cael effaith ar blant a phobl ifanc eu hunain.

en-gb	Stable placements are crucial to feeling a sense of belonging and security.
cy-gb	Mae lleoliadau sefydlog yn hanfodol er mwyn sicrhau ymdeimlad o berthyn a diogelwch.

en-gb	There is strong evidence that matching children with appropriate placements across the range of options, such as fostering and care homes, is becoming more challenging.
cy-gb	Mae tystiolaeth gref bod paru plant â lleoliadau priodol ar draws yr ystod o opsiynau, megis maethu a chartrefi gofal, yn mynd yn fwy heriol.

en-gb	It is sometimes hard for local authorities to meet their sufficiency duties and to find suitable placements that meet individuals' needs.
cy-gb	Weithiau, mae'n anodd i awdurdodau lleol gyflawni eu dyletswyddau digonolrwydd a dod o hyd i leoliadau addas sy'n diwallu anghenion unigolion.

en-gb	This can adversely affect placement choice, permanency and stability and consequently, outcomes for children and young people.
cy-gb	Gall hyn effeithio'n negyddol ar y dewis o leoliadau a pha mor barhaol a sefydlog ydynt ac, yn y pen draw, ar ganlyniadau plant a phobl ifanc.

en-gb	It has resulted in increased use of private sector providers to meet the demand for placements.
cy-gb	Mae wedi arwain at gynnydd yn y defnydd o ddarparwyr sector preifat i ateb y galw am leoliadau.

en-gb	Over 80% of care homes for children and young people in Wales are run by the private sector.
cy-gb	Mae dros 80% o gartrefi gofal i blant a phobl ifanc yng Nghymru yn cael eu rhedeg gan y sector preifat.

en-gb	In July 2022, there were 223 private sector care home services for children, providing a total of 908 places and 37 public or not-forprofit services, providing 160 places.
cy-gb	Ym mis Gorffennaf 2022, roedd yna 223 o wasanaethau cartrefi gofal i blant yn y sector preifat, gan ddarparu cyfanswm o 908 o leoedd, a 37 o wasanaethau cyhoeddus neu nid-er-elw, gan ddarparu 160 o leoedd.

en-gb	This demonstrates a heavy reliance on the private sector.
cy-gb	Mae hyn yn dangos dibyniaeth drom ar y sector preifat.

en-gb	Indeed, there are nine local authorities in Wales wholly reliant on the private sector for their children’s care home provision.
cy-gb	Yn wir, mae yna naw awdurdod lleol yng Nghymru yn llwyr ddibynnol ar y sector preifat i ddarparu cartrefi gofal i blant.

en-gb	We discuss further on in this chapter the issues that this potentially presents in relation to levels of profit being taken out of this care.
cy-gb	Yn nes ymlaen yn y bennod hon, rydym yn trafod y materion a allai godi yn sgil hyn o ran lefelau elw a fyddai’n cael ei gymryd allan o'r gofal hwn.

en-gb	Bespoke analysis, CIW data
cy-gb	Dadansoddiad pwrpasol, data Arolygiaeth Gofal Cymru

en-gb	In relation to foster care, there are 46 fostering services in Wales (public and private sectors) with 24 provided by the private and independent/voluntary sectors and 22 by local authorities.
cy-gb	O ran gofal maeth, mae yna 46 o wasanaethau maethu yng Nghymru (y sector cyhoeddus a’r sector preifat), 24 ohonynt yn cael eu darparu gan y sectorau preifat, annibynnol a gwirfoddol a 22 gan awdurdodau lleol.

en-gb	This imbalance in provision and monies being extracted as profit has raised concerns in relation to detrimental outcomes being experienced by children and young people.
cy-gb	Mae'r anghydbwysedd hwn o ran darpariaeth ac arian sy’n cael ei gymryd allan fel elw wedi codi pryderon ynghylch canlyniadau niweidiol i blant a phobl ifanc.

en-gb	A summary of the main issues is set out below.
cy-gb	Ceir crynodeb o'r prif faterion isod.

en-gb	Competition:with demand outstripping supply, children’s care homes are a seller’s market and this impacts on the prices charged to local authorities.
cy-gb	Cystadleuaeth:gan fod y galw yn fwy na’r cyflenwad, marchnad gwerthwr yw cartrefi gofal plant ac mae hyn yn effeithio ar y prisiau sy'n cael eu codi ar awdurdodau lleol.

en-gb	The availability and choice of placement that genuinely meets the needs of children aged 11 and over with complex needs is particularly difficult.
cy-gb	Mae argaeledd lleoliadau a dewis o leoliadau sydd wirioneddol yn diwallu anghenion plant 11 oed a throsodd ag anghenion cymhleth yn arbennig o anodd.

en-gb	The recent Competition and Markets Authority (CMA) report discusses placement costs and profit levels and how these can be amplified where placements are often needed under considerable time pressure.
cy-gb	Mae adroddiad diweddar yr Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd (CMA) yn trafod costau lleoliadau a lefelau elw a sut y gall y rhain gael eu chwyddo lle mae angen lleoliadau yn aml o dan bwysau amser sylweddol.

en-gb	The CMA report indicates that in some areas the level of profit being taken out of these services is in excess of 20% for children’s residential care and approaching this for independent fostering.
cy-gb	Mae adroddiad y CMA yn dangos bod lefel yr elw sy'n cael ei dynnu allan o'r gwasanaethau hyn mewn rhai ardaloedd yn fwy nag 20% ar gyfer gofal preswyl plant ac yn agos at yr un lefel ym maes maethu annibynnol.

en-gb	This is money being taken out of children’s services which could be re-directed to improving services, capacity and outcomes.
cy-gb	Dyma arian sy'n cael ei dynnu allan o wasanaethau plant a allai gael ei ailgyfeirio i wella gwasanaethau, capasiti a chanlyniadau.

en-gb	https://www.gov.uk/government/news/cma-outlines-concerns-on-availability-and-price-of-children-scare
cy-gb	https://www.gov.uk/government/news/cma-outlines-concerns-on-availability-and-price-of-children-scare

en-gb	Availability:
cy-gb	Argaeledd:

en-gb	across Wales there is an insufficient supply of foster placements to meet the wide-ranging needs of our children looked after population.
cy-gb	ledled Cymru nid oes cyflenwad digonol o leoliadau maeth i ddiwallu anghenion eang ein poblogaeth plant sy'n derbyn gofal.

en-gb	Competition amongst foster care providers:
cy-gb	Cystadleuaeth ymhlith darparwyr gofal maeth:

en-gb	due to the nature of the foster care market, foster care providers (IFAs) work independently of each other and compete with local authorities in terms of recruiting foster carers, in an overall market where local authorities face a shortage of foster carers.
cy-gb	oherwydd natur y farchnad gofal maeth, mae darparwyr gofal maeth yn gweithio'n annibynnol ar ei gilydd ac yn cystadlu ag awdurdodau lleol o ran recriwtio gofalwyr maeth, mewn marchnad gyffredinol lle mae awdurdodau lleol yn wynebu prinder gofalwyr maeth.

en-gb	Placement moves:
cy-gb	Symud lleoliad:

en-gb	placement stability for children and young people helps optimise an environment where they have the best chance to recover, develop, flourish and progress.
cy-gb	mae sefydlogrwydd lleoliad i blant a phobl ifanc yn helpu i sicrhau’r amgylchedd a’r cyfle gorau posibl iddynt adfer, datblygu, ffynnu a gwneud cynnydd.

en-gb	Developing and expanding the selection of high-quality placement options which best meets the wide ranging and complex needs of children helps ensure the right placement for each child is made at the start of their journey.
cy-gb	Mae datblygu ac ehangu'r dewis o opsiynau lleoliad o ansawdd uchel sy'n diwallu anghenion eang a chymhleth plant orau yn helpu i sicrhau bod pob plentyn yn cael y lleoliad cywir ar ddechrau ei daith.

en-gb	Eliminating profit from the care of children looked after is one of a number of measures we are delivering through our Programme for Government.
cy-gb	Mae dileu elw o ofal plant sy'n derbyn gofal yn un o nifer o fesurau yr ydym yn eu rhoi ar waith drwy ein Rhaglen Lywodraethu.

en-gb	We want to provide the right type of care for each child:
cy-gb	Rydym am ddarparu'r math cywir o ofal ar gyfer pob plentyn:

en-gb	reduce the number of children in care by better supporting them to remain with their families; reform and join up services for children looked after and care leavers; and provide additional specialist support for children with complex needs whilst better supporting those who care for these children.
cy-gb	lleihau nifer y plant mewn gofal drwy eu cefnogi'n well i aros gyda'u teuluoedd; diwygio a chydgysylltu gwasanaethau i blant sy'n derbyn gofal a phlant sy'n gadael gofal; a darparu cymorth arbenigol ychwanegol i blant sydd ag anghenion cymhleth, gan roi cymorth gwell i’r rhai sy'n gofalu am y plant hyn.

en-gb	Why are we proposing legislative change?
cy-gb	Pam rydym yn cynnig newid deddfwriaethol?

en-gb	Primary legislation will provide a statutory basis to eliminate private profit from the care of children looked after in order to develop services that are locally based, locally designed and locally accountable; that improve the care experience for young people and which enable further investment in such services.
cy-gb	Bydd deddfwriaeth sylfaenol yn rhoi sail statudol i’r bwriad i ddileu elw preifat o ofal plant sy'n derbyn gofal er mwyn datblygu gwasanaethau sydd wedi'u lleoli'n lleol, wedi'u cynllunio'n lleol ac yn atebol yn lleol; sy'n gwella profiad pobl ifanc o ofal ac sy'n galluogi buddsoddi pellach mewn gwasanaethau o'r fath.

en-gb	Since Autumn 2021, the Welsh Government has been working with a multiagency Eliminating Profit from the Care of Children Looked After Programme Board consisting of a membership that is representative of the sector, alongside supporting work streams, to consider and develop proposals for legislation, which can support delivery of the commitment.
cy-gb	Ers hydref 2021, mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio gyda Bwrdd Rhaglen Dileu Elw o Ofal Plant sy'n Derbyn Gofal, sy'n cynnwys sawl asiantaeth ac sydd ag aelodau sy'n gynrychiadol o'r sector, ynghyd â chefnogi ffrydiau gwaith, i ystyried a datblygu cynigion ar gyfer deddfwriaeth i helpu i gyflawni'r ymrwymiad.

en-gb	The Board’s goal is to develop and build our public and not-for-profit provision of care for children looked after and improve outcomes for children, with their best interests, rights and entitlements at the core of decisions that are made and the services and support which follow.
cy-gb	Nod y Bwrdd yw datblygu a chynyddu ein darpariaeth gyhoeddus ac nid-er-elw o ofal plant sy'n derbyn gofal a gwella canlyniadau i blant, gan roi eu buddiannau a’u hawliau wrth wraidd penderfyniadau a wneir a'r gwasanaethau a'r cymorth sy'n dilyn.

en-gb	We propose the following for inclusion in legislation in order to give this agenda its proper statutory underpinning:
cy-gb	Rydym yn cynnig cynnwys y canlynol mewn deddfwriaeth er mwyn rhoi sail statudol briodol i'r agenda hon:

en-gb	A definition of ‘not-for-profit’ for the care of children looked after
cy-gb	Diffiniad o 'nid-er-elw' ar gyfer gofal plant sy'n derbyn gofal

en-gb	We propose the inclusion of a definition of ‘not-for-profit’ that will support the delivery of the Programme for Government commitment to ‘eliminate private profit from the care of children looked after’.
cy-gb	Rydym yn cynnig cynnwys diffiniad o 'nid-er-elw' a fydd yn helpu i gyflawni’r ymrwymiad yn y Rhaglen Lywodraethu i 'ddileu elw preifat o ofal plant sy’n derbyn gofal’.

en-gb	As part of this, we think that Welsh Ministers should be able to amend the definition through subordinate legislation, to reflect developments in law and practice in a timely and efficient way.
cy-gb	Fel rhan o hyn, credwn y dylai Gweinidogion Cymru allu diwygio'r diffiniad drwy is-ddeddfwriaeth, i adlewyrchu datblygiadau yn y gyfraith ac mewn arferion yn amserol ac yn effeithlon.

en-gb	Securing the elimination of private profit through provision that only allows ‘not-for-profit’ providers to register with Care Inspectorate Wales.
cy-gb	Sicrhau bod elw preifat yn cael ei ddileu drwy ddarpariaeth sy’n caniatáu i ddarparwyr 'nid-er-elw' yn unig gofrestru ag Arolygiaeth Gofal Cymru

en-gb	We propose using the registration of service providers in Wales to support delivery of the commitment.
cy-gb	Rydym yn cynnig defnyddio prosesau cofrestru darparwyr gwasanaethau yng Nghymru i helpu i gyflawni'r ymrwymiad.

en-gb	This could be achieved by including provision in primary legislation that permits only not-for-profit providers to register as a care home service for children or a fostering service under the Regulation and Inspection of Social Care (Wales) Act 2016.
cy-gb	Gellid gwneud hyn drwy gynnwys darpariaeth mewn deddfwriaeth sylfaenol sy'n caniatáu i ddarparwyr nid-er-elw yn unig gofrestru fel gwasanaeth cartref gofal i blant neu wasanaeth maethu o dan Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016.

en-gb	This would mean that no ‘for profit’ providers of care home services for children or fostering services would be permitted to operate within Wales following full implementation of the proposal.
cy-gb	Byddai hyn yn golygu na fyddai darparwyr gwasanaethau cartrefi gofal i blant neu wasanaethau maethu 'er elw' yn cael gweithredu yng Nghymru ar ôl gweithredu'r cynnig yn llawn.

en-gb	Timelines & Transitional Period
cy-gb	Amserlenni a Chyfnod Pontio

en-gb	Work is currently being undertaken to:
cy-gb	Mae gwaith yn mynd rhagddo i:

en-gb	Support local authorities to better model and forecast future placement requirements, alongside reducing the number of children in care
cy-gb	Helpu awdurdodau lleol i fodelu a rhag-weld yn well ofynion ar gyfer lleoliadau yn y dyfodol, yn ogystal â lleihau nifer y plant mewn gofal

en-gb	Support existing not-for-profit organisations who wish to expand their provision
cy-gb	Cefnogi sefydliadau nid-er-elw presennol sydd am ehangu eu darpariaeth

en-gb	Encourage new not-for-profit creation of provision
cy-gb	Annog creu darpariaeth nid-er-elw newydd

en-gb	Support private providers who wish to transition to not-for-profit models of care.
cy-gb	Cefnogi darparwyr preifat sydd am drosglwyddo i fodelau gofal nid-erelw.

en-gb	We recognise however that there will need to be clear timelines associated with the implementation of this policy so as to enable providers to plan for its introduction, including a clear transitional period.
cy-gb	Fodd bynnag, rydym yn cydnabod y bydd angen amserlenni clir ar gyfer gweithredu'r polisi hwn i alluogi darparwyr i gynllunio ar gyfer ei gyflwyno, gan gynnwys cyfnod pontio clir.

en-gb	Welsh Ministers are therefore seeking to bring any primary legislation into effect so that:
cy-gb	Felly, byddai Gweinidogion Cymru yn mynd ati i ddod ag unrhyw ddeddfwriaeth sylfaenol i rym fel y bydd:

en-gb	New providers registering with CIW will have to have not-for-profit status from 1 April 2026
cy-gb	Rhaid i ddarparwyr newydd sy’n cofrestru ag Arolygiaeth Gofal Cymru fod â statws nid-er-elw o 1 Ebrill 2026 ymlaen

en-gb	Any current ‘for profit’ providers will need to transition to, and register with CIW, as not for profit status by 1 April 2027
cy-gb	Angen i unrhyw ddarparwyr 'er elw' presennol bontio i statws nid-er-elw, a chofrestru ag Arolygiaeth Gofal Cymru, erbyn 1 Ebrill 2027

en-gb	Supporting Guidance
cy-gb	Canllawiau Ategol

en-gb	Welsh Ministers propose taking a power to issue guidance to support the implementation of the legislative changes to eliminate private profit from the care of children looked after, such as referencing or describing appropriate organisational models.
cy-gb	Mae Gweinidogion Cymru yn cynnig defnyddio pŵer i ddarparu canllawiau i helpu i weithredu'r newidiadau deddfwriaethol i ddileu elw preifat o ofal plant sy'n derbyn gofal, megis cyfeirio at fodelau sefydliadol priodol neu eu disgrifio.

en-gb	This guidance will act as an aid in providing information and support to stakeholders as we implement the changes.
cy-gb	Bydd y canllawiau hyn o gymorth i ddarparu gwybodaeth a chefnogaeth i randdeiliaid wrth inni roi'r newidiadau ar waith.

en-gb	Additional areas for comment
cy-gb	Meysydd ychwanegol yr hoffem eich barn arnynt

en-gb	There are two further areas which we would like to gather your views on through this consultation process.
cy-gb	Mae dau faes pellach yr hoffem glywed eich barn arnynt drwy'r broses ymgynghori hon.

en-gb	Alongside the proposal to restrict registration with CIW to not-for-profit organisations only, there is the potential to introduce a complementary approach within legislation to address commissioning practices.
cy-gb	Ochr yn ochr â'r cynnig i gyfyngu ar gofrestru ag Arolygiaeth Gofal Cymru i sefydliadau nid-er-elw yn unig, mae potensial i ategu hynny drwy ddeddfwriaeth i fynd i'r afael ag arferion comisiynu.

en-gb	This would entail placing a restriction on local authorities to commission care placements for children and young people from not-for-profit organisations only.
cy-gb	Byddai hyn yn golygu rhoi cyfyngiad ar awdurdodau lleol i gomisiynu lleoliadau gofal i blant a phobl ifanc gan sefydliadau nid-er-elw yn unig.

en-gb	We are inviting views from stakeholders on such an approach and on the appropriate timescales if it were to be pursued.
cy-gb	Rydym yn gwahodd barn rhanddeiliaid ar ddull gweithredu o'r fath ac ar yr amserlenni priodol pe bai'n cael ei roi ar waith.

en-gb	In setting out their policy that care home services for children and fostering services are provided on a not-for-profit basis in Wales, Welsh Ministers wish to secure that the policy is not undermined by practices which go against its spirit and intention, thus defeating the purpose of our legislative changes to remove profit from the care of looked after children in Wales.
cy-gb	Wrth amlinellu eu polisi bod gwasanaethau cartrefi gofal i blant a gwasanaethau maethu yn cael eu darparu ar sail nid-er-elw yng Nghymru, mae Gweinidogion Cymru am sicrhau nad yw'r polisi'n cael ei danseilio gan arferion sy'n mynd yn groes i'w ysbryd a'i fwriad, gan felly drechu pwrpas ein newidiadau deddfwriaethol i ddileu elw o ofal plant sy'n derbyn gofal plant yng Nghymru.

en-gb	One potential example would be the charging of excessive fees by parent companies of not-for-profit services, which could amount to the taking out of profit in other ways.
cy-gb	Un enghraifft bosibl fyddai rhiantgwmnïau gwasanaethau nid-er-elw yn codi ffioedd gormodol, a allai fod yn gyfystyr â chymryd elw allan mewn ffyrdd eraill.

en-gb	We invite stakeholder views on this issue and what approaches, whether through commissioning arrangements or otherwise, could be taken to address it.
cy-gb	Rydym yn gwahodd barn rhanddeiliaid ar y mater hwn a pha gamau, boed drwy drefniadau comisiynu neu fel arall, y gellid eu cymryd i fynd i'r afael ag ef.

en-gb	What outcomes do we expect?
cy-gb	Pa ganlyniadau rydym yn eu disgwyl?

en-gb	We expect that the changes introduced through the legislation, in the context of the wider work we are putting in hand through our programme, will have a positive impact on the experience of living in care in Wales.
cy-gb	Rydym yn disgwyl y bydd y newidiadau a gyflwynir drwy'r ddeddfwriaeth, yng nghyd-destun y gwaith ehangach rydym yn ei roi ar waith drwy ein rhaglen, yn cael effaith gadarnhaol ar y profiad o fyw mewn gofal yng Nghymru.

en-gb	It will promote the development of local services that are locally accountable.
cy-gb	Bydd yn hyrwyddo datblygu gwasanaethau lleol sy'n atebol yn lleol.

en-gb	It will rebalance the social care market in favour of public sector and not-for-profit care provision and will create a larger provider base and secure better social value.
cy-gb	Bydd yn ailgydbwyso'r farchnad gofal cymdeithasol o blaid darpariaeth gofal gan y sector cyhoeddus a sefydliadau nid-er-elw a bydd yn creu sylfaen fwy o ran darparwyr ac yn sicrhau gwerth cymdeithasol gwell.

en-gb	There will be a greater emphasis placed on what is needed rather than what is profitable.
cy-gb	Bydd mwy o bwyslais yn cael ei roi ar yr hyn sydd ei angen yn hytrach na'r hyn sy'n broffidiol.

en-gb	The changes will particularly assist with the development of a social value approach to commissioning and procurement of placements which includes the development of not-for-profit provision, helping local authorities fulfil their duty under section 16 of the 2014 Act.
cy-gb	Bydd y newidiadau yn helpu yn benodol i ddatblygu dull seiliedig ar werth cymdeithasol wrth gomisiynu a chaffael lleoliadau, a fydd yn cynnwys datblygu darpariaeth nid-er-elw, gan helpu awdurdodau lleol i gyflawni eu dyletswydd o dan adran 16 o Ddeddf 2014.

en-gb	Rebalancing the care and support sector for children looked after in a way which meets the identified needs of local populations across Wales, will further the goal of the 2014 Act that all individuals who need care and support, have access to the services they need to meet their well-being goals.
cy-gb	Bydd ailgydbwyso'r sector gofal a chymorth i blant sy'n derbyn gofal mewn ffordd sy'n diwallu’r anghenion a nodwyd ar gyfer poblogaethau lleol ledled Cymru yn hyrwyddo nod Deddf 2014 bod pob unigolyn sydd angen gofal a chymorth yn cael mynediad at y gwasanaethau sydd ei angen arno i gyflawni ei nodau llesiant.

en-gb	(This will contribute to the national well-being goal of a more equal Wales).
cy-gb	(Bydd hyn yn cyfrannu at y nod llesiant cenedlaethol ar gyfer Cymru sy'n fwy cyfartal).

en-gb	Through this work there will be an increased opportunity to reinvest funding into public sector and not-for-profit care provision, including supporting improved pay and conditions, opportunities for professional development and improved career paths for staff, which will, in turn, lead to better care for children and young people.
cy-gb	Drwy'r gwaith hwn bydd mwy o gyfle i ailfuddsoddi cyllid mewn darpariaeth gofal gan y sector cyhoeddus a sefydliadau nid-er-elw, gan gynnwys cefnogi tâl ac amodau gwell, cyfleoedd ar gyfer datblygiad proffesiynol a llwybrau gyrfa gwell i staff. Bydd hyn, yn ei dro, yn arwain at ofal gwell i blant a phobl ifanc.

en-gb	As the overall objective of the commitment is to rebalance the market in favour of public or not-for-profit provision for children looked after, this will inevitably have impacts on and consequences for this sector and its providers, but also for private sector providers.
cy-gb	Gan mai amcan cyffredinol yr ymrwymiad yw ailgydbwyso'r farchnad o blaid darpariaeth gyhoeddus neu nid-er-elw ar gyfer plant sy'n derbyn gofal, mae'n anochel y bydd hyn yn effeithio ar y sector hwn a'i ddarparwyr, ond hefyd ar ddarparwyr yn y sector preifat.

en-gb	The Welsh Government is working with our local authorities to map the current profile of residential and foster care provision across Wales, alongside modelling and forecasting of future placement requirements, to inform our plans for transition to a not-for-profit system which can meet the needs of each child in care.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag awdurdodau lleol i fapio proffil presennol darpariaeth gofal preswyl a maeth ledled Cymru, ochr yn ochr â modelu a rhag-weld gofynion lleoliadau yn y dyfodol, i lywio ein cynlluniau ar gyfer pontio i system nid-er-elw sy'n gallu diwallu anghenion pob plentyn mewn gofal.

en-gb	We are supporting and working with existing not-for-profit organisations who wish to expand their provision and are seeking to encourage new not-for-profit creation of provision in Wales.
cy-gb	Rydym yn cefnogi ac yn gweithio gyda sefydliadau nid-er-elw presennol sydd am ehangu eu darpariaeth ac rydym yn awyddus i annog creu darpariaeth nid-er-elw newydd yng Nghymru.

en-gb	We are also working with our private providers to support those who wish to transition to not-for-profit models of care.
cy-gb	Rydym hefyd yn gweithio gyda'n darparwyr preifat i gefnogi'r rhai sydd am drosglwyddo i fodelau gofal nid-er-elw.

en-gb	There will ultimately be an adverse impact on private children’s care services who do not transition to a not-for-profit model of care as the legislation will require providers of care home services for children and fostering services registered with Care Inspectorate Wales (CIW) to be not-for-profit.
cy-gb	Yn y pen draw, bydd effaith anffafriol ar wasanaethau gofal plant preifat nad ydynt yn trosglwyddo i fodel gofal nid-er-elw oherwydd bydd y ddeddfwriaeth yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr gwasanaethau cartrefi gofal i blant a gwasanaethau maethu sydd wedi'u cofrestru ag Arolygiaeth Gofal Cymru fod yn rhai nid-er-elw.

en-gb	Hence, private organisations will be unable to offer these services in Wales.
cy-gb	Felly, ni fydd sefydliadau preifat yn gallu cynnig y gwasanaethau hyn yng Nghymru.

en-gb	The changes will help further develop integrated approaches to the commissioning and provision of care and support services for children looked after.
cy-gb	Bydd y newidiadau'n helpu i ddatblygu dulliau integredig ymhellach wrth gomisiynu a darparu gwasanaethau gofal a chymorth i blant sy'n derbyn gofal.

en-gb	We will see more innovative, shared approaches such as are already underway for developing regional residential accommodation for careexperienced children with complex needs.
cy-gb	Byddwn yn gweld dulliau mwy arloesol a chydweithredol, fel y rhai sydd eisoes ar y gweill ar gyfer datblygu llety preswyl rhanbarthol i blant sydd â phrofiad o fod mewn gofal ac sydd ag anghenion cymhleth.

en-gb	These types of provision require local authorities and their partners to ensure there is more holistic provision of care and support provided, in order to meet the range of children’s health, social care and well-being needs.
cy-gb	Mae'r mathau hyn o ddarpariaeth yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol a'u partneriaid sicrhau darpariaeth fwy cyfannol o ofal a chymorth, er mwyn diwallu'r ystod o anghenion sydd gan blant o ran iechyd, gofal cymdeithasol a lles.

en-gb	(This will contribute to the national wellbeing goal of a healthier Wales).
cy-gb	(Bydd hyn yn cyfrannu at y nod llesiant cenedlaethol ar gyferCymru iachach).

en-gb	It is a cause for concern when children are placed a long way from home because there are not enough settings available locally for Welsh children.
cy-gb	Mae'n destun pryder pan fo plant yn cael eu lletya ymhell o gartref gan nad oes digon o leoliadau ar gael yn lleol ar gyfer plant Cymru.

en-gb	On the other hand, private placements that are available locally, are often accommodating children who are very far from their own homes.
cy-gb	Ar y llaw arall, mae lleoliadau preifat sydd ar gael yn lleol yn aml yn lletya plant sy'n bell iawn o'u cartrefi eu hunain.

en-gb	The changes introduced through this legislation will support the Welsh Government wider programme of transformation of children’s services, within which there is a clear focus on keeping children closer to home, their families and communities.
cy-gb	Bydd y newidiadau sy'n cael eu cyflwyno drwy'r ddeddfwriaeth hon yn cefnogi rhaglen ehangach Llywodraeth Cymru i drawsnewid gwasanaethau plant, gan ganolbwyntio’n glir ar gadw plant yn nes at eu cartrefi, eu teuluoedd a'u cymunedau.

en-gb	There will potentially be benefits in terms of Welsh language provision, in that local authorities must assess the sufficiency of care and support provided for these placements through the medium of Welsh.
cy-gb	Bydd yna fanteision posibl o ran darpariaeth Gymraeg, gan y bydd rhaid i awdurdodau lleol asesu digonolrwydd gofal a chymorth a ddarperir ar gyfer y lleoliadau hyn drwy gyfrwng y Gymraeg.

en-gb	It is hoped that this will stimulate the growth of new provision to meet identified need and demand.
cy-gb	Y gobaith yw y bydd hyn yn ysgogi cynnydd mewn darpariaeth newydd i ddiwallu'r angen a'r galw.

en-gb	(This will contribute to the national well-being goals of a Wales of a vibrant culture and thriving Welsh language and a more equal Wales).
cy-gb	(Bydd hyn yn cyfrannu at y nodau llesiant cenedlaethol ar gyfer Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu a Chymru sy’n fwy cyfartal).

en-gb	We will legislate to improve outcomes for children and young people and any changes will be undertaken in a careful, considered and phased way.
cy-gb	Byddwn yn deddfu i wella canlyniadau i blant a phobl ifanc a bydd unrhyw newidiadau yn cael eu gwneud mewn ffordd ofalus, ystyriol a graddol.

en-gb	A full Regulatory Impact Assessment will be developed alongside the legislation, with input from stakeholders.
cy-gb	Bydd Asesiad Effaith Rheoleiddiol llawn yn cael ei ddatblygu ochr yn ochr â'r ddeddfwriaeth, gyda mewnbwn gan randdeiliaid.

en-gb	For this consultation, however, we would welcome your views on the likely benefits, disbenefits, costs, savings, equality impacts and impacts for the Welsh Language, of the proposals.
cy-gb	Ar gyfer yr ymgynghoriad hwn, fodd bynnag, mae croeso i’ch barn ar fanteision, anfanteision, costau ac arbedion y cynnig, ynghyd â’i effeithiau ar gydraddoldeb a’i effeithiau ar y Gymraeg.

en-gb	Questions on chapter 1
cy-gb	Cwestiynau ar gyfer pennod 1

en-gb	Do you think that introducing provision in legislation that only allows
cy-gb	Ydych chi'n credu y bydd cyflwyno darpariaeth mewn deddfwriaeth sy’n caniatáu i ddarparwyr 'nid-er-elw' yn unig gofrestru ag

en-gb	‘not-for-profit’ providers to register with CIW will support delivery of the Programme for Government commitment to eliminate profit from the care of children looked after?
cy-gb	Arolygiaeth Gofal Cymru yn helpu i gyflawni’r ymrwymiad yn y Rhaglen Lywodraethu i ddileu elw o ofal plant sy’n derbyn gofal?

en-gb	What in your view are the likely impacts of the proposal?
cy-gb	Beth yn eich barn chi fyddai effeithiau tebygol y cynnig?

en-gb	You may wish to consider, for example:
cy-gb	Efallai yr hoffech ystyried, er enghraifft:

en-gb	Benefits, and disbenefits;
cy-gb	Manteision ac anfanteision;

en-gb	Costs (direct and indirect), and savings;
cy-gb	Costau (uniongyrchol ac anuniongyrchol), ac arbedion;

en-gb	Impacts upon individuals and groups with protected characteristics; -  Other practical matters such as cross-border issues.
cy-gb	-  Effeithiau ar unigolion a grwpiau â nodweddion gwarchodedig; -  Materion ymarferol eraill megis materion trawsffiniol.

en-gb	Your views on how positive effects could be increased, or negative effects could be mitigated, would also be welcome.
cy-gb	Byddai croeso hefyd i'ch barn ar sut y gellid cynyddu’r effeithiau cadarnhaol, neu liniaru’r effeithiau negyddol.

en-gb	Please explain your reasoning.
cy-gb	Esboniwch eich ateb.

en-gb	One approach could be for the legislation to define ‘not-for-profit’ in terms of the types of organisation that would qualify.
cy-gb	Un ffordd bosibl o fynd ati yw i'r ddeddfwriaeth ddiffinio 'nid-er-elw' o ran y mathau o sefydliadau a fyddai'n gymwys.

en-gb	Do you consider that the restriction should also be expressed in terms of the way that any trading surplus is expended?
cy-gb	Ydych chi'n ystyried y dylid hefyd gyfyngu ar y ffordd y mae unrhyw arian masnachu dros ben yn cael ei wario?

en-gb	What would be the effects and implications of this?
cy-gb	Beth fyddai effeithiau a goblygiadau hyn?

en-gb	Do you think the primary legislation should include a power for Welsh Ministers to amend the definition of ‘not-for-profit’ through subordinate legislation?
cy-gb	Ydych chi'n credu y dylai'r ddeddfwriaeth sylfaenol gynnwys pŵer i Weinidogion Cymru ddiwygio'r diffiniad o 'nid-er-elw' drwy is-ddeddfwriaeth?

en-gb	What are your views on the proposed timings for the primary legislation to come into effect?
cy-gb	Beth yw eich barn chi ar yr amseriadau sy’n cael eu cynnig o ran pryd y byddai’r ddeddfwriaeth sylfaenol yn cael effaith?

en-gb	Are there any issues in relation to transition for children looked after, local authorities and service providers you would like to draw our attention to?
cy-gb	A oes yna unrhyw faterion yr hoffech dynnu ein sylw atynt mewn perthynas â’r broses bontio ar gyfer plant sy'n derbyn gofal, awdurdodau lleol a darparwyr gwasanaethau?

en-gb	What are your views on the issuing of guidance to support the implementation of the primary legislation?
cy-gb	Beth yw eich barn chi ar gyhoeddi canllawiau i helpu i weithredu'r ddeddfwriaeth sylfaenol?

en-gb	What are your views on using legislation to place a restriction on local authorities to commission placements from ‘not-for-profit’ organisations only?
cy-gb	Beth yw eich barn chi ar ddefnyddio deddfwriaeth i osod cyfyngiad ar awdurdodau lleol i gomisiynu lleoliadau gan sefydliadau 'nid-er-elw' yn unig?

en-gb	In particular:
cy-gb	Yn benodol:

en-gb	Do you think it would support us to deliver the commitment to eliminate profit from the care of children looked after in Wales?
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y byddai'n ein helpu i gyflawni'r ymrwymiad i ddileu elw o ofal plant sy'n derbyn gofal yng Nghymru?

en-gb	What would be the benefits, disbenefits and other implications of such an approach?
cy-gb	Beth fyddai manteision, anfanteision a goblygiadau eraill dull o'r fath?

en-gb	What would be an appropriate timescale for implementing such an approach, if it were to be adopted in Wales?
cy-gb	Beth fyddai’n amserlen briodol ar gyfer gweithredu dull o'r fath, pe bai'n cael ei fabwysiadu yng Nghymru?

en-gb	What are your views on the possibility of approaches being taken in response to these legislative proposals which would undermine the intention to eliminate profit from the care of children looked after in Wales?
cy-gb	Beth yw eich barn chi ar weithgareddau posibl a wneir mewn ymateb i'r cynigion deddfwriaethol hyn a fyddai'n tanseilio'r bwriad i ddileu elw o ofal plant sy'n derbyn gofal yng Nghymru?

en-gb	Are there any actions which would guard against such activity?
cy-gb	Oes yna unrhyw gamau a fyddai'n gwarchod rhag gweithgareddau o'r fath?

en-gb	We would like to know your views on the effects that the legislative changes to eliminate profit from the care of children looked after will have on the Welsh language, specifically on opportunities for people to use Welsh and on treating the Welsh language no less favorably than English.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn ar yr effeithiau y byddai’r newidiadau deddfwriaethol er mwyn dileu elw o ofal plant sy’n derbyn gofal yn eu cael ar y Gymraeg, yn benodol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	What effects do you think there would be?
cy-gb	Beth fyddai'r effaith yn eich barn chi?

en-gb	How could positive effects be increased, or negative effects be mitigated?
cy-gb	Sut y gellid cynyddu'r effeithiau cadarnhaol, neu liniaru'r effeithiau negyddol?

en-gb	Please also explain how you believe the legislative changes to support delivery of eliminating profit from the care of children looked after could be formulated or changed so as to have positive effects or increased positive effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language, and no adverse effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language.
cy-gb	Eglurwch hefyd sut rydych chi’n credu y gallai’r newidiadau deddfwriaethol i helpu i ddileu elw o ofal plant sy’n derbyn gofal gael eu llunio neu eu haddasu er mwyn cael effeithiau cadarnhaol neu fwy o effeithiau cadarnhaol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg, a pheidio â chael dim effeithiau niweidiol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	This chapter has focused on how we can achieve the commitment to eliminate profit in the care of children looked after, and we have asked a number of specific questions.
cy-gb	Mae'r bennod hon wedi canolbwyntio ar sut y gallwn gyflawni'r ymrwymiad i ddileu elw o ofal plant sy'n derbyn gofal, ac rydym wedi gofyn nifer o gwestiynau penodol.

en-gb	If you have any related issues which we have not specifically addressed, please use this space to report them.
cy-gb	Os oes gennych unrhyw faterion cysylltiedig nad ydyn ni wedi mynd i’r afael â nhw, defnyddiwch y lle hwn i wneud hynny.

en-gb	Introducing direct payments for Continuing NHS healthcare
cy-gb	Cyflwyno taliadau uniongyrchol ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus y GIG

en-gb	Through implementation of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014(‘the 2014 Act’) Welsh Ministers have sought to put in place a framework that empowers people to have greater involvement and control over the care and support they receive.
cy-gb	Drwy weithredu Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 (‘Deddf 2014') mae Gweinidogion Cymru wedi ceisio rhoi fframwaith ar waith sy'n grymuso pobl i gael mwy o gyfranogiad a rheolaeth dros y gofal a'r cymorth a gânt.

en-gb	This is an important factor in making sure that services work with and for them, and in many cases that people have the opportunity to directly seek bespoke arrangements to meet their individual needs.
cy-gb	Mae hyn yn ffactor pwysig o ran sicrhau bod gwasanaethau'n gweithio gyda nhw ac iddyn nhw, ac mewn llawer o achosion bod pobl yn cael y cyfle i geisio trefniadau pwrpasol yn uniongyrchol i ddiwallu eu hanghenion unigol.

en-gb	One element for delivering this voice and control over services is via direct payments.
cy-gb	Un ffordd o ddarparu llais a rheolaeth dros wasanaethau yw drwy daliadau uniongyrchol.

en-gb	Direct payments are monetary amounts, made available by local authorities under sections 50 and 53 of the 2014 Act, which are paid to a person or their representative, to enable them to meet their eligible needs for care and support, or their support needs in the case of a carer.
cy-gb	Symiau ariannol yw taliadau uniongyrchol sydd ar gael gan awdurdodau lleol o dan adrannau 50 a 53 o Ddeddf 2014, ac sy'n cael eu talu i berson neu ei gynrychiolydd, er mwyn ei alluogi i ddiwallu ei anghenion cymwys am ofal a chymorth, neu ei anghenion cymorth yn achos gofalwr.

en-gb	Direct payments are a means to allow people to exercise voice and control; that is, to decide how, when and by whom their care and support needs are met.
cy-gb	Mae taliadau uniongyrchol yn fodd i ganiatáu i bobl arfer llais a rheolaeth; hynny yw, penderfynu sut, pryd a chan bwy y mae eu hanghenion am ofal a chymorth yn cael eu diwallu.

en-gb	This consultation seeks your views on our proposal to extend this flexibility to access direct payments to adults who are eligible for NHS Continuing Health Care (‘CHC’).
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn ceisio eich barn ar ein cynnig i estyn yr hyblygrwydd hwn i gael taliadau uniongyrchol i oedolion sy'n gymwys ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus y GIG.

en-gb	Healthcare, provided by the NHS, is free at the point of need and when that need outweighs other care needs a person may be eligible for a CHC package of ongoing care.
cy-gb	Mae gofal iechyd, a ddarperir gan y GIG, yn rhad ac am ddim pryd a lle bynnag y bo’i angen a phan fydd yr angen hwnnw yn drech nag anghenion gofal eraill gall person fod yn gymwys i gael pecyn Gofal Iechyd Parhaus.

en-gb	This is only provided when the person’s needs are considered suitable and is subject to regular reassessment.
cy-gb	Dim ond pan fydd anghenion y person yn cael eu hystyried yn addas y darperir hyn, ac mae'n cael ei ailasesu’n rheolaidd.

en-gb	In these cases, both the health and other care needs are wholly met by the NHS, without charge, in accordance with their duties under the NHS (Wales) Act 2006(‘the 2006 Act’).
cy-gb	Yn yr achosion hyn, mae'r anghenion iechyd a gofal eraill yn cael eu diwallu'n gyfan gwbl gan y GIG, yn ddi-dâl, yn unol â'u dyletswyddau o dan Ddeddf GIG (Cymru) 2006('Deddf 2006’).

en-gb	Currently, a person receiving CHC cannot receive direct payments to enable them to make arrangements to meet those needs.
cy-gb	Ar hyn o bryd, ni all person sy'n cael Gofal Iechyd Parhaus dderbyn taliadau uniongyrchol i'w alluogi i wneud trefniadau i ddiwallu'r anghenion hynny.

en-gb	If a person who has been receiving direct payments from a local authority is assessed as eligible for CHC but declines to take up this entitlement, it will not automatically mean that the local authority will continue to retain responsibility for meeting their care and support needs (including through direct payments).
cy-gb	Os asesir bod person sydd wedi bod yn derbyn taliadau uniongyrchol gan awdurdod lleol yn gymwys ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus ond ei fod yn gwrthod manteisio ar yr hawl honno, ni fydd hyn o reidrwydd yn golygu y bydd yr awdurdod lleol yn parhau i fod yn gyfrifol am ddiwallu ei anghenion am ofal a chymorth (gan gynnwys drwy daliadau uniongyrchol).

en-gb	A local authority is not under a duty to meet needs for care and support that can be provided by other means (in this case, CHC).
cy-gb	Nid yw awdurdod lleol o dan ddyletswydd i ddiwallu'r anghenion am ofal a chymorth y gellir eu darparu drwy ddulliau eraill (yn yr achos hwn, Gofal Iechyd Parhaus).

en-gb	Furthermore, section 47 of the 2014 Act sets out the limits of a local authority’s power to provide services which are required to be provided under another enactment, such as the 2006 Act.
cy-gb	At hynny, mae adran 47 o Ddeddf 2014 yn nodi cyfyngiadau ar bŵer awdurdod lleol i ddarparu gwasanaethau y mae'n ofynnol eu darparu o dan ddeddfiad arall, megis Deddf 2006.

en-gb	Over a number of years, concerns have been raised that transferring from local authority direct payments for care and support to a CHC package, arranged by the NHS to meet all health and care needs, compromises people’s control over their care arrangements.
cy-gb	Dros nifer o flynyddoedd, mae pryderon wedi eu codi bod trosglwyddo o daliadau uniongyrchol awdurdodau lleol am ofal a chymorth i becyn Gofal Iechyd Parhaus, wedi'i drefnu gan y GIG i ddiwallu'r holl anghenion iechyd a gofal, yn peryglu rheolaeth pobl dros eu trefniadau gofal.

en-gb	Some people with complex health conditions are choosing to refuse assessments for CHC or declining to take up CHC packages.
cy-gb	Mae rhai pobl sydd â chyflyrau iechyd cymhleth yn dewis gwrthod asesiadau ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus neu'n gwrthod derbyn pecynnau Gofal Iechyd Parhaus.

en-gb	Reasons for this include not wanting to lose the flexibility they have through direct payments, as this may interrupt their existing arrangements for care; concerns about this impacting on other benefits and support received; and the change contributing to a reduced sense of independence.
cy-gb	Ymhlith y rhesymau dros hyn y mae peidio â bod eisiau colli'r hyblygrwydd sydd ganddynt drwy daliadau uniongyrchol, gan y gallai hyn dorri ar draws eu trefniadau presennol ar gyfer gofal; pryderon am effaith hyn ar fudd-daliadau a chymorth arall maent yn eu cael; a'r newid yn cyfrannu at lai o ymdeimlad o annibyniaeth.

en-gb	The Welsh Government’s Programme for Governmentsets out a commitment to ‘Improve the interface between continuing health care and Direct Payments’.
cy-gb	Mae Rhaglen LywodraethuLlywodraeth Cymru yn nodi ymrwymiad i 'Wella'r rhyngwyneb rhwng gofal iechyd parhaus a Thaliadau Uniongyrchol’.

en-gb	A working group – whose membership includes disabled people and those with lived experience of direct payments/CHC, local health boards, local authorities, third sector groups and disability organisations – has been established to support the implementation of this commitment and consider options for further improvement, including the use of legislation.
cy-gb	Mae gweithgor – y mae ei aelodaeth yn cynnwys pobl anabl a rhai sydd â phrofiad bywyd o daliadau uniongyrchol/Gofal Iechyd Parhaus, byrddau iechyd lleol, awdurdodau lleol, grwpiau trydydd sector a sefydliadau anabledd – wedi'i sefydlu i helpu i weithredu’r ymrwymiad hwn ac i ystyried opsiynau ar gyfer gwella ymhellach, gan gynnwys defnyddio deddfwriaeth.

en-gb	In April 2022 a revised national framework for Continuing NHS Healthcare, for adults, became operational.
cy-gb	Ym mis Ebrill 2022, daeth fframwaith cenedlaethol diwygiedig ar gyfer Gofal IechydParhaus y GIG, ar gyfer oedolion, yn weithredol.

en-gb	This strengthened wording around voice and control, stating that where a person whose care was arranged utilising direct payments becomes eligible for CHC funding, a local health board must work with them in the spirit of co-production and make every effort to maintain continuity of the personnel delivering the care, where the person wishes this to be the case and it can contribute to meeting their needs.
cy-gb	Mae’r fframwaith yn cryfhau’r geiriad ynghylch llais a rheolaeth. Pan fo person y trefnwyd ei ofal drwy ddefnyddio taliadau uniongyrchol yn dod yn gymwys i gael cyllid Gofal Iechyd Parhaus, mae’r fframwaith yn nodi bod rhaid i fwrdd iechyd lleol weithio gydag ef gyda’r bwriad o gydgynhyrchu a gwneud pob ymdrech i gynnal parhad y personél sy'n darparu'r gofal, pan fo’r person hwnnw yn dymuno hynny a phan all hynny gyfrannu at ddiwallu ei anghenion.

en-gb	The national framework says that in doing so, local health boards should consider a range of options.
cy-gb	Mae'r fframwaith cenedlaethol yn dweud y dylai byrddau iechyd lleol, wrth wneud hynny, ystyried ystod o opsiynau.

en-gb	These would include the LHB employing staff (either directly or via an agency) e.g. personal assistants, who were previously employed by the person under direct payments; or the LHB providing funding to an Independent User Trust to manage the person’s care (this is where a relative of the person or other interested party sets up a trust which becomes the provider of care for the individual).
cy-gb	Byddai'r rhain yn cynnwys y Bwrdd Iechyd Lleol yn cyflogi staff (naill ai'n uniongyrchol neu drwy asiantaeth), ee cynorthwywyr personol, a oedd yn cael eu cyflogi gan yr unigolyn o dan daliadau uniongyrchol yn flaenorol; neu'r Bwrdd Iechyd Lleol yn darparu cyllid i Ymddiriedolaeth Defnyddwyr Annibynnol i reoli gofal y person (sef pan fo perthynas i'r person neu barti arall sydd â diddordeb yn sefydlu ymddiriedolaeth sy'n dod yn ddarparwr gofal i'r unigolyn).

en-gb	Supplementary guidance to support the use of these options is being co-produced with the working group.
cy-gb	Mae canllawiau atodol i gefnogi defnyddio'r opsiynau hyn yn cael eu llunio ar y cyd â’r gweithgor.

en-gb	Whilst the mechanisms put forward within the national framework – permissible within law as it currently stands – go some way to strengthen voice and control for adults, we recognise they may not ensure the same degree of flexibility and direct control for people as would be the case if local health boards were permitted to provide them with direct payments to make arrangements to meet their own needs.
cy-gb	Er bod y mecanweithiau a gyflwynwyd yn y fframwaith cenedlaethol – a ganiateir yn y gyfraith fel y mae ar hyn o bryd – yn gwneud rhywfaint o'r gwaith i gryfhau llais a rheolaeth ar gyfer oedolion, rydym yn cydnabod efallai na fyddant yn sicrhau'r un faint o hyblygrwydd a rheolaeth uniongyrchol i bobl fel y byddai'n digwydd pe bai byrddau iechyd lleol yn cael darparu taliadau uniongyrchol iddynt wneud trefniadau i ddiwallu eu hanghenion eu hunain.

en-gb	This would require legislative change.
cy-gb	Byddai hyn yn gofyn am newid deddfwriaethol.

en-gb	In England, this change has been made through amendments to the NHS Act 2006, and consequently, direct payments have been permissible for CHC, via Personal Health Budgets (‘PHBs’) since 2014.
cy-gb	Yn Lloegr, gwnaed y newid hwn drwy ddiwygiadau i Ddeddf GIG 2006, ac o ganlyniad, caniateir taliadau uniongyrchol ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus, drwy Gyllidebau Iechyd Personol ers 2014.

en-gb	PHBs can be used to meet a person’s needs as set out in their care plan and are available for adults’ and children’s CHC.
cy-gb	Gellir defnyddio Cyllidebau Iechyd Personol i ddiwallu anghenion person fel y nodir yn ei gynllun gofal ac maent ar gael ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus oedolion a phlant.

en-gb	They can also be provided for other purposes, including maternity care and wheelchairs.
cy-gb	Yn ogystal gellir eu darparu at ddibenion eraill, gan gynnwys gofal mamolaeth a chadeiriau olwyn.

en-gb	There are three types of PHB:
cy-gb	Mae tri math o Gyllideb Iechyd Bersonol:

en-gb	a notional budget where the money is held by the NHS who arrange any agreed care;
cy-gb	cyllideb dybiannol lle mae'r arian yn cael ei ddal gan y GIG sy'n trefnu unrhyw ofal y cytunwyd arno

en-gb	a third party budget where an organisation or trust holds the money for an individual and manages it on their behalf; and
cy-gb	cyllideb trydydd parti lle mae sefydliad neu ymddiriedolaeth yn dal yr arian i unigolyn ac yn ei reoli ar ei ran

en-gb	direct payments, where the funds are held and administered directly by the individual.
cy-gb	taliadau uniongyrchol, lle mae'r arian yn cael ei ddal a'i weinyddu'n uniongyrchol gan yr unigolyn.

en-gb	However, there are a number of exclusions, including for primary and general medical services, drugs, medicines, appliances, dental charges, planned surgery, vaccination, NHS Health Checks, alcohol, tobacco and gambling services.
cy-gb	Fodd bynnag, mae nifer o eithriadau, gan gynnwys ar gyfer gwasanaethau meddygol sylfaenol a chyffredinol, cyffuriau, meddyginiaethau, offer, ffioedd deintyddol, llawdriniaethau wedi'u cynllunio, brechu, NHS Health Checks, alcohol, tybaco a gwasanaethau gamblo.

en-gb	In Wales, we are considering, with our working group, changing the law to enable local health boards to provide adults with direct payments to meet their eligible CHC needs.
cy-gb	Yng Nghymru, rydym yn ystyried, gyda'n gweithgor, newid y gyfraith i alluogi byrddau iechyd lleol i ddarparu taliadau uniongyrchol i oedolion ddiwallu eu hanghenion Gofal Iechyd Parhaus cymwys.

en-gb	This would complement and build upon the mechanisms put forward in the national framework such as local health boards employing personnel or making payments to an Independent User Trust.
cy-gb	Byddai hyn yn ategu ac yn adeiladu ar y mecanweithiau a gyflwynwyd yn y fframwaith cenedlaethol megis byrddau iechyd lleol yn cyflogi personél neu'n gwneud taliadau i Ymddiriedolaeth Defnyddwyr Annibynnol.

en-gb	Our intention would be to better support disabled and seriously ill adults to maintain their independence, as well as promoting the principles of person-centred care and voice and control; and more closely aligning with the social model of disability.
cy-gb	Ein bwriad fyddai gwella cymorth ar gyfer oedolion anabl a difrifol sâl i gynnal eu hannibyniaeth, yn ogystal â hyrwyddo egwyddorion gofal sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn a llais a rheolaeth; ac yn cyd-fynd yn agosach â'r model cymdeithasol o anabledd.

en-gb	In order to introduce direct payments for CHC for adults, we propose to amend the NHS (Wales) Act 2006, to include:
cy-gb	Er mwyn cyflwyno taliadau uniongyrchol ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus i oedolion, rydym yn bwriadu diwygio Deddf GIG (Cymru) 2006, i gynnwys:

en-gb	a power for local health boards to make direct payments to adults (or their representative) who have been determined to qualify for NHS-funded continuing health care.
cy-gb	pŵer i fyrddau iechyd lleol wneud taliadau uniongyrchol i oedolion (neu eu cynrychiolydd) y mae penderfyniad wedi’i wneud yn eu cylch sy’n golygu eu bod yn gymwys ar gyfer gofal iechyd parhaus a ariennir gan y GIG.

en-gb	Giving this power to health boards would allow them to make direct payments to people for their CHC, where the person wished to have these.
cy-gb	Byddai rhoi'r pŵer hwn i fyrddau iechyd yn caniatáu iddyn nhw wneud taliadau uniongyrchol i bobl ar gyfer eu Gofal Iechyd Parhaus, pan fo’r person yn dymuno cael y taliadau hyn.

en-gb	People would then be able to purchase healthcare and care and support that best met their needs.
cy-gb	Yna byddai pobl yn gallu prynu gofal iechyd a gofal a chymorth sy’n diwallu eu hanghenion orau.

en-gb	a power for the Welsh Ministers to make regulations about direct payments.
cy-gb	• pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau ynghylch taliadau uniongyrchol.

en-gb	This would allow Ministers to prescribe further matters including what sort of healthcare direct payments can be made for, exceptions and prohibitions and how the scheme will operate.
cy-gb	Byddai hyn yn caniatáu i Weinidogion ragnodi materion pellach gan gynnwys ar gyfer pa fath o ofal iechyd y gellir gwneud taliadau uniongyrchol, eithriadau a gwaharddiadau a sut y bydd y cynllun yn gweithredu.

en-gb	This would enable us to tailor the best approach for Wales, potentially with supplementary guidance to support implementation.
cy-gb	Byddai hyn yn ein galluogi i deilwra'r dull gorau ar gyfer Cymru, o bosibl gyda chanllawiau atodol i gefnogi gweithredu.

en-gb	a power for local health boards to make arrangements to give assistance to persons or bodies in connection with direct payments.
cy-gb	pŵer i fyrddau iechyd lleol wneud trefniadau i roi cymorth i bersonau neu gyrff mewn cysylltiad â thaliadau uniongyrchol.

en-gb	These would be similar to the arrangements which already exist for assistance to people who receive direct payments for social care.
cy-gb	Byddai'r rhain yn debyg i'r trefniadau sydd eisoes yn bodoli ar gyfer cymorth i bobl sy'n derbyn taliadau uniongyrchol ar gyfer gofal cymdeithasol.

en-gb	Enabling greater voice and control for adults by allowing direct payments for CHC, would undoubtedly have the biggest impact on service recipients themselves.
cy-gb	Heb os, byddai galluogi mwy o lais a rheolaeth i oedolion drwy ganiatáu taliadau uniongyrchol ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus, yn cael yr effaith fwyaf ar dderbynwyr gwasanaethau eu hunain.

en-gb	By moving towards more integrated, person-centred provision within both health and social care we would advance the principles of ‘Voice, Choice and Control’ enshrined within the 2014 Act and ensure the core principles of the United Nations Convention on the Rights of Disabled People (UNCRDP) are further embedded in service delivery across Wales.
cy-gb	Drwy symud tuag at ddarpariaeth fwy integredig, sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn ym maes iechyd a gofal cymdeithasol, byddem yn datblygu egwyddorion 'Llais, Dewis a Rheolaeth' sydd wedi'u hymgorffori yn Neddf 2014 ac yn sicrhau bod egwyddorion craidd Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl Anabl yn cael eu gwreiddio ymhellach o ran darparu gwasanaethau ledled Cymru.

en-gb	We are seeking to promote fairness and continuity for individuals, to ensure their voice and control continues, whether their entitlement to care/healthcare is from a local authority or a local health board.
cy-gb	Rydym yn ceisio hyrwyddo tegwch a pharhad i unigolion, i sicrhau bod eu llais a'u rheolaeth yn parhau, boed eu hawl i ofal/gofal iechyd gan awdurdod lleol neu fwrdd iechyd lleol.

en-gb	This could result in better health outcomes, for example if more individuals agree to CHC assessments, without fear of losing their direct payments, this will enable them to better manage their complex health needs.
cy-gb	Gallai hyn arwain at ganlyniadau iechyd gwell, er enghraifft, os bydd mwy o unigolion yn cytuno i gael asesiadau Gofal Iechyd Parhaus, heb ofni colli eu taliadau uniongyrchol, bydd hyn yn eu galluogi i reoli eu hanghenion iechyd cymhleth yn well.

en-gb	It is envisaged that these proposals will open up new ways to deliver care, reducing strain on domiciliary care services and better recognising the part played by unpaid carers.
cy-gb	Rhagwelir y bydd y cynigion hyn yn esgor ar ffyrdd newydd o ddarparu gofal, gan leihau straen ar wasanaethau gofal cartref a chydnabod yn well y rhan y mae gofalwyr di-dâl yn ei chwarae.

en-gb	We have an opportunity to learn from measures and guidance in place for PHBs in England and evaluations of what has worked well there, to tailor a solution which fits the Welsh context.
cy-gb	Mae gennym gyfle i ddysgu o fesurau a chanllawiau sydd ar waith ar gyfer Cyllidebau Iechyd Personol yn Lloegr a gwerthusiadau o'r hyn sydd wedi gweithio'n dda yno, er mwyn teilwra ateb sy'n gweddu i'r cyd-destun yng Nghymru;

en-gb	One that supports adults to exercise voice and control across this health and social care interface.
cy-gb	un sy'n cefnogi oedolion i arfer llais a rheolaeth ar draws y rhyngwyneb iechyd a gofal cymdeithasol hwn.

en-gb	We recognise there may be a number of issues to resolve and concerns to manage in transitioning to the use of direct payments to deliver health services, including in areas such as resourcing, processes and governance.
cy-gb	Rydym yn cydnabod y gallai fod nifer o faterion i'w datrys a phryderon i'w rheoli wrth drosglwyddo i'r defnydd o daliadau uniongyrchol i ddarparu gwasanaethau iechyd, gan gynnwys mewn meysydd megis adnoddau, prosesau a llywodraethu.

en-gb	However, regulations and guidance could be used to set out, specifically, what can and cannot be included under direct payments, as well as measures to ensure clinical and financial appropriateness, thereby reducing risks and addressing areas of concern.
cy-gb	Fodd bynnag, gellid defnyddio rheoliadau a chanllawiau i nodi, yn benodol, yr hyn y gellir ac na ellir ei gynnwys o dan daliadau uniongyrchol, yn ogystal â mesurau i sicrhau priodoldeb clinigol ac ariannol, a thrwy hynny leihau risgiau a mynd i'r afael â meysydd sy'n peri pryder.

en-gb	We will also work to ensure that any legislative changes are supported by robust guidance to help both payment recipients and practitioners understand how the system will operate.
cy-gb	Byddwn ni hefyd yn gweithio i sicrhau bod unrhyw newidiadau deddfwriaethol yn cael eu cefnogi gan ganllawiau cadarn i helpu'r rhai sy'n derbyn taliadau ac ymarferwyr i ddeall sut y bydd y system yn gweithredu.

en-gb	Such guidance will be co-produced with service users, those with lived experience of direct payments/CHC, practitioners and providers, thus strengthening partnership working and ensuring a wide range of viewpoints are considered.
cy-gb	Bydd canllawiau o'r fath yn cael eu llunio ar y cyd â defnyddwyr gwasanaethau, y rhai sydd â phrofiad bywyd o daliadau uniongyrchol/Gofal Iechyd Parhaus, ymarferwyr a darparwyr, gan gryfhau gwaith mewn partneriaeth a sicrhau bod ystod eang o safbwyntiau'n cael eu hystyried.

en-gb	We will work with local health boards to ensure that appropriate training and assurance are provided for staff, in decision making and administration of any payments system.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda byrddau iechyd lleol i sicrhau bod hyfforddiant a sicrwydd priodol yn cael eu darparu i staff, wrth wneud penderfyniadau a gweinyddu unrhyw system daliadau.

en-gb	Questions for chapter 2
cy-gb	Cwestiynau ar gyfer pennod 2

en-gb	We have outlined our proposals to introduce further voice and control for adults receiving Continuing Health Care (CHC) in Wales.
cy-gb	Rydym ni wedi amlinellu ein cynigion i gyflwyno llais a rheolaeth bellach i oedolion sy'n cael Gofal Iechyd Parhaus yng Nghymru.

en-gb	Do you agree or disagree with these proposals?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno neu'n anghytuno â’r cynigion hyn?

en-gb	What in your view are the likely impacts of the proposal?
cy-gb	Beth yn eich barn chi yw effeithiau tebygol y cynnig?

en-gb	Benefits, and disbenefits;
cy-gb	Manteision, ac anfanteision;

en-gb	Impacts upon individuals and groups with protected characteristics;
cy-gb	Effeithiau ar unigolion a grwpiau â nodweddion gwarchodedig;

en-gb	Other practical matters such as cross-border issues or transition to the new arrangements.
cy-gb	Materion ymarferol eraill megis materion trawsffiniol neu drosglwyddo i'r trefniadau newydd.

en-gb	What lessons can we learn from other countries’ practice in this area?
cy-gb	Pa wersi y gallwn ni eu dysgu o arfer gwledydd eraill yn y maes hwn?

en-gb	Do you believe there are any other or complementary approaches we should be considering to achieve the same effect?
cy-gb	Ydych chi'n credu bod unrhyw ddulliau eraill neu ddulliau ategol y dylen ni fod yn eu hystyried i gyflawni'r un effaith?

en-gb	If so, please outline below.
cy-gb	Os felly, nodwch nhw isod.

en-gb	We will work to ensure that any legislative change is supported by robust guidance to help both payment recipients and practitioners understand how the system will operate.
cy-gb	Byddwn yn gweithio i sicrhau bod unrhyw newid deddfwriaethol yn cael ei gefnogi gan ganllawiau cadarn i helpu'r rhai sy'n derbyn taliadau ac ymarferwyr i ddeall sut y bydd y system yn gweithredu.

en-gb	Can you identify anything that it would be helpful to include in this guidance?
cy-gb	Allwch chi nodi unrhyw beth y byddai'n ddefnyddiol ei gynnwys yn y canllawiau hyn?

en-gb	What other support should be provided?
cy-gb	Pa gymorth arall y dylid ei ddarparu?

en-gb	We would like to know your views on the effects that introducing direct payments for continuing NHS healthcare would have on the Welsh language, specifically on opportunities for people to use Welsh and on treating the Welsh language no less favourably than English.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn ar yr effeithiau y byddai cyflwyno taliadau uniongyrchol ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus yn ei gael ar y Gymraeg, yn benodol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	What effects do you think there would be?
cy-gb	Beth fyddai'r effeithiau yn eich barn chi?

en-gb	Please also explain how you believe our proposals for introducing direct payments for continuing NHS healthcare could be formulated or changed so as to have positive effects or increased positive effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language, and no adverse effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language.
cy-gb	Eglurwch hefyd sut rydych chi’n credu y gallai ein cynigion ar gyfer cyflwyno taliadau uniongyrchol ar gyfer Gofal Iechyd Parhaus y GIG gael eu llunio neu eu haddasu er mwyn cael effeithiau cadarnhaol neu fwy o effeithiau cadarnhaol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg; a pheidio â chael dim effeithiau niweidiol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	We have asked a number of specific questions in this chapter.
cy-gb	Rydym wedi gofyn nifer o gwestiynau penodol yn y bennod hon.

en-gb	If you have any related issues which we have not specifically addressed, please use this space to report them.
cy-gb	Os oes gennych unrhyw faterion cysylltiedig nad ydyn ni wedi mynd i’r afael â nhw yn benodol, defnyddiwch y lle hwn i wneud hynny.

en-gb	Mandatory reporting of children and adults at risk
cy-gb	Hysbysu gorfodol am blant ac oedolion sy’n wynebu risg

en-gb	The Independent Inquiry into Child Sexual Abuse(IICSA) was established in 2015, under the Inquiries Act 2005, to investigate the extent to which relevant institutions – public bodies and others – in England and Wales have failed in their duty of care to protect children from sexual abuse and exploitation.
cy-gb	Sefydlwyd yr Ymchwiliad Annibynnol i Gam-drin Plant yn Rhywiol(yr Ymchwiliad) yn 2015, o dan Ddeddf Ymchwiliadau 2005, i ymchwilio i'r graddau y mae sefydliadau perthnasol – cyrff cyhoeddus ac eraill – yng Nghymru a Lloegr wedi methu yn eu dyletswydd gofal i amddiffyn plant rhag cam-drin rhywiol a cham-fanteisio.

en-gb	It is also considering the extent to which failings have since been addressed; identifying any further action required to address those failings; and making wider recommendations about how children can be better protected from sexual abuse and exploitation in future.
cy-gb	Mae hefyd yn ystyried i ba raddau yr aed i’r afael â methiannau ers hynny; yn nodi unrhyw gamau pellach sydd eu hangen i fynd i'r afael â'r methiannau hynny; ac yn gwneud argymhellion ehangach am sut y gellir amddiffyn plant yn well rhag cam-drin rhywiol a chamfanteisio yn y dyfodol.

en-gb	The Welsh Government has cooperated fully with the Inquiry and responded to several of its 15 investigations, providing both written and oral evidence when asked to do so; taking part in public hearings; and participating in seminars on areas of particular interest.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi cydweithio'n llawn â'r Ymchwiliad ac wedi ymateb i nifer o'i 15 o ymchwiliadau, gan ddarparu tystiolaeth ysgrifenedig a llafar pan ofynnwyd iddi wneud hynny; cymryd rhan mewn gwrandawiadau cyhoeddus; a chymryd rhan mewn seminarau ar feysydd o ddiddordeb arbennig.

en-gb	The Inquiry is due to publish its report and recommendations later this year.
cy-gb	Mae disgwyl i'r Ymchwiliad gyhoeddi ei adroddiad ac argymhellion yn ddiweddarach eleni.

en-gb	During the Inquiry, there has been significant discussion of mandatory reporting duties (also referred to as a ‘duty to report’) – where there is a legal requirement to report knowledge or suspicions of harm (e.g. abuse or neglect) to a designated authority.
cy-gb	Yn ystod yr Ymchwiliad, bu trafodaeth sylweddol ar ddyletswyddau hysbysu gorfodol (y cyfeirir atynt hefyd fel 'dyletswydd i hysbysu) – pan fo gofyniad cyfreithiol i hysbysu gwybodaeth neu amheuon am niwed (e.e. cam-drin neu esgeulustod) i awdurdod dynodedig.

en-gb	In particular, there has been consideration of whether such reporting duties should be placed directly on individuals, in the interests of protecting children and young people from harm.
cy-gb	Yn benodol, ystyriwyd a ddylid gosod dyletswyddau hysbysu o'r fath yn uniongyrchol ar unigolion, er budd amddiffyn plant a phobl ifanc rhag niwed.

en-gb	The duty to report children at risk in Wales is an organisational duty, set out in section 130 of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014(‘the 2014 Act’).
cy-gb	Dyletswydd sefydliadol yw'r ddyletswydd i hysbysu am blant sy’n wynebu risg yng Nghymru, a nodir yn adran 130 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014('Deddf 2014’).

en-gb	This requires ‘relevant partners’ of a local authority, and youth offending teams, to inform that authority if they have reasonable cause to suspect that a child in its area isexperiencing or at risk of abuse, neglect or other kinds of harm and the child has needs for care and support.
cy-gb	Mae hyn yn ei gwneud yn ofynnol i 'bartneriaid perthnasol' awdurdod lleol, a thimau troseddau ieuenctid, hysbysu'r awdurdod hwnnw os oesganddynt sail resymol dros gredu bod plentyn yn ei ardal yn profi neu’n wynebu risg o gael ei gam-drin, ei esgeuluso neu ddioddef fathau eraill o niwed ac mae gan y plentyn anghenion am ofal a chymorth.

en-gb	If the child is in the area of another authority, the relevant partner must inform that other local authority.
cy-gb	Os yw'r plentyn mewn ardal awdurdod arall, rhaid i'r partner perthnasol hysbysu'r awdurdod lleol arall hwnnw.

en-gb	Section 130(4) of the 2014 Act defines a ‘child at risk’ as a child who is experiencing or is at risk of abuse, neglect or other kinds of harm, and has needs for care and support (whether or not the authority is meeting any of those needs)
cy-gb	Mae adran 130(4) o Ddeddf 2014 yn diffinio 'plentyn sy’n wynebu risg’ fel plentyn sy'n cael neu sy’n wynebu risg o gael ei gam-drin neu ei esgeuluso neu ddioddef mathau eraill o niwed, ac mae arno anghenion am ofal a chymorth (p'un a yw'r awdurdod yn diwallu unrhyw un neu rai o'r anghenion hynny ai peidio)

en-gb	Welsh local authorities must also inform other local authorities in Wales, or England, if a child they suspect to be at risk is in their area and lives or proposes to live in the other local authority area.
cy-gb	Rhaid i awdurdodau lleol Cymru hefyd hysbysu awdurdodau lleol eraill yng Nghymru, neu Loegr, os yw plentyn y maen nhw'n credu ei fod yn wynebu risg yn ei ardal a'i fod yn byw neu'n bwriadu byw yn yr ardal awdurdod lleol arall.

en-gb	A ‘relevant partner’, as defined within section 162 of the 2014 Act, includes the police, probation services, a local health board or NHS trust, the Welsh Ministers or Secretary of State (in discharging certain functions) and other local authorities.
cy-gb	Mae 'partner perthnasol', fel y'i diffinnir yn adran 162 o Ddeddf 2014, yn cynnwys yr heddlu, gwasanaethau prawf, bwrdd iechyd lleol neu ymddiriedolaeth y GIG, Gweinidogion Cymru neu Ysgrifennydd Gwladol (wrth gyflawni rhai swyddogaethau) ac awdurdodau lleol eraill.

en-gb	Information and the Supporting Practice Guide on the current duty to report is contained in Working Together to Safeguard People:
cy-gb	Mae gwybodaeth a'r Canllaw Ymarfer Ategol ar y ddyletswydd bresennol i hysbysu wedi’u cynnwys yn Gweithio Gyda'n Gilydd i Ddiogelu Pobl:

en-gb	Volume 5 – Handling Individual Cases to Protect Children atRisk.
cy-gb	Cyfrol 5 – Ymdrin ag Achosion

en-gb	This is to be read alongside Volume 1 – Introduction and Overview.
cy-gb	Unigol i Amddiffyn Plant sy’n Wynebu Risg.Mae hwn i'w ddarllen ochr yn ochr â Chyfrol 1 – Cyflwyniad a Throsolwg.

en-gb	We also have a duty to report adults at risk in Wales, set out in section 128 of the 2014 Act.
cy-gb	Mae gennym hefyd ddyletswydd i hysbysu am oedolion sy’n wynebu risg yng Nghymru, a nodir yn adran 128 o Ddeddf 2014.

en-gb	Like the duty in relation to children, this requires ‘relevant partners’ of a local authority to inform that authority if they have reasonable cause to suspect an adult in its area is at risk.
cy-gb	Fel y ddyletswydd mewn perthynas â phlant, mae hyn yn ei gwneud yn ofynnol i 'bartneriaid perthnasol' awdurdod lleol hysbysu'r awdurdod hwnnw os oes ganddynt sail resymol dros gredu bod oedolyn yn ei ardal yn wynebu risg.

en-gb	If the adult at risk is in the area of another local authority, the relevant partner must inform that other local authority.
cy-gb	Os yw'r oedolyn sy'n wynebu risg mewn ardal awdurdod lleol arall, rhaid i'r partner perthnasol hysbysu'r awdurdod lleol arall hwnnw.

en-gb	Section 128 also requires a Welsh local authority to inform another local authority, in Wales or England, if the adult they suspect to be at risk is in their area and lives or proposes to live in the other local authority area.
cy-gb	Mae adran 128 hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdod lleol yng Nghymru hysbysu awdurdod lleol arall, yng Nghymru neu yn Lloegr, os yw'r oedolyn y mae'n credu ei fod yn wynebu risg yn ei ardal a'i fod yn byw neu'n bwriadu byw yn yr ardal awdurdod lleol arall.

en-gb	Section 126(1) of the 2104 Act defines an ‘adult at risk’ as an adult who is experiencing or is at risk of abuse or neglect; has needs for care and support (whether or not the authority is meeting any of those needs); and, as a result of those needs, is unable to protect themselves against the abuse or neglect (or risk of it).
cy-gb	Mae adran 126(1) o Ddeddf 2014 yn diffinio ‘oedolyn sy’n wynebu risg’ fel oedolyn sy'n cael neu sy’n wynebu risg o gael ei gam-drin neu ei esgeuluso, ac mae arno anghenion am ofal a chymorth (p'un a yw'r awdurdod yn diwallu unrhyw un neu rai o'r anghenion hynny ai peidio), ac o ganlyniad i’r anghenion hynny, nid yw’n gallu amddiffyn ei hun rhag gael ei gam-drin neu ei esgeuluso (neu’r risg o hynny).

en-gb	In line with the aims of Age Friendly Wales:
cy-gb	Yn unol â nodau Cymru o blaid Pobl Hŷn:

en-gb	Our strategy for an Ageing Society, and the current development - with the Older People’s Commissioner for Wales and other key partners - of a draft Action Plan to Prevent the Abuse and Neglect of Older People in Wales, we believe that any consideration of mandatory reporting duties should include both children and adults, alike.
cy-gb	Ein strategaeth ar gyfer Cymdeithas sy’n Heneiddio, a'r gwaith sy’n mynd rhagddo – gyda Chomisiynydd Pobl Hŷn Cymru a phartneriaid allweddol eraill – i ddatblygu Cynllun Gweithredu drafft i Roi Diwedd ar Gam-drin ac Esgeuluso Pobl Hŷn yng Nghymru, credwn y dylai unrhyw ystyriaeth o ddyletswyddau hysbysu gorfodol gynnwys plant ac oedolion, fel ei gilydd.

en-gb	This would reflect the person-centred focus established in the 2014 Act.
cy-gb	Byddai hyn yn adlewyrchu'r ffocws sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn a sefydlwyd yn Neddf 2014.

en-gb	A number of jurisdictions around the world have mandatory reporting laws of one sort or another that place duties directly on individuals - generally on specified professionals, although in some countries/jurisdictions this extends to the general public also.
cy-gb	Mae gan nifer o awdurdodaethau ledled y byd ddeddfau hysbysu gorfodol o ryw fath sy'n gosod dyletswyddau'n uniongyrchol ar unigolion – yn gyffredinol ar weithwyr proffesiynol penodedig, er mewn rhai gwledydd/awdurdodaethau mae hyn yn ymestyn i'r cyhoedd hefyd.

en-gb	Evidence on their impact, for example, on the extent to which they have prompted referrals/reports which would not have been made in the absence of such a duty, or on the overall prevalence or persistence of child abuse, is mixed.
cy-gb	Cymysg yw'r dystiolaeth ar eu heffaith, er enghraifft, i ba raddau y maent wedi ysgogi atgyfeiriadau/adroddiadau na fyddai wedi'u gwneud yn absenoldeb dyletswydd o'r fath, neu ar gyffredinrwydd neu barhad cam-drin plant.

en-gb	No UK administration has to date imposed a legal duty on individuals to report known or suspected concerns relating to harm.
cy-gb	Hyd yma, nid oes unrhyw weinyddiaeth yn y DU wedi gosod dyletswydd gyfreithiol ar unigolion i hysbysu am niwed neu bryderon am niwed posibl.

en-gb	The UK Government undertook a consultationwhich included proposals on mandatory reporting and acting on child abuse and neglect, in July 2016.
cy-gb	Cynhaliodd Llywodraeth y DU ymgynghoriadoedd yn cynnwys cynigion ar hysbysu gorfodol a gweithredu ar gam-drin plant ac esgeulustod, ym mis Gorffennaf 2016.

en-gb	Following this, in March 2018, the Home Office confirmed that it had determined, at that stage, not to proceed with the proposed mandatory reporting duty, or with a duty to act.
cy-gb	Yn dilyn yr ymgynghoriad hwn, ym mis Mawrth 2018, cadarnhaodd y Swyddfa Gartref ei bod wedi penderfynu, ar yr adeg honno, i beidio â bwrw ymlaen â'r ddyletswydd hysbysu gorfodol arfaethedig, na dyletswydd i weithredu.

en-gb	Why are we consulting?
cy-gb	Pam rydym yn ymgynghori?

en-gb	It is the view of Welsh Ministers that it is timely to reflect on the duties to report contained within the 2014 Act, and whether they should be expanded to include a legal requirement upon certain individuals to report children and/or adults at risk to the relevant local authority, in order to consider whether this will better protect children and adults from harm.
cy-gb	Barn Gweinidogion Cymru yw ei bod yn amserol ystyried y dyletswyddau hysbysu sydd wedi’u cynnwys yn Neddf 2014, ac a ddylid eu hehangu i gynnwys gofyniad cyfreithiol ar rai unigolion i hysbysu am blant a/neu oedolion sy’n wynebu risg i'r awdurdod lleol perthnasol, er mwyn ystyried a fydd hyn yn amddiffyn plant ac oedolion rhag niwed yn well.

en-gb	In order to inform our policy thinking on this and potential response to the forthcoming IICSA report, we are inviting your views on whether it is proportionate or appropriate to introduce a legal duty to report children and/or adults at risk which would apply to individuals within relevant bodies, as distinct from the current duties which fall on organisations.
cy-gb	Er mwyn llywio ein meddylfryd polisi ar hyn a'n hymateb posibl i adroddiad yr Ymchwiliad sydd ar ddod, rydym yn gwahodd eich barn ynghylch a yw'n gymesur neu'n briodol cyflwyno dyletswydd gyfreithiol i hysbysu am blant a/neu oedolion sy’n wynebu risg a fyddai'n berthnasol i unigolion mewn cyrff perthnasol, fel rhai gwahanol i'r dyletswyddau cyfredol ar sefydliadau.

en-gb	Finally, we would also welcome views on which occupation types or roles, in which sectors, should be covered if a duty on individuals were to be introduced, as well as what sanctions might be proportionate or appropriate in situations where the duty was not complied with.
cy-gb	Yn olaf, byddem hefyd yn croesawu barn ynghylch pa fathau o alwedigaethau neu rolau, ym mha sectorau, y dylid eu cynnwys, pe bai dyletswydd ar unigolion yn cael ei chyflwyno, yn ogystal â pha sancsiynau a allai fod yn gymesur neu'n briodol mewn sefyllfaoedd pan na chydymffurfiwyd â'r ddyletswydd.

en-gb	A full Regulatory Impact Assessment will be developed alongside any legislation, with input from stakeholders.
cy-gb	Bydd Asesiad Effaith Rheoleiddiol llawn yn cael ei ddatblygu ochr yn ochr ag unrhyw ddeddfwriaeth, gyda mewnbwn gan randdeiliaid.

en-gb	For this consultation, however, we would welcome your views on the likely benefits, disbenefits, costs, savings, equality impacts and impacts for the Welsh Language if individual reporting duties were to be introduced.
cy-gb	Fodd bynnag, ar gyfer yr ymgynghoriad hwn, byddem yn croesawu eich barn ar y manteision, anfanteision, costau, arbedion, effeithiau ar gydraddoldeb ac effeithiau ar y Gymraeg, sy’n debygol pe bai dyletswyddau hysbysu unigol yn cael eu cyflwyno.

en-gb	What are your views on the principle of imposing a duty to report a child at risk (as defined in section 130(4) of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014 directly on individuals within relevant bodies?
cy-gb	Beth yw eich barn ar yr egwyddor o osod dyletswydd i hysbysu am blentyn sy’n wynebu risg (fel y'i diffinnir yn adran 130(4) o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014) yn uniongyrchol ar unigolion mewn cyrff perthnasol?

en-gb	What are your views on the principle of imposing a duty to report an adult at risk (as defined in section 126(1) of the 2014 Act) directly on individuals within relevant bodies?
cy-gb	Beth yw eich barn ar yr egwyddor o osod dyletswydd i hysbysu am oedolyn sy’n wynebu risg (fel y'i diffinnir yn adran 126(1) o Ddeddf 2014) yn uniongyrchol ar unigolion mewn cyrff perthnasol?

en-gb	What in your view would be the likely benefits, disbenefits, risks, costs, savings and equality impacts of such an approach?
cy-gb	Beth yn eich barn chi fyddai'r manteision, anfanteision, risgiau, costau, arbedion ac effeithiau ar gydraddoldeb, sy’n debygol o ddull o'r fath?

en-gb	What lessons can we learn from the duties to report in other countries?
cy-gb	Pa wersi gallwn ni eu dysgu o'r dyletswyddau i hysbysu mewn gwledydd eraill?

en-gb	If individual reporting duties were to be introduced – for children and adults at risk – should these sit alongside, or replace, the existing duties on organisations under the 2014 Act?
cy-gb	Pe bai dyletswyddau hysbysu unigol yn cael eu cyflwyno – ar gyfer plant ac oedolion sy’n wynebu risg – a ddylai'r rhain fod ochr yn ochr â'r dyletswyddau presennol ar sefydliadau o dan Ddeddf 2014, neu gymryd eu lle?

en-gb	If individual reporting duties were to be introduced, should they apply to the workforce of current ‘relevant partners’ under section 162 of the 2014 Act (including youth offending teams in relation to children), or more widely, for example to those working in religious or sports settings, etc.,
cy-gb	Pe bai dyletswyddau hysbysu unigol yn cael eu cyflwyno, a ddylen nhw fod yn berthnasol i weithlu'r 'partneriaid perthnasol' presennol o dan adran 162 o Ddeddf 2014 (gan gynnwys timau troseddau ieuenctid mewn perthynas â phlant), neu'n ehangach, er enghraifft i'r rhai sy'n gweithio mewn lleoliadau crefyddol neu chwaraeon, etc.,

en-gb	and in particular:
cy-gb	ac yn benodol:

en-gb	What are your views on this in respect of children (under the age of 18)?
cy-gb	Beth yw eich barn am hyn o ran plant (o dan 18 oed)?

en-gb	What are your views on this in respect of adults?
cy-gb	Beth yw eich barn am hyn o ran oedolion?

en-gb	If individual reporting duties were to be introduced, which occupation types or roles should be subject to any duty (e.g. members of regulated professions; employed staff, even if they are not regulated; volunteers), and in particular:
cy-gb	Pe bai dyletswyddau hysbysu unigol yn cael eu cyflwyno, pa fathau o alwedigaeth neu rolau ddylai fod yn ddarostyngedig i unrhyw ddyletswydd (e.e. aelodau o broffesiynau rheoleiddiedig; staff cyflogedig, hyd yn oed os nad ydynt yn cael eu rheoleiddio; gwirfoddolwyr), ac yn benodol:

en-gb	What sanctions do you think would be proportionate or appropriate for failure to comply with an individual reporting duty?
cy-gb	Pa sancsiynau ydych chi'n meddwl fyddai’n gymesur neu'n briodol am fethu â chydymffurfio â dyletswydd hysbysu unigol?

en-gb	We would like to know your views on the effects that introducing individual reporting duties would have on the Welsh language, specifically on opportunities for people to use Welsh and on treating the Welsh language no less favourably than English.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn ar yr effeithiau y byddai cyflwyno dyletswyddau hysbysu unigol yn eu cael ar y Gymraeg, yn benodol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	Please also explain how you believe proposals for introducing individual reporting duties could be formulated or changed so as to have positive effects or increased positive effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language, and no adverse effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language.
cy-gb	Eglurwch hefyd sut rydych chi’n credu y gallai’r cynigion ar gyfer cyflwyno dyletswyddau hysbysu unigol gael eu llunio neu eu haddasu er mwyn cael effeithiau cadarnhaol neu fwy o effeithiau cadarnhaol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg, a pheidio â chael dim effeithiau niweidiol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	If you have any related issues which we have not specifically addressed, please use this space to report them.
cy-gb	Os oes gennych unrhyw faterion cysylltiedig nad ydyn ni wedi mynd i’r afael â nhw yn benodol, defnyddiwch y lle hwn i’w nodi.

en-gb	Introduction to chapters 4, 5 and 6 relating to the Regulation and Inspection of Social Care (Wales) Act 2016
cy-gb	Cyflwyniad i benodau 4, 5 a 6 yn ymwneud â Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016

en-gb	The Regulation and Inspection of Social Care (Wales) Act 2016(‘the 2016 Act’) introduced a new registration and regulatory regime for providers of care and support services (‘regulated services’) in Wales.
cy-gb	Cyflwynodd Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016(‘Deddf 2016’) drefn gofrestru a rheoleiddio newydd ar gyfer darparwyr gwasanaethau gofal a chymorth (‘gwasanaethau rheoleiddiedig’) yng Nghymru.

en-gb	It also reformed the system of registration and regulation of the social care workforce.
cy-gb	Diwygiodd hefyd y system ar gyfer cofrestru a rheoleiddio’r gweithlu gofal cymdeithasol.

en-gb	The 2016 Act was implemented in three phases.
cy-gb	Gweithredwyd Deddf 2016 mewn tri cham.

en-gb	This saw the development of a significant suite of regulations and statutory guidance by the Welsh Government.
cy-gb	Fel rhan o hyn, datblygodd Llywodraeth Cymru gyfres sylweddol o reoliadau a chanllawiau statudol.

en-gb	It also included codes of practice, rules and procedures put in place under the Act by both the service and workforce regulators.
cy-gb	Roedd hefyd yn cynnwys codau ymarfer, rheolau a gweithdrefnau a roddwyd ar waith o dan y Ddeddf gan reoleiddwyr gwasanaethau a’r gweithlu.

en-gb	From April 2017:
cy-gb	O Ebrill 2017 ymlaen:

en-gb	Social Care Wales assumed the functions of the Care Council for Wales, with enhanced functions, to become the registrar and regulator of social care workers.
cy-gb	Ymgymerodd Gofal Cymdeithasol Cymru â swyddogaethau Cyngor Gofal Cymru, gyda swyddogaethau uwch, i ddod yn gofrestrydd ac yn rheoleiddiwr gweithwyr gofal cymdeithasol.

en-gb	Care home, secure accommodation, residential family centre, and domiciliary support services began re-registration with Care Inspectorate Wales, subject to new requirements, standards and sanctions for service providers and their responsible individuals.
cy-gb	Dechreuodd gwasanaethau cartrefi gofal, llety diogel, canolfannau preswyl i deuluoedd, a gwasanaethau cymorth cartref ailgofrestru ag Arolygiaeth Gofal Cymru, yn amodol ar ofynion, safonau a sancsiynau newydd ar gyfer darparwyr gwasanaethau a’u hunigolion cyfrifol.

en-gb	Adoption, fostering, adult placement and regulated advocacy services were required to re-register/register with CIW, subject to new requirements, standards and sanctions for service providers and their responsible individuals.
cy-gb	Roedd yn ofynnol i wasanaethau mabwysiadu, maethu, lleoli oedolion ac eiriolaeth rheoleiddiedig ailgofrestru/cofrestru ag Arolygiaeth Gofal Cymru, yn amodol ar ofynion, safonau a sancsiynau newydd ar gyfer darparwyr gwasanaethau a’u hunigolion cyfrifol.

en-gb	Now the 2016 Act has been operational for several years, we are beginning to see the benefits of more flexible systems that prioritise continual improvement over minimum standards; place greater emphasis on outcomes for people who need care and support; and contribute to professionalising our vital social care workforce.
cy-gb	Mae Deddf 2016 bellach wedi bod yn weithredol ers sawl blwyddyn, ac rydym yn dechrau gweld manteision systemau mwy hyblyg sy’n blaenoriaethu gwelliant parhaus dros safonau gofynnol; sy’n rhoi mwy o bwyslais ar ganlyniadau i bobl sydd angen gofal a chymorth; ac sy’n cyfrannu at broffesiynoli ein gweithlu gofal cymdeithasol hanfodol.

en-gb	Within chapters 4 and 5 we propose several amendments to the 2016 Act, identified in conjunction with the service and workforce regulators, that will either serve to achieve the original policy intent; to resolve anomalies within systems that have become apparent in practice; and/or to assist Care Inspectorate Wales and Social Care Wales in their regulatory processes and activities.
cy-gb	Ym mhenodau 4 a 5 rydym yn cynnig nifer o ddiwygiadau i Ddeddf 2016, a nodwyd ar y cyd â rheoleiddwyr gwasanaethau a’r gweithlu, a fydd naill ai’n cyflawni’r bwriad polisi gwreiddiol; yn datrys anghysondebau mewn systemau sydd wedi dod i’r amlwg yn ymarferol; a/neu’n cynorthwyo Arolygiaeth Gofal Cymru a Gofal Cymdeithasol Cymru yn eu prosesau a’u gweithgareddau rheoleiddio.

en-gb	In chapter 6 we propose to amend the 2016 Act to enable the extension of the definition of social care worker, to include all childcare and play workers, thereby providing a clear mandate for Social Care Wales to carry out its functions in order to support this sector as a whole.
cy-gb	Ym mhennod 6 rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i alluogi estyn y diffiniad o weithiwr gofal cymdeithasol, i gynnwys pob gweithiwr gofal plant a chwarae, a thrwy hynny ddarparu mandad clir i Ofal Cymdeithasol Cymru i gyflawni ei swyddogaethau er mwyn cefnogi’r sector hwn, yn ei gyfanrwydd.

en-gb	Amendments to regulation of service providers and responsible individuals
cy-gb	Diwygio rheoleiddio darparwyr gwasanaethau ac unigolion cyfrifol

en-gb	Part 2 and Schedule 1 of the Regulation and Inspection of Social Care
cy-gb	Mae Rhan 2 ac Atodlen 1 o Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol

en-gb	(Wales) Act 2016(‘the 2016 Act’) provides the basis on which Care Inspectorate Wales (‘CIW’) – on behalf of the Welsh Ministers – undertakes functions relating to the registration, regulation and inspection of ‘regulated services’.
cy-gb	(Cymru) 2016('Deddf 2016') yn darparu’r sail y mae Arolygiaeth Gofal Cymru (‘AGC’) – ar ran Gweinidogion Cymru – yn ymgymryd â swyddogaethau arni mewn perthynas â chofrestru, rheoleiddio ac arolygu ‘gwasanaethau rheoleiddiedig’.

en-gb	This chapter of the consultation focuses on proposed amendments to the regulatory regime for regulated services, service providers and their designated responsible individuals.
cy-gb	Mae'r bennod hon o'r ymgynghoriad yn canolbwyntio ar ddiwygiadau arfaethedig i’r drefn reoleiddio ar gyfer gwasanaethau rheoleiddiedig, darparwyr gwasanaethau a’u hunigolion cyfrifol dynodedig.

en-gb	These relate to a range of matters provided for within the 2016 Act, including:
cy-gb	Mae’r rhain yn ymwneud ag ystod o faterion y darperir ar eu cyfer yn Neddf 2016, gan gynnwys:

en-gb	Identifying unregistered services
cy-gb	Nodi gwasanaethau anghofrestredig

en-gb	Publication of annual returns
cy-gb	Cyhoeddi datganiadau blynyddol

en-gb	Publication of inspection reports
cy-gb	Cyhoeddi adroddiadau arolygu

en-gb	Improvement notices and cancellation of registration
cy-gb	Hysbysiadau gwella a chanslo cofrestriad

en-gb	Responsible individuals
cy-gb	Unigolion cyfrifol

en-gb	Definition of ‘Care’ for children and young people
cy-gb	Diffiniad o 'Ofal' i blant a phobl ifanc

en-gb	Further detail about the proposed amendments for each area is detailed below.
cy-gb	Nodir isod fanylion pellach am y diwygiadau arfaethedig ar gyfer pob maes.

en-gb	A Regulatory Impact Assessment will be developed alongside the legislation, with input from stakeholders.
cy-gb	Bydd Asesiad Effaith Rheoleiddiol yn cael ei ddatblygu ochr yn ochr â'r ddeddfwriaeth, gyda mewnbwn gan randdeiliaid.

en-gb	For this consultation, however, we have summarised the likely impacts of the proposals and would welcome views on these.
cy-gb	Ar gyfer yr ymgynghoriad hwn, fodd bynnag, rydym wedi crynhoi effeithiau tebygol y cynigion a byddem yn croesawu’ch barn ar y rhain.

en-gb	a) Identifying unregistered services
cy-gb	a) Nodi gwasanaethau anghofrestredig

en-gb	What are the issues with existing provision and how do we propose to amend the 2016 Act?
cy-gb	Beth yw'r problemau â'r ddarpariaeth bresennol a sut rydym yn bwriadu diwygio Deddf 2016?

en-gb	This section deals with two issues – the power to obtain information and the power of entry to carry out an inspection.
cy-gb	Mae’r adran hon yn delio â dau fater – y pŵer i’w gwneud yn ofynnol i wybodaeth gael ei darparu a’r pŵer i gael mynediad i gynnal arolygiad.

en-gb	Power to obtain information
cy-gb	Pŵer i’w gwneud yn ofynnol i wybodaeth gael ei darparu

en-gb	It is an offence under section 5 of the 2016 Act for a person to provide a regulated service without being registered to do so.
cy-gb	Mae'n drosedd o dan adran 5 o Ddeddf 2016 i berson ddarparu gwasanaeth rheoleiddiedig heb fod wedi’i gofrestru i wneud hynny.

en-gb	Part of CIW’s role – acting on behalf of the Welsh Ministers, as the service regulator – is to identify and take appropriate enforcement action against those it believes to be operating without lawful registration.
cy-gb	Rhan o rôl AGC – gan weithredu ar ran Gweinidogion Cymru, fel y rheoleiddiwr gwasanaeth – yw nodi a chymryd camau gorfodi priodol yn erbyn y rhai y mae'n credu eu bod yn gweithredu heb gofrestriad cyfreithlon.

en-gb	Section 32 of the 2016 Act provides the Welsh Ministers (CIW) with a power to obtain information from relevant persons relating to a regulated service.
cy-gb	Mae adran 32 o Ddeddf 2016 yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru (AGC) i’w gwneud yn ofynnol i bersonau perthnasol ddarparu gwybodaeth yn ymwneud â gwasanaeth rheoleiddiedig.

en-gb	These include a service provider, responsible individual, a person employed by or otherwise working for a service provider and any person who has held any of these positions.
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys darparwr gwasanaeth, unigolyn cyfrifol, person a gyflogir gan ddarparwr gwasanaeth neu sydd fel arall yn gweithio i ddarparwr gwasanaeth ac unrhyw berson sydd wedi dal unrhyw un neu ragor o’r swyddi hynny.

en-gb	However, it does not include a person who CIW has reasonable cause to believe is providing a regulated service without registration.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw'n cynnwys person y mae gan AGC achos rhesymol i gredu ei fod yn darparu gwasanaeth rheoleiddiedig heb gofrestru.

en-gb	This omission makes it more difficult for CIW to obtain key information from individuals who appear to be operating a regulated service without being registered to do so.
cy-gb	Mae'r ffaith nad yw person o’r fath wedi’i gynnwys yn ei gwneud yn anos i AGC gael gwybodaeth allweddol gan unigolion y mae'n ymddangos eu bod yn gweithredu gwasanaeth rheoleiddiedig heb fod wedi cofrestru i wneud hynny.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to enable the Welsh Ministers (CIW) to require information from any person where there is reasonable cause to believe that they are providing a service which should be regulated.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i alluogi Gweinidogion Cymru (AGC) i'w gwneud yn ofynnol i unrhyw berson ddarparu gwybodaeth pan fo achos rhesymol i gredu ei fod yn darparu gwasanaeth a ddylai gael ei reoleiddio.

en-gb	It is an offence, under section 49 of the 2016 Act, to fail to provide information when required to do so.
cy-gb	Mae'n drosedd, o dan adran 49 o Ddeddf 2016, i fethu â darparu gwybodaeth pan fo'n ofynnol i wneud hynny.

en-gb	Therefore, we propose to extend this offence, to apply in connection with the proposed amendment.
cy-gb	Felly, rydym yn bwriadu estyn y drosedd hon, fel y bydd yn gymwys mewn cysylltiad â'r diwygiad arfaethedig.

en-gb	Penalties upon conviction could be a fine or up to 2 years imprisonment or both.
cy-gb	Gallai cosbau am euogfarn fod yn ddirwy neu hyd at 2 flynedd o garchar, neu'r ddau.

en-gb	Power of entry
cy-gb	Pŵer mynediad

en-gb	Section 33 of the 2016 Act describes the term “inspection” as an inspection of the quality of care and support provided by a service provider in the course of providing a regulated service and of their organisation and co-ordination of a regulated service.
cy-gb	Mae adran 33 o Ddeddf 2016 yn disgrifio'r term "arolygu" fel arolygiad o ansawdd y gofal a'r cymorth a ddarperir gan ddarparwr gwasanaeth wrth ddarparu gwasanaeth rheoleiddiedig ac o drefniadaeth a chydgysylltiad gwasanaeth rheoleiddiedig.

en-gb	Section 34 of the Act provides the Welsh Ministers (CIW) with a power of entry for the purposes of carrying out an inspection, providing that an inspector may enter and inspect any premises which the inspector has grounds to believe is (or has been) used as a place at or from which a regulated service is (or has been) provided.
cy-gb	Mae adran 34 o'r Ddeddf yn rhoi pŵer mynediad i Weinidogion Cymru (AGC) at ddibenion cynnal arolygiad, gan ddarparu y caiff arolygydd fynd i mewn ac arolygu unrhyw fangre y mae gan yr arolygydd sail i gredu ei bod yn cael ei defnyddio (neu wedi ei defnyddio) fel man y darperir (neu y darparwyd) gwasanaeth rheoleiddiedig ynddo neu ohono.

en-gb	As a result there is a lack of clarity as to whether this would enable entry and inspection of premises from which a service which is not registered (and therefore not regulated) is operating.
cy-gb	O ganlyniad mae diffyg eglurder o ran a fyddai hyn yn galluogi arolygydd i fynd i mewn ac arolygu mangre y mae gwasanaeth nad yw wedi'i gofrestru (ac felly heb ei reoleiddio) yn gweithredu ohoni.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to make it clear that an inspector may enter and inspect any premises which they have reasonable cause to believe:
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i'w gwneud yn glir y caiff arolygydd fynd i mewn ac archwilio unrhyw fangre y mae ganddo achos rhesymol i gredu:

en-gb	is (or has been) used as a place at or from which a service is (or has been) provided, or
cy-gb	ei bod yn cael ei defnyddio (neu wedi ei defnyddio) fel man y darperir (neu y darparwyd) gwasanaeth ynddo neu ohono, neu

en-gb	which is (or has been) used in connection with the provision of a regulated service.
cy-gb	ei bod yn cael ei defnyddio (neu wedi ei defnyddio) mewn cysylltiad â darparu gwasanaeth rheoleiddiedig.

en-gb	It is an offence, under section 50 of the 2016 Act, to obstruct an inspector or fail to comply with a requirement imposed by an inspector.
cy-gb	Mae'n drosedd, o dan adran 50 o Ddeddf 2016, i rwystro arolygydd neu fethu â chydymffurfio â gofyniad a osodir gan arolygydd.

en-gb	Therefore, we propose to extend this offence, to apply in connection with the proposed amendment.
cy-gb	Felly, rydym yn cynnig estyn y drosedd hon, fel y bydd yn gymwys mewn cysylltiad â'r diwygiad arfaethedig.

en-gb	Penalties upon conviction could be a fine or up to 2 years imprisonment, or both.
cy-gb	Gallai cosbau am euogfarn fod yn ddirwy neu hyd at 2 flynedd o garchar, neu'r ddau.

en-gb	What are the intended outcomes?
cy-gb	Beth yw’r canlyniadau arfaethedig?

en-gb	These proposed amendments will restore the previous position under the Care Standards Act 2000 and ensure clarity on the face of the 2016 Act, removing any legal ambiguity.
cy-gb	Bydd y diwygiadau arfaethedig hyn yn adfer y sefyllfa flaenorol o dan Ddeddf Safonau Gofal 2000 ac yn sicrhau eglurder ar wyneb Deddf 2016, gan gael gwared ag unrhyw amwysedd cyfreithiol.

en-gb	See section 31(2) of the Care Standards Act 2000  ‘A person authorised by the registration authority may at any time enter and inspect premises which are used, or which he has reasonable cause to believe to be used, as an establishment or for the purposes of an agency.’
cy-gb	Gweler adran 31(2) o'r Ddeddf Safonau Gofal 2000: ‘Caiff person a awdurdodir gan yr awdurdod cofrestru ar unrhyw adeg fynd i mewn ac archwilio mangre sy'n cael ei defnyddio, neu y mae ganddo achos rhesymol i gredu ei fod yn cael ei defnyddio, fel sefydliad neu at ddibenion asiantaeth.’

en-gb	They will ensure that the Welsh Ministers (CIW) have the necessary legal powers to establish whether individuals are operating a service without registration.
cy-gb	Byddant yn sicrhau bod gan Weinidogion Cymru (AGC) y pwerau cyfreithiol angenrheidiol i sefydlu a yw unigolion yn gweithredu gwasanaeth heb gofrestru.

en-gb	This will help to safeguard vulnerable people who may be at risk from using a service which does not have the necessary oversight or measures in place to ensure their safety and well-being.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i ddiogelu pobl agored i niwed a allai fod mewn perygl o ddefnyddio gwasanaeth nad oes ganddo'r oruchwyliaeth neu'r mesurau angenrheidiol ar waith i sicrhau eu diogelwch a'u lles.

en-gb	What are the likely impacts?
cy-gb	Beth yw'r effeithiau tebygol?

en-gb	These amendments will ensure that the Welsh Ministers (CIW) have the necessary legal powers to establish whether individuals are operating a service without registration.
cy-gb	Bydd y diwygiadau hyn yn sicrhau bod gan Weinidogion Cymru (AGC) y pwerau cyfreithiol angenrheidiol i sefydlu a yw unigolion yn gweithredu gwasanaeth heb gofrestru.

en-gb	There will be no impact for existing providers and responsible individuals of regulated services who are already registered.
cy-gb	Ni fydd unrhyw effaith ar ddarparwyr presennol nac unigolion cyfrifol gwasanaethau rheoleiddiedig sydd eisoes wedi cofrestru

en-gb	b) Publication of annual returns
cy-gb	b) Cyhoeddi datganiadau blynyddol

en-gb	Section 10 of the 2016 Act requires a service provider to submit an annual return – including a statement of compliance and other key information about the running of the service – to the Welsh Ministers (CIW) following the end of each financial year.
cy-gb	Mae adran 10 o Ddeddf 2016 yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwr gwasanaeth gyflwyno datganiad blynyddol – gan gynnwys datganiad cydymffurfio a gwybodaeth allweddol arall am redeg y gwasanaeth – i Weinidogion Cymru (AGC) ar ôl diwedd pob blwyddyn ariannol.

en-gb	Subsection (5) requires the Welsh Ministers (CIW) to publish each return submitted.
cy-gb	Mae is-adran (5) yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru (AGC) gyhoeddi pob datganiad a gyflwynir.

en-gb	This has the unintended consequence of creating liability for the Welsh Ministers in data protection and defamation terms for anything contained within the returns.
cy-gb	Mae hyn yn arwain, yn anfwriadol, at greu atebolrwydd ar gyfer Gweinidogion Cymru o ran diogelu data a difenwi ar gyfer unrhyw beth sydd wedi'i gynnwys yn y datganiadau.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to place the requirement to publish annual returns on the service provider, who owns the information.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i osod y gofyniad i gyhoeddi datganiadau blynyddol ar y darparwr gwasanaeth, sy’n berchen ar yr wybodaeth.

en-gb	It is an offence under section 48 of the 2016 Act for a service provider to fail to submit an annual return to the Welsh Ministers (CIW).
cy-gb	Mae'n drosedd o dan adran 48 o Ddeddf 2016 i ddarparwr gwasanaeth fethu â chyflwyno datganiad blynyddol i Weinidogion Cymru (AGC).

en-gb	Therefore Welsh Ministers consider it prudent to create a parallel offence of failing to publish a return.
cy-gb	Felly, mae Gweinidogion Cymru o'r farn ei bod yn ddoeth creu trosedd gyfochrog sef methu â chyhoeddi datganiad.

en-gb	The penalty upon conviction would be a fine.
cy-gb	Dirwy fyddai'r gosb am euogfarn.

en-gb	Placing the requirement to publish annual returns on the service provider will ensure that returns are published each year and that information about the regulated service is publicly available and accessible.
cy-gb	Bydd gosod y gofyniad i gyhoeddi datganiadau blynyddol ar y darparwr gwasanaeth yn sicrhau bod datganiadau’n cael eu cyhoeddi bob blwyddyn a bod gwybodaeth am y gwasanaeth rheoleiddiedig ar gael i'r cyhoedd a’i bod yn hygyrch.

en-gb	What are the likely impacts?
cy-gb	Beth yw’r effeithiau tebygol?

en-gb	Whilst CIW will still be required to consider annual returns as part of the inspection process, inspectors will not need to check the returns for potential data breaches or other information which may not be appropriate to publish.
cy-gb	Er y bydd yn ofynnol o hyd i AGC ystyried datganiadau blynyddol fel rhan o'r broses arolygu, ni fydd angen i arolygwyr wirio'r datganiadau o safbwynt tor diogelwch data posibl neu wybodaeth arall na fyddai efallai'n briodol i'w chyhoeddi.

en-gb	This will reduce the burden on inspectors and reinforce service providers’ responsibility for the content of their returns.
cy-gb	Bydd hyn yn lleihau'r baich ar arolygwyr ac yn atgyfnerthu cyfrifoldeb darparwyr gwasanaethau dros yr hyn sydd wedi’i gynnwys yn eu datganiadau.

en-gb	Although service providers connect with CIW online (for example, to submit their annual returns), there is a risk that not all will have the means to publish returns, as they may not have a website.
cy-gb	Er bod darparwyr gwasanaethau yn cysylltu ag AGC ar-lein (er enghraifft, i gyflwyno eu datganiadau blynyddol), mae risg na fydd gan bob un ohonynt y gallu i gyhoeddi datganiadau, gan nad oes ganddynt wefan efallai.

en-gb	In these circumstances, there would be cost implications for those providers, in terms of developing and maintaining a website.
cy-gb	O dan yr amgylchiadau hyn, byddai goblygiadau o ran costau i'r darparwyr hynny, o ran datblygu a chynnal gwefan.

en-gb	c) Publication of inspection reports
cy-gb	c) Cyhoeddi adroddiadau arolygu

en-gb	Section 36 of the 2016 Act requires the Welsh Ministers (CIW) to prepare and publish an inspection report as soon as is practicable after an inspection has been carried out.
cy-gb	Mae adran 36 o Ddeddf 2016 yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru (AGC) lunio a chyhoeddi adroddiad arolygu cyn gynted ag y bo'n ymarferol ar ôl i arolygiad gael ei gynnal.

en-gb	This includes an assessment of the quality of care and support provided and an assessment of the organisation and co-ordination of the service.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys asesiad o ansawdd y gofal a'r cymorth a ddarperir, ac asesiad o drefniadaeth a chydgysylltiad y gwasanaeth.

en-gb	The current wording suggests that this would apply to any inspection activity carried out by CIW, regardless of the purpose of the visit, including routine or follow-up enforcement work, which would not warrant a report.
cy-gb	Mae'r geiriad presennol yn awgrymu y byddai hyn yn gymwys i unrhyw weithgaredd arolygu a wneir gan AGC, ni waeth beth yw diben yr ymweliad, gan gynnwys gwaith gorfodi rheolaidd neu waith gorfodi dilynol, na fyddai angen adroddiad ar ei ôl.

en-gb	As set out in CIW’s Code of Practice for Inspection of Regulated Servicesthere are 4 types of inspection:
cy-gb	Fel y nodir yng Nghod Ymarfer AGC ar gyfer Arolygu Gwasanaethau Rheoleiddiedigmae 4 math o arolygiad:

en-gb	Full inspection – an in-depth consideration of all four themes (well-being, care and support, environment, and leadership and management).
cy-gb	Arolygiad llawn – mae arolygiad llawn yn ystyried y pedair thema (llesiant, gofal a chymorth, yr amgylchedd, ac arwain a rheoli) yn fanwl.

en-gb	It is an opportunity for inspectors to check that service providers are adhering to legislative and regulatory requirements and are meeting the conditions of their registration.
cy-gb	Mae'n gyfle i arolygwyr gadarnhau bod darparwyr yn cydymffurfio â gofynion deddfwriaethol a rheoliadol, a'u bod yn bodloni amodau eu cofrestriad.

en-gb	Focused inspection - usually carried out in response to a specific concern, or to follow-up on regulatory breaches or other issues identified at a previous inspection.
cy-gb	Arolygiad â phwyslais penodol – fel arfer, cynhelir arolygiadau â phwyslais penodol mewn ymateb i bryder penodol, neu er mwyn gwneud gwaith dilynol ar achosion o dorri rheoliadau neu broblemau eraill a nodwyd yn ystod arolygiad blaenorol.

en-gb	Focused inspections are generally shorter than full inspections and will not necessarily cover all four themes.
cy-gb	Yn gyffredinol, mae arolygiadau â phwyslais penodol yn fyrrach nag arolygiadau llawn, ac ni chaiff y pedair thema o reidrwydd eu hystyried.

en-gb	However, a focused inspection will always cover the theme of ‘well-being’.
cy-gb	Fodd bynnag, bydd arolygiad â phwyslais penodol bob amser yn ystyried thema 'llesiant'.

en-gb	Provider inspection - where CIW identifies patterns or high volumes of non-compliance, concerns, or safeguarding issues in a number of services, this may trigger a provider inspection.
cy-gb	Arolygu darparwyr – pan fydd AGC yn nodi patrymau neu lawer o achosion o ddiffyg cydymffurfio, pryderon neu faterion diogelu mewn nifer o wasanaethau, gall hyn arwain at adolygu'r darparwr.

en-gb	Provider inspections will look specifically at the corporate governance and management arrangements of the service provider
cy-gb	Bydd arolygiadau o ddarparwyr yn edrych yn benodol ar drefniadau llywodraethu a rheoli corfforaethol y darparwr gwasanaeth.

en-gb	Thematic inspections - focus on certain areas of practice across the social care sector.
cy-gb	Arolygiadau thematig – mae arolygiadau thematig yn canolbwyntio ar feysydd ymarfer penodol ym mhob rhan o'r sector gofal cymdeithasol.

en-gb	For example, this could include reviewing care practice in learning disability residential homes, medication practice in care homes or dementia care.
cy-gb	Er enghraifft, gallai hyn gynnwys adolygu ymarfer gofal mewn cartrefi i bobl ag anableddau dysgu a rhoi meddyginiaeth mewn cartrefi gofal neu ofal dementia.

en-gb	This enables CIW to have an understanding of, report on, and make recommendations in relation to specific care practices across Wales.
cy-gb	Mae hyn yn galluogi AGC i feithrin dealltwriaeth o ymarfer gofal penodol ledled Cymru, cyflwyno adroddiadau arno a gwneud argymhellion.

en-gb	All types of inspection listed above will continue to require the production and publication of an inspection report in most circumstances.
cy-gb	Ar gyfer pob arolygiad a nodir uchod, bydd llunio a chyhoeddi adroddiad arolygu yn parhau i fod yn ofynnol yn y rhan fwyaf o amgylchiadau.

en-gb	However, an example of where the publication of an inspection report would not be appropriate is where this could lead to the identification of vulnerable individuals or children – for example a care home for children or a small, locally-based care home for vulnerable adults.
cy-gb	Fodd bynnag, un enghraifft o sefyllfa pan na fyddai cyhoeddi adroddiad arolygu yn briodol yw pan allai hynny arwain at adnabod unigolion agored i niwed neu blant – er enghraifft, cartref gofal i blant neu gartref gofal bach lleol ar gyfer oedolion agored i niwed.

en-gb	An inspection report would still be written and recorded by inspectors.
cy-gb	Byddai adroddiad arolygu yn dal i gael ei ysgrifennu a'i gofnodi gan arolygwyr.

en-gb	In addition, certain activity - such as an inspector visiting a service to follow up on enforcement activity, including matters identified in an improvement notice - would not require an inspection report to be published following the visit.
cy-gb	Hefyd, ni fyddai gweithgareddau penodol – megis ymweliad gan arolygydd â gwasanaeth ar gyfer gwaith dilynol ar ôl gweithgarwch gorfodi, gan gynnwys materion a nodwyd mewn hysbysiad gwella – yn golygu bod angen cyhoeddi adroddiad arolygu yn dilyn yr ymweliad.

en-gb	However, a record of the visit would be made by inspectors.
cy-gb	Serch hynny, byddai arolygwyr yn gwneud cofnod o'r ymweliad.

en-gb	An inspector may also visit a service as part of the process of registering the service, which would not be an activity that would require an inspection report.
cy-gb	Gall arolygydd hefyd ymweld â gwasanaeth fel rhan o'r broses o gofrestru'r gwasanaeth, ac ni fyddai angen adroddiad arolygu yn dilyn gweithgaredd o’r fath.

en-gb	We propose to amend Section 36 of the Act 2016 to provide additional flexibility for the Welsh Ministers (CIW) to recognise circumstances where it may not be appropriate, relevant, or proportionate to prepare and/or publish an inspection report.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio adran 36 o Ddeddf 2016 i ddarparu hyblygrwydd ychwanegol i Weinidogion Cymru (AGC) i gydnabod amgylchiadau pan na fyddai llunio a/neu gyhoeddi adroddiad arolygu o bosibl yn briodol, yn berthnasol neu’n gymesur.

en-gb	This proposed amendment would make clear that CIW is not required to produce and/or publish an inspection report after each and every visit to a service.
cy-gb	Byddai'r diwygiad arfaethedig hwn yn ei gwneud yn glir nad yw'n ofynnol i AGC lunio a/neu gyhoeddi adroddiad arolygu ar ôl pob ymweliad â gwasanaeth.

en-gb	The amendment will be clear that inspection reports will still be required to be published following any of the 4 types of inspection listed above – full inspection, focussed inspection, provider inspection or thematic inspection (except in circumstances where the publication of an inspection report may reveal the location of a care home for children or a small locally-based care home for vulnerable adults).
cy-gb	Bydd y diwygiad yn ei gwneud yn glir y bydd cyhoeddi adroddiadau arolygu yn parhau i fod yn ofynnol ar ôl unrhyw un o’r 4 math o arolygiad a nodir uchod – arolygiad llawn, arolygiad â phwyslais penodol, arolygu darparwyr neu arolygiad thematig (ac eithrio pan allai cyhoeddi adroddiad arolygu ddatgelu lleoliad cartref gofal i blant neu gartref gofal bach lleol ar gyfer oedolion agored i niwed).

en-gb	The amendment will provide clarity about circumstances in which a report will not be necessary.
cy-gb	Bydd y diwygiad yn rhoi eglurder ynghylch amgylchiadau pan na fydd angen adroddiad.

en-gb	As the proposed amendment will reinforce existing practice, we do not anticipate any direct positive or negative impacts.
cy-gb	Gan y bydd y diwygiad arfaethedig yn atgyfnerthu'r arferion presennol, nid ydym yn rhag-weld unrhyw effeithiau cadarnhaol na negyddol uniongyrchol.

en-gb	d) Improvement notices and cancellation of registration
cy-gb	d) Hysbysiadau gwella a chanslo cofrestriad

en-gb	Variation of registration as a service provider
cy-gb	Amrywio cofrestriad fel darparwr gwasanaeth

en-gb	Section 13 (3) and (4) of the 2016 Act gives the Welsh Ministers (CIW) the power to vary a provider’s registration, without application, by removing a regulated service or a place at which a regulated service is provided, in circumstances where a service provider provides more than one regulated service, but no longer provides one of those services.
cy-gb	Mae adran 13 (3) a (4) o Ddeddf 2016 yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru (AGC) i amrywio cofrestriad darparwr, heb gais, drwy ddileu gwasanaeth rheoleiddiedig neu fan lle y darperir gwasanaeth rheoleiddiedig, os yw darparwr gwasanaeth yn darparu mwy nag un gwasanaeth rheoleiddiedig, ond nad yw bellach yn darparu un o’r gwasanaethau hynny.

en-gb	It also includes where a service provider previously provided a regulated service at a particular place, but no longer provides the regulated service at or in relation to that place.
cy-gb	Mae hefyd yn cynnwys pan oedd darparwr gwasanaeth yn arfer darparu gwasanaeth rheoleiddiedig mewn man penodol, ond nad yw bellach yn darparu’r gwasanaeth rheoleiddiedig yn y man hwnnw neu mewn perthynas ag ef.

en-gb	When taking this action, CIW must follow the improvement notice process set out in sections 16 and 17.
cy-gb	Wrth gymryd y cam hwn, rhaid i AGC ddilyn y broses hysbysiad gwella a nodir yn adran 16 ac adran 17.

en-gb	The improvement notice process requires a service provider to set out the improvements they intend to make to their service, within a specified time limit, to avoid the service being removed from their registration by CIW.
cy-gb	Mae'r broses hysbysiad gwella yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwr gwasanaeth nodi'r gwelliannau y mae’n bwriadu eu gwneud i'w wasanaeth, o fewn terfyn amser penodedig, fel na fydd AGC yn dileu’r gwasanaeth o’i gofrestriad.

en-gb	In these circumstances there is no purpose in issuing an improvement notice as part of the variation process, as the service provider is no longer providing the service.
cy-gb	O dan yr amgylchiadau hyn, nid oes diben rhoi hysbysiad gwella fel rhan o'r broses amrywio, gan nad yw'r darparwr gwasanaeth bellach yn darparu'r gwasanaeth.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to remove the requirement for the Welsh Ministers (CIW) to follow the improvement notice process set out in sections 16 and 17 where the Welsh Ministers utilise their powers under section 13 (3) and (4), to remove a regulated service, or a place from which a regulated service is provided from a service providers registration because they are no longer providing that service or using that place to provide a service.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i ddileu'r gofyniad i Weinidogion Cymru (AGC) ddilyn y broses hysbysiad gwella a nodir yn adrannau 16 a 17 pan fo Gweinidogion Cymru yn defnyddio eu pwerau o dan adran 13 (3) a (4), i ddileu gwasanaeth rheoleiddiedig, neu fan lle y darperir gwasanaeth rheoleiddiedig, o gofrestriad darparwr gwasanaeth gan nad yw bellach yn darparu'r gwasanaeth hwnnw neu'n defnyddio'r lle hwnnw i ddarparu gwasanaeth.

en-gb	This proposed amendment would remove an unnecessary step for CIW inspectors and service providers in removing a service from registration which has already closed.
cy-gb	Byddai'r diwygiad arfaethedig hwn yn dileu cam diangen i arolygwyr AGC a darparwyr gwasanaethau wrth ddileu gwasanaeth o gofrestriad sydd eisoes wedi cau.

en-gb	The proposed amendment will save time for both CIW and service providers by streamlining the process of removing a service from registration which has already ceased to operate.
cy-gb	Bydd y diwygiad arfaethedig yn arbed amser i ddefnyddwyr AGC a darparwyr gwasanaethau drwy symleiddio'r broses o ddileu gwasanaeth o gofrestriad sydd eisoes wedi peidio â gweithredu.

en-gb	Removal of a condition on a service provider’s registration
cy-gb	Dileu amod ar gofrestriad darparwr gwasanaeth

en-gb	Section 13 (1) of the 2016 Act gives the Welsh Ministers (CIW) the power to vary conditions and impose further conditions on a service provider’s registration without an application by the service provider.
cy-gb	Mae adran 13 (1) o Ddeddf 2016 yn rhoi’r pŵer i Weinidogion Cymru (AGC) i amrywio amodau a gosod amodau pellach ar gofrestriad darparwr gwasanaeth heb gais gan y darparwr gwasanaeth.

en-gb	To do this, the Welsh Ministers (CIW) are currently required to give a notice of proposal under section 18 followed by a notice of decision (section 19).
cy-gb	I wneud hyn, rhaid i Weinidogion Cymru (AGC) ar hyn o bryd roi hysbysiad o gynnig o dan adran 18 ac yna hysbysiad o benderfyniad (adran 19).

en-gb	This currently applies even when the circumstances which led to the imposition of the condition no longer apply.
cy-gb	Ar hyn o bryd mae hyn yn gymwys hyd yn oed pan nad yw'r amgylchiadau a arweiniodd at osod yr amod yn berthnasol bellach.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to enable the Welsh Ministers (CIW) to remove a condition on a service provider’s registration, without giving a notice of proposal and a notice of decision (section 18 and section 19), when the circumstances which led to the imposition of the condition no longer apply.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i alluogi Gweinidogion Cymru (AGC) i ddileu amod ar gofrestriad darparwr gwasanaeth, heb roi hysbysiad o gynnig a hysbysiad o benderfyniad (adran 18 ac adran 19), pan nad yw'r amgylchiadau a arweiniodd at osod yr amod yn berthnasol bellach.

en-gb	This proposed amendment will ensure that CIW has the necessary legal powers to remove a condition on a service provider’s registration without following the notice of proposal (section18) and notice of decision following notice of proposal (section19) process when the circumstances which led to the imposition of the condition no longer apply.
cy-gb	Bydd y diwygiad arfaethedig hwn yn sicrhau bod gan AGC y pwerau cyfreithiol angenrheidiol i ddileu amod ar gofrestriad darparwr gwasanaeth heb ddilyn y broses hysbysiad o gynnig (adran 18) a hysbysiad o benderfyniad yn dilyn y broses hysbysiad o gynnig (adran 19) pan nad yw'r amgylchiadau a arweiniodd at osod yr amod yn berthnasol bellach.

en-gb	The amendment would reduce the administrative burden on providers and CIW offering a sensible, pragmatic approach.
cy-gb	Byddai'r diwygiad yn lleihau'r baich gweinyddol ar ddarparwyr ac AGC gan gynnig dull synhwyrol, pragmatig.

en-gb	Power to cancel a service provider’s registration
cy-gb	Pŵer i ganslo cofrestriad darparwr gwasanaeth

en-gb	Section 15 of the 2016 Act sets out the circumstances in which the Welsh Ministers (CIW) may cancel the registration of a service provider.
cy-gb	Mae adran 15 o Ddeddf 2016 yn nodi o dan ba amgylchiadau y caiff Gweinidogion Cymru (AGC) ganslo cofrestriad darparwr gwasanaeth.

en-gb	This includes (section 15(1)(a)) circumstances where the service provider no longer provides any regulated service.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys (adran 15(1)(a)) amgylchiadau pan nad yw'r darparwr gwasanaeth yn darparu unrhyw wasanaeth rheoleiddiedig bellach.

en-gb	Cancelling a service provider’s registration requires the Welsh Ministers (CIW) to follow the improvement notice process set out in Sections 16 and 17.
cy-gb	Mae canslo cofrestriad darparwr gwasanaeth yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru (AGC) ddilyn y broses hysbysiad gwella a nodir yn adrannau 16 a 17.

en-gb	We consider there is no purpose in issuing an improvement notice to a service provider who no longer provides any service.
cy-gb	Rydym o'r farn nad oes diben rhoi hysbysiad gwella i ddarparwr gwasanaeth nad yw bellach yn darparu unrhyw wasanaeth.

en-gb	We propose to remove the requirement for the Welsh Ministers (CIW) to follow the improvement notice process set out in sections 16 and 17 of the 2016 Act to cancel the registration of a service provider who no longer provides any regulated service.
cy-gb	Rydym yn cynnig dileu'r gofyniad i Weinidogion Cymru (AGC) ddilyn y broses hysbysiad gwella a nodir yn adrannau 16 a 17 o Ddeddf 2016 i ganslo cofrestriad darparwr gwasanaeth nad yw bellach yn darparu unrhyw wasanaeth rheoleiddiedig.

en-gb	The proposed amendment will remove an unnecessary step for CIW in removing a service from registration which has already closed.
cy-gb	Byddai'r diwygiad arfaethedig yn dileu cam diangen i AGC wrth ddileu gwasanaeth o gofrestriad sydd eisoes wedi cau.

en-gb	The amendment will save time for both CIW and providers by streamlining the process of removing a service from registration which has already ceased to operate.
cy-gb	Bydd y diwygiad yn arbed amser i AGC a darparwyr drwy symleiddio'r broses o ddileu gwasanaeth o gofrestriad sydd eisoes wedi peidio â gweithredu.

en-gb	Information from providers who are cancelling their registration
cy-gb	Gwybodaeth gan ddarparwyr sy'n canslo eu cofrestriad

en-gb	Section 11 of the 2016 Act deals with applications for variation of registration as a service provider and includes a regulation-making power to specify the information required to support an application.
cy-gb	Mae adran 11 o Ddeddf 2016 yn ymdrin â cheisiadau i amrywio cofrestriad fel darparwr gwasanaeth ac mae'n cynnwys pŵer i wneud rheoliadau i bennu’r wybodaeth sy'n ofynnol i gefnogi cais.

en-gb	Regulations made under this section require a provider to provide the Welsh Ministers (CIW) with a statement as to how they will continue to comply with   regulations made under section 27, until the service closes.
cy-gb	Mae rheoliadau o dan yr adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwr ddarparu datganiad i Weinidogion Cymru (AGC) ynghylch sut y bydd yn parhau i gydymffurfio â rheoliadau o dan adran 27, hyd nes i'r gwasanaeth gau.

en-gb	The Regulated
cy-gb	Mae Rheoliadau Gwasanaethau Rheoleiddiedig (Darparwyr

en-gb	Services (Service Providers and Responsible Individuals) (Wales) Regulations 2017, which are made under section 27, set out the  requirements as to the standard of care and support to be provided.
cy-gb	Gwasanaethau ac Unigolion Cyfrifol) (Cymru) 2017, a wnaed o dan adran 27, yn nodi'r gofynion o ran ansawdd y gofal a'r cymorth sydd i'w darparu.

en-gb	Section 14 of the 2016 Act deals with applications for cancellation of registration by a service provider.
cy-gb	Mae adran 14 o Ddeddf 2016 yn ymdrin â cheisiadau i ganslo cofrestriad gan ddarparwr gwasanaeth.

en-gb	However, it does not include a regulationmaking power, equivalent to that under section 11.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw'n cynnwys pŵer i wneud rheoliadau, sy'n cyfateb i'r pŵer o dan adran 11.

en-gb	This creates a gap in CIW’s powers to require information from a service provider who is cancelling their registration and exiting the market, about how they will comply with regulations made under section 27, until the service closes.
cy-gb	Mae hyn yn creu bwlch ym mhwerau AGC i'w gwneud yn ofynnol bod gwybodaeth yn cael ei darparu gan ddarparwr gwasanaeth sy'n canslo ei gofrestriad ac yn gadael y farchnad, ynghylch sut y bydd yn cydymffurfio â rheoliadau o dan adran 27, hyd nes i'r gwasanaeth gau.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to create a regulation-making power under Section 14, equivalent to that under Section 11, to enable the Welsh Ministers (CIW) to require information from a service provider who is cancelling their registration and exiting the market.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i greu pŵer i wneud rheoliadau o dan adran 14, sy'n cyfateb i'r pŵer o dan adran 11, er mwyn galluogi Gweinidogion Cymru (AGC) i'w gwneud yn ofynnol bod gwybodaeth yn cael ei darparu gan ddarparwr gwasanaeth sy'n canslo ei gofrestriad ac yn gadael y farchnad.

en-gb	The proposed amendment will ensure CIW has the necessary legal powers to require information from a service provider who is exiting the market and cancelling their registration.
cy-gb	Bydd y diwygiad arfaethedig yn sicrhau bod gan AGC y pwerau cyfreithiol angenrheidiol i'w gwneud yn ofynnol bod gwybodaeth yn cael ei darparu gan ddarparwr gwasanaeth sy'n gadael y farchnad ac yn canslo ei gofrestriad.

en-gb	It will create clarity for service providers about the information that is expected in these circumstances.
cy-gb	Bydd yn creu eglurder i ddarparwyr gwasanaethau am yr wybodaeth sydd i'w disgwyl o dan yr amgylchiadau hyn.

en-gb	It will also align the approach for service providers exiting the market with that for those who are varying their registration.
cy-gb	Bydd hefyd yn cysoni'r dull gweithredu ar gyfer darparwyr gwasanaethau sy'n gadael y farchnad â’r dull gweithredu ar gyfer y rhai sy'n amrywio eu cofrestriad.

en-gb	This proposed amendment will provide clarity and reassurance to CIW that service providers are compliant with the requirements placed on them under Section 27 in respect of the quality of care and support to vulnerable people using the service.
cy-gb	Bydd y diwygiad arfaethedig hwn yn rhoi eglurder a sicrwydd i AGC bod darparwyr gwasanaethau yn cydymffurfio â'r gofynion a roddir arnynt o dan adran 27 mewn cysylltiad ag ansawdd y gofal a'r cymorth i bobl agored i niwed sy'n defnyddio'r gwasanaeth.

en-gb	Power to extend the timescale within an Improvement Notice
cy-gb	Pŵer i estyn y terfyn amser mewn Hysbysiad Gwella

en-gb	Section 17 of the 2016 Act requires the Welsh Ministers (CIW) to notify the service provider of decisions following an improvement notice.
cy-gb	Mae adran 17 o Ddeddf 2016 yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru (AGC) hysbysu'r darparwr gwasanaeth am benderfyniadau ar ôl hysbysiad gwella.

en-gb	Section 17(2) sets out that if the service provider does not provide the information required, within the time limit stated in the improvement notice, the Welsh Ministers (CIW) must continue with the action to cancel or vary their registration.
cy-gb	Mae adran 17(2) yn nodi, os nad yw'r darparwr gwasanaeth yn darparu'r wybodaeth sy'n ofynnol o fewn y terfyn amser a nodir yn yr hysbysiad gwella, fod rhaid i Weinidogion Cymru (AGC) barhau â'r camau i ganslo neu amrywio ei gofrestriad.

en-gb	Section 17(3) sets out that if the provider does not fulfil an action required in the improvement notice, the Welsh Ministers (CIW) may wish to extend the timescale.
cy-gb	Mae adran 17(3) yn nodi, os nad yw'r darparwr yn cymryd cam sy'n ofynnol yn yr hysbysiad gwella, y caiff Gweinidogion Cymru (AGC) estyn y terfyn amser.

en-gb	There is no comparable option in section 17(2) for the Welsh Ministers (CIW) to extend the timescale when information is not provided (even though there may be good reason - for example the provider needs to complete an action to provide the information).
cy-gb	Nid oes opsiwn tebyg yn adran 17(2) i Weinidogion Cymru (AGC) estyn y terfyn amser pan na ddarperir gwybodaeth (er y gall fod rheswm da – er enghraifft, bod angen i'r darparwr gymryd camau i ddarparu'r wybodaeth).

en-gb	In such circumstances CIW is left with no choice but to cancel the service provider’s registration, which may be disproportionate and unnecessary.
cy-gb	O dan amgylchiadau o'r fath nid oes dewis gan AGC ond canslo cofrestriad y darparwr gwasanaeth, gweithred a allai fod yn anghymesur ac yn ddiangen.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to give the Welsh Ministers (CIW) the power to extend the timescale for information to be provided when improvement notices are issued.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i roi pŵer i Weinidogion Cymru (AGC) i estyn yr amserlen ar gyfer darparu gwybodaeth pan roddir hysbysiadau gwella.

en-gb	Enabling CIW to extend the timescale for information to be provided when improvement notices are issued will create a more proportionate and flexible approach to enforcement in circumstances where the service provider is unable to provide the information within the specified time limit.
cy-gb	Bydd galluogi AGC i estyn y terfyn amser ar gyfer darparu gwybodaeth pan roddir hysbysiadau gwella yn creu dull gorfodi mwy cymesur a hyblyg pan nad yw'r darparwr gwasanaeth yn gallu darparu'r wybodaeth o fewn y terfyn amser penodedig.

en-gb	This proposed amendment will allow CIW to respond in a more nuanced way when service providers are not meeting the required standards.
cy-gb	Bydd y diwygiad arfaethedig hwn yn caniatáu i AGC ymateb mewn ffordd fwy hyblyg pan nad yw darparwyr gwasanaethau yn cyrraedd y safonau gofynnol.

en-gb	It will give CIW more flexibility to extend the time limit within which information must be provided by a service provider, in certain circumstances.
cy-gb	Bydd yn rhoi mwy o hyblygrwydd i AGC estyn y terfyn amser i ddarparwr gwasanaeth ddarparu gwybodaeth, o dan amgylchiadau penodol.

en-gb	This is preferable to having to cancel their registration, should they have a reasonable explanation as to why they are unable to provide the information.
cy-gb	Mae hyn yn well na gorfod canslo eu cofrestriad, pe bai ganddyn nhw esboniad rhesymol pam nad ydynt yn gallu darparu'r wybodaeth.

en-gb	Cancelling a service provider’s registration may be disproportionate in these circumstances and lead to individuals needing to move and find another service.
cy-gb	Gall canslo cofrestriad darparwr gwasanaeth fod yn anghymesur o dan yr amgylchiadau hyn a gorfodi unigolion i symud a dod o hyd i wasanaeth arall.

en-gb	Power to cancel a service provider’s registration in prescribed circumstances
cy-gb	Pŵer i ganslo cofrestriad darparwr gwasanaeth o dan amgylchiadau rhagnodedig

en-gb	Section 16 of the Act requires the Welsh Ministers (CIW) to issue an improvement notice before cancelling or varying a service provider’s registration.
cy-gb	Mae adran 16 o'r Ddeddf yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru (AGC) roi hysbysiad gwella cyn canslo neu amrywio cofrestriad darparwr gwasanaeth.

en-gb	Section 16(3) sets out the information to be specified in an improvement notice including (at 16(3)(b)) the actions to be taken or information to be provided to satisfy the Welsh Ministers (CIW) that cancellation or variation is not appropriate.
cy-gb	Mae adran 16(3) yn nodi'r wybodaeth sydd i'w phennu mewn hysbysiad gwella, gan gynnwys (yn 16(3)(b)) y camau sydd i'w cymryd neu’r wybodaeth sydd i'w darparu er mwyn bodloni Gweinidogion Cymru (AGC) nad yw canslo neu amrywio yn briodol.

en-gb	In practice there are cases where the reasons for cancellation are irretrievable, for example if the service provider is convicted of a very serious offence, and as such the requirement to request action/information, within an improvement notice, as part of the process, serves no purpose.
cy-gb	Yn ymarferol mae yna achosion pan fo’r rhesymau dros ganslo yn ddi-droi'nôl, er enghraifft os yw'r darparwr gwasanaeth yn cael ei ddyfarnu'n euog o drosedd ddifrifol iawn, ac felly nad oes diben i’r gofyniad i ofyn am gamau/gwybodaeth, mewn hysbysiad gwella, fel rhan o'r broses.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to enable the Welsh Ministers (CIW) to disapply the s.16(3)(b) requirement within the improvement notice – to take particular action or provide information – in prescribed circumstances, when it would be futile to apply the requirement.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i alluogi Gweinidogion Cymru (AGC) i ddatgymhwyso gofyniad adran 16(3)(b) mewn hysbysiad gwella – i gymryd camau penodol neu ddarparu gwybodaeth – o dan amgylchiadau rhagnodedig, pan na fyddai diben cymhwyso'r gofyniad.

en-gb	The proposed amendment will remove an unnecessary element of the improvement notice process in circumstances where the reasons for cancellation are irretrievable.
cy-gb	Bydd y diwygiad arfaethedig yn cael gwared ag elfen ddiangen o'r broses hysbysiad gwella pan fo’r rhesymau dros ganslo yn ddi-droi'n-ôl.

en-gb	This will promote a more fit-for-purpose approach to the use and content of improvement notices in this context.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i sicrhau dull gweithredu mwy addas ar gyfer defnyddio hysbysiadau gwella yn y cyd-destun hwn, ac ar gyfer yr hyn sy’n cael ei gynnwys mewn hysbysiadau o’r fath.

en-gb	The improvement notice will specify the reasons why no action or information is required from the service provider.
cy-gb	Bydd yr hysbysiad gwella yn nodi’r rhesymau pam nad oes angen i’r darparwr gwasanaeth gymryd unrhyw gamau na darparu unrhyw wybodaeth.

en-gb	In a prescribed range of circumstances, service providers will not be given the opportunity to take action or provide information in order to satisfy CIW that a cancellation or variation is not appropriate.
cy-gb	O dan ystod ragnodedig o amgylchiadau, ni fydd darparwyr gwasanaethau yn cael cyfle i gymryd camau na darparu gwybodaeth er mwyn bodloni AGC nad yw canslo neu amrywio yn briodol.

en-gb	However, this will only apply where a provider has committed a serious offence or where the reasons for the proposed cancellation are irretrievable.
cy-gb	Fodd bynnag, ni fydd hyn ond yn berthnasol pan fo darparwr wedi cyflawni trosedd ddifrifol neu pan fo’r rhesymau dros ganslo yn ddi-droi'n-ôl.

en-gb	e) Responsible Individuals
cy-gb	e) Unigolion cyfrifol

en-gb	The 2016 Act requires a service provider to appoint a Responsible Individual who is designated by the provider as part of their registration, to carry out specific responsibilities in respect of a regulated service.
cy-gb	Mae Deddf 2016 yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwr gwasanaeth benodi Unigolyn Cyfrifol sydd wedi ei ddynodi gan y darparwr fel rhan o'i gofrestriad, i gyflawni cyfrifoldebau penodol mewn cysylltiad â gwasanaeth rheoleiddiedig.

en-gb	The requirements on Responsible Individuals are set out, for example, in the Regulated Services (Service Providers and Responsible Individuals) (Wales) Regulations 2017.
cy-gb	Mae'r gofynion ar Unigolion Cyfrifol wedi'u nodi, er enghraifft, yn Rheoliadau Gwasanaethau Rheoleiddiedig (Darparwyr Gwasanaethau ac Unigolion Cyfrifol) (Cymru) 2017.

en-gb	Making representations
cy-gb	Cyflwyno sylwadau

en-gb	Section 22 of the 2016 Act gives the Welsh Ministers (CIW) the power to cancel the designation of a Responsible Individual, on specified grounds.
cy-gb	Mae adran 22 o Ddeddf 2016 yn rhoi'r pŵer i Weinidogion Cymru (AGC) i ganslo dynodiad Unigolyn Cyfrifol, ar seiliau penodedig.

en-gb	However, before doing so the individual must be served with an improvement notice, specifying the reason for the proposed cancellation, and requiring action or the provision of information within a time limit to satisfy CIW that their designation should not be cancelled.
cy-gb	Fodd bynnag, cyn gwneud hynny, rhaid cyflwyno hysbysiad gwella i'r unigolyn, gan nodi'r rheswm dros y bwriad i ganslo, a'i gwneud yn ofynnol iddo gymryd camau neu ddarparu gwybodaeth o fewn terfyn amser i fodloni AGC na ddylid canslo ei ddynodiad.

en-gb	Currently, there is no legal right for the Responsible Individual to make representations against the improvement notice or cancellation of their designation.
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid oes hawl gyfreithiol i'r Unigolyn Cyfrifol gyflwyno sylwadau yn erbyn yr hysbysiad gwella na’r bwriad i ganslo ei ddynodiad.

en-gb	In practice, CIW does give individuals the opportunity to submit representations but an amendment to the 2016 Act would place this requirement in law.
cy-gb	Yn ymarferol, mae AGC yn rhoi’r cyfle i unigolion gyflwyno sylwadau ond byddai diwygiad i Ddeddf 2016 yn rhoi sail gyfreithiol i’r gofyniad hwn.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to give individuals the right to make representations to the Welsh Ministers (CIW), against an improvement notice or cancellation of their designation, provided these are made within the time limit specified within the notice.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i roi’r hawl i unigolion gyflwyno sylwadau i Weinidogion Cymru (AGC), yn erbyn hysbysiad gwella neu fwriad i ganslo eu dynodiad, ar yr amod y gwneir y rhain o fewn y terfyn amser a bennir yn yr hysbysiad.

en-gb	Sending the Improvement Notice to the service provider
cy-gb	Anfon yr Hysbysiad Gwella at y darparwr gwasanaeth

en-gb	There is also currently no requirement for the improvement notice given to the Responsible Individual to be sent to the service provider.
cy-gb	Ar hyn o bryd nid oes gofyniad i'r hysbysiad gwella a roddir i'r Unigolyn Cyfrifol gael ei anfon at y darparwr gwasanaeth.

en-gb	Provision is currently made in Section 22(7) of the 2016 Act for the Welsh Ministers (CIW) to give notice of cancellation (once it has occurred) to the service provider but not at the earlier stage of issuing an improvement notice.
cy-gb	Mae darpariaeth wedi’i gwneud yn adran 22(7) o Ddeddf 2016 i Weinidogion Cymru (AGC) roi hysbysiad canslo (unwaith y mae wedi digwydd) i'r darparwr gwasanaeth ond nid yn gynharach pan roddir hysbysiad gwella.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to require that any improvement notice given to a Responsible Individual is also sent to the service provider.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i'w gwneud yn ofynnol bod unrhyw hysbysiad gwella a roddir i Unigolyn Cyfrifol hefyd yn cael ei anfon at y darparwr gwasanaeth.

en-gb	Removing a Responsible Individual without making an application to designate a new RI
cy-gb	Dileu Unigolyn Cyfrifol heb wneud cais i ddynodi Unigolyn Cyfrifol newydd

en-gb	Section 11 of the 2016 Act requires a service provider to apply to the Welsh Ministers (CIW) if they need to vary the conditions of their registration.
cy-gb	Mae adran 11 o Ddeddf 2016 yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwr gwasanaeth wneud cais i Weinidogion Cymru (AGC) os oes angen iddo amrywio amodau ei gofrestriad.

en-gb	This includes if they want to designate a different Responsible Individual because there is no such individual in place.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys os yw am ddynodi Unigolyn Cyfrifol gwahanol gan nad oes unigolyn o'r fath yn y rôl.

en-gb	When service providers want to change their designated responsible individual they are required to apply to vary a condition of their registration in order to remove the previous named Responsible Individual and to add the new one.
cy-gb	Pan fydd darparwyr gwasanaethau am newid eu hunigolyn cyfrifol dynodedig mae'n ofynnol iddynt wneud cais i amrywio amod o'u cofrestriad er mwyn dileu'r Unigolyn Cyfrifol a enwyd yn flaenorol ac ychwanegu'r un newydd.

en-gb	Whilst service providers are required to designate another Responsible Individual within a specified timeframe (28 days), as set out in regulationsmade under Section 11, they may not be able to do so immediately.
cy-gb	Er ei bod yn ofynnol i ddarparwyr gwasanaethau ddynodi Unigolyn Cyfrifol arall o fewn terfyn amser penodedig (28 diwrnod), fel y nodir mewn rheoliadaua wnaed o dan adran 11, efallai na fyddant yn gallu gwneud hynny ar unwaith.

en-gb	The consequence is that the original Responsible Individual remains on the service provider’s registration until a new Responsible Individual is designated, even though they may no longer be at the service.
cy-gb	Y canlyniad yw bod yr Unigolyn Cyfrifol gwreiddiol yn parhau ar gofrestriad y darparwr gwasanaeth hyd nes y dynodir Unigolyn Cyfrifol newydd, er nad yw bellach o reidrwydd yn y gwasanaeth.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to allow a service provider to apply to the Welsh Ministers (CIW) for a variation of conditions of their registration to remove a Responsible Individual even if they are not designating the replacement Responsible Individual as part of the same application.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i ganiatáu i ddarparwr gwasanaeth wneud cais i Weinidogion Cymru (AGC) i amrywio amodau ei gofrestriad i ddileu Unigolyn Cyfrifol hyd yn oed os nad yw’n dynodi'r Unigolyn Cyfrifol newydd fel rhan o'r un cais.

en-gb	Giving Responsible Individuals the right to make representations against an improvement notice or the cancellation of their designation as a Responsible Individual will ensure that the regulator only proceeds to a decision about cancellation after hearing any views from the individual in question.
cy-gb	Bydd rhoi'r hawl i Unigolion Cyfrifol gyflwyno sylwadau yn erbyn hysbysiad gwella neu fwriad i ganslo eu dynodiad fel Unigolyn Cyfrifol yn sicrhau nad yw’r rheoleiddiwr ond yn symud ymlaen at benderfyniad ynghylch canslo ar ôl clywed unrhyw safbwyntiau gan yr unigolyn o dan sylw.

en-gb	Requiring any improvement notice to be sent to the service provider will ensure that they are aware of the issues at an early stage and can take steps to address and resolve them.
cy-gb	Bydd ei gwneud yn ofynnol anfon unrhyw hysbysiad gwella at y darparwr gwasanaeth yn sicrhau ei fod yn ymwybodol o'r materion yn gynnar ac yn gallu cymryd camau i fynd i'r afael â nhw a'u datrys.

en-gb	It will also ensure that the service provider is fully aware of the potential need to designate a new Responsible Individual.
cy-gb	Bydd hefyd yn sicrhau bod y darparwr gwasanaeth yn gwbl ymwybodol o'r angen posibl i ddynodi Unigolyn Cyfrifol newydd.

en-gb	A legal requirement to share this information will also resolve any data protection issues.
cy-gb	Bydd gofyniad cyfreithiol i rannu'r wybodaeth hon hefyd yn datrys unrhyw faterion o ran diogelu data.

en-gb	Allowing service providers to apply to remove a Responsible Individual without having to make an application to designate a new Responsible Individual will mean that the original Responsible Individual, who may no longer be part of the service, ceases to be responsible for the legal requirements placed on them.
cy-gb	Bydd caniatáu i ddarparwyr gwasanaethau wneud cais i ddileu Unigolyn Cyfrifol heb orfod gwneud cais i ddynodi Unigolyn Cyfrifol newydd yn golygu bod yr Unigolyn Cyfrifol gwreiddiol, nad yw o bosibl yn rhan o'r gwasanaeth bellach, yn peidio â bod yn gyfrifol am y gofynion cyfreithiol a osodir arnynt.

en-gb	This approach will create clarity in terms of legal responsibility.
cy-gb	Bydd hyn yn creu eglurder o ran cyfrifoldeb cyfreithiol.

en-gb	Giving Responsible Individuals the right to make representations against an improvement notice or the cancellation of their designation as a Responsible Individual will not create a significant impact for service providers, CIW or the public as this amendment will set out in law what is already happening in practice.
cy-gb	Ni fydd rhoi'r hawl i Unigolion Cyfrifol gyflwyno sylwadau yn erbyn hysbysiad gwella neu fwriad i ganslo eu dynodiad fel Unigolyn Cyfrifol yn cael effaith sylweddol ar ddarparwyr gwasanaethau, AGC na'r cyhoedd gan y bydd y diwygiad hwn yn nodi yn y gyfraith yr hyn sydd eisoes yn digwydd yn ymarferol.

en-gb	Requiring the improvement notice to be sent to the service provider will ensure that sharing this information is carried out in accordance with a statutory requirement.
cy-gb	Bydd ei gwneud yn ofynnol anfon yr hysbysiad gwella at y darparwr gwasanaeth yn sicrhau bod yr wybodaeth hon yn cael ei rhannu yn unol â gofyniad statudol.

en-gb	It will ensure that the service provider is aware of issues at an early stage.
cy-gb	Bydd yn sicrhau bod y darparwr gwasanaeth yn ymwybodol o faterion yn gynnar.

en-gb	We do not consider this will have any negative impact on providers, Responsible Individuals, CIW or the public.
cy-gb	Nid ydym o'r farn y bydd hyn yn cael unrhyw effaith negyddol ar ddarparwyr, Unigolion Cyfrifol, AGC na'r cyhoedd.

en-gb	Removing a Responsible Individual’s designation without having to make an application to designate a new Responsible Individual at the same time, would mean that these services will be operating without a designated Responsible Individual on the public facing register for a short period of time (up to 28 days).
cy-gb	Byddai dileu dynodiad Unigolyn Cyfrifol heb orfod gwneud cais i ddynodi Unigolyn Cyfrifol newydd ar yr un pryd yn golygu y bydd y gwasanaethau hyn yn gweithredu heb Unigolyn Cyfrifol dynodedig ar y gofrestr gyhoeddus am gyfnod byr (hyd at 28 diwrnod).

en-gb	In practice, Responsible Individuals do sometimes leave at short notice, leaving services temporarily without a designated Responsible Individual to fulfil their duties.
cy-gb	Yn ymarferol, mae Unigolion Cyfrifol weithiau'n gadael ar fyr rybudd, gan adael gwasanaethau, dros dro, heb Unigolyn Cyfrifol dynodedig i gyflawni ei ddyletswyddau.

en-gb	In such circumstances section 9(4) of the  Regulated Services (Service Providers and Responsible Individuals) (Wales) Regulations 2017, requires the service provider to ensure there are appropriate arrangements in place for the fulfilment of the Responsible Individual’s duties, will apply.
cy-gb	O dan amgylchiadau o'r fath, mae adran 9(4) o Reoliadau Gwasanaethau Rheoleiddiedig (Darparwyr Gwasanaethau ac Unigolion Cyfrifol) (Cymru) 2017yn ei gwneud yn ofynnol i'r darparwr gwasanaeth sicrhau bod trefniadau priodol yn eu lle ar gyfer cyflawni dyletswyddau'r Unigolyn Cyfrifol.

en-gb	f) Definition of ‘Care’ for children and young people
cy-gb	f) Diffiniad o 'Ofal' i blant a phobl ifanc

en-gb	What are the issues with existing provision?
cy-gb	Beth yw'r problemau â'r ddarpariaeth bresennol?

en-gb	Presently, section 3 of the 2016 Act provides a definition of ‘care’ covering both services for adults and services for children.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae adran 3 o Ddeddf 2016 yn darparu diffiniad o 'ofal' sy'n cwmpasu gwasanaethau i oedolion a gwasanaethau i blant.

en-gb	In the context of residential services for children, activities must take place which reflect the sort of care (guidance, direction and boundaries) which a parent would offer a child.
cy-gb	Yng nghyddestun gwasanaethau preswyl i blant, rhaid i weithgareddau ddigwydd sy'n adlewyrchu'r math o ofal (arweiniad, cyfarwyddyd a ffiniau) y byddai rhiant yn ei gynnig i blentyn.

en-gb	Such services, if provided for adults, would fit within the definition of ‘support’, but when provided for older children, could be properly described as ‘care’.
cy-gb	Byddai gwasanaethau o'r fath, pe baent yn cael eu darparu i oedolion, yn cyd-fynd â’r diffiniad o 'gymorth', ond o'u darparu ar gyfer plant hŷn, gellid eu disgrifio'n gywir fel 'gofal’.

en-gb	This is important as part of the definition of a care home service within Schedule 1 of the 2016 Act requires that they be involved in the provision of ‘care’.
cy-gb	Mae hyn yn bwysig gan fod rhan o’r diffiniad o wasanaeth cartref gofal yn Atodlen 1 i Ddeddf 2016 yn ei gwneud yn ofynnol eu bod yn ymwneud â darparu 'gofal’.

en-gb	“provision of accommodation, together with nursing or care at a place in Wales, to persons because of their vulnerability or need”
cy-gb	“[darpariaeth] o lety, ynghyd â nyrsio neu ofal mewn man yng Nghymru, i bersonau oherwydd eu hyglwyfedd neu eu hangen”

en-gb	How are we proposing to amend the 2016 Act?
cy-gb	Sut rydym yn bwriadu diwygio Deddf 2016?

en-gb	The definition of ‘care’ within section 3 of the 2016 Act encompasses care in a number of contexts including the provision of care that it would be reasonable to expect to be given/provided by a parent.
cy-gb	Mae'r diffiniad o 'ofal' yn adran 3 o Ddeddf 2016 yn cwmpasu gofal mewn nifer o gyd-destunau gan gynnwys darparu gofal y byddai'n rhesymol disgwyl i riant ei roi/ei ddarparu.

en-gb	We therefore propose to clarify the definition of ‘care’ in the 2016 Act to reflect the different types of care that may be applicable in children’s social care settings where accommodation is provided.
cy-gb	Felly, rydym yn cynnig gwneud y diffiniad o 'ofal' yn Neddf 2016 yn gliriach i adlewyrchu'r gwahanol fathau o ofal a allai fod yn berthnasol mewn lleoliadau gofal cymdeithasol i blant lle y darperir llety.

en-gb	The examples in Care Inspectorate Wales’ Guide to Registrationprovide a model for the approach we propose to take.
cy-gb	Mae'r enghreifftiau yng Nghanllaw CofrestruArolygiaeth Gofal Cymru yn darparu model ar gyfer y dull yr ydym yn cynnig ei weithredu.

en-gb	This states that “Where children are accommodated, care also includes exercising parental type measures and/or boundaries in line with the needs as set out in any care and support plans and/or risk assessments” and gives a range of examples including Preparing meals and drinks, Monitoring the child’s whereabouts and responding to any unexplained absences in line with national protocols, and Implementing behaviour management measures.
cy-gb	Mae’r canllaw yn nodi: "Lle y caiff plant eu lletya, mae gofal hefyd yn cynnwys rhoi mesurau a/neu ffiniau sy'n debyg i rai rhieni ar waith yn unol â'r anghenion a nodir mewn unrhyw gynlluniau gofal a chymorth a/neu asesiadau risg” ac yn rhoi ystod o enghreifftiau gan gynnwys Paratoi prydau a diodydd, Monitro lleoliad y plentyn ac ymateb i unrhyw achosion o absenoldeb heb eu hesbonio yn unol â'r protocolau cenedlaethol, a Rhoi mesurau rheoli ymddygiad ar waith.

en-gb	The intended outcome is to place beyond doubt that the provision of parental-type care, within children’s social care settings where accommodation is provided, is recognised as being ‘care’ within the meaning of the 2016 Act.
cy-gb	Y canlyniad a fwriedir yw ei gwneud yn gwbl glir bod darparu gofal sy’n debyg i ofal rhiant, o fewn lleoliadau gofal cymdeithasol i blant lle y darperir llety, yn cael ei gydnabod fel 'gofal' o fewn yr ystyr yn Neddf 2016.

en-gb	As the proposed amendment will reinforce existing practice, we do not anticipate and direct positive or negative impacts.
cy-gb	Gan y bydd y diwygiad arfaethedig yn atgyfnerthu'r arferion presennol, nid ydym yn rhag-weld unrhyw effeithiau cadarnhaol na negyddol uniongyrchol.

en-gb	Question 4.1:
cy-gb	Cwestiwn 4.1:(a)Nodi gwasanaethau anghofrestredig – pŵer i’w gwneud yn ofynnol i wybodaeth gael ei darparu:

en-gb	(a) Identifying unregistered services - power to obtain information:
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i ddiwygio Deddf

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to enable the Welsh Ministers (CIW) to require information from any person where there is reasonable cause to believe that they are providing a service which should be regulated?
cy-gb	2016 i alluogi Gweinidogion Cymru (AGC) i’w gwneud yn ofynnol i unrhyw berson ddarparu gwybodaeth pan fo achos rhesymol i gredu ei fod yn darparu gwasanaeth a ddylai gael ei reoleiddio?

en-gb	(a) Identifying unregistered services - power to obtain information:
cy-gb	(a) Nodi gwasanaethau anghofrestredig – pŵer i’w gwneud yn ofynnol i wybodaeth gael ei darparu:

en-gb	Do you agree with the proposal to extend the offence of failing to provide information when required to do so, to include these persons?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i estyn y drosedd o fethu â darparu gwybodaeth pan fo’n ofynnol i wneud hynny, i gynnwys y personau hyn?

en-gb	(a) Identifying unregistered services - power of entry:
cy-gb	(a) Nodi gwasanaethau anghofrestredig – pŵer mynediad:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to remove ambiguity and make it clear that the Welsh Ministers (CIW) have the power to enter and inspect any premises which they have reasonable cause to believe is (or has been) used as a place at or from which a service is (or has been) provided, or which is (or has been) used in connection with the provision of a regulated service?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i ddileu amwysedd a'i gwneud yn glir bod gan Weinidogion Cymru (AGC) y pŵer i fynd i mewn ac archwilio unrhyw fangre y mae ganddynt achos rhesymol i gredu ei bod yn cael ei defnyddio (neu wedi ei defnyddio) fel man y darperir (neu y darparwyd) gwasanaeth ynddo neu ohono, neu ei bod yn cael ei defnyddio (neu wedi ei defnyddio) mewn cysylltiad â darparu gwasanaeth rheoleiddiedig?

en-gb	Do you agree with the proposal to extend the offence of obstructing an inspector or failing to comply with a requirement imposed by an inspector, to include these circumstances?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i estyn y drosedd o rwystro arolygydd neu fethu â chydymffurfio â gofyniad a osodir gan arolygydd, i gynnwys yr amgylchiadau hyn?

en-gb	(b) Publication of annual returns:
cy-gb	(b) Cyhoeddi datganiadau blynyddol:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to require service providers to publish their annual returns?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i'w gwneud yn ofynnol i ddarparwyr gwasanaethau gyhoeddi eu datganiadau blynyddol?

en-gb	Do you agree with the proposal to create a related offence of failing to publish an annual return?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i greu trosedd gysylltiedig sef methu â chyhoeddi datganiad blynyddol?

en-gb	(c) Publication of inspection reports:
cy-gb	(c) Cyhoeddi adroddiadau arolygu:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to provide additional flexibility for the Welsh Ministers (CIW) to recognise circumstances where it may not be appropriate, relevant, or proportionate to prepare and/or publish an inspection report?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i roi hyblygrwydd ychwanegol i Weinidogion Cymru (AGC) i gydnabod amgylchiadau pan na fyddai llunio a/neu gyhoeddi adroddiad arolygu o bosibl yn briodol, yn berthnasol neu’n gymesur?

en-gb	(d) Improvement notices and cancellation of registration – variation of registration as a service provider:
cy-gb	(d) Hysbysiadau gwella a chanslo cofrestriad – amrywio cofrestriad fel darparwr gwasanaeth:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to remove the requirement for the Welsh Ministers (CIW) to issue an improvement notice to a provider in circumstances where the provider is no longer providing that service or using that place to provide a service?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i ddileu'r gofyniad i Weinidogion Cymru (AGC) roi hysbysiad gwella i ddarparwr pan nad yw'r darparwr bellach yn darparu'r gwasanaeth hwnnw neu’n defnyddio'r lle hwnnw i ddarparu gwasanaeth?

en-gb	(d) Improvement notices and cancellation of registration - removal of a condition on a service provider’s registration:
cy-gb	(d) Hysbysiadau gwella a chanslo cofrestriad – dileu amod ar gofrestriad darparwr gwasanaeth:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to enable the Welsh Ministers (CIW) to remove a condition on a service provider’s registration without giving a notice of proposal (section 18) and notice of decision following notice of proposal (section 19), when the circumstances which led to the imposition of the condition no longer apply?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i alluogi Gweinidogion Cymru (AGC) i ddileu amod ar gofrestriad darparwr gwasanaeth heb roi hysbysiad o gynnig (adran 18) a hysbysiad o benderfyniad yn dilyn hysbysiad o gynnig (adran 19), pan nad yw'r amgylchiadau a arweiniodd at osod yr amod yn gymwys bellach?

en-gb	(d) Improvement notices and cancellation of registration – power to cancel a service provider’s registration:
cy-gb	(d) Hysbysiadau gwella a chanslo cofrestriad – pŵer i ganslo cofrestriad darparwr gwasanaeth:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to remove the requirement for the Welsh Ministers (CIW) to follow the improvement notice process to cancel the registration of a service provider in circumstances when the provider has already ceased to provide a regulated service?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i ddileu'r gofyniad i Weinidogion Cymru (AGC) ddilyn y broses hysbysiad gwella i ganslo cofrestriad darparwr gwasanaeth pan fydd y darparwr eisoes wedi peidio â darparu gwasanaeth rheoleiddiedig?

en-gb	(d) Improvement notices and cancellation of registration – information from providers who are cancelling their registration:
cy-gb	(d) Hysbysiadau gwella a chanslo cofrestriad – gwybodaeth gan ddarparwyr sy'n canslo eu cofrestriad:

en-gb	Do you agree with the proposal to create a regulation-making power under Section 14 of the 2016 Act to enable the Welsh Ministers (CIW) to require information from a service provider who is cancelling their registration and exiting the market?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i greu pŵer i wneud rheoliadau o dan adran 14 o Ddeddf 2016 er mwyn galluogi Gweinidogion Cymru (AGC) i'w gwneud yn ofynnol bod gwybodaeth yn cael ei darparu gan ddarparwr gwasanaeth sy'n canslo ei gofrestriad ac yn gadael y farchnad?

en-gb	(d) Improvement notices and cancellation of registration – power to extend the timescale within an Improvement Notice:
cy-gb	(d) Hysbysiadau gwella a chanslo cofrestriad – pŵer i estyn y terfyn amser mewn Hysbysiad Gwella:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to give the Welsh Ministers (CIW) the power to extend the timescale for information to be provided when improvement notices are issued?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i roi pŵer i Weinidogion Cymru (AGC) i estyn yr amserlen ar gyfer darparu gwybodaeth pan roddir hysbysiadau gwella?

en-gb	(d) Improvement notices and cancellation of registration – power to cancel a service provider’s registration in prescribed circumstances:
cy-gb	(d) Hysbysiadau gwella a chanslo cofrestriad – pŵer i ganslo cofrestriad darparwr gwasanaeth o dan amgylchiadau rhagnodedig:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to enable the Welsh Ministers (CIW) to disapply the section 16(3)(b) requirement within the improvement notice – to take particular action or provide information – in prescribed circumstances, when it would be futile to apply the requirement?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i alluogi Gweinidogion Cymru (AGC) i ddatgymhwyso gofyniad adran 16(3)(b) mewn hysbysiad gwella – i gymryd camau penodol neu ddarparu gwybodaeth – o dan amgylchiadau rhagnodedig, pan na fyddai diben cymhwyso'r gofyniad?

en-gb	(e) Responsible individuals – making representations:
cy-gb	(e) Unigolion cyfrifol – cyflwyno sylwadau:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to give Responsible Individuals the right to make representations to the Welsh Ministers (CIW), against any improvement notice or cancellation of their designation, provided the representations are made within the time limit specified within the notice?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i roi’r hawl i Unigolion Cyfrifol gyflwyno sylwadau i Weinidogion Cymru (AGC), yn erbyn hysbysiad gwella neu fwriad i ganslo eu dynodiad, ar yr amod y gwneir y sylwadau o fewn y terfyn amser a bennir yn yr hysbysiad?

en-gb	(e) Responsible individuals – sending the improvement notice to the service provider:
cy-gb	(e) Unigolion cyfrifol – anfon yr Hysbysiad Gwella at y darparwr gwasanaeth:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to require that any improvement notice served to a Responsible Individual must also be sent to the service provider?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i'w gwneud yn ofynnol bod unrhyw hysbysiad gwella a roddir i Unigolyn Cyfrifol hefyd yn cael ei anfon at y darparwr gwasanaeth?

en-gb	(e) Responsible individuals - Removing a Responsible Individual without making an application to designate a new Responsible Individual:
cy-gb	(e) Unigolion cyfrifol – dileu Unigolyn Cyfrifol heb wneud cais i ddynodi Unigolyn Cyfrifol newydd:

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to allow a service provider to apply to the Welsh Ministers (CIW) for a variation of the conditions of their registration to remove a Responsible Individual when they are not designating a replacement Responsible Individual as part of the same application?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â'r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i ganiatáu i ddarparwr gwasanaeth wneud cais i Weinidogion Cymru (AGC) i amrywio amodau ei gofrestriad i ddileu Unigolyn Cyfrifol pan nad yw’n dynodi'r Unigolyn Cyfrifol newydd fel rhan o'r un cais?

en-gb	(f) Definition of ‘Care’ for children and young people:
cy-gb	(f) Diffiniad o 'Ofal' i blant a phobl ifanc:

en-gb	Do you agree with the proposal to adjust the definition of ‘care’ in section 3 of the 2016 Act in order to place beyond doubt that the provision of parental-type care is recognised as being ‘care’ within the meaning of the 2016 Act?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i addasu’r diffiniad o ‘ofal’ yn adran 3 o Ddeddf 2016 i’w gwneud yn gwbl glir bod darparu gofal sy’n debyg i ofal rhiant yn cael ei gydnabod fel 'gofal' o fewn yr ystyr yn Neddf 2016?

en-gb	What in your view would be the likely impacts of the proposals in this chapter?
cy-gb	Beth yn eich barn chi fyddai effeithiau tebygol y cynigion yn y bennod hon?

en-gb	Impacts upon individuals and groups with protected characteristics; -Other practical issues.
cy-gb	Effeithiau ar unigolion a grwpiau â nodweddion gwarchodedig; Materion ymarferol eraill.

en-gb	Your views on how positive effects could be increased, or negative effects could be mitigated, would also be welcome.
cy-gb	Byddai croeso hefyd i’ch barn ar sut y gellid cynyddu’r effeithiau cadarnhaol, neu liniaru’r effeithiau negyddol.

en-gb	Please explain your reasoning, either here or, if easier, please feel free to note any impacts specific to an individual proposal under the appropriate question above.
cy-gb	Esboniwch eich ateb, naill ai yma neu, os yw’n haws, mae croeso ichi nodi unrhyw effeithiau sy’n benodol i gynnig unigol o dan y cwestiwn priodol uchod.

en-gb	We would like to know your views on the effects that the proposals in this chapter would have on the Welsh language, specifically on opportunities for people to use Welsh and on treating the Welsh language no less favourably than English.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn ar yr effeithiau y byddai’r cynigion yn y bennod hon yn eu cael ar y Gymraeg, yn benodol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	What effects do you think there would be?
cy-gb	Beth fyddai’r effaith yn eich barn chi?

en-gb	How could positive effects be increased, or negative effects be mitigated?
cy-gb	Sut y gellid cynyddu’r effeithiau cadarnhaol, neu liniaru’r effeithiau negyddol?

en-gb	Please also explain how you believe the proposals in this chapter could be formulated or changed so as to have positive effects or increased positive effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language, and no adverse effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language.
cy-gb	Eglurwch hefyd sut rydych chi’n credu y gallai’r cynigion yn y bennod hon gael eu llunio neu eu haddasu er mwyn cael effeithiau cadarnhaol neu fwy o effeithiau cadarnhaol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg, a pheidio â chael dim effeithiau niweidiol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	Amendments to regulation of the social care workforce
cy-gb	Diwygio rheoleiddio'r gweithlu gofal cymdeithasol

en-gb	Parts 2 to 8 and Schedule 2 of the Regulation and Inspection of Social Care
cy-gb	Mae Rhannau 2 i 8 ac Atodlen 2 o Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal

en-gb	(Wales) Act 2016(‘the 2016 Act’) provide the basis on which Social Care Wales (‘SCW’) is established and undertakes functions in relation to the registration, regulation and training of social care workers.
cy-gb	Cymdeithasol (Cymru) 2016('Deddf 2016') yn darparu’r sail y mae Gofal Cymdeithasol Cymru ('GCC') wedi ei sefydlu arni ac y mae’n ymgymryd â swyddogaethau arni mewn perthynas â chofrestru, rheoleiddio a hyfforddi gweithwyr gofal cymdeithasol.

en-gb	This chapter of the consultation focuses on proposed amendments to workforce-related provisions, particularly:
cy-gb	Mae'r bennod hon o'r ymgynghoriad yn canolbwyntio ar ddiwygiadau arfaethedig i ddarpariaethau sy'n gysylltiedig â'r gweithlu, yn benodol:

en-gb	Schedule 2, Part 2(4) – Members terms of office
cy-gb	Atodlen 2, Rhan 2(4) – Tymor swydd aelodau

en-gb	Section 83 – Registration of social care workers
cy-gb	Adran 83 – Cofrestru gweithwyr gofal cymdeithasol

en-gb	Section 144 – Interim orders
cy-gb	Adran 144 – Gorchmynion interim

en-gb	Part 6, Chapter 5 (sections 152 – 155) – Revocation of interim orders
cy-gb	Rhan 6, Pennod 5 (adrannau 152 – 155) – Dirymu gorchmynion interim

en-gb	These proposed amendments seek to clarify or adjust existing provisions, to support SCW in its role as the workforce regulator.
cy-gb	Mae'r diwygiadau arfaethedig hyn yn ceisio egluro neu addasu darpariaethau presennol, i gefnogi GCC yn ei rôl fel rheoleiddiwr y gweithlu.

en-gb	What are the issues with existing provisions and how do we propose to amend the Act?
cy-gb	Beth yw'r problemau â'r darpariaethau presennol a sut rydym yn bwriadu diwygio'r Ddeddf?

en-gb	This provision states that ‘a person appointed as a member of SCW holds office for such period as the Welsh Ministers may determine when making the appointment; but that period may not exceed 4 years.’
cy-gb	Mae'r ddarpariaeth hon yn nodi bod 'person a benodir yn aelod o GCC yn dal swydd am unrhyw gyfnod y mae Gweinidogion Cymru yn penderfynu arno wrth wneud y penodiad; ond ni chaniateir i’r cyfnod hwnnw fod yn hwy na 4 blynedd’.

en-gb	No further detail is included, therefore it is unclear as to how many times a person may be appointed.
cy-gb	Nid oes unrhyw fanylion pellach wedi'u cynnwys, felly nid yw'n glir faint o weithiau y gall person gael ei benodi.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to provide that a person who has held office as a member of SCW may be reappointed once.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i ddarparu y gall person sydd wedi dal swydd fel aelod o GCC gael ei ailbenodi unwaith.

en-gb	This reflects current SCW practise and aligns with the strong presumption set out in the Governance Code on Public Appointments that no individual should serve more than two terms.
cy-gb	Mae hyn yn adlewyrchu arfer bresennol GCC ac yn cyd-fynd â'r dybiaeth gadarn a nodir yn y Cod Llywodraethiant Penodiadau Cyhoeddus na ddylai unrhyw unigolyn wasanaethu mwy na dau dymor.

en-gb	Section 83 of the 2016 Act relates to the registration of social care workers.
cy-gb	Mae adran 83 o Ddeddf 2016 yn ymwneud â chofrestru gweithwyr gofal cymdeithasol.

en-gb	Section 82(2) sets out the requirements for registration which include that a person is ‘appropriately qualified’ and meets the qualification requirements set out in section 84.
cy-gb	Mae adran 82(2) yn nodi'r gofynion ar gyfer cofrestru sy'n cynnwys bod person ‘wedi ei gymhwyso'n briodol' ac yn bodloni'r gofynion cymwysterau a nodir yn adran 84.

en-gb	Currently, if a person who is applying to renew their registration does not meet this requirement, SCW cannot grant their application and their registration will lapse.
cy-gb	Ar hyn o bryd, os nad yw person sy'n gwneud cais i adnewyddu ei gofrestriad yn bodloni'r gofyniad hwn, ni all GCC ganiatáu ei gais a bydd ei gofrestriad yn darfod.

en-gb	Sometimes failure to meet this requirement can result from delays in documents being sent.
cy-gb	Weithiau bydd pobl yn methu cwrdd â'r gofyniad hwn oherwydd oedi o ran anfon dogfennau.

en-gb	This can result in a person losing their registered status and their employment.
cy-gb	Gall hyn arwain at berson yn colli ei statws cofrestredig a'i gyflogaeth.

en-gb	An amendment is proposed that would allow SCW to impose conditions on a person’s registration [where they are applying to renew their registration] e.g., that the person complete the required training within a certain timescale, where this is considered appropriate.
cy-gb	Cynigir gwelliant a fyddai'n caniatáu i GCC osod amodau ar gofrestriad person [pan fo’r person hwnnw’n gwneud cais i adnewyddu ei gofrestriad], ee bod y person yn cwblhau'r hyfforddiant sy’n ofynnol o fewn amserlen benodol, pan fo hyn yn cael ei ystyried yn briodol.

en-gb	This would avoid a lapse in a person’s registered status and allow SCW to monitor compliance with any condition and remove it once all registration requirements were met.
cy-gb	Byddai hyn yn osgoi achosion lle bydd statws cofrestredig person yn darfod, ac yn caniatáu i GCC fonitro cydymffurfiaeth ag unrhyw amod a dileu’r amod hwnnw ar ôl i bob gofyniad cofrestru gael ei fodloni.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to provide SCW with the power to grant a conditional registration for a person, when they are renewing their registration, in certain circumstances – potentially to be set out in regulations.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i ddarparu'r pŵer i GCC i roi cofrestriad amodol i berson, pan fo’r person hwnnw yn adnewyddu ei gofrestriad, mewn rhai amgylchiadau – o bosibl i'w nodi mewn rheoliadau.

en-gb	The inclusion of such a power on the face of the 2016 Act would provide SCW with the ability to consider exceptional cases and reinforce trust that the system can be fair and flexible, where necessary.
cy-gb	Byddai cynnwys y pŵer hwnnw ar wyneb Deddf 2016 yn rhoi'r gallu i GCC ystyried achosion eithriadol ac atgyfnerthu ymddiriedaeth yn y ffaith y gall y system fod yn deg ac yn hyblyg, pan fo angen.

en-gb	This would allow SCW the flexibility to work with individuals to ensure they meet the necessary requirements and avoid unfairly removing people from the register when, with some support and a reasonable timeframe, they could comply.
cy-gb	Byddai hyn yn rhoi’r hyblygrwydd i GCC weithio gydag unigolion i sicrhau eu bod yn bodloni'r gofynion angenrheidiol ac osgoi achosion o ddileu pobl o'r gofrestr yn annheg pan fyddai modd iddynt gydymffurfio o gael rhywfaint o gefnogaeth ac amserlen resymol.

en-gb	It would also reiterate SCW’s role in supporting the registered workforce to meet their obligations and strengthen the importance of registration in creating a professional workforce.
cy-gb	Byddai hefyd yn ailadrodd rôl GCC o ran cefnogi'r gweithlu cofrestredig i gyflawni ei rwymedigaethau a chryfhau pwysigrwydd cofrestru o ran creu gweithlu proffesiynol.

en-gb	Section 144 – Interim orders
cy-gb	Adran 144 – Gorchmynion dros dro

en-gb	Section 144 of the 2016 Act permits SCW to impose an interim order on a registered person, that places temporary restrictions on their ability to practise, whilst Fitness to Practise investigations are undertaken into allegations made against them.
cy-gb	Mae adran 144 o Ddeddf 2016 yn caniatáu i GCC osod gorchymyn interim ar berson cofrestredig, sy'n gosod cyfyngiadau dros dro ar ei allu i ymarfer, tra bod ymchwiliadau Addasrwydd i Ymarfer yn cael eu cynnal i honiadau a wnaed yn ei erbyn.

en-gb	Interim orders can be put in place for up to a maximum of 18 months and the imposition of an order is subject to a strict review process.
cy-gb	Gellir rhoi gorchmynion interim ar waith am hyd at uchafswm o 18 mis ac mae gosod gorchymyn yn ddarostyngedig i broses adolygu fanwl.

en-gb	Interim orders should be imposed for the minimum period which is warranted, in the particular circumstances.
cy-gb	Dylid gosod gorchmynion interim am y cyfnod byrraf gwarantedig, o dan yr amgylchiadau penodol.

en-gb	However, where investigations take longer than anticipated or there is a need to conduct further investigations there may be a need to extend the duration of the order
cy-gb	Fodd bynnag, pan fo ymchwiliadau yn cymryd yn hirach na’r disgwyl neu fod angen cynnal ymchwiliadau pellach, efallai y bydd angen estyn hyd y gorchymyn.

en-gb	Currently, this can only be achieved through applying to the Care Standards Tribunal under section 148, for an extension.
cy-gb	Ar hyn o bryd, dim ond drwy wneud cais am estyniad i'r Tribiwnlys Safonau Gofal o dan adran 148 y gellir gwneud hyn.

en-gb	This process can be costly and requires a detailed, additional case for an extension.
cy-gb	Gall y broses hon fod yn gostus ac mae angen achos manwl, ychwanegol ar gyfer estyniad.

en-gb	This has led to a practise of SCW granting interim orders for longer periods, as a defensive practice.
cy-gb	O’r herwydd, mae GCC yn tueddu i roi gorchmynion interim am gyfnodau hirach, fel arfer amddiffynnol.

en-gb	This could be avoided if SCW’s review panel had the power to make further orders, up to the same maximum total period of 18 months.
cy-gb	Gellid osgoi hyn pe byddai gan banel adolygu GCC y pŵer i wneud gorchmynion pellach, hyd at yr un uchafswm o 18 mis.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to allow a panel to review and extend interim orders as appropriate, up to the maximum of 18 months.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i ganiatáu i banel adolygu ac estyn gorchmynion interim fel y bo'n briodol, hyd at yr uchafswm o 18 mis.

en-gb	A panel is defined for the purpose of chapter 4 of the 2016 Act, within s.143, “panel” means the interim orders panel or fitness to practice panel before which the proceedings are brought
cy-gb	Diffinnir panel at ddiben pennod 4 o Ddeddf 2016, o fewn a.143:  ystyr "panel" yw'r panel gorchmynion interim neu'r panel addasrwydd i ymarfer y dygir yr achos ger ei fron

en-gb	This will ensure that interim orders are used as appropriate and proportionate to the circumstances and give SCW panels the power to review and extend them, as necessary, up to a maximum total period of 18 months.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod gorchmynion interim yn cael eu defnyddio fel sy’n briodol ac yn gymesur i'r amgylchiadau ac yn rhoi'r pŵer i baneli GCC eu hadolygu a'u hestyn, yn ôl yr angen, am hyd at uchafswm o 18 mis.

en-gb	This would provide for a more streamlined process, beneficial for all parties, without reducing a person’s right to request a review of (s.146) or appeal against (s.145) interim orders.
cy-gb	Byddai hyn yn darparu ar gyfer proses symlach, er budd pob parti, heb leihau hawl person i ofyn am adolygiad o orchmynion interim (a.146) neu i apelio yn eu herbyn (a.145).

en-gb	Part 6, Chapter 5 of the 2016 Act sets out the system for ‘review proceedings’, where a Fitness to Practise (FtP) panel reviews a person’s fitness to practise, in accordance with any relevant requirement contained:
cy-gb	Mae Rhan 6, Pennod 5 o Ddeddf 2016 yn nodi'r system ar gyfer 'achosion adolygu', lle mae panel Addasrwydd i Ymarfer yn adolygu addasrwydd person i ymarfer, yn unol ag unrhyw ofyniad perthnasol a geir:

en-gb	in any undertakings agreed between a FtP panel and the registered person;
cy-gb	mewn unrhyw ymgymeriadau y cytunwyd arnynt rhwng panel Addasrwydd i Ymarfer a'r person cofrestredig;

en-gb	within a conditional registration order;
cy-gb	o fewn gorchymyn cofrestru amodol;

en-gb	within a suspension order; or
cy-gb	o fewn gorchymyn atal dros dro; neu

en-gb	where there is a referral by SCW for review (under section 133)
cy-gb	lle ceir atgyfeiriad gan GCC ar gyfer adolygiad (o dan adran 133)

en-gb	In practice, in some instances a registered person can be subject to review proceedings and also be subject to an interim order under section 144, in relation to a separate matter.
cy-gb	Yn ymarferol, ar rai adegau gall person cofrestredig fod yn ddarostyngedig i achosion adolygu ac yn ddarostyngedig i orchymyn interim o dan adran 144, mewn perthynas â mater ar wahân.

en-gb	In such instances, the 2016 Act does not allow an FtP panel to revoke any interim orders when disposing of review proceedings – currently an FtP panel can only do so when disposing of the substantive matter (as part of separate proceedings).
cy-gb	Ar adegau felly, nid yw Deddf 2016 yn caniatáu i banel Addasrwydd i Ymarfer ddirymu unrhyw orchmynion interim wrth benderfynu achosion adolygu – ar hyn o bryd dim ond wrth benderfynu’r prif fater (fel rhan o achos ar wahân) y gall panel Addasrwydd i Ymarfer wneud hynny.

en-gb	We propose to amend the 2016 Act to provide a Fitness to Practise panel with the ability to revoke any interim order, during review proceedings, where it is necessary and appropriate.
cy-gb	Rydym yn cynnig diwygio Deddf 2016 i ddarparu panel Addasrwydd i Ymarfer gyda'r gallu i ddirymu unrhyw orchymyn interim, yn ystod achosion adolygu, pan fo’n angenrheidiol ac yn briodol.

en-gb	This would enable a more streamlined approach that would be beneficial for all parties and provide greater clarity that the process is not overly prescriptive and inflexible.
cy-gb	Byddai hyn yn galluogi dull gweithredu symlach a fyddai'n fuddiol i bob parti ac yn rhoi rhagor o eglurder nad yw'r broses yn rhy gyfarwyddol ac anhyblyg.

en-gb	What are the intended outcomes?
cy-gb	Pa ganlyniadau rydym yn eu disgwyl?

en-gb	The intended outcome of these proposed amendments will be to provide greater clarity and reinforce that there is flexibility in the registration and interim orders processes established by the 2016 Act, to the benefit of the sector and workforce.
cy-gb	Y canlyniad rydym yn disgwyl i’r diwygiadau arfaethedig hyn eu cael yw darparu rhagor o eglurder ac atgyfnerthu bod hyblygrwydd yn y prosesau cofrestru a gorchmynion interim a sefydlwyd gan Ddeddf 2016, er budd y sector a'r gweithlu.

en-gb	The first proposed amendment sets out for those interested in joining the SCW Board, the maximum time they can serve – providing clarity and removing any uncertainty around the current wording.
cy-gb	Mae'r diwygiad arfaethedig cyntaf yn nodi, ar gyfer y rhai sydd â diddordeb mewn ymuno â Bwrdd GCC, y cyfnod hiraf y gallant wasanaethu – gan roi eglurder a chael gwared ar unrhyw ansicrwydd ynghylch y geiriad presennol.

en-gb	The proposed amendments relating to registration and interim orders will provide SCW with mechanisms to ensure a clearer and more streamlined service, that will benefit registered social care workers and SCW itself.
cy-gb	Bydd y diwygiadau arfaethedig sy'n ymwneud â chofrestru a gorchmynion interim yn darparu ffyrdd i GCC sicrhau gwasanaeth cliriach a symlach, er budd gweithwyr gofal cymdeithasol cofrestredig a GCC ei hun.

en-gb	For registered persons, the changes relating to registration and interim orders will remove some of the perceived inflexibility and unfairness in the current system, enabling SCW to act in a timelier manner, to lessen the stress and burden of these processes for individuals.
cy-gb	Ar gyfer personau cofrestredig, bydd y newidiadau sy'n ymwneud â chofrestru a gorchmynion interim yn dileu rhywfaint o'r anhyblygrwydd a'r annhegwch canfyddedig yn y system bresennol, gan alluogi GCC i weithredu mewn modd mwy amserol, gan leihau straen a baich y prosesau hyn ar gyfer unigolion.

en-gb	The proposed amendments will have a positive impact on all registered social care workers, as they will provide greater clarity and help to streamline some of the processes associated with workforce regulation.
cy-gb	Bydd y diwygiadau arfaethedig yn cael effaith gadarnhaol ar bob gweithiwr gofal cymdeithasol cofrestredig, gan y byddant yn rhoi mwy o eglurder ac yn helpu i symleiddio rhai o'r prosesau sy'n gysylltiedig â rheoleiddio'r gweithlu.

en-gb	The proposed registration and interim orders amendments seek to enhance current processes and ensure that a registered person’s right to a fair hearing is protected.
cy-gb	Mae'r cofrestriad arfaethedig a'r gorchmynion interim yn ceisio gwella'r prosesau presennol a sicrhau bod hawl person cofrestredig i wrandawiad teg yn cael ei diogelu.

en-gb	They will also help to ensure that processes are not unduly protracted.
cy-gb	Byddant hefyd yn helpu i sicrhau nad yw prosesau'n cael eu hestyn heb fod angen.

en-gb	The proposed interim order amendments at section 144 and within Part 6, Chapter 5 (sections152-155) in particular, will provide SCW with relevant powers to make appropriate and proportionate decisions more quickly, whilst observing due process.
cy-gb	Bydd y diwygiadau arfaethedig i’r gorchymyn interim yn adran 144 ac o fewn Rhan 6, Pennod 5 (adrannau 152-155) yn benodol, yn rhoi pwerau perthnasol i GCC i wneud penderfyniadau priodol a chymesur yn gyflymach, tra'n arsylwi’r broses briodol.

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to provide that a person who has held office as a member of Social Care Wales may be reappointed once?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i ddarparu y gall person sydd wedi dal swydd fel aelod o Gofal Cymdeithasol Cymru gael ei ailbenodi unwaith?

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to provide Social Care Wales with the power to grant a conditional registration for a person, when they are renewing their registration, in certain circumstances?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i roi’r pŵer i Gofal Cymdeithasol Cymru i roi cofrestriad amodol i berson, pan fo’r person hwnnw’n adnewyddu ei gofrestriad, mewn rhai amgylchiadau?

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to allow a panel to review and extend interim orders as appropriate, up to the maximum of 18 months?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i ganiatáu panel i adolygu ac estyn gorchmynion interim fel sy’n briodol, am hyd at uchafswm o 18 mis?

en-gb	Do you agree with the proposal to amend the 2016 Act to provide a Fitness to Practise panel with the ability to revoke an interim order, during review proceedings, where it is necessary and appropriate?
cy-gb	Ydych chi’n cytuno â’r cynnig i ddiwygio Deddf 2016 i ddarparu panel Addasrwydd i Ymarfer sydd â’r gallu i ddirymu gorchymyn interim, yn ystod achosion adolygu, pan fo’n angenrheidiol ac yn briodol?

en-gb	What, in your view, would make it necessary and appropriate for a Fitness to Practise panel to revoke an interim order?
cy-gb	Beth yn eich barn chi fyddai’n ei gwneud yn angenrheidiol ac yn briodol i banel Addasrwydd i Ymarfer ddirymu gorchymyn interim?

en-gb	Impacts upon individuals and groups with protected characteristics; -Other practical issues.
cy-gb	-Effeithiau ar unigolion a grwpiau â nodweddion gwarchodedig; -Materion ymarferol eraill.

en-gb	Extending the definition of social care worker to include childcare and play workers
cy-gb	Estyn y diffiniad o weithiwr gofal cymdeithasol i gynnwys gweithwyr gofal plant a chwarae

en-gb	This chapter of the consultation describes the current relationship between childcare and play workers and Social Care Wales (‘SCW’) and seeks your views on amending the Regulation and Inspection of Social Care (Wales) Act 2016(‘the 2016 Act’) to enable – through the making of regulations – all childcare and play workers, working in the childcare sector, to be treated as social care workers.
cy-gb	Mae'r bennod hon o'r ymgynghoriad yn disgrifio'r berthynas bresennol rhwng gweithwyr gofal plant a chwarae a Gofal Cymdeithasol Cymru ('GCC') ac mae'n gofyn am eich barn ar ddiwygio Deddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016 ('Deddf 2016') i alluogi – drwy wneud rheoliadau – pob gweithiwr gofal plant a chwarae, sy'n gweithio yn y sector gofal plant, i gael eu trin fel gweithwyr gofal cymdeithasol.

en-gb	This will provide a clear mandate for SCW to carry out its functions in relation to the childcare and play workforce, as a whole.
cy-gb	Bydd hyn yn darparu mandad clir i GCC i gyflawni ei swyddogaethau mewn perthynas â'r gweithlu gofal plant a chwarae, yn ei gyfanrwydd.

en-gb	What is the issue with existing provision?
cy-gb	Beth yw'r broblem gyda'r ddarpariaeth bresennol?

en-gb	The current definition of ‘social care worker’ within section 79 of the 2016 Act does not provide the necessary comprehensive and coherent basis for SCW’s accepted and historical function of supporting the childcare sector.
cy-gb	Nid yw'r diffiniad presennol o 'weithiwr gofal cymdeithasol' yn adran 79 o Ddeddf 2016 yn darparu'r sail gynhwysfawr a chydlynol angenrheidiol ar gyfer swyddogaeth arferol a hanesyddol GCC o gefnogi'r sector gofal plant.

en-gb	Section 79 sets out the meaning of a ‘social care worker’ for the purposes of the 2016 Act.
cy-gb	Mae adran 79 yn nodi ystyr 'gweithiwr gofal cymdeithasol' at ddibenion Deddf 2016.

en-gb	In addition, subsection (2) provides the Welsh Ministers with a regulation-making power to prescribe that persons of any of the descriptions in subsection (3) are to be treated as social care workers.
cy-gb	Hefyd, mae is-adran (2) yn rhoi pŵer gwneud rheoliadau i Weinidogion Cymru i ragnodi bod personau o unrhyw un o'r disgrifiadau yn is-adran (3) i'w trin fel gweithwyr gofal cymdeithasol.

en-gb	By virtue of section
cy-gb	Yn rhinwedd adran 79(3)(d) a

en-gb	79(3)(d) and the Social Care Wales (Extension of Meaning of ‘Social Care Workers’) (Wales) Regulations 2016– made under section 79(2) – a person registered under Part 2 of the Children and Families (Wales) Measure 2010as (i) a child minder or (ii) a provider of day care for children may be treated as a social care worker, for certain of SCW’s purposes.
cy-gb	Rheoliadau Gofal Cymdeithasol Cymru (Ehangu Ystyr “Gweithwyr Gofal Cymdeithasol”) (Cymru) 2016– a wnaed o dan adran 79(2) – caiff person sydd wedi ei gofrestru o dan Ran 2 o Fesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010fel (i) gwarchodwr plant neu (ii) darparwr gofal dydd i blant ei drin fel gweithiwr gofal cymdeithasol, at rai o ddibenion GCC.

en-gb	As currently described within section 79(3)(d)(ii), ‘a provider of day care for children’ only covers a person who is the service provider.
cy-gb	Fel sy'n cael ei ddisgrifio ar hyn o bryd yn adran 79(3)(d)(ii), mae 'darparwr gofal dydd i blant' ond yn cynnwys y person sy'n ddarparwr y gwasanaeth.

en-gb	This does not include their staff.
cy-gb	Nid yw hyn yn cynnwys eu staff.

en-gb	The practical effect is that childcare and play workers do not fall within the legal definition of a ‘social care worker’, regulated under the 2016 by SCW.
cy-gb	Yr effaith ymarferol yw nad yw gweithwyr gofal plant a chwarae yn dod o dan y diffiniad cyfreithiol o 'weithiwr gofal cymdeithasol', a reoleiddir o dan Ddeddf 2016 gan GCC.

en-gb	The role of SCW – formerly ‘the Care Council for Wales’ – as a strategic partner of the Welsh Government, has historically been to support all those working in the childcare sector.
cy-gb	Yn hanesyddol, mae GCC - 'Cyngor Gofal Cymru' gynt - fel un o bartneriaid strategol Llywodraeth Cymru, wedi bod yn cefnogi pawb sy'n gweithio yn y sector gofal plant.

en-gb	SCW is responsible for the qualification framework for childcare, stipulating the qualifications that managers and practitioners must hold in order to work in the sector.
cy-gb	GCC sy'n gyfrifol am y fframwaith cymwysterau ar gyfer gofal plant, gan bennu'r cymwysterau y mae rhaid i reolwyr ac ymarferwyr eu cael er mwyn gweithio yn y sector.

en-gb	It is also instrumental in the development of new qualifications, as well as in the quality-assurance of existing qualifications.
cy-gb	Mae hefyd yn allweddol o ran datblygu cymwysterau newydd, ac o ran sicrhau ansawdd cymwysterau presennol.

en-gb	In addition, SCW supports the sector and its workforce in a number of ways, through the provision of advice and guidance, as well as the provision of information on topics ranging from infection prevention and control to safeguarding through to effective recruitment.
cy-gb	Hefyd, mae GCC yn cefnogi'r sector a'i weithlu mewn nifer o ffyrdd, drwy ddarparu cyngor ac arweiniad, yn ogystal â darparu gwybodaeth am bynciau amrywiol fel atal a rheoli heintiau, diogelu a recriwtio effeithiol.

en-gb	How are we proposing to amend the Act?
cy-gb	Sut rydym yn bwriadu diwygio'r Ddeddf?

en-gb	Section 79(3) of the 2016 Act contains descriptions of different sorts of social care workers.
cy-gb	Mae adran 79(3) o Ddeddf 2016 yn cynnwys disgrifiadau o wahanol fathau o weithwyr gofal cymdeithasol.

en-gb	The extent of SCW’s functions – its remit – is set by reference to these sorts of workers.
cy-gb	Mae graddau swyddogaethau GCC – ei gylch gwaith – yn cael ei osod drwy gyfeirio at y mathau hyn o weithwyr.

en-gb	Section 79(3) does not currently include the childcare workers or play workers employed by registered providers.
cy-gb	Nid yw adran 79(3) ar hyn o bryd yn cynnwys y gweithwyr gofal plant na'r gweithwyr chwarae a gyflogir gan ddarparwyr cofrestredig.

en-gb	Ensuring that these workers are included as a class of social care worker will clarify the statutory basis for SCW’s role in promoting quality and overseeing the qualifications framework for all childcare workers and play workers employed in the sector.
cy-gb	Bydd sicrhau bod y gweithwyr hyn yn cael eu cynnwys fel dosbarth o weithiwr gofal cymdeithasol yn egluro'r sail statudol i rôl GCC o ran hyrwyddo ansawdd a goruchwylio'r fframwaith cymwysterau ar gyfer pob gweithiwr gofal plant a phob gweithiwr chwarae a gyflogir yn y sector.

en-gb	Therefore, we propose to amend section 79(3) to ensure that childcare and play workers are included in the descriptions of persons who can be treated as social care workers.
cy-gb	Felly, rydym yn cynnig diwygio adran 79(3) er mwyn sicrhau bod gweithwyr gofal plant a chwarae yn cael eu cynnwys yn y disgrifiadau o bersonau y gellir eu trin fel gweithwyr gofal cymdeithasol.

en-gb	This will enable the Welsh Ministers, through the making of regulations, to extend the meaning of ‘social care worker’ to include childcare and play workers.
cy-gb	Bydd hyn yn galluogi Gweinidogion Cymru, drwy wneud rheoliadau, i ehangu ystyr 'gweithiwr gofal cymdeithasol' i gynnwys gweithwyr gofal plant a chwarae.

en-gb	What are the intended outcomes?
cy-gb	Beth yw'r canlyniadau arfaethedig?

en-gb	Extending the definition of ‘social care worker’ in the 2016 Act will clarify the statutory role which SCW plays, not just in relation to registered providers of childcare but to all childcare and play workers employed in the sector.
cy-gb	Bydd estyn y diffiniad o 'weithiwr gofal cymdeithasol' yn Neddf 2016 yn egluro’r rôl statudol y mae GCC yn ei chwarae, nid yn unig mewn perthynas â darparwyr gofal plant cofrestredig ond mewn perthynas â phob gweithiwr gofal plant a chwarae a gyflogir yn y sector.

en-gb	This would include those workers who provide care within childcare and play settings (not those in administration or other roles within settings) and are employed through a variety of contractual arrangements (permanent, fixed term, zero hours etc as well as agency staff and those who volunteer at settings).
cy-gb	Byddai hyn yn cynnwys y gweithwyr hynny sy'n darparu gofal mewn lleoliadau gofal plant a chwarae (nid y rhai mewn rolau gweinyddol neu rolau eraill mewn lleoliadau) ac sy'n cael eu cyflogi drwy amrywiaeth o drefniadau contractiol (parhaol, tymor penodol, dim oriau ac ati yn ogystal â staff asiantaeth a'r rhai sy'n gwirfoddoli mewn lleoliadau).

en-gb	It is vital that SCW is able to provide the necessary support to childcare and play workers, to ensure the sustainability of the sector, so that parents and families are able to access the provision they require, to be able to work.
cy-gb	Mae'n hanfodol bod GCC yn gallu darparu'r cymorth angenrheidiol i weithwyr gofal plant a chwarae, i sicrhau cynaliadwyedd y sector, fel bod rhieni a theuluoedd yn gallu cael mynediad at y ddarpariaeth sydd ei hangen arnynt, i allu gweithio.

en-gb	In particular, the Welsh Government’s Programme for Governmentand Cooperation Agreementcommitments regarding expanding childcare provision to all 2 year olds in Wales, as well as the commitment to grow Welsh-medium provision, depend on the sector being sustainable; on there being a sufficiently sized and qualified workforce.
cy-gb	Yn benodol, er mwyn i Lywodraeth Cymru allu cyflawni ei hymrwymiadau yn y Rhaglen Lywodraethua'r Cytundeb Cydweithioynghylch ehangu’r ddarpariaeth gofal plant i bob plentyn 2 oed yng Nghymru, yn ogystal â'r ymrwymiad i dyfu darpariaeth cyfrwng Cymraeg, rhaid i’r sector fod yn gynaliadwy;

en-gb	SCW’s work is fundamental to this
cy-gb	rhaid cael gweithlu digon mawr a digon cymwys.

en-gb	and requires a clear legislative basis to be able to continue to support the childcare and play sector, as a whole.
cy-gb	Mae gwaith GCC yn hanfodol yn hyn o beth ac mae angen sail ddeddfwriaethol glir i allu parhau i gefnogi'r sector gofal plant a chwarae, yn ei gyfanrwydd.

en-gb	The impact of the change would principally be on SCW.
cy-gb	Byddai’r newid yn effeithio ar GCC yn bennaf.

en-gb	While its existing arrangements to support childcare workers would continue, there would be an increased demand because of the need to include support for play workers.
cy-gb	Byddai ei drefniadau presennol i gefnogi gweithwyr gofal plant yn parhau, ond byddai mwy o alw oherwydd yr angen i gynnwys cefnogaeth i weithwyr chwarae.

en-gb	The work of SCW will increase in scope and is likely to include work to support and hold the recognised list of play qualifications, as well as the provision of specific advice and guidance for play workers.
cy-gb	Bydd gwaith GCC yn cynyddu o ran cwmpas ac mae’n debygol o gynnwys gwaith i gefnogi a dal y rhestr gydnabyddedig o gymwysterau chwarae, yn ogystal â darparu cyngor ac arweiniad penodol i weithwyr chwarae.

en-gb	SCW is supportive, in principle, of the proposal to extend the definition of ‘social care worker’ to include childcare and play workers and will work in partnership with the Welsh Government to assess the resource implications.
cy-gb	Mae GCC yn gefnogol, mewn egwyddor, o'r cynnig i estyn y diffiniad o 'weithiwr gofal cymdeithasol' i gynnwys gweithwyr gofal plant a chwarae, a bydd yn gweithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru i asesu'r goblygiadau o ran adnoddau.

en-gb	For this consultation, however, we would welcome your views on the likely benefits, disbenefits, costs, savings, equality impacts and impacts for the Welsh Language, of the proposal.
cy-gb	Ar gyfer yr ymgynghoriad hwn, fodd bynnag, mae croeso i’ch barn ar fanteision, anfanteision, costau ac arbedion y cynnig, ynghyd â’i effeithiau ar gydraddoldeb a’i effeithiau ar y Gymraeg.

en-gb	We would like to know your views on the proposal to extend the definition of ‘social care worker’ to include both childcare and play workers.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn ar y cynnig i estyn y diffiniad o ‘gweithiwr gofal cymdeithasol’ i gynnwys gweithwyr gofal plant a gweithwyr chwarae.

en-gb	In particular, are you in favour of extending the role of Social Care Wales to cover childcare and play workers working in the childcare sector?
cy-gb	Yn benodol, ydych chi’n ffafrio estyn rôl Gofal Cymdeithasol Cymru i gynnwys gweithwyr gofal plant a chwarae sy’n gweithio yn y sector gofal plant?

en-gb	What in your view would be the likely impacts of the proposal?
cy-gb	Beth yn eich barn chi fyddai effeithiau tebygol y cynnig?

en-gb	We would like to know your views on the effects that the proposal would have on the Welsh language, specifically on opportunities for people to use Welsh and on treating the Welsh language no less favourably than English.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn ar yr effeithiau y byddai’r cynnig yn eu cael ar y Gymraeg, yn benodol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	Please also explain how you believe the proposal could be formulated or changed so as to have positive effects or increased positive effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language, and no adverse effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language.
cy-gb	Eglurwch sut rydych chi’n credu y gallai’r cynnig gael ei lunio neu ei addasu er mwyn cael effeithiau cadarnhaol neu fwy o effeithiau cadarnhaol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg, a pheidio â chael dim effeithiau niweidiol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	Consultation Document
cy-gb	Dogfen ymgynghori

en-gb	A Fairer Council Tax
cy-gb	Treth Gyngor Decach

en-gb	We are seeking your views in this Phase 1 Consultation on an ambitious package of reforms to council tax in Wales, as the starting point on a journey to a fairer and more progressive system.
cy-gb	Rydym yn ceisio eich barn yn yr Ymgynghoriad Cam 1 hwn ar becyn uchelgeisiol o ddiwygiadau i'r dreth gyngor yng Nghymru, fel y man cychwyn ar daith tuag at system decach a mwy blaengar.

en-gb	Action required:
cy-gb	Camau gweithredu:

en-gb	Submit your response by midnight Monday4 October 2022 in any of the following ways:
cy-gb	Dylech gyflwyno eich ymateb erbyn hanner nos nos Lun4 Hydref 2022 mewn unrhyw un o'r ffyrdd canlynol:

en-gb	Download, complete our online form and email LGFR.consultations@gov.wales
cy-gb	Lawrlwytho a llenwi ein ffurflen ar-lein a'i hanfon dros e-bost i LGFR.ymgyngoriadau@llyw.cymru.

en-gb	Download, complete our online form and post to:
cy-gb	Lawrlwytho a llenwi ein ffurflen ar-lein a'i phostio at:

en-gb	Local Government Finance Reform Division
cy-gb	Is-adran Diwygio Cyllid Llywodraeth Leol

en-gb	An Easy Read version of this consultation is available here.
cy-gb	Mae fersiwn Hawdd ei Deall o’r ymgynghoriad hwn ar gael yma.

en-gb	Large print, Braille, and alternative language versions of this document are available on request.
cy-gb	Mae fersiynau o’r ddogfen hon mewn print bras, Braille, ac ieithoedd eraill ar gael pan wneir cais amdanynt.

en-gb	LGFR.consultations@gov.wales
cy-gb	LGFR.ymgyngoriadau@llyw.cymru

en-gb	This document is also available in Welsh.
cy-gb	Mae'r ddogfen hon ar gael yn Saesneghefyd.

en-gb	UK General Data Protection Regulation (UK GDPR)
cy-gb	Rheoliad Cyffredinol y DU ar Ddiogelu Data (GDPR y DU)

en-gb	to be informed of the personal data held about you and to access it
cy-gb	• i wybod am y data personol a gedwir amdanoch chi a'u gweld

en-gb	to (in certain circumstances) data portability
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i gludadwyedd data

en-gb	For further details about the information the Welsh Government holds and its use, or if you want to exercise your rights under the UK GDPR, please see contact details below:
cy-gb	I gael rhagor o fanylion am yr wybodaeth y mae Llywodraeth Cymru yn ei chadw ac am y defnydd a wneir ohoni, neu os ydych am arfer eich hawliau o dan GDPR y DU, gweler y manylion cyswllt isod:

en-gb	CARDIFF CF10 3NQ e-mail:
cy-gb	CAERDYDD CF10 3NQe-bost:

en-gb	Data.ProtectionOfficer@gov.wales
cy-gb	SwyddogDiogeluData@llyw.cymru Ffôn:

en-gb	The Welsh Government is committed to creating a fairer and more progressive council tax.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i greu treth gyngor decach a mwy blaengar.

en-gb	This commitment is made in ourProgramme for Governmentand TheCooperation Agreement.
cy-gb	Gwneir yr ymrwymiad hwn yn ein Rhaglen Lywodraethua’rCytundeb Cydweithio.

en-gb	We will work with local organisations and networks that are representative of the people of Wales to co-design a system which helps to reduce wealth inequalities.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda sefydliadau a rhwydweithiau lleol sy’n gynrychiadol o bobl Cymru i gyd-ddylunio system sy’n helpu i leihau anghydraddoldebau cyfoeth.

en-gb	We are seeking your views in this Phase 1 Consultationon an ambitious package of reforms to council tax in Wales, as the starting point on a journey to a fairer and more progressive system.
cy-gb	Rydym yn ceisio eich barn yn yr Ymgynghoriad Cam 1 hwn ar becyn uchelgeisiol o ddiwygiadau i'r dreth gyngor yng Nghymru fel y man cychwyn ar daith tuag at system decach a mwy blaengar.

en-gb	There will be a Phase 2 consultation in due course on more detailed proposals.
cy-gb	Cynhelir ymgynghoriad Cam 2 ar gynigion manylach maes o law.

en-gb	This consultation is launching as households face a deepening cost-of-living crisis.
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn cael ei lansio wrth i aelwydydd wynebu argyfwng costau byw sy'n gwaethygu.

en-gb	Our focus as a Government has always been to help people with everyday costs through a wide range of programmes that put money back into pockets:
cy-gb	Fel Llywodraeth rydym bob amser wedi canolbwyntio ar helpu pobl gyda chostau bob dydd drwy amrywiaeth eang o raglenni sy'n rhoi arian yn ôl mewn pocedi:

en-gb	school meals, childcare, caring costs and warm homes, as well as supporting hundreds of thousands of people directly with council tax bills every year.
cy-gb	prydau ysgol, gofal plant, costau gofalu a chartrefi cynnes, yn ogystal â helpu cannoedd ar filoedd o bobl yn uniongyrchol i dalu biliau treth gyngor bob blwyddyn.

en-gb	Since the crisis emerged we have invested £330 million in additional help and we will continue to do everything we can.
cy-gb	Ers dechrau'r argyfwng rydym wedi buddsoddi £330 miliwn mewn cymorth ychwanegol a byddwn yn parhau i wneud popeth o fewn ein gallu.

en-gb	Reforms to council tax – an important household bill – will happen over the longer term and are therefore not an immediate solution to the current crisis.
cy-gb	Bydd diwygiadau i'r dreth gyngor – sy'n fil domestig pwysig – yn digwydd dros y tymor hwy ac, felly, nid ydynt yn ateb uniongyrchol i'r argyfwng presennol.

en-gb	However, it is change of this kind that will help many households to better cope with these events in the future as we create a fairer Wales.
cy-gb	Fodd bynnag, dyma'r math o newid a fydd yn helpu llawer o aelwydydd i ymdopi'n well â'r digwyddiadau hyn yn y dyfodol wrth inni greu Cymru decach.

en-gb	Rebalancing the tax burden on households
cy-gb	Ailgydbwyso'r baich treth ar aelwydydd

en-gb	Funding services that benefit everyone
cy-gb	Ariannu gwasanaethau sydd o fudd i bawb

en-gb	Regular updates to keep the tax fair in the future
cy-gb	Diweddariadau rheolaidd er mwyn sicrhau bod y dreth yn parhau i fod yn deg yn y dyfodol

en-gb	A tax that connects people with communities.
cy-gb	Treth sy'n cysylltu pobl â chymunedau.

en-gb	What does council tax mean to you…?
cy-gb	Beth mae'r dreth gyngor yn ei olygu i chi...?

en-gb	Council tax helps to fund schools, social care, transport, housing, fire and rescue, policing and hundreds of other community services.
cy-gb	Mae'r dreth gyngor yn helpu i ariannu ysgolion, gofal cymdeithasol, trafnidiaeth, tai, gwasanaethau tân ac achub, plismona a channoedd o wasanaethau cymunedol eraill.

en-gb	Even if you don’t use these services yourself, you are contributing to a better society which has benefits for all of us.
cy-gb	Hyd yn oed os nad ydych yn defnyddio'r gwasanaethau hyn eich hun, rydych yn cyfrannu at gymdeithas well sy'n dod â manteision i bob un ohonom.

en-gb	Half of households in Wales receive some form of discount or reduction.
cy-gb	Mae bron i hanner yr aelwydydd yng Nghymru yn cael rhyw fath o ddisgownt neu ostyngiad.

en-gb	Council tax makes up around a fifth of total council spending.
cy-gb	Mae'r dreth gyngor yn cyfrif am tua un rhan o bump o gyfanswm gwariant cynghorau.

en-gb	The Council Tax System
cy-gb	System y Dreth Gyngor

en-gb	The council tax is local democracy in action.
cy-gb	Y dreth gyngor yw democratiaeth leol ar waith.

en-gb	As taxpayers we collectively provide over £2 billion a year towards the £10 billion cost of essential local services delivered right across Wales:
cy-gb	Fel trethdalwyr, gyda'n gilydd rydym yn darparu mwy na £2 biliwn y flwyddyn tuag at y £10 biliwn y mae'n ei gostio i ddarparu gwasanaethau lleol hanfodol ledled Cymru:

en-gb	There are hundreds of local services part-funded through council tax, not just those of councils, but police and fire services too.
cy-gb	Mae cannoedd o wasanaethau lleol a ariennir yn rhannol drwy'r dreth gyngor, nid dim ond gwasanaethau cynghorau, ond gwasanaethau'r heddlu a gwasanaethau tân hefyd.

en-gb	Local people have contributed since the 1600s to services in the community.
cy-gb	Mae pobl leol wedi cyfrannu at wasanaethau yn y gymuned ers y 1600au.

en-gb	We pay tax as a civic duty and feel passionately about it.
cy-gb	Rydym yn talu treth fel dyletswydd ddinesig ac yn teimlo'n angerddol amdani.

en-gb	We elect local councillors to represent us when making tax and spending decisions.
cy-gb	Rydym yn ethol cynghorwyr lleol i'n cynrychioli wrth wneud penderfyniadau ynghylch treth a gwariant.

en-gb	But sometimes there is little awareness of what council tax pays for.
cy-gb	Ond, weithiau, nid oes fawr ddim ymwybyddiaeth o'r hyn y mae'r dreth gyngor yn talu amdano.

en-gb	In a recent survey, 50% of respondents reported that they knew very little or nothing at all about the council tax.
cy-gb	Mewn arolwgdiweddar nododd 50% o'r ymatebwyr nad oeddent yn gwybod fawr ddim am y dreth gyngor, os o gwbl.

en-gb	Your contributions mostly help to fund education and social services as two of the largest areas of council spending (see Figure 1).
cy-gb	Mae eich cyfraniadau yn helpu i ariannu addysg a gwasanaethau cymdeithasol yn bennaf, fel dau o feysydd gwariant mwyaf cynghorau (gweler Ffigur 1).

en-gb	The council tax system has stood the test of time since it was introduced in 1993.
cy-gb	Mae system y dreth gyngor wedi sefyll prawf amser ers iddi gael ei chyflwyno yn 1993.

en-gb	It is a very efficient and stable tax with low administrative costs and low levels of fraud.
cy-gb	Mae'n dreth effeithlon a sefydlog iawn â chostau gweinyddol isel a lefelau isel o dwyll.

en-gb	It is generally well-known due to its structure and longevity.
cy-gb	Ar y cyfan, mae pobl yn dra chyfarwydd â hi, oherwydd ei strwythur a'i hirhoedledd.

en-gb	And because it is based on a fixed asset like property, it is much harder to avoid than other types of taxes.
cy-gb	Ac, am ei bod yn seiliedig ar ased sefydlog fel eiddo, mae'n llawer anoddach i'w hosgoi o gymharu â mathau eraill o drethi.

en-gb	We believe it is important to have a place-based tax which connects us with our local areas where spending decisions are made.
cy-gb	Credwn ei bod yn bwysig cael treth sy'n seiliedig ar leoedd sy'n ein cysylltu â'n hardaloedd lleol lle y gwneir penderfyniadau gwario.

en-gb	However, the council tax system currently places a higher tax burden on households with lower levels of wealth, and the tax bands are nearly twenty years out-of-date, meaning the tax we pay no longer reflects our circumstances.
cy-gb	Fodd bynnag, ar hyn o bryd mae system y dreth gyngor yn gosod mwy o faich treth ar aelwydydd â lefelau is o gyfoeth ac nid yw'r bandiau treth wedi'u diweddaru ers bron i 20 mlynedd, sy'n golygu nad yw'r dreth a dalwn yn adlewyrchu ein hamgylchiadau mwyach.

en-gb	The system could be improved and modernised in various ways.
cy-gb	Gallai'r system gael ei gwella a'i moderneiddio mewn sawl ffordd.

en-gb	57% of respondents to the samesurveydisagreed with the statement ‘the council tax system is fair’.
cy-gb	Roedd 57% o'r ymatebwyr i'r un arolwgyn anghytuno â'r gosodiad bod ‘system y dreth gyngor yn deg’.

en-gb	That’s why we’re making changes.
cy-gb	Dyna pam rydym yn gwneud newidiadau.

en-gb	We want to hear your views.
cy-gb	Rydym am glywed eich barn chi.

en-gb	We want to rebalance wealth and tackle inequality.
cy-gb	Rydym yn awyddus i ailgydbwyso cyfoeth a mynd i'r afael ag anghydraddoldeb.

en-gb	We want a tax that connects people with communities, and benefits everyone.
cy-gb	Rydym am gael treth sy'n cysylltu pobl â chymunedau ac sydd o fudd i bawb.

en-gb	We want more regular updates so that it’s fairer for everyone.
cy-gb	Rydym am iddi gael ei diweddaru'n fwy rheolaidd er mwyn sicrhau ei bod yn decach i bawb.

en-gb	What should council tax be based on?
cy-gb	Ar beth y dylai'r dreth gyngor fod yn seiliedig?

en-gb	Between 2017 and 2021 we undertook an extensive programme of research and published ourfindings.
cy-gb	Rhwng 2017 a 2021, gwnaethom gynnal rhaglen helaeth o ymchwil a chyhoeddi ein canfyddiadau.

en-gb	We looked at whether local taxes should be based on property, land or incomes, or a combination of things.
cy-gb	Gwnaethom ystyried a ddylai trethi lleol fod yn seiliedig ar eiddo, tri neu incymau, neu gyfuniad o bethau.

en-gb	The council tax is currently based on elements of all three.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae'r dreth gyngor yn seiliedig ar elfennau ar bob un o'r tri.

en-gb	The bands reflect property and land value rather than incomes for good reasons – income taxes can have far higher levels of tax avoidance, as some sources of income are more easily hidden or moved by those with the means to do so, whereas property is a fixed asset to a local area.
cy-gb	Mae'r bandiau yn adlewyrchu gwerth eiddo a thir yn hytrach nag incymau am resymau da. Gall lefelau osgoi trethi fod yn uwch yn achos trethi incwm, am ei bod yn haws i rai ffynonellau o incwm gael eu cuddio neu eu symud gan y rhai sydd â'r gallu i wneud hynny, tra mae eiddo yn ased sefydlog i ardal leol.

en-gb	In the UK, our incomes are taxed by other institutions for different purposes.
cy-gb	Yn y DU, caiff ein hincymau eu trethu gan sefydliadau eraill at ddibenion gwahanol.

en-gb	We think property occupation is a good broad indicator of people’s wealth relative to each other, whilst being a tangible, simple and local measure.
cy-gb	Yn ein barn ni, mae meddiannu eiddo yn ddangosydd cyffredinol da o gyfoeth pobl o'u cymharu â'i gilydd, yn ogystal â bod yn fesur pendant, syml a lleol.

en-gb	The homes we live in also provide an indicator of household size and therefore relative demand for services.
cy-gb	Mae'r cartrefi rydym yn byw ynddynt hefyd yn ddangosydd o faint aelwyd ac, felly, y galw cymharol am wasanaethau.

en-gb	We recognise it’s not perfect, as there are many reasons for the size and location of the properties we choose to own or rent.
cy-gb	Rydym yn cydnabod nad yw'n berffaith, am fod llawer o resymau dros faint a lleoliad yr eiddo rydym yn dewis fod yn berchen arno neu ei rentu.

en-gb	However, the council tax has important elements which take account of income, such as the single adult discount and support for low-income households.
cy-gb	Fodd bynnag, mae i'r dreth gyngor elfennau pwysig sy'n ystyried incwm, megis gostyngiad oedolyn sengl a chymorth i aelwydydd incwm isel.

en-gb	For now, we think this approach strikes the right balance without compromising stability or fairness.
cy-gb	Am y tro, credwn fod y dull hwn o weithredu yn sicrhau'r cydbwysedd cywir heb danseilio sefydlogrwydd na thegwch.

en-gb	What’s in scope for council tax reform?
cy-gb	Yr hyn a gwmpesir gan y diwygiadau i'r dreth gyngor

en-gb	This Phase 1 Consultation seeks views on an ambitious package of reforms to council tax as the starting point on a journey to making the system fairer and more progressive.
cy-gb	Mae'r Ymgynghoriad Cam 1 hwn yn ceisio barn ar becyn uchelgeisiol o ddiwygiadau i'r dreth gyngor fel y man cychwyn ar daith tuag at wneud y system yn decach ac yn fwy blaengar.

en-gb	We are seeking views on:
cy-gb	Rydym yn ceisio barn ar y canlynol:

en-gb	Completing a revaluation of all 1.5 million properties in Wales to rebalance the system to reflect property values.
cy-gb	Cwblhau ymarfer ailbrisio mewn perthynas â phob un o'r 1.5 miliwn o eiddo yng Nghymru er mwyn ailgydbwyso'r system i adlewyrchu gwerth eiddo.

en-gb	The current bands are based on information from April 2003 and are nearly twenty years out-of-date.
cy-gb	Mae'r bandiau presennol yn seiliedig ar wybodaeth o fis Ebrill 2003 ac nid ydynt wedi'u diweddaru ers bron i 20 mlynedd.

en-gb	If your property value has increased over the last twenty years, this doesn’t necessarily mean your council tax bill would increase.
cy-gb	Os yw gwerth eich eiddo wedi cynyddu dros yr 20 mlynedd diwethaf, nid yw hyn, o reidrwydd, yn golygu y byddai eich bil treth gyngor yn cynyddu.

en-gb	A revaluation would update everyone’s tax band, and we would choose a new set of bands according to the latest data.
cy-gb	Byddai ymarfer ailbrisio yn diweddaru band treth pawb a byddem yn dewis set newydd o fandiau yn seiliedig ar y data diweddaraf.

en-gb	A revaluation would enable the Welsh Government to create new bands and choose new tax rates for each band, to create a fairer tax.
cy-gb	Byddai ymarfer ailbrisio yn galluogi Llywodraeth Cymru i greu bandiau treth newydd a dewis cyfraddau treth newydd ar gyfer pob band, er mwyn creu treth decach.

en-gb	This could include adding bands at the top and bottom ends of the scale to distribute properties in a more detailed way.
cy-gb	Gallai hyn gynnwys ychwanegu bandiau at ben uchaf a phen isaf y raddfa er mwyn dosbarthu eiddo yn fwy manwl.

en-gb	We want to future-proof the system by delivering for the first time in the history of the council tax, rolling revaluation cycles to keep the tax burden fairly distributed on a more regular basis.
cy-gb	Rydym am sicrhau bod y system yn addas ar gyfer y dyfodol drwy gynnal, am y tro cyntaf yn hanes y dreth gyngor, gylchoedd ailbrisio treigl er mwyn sicrhau bod y dreth gyngor yn parhau i gael ei dosbarthu'n deg yn fwy rheolaidd.

en-gb	We will improve the complex framework of discounts, disregarded persons, exemptions and premiums to ensure the arrangements are aligned to our goals.
cy-gb	Byddwn yn gwella'r fframwaith cymhleth o ddisgowntiau, personau a ddiystyrir, eithriadau a phremiymau er mwyn sicrhau bod y trefniadau yn cyd-fynd â'n nodau.

en-gb	We will improve the Council Tax Reduction Scheme which provides support to low-income households.
cy-gb	Byddwn yn gwella Cynllun Gostyngiadau'r Dreth Gyngor sy'n rhoi cymorth i aelwydydd incwm isel.

en-gb	We will ensure people’s rights are protected and create a transparent data-driven service fit for the digital age.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau y caiff hawliau pobl eu diogelu ac yn creu gwasanaeth tryloyw sy'n seiliedig ar ddata ar gyfer yr oes ddigidol.

en-gb	We will continue to explore alternative approaches to the council tax for longer term consideration, such as a local land value tax or unbanded systems.
cy-gb	Byddwn yn parhau i ystyried dulliau amgen o ymdrin â'r dreth gyngor i'w hystyried yn y tymor hwy, megis treth gwerth tir leol neu systemau heb fandiau.

en-gb	A roadmap to a fairer council tax
cy-gb	Map ffordd i dreth gyngor decach

en-gb	The Bands and Tax Rates
cy-gb	Y Bandiau a'r Cyfraddau Treth

en-gb	This chapter seeks views on:
cy-gb	Mae'r bennod hon yn ceisio barn ar y canlynol:

en-gb	Revaluing properties, creating new bands and tax rates
cy-gb	Ailbrisio eiddo, creu bandiau a chyfraddau treth newydd

en-gb	Establishing rolling revaluation cycles
cy-gb	Sefydlu cylchoedd ailbrisio treigl

en-gb	How property extensions / improvements are taken into account
cy-gb	Sut y caiff estyniadau/gwelliannau i eiddo eu hystyried

en-gb	Rights of appeal for taxpayers, improving transparency and sharing more data.
cy-gb	Hawliau apelio trethdalwyr, gwella tryloywder a rhannu rhagor o ddata.

en-gb	The aim of any changes in the future would be to create a fairer and more progressive council tax by redistributing the tax burden amongst households more fairly.
cy-gb	Nod unrhyw newidiadau yn y dyfodol fyddai creu treth gyngor decach a mwy blaengar drwy ailddosbarthu'r baich treth yn decach rhwng aelwydydd.

en-gb	We are seeking broad views at this stage before considering specific proposals in due course.
cy-gb	Rydym yn ceisio barn gyffredinol ar yr adeg hon cyn ystyried cynigion penodol maes o law.

en-gb	The current position
cy-gb	Y sefyllfa bresennol

en-gb	There are around 1.5 million domestic dwellings in Wales liable for council tax.
cy-gb	Mae tua 1.5 miliwn o anheddau domestig yng Nghymru sy'n agored i dalu'r dreth gyngor.

en-gb	Each property is placed in one of nine tax bands, A to I, on the basis of property values on 1 April 2003, the last time the council tax-base was updated in Wales.
cy-gb	Caiff pob eiddo ei osod yn un o naw band treth, sef A i I, ar sail gwerthoedd eiddo ar 1 Ebrill 2003, sef y tro diwethaf i sylfaen y dreth gyngor gael ei diweddaru yng Nghymru.

en-gb	As part of this exercise, which took effect from 1 April 2005, the Welsh Government added an additional tax band (Band I) for the highest value properties.
cy-gb	Fel rhan o'r ymarfer hwn, a ddaeth yn weithredol o 1 Ebrill 2005, ychwanegodd Llywodraeth Cymru fand treth newydd (Band I) ar gyfer yr eiddo mwyaf gwerthfawr.

en-gb	The council tax system was first introduced in Wales, England and Scotland on 1 April 1993.
cy-gb	Cyflwynwyd system y dreth gyngor am y tro cyntaf yng Nghymru, Lloegr a'r Alban ar 1 Ebrill 1993.

en-gb	At the time, property valuations in all three nations were based on the housing market of 1 April 1991.
cy-gb	Ar y pryd, roedd prisiadau eiddo ym mhob un o'r tair gwlad yn seiliedig ar y farchnad dai ar 1 Ebrill 1991.

en-gb	Wales is the only nation to have updated its valuations since then, meaning council tax bills in England and Scotland are based on 1991 valuations.
cy-gb	Cymru yw'r unig wlad sydd wedi diweddaru ei phrisiadau ers hynny, sy'n golygu bod biliau treth gyngor yn Lloegr a'r Alban yn seiliedig ar brisiadau yn 1991.

en-gb	The Valuation Office Agency, which is independent of the Welsh Government, assesses property values and places each property into a band.
cy-gb	Mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio, sy'n annibynnol ar Lywodraeth Cymru, yn asesu gwerthoedd eiddo ac yn gosod pob eiddo mewn band.

en-gb	Each band attracts a tax rate relative to the middle point, band D, and these tax rates are set out in legislation by the Welsh Government.
cy-gb	Mae gan bob band gyfradd dreth sy'n gymharol â'r pwynt canol, sef band D, a nodir y cyfraddau treth hyn mewn deddfwriaeth gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	However, the band D charge for each local area is set locally by councils as part of setting their annual budgets.
cy-gb	Fodd bynnag, pennir tâl band D ar gyfer pob ardal leol yn lleol gan gynghorau fel rhan o'r broses o bennu eu cyllidebau blynyddol.

en-gb	Table 1 shows the current nine tax bands and the average bill set by councils in Wales as a percentage of property value, for people paying a full council tax bill without any discounts or reductions.
cy-gb	Dengys Tabl 1 y naw band treth presennol a'r bil cyfartalog a bennir gan gynghorau yng Nghymru fel canran o werth eiddo, ar gyfer pobl sy'n talu bil treth gyngor llawn heb unrhyw ddisgowntiau neu ostyngiadau.

en-gb	Nearly half of households in Wales (48%) receive some form of support.
cy-gb	Mae bron i hanner yr aelwydydd yng Nghymru (48%) yn cael rhyw fath o gymorth.

en-gb	Nevertheless, the tax rates as a percentage of property value are considered regressive, placing a relatively higher burden on people living in the lowest value homes.
cy-gb	Serch hynny, ystyrir bod y cyfraddau treth fel canran o werth eiddo yn anflaengar, am eu bod yn gosod baich gymharol fwy ar bobl sy'n byw yn y cartrefi lleiaf gwerthfawr.

en-gb	Council Tax Bands in Wales, 2022-23
cy-gb	Bandiau'r Dreth Gyngor yng Nghymru, 2022-23

en-gb	Band
cy-gb	Band

en-gb	Property values
cy-gb	Gwerthoedd eiddo

en-gb	*Property values in today’s terms
cy-gb	*Gwerthoedd eiddo yn ôl prisiadau presennol

en-gb	Average tax excl. discounts
cy-gb	Treth gyfartalog heb gynnwys disgowntiau

en-gb	Tax rate relative to band D
cy-gb	Cyfradd dreth mewn cymhariaeth â band D

en-gb	Estimated tax rate as % of value
cy-gb	Y gyfradd dreth amcangyfrifedig fel % o'r gwerth

en-gb	% of homes
cy-gb	% y cartrefi

en-gb	Up to £44,000
cy-gb	Hyd at £44,000

en-gb	I
cy-gb	I

en-gb	Above £424,000
cy-gb	Dros £424,000

en-gb	<0.5%
cy-gb	<0.5%

en-gb	*Source:
cy-gb	*Ffynhonnell:

en-gb	Institute for Fiscal Studies (2022)
cy-gb	Y Sefydliad Astudiaethau Cyllid (2022)

en-gb	Council tax charges vary by council area as outlined in Annex A, eg. the band D charge ranges from £1,573 in Caerphilly to £2,099 in Blaenau Gwent.
cy-gb	Mae taliadau'r dreth gyngor yn amrywio yn ôl ardal cyngor fel y'i nodir yn Atodiad A, e.e. mae tâl band D yn amrywio o £1,573 yng Nghaerffili i £2,099 ym Mlaenau Gwent.

en-gb	These variations are partly a result of the local government reorganisation which created new council boundaries in 1996 with varying tax-bases.
cy-gb	Mae'r amrywiadau hyn i'w priodoli'n rhannol i ad-drefnu llywodraeth leol a greodd ffiniau cynghorau newydd yn 1996 â sylfeini trethu amrywiol.

en-gb	Revaluing the tax-base alone would not address these disparities, however the average band D council tax in Wales is still £189 lower than in England.
cy-gb	Ni fyddai ailbrisio'r sylfaen drethu yn unig yn cael gwared ar y gwahaniaethau hyn. Fodd bynnag, mae treth gyngor band D gyfartalog yng Nghymru yn dal i fod £189 yn llai nag yn Lloegr.

en-gb	The case for change
cy-gb	Yr achos dros newid

en-gb	Whilst Wales is the only part of the UK to have updated its council tax bands since the 1990s, the tax distribution is nearly twenty years out-of-date.
cy-gb	Er mai Cymru yw'r unig ran o'r DU sydd wedi diweddaru ei bandiau treth gyngor ers y 1990au, nid yw'r dosbarthiad treth wedi'i ddiweddaru ers bron i 20 mlynedd.

en-gb	The bands no longer represent current house values or our choices, and we know the property market in Wales has changed significantly since 2003.
cy-gb	Nid yw'r bandiau yn adlewyrchu gwerthoedd tai presennol na'n dewisiadau mwyach a gwyddom fod yn farchnad eiddo yng Nghymru wedi newid yn sylweddol ers 2003.

en-gb	In addition, the amount of council tax charged for band I properties is currently three and a half times as much as band A, yet homes in the top band could be worth at least nine times as much as those in the bottom band.
cy-gb	At hynny, ar hyn o bryd mae'r dreth gyngor a godir ar eiddo ym mand I deirgwaith a hanner cymaint â band A ac eto gallai cartrefi yn y band uchaf fod yn werth naw gwaith cymaint â'r rhai yn y band isaf.

en-gb	The Institute for Fiscal Studies (IFS) has analysed the latest information on properties in Wales and finds the link between property values and tax paid has diverged significantly from the bands created in 2003.
cy-gb	Mae'r Sefydliad Astudiaethau Cyllid (IFS) wedi dadansoddi'r wybodaeth ddiweddaraf am eiddo yng Nghymru ac mae'n nodi bod y cysylltiad rhwng gwerthoedd eiddo a'r dreth a delir yn wahanol iawn i'r bandiau a grëwyd yn 2003.

en-gb	Property values in different areas of Wales have not moved in the same direction at the same pace over the last twenty years and official market information confirms this.
cy-gb	Nid yw gwerthoedd eiddo mewn rhannau gwahanol o Gymru wedi symud i'r un cyfeiriad yr un mor gyflym dros yr 20 mlynedd diwethaf ac mae gwybodaeth swyddogol am y farchnad yn cadarnhau hyn.

en-gb	The council tax system needs to be revalued and updated to reflect the current distribution of wealth.
cy-gb	Mae angen ailbrisio a diweddaru system y dreth gyngor er mwyn adlewyrchu dosbarthiad presennol cyfoeth.

en-gb	In 2020, the IFS conducted a simulated council tax revaluation for Wales.
cy-gb	Yn 2020, cynhaliodd yr IFS efelychiad o ymarfer ailbrisio'r dreth gyngor i Gymru.

en-gb	The research shows property prices have increased markedly since 2003.
cy-gb	Dengys yr ymchwil fod prisiau eiddo wedi cynyddu'n sylweddol ers 2003.

en-gb	Taking account of the recent pandemic, the IFS further updated this research which shows continued increases between 2019 and 2022.
cy-gb	Gan ystyried y pandemig diweddar, diweddarodd yr IFS yn ymchwil hon ymhellach sy'n dangos bod prisiau eiddo wedi parhau i gynyddu rhwng 2019 a 2022.

en-gb	Its latest reportsuggests house prices across Wales had increased by 150% between 2003-2022.
cy-gb	Mae ei adroddiad diweddarafyn awgrymu bod prisiau tai ledled Cymru wedi cynyddu 150% rhwng 2003-2022.

en-gb	These movements vary more widely within councils at a smaller geographical level.
cy-gb	Mae'r symudiadau hyn yn amrywio'n fwy mewn cynghorau ar lefel ddaearyddol lai.

en-gb	This means people living in properties that have increased in value by more than the Wales average since 2003, are likely to be paying less council tax than they should, whilst others in properties whose value has not kept pace with the Wales average have been paying more than they should.
cy-gb	Mae hyn yn golygu bod pobl sy'n byw mewn eiddo y mae ei werth wedi cynyddu fwy na chyfartaledd Cymru ers 2003, yn debygol o fod yn talu llai o dreth gyngor nag y dylent, tra mae pobl eraill mewn eiddo nad yw ei werth wedi cynyddu yn unol â chyfartaledd Cymru wedi bod yn talu mwy nag y dylent.

en-gb	Overall, the IFS concluded council tax is out-of-date, regressive and distortionary.
cy-gb	Yn gyffredinol, daeth yr IFS i’r casgliad bod y dreth gyngor wedi dyddio, yn annheg ac yn ystumio’r farchnad dai.

en-gb	The IFS recognises the system is much less regressive once support schemes are taken into account, although it still concluded the system at its core could be made fairer.
cy-gb	Mae'r IFS yn cydnabod bod y system yn llai anflaengar ar ôl i gynlluniau cymorth gael eu hystyried, er iddo ddod i'r casgliad y gellid gwneud y system greiddiol yn decach.

en-gb	Research by the University of Sheffieldalso found a pronounced increase in house price growth in Wales since 2003, with stronger growth in prices at the lower end of the property market.
cy-gb	Nododd ymchwil gan Brifysgol Sheffieldhefyd fod prisiau tai yng Nghymru wedi cynyddu cryn dipyn ers 2003, gyda chynnydd mwy sylweddol mewn prisiau tai ym mhen isaf y farchnad eiddo.

en-gb	It too concluded a revaluation would help rebalance council tax liability across Wales.
cy-gb	Daeth i'r casgliad hefyd y byddai ymarfer ailbrisio yn helpu i ailgydbwyso atebolrwydd i dalu'r dreth gyngor ledled Cymru.

en-gb	Proposal
cy-gb	Cynnig

en-gb	The Welsh Government is considering a new revaluation exercise to correct unfairness in the system and bring the bands up-to-date, so that it is fairer for everyone.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn ystyried ymarfer ailbrisio newydd er mwyn cywiro annhegwch yn y system a diweddaru'r bandiau er mwyn sicrhau ei bod yn decach i bawb.

en-gb	This would also enable us to add more bands at the top and bottom ends of the scale to distribute properties in a more detailed and targeted way.
cy-gb	Byddai hyn hefyd yn ein galluogi i ychwanegu rhagor o fandiau at ben uchaf a phen isaf y raddfa er mwyn dosbarthu eiddo yn fwy manwl ac mewn ffordd fwy penodol.

en-gb	Adding bands has the potential to make council tax more progressive by more closely reflecting the mix of properties across Wales.
cy-gb	Gallai ychwanegu bandiau wneud y dreth gyngor yn fwy graddoledig drwy adlewyrchu'n agosach y cymysgedd o eiddo ledled Cymru.

en-gb	We are able to change the bands as necessary to find the right ‘fit’.
cy-gb	Gallwn newid y bandiau yn ôl yr angen er mwyn dod o hyd i'r bandiau mwyaf addas.

en-gb	Substantial physical improvements that have been made to properties that have not been sold to a new owner since 2003, would also be fully captured.
cy-gb	Byddai gwelliannau ffisegol sylweddol sydd wedi'u gwneud i eiddo nad yw wedi’i werthu i berchennog newydd ers 2003, hefyd yn cael eu nodi yn llawn.

en-gb	It is not possible to make such changes without conducting a revaluation.
cy-gb	Nid yw'n bosibl gwneud newidiadau o'r fath heb gynnal ymarfer ailbrisio.

en-gb	If your property value has increased over the last twenty years, as the majority of properties have, this doesn’t necessarily mean your council tax bill would increase.
cy-gb	Os yw gwerth eich eiddo wedi cynyddu dros yr 20 mlynedd diwethaf, fel sydd wedi digwydd yn achos y rhan fwyaf o eiddo, nid yw hyn, o reidrwydd, yn golygu y byddai eich bil treth gyngor yn cynyddu.

en-gb	We will not seek to increase the total amount of council tax raised overall from council taxpayers through this exercise.
cy-gb	Ni fyddwn yn ceisio cynyddu cyfanswm y dreth gyngor a godir yn gyffredinol gan dalwyr y dreth gyngor drwy'r ymarfer hwn.

en-gb	The purpose of a revaluation is to redistribute the tax burden between households according to the latest information available about economic circumstances.
cy-gb	Diben ymarfer ailbrisio yw ailddosbarthu'r baich treth rhwng aelwydydd yn seiliedig ar yr wybodaeth ddiweddaraf sydd ar gael am amgylchiadau economaidd.

en-gb	Impacts on households
cy-gb	Effeithiau ar aelwydydd

en-gb	This Phase 1 Consultation seeks broad views on updating the bands and tax rates to achieve our goal of making the system fairer and more progressive.
cy-gb	Mae'r Ymgynghoriad Cam 1 hwn yn ceisio barn gyffredinol ar y cynnig i ddiweddaru'r bandiau a'r cyfraddau treth er mwyn cyflawni ein nod o wneud y system yn decach ac yn fwy blaengar.

en-gb	A fairer system overall will mean some households paying less than they do now, some households paying around the same and other households contributing more.
cy-gb	Mae system decach yn gyffredinol yn golygu y bydd rhai aelwydydd yn talu llai nag y maent yn ei dalu ar hyn o bryd, y bydd rhai aelwydydd yn talu tua'r un peth ac y bydd aelwydydd eraill yn cyfrannu mwy.

en-gb	A Phase 2 Consultation will offer detailed proposals and we will be able to analyse the impacts on households in more detail.
cy-gb	Bydd Ymgynghoriad Cam 2 yn cyflwyno cynigion manwl a byddwn yn gallu dadansoddi'r effeithiau ar aelwydydd yn fwy manwl.

en-gb	The latest evidence available on the impacts of a progressive system is outlined in the research we commissioned from the Institute for Fiscal Studiespublished in 2020.
cy-gb	Nodir y dystiolaeth ddiweddaraf sydd ar gael am effeithiau system raddoledig yn yr ymchwil y gwnaethom ei chomisiynu gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid (IFS), a gyhoeddwyd yn 2020.

en-gb	The report estimates that if the Welsh Government implemented a revaluation keeping the current approach to the nine bands, around half of properties would move bands, with 26% moving up and 26% moving down and nearly half staying in the same band.
cy-gb	Mae'r adroddiad yn amcangyfrif, petai Llywodraeth Cymru yn cynnal ymarfer ailbrisio gan gadw'r dull presennol o ymdrin â'r naw band, y byddai tua hanner yr eiddo yn symud bandiau, gyda 26% yn symud i fyny a 26% yn symud i lawr a bron i hanner yn aros yn yr un band.

en-gb	The IFS evidence provides some insight into the types of households impacted including pensioners, couples with children and multi-family households.
cy-gb	Mae tystiolaeth yr IFS yn rhoi rhyw syniad o'r mathau o aelwydydd yr effeithir arnynt, gan gynnwys pensiynwyr, cyplau â phlant ac aelwydydd sy'n cynnwys mwy nag un teulu.

en-gb	Overall, the average effect of a revaluation would be close to zero across all household types.
cy-gb	Ar y cyfan, byddai effaith gyfartalog ymarfer ailbrisio yn agos at ddim ar draws pob math o aelwyd.

en-gb	The report offers a range of other band options including adding bands and more progressive tax rates.
cy-gb	Mae'r adroddiad yn cynnig amrywiaeth o opsiynau eraill ar gyfer bandiau, gan gynnwys ychwanegu bandiau a chyfraddau treth mwy graddoledig.

en-gb	However, these estimates relate to the property market and household incomes pre-pandemic.
cy-gb	Fodd bynnag, mae a wnelo'r amcangyfrifon hyn â'r farchnad eiddo ac incymau aelwydydd cyn y pandemig.

en-gb	If a revaluation were to be taken forward, the Welsh Government is committed to analysing the impacts closely and where necessary, considering targeted transitional arrangements for people who may need time to adapt to any changes.
cy-gb	Petai ymarfer ailbrisio yn cael ei gynnal, mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i ddadansoddi'r effeithiau yn fanwl a, lle y bo angen, ystyried trefniadau trosiannol wedi'u targedu ar gyfer pobl y mae'n bosibl y bydd angen amser arnynt i addasu i unrhyw newidiadau.

en-gb	It is not possible at this stage to provide further detail on what transitional arrangements could look like, but we are interested in your views on this.
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid yw'n bosibl rhoi rhagor o fanylion am y math o drefniadau trosiannol y gellid eu rhoi ar waith ond hoffem gael eich barn ar y mater hwn.

en-gb	Council tax also includes a detailed framework of support for people who need it, including our Council Tax Reduction Scheme and a range of discounts and exemptions.
cy-gb	Mae'r dreth gyngor hefyd yn cynnwys fframwaith manwl o gymorth i'r bobl sydd ei angen, gan gynnwys Cynllun Gostyngiadau'r Dreth Gyngor ac amrywiaeth o ddisgowntiau ac eithriadau.

en-gb	These remain important parts of the system and are considered further in Chapters 2 and 3.
cy-gb	Mae'r rhain yn dal i fod yn rhannau pwysig o'r system ac fe'u hystyrir ymhellach ym Mhenodau 2 a 3.

en-gb	Finally, we have the opportunity to consider rights of appeal for taxpayers as an important aspect of a fair council tax system.
cy-gb	Yn olaf, mae gennym gyfle i ystyried hawliau apelio trethdalwyr fel agwedd bwysig ar system dreth gyngor decach.

en-gb	We discuss the appeals framework in more detail later in this chapter.
cy-gb	Rydym yn trafod y fframwaith apelio yn fanylach yn ddiweddarach yn y bennod hon.

en-gb	Impacts on councils
cy-gb	Effeithiau ar gynghorau

en-gb	If the Welsh Government were to take forward a revaluation of properties to create new bands and tax rates, councils would see changes in their local tax-bases and therefore changes in the revenue which could potentially be raised in each area.
cy-gb	Petai Llywodraeth Cymru yn bwrw ymlaen ag ymarfer ailbrisio eiddo er mwyn creu bandiau a chyfraddau treth newydd, byddai cynghorau yn gweld newidiadau yn eu sylfeini trethu lleol ac, felly, newidiadau yn y refeniw a allai gael ei godi ym mhob ardal.

en-gb	However, this would have a redistributive effect on the Revenue Support Grant, the largest source of Welsh Government funding for councils which is allocated by a detailed formula taking account of local ability to raise resources.
cy-gb	Fodd bynnag, byddai hyn yn cael effaith ailddosbarthiadol ar y Grant Cymorth Refeniw, sef y ffynhonnell fwyaf o gyllid Llywodraeth Cymru i gynghorau a ddyrennir gan ddefnyddio fformiwla fanwl gan ystyried y gallu lleol i godi adnoddau.

en-gb	This means, following a revaluation, if a council’s tax-base decreased, it would receive proportionally more in Revenue Support Grant from the Welsh Government to compensate for lower council tax revenues collected.
cy-gb	Mae hyn yn golygu, yn dilyn ymarfer ailbrisio, petai sylfaen drethu cyngor yn lleihau, y byddai'n cael mwy o Grant Cymorth Refeniw gan Lywodraeth Cymru, ar gyfartaledd, er mwyn gwneud iawn am y lleihad yn y refeniw a gesglid o'r dreth gyngor.

en-gb	While there may be marginal transitional effects due to the nature of the data used in the funding formula, there should be no significant overall change in funding for council services.
cy-gb	Er ei bod yn bosibl y bydd mân effeithiau trosiannol oherwydd natur y data a ddefnyddir yn y fformiwla gyllido, ni ddylai fod unrhyw newid cyffredinol sylweddol yn y cyllid ar gyfer gwasanaethau cynghorau.

en-gb	Councils in Wales continue to set lower council tax charges than in England.
cy-gb	Mae cynghorau yng Nghymru yn parhau i bennu taliadau'r dreth gyngor sy'n llai na'r rhai a godir yn Lloegr.

en-gb	The average band D tax in Wales is £189 lower.
cy-gb	Mae treth band D gyfartalog yng Nghymru £189 yn llai.

en-gb	In a Phase 2 Consultation in due course, we expect to be able to outline the impacts on councils in more detail alongside our specific proposals.
cy-gb	Mewn ymgynghoriad Cam 2 a gynhelir maes o law, disgwyliwn allu nodi'r effeithiau ar gynghorau yn fwy manwl ochr yn ochr â'n cynigion penodol.

en-gb	The IFS reportprovides an excellent insight into the potential effects for individual councils under a range of band scenarios.
cy-gb	Mae adroddiadyr IFS yn rhoi gwybodaeth fanwl am yr effeithiau posibl ar gyfer cynghorau unigol o dan amrywiaeth o senarios ar gyfer bandiau.

en-gb	We will also consider whether any transitional arrangements are needed to smooth the introduction of new bands and rates.
cy-gb	Byddwn hefyd yn ystyried unrhyw drefniadau trosiannol sydd eu hangen er mwyn hwyluso'r broses o gyflwyno bandiau a chyfraddau newydd.

en-gb	There are longstanding partnership arrangements between the Welsh Government and local government on a range of matters, including finance.
cy-gb	Ceir trefniadau partneriaeth hirsefydlog rhwng Llywodraeth Cymru a llywodraeth leol mewn perthynas ag amrywiaeth o faterion, gan gynnwys cyllid.

en-gb	We work closely with councils to agree the funding formula for the Revenue Support Grant each year through the Partnership Council for Wales and its subgroups.
cy-gb	Rydym yn gweithio’n agos gyda chynghorau er mwyn cytuno ar y fformiwla gyllido ar gyfer y Grant Cymorth Refeniw bob blwyddyn drwy Gyngor Partneriaeth Cymru a'i is-grwpiau.

en-gb	Councils are already involved in discussions about creating a fairer council tax.
cy-gb	Mae cynghorau eisoes yn cymryd rhan mewn trafodaethau ynghylch creu treth gyngor decach.

en-gb	Making the council tax system more progressive overall should have wider benefits for councils.
cy-gb	Dylai gwneud y system y dreth gyngor yn fwy graddoledig yn gyffredinol ddod â manteision ehangach i gynghorau.

en-gb	It would improve economic circumstances for hard-pressed households who need other forms of help from their council.
cy-gb	Byddai'n gwella amgylchiadau economaidd aelwydydd dan bwysau y mae angen mathau eraill o gymorth arnynt gan eu cyngor.

en-gb	It could also reduce the demand on the Council Tax Reduction Scheme.
cy-gb	Gallai hefyd leihau'r galw ar Gynllun Gostyngiadau’r Dreth Gyngor.

en-gb	We will work with councils to review the administration of council tax as a service provided to taxpayers and consider where improvements could be made.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda chynghorau i adolygu'r ffordd y gweinyddir y dreth gyngor fel gwasanaeth i drethdalwyr ac ystyried ble y gellid gwneud gwelliannau.

en-gb	Timing
cy-gb	Amseru

en-gb	If the Welsh Government were to undertake a revaluation exercise, create new bands and choose new tax rates to make the system fairer, this would be an extensive piece of work with the Valuation Office Agency and our local government partners.
cy-gb	Petai Llywodraeth Cymru yn cynnal ymarfer ailbrisio, yn creu bandiau newydd ac yn dewis cyfraddau treth newydd er mwyn gwneud y system yn decach, byddai hwn yn ddarn helaeth o waith gydag Asiantaeth y Swyddfa Brisio a'n partneriaid mewn llywodraeth leol.

en-gb	We would need to bring in a body of new legislation and make some changes to administrative arrangements.
cy-gb	Byddai angen inni gyflwyno corff o ddeddfwriaeth newydd a gwneud rhai newidiadau i drefniadau gweinyddol.

en-gb	To achieve our aims by the end of the current government term (2021-2026), it is our view that 1 April 2025 would be a suitable date to implement reforms, creating a system based on property values in Wales as at 1 April 2023.
cy-gb	Er mwyn cyflawni ein nodau erbyn diwedd tymor y llywodraeth bresennol (2021-2026), rydym o'r farn y byddai 1 Ebrill 2025 yn ddyddiad addas i roi diwygiadau ar waith, gan greu system sy'n seiliedig ar werthoedd eiddo yng Nghymru ar 1 Ebrill 2023.

en-gb	Your views
cy-gb	Eich barn

en-gb	The Welsh Government is considering:
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn ystyried:

en-gb	conducting a revaluation of all 1.5 million domestic properties across Wales because the council tax bands are almost twenty years out-of-date.
cy-gb	cynnal ymarfer ailbrisio mewn perthynas â phob un o'r 1.5 miliwn o eiddo ledled Cymru am nad yw bandiau'r dreth gyngor wedi'u diweddaru ers bron i 20 mlynedd.

en-gb	The evidence suggests we are unable to achieve our goal of more progressive tax bands without doing this.
cy-gb	Mae'r dystiolaeth yn awgrymu na allwn gyflawni ein nod o gyflwyno bandiau treth mwy graddoledig heb wneud hynny.

en-gb	We would not seek to raise additional revenue overall through this exercise.
cy-gb	Ni fyddem yn ceisio codi refeniw ychwanegol yn gyffredinol drwy'r ymarfer hwn.

en-gb	implementing an updated property list with effect from 1 April 2025, based on valuations from 1 April 2023.
cy-gb	cyflwyno rhestr eiddo wedi'i diweddaru yn weithredol o 1 Ebrill 2025 ymlaen, a fydd yn seiliedig ar brisiadau 1 Ebrill 2023.

en-gb	This is the earliest timeframe we could implement an updated property list.
cy-gb	Dyma'r dyddiad cynharaf y gallem roi rhestr eiddo wedi'i diweddaru ar waith.

en-gb	adding more council tax bands and changing the tax rates charged for each band, to make the system more progressive, shifting more of the tax burden to the highest end of property values.
cy-gb	ychwanegu rhagor o fandiau'r dreth gyngor a newid y cyfraddau treth a godir ar gyfer pob band, er mwyn gwneud y system yn fwy graddoledig, gan symud mwy o'r baich treth i ben uchaf gwerthoedd eiddo.

en-gb	putting in place a transitional relief scheme to smooth the transition for households affected by changes.
cy-gb	rhoi cynllun rhyddhad trosiannol ar waith er mwyn hwyluso'r broses bontio i aelwydydd y bydd y newidiadau yn effeithio arnynt.

en-gb	ensuring local council revenues are not impacted overall, by redistributing the Welsh Government’s Revenue Support Grant according to the latest property information.
cy-gb	sicrhau nad effeithir ar refeniw cynghorau lleol yn gyffredinol, drwy ailddosbarthu Grant Cymorth Refeniw Llywodraeth Cymru yn seiliedig ar yr wybodaeth ddiweddaraf am eiddo.

en-gb	We are seeking the views of individuals and organisations on these proposals.
cy-gb	Rydym yn ceisio barn unigolion a sefydliadau ar y cynigion hyn.

en-gb	We welcome evidence about the possible impact on households and local councils as well as the rationale for change of this kind.
cy-gb	Rydym yn croesawu tystiolaeth am yr effaith bosibl ar aelwydydd a chynghorau lleol yn ogystal â'r rhesymeg dros newid o'r fath.

en-gb	We are particularly interested in the views of people with lived experience of disadvantaged backgrounds and those who have experience working with groups of the population with protected characteristics.
cy-gb	Rydym yn arbennig o awyddus i glywed barn pobl â phrofiad bywyd o gefndiroedd dan anfantais a’r rhai â phrofiad o weithio gyda grwpiau o’r boblogaeth â nodweddion gwarchodedig.

en-gb	The council tax bands are currently based on property values from 1 April 2003, almost twenty years ago.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae bandiau'r dreth gyngor yn seiliedig ar werthoedd eiddo o 1 Ebrill 2003, bron i 20 mlynedd yn ôl.

en-gb	Do you agree there should be a council tax revaluation in 2025, with property values based on 1 April 2023, to maintain the credibility of the system and distribute the tax burden more fairly?
cy-gb	A ydych yn cytuno y dylid cynnal ymarfer ailbrisio'r dreth gyngor yn 2025, gyda gwerthoedd eiddo yn seiliedig ar 1 Ebrill 2023, er mwyn cynnal hygrededd y system a dosbarthu'r baich treth yn decach?

en-gb	The purpose would not be to raise additional revenue through this exercise.
cy-gb	Nid codi refeniw ychwanegol drwy'r ymarfer hwn fyddai'r diben.

en-gb	Do you agree the Welsh Government should consider adding more council tax bands (for example at the top and bottom ends of the scale) and refit the bands to help make the system more progressive?
cy-gb	A ydych yn cytuno y dylai Llywodraeth Cymru ystyried ychwanegu rhagor o fandiau'r dreth gyngor (er enghraifft ym mhen uchaf a phen isaf y raddfa) ac ailosod y bandiau er mwyn gwneud y system yn fwy graddoledig?

en-gb	The Welsh Government is committed to considering transitional arrangements if needed to smooth the effects of reforms.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i ystyried trefniadau trosiannol os bydd eu hangen i liniaru effaith diwygiadau.

en-gb	What factors should we take into account when designing these arrangements?
cy-gb	Pa ffactorau y dylem eu hystyried wrth lunio'r trefniadau hyn?

en-gb	Do you agree the Welsh Government’s Revenue Support Grant to councils should be adjusted to take account of changes to revenues raised in each local area as a result of council tax reforms?
cy-gb	A ydych yn cytuno y dylid addasu Grant Cymorth Refeniw Llywodraeth Cymru i gynghorau er mwyn ystyried newidiadau i'r refeniw a godir ym mhob ardal leol o ganlyniad i ddiwygiadau i'r dreth gyngor?

en-gb	Delivering rolling revaluations
cy-gb	Cynnal ymarferion ailbrisio treigl

en-gb	This section of the consultation seeks views on whether the Welsh Government should undertake more regular and rolling revaluation cycles for council tax, as part of our aim to keep the system fair in the future.
cy-gb	Mae'r rhan hon o'r ymgynghoriad yn ceisio barn ynghylch a ddylai Llywodraeth Cymru ymgymryd â chylchoedd ailbrisio mwy rheolaidd a threigl ar gyfer y dreth gyngor, fel rhan o'n nod o sicrhau bod y system yn parhau i fod yn deg yn y dyfodol.

en-gb	Since 1993, Wales has been the only nation of the UK to revalue domestic properties for council tax so that bills are based on 2003 property valuations.
cy-gb	Ers 1993, Cymru yw'r unig wlad yn y DU sydd wedi ailbrisio eiddo domestig ar gyfer y dreth gyngor fel bod biliau yn seiliedig ar werthoedd eiddo yn 2003.

en-gb	This revaluation took effect from 2005.
cy-gb	Daeth yr ailbrisiad hwn yn weithredol o 2005 ymlaen.

en-gb	There is currently no statutory requirement to update property valuations on a regular basis in the future.
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid oes unrhyw ofyniad statudol i ddiweddaru prisiadau eiddo yn rheolaidd yn y dyfodol.

en-gb	Nearly twenty years has passed since the council tax system was realigned to the property market.
cy-gb	Mae bron i 20 mlynedd wedi mynd heibio ers i system y dreth gyngor gael ei hailalinio â'r farchnad eiddo.

en-gb	Earlier in this chapter we outlined that we are considering a revaluation by the end of the current government term (2021-2026), which would be a significant step forward in making the system fairer.
cy-gb	Yn gynharach yn y bennod hon, gwnaethom nodi ein bod yn ystyried ymarfer ailbrisio erbyn diwedd tymor y llywodraeth bresennol (20212026), a fyddai'n gam pwysig ymlaen tuag at wneud y system yn decach.

en-gb	We also have a rare opportunity to ensure the system does not become out-of-date again, embedding our fairness ambition and avoiding distortions which occur when revaluations are postponed over many years.
cy-gb	Hefyd, mae gennym gyfle prin i sicrhau bod y system yn cael ei diweddaru'n rheolaidd, gan ymgorffori ein huchelgais i sicrhau tegwch ac osgoi gwyrdroadau a geir pan gaiff ailbrisiadau eu gohirio dros flynyddoedd lawer.

en-gb	Technological advances and the growth in sources of data about properties, localities and property markets mean that more regular revaluations are now much more feasible and cost-effective than they have ever been in the past.
cy-gb	Mae datblygiadau technolegol a'r cynnydd yn nifer y ffynonellau data am eiddo, ardaloedd lleol a marchnadoedd eiddo, yn golygu bod cynnal ymarferion ailbrisio mwy rheolaidd bellach yn fwy dichonadwy a chosteffeithiol nag erioed o'r blaen.

en-gb	A key ambition of reform is to deliver, for the first time in the history of the council tax, a series of regular revaluations.
cy-gb	Un o uchelgeisiau allweddol y rhaglen ddiwygio yw cynnal, am y tro cyntaf yn hanes y dreth gyngor, gyfres o ymarferion ailbrisio rheolaidd.

en-gb	There are a number of arguments that rolling revaluation cycles should be a statutory feature of council tax in order to future-proof the system, particularly from a fairness perspective.
cy-gb	Mae nifer o ddadleuon y dylai cylchoedd ailbrisio treigl fod yn nodwedd statudol ar y dreth gyngor er mwyn sicrhau bod y system yn addas ar gyfer y dyfodol, yn enwedig o safbwynt tegwch.

en-gb	Rolling revaluations would continually safeguard fairness in the system by ensuring the tax burden is shared equitably on a regular basis, according to the latest information.
cy-gb	Byddai ymarferion ailbrisio treigl yn diogelu tegwch yn y system yn barhaus drwy sicrhau bod y baich treth yn cael ei rannu'n deg yn rheolaidd, yn seiliedig ar yr wybodaeth ddiweddaraf.

en-gb	It would deliver a timely system with increased public interaction with the process, aiding transparency so that property valuations are relatable estimates.
cy-gb	Byddai'n darparu system amserol gyda'r cyhoedd yn rhyngweithio'n fwy â'r broses, a fyddai'n helpu i wella tryloywder gan sicrhau bod prisiadau eiddo yn amcangyfrifon cymaradwy.

en-gb	It would provide clarity and certainty for taxpayers and councils, creating an expectation that council tax bills will be reviewed regularly.
cy-gb	Byddai'n rhoi eglurder a sicrwydd i drethdalwyr a chynghorau, a fyddai, o ganlyniad, yn disgwyl i filiau'r dreth gyngor gael eu hadolygu'n rheolaidd.

en-gb	It would also clarify the future operational requirements for organisations like advice agencies, the Valuation Office Agency and the Valuation Tribunal for Wales.
cy-gb	Byddai hefyd yn egluro'r gofynion gweithredol yn y dyfodol ar gyfer sefydliadau fel asiantaethau cynghori, Asiantaeth y Swyddfa Brisio a Thribiwnlys Prisio Cymru.

en-gb	It is generally argued that a banded tax system (like the current council tax) needs less frequent revaluation cycles than one based on specific values.
cy-gb	Y ddadl arferol a gyflwynir yw bod angen cylchoedd ailbrisio llai mynych ar gyfer system drethu â bandiau (fel y dreth gyngor bresennol) o gymharu ag un sy'n seiliedig ar werthoedd penodol.

en-gb	This is because changes in a property’s value due to physical changes and market price movements can, to a certain extent, be absorbed by the band width without necessitating a move in band.
cy-gb	Y rheswm dros hyn yw y gellir darparu, i ryw raddau, ar gyfer newidiadau i werth eiddo, sydd i'w priodoli i newidiadau ffisegol a symudiadau ym mhrisiau'r farchnad, o fewn ystod y band heb fod angen i eiddo symud i fand arall.

en-gb	In theory, if all properties experienced an equal change in value over a set period there would be no need to revalue, because valuations would have moved in the same direction at the same pace.
cy-gb	Mewn theori, petai gwerth pob eiddo yn newid i'r un graddau dros gyfnod penodol o amser, ni fyddai angen cynnal ymarfer ailbrisio, gan y byddai'r prisiadau wedi symud i'r un cyfeiriad yr un mor gyflym.

en-gb	This is not the case though between local areas of Wales or where properties have been changed physically, such as being extended.
cy-gb	Fodd bynnag, nid felly y mae rhwng ardaloedd lleol yng Nghymru neu lle mae eiddo wedi newid yn ffisegol, er enghraifft drwy gael ei ymestyn.