en-gb	However, as with fostering services, we consider that the same level of regulation should apply to local authority adoption services as to regulated adoption services (including adoption societies and adoption support agencies), to ensure consistency between all types of adoption service provider.
cy-gb	Fodd bynnag, fel y gwelwyd gyda gwasanaethau maethu, rydym yn credu y dylai gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol fod yn gymwys i gael yr un lefel o reoleiddio â gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig (gan gynnwys cymdeithasau mabwysiadu ac asiantaethau cymorth mabwysiadu), er mwyn sicrhau cysondeb rhwng pob math o ddarparwr gwasanaethau mabwysiadu.

en-gb	I would like to thank you for taking the time to read this consultation document, for considering the draft regulations and guidance/code and would invite you to respond as appropriate.
cy-gb	Hoffwn ddiolch i chi am roi eich amser i ddarllen y ddogfen ymgynghori hon, am ystyried y fersiynau drafft o’r rheoliadau a’r canllawiau/cod, a hoffem eich gwahodd i ymateb fel y bo’n briodol.

en-gb	I look forward to hearing your views.
cy-gb	Edrychaf ymlaen at glywed eich safbwyntiau.

en-gb	Huw Irranca-Davies AM
cy-gb	Huw Irranca-Davies AC

en-gb	Minister for Children, Older People and Social Care
cy-gb	Y Gweinidog Plant, Pobl Hŷn a Gofal Cymdeithasol

en-gb	The past four years have seen the creation of a new legal framework for social services in Wales, with the passing of two landmark pieces of legislation.
cy-gb	Yn ystod y pedair blynedd diwethaf rydym wedi gweld fframwaith cyfreithiol newydd yn cael ei greu ar gyfer gwasanaethau cymdeithasol yng Nghymru wrth i ddau ddarn pwysig o ddeddfwriaeth gael eu pasio.

en-gb	The overall aim has been to reform and consolidate social care law, in order to improve the well-being of people who need care and support and their carers.
cy-gb	Y nod cyffredinol oedd diwygio a chyfuno cyfraith gofal cymdeithasol, er mwyn gwella llesiant pobl y mae angen gofal a chymorth arnynt a’u gofalwyr.

en-gb	The Social Services and Well-being (Wales) Act 20141 (‘the 2014 Act’), which came into force on 6 April 2016, establishes a new framework that brings together and modernises the law in relation to most local authority social services in Wales.
cy-gb	Mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 ('Deddf 2014'), a ddaeth i rym ar 6 Ebrill 2016, yn sefydlu fframwaith newydd sy'n tynnu ynghyd ac yn moderneiddio'r gyfraith mewn perthynas â'r rhan fwyaf o wasanaethau cymdeithasol awdurdodau lleol yng Nghymru.

en-gb	However, we recognise that adoption processes are primarily governed by The Adoption Act 19762 and The Adoption and Children Act 20023 (‘the 2002 Act’).
cy-gb	Fodd bynnag, rydym yn cydnabod y caiff prosesau mabwysiadu eu rheoli’n bennaf gan Ddeddf Mabwysiadu 1976 a Deddf Mabwysiadu a Phlant 2002 ('Deddf 2002').

en-gb	The Regulation and Inspection of Social Care (Wales) Act 20164 (‘the 2016 Act‘), which received Royal Assent on 18 January 2016, sets the new statutory framework for the regulation and inspection of social care services and also reforms the regulation of the social care workforce in Wales.
cy-gb	Mae Deddf Rheoleiddio ac Archwilio Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016 (‘Deddf 2016‘), a gafodd Gydsyniad Brenhinol ar 18 Ionawr 2016, yn nodi’r fframwaith statudol newydd ar gyfer rheoleiddio ac archwilio gwasanaethau gofal cymdeithasol, ac mae hefyd yn diwygio'r dulliau o reoleiddio’r gweithlu gofal cymdeithasol yng Nghymru.

en-gb	It replaces relevant systems, regulations and National Minimum Standards previously put in place under the Care Standards Act 20005.
cy-gb	Mae’n disodli systemau, rheoliadau a Safonau Gofynnol Cenedlaethol perthnasol a osodwyd o dan Ddeddf Safonau Gofal 2000.

en-gb	The 2016 Act is being implemented in three overlapping phases:
cy-gb	Caiff Deddf 2016 ei gweithredu mewn tri cham sy’n gorgyffwrdd:

en-gb	Phase 1 (2016/17) included regulations relating to the new system of workforce regulation required by the Act.
cy-gb	Cam 1 (2016/17) – roedd Cam 1 yn cynnwys rheoliadau sy'n ymwneud â'r system newydd o reoleiddio'r gweithlu sy'n ofynnol gan y Ddeddf.

en-gb	These came into force on 3 April 2017.
cy-gb	Daeth y Rheoliadau hyn i rym ar 3 Ebrill 2017.

en-gb	Alongside these, Social Care Wales developed the rules and procedures which govern the process of workforce registration and regulation.
cy-gb	Ar y cyd â’r Rheoliadau hyn, aeth Gofal Cymdeithasol Cymru ati i ddatblygu rheolau a’r gweithdrefnau sy'n llywodraethu’r broses gofrestru a rheoleiddio'r gweithlu.

en-gb	Phase 2 (2017/18) saw new systems for registration of regulated services put in place and operated by Care Inspectorate Wales from April 2018.
cy-gb	Cam 2 (2017/18) – sefydlodd Arolygiaeth Gofal Cymru systemau newydd ar gyfer cofrestru gwasanaethau rheoleiddiedig a’u gweithredu o Ebrill 2018 ymlaen.

en-gb	This phase also included regulations and statutory guidance relating to the requirements and standards expected of service providers and responsible individuals of care homes (including children’s homes), secure accommodation for children, residential family centres and domiciliary support services.
cy-gb	Roedd y cam hwn hefyd yn cynnwys rheoliadau a chanllawiau statudol mewn perthynas â’r gofynion a’r safonau a ddisgwylir gan ddarparwyr gwasanaethau ac unigolion cyfrifol cartrefi gofal (gan gynnwys cartrefi plant), llety diogel ar gyfer plant, canolfannau preswyl i deuluoedd a gwasanaethau cymorth cartref.

en-gb	These came into force on 2 April 2018.
cy-gb	Daethant i rym ar 2 Ebrill 2018.

en-gb	Links to all of the phase 1 and phase 2 regulations and statutory guidance can be accessed via the SCW Information and Learning Hub:
cy-gb	I weld rheoliadau a chanllawiau statudol cam 1 a cham 2 ewch i Hyb Gwybodaeth a Dysgu Arolygiaeth Gofal Cymru:

en-gb	https://socialcare.wales/hub/riscact-regulations
cy-gb	https://gofalcymdeithasol.cymru/hyb/deddf-rhagc-rheoliadau

en-gb	Phase 3 (2018/19) is the current phase and includes development of regulations and statutory guidance relating to the requirements and standards expected of service providers and responsible individuals of adoption services,  fostering services, adult placement services and advocacy services.
cy-gb	Cam 3 (2018/19) – dyma’r cam presennol ac mae’n cynnwys y gwaith o datblygu rheoliadau a chanllawiau statudol mewn perthynas â’r gofynion a’r safonau a ddisgwylir gan ddarparwyr gwasanaethau ac unigolion cyfrifol gwasanaethau mabwysiadu, gwasanaethau maethu, gwasanaethau lleoli oedolion a gwasanaethau eirioli.

en-gb	It is intended that these will come into force in April 2019.
cy-gb	Y bwriad yw y bydd y rheoliadau hyn yn dod i rym ym mis Ebrill 2019.

en-gb	This consultation forms part of Phase 3 of implementation.
cy-gb	Mae’r ymgynghoriad hwn yn rhan o weithredu Cam 3.

en-gb	This reform of social care law in Wales is being supported by wider policy initiatives, including the Welsh Government’s ‘Improving Outcomes for Children’ programme.
cy-gb	Cefnogir y gwaith hwn o ddiwygio cyfraith gofal cymdeithasol gan fentrau polisi ehangach, gan gynnwys rhaglen 'Gwella Canlyniadau i Blant' Llywodraeth Cymru.

en-gb	This programme is overseen by a Ministerial Advisory Group of key stakeholders from local government, academia and the third sector and includes the National Adoption Service.
cy-gb	Caiff y rhaglen hon ei goruchwylio gan Grŵp Cynghori'r Gweinidog, sy’n cynnwys rhanddeiliaid allweddol o lywodraeth leol, y byd academaidd a'r trydydd sector, ynghyd â’r Gwasanaeth Mabwysiadu Cenedlaethol.

en-gb	It focuses on three key themes:
cy-gb	Mae'n canolbwyntio ar dair thema:

en-gb	reducing the numbers of children entering care;
cy-gb	lleihau nifer y plant sy'n dechrau derbyn gofal;

en-gb	improving outcomes for children in care (including stable placements and permanency planning);
cy-gb	gwella'r canlyniadau i blant sydd mewn gofal (gan gynnwys lleoliadau sefydlog a chynllunio ar gyfer parhad);

en-gb	and supporting care leavers to adulthood and independence.
cy-gb	a chefnogi plant sy'n gadael gofal i fod yn oedolion annibynnol.

en-gb	This consultation
cy-gb	Yr ymgynghoriad hwn

en-gb	This consultation runs from 4 September 2018 and closes at midnight on 27 November 2018.
cy-gb	Bydd yr ymgynghoriad hwn yn agor ar 4 Medi 2018 ac yn dod i ben am hanner nos ar 27 Tachwedd 2018.

en-gb	There are three elements to this consultation, on which your views are sought:
cy-gb	Mae tair elfen i'r ymgynghoriad hwn, a hoffem glywed eich barn:

en-gb	(i) The draft Adoption Services (Service Providers and Responsible Individuals) and  Local Authority Adoption Services (Wales) Regulations 2019 which, in summary:
cy-gb	Rheoliadau Gwasanaethau Mabwysiadu (Darparwyr Gwasanaethau ac Unigolion Cyfrifol) a Gwasanaethau Mabwysiadu Awdurdodau Lleol (Cymru) 2019 drafft, sydd:

en-gb	 place new requirements on regulated adoption service providers and responsible individuals in relation to those services under sections 27 and 28 of the 2016 Act
cy-gb	yn gosod gofynion newydd ar ddarparwyr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig ac unigolion cyfrifol mewn perthynas â'r gwasanaethau hynny, o dan adrannau 27 a 28 o Ddeddf 2016

en-gb	A ‘regulated adoption service provider’, under the 2016 Act, means an ‘adoption society’ or an ‘adoption support agency’ within the meaning of the 2002 Act
cy-gb	ystyr 'darparwr gwasanaeth mabwysiadu rheoleiddiedig' o dan Ddeddf 2016, yw 'cymdeithas fabwysiadu' neu 'asiantaeth cymorth mabwysiadu' o fewn yr ystyr a roddir yn Neddf 2002

en-gb	 place similar requirements, where applicable, upon local authority adoption service providers and their managers, under section 9 of the 2002 Act
cy-gb	yn gosod gofynion tebyg, pan fo hynny’n gymwys, ar ddarparwyr gwasanaeth mabwysiadu awdurdod lleol a'u rheolwyr, o dan adran 9 o Ddeddf 2002

en-gb	Draft statutory guidance for regulated adoption service providers and responsible individuals, under the 2016 Act and code of practice for local authority adoption service providers and their managers, under the 2014 Act, to complement these regulations and further clarify how the regulatory requirements can be met.
cy-gb	Canllawiau statudol drafft ar gyfer darparwyr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig ac unigolion cyfrifol, o dan Ddeddf 2016 a chod ymarfer ar gyfer darparwyr gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol a'u rheolwyr, o dan Ddeddf 2014, er mwyn cyd-fynd â'r rheoliadau hyn ac esbonio ymhellach sut y gellir diwallu'r gofynion rheoleiddiol.

en-gb	Options for the future of independent reviews of determinations for adoption.
cy-gb	Yr opsiynau ar gyfer dyfodol yr adolygiadau annibynnol o benderfyniadau ynghylch mabwysiadu.

en-gb	Options for the future of independent reviews of determinations for fostering were addressed within the recent consultation on Fostering services.
cy-gb	Cafodd yr opsiynau ar gyfer dyfodol yr adolygiadau annibynnol o benderfyniadau ynghylch maethu eu diwallu yn yr ymgynghoriad diweddar ar wasanaethau Maethu.

en-gb	https://beta.gov.wales/fostering-services-regulations.
cy-gb	https://beta.llyw.cymru/rheoliadau-gwasanaethau-maethu.

en-gb	The consultation ran between 24 May and 16 August 2018.
cy-gb	Roedd yr ymgynghoriad ar agor rhwng 24 Mai a 16 Awst 2018.

en-gb	Your consultation responses will help inform our consideration of the final Regulations, statutory guidance and code of practice.
cy-gb	Bydd eich ymatebion i'r ymgynghoriad yn ein helpu wrth inni ystyried y Rheoliadau, y canllawiau statudol a'r Cod ymarfer terfynol.

en-gb	Our intention is to analyse the responses over the winter and consider whether any changes may be required before laying the Regulations and code of practice before the National Assembly for Wales in spring 2019.
cy-gb	Ein bwriad yw dadansoddi'r ymatebion dros y gaeaf ac ystyried a oes angen gwneud unrhyw newidiadau cyn gosod y Rheoliadau a'r cod ymarfer gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn ystod gwanwyn 2019.

en-gb	It is intended that the Adoption Services (Service Providers and Responsible Individuals) and Local Authority Adoption Services (Wales) Regulations 2019 will come into force in April 2019, with the statutory guidance and code of practice being issued around the same time.
cy-gb	Bwriedir i Reoliadau Gwasanaethau Mabwysiadu (Darparwyr Gwasanaethau ac Unigolion Cyfrifol) a Gwasanaethau Mabwysiadu Awdurdodau Lleol (Cymru) 2019 ddod i rym ym mis Ebrill 2019, gyda'r canllawiau statudol a'r cod ymarfer yn cael eu cyflwyno tua'r un pryd.

en-gb	The need for regulatory change
cy-gb	Yr angen am newid rheoleiddiol

en-gb	A great deal has been achieved by the regulators (Care Inspectorate Wales and Social Care Wales), and the wider social care sector, in pursuing the ambitions set out in the Care Standards Act 2000.
cy-gb	Mae cryn dipyn wedi'i gyflawni gan y rheoleiddwyr (Arolygiaeth Gofal Cymru a Gofal Cymdeithasol Cymru), a'r sector gofal cymdeithasol ehangach, i gyflawni'r uchelgeisiau a nodwyd yn Neddf Safonau Gofal 2000.

en-gb	This framework provided a baseline of standards, both for care and support services and for the workforce delivering them, and has undoubtedly improved public protection.
cy-gb	Roedd y fframwaith hwn yn pennu’r safonau gofynnol, ar gyfer y gwasanaethau gofal a chymorth ac ar gyfer y gweithlu a oedd yn eu cyflawni, a heb os, mae wedi sicrhau gwell diogelwch i’r cyhoedd.

en-gb	It has also delivered much greater consistency, protection from abuse and exploitation, and greater exposure of sub-standard practices.
cy-gb	Mae hefyd wedi sicrhau mwy o gysondeb, diogelwch rhag camdriniaeth a chamfanteisio, ac wedi tynnu mwy o sylw at arferion anfoddhaol.

en-gb	Collectively, we have succeeded in raising performance and continue to use regulation and inspection to identify and eliminate poor standards.
cy-gb	Gyda'n gilydd, rydym wedi llwyddo i wella perfformiad a pharhau i ddefnyddio rheoleiddio ac arolygu i ddod o hyd i safonau gwael a chael gwared arnynt.

en-gb	Care Inspectorate Wales was (until January 2018) the Care and Social Services Inspectorate Wales.
cy-gb	Arolygiaeth Gofal Cymru (hyd at Ionawr 2018) oedd Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru.

en-gb	Social Care Wales was (until April 2016) the Care Council for Wales.
cy-gb	Gofal Cymdeithasol Cymru (hyd at Ebrill 2016) oedd Cyngor Gofal Cymru.

en-gb	However, since that time, we recognise that many things have changed within and around the sector, and have identified both the need to avoid our regulatory arrangements becoming out of date and the need to support the provision of sustainable services.
cy-gb	Fodd bynnag, ers hynny, rydym yn cydnabod bod nifer o bethau wedi newid yn y sector ac o gwmpas y sector, ac rydym wedi cydnabod yr angen i sicrhau bod ein trefniadau rheoleiddio yn parhau yn gyfredol, a’r angen i gefnogi'r gwaith o ddarparu gwasanaethau cynaliadwy.

en-gb	Our reform of the regulatory system, driven primarily through the 2016 Act, rests on five key principles:
cy-gb	Mae'r gwaith o ddiwygio’r system reoleiddio, a gaiff ei lywio yn bennaf drwy Ddeddf 2016, yn seiliedig ar bum egwyddor allweddol:

en-gb	responsiveness to the reforms introduced by the 2014 Act
cy-gb	ymatebolrwydd i’r diwygiadau a gyflwynwyd gan Ddeddf 2014

en-gb	ensuring citizens are at the heart of care and support
cy-gb	sicrhau bod dinasyddion yn ganolog i'r gofal a'r cymorth

en-gb	developing a coherent and consistent Welsh approach
cy-gb	datblygu dull o weithredu i Gymru sy'n ystyrlon a chyson

en-gb	tackling provider failure
cy-gb	mynd i'r afael â methiannau gan ddarparwyr

en-gb	responsiveness to new models of service and any emerging concerns over the quality of care and support services.
cy-gb	ymatebolrwydd i fodelau gwasanaeth newydd ac unrhyw bryderon newydd ynghylch ansawdd gwasanaethau gofal a chymorth.

en-gb	Some of the proposals in this consultation have a significant part to play in serving and advancing this reform.
cy-gb	Mae gan rai o'r cynigion yn yr ymgynghoriad hwn ran arwyddocaol i’w chwarae o ran gweithredu a bwrw ymlaen â’r gwaith diwygio hwn.

en-gb	The new regulatory framework under the 2016 Act
cy-gb	Y fframwaith rheoleiddio newydd o dan Ddeddf 2016

en-gb	Under section 27 of the 2016 Act, the Welsh Ministers may by regulations impose requirements upon a service provider in relation to a regulated service.
cy-gb	O dan adran 27 o Ddeddf 2016, caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau osod gofynion ar ddarparwr gwasanaeth mewn perthynas â gwasanaeth rheoleiddiedig.

en-gb	Under section 28, they may impose requirements on a responsible individual for a regulated service.
cy-gb	O dan adran 28, gallant osod gofynion ar unigolyn cyfrifol gwasanaeth rheoleiddiedig.

en-gb	These ‘regulated services’ include adoption services, which are defined in Schedule 1 of the 2016 Act as:
cy-gb	Mae'r gwasanaethau rheoleiddiedig hyn yn cynnwys gwasanaethau mabwysiadu, sydd wedi'u diffinio yn Atodlen 1 o Ddeddf 2016 fel

en-gb	“a service provided in Wales by:
cy-gb	“yn wasanaeth a ddarperir yng Nghymru gan:

en-gb	an adoption society within the meaning of the Adoption and Children Act 2002 (c.38) which is a voluntary organisation within the meaning of that Act, or
cy-gb	cymdeithas fabwysiadu o fewn ystyr “adoption society” yn Neddf Mabwysiadu a Phlant 2002 (p.38) sy’n sefydliad gwirfoddol o fewn ystyr y Ddeddf honno, neu

en-gb	an adoption support agency within the meaning given by section 8 of that Act”.
cy-gb	asiantaeth cymorth mabwysiadu o fewn yr ystyr a roddir i “adoption support agency” gan adran 8 o’r Ddeddf honno".

en-gb	Under section 29 of the 2016 Act the Welsh Ministers must publish statutory guidance about how providers of a regulated service may comply with requirements imposed by regulations under section 27, including how the providers may meet any standards for provision of a regulated service specified by such regulations; and about how responsible individuals for a regulated service may comply with the requirements under section 28.
cy-gb	O dan adran 29 o Ddeddf 2016 rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi canllawiau statudol ynghylch sut y gall darparwyr gwasanaethau gydymffurfio â gofynion a osodir drwy reoliadau o dan adran 27, gan gynnwys sut y gall darparwyr gyrraedd unrhyw safonau ar gyfer darparu gwasanaeth rheoleiddiedig a bennir drwy reoliadau o'r fath, ac ynghylch sut y gall unigolion cyfrifol gwasanaeth rheoleiddiedig gydymffurfio â gofynion o dan adran 28.

en-gb	This statutory guidance will apply only to regulated adoption service providers and responsible individuals (and not local authority adoption services).
cy-gb	Dim ond ar gyfer darparwyr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig ac unigolion cyfrifol y mae'r canllawiau statudol yn gymwys (ac nid ar gyfer gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol).

en-gb	Regulations and statutory guidance made under the 2016 Act will replace requirements previously put in place under the Care Standards Act 2000 and its associated National Minimum Standards.
cy-gb	Mae'r Rheoliadau a’r canllawiau statudol a wneir o dan Ddeddf 2016 yn disodli gofynion a roddwyd ar waith o dan Ddeddf Safonau Gofal 2000 a’i Safonau Gofynnol Cenedlaethol cysylltiedig.

en-gb	Regulation of local authority adoption services
cy-gb	Rheoleiddio gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol

en-gb	Even though regulation of local authority adoption services is not provided for within the 2016 Act (they remain under the Adoption and Children Act 2002), it our policy objective to apply the same set of standards (monitoring and control) across local authority and regulated adoption services in Wales.
cy-gb	Er nad oes darpariaeth ar gyfer rheoleiddio gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol yn Neddf 2016 (maent yn parhau o dan Ddeddf Mabwysiadu a Phlant 2002), un o’n hamcanion polisi yw cymhwyso'r un set o safonau (monitro a rheolaeth) ar draws gwasanaethau mabwysiadu llywodraeth leol a gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig yng Nghymru.

en-gb	Therefore new regulations are required to achieve this.
cy-gb	Mae angen rheoliadau newydd i sicrhau hynny felly.

en-gb	There will necessarily be some significant differences here.
cy-gb	Yn amlwg, bydd rhai gwahaniaethau sylweddol.

en-gb	For example, the role of a local authority adoption services manager will be very different to – and exercised at a different level from – that of the responsible individual in a regulated adoption service.
cy-gb	Er enghraifft, bydd rôl rheolwr gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol yn wahanol iawn, ac ar lefel wahanol, i rôl unigolyn cyfrifol gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig.

en-gb	Under section 145 of the 2014 Act, the Welsh Ministers may issue codes of practice for local authorities on the exercise of their social services functions.
cy-gb	O dan adran 145 o Ddeddf 2014, gall Gweinidogion Cymru ddyroddi codau ymarfer i awdurdodau lleol ar arfer eu swyddogaethau gwasanaethau cymdeithasol.

en-gb	A draft code of practice, combined with statutory guidance for regulated adoption services under the 2016, is included for consultation here.
cy-gb	Mae cod ymarfer drafft, ynghyd â chanllawiau statudol ar gyfer gwasanaethau mabwysiadu o dan Ddeddf 2016, wedi'u cynnwys at ddibenion ymgynghori yma.

en-gb	Approach to regulation
cy-gb	Y dull o reoleiddio

en-gb	The approach taken in developing the draft Regulations has been to ensure that the requirements are:
cy-gb	Y dull o weithredu a ddefnyddiwyd wrth ddatblygu’r Rheoliadau drafft oedd sicrhau bod y gofynion yn:

en-gb	Proportionate:
cy-gb	Gymesur:

en-gb	the requirements should relate to matters within the control of the regulated adoption service provider, or their responsible individual, or the local authority adoption service provider or their service manager;
cy-gb	dylai’r gofynion ymwneud â materion a reolir gan ddarparwr y gwasanaeth mabwysiadu rheoleiddiedig, neu ei unigolyn cyfrifol, neu ddarparwr gwasanaeth mabwysiadu awdurdod lleol neu reolwr y gwasanaeth hwnnw;

en-gb	and which will lead to an improvement in quality and practice.
cy-gb	a fydd yn arwain at wella ansawdd ac arferion.

en-gb	Reasonably consistent across all regulated services under the 2016 Act:
cy-gb	Rhesymol gyson ar draws yr holl wasanaethau a reoleiddir o dan Ddeddf 2016:

en-gb	this is not to say that ‘one size fits all’, but that the same high standards should be applied across all services.
cy-gb	nid yw hynny’n golygu un safon sy'n addas i bawb, ond y dylai’r un safonau uchel gael eu cymhwyso ar draws yr holl wasanaethau.

en-gb	The requirements are, therefore, necessarily highlevel, with the detail about how the requirements may be complied with set out in statutory guidance.
cy-gb	O'r herwydd, mae'r gofynion yn rhai lefel uchel, ac mae’r manylion ynghylch sut y gellir cydymffurfio â’r gofynion wedi'u nodi yn y canllawiau statudol.

en-gb	So far as possible, equivalent requirements will also be applied to local authority adoption services, supplemented by a code of practice.
cy-gb	Cyn belled â phosibl bydd gofynion cyfatebol yn cael eu cymhwyso i wasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol, wedi'u hategu gan god ymarfer.

en-gb	Focused on outcomes for people:
cy-gb	Canolbwyntio ar ganlyniadau i bobl:

en-gb	the intention is for the requirements to best enable services to support people to achieve what matters to them, in line with the principles of the 2014 Act.
cy-gb	y bwriad yw i’r gofynion alluogi i wasanaethau gefnogi pobl yn y ffordd orau bosibl er mwyn cyflawni'r hyn sy’n bwysig iddyn nhw, yn unol ag egwyddorion Deddf 2014.

en-gb	The proposals
cy-gb	Y cynigion

en-gb	(i) The draft Adoption Services (Service Providers and Responsible Individuals) and Local Authority Adoption Services (Wales) Regulations 2019
cy-gb	(i) Rheoliadau Gwasanaethau Mabwysiadu (Darparwyr Gwasanaethau ac Unigolion Cyfrifol) a Gwasanaethau Mabwysiadu Awdurdodau Lleol (Cymru) 2019 drafft

en-gb	For a comprehensive summary of what these draft Regulations do please read their explanatory note on pages 1 to 5.
cy-gb	I gael crynodeb cynhwysfawr o'r hyn y mae'r Rheoliadau drafft yn eu gwneud, darllenwch y nodyn esboniadol ar dudalennau 1 i 5.

en-gb	This detail is not replicated within this consultation document.
cy-gb	Ni chaiff y manylion hyn eu hailadrodd yn y ddogfen ymgynghori hon.

en-gb	We propose that the existing three sets of composite adoption regulations made under the Adoption Act 1976 and Adoption and Children Act 2002, which provide the core of the regulatory and inspection framework for adoption services in Wales, be remade within one new set of Regulations.
cy-gb	Rydym yn cynnig bod y tair set o reoliadau mabwysiadu cyfansawdd a wnaed o dan Ddeddf Mabwysiadu 1976 a Deddf Mabwysiadu a Phlant 2002, sy'n ganolog i fframwaith rheoleiddio ac arolygu’r gwasanaethau mabwysiadu yng Nghymru, yn cael eu gwneud eto o fewn un set newydd o Reoliadau.

en-gb	The  Voluntary Adoption Agencies and Adoption Agencies (Miscellaneous Amendments) Regulations
cy-gb	Rheoliadau Asiantaethau Mabwysiadu Gwirfoddol ac Asiantaethau Mabwysiadu (Amryfal Ddiwygiadau)

en-gb	It is proposed that these new regulations:
cy-gb	Cynigir y bydd y rheoliadau newydd hyn yn:

en-gb	Replace, under the 2016 Act and in relation to Wales only, the Voluntary Adoption Agencies and Adoption Agencies (Miscellaneous Amendments) Regulations 2003.
cy-gb	Disodli Rheoliadau Asiantaethau Mabwysiadu Gwirfoddol ac Asiantaethau Mabwysiadu (Amryfal Ddiwygiadau)  o dan Ddeddf 2016 ac o ran Cymru yn unig.

en-gb	The  Regulations place requirements on the person carrying on or managing a voluntary adoption agency (i.e. an adoption society), make provision about fitness of the manager and branch manager and impose general requirements in relation to the conduct of the voluntary adoption agency.
cy-gb	Mae Rheoliadau 2003 yn rhoi gofynion ar y person sy'n rhedeg neu'n rheoli asiantaeth fabwysiadu wirfoddol (hy cymdeithas fabwysiadu), yn gwneud darpariaeth ynghylch addasrwydd y rheolwr a rheolwr y gangen ac yn  gosod gofynion cyffredinol mewn perthynas â sut y caiff yr asiantaeth fabwysiadu wirfoddol ei rhedeg.

en-gb	They will continue to apply, in England only.
cy-gb	Byddant yn parhau i fod yn gymwys, yn Lloegr yn unig.

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/uksi/2003/367/pdfs/uksi_20030367_en.pdf
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/uksi/2003/367/pdfs/uksi_20030367_en.pdf

en-gb	The Adoption Support Agencies (Wales) Regulations 2005 http://www.legislation.gov.uk/wsi/2005/1514/pdfs/wsi_20051514_mi.pdf The Local Authority Adoption Services (Wales) Regulations 2007 http://www.legislation.gov.uk/wsi/2007/1357/pdfs/wsi_20071357_mi.pdf
cy-gb	Rheoliadau Asiantaethau Cymorth Mabwysiadu (Cymru) 2005 http://www.legislation.gov.uk/wsi/2005/1514/pdfs/wsi_20051514_mi.pdf Rheoliadau Gwasanaeth Mabwysiadu Awdurdodau Lleol (Cymru) 2007 http://www.legislation.gov.uk/wsi/2007/1357/pdfs/wsi_20071357_mi.pdf

en-gb	Replace, under the 2016 Act, the Adoption Support Agencies (Wales) Regulations 2005.
cy-gb	Disodli Rheoliadau Asiantaethau Cymorth Mabwysiadu (Cymru) 2005 o dan Ddeddf 2016.

en-gb	These Regulations make provision about the person carrying on and managing an adoption support agency including provision about the fitness requirements and general requirements in relation to the proper conduct of an agency.
cy-gb	Mae'r Rheoliadau hyn yn gwneud darpariaeth am y person sy'n rhedeg neu'n rheoli asiantaeth cymorth mabwysiadu gan gynnwys darpariaeth ynghylch y gofynion o ran addasrwydd a gofynion cyffredinol o ran rhedeg yr asiantaeth yn briodol.

en-gb	We recognise that Part 3 of the 2005 Regulations concerns the handling by adoption support services of applications for assistance for the adopted person (or their relative) to obtain information relating to the adoption or to facilitate contact between an adopted person and their birth relative(s), which does not fall within the scope of the 2016 Act.
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod Rhan 3 o Reoliadau 2005 yn ymwneud â'r ffordd y mae gwasanaethau cymorth mabwysiadu yn ymdrin â cheisiadau am gymorth ar gyfer y person sydd wedi'i fabwysiadu (neu berthynas iddo) er mwyn cael gwybodaeth sy'n ymwneud â'u mabwysiadu neu i hwyluso unrhyw gyswllt rhwng y person sydd wedi'i fabwysiadu a pherthynas fiolegol (pherthnasau biolegol) iddo, ac nid yw hynny yn dod o fewn cwmpas Deddf 2016.

en-gb	However, we believe that the similar provisions contained within the Adoption Information and Intermediary Services (Pre-Commencement Adoptions) (Wales) Regulations 2005 should suffice to preserve the intention of these provisions.
cy-gb	Fodd bynnag, credwn fod y darpariaethau tebyg yn Rheoliadau Gwybodaeth Mabwysiadu a Gwasanaethau Cyfryngol (Mabwysiadau Cyn-gychwyn) (Cymru) 2005 yn ddigonol ar gyfer diogelu bwriad y darpariaethau hyn.

en-gb	Therefore we do not propose to remake Part 3 of the 2005 Regulations, under the 2016 Act.
cy-gb	Felly, nid ydym yn cynnig ail-wneud Rhan 3 o Reoliadau 2005 o dan Ddeddf 2016.

en-gb	 Use the regulation making power within section 9 of the 2002 Act to make similar provision for local authority adoption services, thereby replacing the Local Authority Adoption Service (Wales) Regulations 2007.
cy-gb	Defnyddio'r pŵer i wneud rheoliadau o fewn adran 9 o Ddeddf 2002 i wneud darpariaeth debyg ar gyfer gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol, gan felly ddisodli Rheoliadau Gwasanaeth Mabwysiadu Awdurdodau Lleol (Cymru) 2007.

en-gb	The 2007 Regulations provide a regulatory framework for local authority adoption services in Wales and include provision about persons managing the service, about the conduct of the service, staffing and fitness of workers, the suitability of premises, complaints and record keeping, and for reviewing the quality of service.
cy-gb	Mae Rheoliadau 2007 yn darparu fframwaith rheoleiddio ar gyfer gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol yng Nghymru ac yn cynnwys darpariaeth ynghylch personau sy'n rheoli'r gwasanaeth, ynghylch sut y caiff y gwasanaeth ei redeg, staffio a pha mor addas yw’r gweithwyr, addasrwydd y safle, cwynion a chadw cofnodion, ac ar gyfer adolygu ansawdd y gwasanaeth.

en-gb	(ii)   Draft Statutory Guidance and Code of Practice
cy-gb	(ii)   Canllawiau Statudol Drafft a Chod Ymarfer

en-gb	The draft statutory guidance and code of practice have been combined into the same document, as many of the requirements apply to both regulated adoption service providers and local authority adoption service providers (these are contained within Parts 5 to 8 of the draft Regulations).
cy-gb	Mae'r canllawiau statudol drafft wedi'u cyfuno â'r cod ymarfer i greu un ddogfen, gan fod nifer o'r gofynion yn gymwys i ddarparwyr gwasanaeth mabwysiadu rheoleiddiedig a darparwyr gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol (maent wedi'u cynnwys yn Rhannau 5 i 8 o'r Rheoliadau drafft).

en-gb	The statutory guidance, required by section 29 of the 2016 Act, sets out how regulated adoption service providers may comply with the requirements imposed by regulations made under section 27 of the 2016 Act.
cy-gb	Mae'r canllawiau statudol, sy'n ofynnol gan adran 29 o Ddeddf 2016, yn nodi sut y gall darparwyr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig gydymffurfio â'r gofynion a osodir gan reoliadau a wneir o dan adran 27 o Ddeddf 2016.

en-gb	It also sets out how responsible individuals for those services may comply with the requirements placed on them by regulations made under section 28 of the 2016 Act.
cy-gb	Mae hefyd yn nodi sut y gall unigolion cyfrifol y gwasanaethau hynny  gydymffurfio â'r gofynion a osodir arnynt gan reoliadau a wneir o dan adran 28 o Ddeddf 2016.

en-gb	The code of practice, to be made under section 145 of the 2014 Act, sets out how local authority adoption service providers and their managers may comply with the requirements imposed by regulations made section 9 of under the 2002 Act.
cy-gb	Mae'r cod ymarfer, sydd i'w wneud o dan adran 145 o Ddeddf 2014, yn nodi sut y gall darparwyr gwasanaeth mabwysiadu awdurdodau lleol a'u rheolwyr gydymffurfio â'r gofynion a osodir gan reoliadau a wneir o dan adran 9 o Ddeddf 2002.

en-gb	It is our intention that, wherever possible, the draft statutory guidance and code of practice will align with each other in supplementing the draft Regulations.
cy-gb	Ein bwriad, ble bynnag y bo hynny'n bosibl, yw bod y canllawiau statudol drafft a'r cod ymarfer yn cyd-fynd â'i gilydd er mwyn ategu'r Rheoliadau drafft.

en-gb	(iii)  Future of the independent review mechanism
cy-gb	(iii)  Dyfodol y mecanwaith adolygu annibynnol

en-gb	Independent reviews of determinations (IRDs) for adoption were first introduced in 2006, following implementation of the Adoption and Children Act 2002.
cy-gb	Cyflwynwyd adolygiadau annibynnol o benderfyniadau ar gyfer mabwysiadu am y tro cyntaf yn 2006, yn dilyn gweithredu Deddf Mabwysiadu a Phlant 2002.

en-gb	In 2010 they were extended to fostering.
cy-gb	Yn 2010 estynnwyd yr adolygiadau i gynnwys maethu.

en-gb	The review process is governed by the Independent Review of Determinations (Adoption and Fostering) (Wales) Regulations 2010.
cy-gb	Caiff y broses adolygu ei rheoli gan Reoliadau Adolygu Penderfyniadau'n Annibynnol (Mabwysiadu a Maethu) (Cymru) 2010.

en-gb	These regulations require the Welsh Ministers, on receipt of an application for review, to constitute a panel, and set out the review panel’s membership and functions, and the timetable to be followed.
cy-gb	Mae'r rheoliadau hyn yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru sefydlu panel, ar ôl iddynt gael cais am adolygiad, a nodi aelodau'r panel adolygu a'i swyddogaethau, a'r amserlen sydd i'w dilyn.

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2002/38/pdfs/ukpga_20020038_en.pdf
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2002/38/pdfs/ukpga_20020038_en.pdf

en-gb	http://www.legislation.gov.uk/wsi/2010/746/pdfs/wsi_20100746_mi.pdf
cy-gb	http://www.legislation.gov.uk/wsi/2010/746/pdfs/wsi_20100746_mi.pdf

en-gb	The Independent Review Mechanism (IRM) was set up in 2010 to manage the process by which prospective or approved adopters, and prospective or existing foster carers, can seek a review of a ‘qualifying determination’ made by their adoption or fostering services provider, whether an independent agency or a local authority.
cy-gb	Sefydlwyd y Mecanwaith Adolygu Annibynnol yn 2010 er mwyn rheoli’r broses y gallai darpar fabwysiadwyr neu fabwysiadwyr sydd wedi'u cymeradwyo, a darpar ofalwyr maeth neu ofalwyr maeth presennol, ei defnyddio i wneud cais am adolygiad yn dilyn ‘penderfyniad cymhwyster’ a wnaed gan eu darparwr gwasanaethau mabwysiadu neu faethu, boed yn asiantaeth annibynnol neu’n awdurdod lleol.

en-gb	Qualifying determinations are made by adoption agencies  where the agency is proposing not to approve an individual as a prospective adopter, or to terminate or change the individual’s terms of approval.
cy-gb	Caiff penderfyniadau cymhwyster eu gwneud gan asiantaethau mabwysiadu, pan fo’r asiantaeth yn cynnig peidio â chymeradwyo unigolyn fel darpar fabwysiadwr, neu’n cynnig dod â thelerau cymeradwyo unigolyn i ben neu eu newid.

en-gb	An adoption agency may be a local authority or a registered adoption society (section 2(1) of the Adoption and Children Act 2002).
cy-gb	Gall asiantaeth fabwysiadu fod yn awdurdod lleol neu'n gymdeithas fabwysiadu gofrestredig (adran 2(1) o Ddeddf Mabwysiadu a Phlant 2002).

en-gb	The IRM has three functions in relation to adoption:
cy-gb	Mae gan y Mecanwaith Adolygu Annibynnol dair swyddogaeth mewn perthynas â mabwysiadu:

en-gb	to consider a recommendation made under the 2005 Regulations that the applicant is not suitable to adopt a child
cy-gb	ystyried argymhelliad a wnaed o dan Reoliadau 2005 nad yw ymgeisydd yn addas i fabwysiadu plentyn

en-gb	to consider a recommendation made under the 2005 Regulations that the applicant is no longer suitable to adopt a child
cy-gb	ystyried argymhelliad a wnaed o dan Reoliadau 2005 nad yw’r ymgeisydd yn addas mwyach i fabwysiadu plentyn

en-gb	to consider a recommendation made under the Access to Information (PostCommencement Adoptions) (Wales) Regulations 2005.
cy-gb	ystyried argymhelliad a wnaed o dan Reoliadau Mynediad i Wybodaeth (Mabwysiadu Ôl-gychwyn) (Cymru) 2005.

en-gb	The review process is carried out by a review panel which is completely independent of the adoption agency concerned.
cy-gb	Y panel adolygu sy'n cynnal y broses adolygu ac mae'r panel yn gwbl annibynnol ar yr asiantaeth fabwysiadu o dan sylw.

en-gb	The function of the independent review panel is to consider each case anew and to make a recommendation to the adoption agency.
cy-gb	Swyddogaeth y panel adolygu annibynnol yw ystyried pob achos o'r newydd a gwneud argymhelliad i'r asiantaeth fabwysiadu.

en-gb	This is not an appeals process, and the review panel cannot overturn the adoption agency’s qualifying determination.
cy-gb	Nid proses apelio yw hon, ac ni all y panel adolygu wrthdroi penderfyniad cymhwyster yr asiantaeth fabwysiadu.

en-gb	The final decision remains with the adoption agency decision maker.
cy-gb	Penderfynwr yr asiantaeth fabwysiadu fydd yn parhau i wneud y penderfyniad terfynol.

en-gb	Adoption disclosure
cy-gb	Datgelu gwybodaeth am fabwysiadu

en-gb	Under the Access to Information (Post-Commencement Adoptions) (Wales) Regulations 2005, the IRM can also consider adoption disclosure applications where an adoption agency is proposing that protected information from adoption records will be disclosed or withheld, contrary to the views expressed by the person the information is about.
cy-gb	O dan Reoliadau Mynediad i Wybodaeth (Mabwysiadu Ôl-gychwyn) (Cymru) 2005, gall y mecanwaith adolygu annibynnol hefyd ystyried ceisiadau i ddatgelu gwybodaeth am fabwysiadu pan fo'r asiantaeth fabwysiadu yn cynnig bod yr wybodaeth sydd wedi'i diogelu a ddaw o gofnodion mabwysiadu yn cael ei datgelu neu ei dal yn ôl, a hynny'n groes i'r farn a fynegwyd gan y person y mae'r wybodaeth yn ymwneud ag ef.

en-gb	‘Protected information’ is defined as information kept by an adoption agency, which is about an adopted person, and which includes identifying information.
cy-gb	Mae 'gwybodaeth sydd wedi'i diogelu' wedi ei diffinio fel gwybodaeth a gedwir gan asiantaeth fabwysiadu, sy'n ymwneud â pherson sydd wedi'i fabwysiadu, ac sy'n cynnwys gwybodaeth sy'n ei gwneud yn hawdd adnabod y person.

en-gb	A qualifying determination in relation to disclosure can be:
cy-gb	Gall penderfyniad cymhwyster mewn perthynas â datgeliad fod:

en-gb	a decision not to proceed with an application for disclosure of protected information, for whatever reason
cy-gb	yn benderfyniad i beidio â bwrw ymlaen â chais i ddatgelu gwybodaeth sydd wedi'i diogelu, am ba reswm bynnag

en-gb	a decision not to disclose protected information to the applicant, even though the person the information concerned has agreed to its disclosure
cy-gb	yn benderfyniad i beidio â datgelu gwybodaeth sydd wedi'i diogelu i'r ymgeisydd, er bod y person y mae'r wybodaeth yn ymwneud ag ef wedi cytuno i ddatgelu'r wybodaeth o dan sylw

en-gb	a decision to disclose information where the person the information concerned has expressed a view that they do not want the information disclosed (here the subject of the information is the applicant).
cy-gb	yn benderfyniad i ddatgelu gwybodaeth pan fo'r person y mae'r wybodaeth yn ymwneud ag ef wedi nodi nad yw'n dymuno i'r wybodaeth honno gael ei datgelu (yn y fan hon, yr ymgeisydd yw testun yr wybodaeth).

en-gb	Independent Review Mechanism
cy-gb	Mecanwaith adolygu annibynnol

en-gb	From 1 April 2010, the Welsh Government outsourced the IRM to preserve operational independence.
cy-gb	O 1 Ebrill 2010 ymlaen, anfonodd Llywodraeth Cymru gontract y Mecanwaith Adolygu Annibynnol yn allanol er mwyn sicrhau ei fod yn parhau i weithredu’n annibynnol.

en-gb	The IRM is currently managed by Children in Wales, under contract to the Welsh Government.
cy-gb	Plant yng Nghymru sy'n rheoli'r Mecanwaith Adolygu Annibynnol ar hyn o bryd, a hynny o dan gontract i Lywodraeth Cymru.

en-gb	Further details about the IRM may be found at http://irm.cymru/.
cy-gb	I gael rhagor o wybodaeth am y mecanwaith adolygu annibynnol ewch i http://irm.cymru/cy.

en-gb	This site is written for applicants and agencies, and explains the different types of qualifying determinations, the application process and what IRM panels do.
cy-gb	Mae'r wefan wedi'i llunio ar gyfer ymgeiswyr ac asiantaethau, ac mae'n esbonio'r gwahanol fathau o benderfyniadau o gymhwyster, y broses ar gyfer gwneud cais a'r hyn y mae paneli'r mecanwaith adolygu annibynnol yn ei wneud.

en-gb	It also contains the IRM’s annual reports.
cy-gb	Yno hefyd gallwch weld adroddiadau blynyddol y mecanwaith adolygu annibynnol.

en-gb	The case for change
cy-gb	Yr achos o blaid newid

en-gb	The Welsh Government hosted two workshops with key stakeholders in June 2016, in South and North Wales, to discuss the future of the IRD and any changes which might be needed to the regulations and guidance.
cy-gb	Cynhaliodd Llywodraeth Cymru ddau weithdy gyda rhanddeiliaid allweddol ym mis Mehefin 2016, yn Ne a Gogledd Cymru, er mwyn trafod dyfodol yr adolygiadau annibynnol o benderfyniadau ac unrhyw newidiadau posibl i’r rheoliadau a'r canllawiau.

en-gb	The IRD process was also discussed at a joint meeting of the Fostering and Adoption Technical Groups which helped us prepare this consultation.
cy-gb	Trafodwyd proses yr adolygiadau annibynnol o benderfyniadau hefyd mewn cyfarfod ar y cyd o Grwpiau Technegol Maethu a Mabwysiadu a gwnaeth y trafodaethau hynny ein helpu i baratoi’r ymgynghoriad hwn.

en-gb	The Welsh Government is grateful to those who took part in those initial discussions, which have helped inform this consultation.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn ddiolchgar i’r rhai a gymerodd ran yn y trafodaethau cychwynnol hynny, a fu’n help i lywio’r ymgynghoriad hwn.

en-gb	IRDs were introduced to:
cy-gb	Cyflwynwyd adolygiadau annibynnol o benderfyniadau er mwyn:

en-gb	increase public confidence in the transparency of the approvals process for both prospective adoptive parents and prospective foster carers
cy-gb	gwella hyder y cyhoedd yn nhryloywder y broses gymeradwyo ar gyfer darpar rieni sy'n mabwysiadu a darpar ofalwyr maeth

en-gb	introduce an independent element to the review process
cy-gb	cyflwyno elfen annibynnol i’r broses adolygu,

en-gb	encourage more people to consider adoption or fostering and apply to become foster carers or adopters.
cy-gb	annog mwy o bobl i ystyried mabwysiadu neu faethu ac ymgeisio i fod yn ofalwyr maeth neu'n fabwysiadwyr.

en-gb	In the case of adoption, the IRM promotes the rights of children through providing suitable adoptive parents for children who will never be able to live with their birth family.
cy-gb	Yn achos mabwysiadu, mae'r mecanwaith adolygu annibynnol yn hyrwyddo hawliau plant drwy ddarparu rhieni addas sy'n mabwysiadu ar gyfer y plant hynny na fyddant byth yn gallu byw gyda'u teulu biolegol.

en-gb	Adoption provides a stable family environment for children who otherwise would be at risk of exclusion, poverty and reduced life chances.
cy-gb	Mae mabwysiadu yn rhoi amgylchedd teuluol sefydlog i blant a fyddai fel arall mewn perygl o gael eu hallgáu, o fyw mewn tlodi a chael llai o gyfleoedd mewn bywyd.

en-gb	Welsh Government policy is to encourage people from a variety of backgrounds to consider adoption, and also to encourage more Welsh-speaking prospective adopters.
cy-gb	Polisi Llywodraeth Cymru yw annog pobl o amrywiol gefndiroedd i ystyried mabwysiadu, a hefyd annog mwy o ddarpar fabwysiadwyr sy'n gallu siarad Cymraeg.

en-gb	By providing an independent review mechanism when a prospective adopter’s terms of approval are changed or terminated (or the individual’s application is turned down), the IRM helps ensure that nobody is excluded without due consideration and review.
cy-gb	Drwy ddarparu mecanwaith adolygu annibynnol pan fydd telerau cymeradwyo darpar fabwysiadwr yn newid neu'n dod i ben (neu os bydd cais yr unigolyn yn cael ei wrthod), mae’r mecanwaith adolygu annibynnol yn helpu i sicrhau bod pawb yn cael eu hystyried a’u hadolygu’n briodol cyn iddynt gael eu heithrio.

en-gb	Since 2010 the IRM has been contracted out and subject to a competitive tendering process which has included careful consideration of the overall cost and value for money of running the service in line with the regulations.
cy-gb	Ers 2010, mae'r mecanwaith adolygu annibynnol wedi bod ar gontract allanol ac yn destun proses dendro gystadleuol sydd wedi cynnwys rhoi ystyriaeth gofalus i’r gost gyffredinol o gynnal y gwasanaeth yn unol â’r rheoliadau ac ystyried a yw'n cynnig gwerth am arian.

en-gb	We know, from feedback from applicants, panel members and adoption agencies, that the IRM is valued for its independence and its role in providing quality assurance of decisions taken by fostering and adoption panels.
cy-gb	Rydym yn gwybod, o’r adborth gan ymgeiswyr, aelodau panel ac asiantaethau mabwysiadu, bod y mecanwaith adolygu annibynnol yn cael ei werthfawrogi oherwydd ei fod yn annibynnol ac am ei rôl o ran darparu sicrwydd ansawdd i'r penderfyniadau a wneir gan baneli mabwysiadu a maethu.

en-gb	Applicants particularly value the transparency of the review process and the feeling that they and their concerns have been properly heard.
cy-gb	Yn benodol, mae ymgeiswyr yn gwerthfawrogi tryloywder y broses adolygu a’r teimlad bod rhywun wedi gwrando arnyn nhw a’u pryderon.

en-gb	The findings and recommendations from IRM panels also contribute to learning and good practice for adoption agencies and practitioners.
cy-gb	Mae canfyddiadau ac argymhellion paneli'r mecanwaith adolygu annibynnol hefyd yn cyfrannu at yr hyn a gaiff ei ddysgu i asiantaethau ac ymarferwyr mabwysiadu ac yn cyfrannu at eu harferion da.

en-gb	However, feedback received suggested that the IRM is an expensive service to run in relation to the limited number of applications received and reviews undertaken each year.
cy-gb	Fodd bynnag, roedd yr adborth hefyd yn awgrymu bod y mecanwaith adolygu annibynnol yn wasanaeth costus i'w redeg o ystyried y nifer cyfyngedig o geisiadau a geir bob blwyddyn a nifer yr adolygiadau a gynhelir bob blwyddyn.

en-gb	As the IRM is demand-led, the actual number of applications and reviews varies from year to year.
cy-gb	Gan fod y mecanwaith adolygu annibynnol yn cael ei arwain gan alw, mae gwir nifer y ceisiadau a’r adolygiadau yn amrywio o un flwyddyn i’r llall.

en-gb	From 2010-11 to 2014-15, eight applications a year proceeded to review.
cy-gb	O 2010-11 i 2014-15, symudodd wyth cais y flwyddyn ymlaen i gael eu hadolygu.

en-gb	In 2015-16 this reduced to five, and in 2016-17 there were six reviews.
cy-gb	Yn 2015-16 gostyngodd y rhif hwn i bump, ac yn 2016-17 cynhaliwyd chwe adolygiad.

en-gb	In 201718, ten applications were received and six proceeded to review (with a seventh pending at the end of the financial year).
cy-gb	Yn 2017-18, cafwyd deg cais ac aeth chwech ymlaen i gael eu hadolygu (a disgwylir y seithfed  adolygiad ar ddiwedd y flwyddyn ariannol).

en-gb	The costs for the IRM fall into two parts:
cy-gb	Mae costau’r mecanwaith adolygu annibynnol yn rhannu’n ddwy ran:

en-gb	a fixed element to run the service, and a cost per review.
cy-gb	elfen benodedig i redeg y cynllun, a chost fesul adolygiad.

en-gb	Allowing for six reviews in 2017-18, the total cost of the service was around £58,000.
cy-gb	Gan ganiatáu i chwe adolygiad gael eu cynnal yn 2017-18, cyfanswm cost y gwasanaeth oedd tua £58,000.

en-gb	Concern was expressed about value for money, and whether cases were coming for review unnecessarily – i.e. that this was an expensive way of dealing with issues that could be addressed earlier in the assessment / decision-making process.
cy-gb	Mynegwyd pryder ynghylch gwerth am arian, ac a oedd achosion yn cael eu cyflwyno ar gyfer adolygiad yn ddiangen – hy roedd hyn yn ffordd gostus o ddelio â materion y gellid ymdrin â nhw yn gynharach yn y broses asesu / o wneud penderfyniadau.

en-gb	Adoption agencies are expected to contribute to a proportion of the review costs – currently £3,403 per review.
cy-gb	Disgwylir i asiantaethau mabwysiadu gyfrannu tuag at gyfran o’r costau adolygu - sydd ar hyn o bryd yn £3,403 fesul adolygiad.

en-gb	Various reasons have been put forward for the decline in applications for review.
cy-gb	Mae nifer o resymau wedi cael eu crybwyll am y gostyngiad yn nifer y ceisiadau am adolygiad.

en-gb	It may be linked to more robust assessments and better decision making.
cy-gb	Mae’n bosibl bod yr asesiadau sydd bellach yn fwy cadarn a bod y broses o wneud penderfyniadau wedi cyfrannu at y gostyngiad.

en-gb	It may be that new complaints procedures, with a built-in element of independence, have given potential applicants an alternative route for having their concerns heard.
cy-gb	Efallai bod gweithdrefnau cwyno newydd, sy’n cyflwyno elfen o annibyniaeth, yn cynnig ffordd arall i ddarpar ymgeiswyr fynegi eu pryderon.

en-gb	The IRM does not preclude people from using an adoption agency’s complaints procedures, and feedback from IRM panels suggests that their main value is that applicants feel listened to and that their concerns are heard.
cy-gb	Nid yw’r mecanwaith adolygu annibynnol yn rhwystro pobl rhag defnyddio gweithdrefnau cwyno'r asiantaeth fabwysiadu, ac mae adborth gan baneli'r mecanwaith adolygu annibynnol yn awgrymu mai'r hyn y mae'r ymgeiswyr yn ei werthfawrogi fwyaf yw teimlo bod rhywun yn gwrando arnyn nhw a'u pryderon.

en-gb	There have, to date, been no applications to the IRM in respect of adoption disclosure.
cy-gb	Hyd yn hyn, nid yw'r mecanwaith adolygu annibynnol wedi cael unrhyw gais mewn perthynas â datgelu gwybodaeth am fabwysiadu.

en-gb	However, if changes are made to the IRM, then alternative provision will need to be made for any potential applications on these grounds.
cy-gb	Fodd bynnag, os bydd y mecanwaith adolygu annibynnol yn cael ei newid, bydd angen gwneud darpariaeth amgen ar gyfer unrhyw geisiadau posibl ar y seiliau hyn.

en-gb	The Welsh Government is seeking views on the future of independent reviews of determinations and the IRM.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru am glywed eich barn ar ddyfodol adolygiadau annibynnol o ddyfarniadau a’r mecanwaith adolygu annibynnol.

en-gb	We would welcome your views on whether, in the longer term, there is a need to retain a system of independent reviews or whether there are alternative mechanisms which could be put in place to ensure that approved adopters /prospective adopters who disagree with decisions about their terms of approval can make their views known.
cy-gb	Byddem yn falch o glywed eich barn o ran a oes angen cadw system o adolygu annibynnol yn yr hirdymor, neu a oes yna fecanweithiau eraill a allai gael eu defnyddio er mwyn sicrhau bod mabwysiadwyr sydd wedi'u cymeradwyo / darpar fabwysiadwyr sy'n anghytuno â phenderfyniadau am eu telerau cymeradwyo yn gallu sicrhau bod eu safbwyntiau'n cael eu clywed.

en-gb	Various suggestions were put forward during the initial workshops.
cy-gb	Cafwyd nifer o awgrymiadau yn ystod y gweithdai cychwynnol.

en-gb	These included:
cy-gb	Gan gynnwys:

en-gb	Retaining the current system of independent review panels, on the grounds that it works well and provides applicants with a way of ensuring that their views and concerns have been heard in an appropriate way.
cy-gb	Cadw'r system bresennol o baneli adolygu annibynnol, ar y sail ei bod yn gweithio’n dda ac yn cynnig ffordd i ymgeiswyr sicrhau bod eu safbwyntiau a’u pryderon yn cael eu clywed mewn ffordd briodol.

en-gb	On this view, user satisfaction and the independence of the review process is more important than the cost.
cy-gb	Fel hyn, mae bodlonrwydd y defnyddiwr ac annibyniaeth y broses adolygu yn bwysicach na'r gost.

en-gb	Investing in improvement to the way adoption agencies and local authorities handle applications from prospective adopters, and how they make and communicate decisions to approved adopters / prospective adoptive parents.
cy-gb	Buddsoddi i wella’r ffordd y mae asiantaethau mabwysiadu ac awdurdodau lleol yn delio â cheisiadau gan ddarpar fabwysiadwyr, a sut y maent yn gwneud penderfyniadau ac yn eu cyfleu i fabwysiadwyr sydd wedi'u cymeradwyo / darpar fabwysiadwyr.

en-gb	Practice guidance for adoption agencies may help with this.
cy-gb	Gallai canllawiau ymarfer ar gyfer asiantaethau mabwysiadu helpu gyda'r gwaith hwn.

en-gb	In this scenario, the number of independent reviews would continue to reduce over time and the need for the IRM would diminish.
cy-gb	Mewn sefyllfa o'r fath, byddai nifer yr adolygiadau annibynnol yn parhau i ostwng dros amser a byddai’r angen am y mecanwaith adolygu annibynnol yn lleihau hefyd.

en-gb	Replacing the current panel system with a lighter touch approach perhaps involving just one independent reviewer.
cy-gb	Disodli’r system gyfredol o baneli adolygu gyda dull symlach, sy'n cynnwys un adolygydd annibynnol efallai.

en-gb	In this scenario, there might still be a central list of suitably qualified reviewers, who could be called upon to review a qualifying determination on an individual basis.
cy-gb	Mewn sefyllfa o'r fath, efallai y byddai rhestr ganolog o adolygwyr cymwys addas yn bodoli o hyd, a byddai modd galw arnynt yn unigol i adolygu penderfyniad cymhwyster.

en-gb	Although this would reduce the actual cost of each review, there would still be a need for an organisation to consider applications, maintain the central list and undertake other administration.
cy-gb	Er y byddai hyn yn lleihau gwir gost pob adolygiad, byddai angen o hyd i sefydliad ystyried ceisiadau, cynnal y rhestr ganolog a gwneud gwaith gweinyddol arall.

en-gb	Setting up a system whereby another adoption agency or local authority undertook a review of a qualifying determination where requested.
cy-gb	Sefydlu system sy'n golygu bod asiantaeth fabwysiadu neu awdurdod lleol yn cynnal adolygiad o benderfyniad cymhwyster pan ofynnir iddynt wneud hynny.

en-gb	This review might be undertaken by the other provider’s decision maker.
cy-gb	Gallai penderfynwr y darparwr arall gwblhau'r adolygiad hwn.

en-gb	This would incur less cost overall, but there would potentially be an additional burden on decision makers.
cy-gb	Byddai hynny’n arwain at lai o gostau yn gyffredinol, ond mae'n bosibl y byddai'n rhoi rhagor o bwysau ar benderfynwyr.

en-gb	It might also work better for local authorities than for adoption agencies, which are in competition with each other for prospective adopters, and might not wish to share data.
cy-gb	Hefyd efallai y byddai’n gweithio’n well i awdurdodau lleol nag asiantaethau mabwysiadu, sydd yn cystadlu yn erbyn ei gilydd am ddarpar fabwysiadwyr, ac o ganlyniad, mae’n bosibl na fyddant yn dymuno rhannu data.

en-gb	Removing the entitlement to an independent review altogether, so that approved adopters and prospective adoptive parents who wished to challenge a qualifying determination would need to rely on the adoption agency or local authority’s complaints and representations policy.
cy-gb	Tynnu'r hawl i gael adolygiad annibynnol yn llwyr, fel y byddai angen i fabwysiadwyr sydd wedi'u cymeradwyo a darpar rieni maeth a oedd yn dymuno herio penderfyniad cymhwyster ddibynnu ar bolisi cwyno a sylwadau yr asiantaeth fabwysiadu neu'r awdurdod lleol.

en-gb	The draft Regulations require both regulated adoption service providers and local authority adoption service providers to put in place a complaints policy and procedure.
cy-gb	Mae’r Rheoliadau drafft yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig a darparwyr gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol sefydlu polisi a gweithdrefn gwyno.

en-gb	These requirements could potentially be strengthened to include a requirement for an independent element in cases where a complaint is made about a qualifying determination.
cy-gb	Mae’n bosibl y gellid atgyfnerthu’r gofynion hyn drwy gynnwys gofyniad am elfen annibynnol mewn achosion pan fo cwyn wedi'i gwneud am benderfyniad cymhwyster.

en-gb	Local authorities already have established complaints procedures which include an independent element if the complaint cannot be resolved at an early stage.
cy-gb	Mae awdurdodau lleol eisoes wedi sefydlu gweithdrefn gwyno sy’n cynnwys elfen annibynnol os nad oes modd datrys y gŵyn yn gynnar yn y broses.

en-gb	Significant regulatory changes
cy-gb	Newidiadau rheoleiddiol sylweddol

en-gb	The explanatory note to the draft Adoption Services (Service Providers and Responsible Individuals) and Local Authority Adoption Services (Wales) Regulations 2019 describes what each of their constituent Parts do, so this detail is not replicated here.
cy-gb	Mae'r nodyn esboniadol i Reoliadau Gwasanaethau Mabwysiadu (Darparwyr Gwasanaethau ac Unigolion Cyfrifol) a Gwasanaethau Mabwysiadu Awdurdodau Lleol (Cymru) 2019 drafft yn disgrifio beth yn union y mae pob rhan o'r rheoliadau yn ei wneud. Nid yw'r manylion hynny’n cael eu hailadrodd yma.

en-gb	There are, however, some aspects of these draft Regulations which we would particularly like to draw to your attention:
cy-gb	Serch hynny, hoffem dynnu eich sylw yn benodol at rai agweddau ar y Rheoliadau drafft:

en-gb	Part 2 – Exceptions
cy-gb	Rhan 2 - Eithriadau

en-gb	Draft Regulation 4 prescribes that the following services are not to be treated as an adoption service:
cy-gb	Mae rheoliad 4 drafft yn rhagnodi nad yw'r gwasanaethau canlynol i'w trin fel gwasanaeth mabwysiadu:

en-gb	the provision of a service in relation to adoption by a solicitor or barrister in the course of legal activity.
cy-gb	darparu gwasanaeth mewn perthynas â mabwysiadu gan gyfreithiwr neu fargyfreithiwr yng nghwrs gweithgaredd cyfreithiol.

en-gb	the provision of services to enable groups of adoptive children, adoptive parents and birth parents or former guardians of an adoptive child to discuss matters relating to adoption.
cy-gb	darparu gwasanaethau i alluogi grwpiau o blant sy'n cael eu mabwysiadu, rhieni sy'n mabwysiadu a rhieni biolegol neu gyn-warcheidwaid plentyn sy'n cael ei fabwysiadu i drafod materion sy’n ymwneud â mabwysiadu.

en-gb	These groups have been excepted as we consider that discussion forums and self-help groups exist to provide a platform for people affected by adoption to share their experiences and to advise and listen to their peers;
cy-gb	Mae'r grwpiau hyn wedi cael eu heithrio oherwydd bod fforymau trafod a grwpiau hunangymorth yn bodoli er mwyn rhoi llwyfan i bobl sydd wedi'u heffeithio gan fabwysiadu i rannu eu profiadau a chynghori a gwrando ar eu cyfoedion;

en-gb	and that the role of a facilitator is therefore to encourage and enable (through practical means) individuals to help themselves.
cy-gb	a rôl yr hwylusydd felly yw annog a galluogi unigolion (drwy ddulliau ymarferol) i helpu eu hunain.

en-gb	We feel that those facilitators are not therefore directly providing adoption support services.
cy-gb	Felly, ein barn ni, yw nad yw'r hwyluswyr hynny'n darparu unrhyw wasanaethau cymorth mabwysiadu yn uniongyrchol.

en-gb	the provision of respite care to an adoptive child or an adoptive parent by a registered care home service or domiciliary support service.
cy-gb	darparu gofal seibiant i blentyn sy'n cael ei fabwysiadu neu riant sy'n mabwysiadu gan wasanaeth cartref gofal neu wasanaeth cymorth cartref cofrestredig

en-gb	the provision of respite care in relation to adoption consisting of registered child minding or day care.
cy-gb	darparu gofal seibiant mewn perthynas â mabwysiadu sy’n cynnwys gwarchod plant neu ofal dydd cofrestredig

en-gb	We propose that providers of adoption support in the form of respite care (c and d) to adopted children should be registered and regulated in line with their primary business (e.g. as a provider of residential care to disabled children or as a child minder) rather than being caught additionally by the regime for regulated adoption services.
cy-gb	Rydym yn cynnig y dylai darparwyr cymorth mabwysiadu sy'n rhoi gofal seibiant (c a d) i blant sydd wedi'u mabwysiadu gael eu cofrestru a'u rheoleiddio yn unol â'u prif fusnes (ee fel darparwr gofal preswyl i blant anabl neu fel gwarchodwr plant) yn hytrach na'u bod yn dod o dan y weithdrefn ar gyfer gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig hefyd.

en-gb	the provision of adoption support services by a person (otherwise than in partnership with others) only under a contract for services with a regulated adoption service or a local authority adoption service.
cy-gb	darparu gwasanaethau cymorth mabwysiadu gan berson (ac eithrio mewn partneriaeth ag eraill) a hynny dim ond o dan gontract ar gyfer gwasanaethau gyda gwasanaeth mabwysiadu rheoleiddiedig; neu wasanaeth mabwysiadu awdurdod lleol.

en-gb	We do not consider that individuals who employ no staff and who are working under contract with a regulated adoption service or a local authority adoption service to provide adoption support services need to be registered themselves.
cy-gb	Nid ydym o'r farn y dylai unigolion nad ydynt yn cyflogi staff ac sy'n gweithio o dan gontract gyda gwasanaeth mabwysiadu rheoleiddiedig neu wasanaeth mabwysiadu awdurdod lleol i ddarparu gwasanaethau cymorth mabwysiadu fod wedi'u cofrestru eu hunain.

en-gb	The agency itself will be subject to the regulatory regime and will therefore be responsible for ensuring that such individuals operate in accordance with the appropriate safety and quality standards.
cy-gb	Bydd yr asiantaeth ei hun yn destun y weithdrefn rheoleiddiol ac felly'n gyfrifol am sicrhau bod unigolion o'r fath yn gweithredu yn unol â'r safonau diogelwch ac ansawdd priodol.

en-gb	To require them to be regulated directly would, in our view, be disproportionate in terms of requirements on them and on the service regulator.
cy-gb	Yn ein barn ni, byddai ei gwneud yn ofynnol iddynt gael eu rheoleiddio'n uniongyrchol yn anghymesur o ran y gofynion sydd arnyn nhw a'r gofynion sydd ar reoleiddiwr y gwasanaeth.

en-gb	This exception would also cover individual cross-border (England to Wales) providers as long as they are contracted to a registered adoption service or local authority adoption service in England.
cy-gb	Byddai'r eithriad hwn hefyd yn cynnwys darparwyr unigol trawsffiniol (Cymru a Lloegr) ar yr amod eu bod ar gontract i wasanaeth mabwysiadu cofrestredig neu wasanaeth mabwysiadu awdurdod lleol yn Lloegr.

en-gb	These individuals will also be registered with Ofsted.
cy-gb	Bydd yr unigolion hyn wedi'u cofrestru gydag Ofsted hefyd.

en-gb	These proposed exemptions mirror those in force in England under Regulation 4 of the Adoption Support Agencies (England) and Adoption Agencies (Miscellaneous Amendments) Regulations 2005 (SI 2005/2720).
cy-gb	Mae'r eithriadau arfaethedig hyn yn adlewyrchu'r rhai sydd mewn grym yn Lloegr o dan reoliad 4 o Reoliadau Asiantaethau Cymorth Mabwysiadu (Lloegr) ac Asiantaethau Mabwysiadu (Diwygiadau Amrywiol) 2005 (O.S. 2005/2720).

en-gb	We would also welcome your views as to whether it would be appropriate to include a further exception:
cy-gb	Byddem yn hoffi cael gwybod hefyd a ydych yn meddwl y byddai’n briodol cynnwys eithriad arall:

en-gb	for the provision of adoption services where these are provided incidentally to the main purpose of the service provider.
cy-gb	ar gyfer darparu gwasanaethau mabwysiadu sy’n cael eu darparu’n gysylltiedig â phrif ddiben y darparwr gwasanaeth.

en-gb	This might include a provider who is registered in England but finds that they need to carry out some incidental activity in Wales.
cy-gb	Gallai hyn gynnwys darparwr sydd wedi’i gofrestru yn Lloegr ond sy’n gweld bod angen iddo gynnal rhywfaint o weithgarwch cysylltiedig yng Nghymru.

en-gb	An example of this might be that a therapist is providing help to a child placed in England, and as part of the intervention, wants to visit and speak to the child’s sibling who lives in Wales.
cy-gb	Er enghraifft, pe bai therapydd yn rhoi cymorth i blentyn sydd wedi’i leoli yn Lloegr ac yn dymuno, fel rhan o’r ymyriad, ymweld â brawd neu chwaer y plentyn, sy’n byw yng Nghymru.

en-gb	This activity could be considered as merely incidental to adoption services provided in England.
cy-gb	Gallai hyn gael ei gyfrif yn rhywbeth sy’n gysylltiedig yn unig â’r gwasanaethau mabwysiadu a ddarperir yn Lloegr.

en-gb	A question is asked within the consultation response form, at the back of this document, as to whether these exemptions are appropriate and whether any further exemptions should be considered (and why).
cy-gb	Ar y ffurflen ymateb i’r ymgynghoriad, ar ddiwedd y ddogfen hon, rydym yn holi a yw'r eithriadau hyn yn briodol ac a oes angen ystyried unrhyw eithriadau pellach (a’r rhesymau dros hynny).

en-gb	Part 14 – Offences
cy-gb	RHAN 14 – Troseddau

en-gb	The regulations in Part 14 (offences) will be made using powers within sections 45 and 46 of the 2016 Act.
cy-gb	Caiff y rheoliadau yn Rhan 14 (troseddau) eu gwneud gan ddefnyddio'r pwerau o fewn adrannau 45 a 46 o Ddeddf 2016.

en-gb	Regulation 63(1) sets out which requirements, if not complied with by the regulated adoption service provider, will be treated as an offence.
cy-gb	Mae rheoliad 63(1) yn nodi pa ofynion a gaiff eu trin fel troseddau os na fydd y darparwr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig yn cydymffurfio â nhw.

en-gb	In addition, where a regulated adoption service provider fails to comply with certain other specified requirements, regulation 63(3) provides that this is an offence if the failure to comply results in the child being exposed to avoidable harm or significant risk of such harm or suffering a loss of money or property as a result of theft, misuse or misappropriation.
cy-gb	Yn ogystal, pan fo darparwr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig yn methu â chydymffurfio â gofynion penodol eraill, mae rheoliad 63(3) yn darparu bod hyn yn drosedd os yw’r methiant i gydymffurfio yn arwain at wneud y plentyn yn agored i niwed y gellir ei osgoi neu’n agored i risg sylweddol o niwed o’r fath neu’n agored i golli arian neu eiddo o ganlyniad i ddwyn, camddefnyddio neu gamberchnogi.

en-gb	The regulations seek to level the playing field in terms of the application of offences to non-local authority service providers.
cy-gb	Nod y rheoliadau yw creu sefyllfa fwy cyfartal o ran a yw troseddau yn gymwys i ddarparwyr gwasanaethau heblaw darparwyr awdurdodau lleol.

en-gb	Whilst some offences were specified in the 2005 Regulations (in relation to adoption support agencies), this was not the case for voluntary adoption agencies in the 2003 Regulations.
cy-gb	Er bod rhai troseddau wedi’u nodi yn Rheoliadau 2005 (mewn perthynas ag asiantaethau cymorth mabwysiadu) nid oedd hyn yn wir yn achos asiantaethau mabwysiadu gwirfoddol yn Rheoliadau 2003.

en-gb	We are therefore creating new offences in relation to voluntary adoption agencies, to enable a coherent enforcement regime.
cy-gb	Felly rydym yn creu troseddau newydd mewn perthynas ag asiantaethau mabwysiadu gwirfoddol, fel bod y gyfundrefn orfodi yn un gydlynol.

en-gb	These provisions are not replicated for local authority adoption service providers as there is already a regime in place for monitoring and inspection of local authority children’s services.
cy-gb	Nid yw'r darpariaethau hyn yn cael eu hailadrodd ar gyfer darparwyr gwasanaeth mabwysiadu awdurdod lleol oherwydd bod gweithdrefn yn ei lle eisoes ganddynt hwy ar gyfer monitro ac arolygu gwasanaethau plant awdurdodau lleol.

en-gb	Regulation 64 sets out which requirements, if not complied with by the responsible individual, will be treated as an offence.
cy-gb	Mae rheoliad 64 yn nodi pa ofynion a gaiff eu trin fel troseddau os na fydd yr unigolyn cyfrifol yn cydymffurfio â nhw.

en-gb	It is worth highlighting that, although failure to comply with a particular requirement in the draft Regulations may not be an offence, failure by a regulated adoption service provider to comply with any of the requirements placed upon them within Parts 3, 5, 6, 7 and 8 of the Regulations could be grounds for cancellation of their registration, under section 15 of the 2016 Act.
cy-gb	Mae’n werth nodi, er efallai nad yw methiant i gydymffurfio gyda gofyniad penodol yn y Rheoliadau drafft yn drosedd, y gallai methiant ar ran darparwr gwasanaeth mabwysiadu rheoleiddiedig i gydymffurfio ag unrhyw un o’r gofynion a osodir arnynt yn Rhannau 3, 5, 6, 7 ac 8 o'r Rheoliadau fod yn sail ar gyfer diddymu eu cofrestriad o dan adran 15 o Ddeddf 2016.

en-gb	A responsible individual’s failure to comply with any of the requirements contained within Parts 9 to 13 could be grounds for the cancellation of the designation of the responsible individual, under section 22 of the 2016 Act.
cy-gb	Gallai methiant ar ran unigolyn cyfrifol i gydymffurfio ag unrhyw un o’r gofynion yn Rhannau 9 i 13 o'r Rheoliadau fod yn sail i ddiddymu dynodiad yr unigolyn cyfrifol, o dan adran 22 o Ddeddf 2016.

en-gb	Penalty notices
cy-gb	Hysbysiadau cosb

en-gb	Whilst the draft Regulations set out which breaches of the requirements by regulated adoption service providers and responsible individuals are to be treated as offences, they do not make provision for penalty notices to apply.
cy-gb	Er bod y Rheoliadau drafft yn nodi pa achosion o dorri gofynion gan ddarparwyr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig ac unigolion cyfrifol sydd i’w trin fel troseddau, nid ydynt yn gwneud darpariaethau ar gyfer cymhwyso hysbysiadau cosb.

en-gb	During phase 2 of implementation, the Regulated Services (Penalty Notices) (Wales) Regulations 2017  established a penalty notice system, whereby Care Inspectorate Wales may issue a penalty to providers and responsible individuals of regulated services instead of bringing proceedings for certain offences.
cy-gb	Yn ystod cam 2 o'r broses weithredu, sefydlodd Rheoliadau Gwasanaethau Rheoleiddiedig (Hysbysiadau Cosb) (Cymru) 2017 system hysbysiadau cosb, lle y gallai Arolygiaeth Gofal Cymru roi cosb i ddarparwyr ac unigolion cyfrifol gwasanaethau rheoleiddiedig yn hytrach na dwyn achos ar gyfer troseddau penodol.

en-gb	The Regulated Services (Penalty Notices) (Wales) Regulations 2017 http://www.legislation.gov.uk/wsi/2017/1292/pdfs/wsi_20171292_mi.pdf
cy-gb	Rheoliadau Gwasanaethau Rheoleiddiedig (Hysbysiadau Cosb) (Cymru) 2017http://www.legislation.gov.uk/wsi/2017/1292/pdfs/wsi_20171292_mi.pdf

en-gb	Our policy intention is to extend this to phase 3 services, therefore enabling the same penalty notice system to apply to equivalent offences for regulated adoption service providers and responsible individuals.
cy-gb	Bwriad ein polisi yw estyn hyn i wasanaethau cam 3, gan felly galluogi'r un system hysbysiadau cosb i fod yn gymwys i droseddau cyfwerth ar gyfer darparwyr gwasanaethau mabwysiadu rheoleiddiedig ac unigolion cyfrifol.

en-gb	This is clearly illustrated within the table at Annex A (separate document) and your views are sought on this within the consultation response form at the end of this document.
cy-gb	Caiff hyn ei ddangos yn glir yn y Tabl yn Atodiad A (dogfen ar wahân) a gofynnwn am eich barn ar hyn yn y ffurflen ymateb i ymgynghoriad ar ddiwedd y ddogfen hon.

en-gb	Other requirements on the local authority adoption service providers
cy-gb	Gofynion eraill ar ddarparwyr gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol

en-gb	Additional requirements brought over from the 2007 Regulations into Part 18 of the draft Regulations include the requirement to open a child’s case record;
cy-gb	Mae'r gofynion ychwanegol sydd wedi trosglwyddo o Reoliadau 2007 i Ran 18 o'r Rheoliadau drafft yn cynnwys y gofyniad i agor cofnod achos plentyn;

en-gb	the services to be provided to birth parents;
cy-gb	y gwasanaethau i'w darparu i rieni biolegol;

en-gb	requirements on the service provider regarding the recruitment, preparation and approval of, and information for, adopters;
cy-gb	y gofynion ar ddarparwr gwasanaeth ynghylch recriwtio, paratoi a chymeradwyo mabwysiadwyr a darparu gwybodaeth iddynt;

en-gb	and support during disruption or likely disruption.
cy-gb	a chymorth yn ystod unrhyw gyfnod o amharu neu amharu tebygol.

en-gb	Consultation Response Form
cy-gb	Ffurflen Ymateb i'r Ymgynghoriad

en-gb	Organisation  (if applicable):
cy-gb	Sefydliad  (os yw'n berthnasol):

en-gb	Email / Telephone number:
cy-gb	E-bost / rhif ffôn:

en-gb	| Prosperity for All:
cy-gb	| Ffyniant i Bawb:

en-gb	the national strategy
cy-gb	y strategaeth genedlaethol

en-gb	the national strategy |
cy-gb	y strategaeth genedlaethol |

en-gb	Delivering prosperity for all is the mission of this Welsh Government
cy-gb	Nod Llywodraeth Cymru yw sicrhau ffyniant i bawb

en-gb	Prosperity is not just about material wealth – it is about every one of us having a good quality of life, and living in strong, safe communities.
cy-gb	Mae ffyniant yn golygu mwy na chyfoeth materol − mae’n golygu bod pob un ohonom yn cael bywyd o ansawdd da, ac yn byw mewn cymunedau cryf a diogel.

en-gb	Our long-term aim is to build a Wales that is prosperous and secure, healthy and active, ambitious and learning, and united and connected.
cy-gb	Ein nod hirdymor yw creu Cymru sy’n ffyniannus a diogel, sy’n iach ac egnïol, sy’n uchelgeisiol ac yn dysgu, ac sy’n unedig a chysylltiedig.

en-gb	Our Programme for Government, Taking Wales Forward, sets out the headline commitments we will deliver between now and 2021.
cy-gb	Mae ein Rhaglen Lywodraethu, Symud Cymru Ymlaen, yn nodi’r prif ymrwymiadau y byddwn yn eu gwireddu rhwng nawr a 2021.

en-gb	This strategy takes those key commitments, places them in a long-term context, and sets out how they fit with the work of the wider Welsh public service to lay the foundations for achieving prosperity for all.
cy-gb	Mae’r strategaeth hon yn edrych ar yr ymrwymiadau allweddol hynny, yn eu rhoi mewn cyd-destun hirdymor, ac yn amlinellu sut y maent yn cyd-fynd â’r gwaith y mae gwasanaeth cyhoeddus ehangach Cymru yn ei wneud i osod y sylfeini er mwyn sicrhau ffyniant i bawb.

en-gb	It acknowledges that how we deliver is just as important as what we deliver, and in order to make a real difference to people’s lives, we need to do things differently and involve people in shaping the services they use every day.
cy-gb	Mae’n cydnabod bod sut rydym yn mynd ati i gyflawni yr un mor bwysig â beth rydym yn ei gyflawni, ac er mwyn gwneud gwahaniaeth go iawn i fywydau pobl, bod angen inni wneud pethau’n wahanol a chynnwys pobl wrth inni fynd ati i lunio’r gwasanaethau y maen nhw’n eu defnyddio o ddydd i ddydd.

en-gb	We have produced this short, focused document to better direct the energy and resources of the whole public service.
cy-gb	Rydym wedi paratoi’r ddogfen fer hon, sydd â ffocws pendant, er mwyn rhoi cyfeiriad gwell i egni ac adnoddau’r gwasanaeth cyhoeddus cyfan.

en-gb	Working with the people of Wales, we will bring our combined efforts to bear on the most fundamental challenges the nation faces.
cy-gb	Drwy weithio gyda phobl Cymru, byddwn yn ymdrechu ar y cyd i fynd i’r afael â’r heriau mwyaf sy’n wynebu’r genedl.

en-gb	Many of the actions in the strategy will be delivered by the end of this Assembly term, others are about working in a much more collaborative and integrated way, designing solutions for the future – together.
cy-gb	Bydd y rhan fwyaf o’r camau gweithredu yn y strategaeth yn cael eu cyflawni erbyn diwedd tymor presennol y Cynulliad, ac mae eraill yn golygu y bydd gofyn gweithio ar lefel lawer mwy cydweithredol ac integredig, gan feddwl am atebion ar gyfer y dyfodol − gyda’n gilydd.

en-gb	This will involve a radically different way of working for us and our partners.
cy-gb	Bydd hyn yn golygu bod angen i ni a’n partneriaid weithio mewn ffordd gwbl wahanol.

en-gb	Although government is complex, our objective is simple – to help and support everyone to live healthy, prosperous and rewarding lives.
cy-gb	Er bod y llywodraeth yn gymhleth, mae’n nod yn un syml − helpu a chefnogi pawb i fyw bywydau iach, ffyniannus a gwerth chweil.

en-gb	Wales in the 21st century is a diverse place - people’s needs vary across the country and at different stages in their lives.
cy-gb	Mae Cymru yn yr 21ain Ganrif yn lle llawn amrywiaeth − mae anghenion pobl yn amrywio ar draws y wlad ac  ar adegau gwahanol o’u bywydau.

en-gb	As a nation, Wales has come a long way since devolution in 1999 – growing in confidence and asserting a distinctive Welsh identity in a way that would have been impossible before.
cy-gb	Fel cenedl, mae Cymru wedi dod yn bell ers datganoli ym 1999 — gan fagu hyder ac arddel hunaniaeth Gymreig arbennig mewn ffordd a fyddai wedi bod yn amhosibl cyn hynny.

en-gb	There is much to be proud of, but many challenges remain, and it is only by being honest about these that we can tackle them.
cy-gb	Mae llawer y gallwn fod yn falch ohono, ond mae llawer o heriau yn ein hwynebu o hyd, a dim ond drwy fod yn onest amdanynt y gallwn fynd i’r afael â nhw.

en-gb	We created and supported nearly 150,000 new jobs during the last government term.
cy-gb	Crëwyd a chefnogwyd bron 150,000 o swyddi newydd gennym yn ystod tymor diwethaf y llywodraeth.

en-gb	Still, too many people lack meaningful employment.
cy-gb	Er hynny, mae gormod o bobl o hyd heb gyflogaeth ystyrlon.

en-gb	This affects their health, and prevents them from reaching their full potential.
cy-gb	Mae hynny’n cael effaith ar eu hiechyd, ac yn eu hatal rhag gwireddu eu llawn botensial.

en-gb	Sometimes this is beyond their control, but this is where the whole of the public service needs to focus its efforts on helping people across Wales to prosper.
cy-gb	Weithiau mae hyn y tu hwnt i’w rheolaeth, ond dyna pam mae angen i’r gwasanaeth cyhoeddus cyfan ymdrechu i helpu pobl ym mhob cwr o Gymru i ffynnu.

en-gb	The NHS in Wales is employing more doctors and nurses, treating more people, and people are living longer.
cy-gb	Mae’r GIG yng Nghymru yn cyflogi mwy o feddygon a nyrsys, yn trin mwy o bobl, ac mae pobl yn byw yn hirach.

en-gb	But many people are affected by the stubborn legacy of ill-health.
cy-gb	Ond mae sgil-effeithiau ystyfnig afiechydon yn amharu ar fywydau nifer o bobl.

en-gb	The impact on people, families and the economy is vast.
cy-gb	Mae’r effaith ar bobl, teuluoedd a’r economi yn eang.

en-gb	We must break the cycle, and help everyone live longer, healthier lives.
cy-gb	Mae’n rhaid inni dorri’r cylch, a helpu pawb i fyw bywydau hirach ac iachach.

en-gb	Pupils’ results are improving, and the performance gap between rich and poor children is narrowing.
cy-gb	Mae canlyniadau disgyblion yn gwella, ac mae’r bwlch rhwng perfformiad y plant cyfoethocaf a’r plant tlotaf yn lleihau.

en-gb	We cannot accept that many children, and disproportionately those from disadvantaged backgrounds, leave school without the skills they need to get a job.
cy-gb	Mae nifer o blant, a nifer anghymesur o’r rheini o gefndiroedd difreintiedig, yn gadael yr ysgol heb y sgiliau y mae eu hangen arnynt i gael swydd, ac mae hynny’n annerbyniol.

en-gb	We need to instil ambition for learning into every one of our young people, and leave no one behind.
cy-gb	Mae angen inni feithrin uchelgais i ddysgu ym mhob un o’n pobl ifanc, a pheidio â gadael neb ar ôl.

en-gb	We have a strong record in driving up recycling rates, putting us first in the UK, second in Europe and third in the world.
cy-gb	Mae gennym hanes cryf o wella cyfraddau ailgylchu, sy’n ein rhoi ar y brig yn y DU, yn ail yn Ewrop ac yn drydydd yn y byd.

en-gb	However, climate change is set to continue, and this means we will have to reduce carbon emissions further, actively managing the risks that climate change presents to health, well-being and to communities.
cy-gb	Fodd bynnag, mae disgwyl i’r newid yn yr hinsawdd barhau, ac mae hynny’n golygu y bydd yn rhaid inni leihau allyriadau carbon ymhellach, gan fynd ati i reoli’r peryglon i iechyd, i lesiant ac i gymunedau yn sgil y newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Although Wales as a whole has grown strongly out of recession, there are areas of the country which have not seen the full benefits of growth.
cy-gb	Er bod Cymru yn gyffredinol wedi codi o’r dirwasgiad, mae rhai ardaloedd o’r wlad yn dal heb weld y manteision llawn a ddaw yn sgil twf.

en-gb	This has left some communities struggling to prosper and feeling isolated from other parts of Wales.
cy-gb	Mae hyn yn golygu bod rhai cymunedau yn dal i’w chael yn anodd ffynnu, a’u bod yn teimlo eu bod wedi’u hynysu oddi wrth rannau eraill o Gymru.

en-gb	Government has a key role in stimulating economic growth in areas of greatest need.
cy-gb	Mae gan y llywodraeth rôl allweddol i’w chwarae wrth ysgogi twf economaidd yn yr ardaloedd hynny sydd â’r anghenion mwyaf.

en-gb	Our communities remain a national asset, and we will invest to re-connect them, physically and digitally, to build a more united and connected nation.
cy-gb	Mae’n cymunedau’n parhau i fod yn gaffaeliaid i’n cenedl, a byddwn yn buddsoddi i’w hailgysylltu, yn ffisegol ac yn ddigidol, er mwyn creu cenedl sy’n fwy unedig a chysylltiedig.

en-gb	We know that secure employment makes it more likely that people will enjoy good health, education will shape people’s employment opportunities and people value the strength and quality of their local communities.
cy-gb	Gwyddom fod cyflogaeth ddiogel yn golygu bod pobl yn fwy tebygol o fwynhau iechyd da, bod addysg yn dylanwadu ar gyfleoedd pobl o ran cyflogaeth a bod pobl yn gwerthfawrogi cryfder ac ansawdd eu cymunedau lleol.

en-gb	Underlying all of this are complex and interdependent factors.
cy-gb	Yn sail i’r cyfan hyn y mae ffactorau cymhleth a rhyngddibynnol.

en-gb	To reflect this, we have developed this strategy, to join up the things we do that most affect people’s lives, recognising that government can only support people towards these goals by working differently.
cy-gb	I adlewyrchu hynny, rydym wedi datblygu’r strategaeth er mwyn sicrhau ein bod yn gweithio mewn ffordd gydgysylltiedig ar y pethau a wnawn sy’n cael yr effaith fwyaf ar fywydau pobl, gan gydnabod mai dim ond drwy weithio mewn ffordd wahanol y gall y llywodraeth helpu pobl i gyflawni’r nodau hyn.

en-gb	Key Themes
cy-gb	Themâu Allweddol

en-gb	Taking Wales Forward provided immediate clarity about the government’s pledges for this Assembly term.
cy-gb	Yn Symud Cymru Ymlaen, aed ati i egluro addewidion y llywodraeth ar gyfer tymor presennol y Cynulliad.

en-gb	Set out in four chapters, it outlined the main commitments that will make a difference to the people of Wales, despite the impact of a decade of cuts to the Welsh budget, and the uncertain impact of Brexit.
cy-gb	Dros bedair pennod, amlinellodd y prif ymrwymiadau a fydd yn gwneud gwahaniaeth i bobl Cymru, er gwaetha’r effaith y mae degawd o doriadau wedi’i chael ar gyllideb Cymru, ac effaith ansicr Brexit.

en-gb	The four key themes of this strategy are the same as those in Taking Wales Forward.
cy-gb	Mae pedair thema allweddol y strategaeth hon yr un fath â’r rheini yn Symud Cymru Ymlaen.

en-gb	We have set out our vision for each theme, showing how they will contribute to prosperity for all, and how delivering in a more integrated and collaborative way can enhance the well-being of the people of Wales.
cy-gb	Rydym wedi amlinellu’n gweledigaeth ar gyfer pob thema, gan ddangos sut y byddant yn cyfrannu at sicrhau ffyniant i bawb, a sut y gall cyflawni mewn ffordd fwy integredig a chydweithredol wella llesiant pobl Cymru.

en-gb	Prosperous and Secure – Our aim is to drive a Welsh economy which spreads opportunity and tackles inequality, delivering individual and national prosperity.
cy-gb	Ffyniannus a Diogel – Ein nod yw creu economi yng Nghymru sy’n cynnig cyfleoedd i bawb ac sy’n mynd i’r afael ag anghydraddoldeb, gan sicrhau ffyniant i unigolion ac i’n cenedl.

en-gb	We will enable people to fulfil their ambitions and enhance their well-being through secure and sustainable employment.
cy-gb	Byddwn yn galluogi pobl i wireddu eu huchelgais ac i wella eu llesiant drwy gyflogaeth ddiogel a chynaliadwy.

en-gb	We will break down the barriers many face to getting a job, and create the right environment for businesses to grow and thrive.
cy-gb	Byddwn yn chwalu’r rhwystrau y mae nifer yn eu hwynebu wrth ddod o hyd i swydd, ac yn creu’r amgylchedd iawn i fusnesau dyfu a ffynnu.

en-gb	Healthy and Active – Our aim is to improve health and well-being in Wales, for individuals, families and communities, helping us to achieve our ambition of prosperity for all, taking significant steps to shift our approach from treatment to prevention.
cy-gb	Iach ac Egnïol – Ein nod yw gwella iechyd a llesiant yng Nghymru, ar gyfer unigolion, teuluoedd a chymunedau, gan ein helpu i wireddu’n huchelgais i sicrhau ffyniant i bawb, a chymryd camau mawr i newid ein ffordd o weithio, gan newid y pwyslais o drin cyflyrau i atal cyflyrau.

en-gb	Ambitious and Learning – Our aim is to instil in everyone a passion to learn throughout their lives, inspiring them with the ambition to be the best they possibly can be.
cy-gb	Uchelgeisiol ac yn Dysgu – Ein nod yw creu’r awydd ym mhawb i ddysgu drwy gydol eu bywydau, a’u hysbrydoli i fod y gorau y gallant fod.

en-gb	A prosperous Wales needs creative, highly skilled and adaptable people, so our education from the earliest age willbe the foundation for a lifetime of learning and achievement.
cy-gb	Os ydym am weld Cymru yn ffynnu, mae angen pobl greadigol, sy’n fedrus iawn ac yn gallu addasu, felly bydd ein haddysg o’r oedran cynharaf un yn sylfaen i oes o ddysgu a chyflawni.

en-gb	United and Connected – Our aim is to build a nation where people take pride in their communities, in the Welsh identity and language, and in our place in the world.
cy-gb	Unedig a Chysylltiedig – Ein nod yw meithrin cenedl lle y mae pobl yn ymfalchïo yn eu cymunedau, yn yr hunaniaeth Gymreig a’r iaith Gymraeg, ac yn ein lle yn y byd.

en-gb	We are building the vital links that make it easier for people to come together, for the economy to grow, and for us to become a confident nation at ease with itself.
cy-gb	Rydym yn adeiladu’r cysylltiadau hanfodol sy’n ei gwneud yn haws i bobl ddod ynghyd, i’r economi dyfu, ac inni ddod yn genedl fwyfwy hyderus

en-gb	Priority Areas
cy-gb	Meysydd Blaenoriaeth

en-gb	In developing the strategy, we recognised five areas which emerged as having the greatest potential contribution to long-term prosperity and well-being.
cy-gb	Wrth ddatblygu’r strategaeth, nodwyd pum maes oedd â’r potensial mwyaf i gyfrannu at ffyniant a llesiant hirdymor.

en-gb	They reflect the times in people’s lives when they may be most in need of support, and when the right help can have a dramatic effect on their life course.
cy-gb	Maent yn adlewyrchu’r adegau hynny ym mywydau pobl pan fo angen y cymorth mwyaf arnynt, a phan all y cymorth cywir gael effaith ddramatig ar drywydd eu bywydau.

en-gb	They are priority areas where it has been shown that early intervention - tackling the root causes, rather than treating symptoms - pays dividends.
cy-gb	Maent yn feysydd blaenoriaeth lle ceir tystiolaeth bod ymyrraeth gynnar − mynd i’r afael â’r achosion creiddiol, yn hytrach na thrin y symptomau − yn talu ar ei ganfed.

en-gb	Only a fully co-ordinated response from public services can prevent problems escalating;
cy-gb	Dim ond os bydd gwasanaethau cyhoeddus yn ymateb mewn modd cwbl gydgysylltiedig y gellir atal problemau rhag gwaethygu;

en-gb	too often barriers between different services and organisations stand in the way of a truly preventative approach.
cy-gb	yn rhy aml mae rhwystrau rhwng gwasanaethau a sefydliadau gwahanol yn ein hatal rhag gweithio mewn ffordd wirioneddol ataliol.

en-gb	If we are to realise the full potential of the Well-being of Future Generations Act, then integration and collaboration between services, with an early intervention and people-centred approach, is essential to delivering long-term outcomes.
cy-gb	Os ydym am wireddu llawn botensial Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol a sicrhau canlyniadau hirdymor, mae’n hanfodol bod gwasanaethau’n cael eu hintegreiddio a’u bod yn cydweithredu, a’n bod yn ymyrryd yn gynnar ac yn mabwysiadu ffordd o weithio sy’n canolbwyntio ar bobl.

en-gb	This is a significant change, and therefore we have decided to place particular focus on five priority areas where we believe, by improving how services are delivered, there can be the greatest initial impact, paving the way for further action over the longer term.
cy-gb	Mae hwn yn newid mawr, ac felly rydym wedi penderfynu canolbwyntio’n benodol ar bum maes blaenoriaeth lle y credwn, drwy wella sut y mae gwasanaethau’n cael eu darparu, y gellir cael yr effaith gychwynnol fwyaf, gan fraenaru’r tir ar gyfer gamau pellach dros y tymor hwy.

en-gb	Housing:
cy-gb	Tai:

en-gb	the bedrock of living well is a good quality, affordable home which brings a wide range of benefits to health, learning and prosperity.
cy-gb	sylfaen byw’n dda yw cael cartref fforddiadwy o ansawdd da sy’n dod ag ystod eang o fanteision o ran iechyd, dysgu a ffyniant.

en-gb	Social Care:
cy-gb	Gofal Cymdeithasol:

en-gb	compassionate, dignified care plays a critical part in strong communities, ensures that people can be healthy and independent for longer, and is a significant economic sector in its own right.
cy-gb	mae gofal tosturiol ac urddasol yn rhan hanfodol o gymunedau cryf, yn sicrhau y gall pobl fod yn iach ac yn annibynnol am gyfnod hwy, ac mae’n sector economaidd pwysig ynddo’i hun.

en-gb	Mental Health:
cy-gb	Iechyd Meddwl:

en-gb	one in four people in Wales will experience mental ill health at some point in their lives, getting the right treatment at an early stage, coupled with greater awareness of conditions, can in many cases prevent long term adverse impacts.
cy-gb	bydd un o bob pedwar person yng Nghymru yn profi salwch meddwl ar ryw adeg yn ei fywyd. Mewn nifer o achosion, mae cael y driniaeth gywir yn gynnar, ynghyd â bod yn fwy ymwybodol o gyflyrau, yn gallu atal effeithiau niweidiol yn yr hirdymor.

en-gb	Skills and Employability:
cy-gb	Sgiliau a Chyflogadwyedd:

en-gb	the better people’s skills, the better their chances of getting fair, secure and rewarding employment, and the stronger the skills base is in Wales, the more chance we have of attracting new businesses and growing existing ones to improve prosperity.
cy-gb	y gorau yw sgiliau pobl, y mwyaf o obaith sydd ganddynt i gael cyflogaeth deg, ddiogel a gwerth chweil. Y cryfaf yw sylfaen sgiliau Cymru, y mwyaf o obaith sydd gennym i ddenu busnesau newydd a helpu’r rhai presennol i dyfu er mwyn gwella ffyniant.

en-gb	Early Years:
cy-gb	Y Blynyddoedd Cynnar:

en-gb	an individual’s experiences in childhood play a significant part in shaping their future, and are critical to their chances of going on to lead a healthy, prosperous and fulfilling life.
cy-gb	mae profiadau unigolyn yn ystod ei blentyndod yn chwarae rhan bwysig wrth lunio ei ddyfodol, ac maent yn hollbwysig

en-gb	These are by no means the limit of government’s activities, and we will not lose sight of the day to day running of vital public services, while adapting and improving them to reflect this new approach.
cy-gb	Ond nid dyma ben draw gweithgarwch y llywodraeth, ac ni fyddwn yn colli golwg ar sut y mae gwasanaethau cyhoeddus yn cael eu rhedeg o ddydd i ddydd, gan eu haddasu a’u gwella i adlewyrchu’r ffordd newydd hon o weithio.

en-gb	Working Differently
cy-gb	Gweithio mewn ffordd wahanol

en-gb	This strategy is far more than a list of actions that we will take.
cy-gb	Mae’r strategaeth hon yn llawer mwy na rhestr o’r camau y byddwn yn eu cymryd.

en-gb	This represents a new way of working, one that recognises the challenges we face today, the Wales we want for the future and the steps that need to be taken to make it a reality.
cy-gb	Mae’n amlinellu ffordd newydd o weithio, un sy’n cydnabod yr heriau rydym yn eu hwynebu heddiw, y Gymru a garem ei gweld yn y dyfodol, a’r camau sydd angen eu cymryd er mwyn ei gwireddu.

en-gb	The Well-being of Future Generations Act acknowledges the contribution that everyone can make and gives us a basis for driving a different kind of public service in Wales.
cy-gb	Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn cydnabod y cyfraniad y gall pawb ei wneud ac mae’n rhoi’r sylfaen inni fedru ysgogi gwasanaeth cyhoeddus o fath gwahanol yng Nghymru.

en-gb	At the heart of this strategy is a recognition that public services and voluntary sector partners want to work together towards common objectives, to focus on the needs of people, at all stages of their lives and in all parts of Wales.
cy-gb	Mae’r strategaeth hon yn cydnabod bod gwasanaethau cyhoeddus a phartneriaid yn y sector gwirfoddol yn awyddus i weithio gyda’i gilydd i gyflawni amcanion cyffredin, i ganolbwyntio ar anghenion pobl, ar bob adeg o’u bywydau ac ym mhob rhan o Gymru.

en-gb	There are already many innovations that support us working this way, such as the Public Service Boards which bring together all those delivering services in communities, to work with them to understand local needs and priorities and decide how they are best delivered.
cy-gb	Gwnaed nifer o ddatblygiadau eisoes sy’n ein helpu i weithio yn y ffordd hon, fel y Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus sy’n dwyn ynghyd bawb sy’n darparu gwasanaethau mewn cymunedau, i weithio gyda nhw i ddeall anghenion a blaenoriaethau lleol, a phenderfynu ar sut orau i’w darparu.

en-gb	Through the Valleys Taskforce we are gaining a clearer and deeper understanding about what people really want from their public services, and how we can respond to the barriers which can hinder those services.
cy-gb	Drwy Tasglu’r Cymoedd, rydym yn meithrin dealltwriaeth gliriach a dyfnach o’r hyn y mae pobl wir am ei gael gan eu gwasanaethau cyhoeddus, a sut y gallwn ymateb i’r pethau sy’n gallu llesteirio’r gwasanaethau hynny.

en-gb	Ultimately, the Taskforce is about how we can collectively support the aspirations of people, in one of the areas of greatest need in Wales - and how we should deliver services locally and seamlessly – messages that we will adopt more widely as we deliver this strategy.
cy-gb	Yn y pen draw, mae’r Tasglu yn edrych ar sut y gallwn fynd ati gyda’n gilydd i gefnogi dyheadau pobl, yn un o ardaloedd mwyaf anghenus Cymru − a sut y dylem ddarparu gwasanaethau yn lleol ac mewn modd di-dor. Byddwn yn mabwysiadu’r negeseuon hyn ar lefel ehangach wrth inni wireddu’r strategaeth hon.

en-gb	Local authorities will be an important partner in delivering this agenda.
cy-gb	Bydd awdurdodau lleol yn bartneriaid pwysig wrth gyflawni’r agenda hon.

en-gb	Achieving our ambitions for Wales will require a different relationship not just between the Welsh Government and local authorities, but also between local authorities themselves.
cy-gb	Bydd gwireddu ein huchelgais ar gyfer Cymru yn gofyn am berthynas wahanol, nid yn unig rhwng Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol, ond hefyd rhwng yr awdurdodau lleol eu hunain.

en-gb	It is only through closer working, on a consistent regional basis, that the resilience and responsiveness of services can be maintained in the future.
cy-gb	Dim ond drwy weithio’n agosach, ar sail ranbarthol ac mewn ffordd gyson, y gallwn gynnal cydnerthedd gwasanaethau yn y dyfodol a’u helpu i ymateb i anghenion.

en-gb	Focusing on the five priority areas will help us integrate these services and programmes better, and give clearer direction to our partners.
cy-gb	Bydd canolbwyntio ar y pum maes blaenoriaeth yn ein helpu i integreiddio’r gwasanaethau a’r rhaglenni hyn yn well, ac i bennu cyfeiriad clir ar gyfer ein partneriaid.

en-gb	More widely, we can draw on levers that we have as a government and use them to deliver our central goal of prosperity for all:
cy-gb	Ar lefel ehangach, gallwn fanteisio ar y pwerau ysgogi sydd gennym fel llywodraeth a’u defnyddio i gyflawni ein nod creiddiol, sef sicrhau ffyniant i bawb:

en-gb	planning, investment in infrastructure, procurement, and tax powers.
cy-gb	cynllunio, buddsoddi mewn seilwaith, caffael, a phwerau trethu.

en-gb	Planning decisions affect every area of a person’s life.
cy-gb	Mae penderfyniadau cynllunio yn effeithio ar bob agwedd ar fywyd yr unigoloyn.

en-gb	They determine where homes are built, where services are provided, and the quality of the local environment;
cy-gb	Maent yn penderfynu ble y caiff cartrefi eu hadeiladu, ble y caiff gwasanaethau eu darparu, ac ar ansawdd yr amgylchedd lleol;

en-gb	and they promote sustainable economic growth and access to open space.
cy-gb	ac maent yn hyrwyddo twf economaidd cynaliadwy a mynediad at fannau agored.

en-gb	The right planning system is critical to delivering our objectives in this strategy.
cy-gb	Rhaid wrth system gynllunio briodol er mwyn inni fedru cyflawni’r amcanion sydd gennym yn y strategaeth hon.

en-gb	The way we plan our capital investment decisions can have a big impact on the economy, help different organisations to deliver their services in a single place, and minimise the individual’s need to travel.
cy-gb	Mae sut rydym yn mynd ati i gynllunio’n penderfyniadau buddsoddi cyfalaf yn gallu cael effaith fawr ar yr economi. Mae hefyd yn helpu sefydliadau gwahanol i ddarparu eu gwasanaethau mewn un lle, ac yn golygu bod llai o angen i unigolyn deithio.

en-gb	Throughout this strategy we commit to co-locate services and this can only happen if we integrate the way that we make our investment decisions.
cy-gb	Drwy’r strategaeth hon ar ei hyd, rydym yn ymrwymo i gyd-leoli gwasanaethau, a dim ond drwy integreiddio’r ffordd rydym yn gwneud ein penderfyniadau buddsoddi y gall hynny ddigwydd.

en-gb	Each year, devolved public services spend £6 billion procuring products and services, with more of this than ever being spent in Wales.
cy-gb	Bob blwyddyn, mae gwasanaethau cyhoeddus datganoledig yn gwario £6 biliwn ar gaffael cynhyrchion a gwasanaethau, ac mae mwy o’r arian hwn yn cael ei wario yng Nghymru nag erioed o’r blaen.

en-gb	By planning better and understanding which products and services are bought over and over again, we can support small and medium businesses to win more of these contracts.
cy-gb	Drwy gynllunio’n well a deall pa gynhyrchion a gwasanaethau a brynir dro ar ôl tro, gallwn gefnogi busnesau bach a chanolig i ennill mwy o’r contractau hyn.

en-gb	The economic benefits will stay in Wales, but our buying power can act as a springboard to develop greater added value to high performing businesses, and their supply chains, who can export products further afield.
cy-gb	Bydd y manteision economaidd yn aros yng Nghymru, ond gall ein pŵer prynu fod yn sbardun i greu mwy o werth ychwanegol i fusnesau sy’n perfformio’n dda, a hefyd i’w cadwyni cyflenwi, sy’n gallu allforio cynhyrchion ymhellach.

en-gb	New tax raising and varying powers for Wales will strengthen the link between economic growth and funding for services in Wales.
cy-gb	Bydd pwerau newydd ar gyfer codi ac amrywio trethi i Gymru yn cryfhau’r cysylltiad rhwng twf economaidd a chyllid ar gyfer gwasanaethau yng Nghymru.

en-gb	These powers will provide the government with additional ways to deliver its ambitions for Wales, but it will be important that we use them in a way that supports businesses to thrive and is fair for all.
cy-gb	Bydd y pwerau hynny’n cynnig ffyrdd newydd i’r llywodraeth wireddu ei huchelgais ar gyfer Cymru, ond bydd yn bwysig ein bod yn eu defnyddio mewn ffordd a fydd yn helpu busnesu i ffynnu, ac a fydd yn deg i bawb.

en-gb	Prosperous and Secure
cy-gb	Ffyniannus a Diogel

en-gb	Our aim is a Welsh economy which delivers individual and national prosperity while spreading opportunity and tackling inequality.
cy-gb	Ein nod yw creu economi yng Nghymru sy’n sicrhau ffyniant i unigolion ac i’n cenedl, gan gynnig cyfleoedd i bawb a mynd i’r afael ag anghydraddoldeb.

en-gb	Through this, people can fulfil their ambitions and enhance their well-being in secure and sustainable employment.
cy-gb	O wneud hynny, gall pobl wireddu eu huchelgais a gwella eu llesiant drwy gyflogaeth ddiogel a chynaliadwy.

en-gb	A crucial role of government is to break down the barriers many face in getting a job, and create the right environment for businesses to grow and thrive.
cy-gb	Un o rolau hanfodol y llywodraeth yw chwalu’r rhwystrau y mae nifer yn eu hwynebu wrth ddod o hyd i swydd, a chreu’r amgylchedd iawn i fusnesau dyfu a ffynnu.

en-gb	We should not see economic growth in isolation.
cy-gb	Ni ddylem edrych ar dwf economaidd ar ei ben ei hun.

en-gb	It underpins the ambitions we have for every person and every community right across the country.
cy-gb	Mae’n sail i’r dyheadau sydd gennym ar gyfer pob person a phob cymuned ledled y wlad.

en-gb	Safe, secure employment is key to better health and better life prospects.
cy-gb	Mae cyflogaeth ddiogel yn allweddol ar gyfer iechyd gwell a chyfleoedd gwell mewn bywyd.

en-gb	Economic growth generates the taxes that enable the delivery of high quality public services and helps communities to prosper.
cy-gb	Mae twf economaidd yn creu’r trethi sy’n caniatáu i wasanaethau cyhoeddus o ansawdd uchel gael eu darparu, ac sy’n helpu cymunedau i ffynnu.

en-gb	Increasing productivity and competitiveness are central to our economic future.
cy-gb	Mae gwella cynhyrchiant a chystadleurwydd yn ganolog i ddyfodol ein heconomi.

en-gb	High quality skills, the key role of cities as engines of growth, and the right digital and transport infrastructure will all help us in achieving this goal.
cy-gb	Bydd sgiliau o ansawdd uchel, rôl allweddol dinasoedd wrth sbarduno twf, a’r seilwaith digidol a thrafnidiaeth gywir oll yn ein helpu i gyflawni’r nod hwn.

en-gb	The Welsh Government does not hold all the levers affecting the economy.
cy-gb	Nid yw’r holl ysgogiadau polisi sy’n effeithio ar yr economi yn nwylo Lywodraeth Cymru.

en-gb	However, with prosperity for all as our central goal, we are committed to working in a more integrated and focused way to have the greatest possible impact.
cy-gb	Er hynny, ein nod canolog yw sicrhau ffyniant i bawb, ac rydym wedi ymrwymo i weithio mewn ffordd fwy integredig a phenodol i gael yr effaith fwyaf  bosibl.

en-gb	This means harnessing the efforts of the whole government in health, education, and the environment as well as economic development.
cy-gb	Mae hynny’n golygu manteisio ar ymdrechion y llywodraeth gyfan ym meysydd iechyd, addysg, a’r amgylchedd, yn ogystal â datblygu economaidd.

en-gb	Different parts of Wales have different economic strengths, and therefore we need to take an approach to promoting growth and development which reflects this.
cy-gb	Mae gan rannau gwahanol o Gymru gryfderau economaidd gwahanol, ac felly mae angen inni hyrwyddo twf a datblygiad mewn ffordd sy’n adlewyrchu hynny.

en-gb	We will support the businesses of today to work more efficiently and sustainably, while ensuring we create an environment which will nurture the businesses of the future, building on Wales’ human, creative and natural resources, and improving our economic and environmental resilience.
cy-gb	Byddwn yn cefnogi busnesau heddiw i weithio’n fwy effeithiol a chynaliadwy, gan sicrhau ein bod yn creu amgylchedd a fydd yn meithrin busnesau’r dyfodol, gan adeiladu ar adnoddau dynol, creadigol a naturiol Cymru, a chan wella ein cydnerthedd economaidd ac amgylcheddol.

en-gb	Building a sustainable economy reflects the importance of leaving a strong legacy for future generations.
cy-gb	Mae creu economi gynaliadwy yn adlewyrchu pa mor bwysig yw hi ein bod yn gadael gwaddol cryf ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

en-gb	Therefore our three objectives are delivering the right support for people and businesses, addressing regional inequalities and promoting fair work, and driving sustainable growth.
cy-gb	Felly, ein tri amcan yw rhoi’r gefnogaeth gywir i bobl a busnesau, mynd i’r afael ag anghydraddoldebau rhanbarthol a hyrwyddo gwaith teg, a sbarduno twf cynaliadwy.

en-gb	Support people and businesses to drive prosperity
cy-gb	Cefnogi pobl a busnesau i ysgogi ffyniant

en-gb	We will enable people to develop the skills they need to get the jobs they want, supporting businesses to start, innovate, and grow, creating decent, secure employment.
cy-gb	Byddwn yn galluogi pobl i ddatblygu’r sgiliau y mae eu hangen arnynt i gael y swyddi y maent yn dymuno’u cael, gan helpu busnesau i ddechrau, i arloesi ac i dyfu, a chreu cyflogaeth ddiogel a da.

en-gb	We can all benefit from a growing and prosperous Welsh economy, and businesses, individuals and public services all have vital – and reciprocal – roles to play in delivering this.
cy-gb	Gall pob un ohonom elwa ar economi sy’n tyfu ac yn ffynnu yng Nghymru, ac mae gan fusnesau, unigolion a gwasanaethau cyhoeddus i gyd rôl hanfodol – a chyfartal –  i’w chwarae wrth gyflawni hynny.

en-gb	We will formalise a new partnership approach setting out clearly what businesses can expect from us, and what we as a government then expect from them.
cy-gb	Byddwn yn ffurfioli dull partneriaeth newydd o weithio a fydd yn nodi’n glir yr hyn y gall busnesau ei ddisgwyl gennym, a’r hyn y gallwn ni fel llywodraeth ei ddisgwyl ganddyn nhw hefyd.

en-gb	Our pro-business approach means we always want to back businesses with the potential for real growth through targeted direct business support and quality skills programmes.
cy-gb	Mae’r ffaith ein bod yn gryf o blaid busnesau yn golygu ein bod am gefnogi busnesau sydd â photensial i dyfu go iawn, drwy roi cefnogaeth benodol uniongyrchol i fusnesau a thrwy ddarparu rhaglenni sgiliau o ansawdd.

en-gb	We will also use the spending power of infrastructure investment and public service procurement to benefit Welsh-based businesses.
cy-gb	Byddwn hefyd yn defnyddio’n pŵer gwario i fuddsoddi mewn seilwaith ac i gaffael gwasanaethau cyhoeddus er budd busnesau yng Nghymru.

en-gb	We look, then, to business to work with us and to invest in their own development, and that of their workforce, treating their employees fairly, and contributing to the wider community.
cy-gb	Rydym am i fusnesau, felly, weithio gyda ni ac i fuddsoddi yn eu datblygiad nhw eu hunain, ac yn natblygiad eu gweithlu, a thrin eu gweithwyr yn deg, gan gyfrannu at y gymuned ehangach.

en-gb	Economic resilience will be particularly important over the coming years, as depending on the terms of our withdrawal, leaving the European Union is likely to have a significant impact on the Welsh economy and businesses.
cy-gb	Bydd cydnerthedd economaidd yn arbennig o bwysig dros y blynyddoedd nesaf. Gan ddibynnu ar delerau’n hymadawiad, mae’n debygol y bydd ymadael â’r Undeb Ewropeaidd yn cael effaith sylweddol ar economi a busnesau Cymru.

en-gb	Some sectors and regions could be particularly hard hit by issues such as market access and migration, which is why it is vital that they are supported to adapt quickly to new economic conditions following Brexit, maximising opportunities to find new markets.
cy-gb	Gallai rhai sectorau a rhanbarthau gael eu heffeithio’n fawr gan faterion megis mynediad i’r farchnad a mudo, a dyna pam mae’n hanfodol eu bod yn cael help llaw i addasu’n gyflym i amodau economaidd newydd ar ôl Brexit, gan fanteisio i’r eithaf ar gyfleoedd i ddod o hyd i farchnadoedd newydd.

en-gb	commit to a new ‘Economic Contract’ between business and government to stimulate growth, increase productivity, and make Wales fairer and more competitive.
cy-gb	ymrwymo i ‘Gontract Economaidd’ newydd rhwng busnesau a’r llywodraeth i ysgogi twf, i wella cynhyrchiant, ac i wneud Cymru yn lle mwy teg a chystadleuol.

en-gb	simplify and rationalise the range of financial support we offer to companies, ensuring it is clear, easily understood and responsive.
cy-gb	symleiddio ac ad-drefnu’r ystod o gymorth ariannol a gynigir i gwmnïau, gan sicrhau ei fod  yn glir, yn hawdd ei ddeall ac yn ymatebol.

en-gb	develop a modern, regulatory framework, through smarter regulation to ensure competitiveness and the right economic environment for them to grow.
cy-gb	datblygu fframwaith rheoleiddio modern drwy reoleiddio doethach i sicrhau ein bod yn gystadleuol a’n bod yn creu’r amgylchedd economaidd cywir i gwmnïau dyfu.

en-gb	establish the new Development Bank of Wales, improving access to finance for businesses, alongside high quality support services and management advice.
cy-gb	sefydlu banc newydd, Banc Datblygu Cymru,gan helpu busnesau i gael gafael ar gyllid, ynghyd â gwasanaethau cymorth o ansawdd uchel a chyngor ar reoli.

en-gb	maximise the value of Welsh public service procurement to Wales, while ensuring that employees get a fair deal for the work they undertake funded by public money.
cy-gb	sicrhau bod Cymru yn cael y gwerth mwyaf posibl o’r gwaith caffael a wneir gan y gwasanaethau cyhoeddus, gan sicrhau bod gweithwyr yn cael bargen deg am waith a ariennir gan arian cyhoeddus.

en-gb	use our business support to build capacity and innovation within our home grown businesses including local supply chains, to enable more to be procured from businesses in Wales.
cy-gb	defnyddio’n cymorth busnes i feithrin capasiti ac arloesedd yn ein busnesau cynhenid, gan gynnwys cadwyni cyflenwi lleol, fel bod mwy yn cael ei gaffael oddi wrth fusnesau yng Nghymru.

en-gb	further develop engagement between universities, industry and the NHS and social care to drive economic growth through applied research and innovation.
cy-gb	datblygu ymhellach y cysylltiadau a’r ymwneud rhwng prifysgolion, diwydiant a’r GIG a gofal cymdeithasol i ysgogi twf economaidd drwy ymchwil gymhwysol a thrwy arloesi.

en-gb	develop a new employability plan for Wales, focusing on the diverse needs of individuals, and responsive to the particular skills needs of each part of the country.
cy-gb	datblygu cynllun cyflogadwyedd newydd i Gymru, gan ganolbwyntio ar yr anghenion amrywiol sydd gan unigolion, ac ymateb i’r anghenion penodol sydd gan bob rhan o’r wlad o ran sgiliau.

en-gb	implement our 30 hours of free education and childcare to support working families across Wales and make it easier for people to take up and retain jobs.
cy-gb	gweithredu’n cynllun i gynnig 30 awr o addysg a gofal plant am ddim ar draws Cymru i gefnogi teuluoedd sy’n gweithio, a’i gwneud yn haws i bobl ddod o hyd i swyddi a’u cadw.

en-gb	Tackle regional inequality and promote fair work
cy-gb	Mynd i’r afael ag anghydraddoldebau rhanbarthol a hyrwyddo gwaith teg

en-gb	We will target interventions to the different economic needs of each region of Wales, ensuring all parts of the country benefit from growth, and promoting every worker’s right to a fair deal.
cy-gb	Byddwn yn targedu ymyriadau at anghenion economaidd gwahanol pob rhanbarth yng Nghymru, gan sicrhau bod pob rhan o’r wlad yn elwa ar dwf, a chan hyrwyddo hawl pob gweithiwr i gael bargen deg.

en-gb	We must focus on the strengths of each part of Wales and use these as a springboard for growth, while ensuring that emerging opportunities are grasped and supporting stronger, regional centres of growth.
cy-gb	Rhaid inni ganolbwyntio ar gryfderau pob rhan o Gymru a’u defnyddio i sbarduno twf, gan sicrhau ein bod yn manteisio ar gyfleoedd newydd ac yn cefnogi canolfannau twf rhanbarthol cryfach.

en-gb	This makes social, as well as economic, sense, because regional inequality and insecurity act as a brake on national prosperity; making Wales fairer will make its economy stronger and more resilient.
cy-gb	Mae hyn yn gwneud synnwyr cymdeithasol yn ogystal â synnwyr economaidd, oherwydd bod anghydraddoldeb ac ansicrwydd rhanbarthol yn rhwystro ffyniant cenedlaethol; bydd gwneud Cymru yn lle tecach yn golygu bod ei heconomi’n gryfach ac yn fwy cydnerth.

en-gb	This new regionally-focused approach is reflected across all areas of our work, including local government reform, which will better equip public services to be an active partner with industry on everything from skills to planning to transport.
cy-gb	Bydd y ffordd newydd hon o weithio, a fydd â ffocws rhanbarthol, yn cael ei hadlewyrchu ar draws pob rhan o’n gwaith, gan gynnwys diwygio llywodraeth leol. Bydd hefyd yn rhoi gwasanaethau cyhoeddus mewn gwell sefyllfa i fod yn bartner gweithredol gyda diwydiant ym mhob agwedd ar eu gwaith, o sgiliau i gynllunio, ac o gynllunio i drafnidiaeth.

en-gb	We will also promote prosperity for all through seeking improvements in the pay and conditions for those in low-paid and insecure employment through our Fair Work Commission.
cy-gb	Byddwn hefyd, drwy ein Comisiwn Gwaith Teg, yn hyrwyddo ffyniant i bawb drwy geisio gwella tâl ac amodau’r bobl hynny mewn swyddi ansicr â thâl isel.

en-gb	The exciting major projects planned across Wales over the coming years must bring with them significant benefits for their regions, and leave a lasting legacy for the people, infrastructure and economy of these areas.
cy-gb	Rhaid i’r prosiectau mawr cyffrous sydd yn yr arfaeth ar draws Cymru dros y blynyddoedd nesaf gynnig manteision sylweddol i’w rhanbarthau, a gadael gwaddol parhaol ar gyfer pobl, seilwaith ac economi’r ardaloedd hynny.

en-gb	introduce a new regionally-focused model of economic development, working with each region to determine and drive its own sectors according to its strengths and opportunities.
cy-gb	cyflwyno model datblygu economaidd newydd ar sail ranbarthol, gan weithio gyda phob rhanbarth i bennu ac ysgogi ei sectorau ei hun yn ôl ei gryfderau a’r cyfleoedd sydd ar gael iddo.

en-gb	focus on a smaller number of national sectors where there are particular challenges or opportunities across Wales.
cy-gb	canolbwyntio ar nifer llai o sectorau cenedlaethol lle mae heriau neu gyfleoedd penodol ledled Cymru.

en-gb	support rural businesses to diversify and take advantage of supply chains, including the need to increase their processing capacity and add greater value.
cy-gb	cefnogi busnesau gwledig i arallgyfeirio ac i fanteisio ar gadwyni cyflenwi, gan gynnwys yr angen i gynyddu eu capasiti i brosesu ac ychwanegu mwy o werth.

en-gb	ensure the new ‘made in Wales’ successor to EU structural funds is fully integrated with our overall approach and delivers maximum added value for individuals, regions and Wales as a whole.
cy-gb	sicrhau bod olynydd newydd ‘gwnaed yng Nghymru’ a ddaw yn lle cronfeydd strwythurol yr UE yn cael ei integreiddio’n llawn â’n dull gweithredu cyffredinol ac yn cynnig y gwerth ychwanegol mwyaf posibl i unigolion, i ranbarthau ac i Gymru gyfan.

en-gb	design major Welsh Government infrastructure projects to join up public services and other developments, to maximise regional benefits.
cy-gb	dylunio prosiectau seilwaith mawr Llywodraeth Cymru fel eu bod yn uno gwasanaethau cyhoeddus a datblygiadau eraill, er mwyn sicrhau’r manteision rhanbarthol mwyaf posibl.

en-gb	harness the opportunities of major infrastructure projects, such as Wylfa Newydd and Swansea Bay Tidal Lagoon.
cy-gb	manteisio ar y cyfleoedd a ddaw yn sgil prosiectau seilwaith mawr, megis Wylfa Newydd a Morlyn Llanw Bae Abertawe.

en-gb	provide more effective support for the development of local supply chains and clusters, so that economic value is retained locally, and more employment opportunities are created closer to home.
cy-gb	darparu cymorth mwy effeithiol ar gyfer datblygu cadwyni cyflenwi a chlystyrau lleol, fel bod gwerth economaidd yn cael ei gadw’n lleol, a bod mwy o gyfleoedd cyflogaeth yn cael eu creu yn nes adref.

en-gb	take the steps needed to make Wales a fair work nation, building on the work of our Fair Work Commission.
cy-gb	cymryd y camau sydd eu hangen i wneud Cymru yn wlad gwaith teg, ac adeiladu ar waith ein Comisiwn Gwaith Teg.

en-gb	ensure commitment to ethical employment from every business supplying the public service.
cy-gb	sicrhau bod pob busnes sy’n cyflenwi’r gwasanaeth cyhoeddus yn ymrwymo i gyflogaeth foesegol.

en-gb	We will build prosperity in a way that supports and sustains Wales’ stunning natural environment, ensures that current and future generations will continue to benefit, and makes a tangible contribution to the fight against climate change.
cy-gb	Byddwn yn meithrin ffyniant mewn ffordd sy’n cefnogi ac yn cynnal amgylchedd naturiol prydferth Cymru, sy’n sicrhau bod y genhedlaeth hon a chenedlaethau’r dyfodol yn parhau i elwa, ac sy’n gwneud cyfraniad pwysig i’r frwydr yn erbyn y newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Economic resilience underpins our ambitions for Wales.
cy-gb	Mae cydnerthedd economaidd wrth wraidd pob uchelgais sydd gennym ar gyfer Cymru.

en-gb	It is only through innovation that businesses can adapt and improve their productivity and sustainability.
cy-gb	Dim ond drwy arloesi y gall busnesau addasu a bod yn fwy cynhyrchiol a chynaliadwy.

en-gb	At the same time, we need to create an environment that nurtures the businesses of the future, and responds to the need to further develop a low carbon economy.
cy-gb	Ar yr un pryd, mae angen inni greu amgylchedd sy’n meithrin busnesau’r dyfodol, ac sy’n ymateb i’r angen i ddatblygu mwy ar yr economi carbon isel.

en-gb	Our abundance of natural resources is one of Wales’ greatest assets, and has shaped our economy over centuries.
cy-gb	Un o brif asedau Cymru yw’n hadnoddau naturiol toreithiog sydd wedi mowldio’n heconomi dros ganrifoedd.

en-gb	Today, it supports a range of sectors, including a vibrant tourism and leisure sector, an agricultural industry that sustains viable rural communities and a worldclass, home grown food and drink sector.
cy-gb	Heddiw, mae’r adnoddau hynny’n cefnogi amrywiaeth o sectorau, gan gynnwys diwydiant twristiaeth a sector hamdden bywiog, diwydiant amaethyddol sy’n cynnal cymunedau gwledig hyfyw, a sector bwyd a diod cynhenid o safon fyd-eang.

en-gb	Our aim is to realise the economic opportunities of Wales’ natural resources, whilst building their resilience to support future generations.
cy-gb	Ein nod yw manteisio ar y cyfleoedd economaidd a gynigir gan adnoddau naturiol Cymru, gan feithrin eu cydnerthedd i gefnogi cenedlaethau’r dyfodol.

en-gb	Low carbon energy generation and greater use of renewable energy sources, including community energy schemes have the potential to cut carbon emissions while benefitting local areas.
cy-gb	Bydd cynhyrchu ynni carbon isel a gwneud mwy o ddefnydd o ffynonellau ynni adnewyddadwy, gan gynnwys cynlluniau ynni cymunedol, yn fodd i leihau allyriadau carbon yn ogystal â bod o fudd i ardaloedd lleol.

en-gb	Cutting the amount of energy that we use reduces costs for businesses, but can also save money for householders.
cy-gb	Drwy ddefnyddio llai o ynni, gallwn leihau costau i fusnesau, ond gallwn hefyd arbed arian i aelwydydd.

en-gb	Improving the energy efficiency of houses brings health benefits, creates jobs and supports local businesses.
cy-gb	Mae gwella effeithlonrwydd ynni mewn tai yn arwain at wella iechyd, yn creu swyddi ac yn cefnogi busnesau lleol.

en-gb	introduce a new National Development Framework, setting out a 20-year land use plan for Wales, guiding strategic development and supported by the National Infrastructure Commission for Wales.
cy-gb	cyflwyno Fframwaith Datblygu Cenedlaethol newydd, a fydd yn amlinellu cynllun defnydd tir 20 mlynedd i Gymru, yn llywio gwaith datblygu strategol, ac yn cael ei gefnogi gan Gomisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru.

en-gb	set out a low carbon pathway providing clarity and certainty for action and investment around the low carbon economy through setting targets for 2020, 2030 and 2040.
cy-gb	pennu llwybr carbon isel gan roi eglurder a sicrwydd fel bod modd gweithredu a buddsoddi yn yr economi carbon isel drwy osod targedau ar gyfer 2020, 2030 a 2040.

en-gb	accelerate the decarbonisation of our public services, creating new opportunities for businesses in Wales in the transition to a  low carbon economy.
cy-gb	cyflymu’r gwaith o ddatgarboneiddio’n gwasanaethau cyhoeddus, gan greu cyfleoedd newydd i fusnesau yng Nghymru wrth inni newid i economi carbon isel.

en-gb	establish a bespoke infrastructure consenting process which is responsive to business and community needs, to support sustainable economic growth, and to decarbonise our energy supply.
cy-gb	sefydlu proses cydsynio bwrpasol ar gyfer seilwaith a fydd yn ymateb i anghenion busnesau a chymunedau, i gefnogi twf economaidd cynaliadwy, ac i ddatgarboneiddio’n cyflenwad ynni.

en-gb	set out a route map for a more resource efficient economy, building on our success in recycling and reducing the environmental impacts of production and consumption.
cy-gb	gosod y trywydd ar gyfer economi sy’n defnyddio adnoddau’n fwy effeithlon, gan adeiladu ar ein llwyddiant o ran ailgylchu a lleihau’r effeithiau y mae cynhyrchiant a defnyddio adnoddau yn eu cael ar yr amgylchedd.

en-gb	deliver a post-EU agricultural and fisheries policy for Wales, designed with stakeholders to reflect the needs of the modern Welsh agricultural and fisheries sectors and to manage the impact on the environment.
cy-gb	cyflwyno polisi amaethyddol a physgodfeydd i Gymru ar ôl gadael yr UE, a fydd yn cael ei gynllunio ar y cyd â rhanddeiliaid, i adlewyrchu anghenion y sector amaethyddol a’r sector pysgodfeydd yn y Gymru fodern a rheoli’r effeithiau ar yr amgylchedd.

en-gb	work with everyone affected to prepare for a world outside of the European Union and for a resilient agricultural sector.
cy-gb	gweithio gyda phawb a fydd yn cael eu heffeithio i baratoi ar gyfer byd y tu allan i’r Undeb Ewropeaidd ac ar gyfer sector amaethyddol cadarn.

en-gb	as part of our new economic contract, expect those businesses which receive our support to commit to reduce their environmental impact.
cy-gb	fel rhan o’n contract economaidd newydd, disgwyl i’r busnesau hynny sy’n cael cymorth oddi wrthym ymrwymo i leihau eu heffeithiau ar yr amgylchedd.

en-gb	Healthy and Active
cy-gb	Iach ac Egnïol

en-gb	Our aim is to improve health and well-being in Wales, for individuals, families and communities, helping us to achieve our ambition of prosperity for all, taking significant steps to shift our approach from treatment to prevention.
cy-gb	Ein nod yw gwella iechyd a llesiant yng Nghymru, ar gyfer unigolion, teuluoedd a chymunedau, gan ein helpu i wireddu’n huchelgais i sicrhau ffyniant i bawb, a chymryd camau pwysig i newid ein ffordd o weithio, gan newid y pwyslais o drin cyflyrau i atal cyflyrau.

en-gb	This will help secure sustainable health and care services for future generations, improving patient experience and the well-being of the whole population – placing as much emphasis on people staying fit and well as on treating them when they are ill.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i sicrhau gwasanaethau iechyd a gofal cynaliadwy ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol, gan wella profiad cleifion a llesiant y boblogaeth gyfan − gan roi cymaint o bwyslais ar gadw pobl yn ffit ac yn iach ag ar eu trin pan fyddant yn sâl.

en-gb	The Welsh NHS will continue to be the single largest area of this government’s expenditure, reflecting its value to the public, and the importance of rapid treatment for people when they need it, as close to home as possible.
cy-gb	Fel ar hyn o bryd, GIG Cymru fydd y maes unigol mwyaf y bydd y llywodraeth yn gwario arno, gan adlewyrchu pa mor werthfawr ydyw i’r cyhoedd, a phwysigrwydd cael triniaeth gyflym i bobl pan fo’i hangen arnynt, mor agos â phosibl i’r cartref.

en-gb	It is innovating all the time, leading cutting-edge research and adapting to our changing health needs.
cy-gb	Mae’n datblygu o hyd, gan arwain ymchwil arloesol, ac addasu wrth i’n hanghenion iechyd newid.

en-gb	However, as with the rest of the UK, our NHS is under unprecedented pressure, through rising costs and public expectations.
cy-gb	Fodd bynnag, yn yr un modd â gweddill y DU, mae ein GIG o dan bwysau na welwyd ei debyg o’r blaen, oherwydd costau cynyddol a disgwyliadau’r cyhoedd.

en-gb	In order to safeguard the health service and meet its wider responsibility for health improvement, we need to increase the pace of innovation and integration, especially in relation to its critical place in the overall health and care system, and its contribution to raising prosperity.
cy-gb	Er mwyn diogelu’r gwasanaeth iechyd a chyflawni’r ddyletswydd ehangach sydd arno i wella iechyd, mae angen inni fynd ati’n gynt i arloesi ac i integreiddio, yn arbennig mewn perthynas â’r rhan allweddol y mae’n ei chwarae yn y system iechyd a gofal yn gyffredinol, a’i gyfraniad at greu mwy o ffyniant.

en-gb	Many of the conditions treated by the health service every day are avoidable, and everyone should play an active part in shaping their own health.
cy-gb	Mae nifer o’r cyflyrau y mae’r gwasanaeth iechyd yn eu trin yn ddyddiol yn rhai y gellid eu hosgoi, a dylai pawb chwarae rhan weithredol wrth reoli eu hiechyd eu hunain.

en-gb	Government also has an important role to play in creating the conditions which improve local environments and make it easier for people to give up smoking, take more exercise and eat a healthier diet.
cy-gb	Mae gan y llywodraeth hefyd rôl bwysig i’w chwarae wrth greu’r amodau sy’n gwella amgylcheddau lleol a’i gwneud yn haws i bobl roi’r gorau i smygu, i wneud mwy o ymarfer corff ac i fwyta deiet iach.

en-gb	The Welsh NHS is a significant employer in its own right – delivering services within communities brings with it quality employment.
cy-gb	Mae GIG Cymru yn gyflogwr mawr ynddo’i hun − mae darparu gwasanaethau mewn cymunedau yn creu swyddi o ansawdd.

en-gb	It also has a wider role to play in the delivery of this government’s objectives, using its financial scale, professional expertise and track record in innovation to drive research and development across the public and private sectors.
cy-gb	Mae ganddo hefyd rôl ehangach i’w chwarae wrth gyflawni amcanion y llywodraeth, gan ddefnyddio ei raddfa ariannol, ei arbenigedd proffesiynol, a’r hanes sydd iddo ym maes arloesi i ysgogi gwaith ymchwil a datblygu ar draws y sectorau cyhoeddus a phreifat.

en-gb	Alongside the government, the NHS, schools, housing, local authorities, social care, the voluntary sector and businesses can all help to create an environment where good health is seen as a natural asset for everyone.
cy-gb	Ochr yn ochr â’r llywodraeth, mae’r GIG, ysgolion, tai, awdurdodau lleol, gofal cymdeithasol, y sector gwirfoddol a busnesau i gyd yn gallu helpu i greu amgylchedd lle mae iechyd da yn cael ei ystyried yn gaffaeliad naturiol i bawb.

en-gb	We will take action to join up services, rooting them in communities, and deliver a seamless approach through both treatment and prevention.
cy-gb	Byddwn yn cymryd camau i uno gwasanaethau, i’w gwreiddio mewn cymunedau, ac i weithio mewn ffordd ddi-dor i drin ac atal afiechyd.

en-gb	Therefore, the three objectives are:
cy-gb	Felly, y tri amcan yw:

en-gb	delivering quality health and care services, promoting good health and well-being, and building healthier communities and better environments.
cy-gb	darparu gwasanaethau iechyd a gofal o ansawdd, hyrwyddo iechyd da a llesiant, a meithrin cymunedau iachach ac amgylcheddau gwell.

en-gb	Deliver quality health and care services fit for the future
cy-gb	Darparu gwasanaethau iechyd a gofal o safon sy’n addas i’r dyfodol

en-gb	We will deliver high-quality, timely treatment, as well as supporting and promoting good health, well-being and independence, recognising that future sustainability requires everyone to play an active part in shaping their own health.
cy-gb	Byddwn yn darparu triniaeth o ansawdd yn amserol ac yn hybu iechyd da, llesiant ac annibyniaeth, gan gydnabod bod angen i bawb chwarae rhan weithredol yn eu hiechyd eu hunain er mwyn sicrhau cynaliadwyedd yn y dyfodol.

en-gb	Changing social demographics and more complex and serious conditions pose a significant challenge and place new and different demands on health services.
cy-gb	Mae newid mewn demograffeg gymdeithasol ynghyd â chyflyrau mwy cymhleth a difrifol yn gryn her ac yn golygu bod galwadau newydd a gwahanol ar wasanaethau iechyd.

en-gb	It means that we need to look again at our models of treatment, to make sure they are responsive to patient need, and carried out in the right setting.
cy-gb	Mae angen inni edrych eto ar ein modelau triniaeth i wneud yn siŵr eu bod yn ymateb i anghenion cleifion ac yn cael eu rhoi ar waith yn y lleoliad cywir.

en-gb	The Welsh NHS and care system is constantly innovating, with new treatments and services being introduced all the time.
cy-gb	Mae GIG Cymru a’r system ofal yn arloesi’n barhaus, gyda thriniaethau a gwasanaethau newydd yn cael eu cyflwyno drwy’r amser.

en-gb	There are also many examples of local innovation in terms of integration and service delivery, but in terms of long-term sustainability, there is a need to accelerate a smaller number of models on a regional or national basis where the delivery of care can be significantly improved for the long-term.
cy-gb	Ceir hefyd nifer o enghreifftiau o arloesi ar lefel leol o ran integreiddio a darparu gwasanaethau. Ond er mwyn sicrhau cynaliadwyedd hirdymor, mae angen cyflwyno modelau ar lefel ranbarthol neu genedlaethol lle gellir gwella’r gofal a ddarperir yn sylweddol yn y tymor hir.

en-gb	New procedures and technologies mean treatment can be closer to a patient’s home, often removing the need for a hospital stay.
cy-gb	Mae triniaethau a thechnolegau newydd yn golygu bod modd trin cleifion yn agosach at eu cartrefi, gan osgoi’r angen i aros yn yr ysbyty.

en-gb	This shift must accelerate, to ensure that hospitals are treating only conditions that cannot be dealt with elsewhere.
cy-gb	Rhaid cyflymu’r newid hwn er mwyn sicrhau nad yw ysbytai ond yn trin cyflyrau nad oes modd eu trin mewn mannau eraill.

en-gb	Over a lifetime, people’s health and care needs will vary greatly, often becoming more complex as they age.
cy-gb	Bydd anghenion iechyd a gofal pobl yn amrywio’n fawr yn ystod eu bywydau, ac yn aml yn dod yn fwy cymhleth wrth iddynt fynd yn hŷn.

en-gb	Having the right support when needed is crucial to living independently and ageing well  – it should not matter who the service is delivered by, as long as there is a seamless experience as a whole.
cy-gb	Mae cael y cymorth cywir pan fo’i angen yn hanfodol er mwyn byw’n annibynnol a heneiddio’n dda − ni ddylai fod o bwys pwy sy’n darparu’r gwasanaeth, cyn belled â bod y profiad a geir yn un di-dor yn gyffredinol.

en-gb	continue the drive to improve further the standard, quality and timeliness of treatment across the NHS, ensuring access to the services people need, delivering good health outcomes for all.
cy-gb	parhau i wella ymhellach safon, ansawdd ac amseroldeb triniaeth ar draws y GIG, gan sicrhau mynediad at wasanaethau y mae ar bobl eu hangen, a chanlyniadau da i bawb o ran iechyd.

en-gb	further integrate health and social care, building on the work of the Parliamentary Review into Health and Social Care, and publish a long term plan for the NHS and social care in Wales.
cy-gb	integreiddio iechyd a gofal cymdeithasol ymhellach, gan adeiladu ar waith yr Adolygiad Seneddol o Iechyd a Gofal Cymdeithasol, a chyhoeddi cynllun hirdymor ar gyfer y GIG a gofal cymdeithasol yng Nghymru.

en-gb	deliver a tangible shift in the provision of health and care services into communities, and away from hospitals, and shift the emphasis from treating illness to well-being.
cy-gb	newid y modd y darperir gwasanaethau iechyd a gofal drwy eu darparu o fewn cymunedau ac mewn mannau heblaw ysbytai, gan newid y pwyslais o drin salwch i lesiant.

en-gb	invest in a new generation of integrated Community Health and Care Centres, building on the success of the 64 primary care clusters across Wales, which focus on the specific needs of their local areas.
cy-gb	buddsoddi mewn cenhedlaeth newydd o Ganolfannau Iechyd a Gofal Cymunedol, gan adeiladu ar lwyddiant y 64 clwstwr gofal sylfaenol ar draws Cymru, sy’n canolbwyntio ar anghenion penodol eu hardaloedd lleol.

en-gb	ensure that organisations delivering health and care services pool budgets and commission jointly, delivering a genuinely seamless service for those who need it.
cy-gb	sicrhau bod sefydliadau sy’n darparu gwasanaethau iechyd a gofal yn rhannu cyllidebau ac yn comisiynu ar y cyd er mwyn cynnig gwasanaeth gwirioneddol ddi-dor i’r rheini y mae arnynt ei angen.

en-gb	Promote good health and well-being for everyone
cy-gb	Hyrwyddo iechyd da a llesiant i bawb

en-gb	We will support people to adopt healthy lifestyles, breaking down the barriers that illhealth place on employment and opportunity, and tackling the generational cycle of poor health and inactivity.
cy-gb	Byddwn yn helpu pobl i fabwysiadu ffyrdd iach o fyw, gan chwalu’r rhwystrau y mae afiechyd yn eu creu o ran cyflogaeth a chyfleoedd, a mynd i’r afael â’r cylch o iechyd gwael ac anweithgarwch a drosglwyddir o un genhedlaeth i’r llall.

en-gb	Good health starts before conception, and is developed through pregnancy, childhood and adolescence.
cy-gb	Mae iechyd da yn dechrau cyn i blentyn gael ei genhedlu, ac mae’n cael ei ddatblygu yn ystod beichiogrwydd, plentyndod a blaenlencyndod.

en-gb	Too many children are becoming overweight in their early years, so in line with our focus on the best start in life, working with partners, we will promote the benefits of a good diet and an active life to all parents and children.
cy-gb	Mae gormod o blant yn magu gormod o bwysau yn eu blynyddoedd cynnar. Felly, yn unol â’n nod o roi’r dechrau gorau mewn bywyd i blant, byddwn yn gweithio gyda phartneriaid i hyrwyddo manteision deiet da a bywyd egnïol ymhlith rhieni a phlant.

en-gb	Schools also have a critical role to play in encouraging healthy lifestyles and building activity into the day.
cy-gb	Mae gan ysgolion hefyd rôl hollbwysig i’w chwarae o ran annog ffyrdd iach o fyw a chynnwys gweithgarwch egnïol mewn bywyd bob dydd.

en-gb	Embedding healthy lifestyles from the earliest age, and maintaining them through adolescence, will bring benefits throughout people’s lives and will also make an essential contribution to a sustainable health system in the decades to come.
cy-gb	Bydd sicrhau ffyrdd iach o fyw o oedran cynnar, a’u cynnal yn ystod blaenlencyndod, yn arwain at fanteision a fydd yn para gydol oes. Bydd hefyd yn cyfrannu at system iechyd gynaliadwy yn y degawdau sydd i ddod.

en-gb	We need to prevent as many people as possible being held back by ill-health, too often caused by poor environments and ingrained lifestyle habits such as smoking, lack of exercise, and unhealthy diets.
cy-gb	Mae angen inni atal cynifer o bobl â phosibl rhag cael eu dal yn ôl gan afiechyd, sy’n amlach na pheidio yn cael ei achosi gan amgylchedd gwael ac arferion sy’n anodd rhoi’r gorau iddynt fel smygu, diffyg ymarfer corff, a deiet gwael.

en-gb	We will continue to increase resources available to the health service, making sure it is there to treat illness.
cy-gb	Byddwn yn parhau i ddarparu mwy o adnoddau i’r gwasanaeth iechyd, gan wneud yn siŵr eu bod yn cael eu defnyddio i drin salwch.

en-gb	However, people’s lives will be better if we work with them to help prevent avoidable diseases, and tackle the causes of chronic conditions.
cy-gb	Fodd bynnag, bydd bywydau pobl yn well os awn ati i weithio gyda nhw i atal clefydau y gellir eu hosgoi, ac os awn i’r afael hefyd ag achosion cyflyrau cronig.

en-gb	Good health in old age should be an achievable ambition for all of us.
cy-gb	Dylai iechyd da yn ein henaint fod yn uchelgais y gall pob un ohonom ei wireddu.

en-gb	We will reap the benefits of healthy choices and environments throughout our lives, and our communities will benefit from the valuable contribution that active older people can make.
cy-gb	Wrth inni heneiddio, byddwn yn elwa ar fanteision dewisiadau ac amgylchedd iach drwy gydol ein bywydau, a bydd ein cymunedau’n elwa ar y cyfraniad gwerthfawr y gall pobl hŷn gweithgar ei wneud.

en-gb	support and encourage a substantial increase in people’s physical activity, adopting a collaborative approach from all agencies involved in the promotion of healthier lifestyles, and drawing on Wales’ significant natural resources.
cy-gb	cefnogi ac yn annog cynnydd sylweddol yng ngweithgarwch corfforol pobl, gan sicrhau bod asiantaethau sy’n ymwneud â hyrwyddo ffyrdd mwy iach o fyw yn cydweithio, a chan fanteisio ar adnoddau naturiol Cymru.

en-gb	develop innovative, community approaches to encouraging more active lifestyles and improving nutrition through the Well-being Bond.
cy-gb	datblygu dulliau cymunedol arloesol o annog ffyrdd mwy egnïol o fyw a gwella maeth drwy’r Bond Llesiant.

en-gb	deliver an integrated public transport network which supports our aim to enable people to travel more actively, by combining different types of transport with walking and cycling.
cy-gb	darparu rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus integredig i gyflawni’n nod o alluogi pobl i deithio mewn ffyrdd mwy egnïol, drwy gyfuno mathau gwahanol o drafnidiaeth gyda cherdded a beicio.

en-gb	introduce a step-change in public health campaign work, with measurable outcomes and targets, focusing on avoidable diseases, and building awareness of the positive benefits to people of healthier lifestyles.
cy-gb	cyflwyno newid sylweddol i waith yn ymwneud ag ymgyrchoedd iechyd cyhoeddus, gyda thargedau a chanlyniadau mesuradwy, gan ganolbwyntio ar glefydau y gellir eu hosgoi a chodi ymwybyddiaeth o’r manteision sy’n gysylltiedig â ffyrdd mwy iach o fyw.

en-gb	work with and support the business community to improve the health and well-being of workers and help people to remain in employment, with a specific focus on mental health and musculoskeletal conditions, including through the economic contract.
cy-gb	gweithio gyda’r gymuned fusnes i wella iechyd a llesiant gweithwyr a helpu pobl i barhau mewn gwaith, gan ganolbwyntio’n benodol ar iechyd meddwl a chyflyrau cyhyrysgerbydol, a thrwy ddefnyddio’r contract economaidd.

en-gb	work with NHS Wales to provide people with digital ways of accessing health and care services and information, helping empower patients and carers to take greater control of their health and well being.
cy-gb	gweithio gyda GIG Cymru i ddarparu dulliau digidol o gael gafael ar wasanaethau iechyd a gofal a gwybodaeth, gan helpu i rymuso cleifion a gofalwyr i gymryd mwy o reolaeth dros eu hiechyd a’u llesiant.

en-gb	deliver an In Work Scheme with rapid access to early, work-focused interventions for a range of conditions, helping people to stay in work or return to work more quickly from long-term sickness absence.
cy-gb	cyflwyno Cynllun Mewn Gwaith a fyddai’n cynnig mynediad cyflym at ymyriadau gwaithganolog cynnar ar gyfer ystod o gyflyrau, gan helpu pobl i barhau i weithio neu fynd yn ôl i’r gwaith yn gynt ar ôl bod yn absennol oherwydd salwch hirdymor.

en-gb	agree new 10 year priorities for Public Health Wales based on the most recent evidence of the burden of ill health.
cy-gb	cytuno ar flaenoriaethau newydd ar gyfer Iechyd Cyhoeddus Cymru dros gyfnod o 10 mlynedd, gan wneud hynny ar sail y dystiolaeth ddiweddaraf am faich afiechyd.

en-gb	invest in homes to improve their warmth and energy efficiency, to improve health and reduce the costs of fuel.
cy-gb	buddsoddi mewn cartrefi i’w gwneud yn gynhesach ac i sicrhau eu bod yn defnyddio ynni’n fwy effeithlon, er mwyn gwella iechyd a lleihau costau tanwydd.

en-gb	We will tackle inequalities between communities and deliver more services closer to home, acknowledging the importance of communities and the wider environment for good health and well-being.
cy-gb	Byddwn yn mynd i’r afael ag anghydraddoldebau rhwng cymunedau ac yn darparu mwy o wasanaethau yn agosach i gartrefi pobl, gan gydnabod pwysigrwydd cymunedau a’r amgylchedd ehangach i iechyd da a llesiant.

en-gb	There are unacceptable variations in the levels of good health between different groups and communities in Wales, which has an impact in all areas of people’s lives.
cy-gb	Mae amrywiadau annerbyniol rhwng grwpiau a chymunedau gwahanol yng Nghymru o ran faint ohonynt sydd ag iechyd da, ac mae hynny’n effeithio ar bob agwedd ar eu bywydau.

en-gb	This is sometimes caused by the continuing shadow of post-industrial legacies, but also the stubborn impact of poor economic, social and environmental conditions.
cy-gb	Weithiau yr hyn sydd i gyfrif am afiechyd yw cysgod hirhoedlog y cyfnod diwydiannol, ond hefyd effaith heriol amodau economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol gwael.

en-gb	Too often, it is hardest to access services in the areas they are needed the most.
cy-gb	Yn rhy aml o lawer, mae’n fwyaf anodd cael gafael ar wasanaethau yn yr ardaloedd hynny lle mae eu hangen fwyaf.

en-gb	GP and primary care services are at the heart of their communities, and the main gateway to wider services.
cy-gb	Mae gwasanaethau meddygon teulu a gofal sylfaenol yn rhan ganolog o’u cymunedau, ac yn borth i wasanaethau ehangach.

en-gb	We will build on the innovative model of primary care clusters, where a full range of services that support good health, can be accessed from a single location.
cy-gb	Byddwn yn adeiladu ar y model arloesol o glystyrau gofal sylfaenol, lle gellir cael gafael ar ystod lawn o wasanaethau mewn un lleoliad.

en-gb	We will build on this approach to tailor and adapt services to the needs of specific local communities.
cy-gb	Byddwn yn datblygu’r gwaith hwn drwy deilwra ac addasu gwasanaethau i ddiwallu anghenion cymunedau lleol penodol.

en-gb	The contribution made by the environment to good health cannot be overstated.
cy-gb	Ni ellir gorbwysleisio cyfraniad yr amgylchedd at iechyd da.

en-gb	Air quality, good housing, access to green spaces and energy efficiency schemes each have a part to play in creating the right conditions for better health, well-being and greater physical activity.
cy-gb	Mae ansawdd yr aer, cartrefi da, mynediad i fannau gwyrdd, a chynlluniau arbed ynni i gyd yn helpu i greu’r amodau cywir ar gyfer gwell iechyd a llesiant a mwy o weithgarwch corfforol.

en-gb	work to tackle health inequalities both in terms of individual well-being and access to services.
cy-gb	gweithio i fynd i’r afael ag anghydraddoldebau iechyd, a hynny o ran llesiant unigol a mynediad at wasanaethau.

en-gb	build on the emerging primary care clusters working across service providers to tailor public services to local needs, and improve access to a full range of health services.
cy-gb	adeiladu ar y clystyrau gofal sylfaenol sy’n cael eu sefydlu, gan weithio gyda darparwyr gwasanaethau i deilwra gwasanaethau cyhoeddus i anghenion lleol, a gwella mynediad at ystod lawn o wasanaethau iechyd.

en-gb	co-ordinate housing, health and social care capital programmes to provide innovative, affordable, accommodation and nursing care building on the Integrated Care Fund approach.
cy-gb	cydgysylltu rhaglenni cyfalaf tai, iechyd a gofal cymdeithasol er mwyn darparu llety a gofal nyrsio arloesol a fforddiadwy, gan adeiladu ar y Gronfa Gofal Integredig.

en-gb	expand the community health and social care workforce, with innovative new roles, such as ‘community connectors’ that support social prescribing and more formal partnerships with volunteers and the third sector.
cy-gb	ehangu’r gweithlu iechyd a gofal cymdeithasol yn y gymuned drwy greu rolau newydd arloesol fel ‘cysylltwyr cymunedol’ sy’n cefnogi presgripsiynu cymdeithasol a phartneriaethau mwy ffurfiol gyda gwirfoddolwyr a’r trydydd sector.

en-gb	through planning, infrastructure, regulation, and health communication measures, we will reduce emissions and deliver vital improvements in air quality.
cy-gb	lleihau allyriadau a gwneud gwelliannau hanfodol i ansawdd yr aer, drwy gynllunio, seilwaith, rheoleiddio a chyfathrebu am iechyd.

en-gb	Ambitious and Learning
cy-gb	Uchelgeisiol ac yn Dysgu

en-gb	Our aim is to instil in everyone a passion to learn throughout their lives, inspiring them with the ambition to be the best they possibly can be.
cy-gb	Ein nod yw creu’r awydd ym mhawb i ddysgu drwy gydol eu bywydau, a’u hysbrydoli i fod y gorau y gallant fod.

en-gb	A prosperous Wales needs creative, highly skilled and adaptable people, so our education from the earliest age will be the foundation for a lifetime of learning and achievement.
cy-gb	Os ydym am weld Cymru yn ffynnu, mae angen pobl greadigol, sy’n fedrus iawn ac yn gallu addasu, felly bydd ein haddysg o’r oedran cynharaf un yn sylfaen i oes o ddysgu a chyflawni.

en-gb	Inspirational teaching produces ambitious learners, helping them to absorb ideas, knowledge and experiences, shaping their outlook and expectations of what they can achieve and who they can be.
cy-gb	Mae addysgu ysbrydoledig yn creu dysgwyr uchelgeisiol, gan eu helpu i amgyffred syniadau, gwybodaeth a phrofiadau a llywio eu hagwedd a’u disgwyliadau o ran yr hyn y gallant ei gyflawni a phwy y gallant fod.

en-gb	Our education system must stretch the brightest, while at the same time making sure everyone attains the essential level of skills to build on in later life.
cy-gb	Rhaid i’n system addysg herio’n dysgwyr gorau a hefyd sicrhau bod pawb yn cyflawni’r lefel hanfodol o sgiliau y gallant adeiladu arnynt yn ddiweddarach yn eu bywydau.

en-gb	This needs to build on a home environment that supports learning and development from the earliest age.
cy-gb	I gyflawni hyn, rhaid cael amgylchedd yn y cartref sy’n cefnogi dysgu a datblygu o’r oedran cynharaf un.

en-gb	The pace of global technological change has never been as great, meaning that learning and adaptability are at a premium.
cy-gb	Mae newidiadau technolegol byd-eang yn digwydd yn gyflymach nag erioed, sy’n golygu bod galw mawr am y gallu i ddysgu ac i addasu.

en-gb	Skills learned in school must be a solid foundation, and equip young people for life.
cy-gb	Rhaid i’r sgiliau a ddysgir yn yr ysgol fod yn sylfaen gadarn a pharatoi pobl ifanc ar gyfer bywyd.

en-gb	Still, there is too much variation in the attainment of school leavers, which means without the right skills some risk being left behind and wasting their potential.
cy-gb	Ond mae gormod o wahaniaeth o hyd yng nghyrhaeddiad pobl ifanc wrth iddynt adael yr ysgol, sy’n golygu bod perygl i rai gael eu gadael ar ôl a gwastraffu eu potensial os nad oes ganddynt y sgiliau cywir.

en-gb	In the longer term, the Welsh economy requires the right balance of skills and opportunities, which can only be delivered through partnership between schools, colleges, universities and businesses.
cy-gb	Yn y tymor hwy, mae angen y cydbwysedd priodol o sgiliau a chyfleoedd ar economi Cymru. Ni ellir ond sicrhau hynny drwy bartneriaeth rhwng ysgolion, colegau, prifysgolion a busnesau.

en-gb	The best research and innovation, whether public or private, is driven by people with broad horizons and a global outlook.
cy-gb	Caiff yr ymchwil a’r arloesi gorau, boed yn gyhoeddus neu’n breifat, eu harwain gan bobl sydd â gorwelion eang a’u golygon ar y byd ehangach.

en-gb	Converting that research into economic value for Wales also requires the right ambitious and entrepreneurial spirit.
cy-gb	Mae angen yr ysbryd uchelgeisiol ac entrepreneuraidd cywir i droi’r ymchwil honno’n werth economaidd i Gymru.

en-gb	Therefore the three objectives for this strategy are:
cy-gb	Felly, tri amcan y strategaeth hon yw:

en-gb	supporting young people to make the most of their potential, building ambition and encouraging learning for life, and equipping everyone with the right skills for a changing world.
cy-gb	helpu pobl ifanc i wneud y mwyaf o’u potensial, gan ddatblygu uchelgais ac annog dysgu i fyw, a rhoi’r sgiliau cywir i bawb fedru ymdopi â byd sy’n newid.

en-gb	We will provide the best start in life for all, with support from birth, through education, and beyond, making sure everyone has the chance to fulfil their natural potential.
cy-gb	Byddwn yn rhoi’r dechrau gorau mewn bywyd i bawb drwy gefnogi pobl o’u geni, a thrwy gydol eu haddysg a thu hwnt er mwyn sicrhau bod pawb yn cael cyfle i gyflawni eu potensial naturiol.

en-gb	All the evidence suggests that early years are the most crucial time in shaping life chances, which is why we have made this one of the cross-cutting government priority areas.
cy-gb	Mae’r dystiolaeth i gyd yn awgrymu mai’r blynyddoedd cynnar yw’r adeg bwysicaf ar gyfer dylanwadu ar gyfleoedd bywyd. Dyna pam mae hwn yn un o feysydd blaenoriaeth trawsbynciol y llywodraeth.

en-gb	Getting this right for every child means they stand the best chance of benefitting from the move into formal education.
cy-gb	Mae cael hyn yn iawn ar gyfer pob plentyn yn golygu ei fod yn cael y cyfle gorau i elwa ar addysg ffurfiol.

en-gb	A child’s educational journey should be one of the most enriching and rewarding times of their life.
cy-gb	Dylai taith addysgol plentyn fod yn un o adegau mwyaf cyfoethog a gwerthfawr ei fywyd.

en-gb	They should leave school equipped with the academic, personal and social skills needed to make a success of their lives.
cy-gb	Dylai plant adael yr ysgol yn meddu ar y sgiliau academaidd, personol a chymdeithasol y mae eu hangen arnynt i lwyddo yn eu bywydau.

en-gb	We need an education system that stretches high achievers, and leaves no child behind.
cy-gb	Mae angen system addysg sy’n herio’r rheini sy’n cyflawni ar lefel uwch, ond nad yw’n gadael unrhyw blentyn ar ôl.

en-gb	Every child should leave mainstream education with reading, writing and numeracy skills.
cy-gb	Dylai fod gan bob plentyn sgiliau darllen, ysgrifennu a rhifedd wrth iddo adael addysg brif ffrwd.

en-gb	Teachers play a central role in children’s development, inspiring them and helping them to achieve their best.
cy-gb	Mae athrawon yn chwarae rôl ganolog yn natblygiad plant, gan eu hysbrydoli a’u helpu i fod ar eu gorau.

en-gb	They will often be amongst the first to notice problems, and it must be made easier for them to draw on the widest range of support, addressing issues quickly as they arise, and preventing them getting worse.
cy-gb	Yn aml, nhw yw’r cyntaf i sylwi ar broblemau, a rhaid ei gwneud yn haws iddynt fanteisio ar yr ystod ehangaf o gymorth er mwyn mynd i’r afael ag unrhyw faterion yn gyflym wrth iddynt godi, i’w hatal rhag gwaethygu.

en-gb	Ultimately, we need to be confident that children have the attitudes and learning they need for the rest of their lives, and that teachers have the flexibility to respond to the different ways in which children learn.
cy-gb	Yn y pen draw, mae angen inni fod yn hyderus bod gan blant yr agwedd a’r addysg y mae eu hangen arnynt ar gyfer gweddill eu bywydau, a bod gan athrawon yr hyblygrwydd i ymateb i’r ffyrdd gwahanol y mae plant yn dysgu.

en-gb	Our school system will be centred on a new curriculum designed to give children a broad and enriching learning experience, and to develop the best teachers and leaders to deliver it successfully.
cy-gb	Bydd ein system ysgolion yn seiliedig ar gwricwlwm newydd y bwriedir iddo roi profiad dysgu eang a chyfoethog i blant, a datblygu’r athrawon a’r arweinwyr gorau i roi’r cwricwlwm hwnnw ar waith yn llwyddiannus.

en-gb	This is the basis for progression to post-compulsory education and learning throughout life.
cy-gb	Dyma’r sylfaen ar gyfer symud ymlaen i addysg a dysgu ôl-orfodol.

en-gb	focus relentlessly on driving up every pupil’s attainment, transforming the standards teachers must achieve, and reducing the variations between schools – particularly the gap between higher and lower performing schools.
cy-gb	canolbwyntio’n ddiflino ar wella cyrhaeddiad pob disgybl, gan weddnewid y safonau y mae’n rhaid i athrawon eu cyrraedd, a lleihau’r gwahaniaeth rhwng ysgolion − yn enwedig y bwlch rhwng ysgolion sy’n perfformio’n dda a’r rheini nad ydynt yn perfformio cystal.

en-gb	establish a National Leadership Academy to support the school leaders of the future who will be the driving force behind our reforms.
cy-gb	sefydlu Academi Arweinyddiaeth Genedlaethol i gefnogi arweinwyr ysgol y dyfodol a fydd yn allweddol i’n diwygiadau.

en-gb	ensure more effective workforce planning systems to deliver a sufficient supply of teachers to work through the medium of Welsh which will be a key contributor to our target of one million Welsh speakers over the coming decades.
cy-gb	sicrhau systemau mwy effeithiol ar gyfer cynllunio’r gweithlu er mwyn sicrhau cyflenwad digonol o athrawon sy’n gallu gweithio drwy gyfrwng y Gymraeg, a fydd yn allweddol i gyflawni’n targed o filiwn o siaradwyr Cymraeg dros y degawdau nesaf.

en-gb	enrich the learning experience for every child through changes to our curriculum that will incorporate the right range of subjects, flexibility for teachers and develop the wider resilience and well-being of young people, helping young people develop into healthy, confident individuals.
cy-gb	cyfoethogi’r profiad dysgu i bob plentyn drwy newid ein cwricwlwm er mwyn ymgorffori’r ystod gywir o bynciau a rhoi hyblygrwydd i athrawon, a meithrin cryfder cymeriad a llesiant pobl ifanc i’w helpu i ddatblygu’n unigolion iach a hyderus.

en-gb	support every learner to overcome the barriers to reaching their full potential.
cy-gb	cefnogi pob dysgwr i oresgyn yr hyn sy’n ei rwystro rhag cyrraedd ei lawn botensial.

en-gb	introduce a new model of Community Learning Centres, providing extended services with childcare, parenting support, family learning and community access to facilities built around the school day.
cy-gb	cyflwyno model newydd o Ganolfannau Dysgu Cymunedol a fydd yn darparu ystod estynedig o wasanaethau, megis gofal plant, cymorth i rieni, dysgu i deuluoedd a mynediad at gyfleusterau i’r gymuned, a hynny oll wedi’i ddatblygu o amgylch y diwrnod ysgol.

en-gb	provide targeted careers advice to help young people to access jobs, particularly in new and growth sectors and also entrepreneurial opportunities.
cy-gb	darparu cyngor gyrfaoedd wedi’i dargedu er mwyn helpu pobl ifanc i gael swyddi, yn enwedig mewn sectorau newydd a sectorau twf, a byddwn yn darparu cyfleoedd entrepreneuraidd hefyd.

en-gb	Fast track the introduction of a new Education Business Exchange Service and account executives who will work with schools and colleges in the Valleys.
cy-gb	Byddwn yn mynd ati’n gynt i gyflwyno Gwasanaeth Cyfnewid newydd rhwng Byd Busnes ac Addysg, ynghyd â chyflwyno swyddogion gweithredol a fydd yn gweithio gydag ysgolion a cholegau yn y Cymoedd.

en-gb	reform our approach to additional learning provision, to place learners, parents and carers at the centre of support and develop the skills of the workforce to deliver effective, specialist support for learners at key stages in their lives.
cy-gb	diwygio’n darpariaeth ddysgu ychwanegol er mwyn sicrhau bod y cymorth a ddarperir yn canolbwyntio ar y dysgwyr, y rheini a’r gofalwyr, a byddwn yn datblygu sgiliau’r gweithlu er mwyn darparu cymorth arbenigol effeithiol i ddysgwyr yn ystod pob cam o’u bywydau.

en-gb	We will widen people’s horizons and lift their aspirations by creating a dynamic, entrepreneurial culture and ensuring they have opportunities to grow and achieve more throughout their lives.
cy-gb	Byddwn yn ehangu gorwelion pobl ac yn codi eu dyheadau drwy greu diwylliant entrepreneuraidd deinamig a sicrhau eu bod yn cael cyfle i ddatblygu a chyflawni mwy drwy gydol eu bywydau.

en-gb	Education is the springboard that launches everyone into adult life.
cy-gb	Addysg yw’r sbardun sy’n lansio bywyd fel oedolyn.

en-gb	Many will enter the world of work immediately, others will continue in education, tailored towards the path they want to pursue, be it academic or vocational.
cy-gb	Bydd nifer yn ymuno â’r byd gwaith yn syth, ac eraill yn parhau mewn addysg sydd wedi’i theilwra i’r llwybr y maent am ei ddilyn, boed yn llwybr academaidd neu’n alwedigaethol.

en-gb	The role of government is to support everyone’s aspirations, and work with businesses and education and skills providers to put in place the right range of opportunities for all.
cy-gb	Rôl y llywodraeth yw cefnogi dyheadau pawb, a gweithio gyda busnesau a darparwyr addysg a sgiliau i gynnig yr ystod gywir o gyfleoedd i bawb.

en-gb	Further education in Wales has historically been at the heart of communities, and provided opportunities for individuals to build and fulfil their ambitions.
cy-gb	Yn hanesyddol, mae addysg bellach yng Nghymru wedi cael ei ddarparu o fewn cymunedau, ac wedi darparu cyfleoedd i unigolion ddatblygu ac i wireddu eu huchelgais.

en-gb	Today, they are offering a wider range than ever of vocational and academic courses, in first-class facilities, deeply rooted in communities.
cy-gb	Heddiw, maent yn cynnig ystod ehangach nag erioed o gyrsiau galwedigaethol ac academaidd, a hynny mewn cyfleusterau o’r radd flaenaf o fewn cymunedau.

en-gb	As the diversity of roles people can expect to play during their working lives increase, linking their contribution to the needs of people and business will become more important than ever.
cy-gb	Wrth i’r amrywiaeth o rolau y gall pobl ddisgwyl eu chwarae yn ystod eu bywyd gwaith gynyddu, bydd cysylltu cyfraniad y colegau ag anghenion pobl a busnesau yn bwysicach nag erioed.

en-gb	A vibrant higher education system is a crucial partner in building the Welsh economy, equipping individuals with the highest levels of skills required as well as building the public service workforce of the future.
cy-gb	Mae system addysg uwch fywiog yn hanfodol ar gyfer economi Cymru, gan roi’r lefel uchaf o sgiliau i unigolion, yn ogystal â datblygu gweithlu’r gwasanaeth cyhoeddus at y dyfodol.

en-gb	Welsh universities undertake cutting edge research every day, and this needs to be increasingly geared to commercialisation and economic growth, supporting the development of our key sectors, as well as the future social cultural and environmental needs of Wales.
cy-gb	Mae prifysgolion Cymru yn mynd ati bob dydd i wneud gwaith ymchwil sy’n torri tir newydd, ac mae angen i’r gwaith hwnnw anelu fwyfwy at fasnacheiddio a thwf economaidd, gan gefnogi datblygiad ein sectorau allweddol, yn ogystal â diwallu anghenion cymdeithasol, diwylliannol ac amgylcheddol Cymru yn y dyfodol.

en-gb	A central element of our economic ambition is supporting the creation and expansion of Welsh businesses.
cy-gb	Elfen ganolog o’n huchelgais economaidd yw creu ac ehangu busnesau yng Nghymru.

en-gb	This depends on having people with the right entrepreneurial flair and ambition, the right economic conditions, and the right support from government.
cy-gb	I gyflawni hynny, mae angen y bobl gywir sydd â’r ddawn a’r uchelgais entrepreneuraidd cywir, ynghyd â’r amodau economaidd cywir a’r cymorth cywir gan  y llywodraeth.

en-gb	introduce a new strategic planning system for post 16 education, which plans the provision across sectors and responds to the needs of Wales.
cy-gb	cyflwyno system gynllunio strategol newydd ar gyfer addysg ôl-16, a fydd yn cynllunio’r ddarpariaeth ar draws sectorau ac yn ymateb i anghenion economaidd Cymru.

en-gb	deliver coherent progression through and between the different post 16 education sectors, so that the individual’s learning pathway meets their needs and aspirations and is not defined by artificial boundaries between academic and vocational routes.
cy-gb	darparu llwybrau datblygu cydlynol drwy a rhwng y sectorau addysg ôl-16 gwahanol, fel bod llwybr dysgu’r unigolyn yn diwallu ei anghenion a’i ddyheadau yn hytrach na chael ei ddiffinio gan ffiniau artiffisial rhwng llwybrau academaidd a galwedigaethol.

en-gb	significantly increase the maintenance grants available to Welsh higher education students, breaking down barriers to university and ensure that across grants and loans all students have the equivalent of the National Minimum Wage.
cy-gb	cynyddu’n sylweddol y grantiau cynhaliaeth sydd ar gael i fyfyrwyr addysg uwch yng Nghymru, gan chwalu’r rhwystrau sy’n atal pobl rhag mynd i’r brifysgol a sicrhau bod grantiau a benthyciadau i fyfyrwyr yn cyfateb i’r Isafswm Cyflog Cenedlaethol.

en-gb	bring together all research funding and ensure that funding decisions reflect Welsh priorities, including the needs of the national and regional economic sectors.
cy-gb	dwyn ynghyd yr holl gyllid ar gyfer ymchwil a sicrhau bod penderfyniadau ynghylch cyllid yn adlewyrchu blaenoriaethau Cymru, gan gynnwys anghenion y sectorau economaidd rhanbarthol a  chenedlaethol.

en-gb	ensure closer working between industry, schools, universities, colleges and the NHS to raise ambition and increase investment in research, developing the jobs and technologies of the future.
cy-gb	sicrhau cydweithio agosach rhwng diwydiant, ysgolion, prifysgolion, colegau a’r GIG i godi uchelgais a chynyddu buddsoddiad mewn ymchwil, gan ddatblygu swyddi a thechnolegau’r dyfodol.

en-gb	draw on Wales’ assets to develop a population based approach to health and care research through Healthwise Wales.
cy-gb	defnyddio asedau Cymru i ddatblygu dull o gynnal ymchwil iechyd a gofal sy’n seiliedig ar boblogaeth, a hynny drwy Doeth am Iechyd Cymru.

en-gb	focus our business support schemes on building an entrepreneurial culture in Wales, and establish targets for the numbers of school, college and university leavers starting companies, as well as targets for their sustainability and growth.
cy-gb	sicrhau bod ein cynlluniau cymorth busnes yn canolbwyntio ar adeiladu diwylliant entrepreneuraidd yng Nghymru, a phennu targedau ar gyfer nifer y myfyrwyr sy’n dechrau cwmnïau ar ôl gadael yr ysgol, coleg a phrifysgol a thargedau ar gyfer cynaliadwyedd a thwf.

en-gb	We will enable people to develop their skills in line with the rapid changes in the global economy, to keep Wales competitive and secure employment in an uncertain world.
cy-gb	Byddwn yn galluogi pobl i ddatblygu eu sgiliau yn unol â’r newidiadau cyflym yn yr economi fyd-eang, er mwyn cadw Cymru yn gystadleuol a sicrhau cyflogaeth mewn byd ansicr.

en-gb	Lifelong learning has never been more important, both for national prosperity and individual development.
cy-gb	Mae dysgu gydol oes yn bwysicach nag erioed ar gyfer ffyniant cenedlaethol a datblygiad unigolion.

en-gb	The advent of the fourth industrial revolution is bringing profound changes to the economy, environment and society, and the challenge for our future resilience is to position Wales to benefit.
cy-gb	Mae dyfodiad y pedwerydd chwyldro diwydiannol yn golygu bod newidiadau mawr i’r economi, i’r amgylchedd ac i’n cymdeithas, a’r her wrth inni geisio sicrhau ein bod yn gydnerth yn y dyfodol yw rhoi Cymru mewn sefyllfa i elwa ar hynny.

en-gb	This means ensuring sufficient opportunities emerge in the new economy to replace those that could be lost in the old economy, and to ensure that people are equipped with the skills to exploit them.
cy-gb	Felly, mae angen sicrhau bod digon o gyfleoedd yn yr economi newydd i gymryd lle’r rheini y gellid eu colli yn yr hen economi, a bod pobl yn meddu ar y sgiliau i fanteisio arnynt.

en-gb	Digital skills will be a particularly vital part of the new economy, and as well as building coding and other aspects of digital literacy into our new curriculum, greater support will be needed for people already in work, or seeking work, to develop these skills.
cy-gb	Bydd sgiliau digidol yn rhan arbennig o bwysig o’r economi newydd, ac yn ogystal â chynnwys codio ac agweddau eraill ar lythrennedd digidol yn ein cwricwlwm newydd, bydd angen mwy o gymorth ar gyfer pobl sydd eisoes mewn gwaith neu sy’n chwilio am waith i’w helpu i ddatblygu’r sgiliau hyn.

en-gb	Good employers place a premium on highly skilled workers and will themselves invest in developing and adapting their workforce.
cy-gb	Mae cyflogwyr da yn chwilio am weithwyr medrus a byddant yn mynd ati o’u rhan eu hunain i fuddsoddi mewn datblygu ac addasu eu gweithlu.

en-gb	Government also has a critical role in providing the training that people and the economy need.
cy-gb	Mae gan y llywodraeth hefyd rôl hollbwysig i’w chwarae o ran darparu’r hyfforddiant y mae eu hangen ar bobl a’r economi.

en-gb	As part of the move to supporting regional growth priorities, we will be more responsive to variations in skill needs across Wales.
cy-gb	Un o’r camau y byddwn yn eu cymryd i gefnogi blaenoriaethau twf rhanbarthol fydd ymateb yn well i’r anghenion sgiliau amrywiol ar draws Cymru.

en-gb	To adapt effectively to this changing world, we need to get the often complex interplay between business, government and educational institutions right.
cy-gb	I addasu’n effeithiol i fyd sy’n prysur newid, mae angen inni sicrhau perthynas briodol rhwng busnesau, llywodraeth a sefydliadau addysgol.

en-gb	work with the regional education consortia, universities, business, industry and the third sector to expand the network of code clubs in every part of Wales.
cy-gb	gweithio gyda chonsortia addysg rhanbarthol, prifysgolion, busnesau, diwydiant a’r trydydd sector i ehangu’r rhwydwaith o glybiau codio ym mhob rhan o Gymru.

en-gb	enhance our support for part-time and postgraduate students to make it easier to obtain the higher level skills our economy needs.
cy-gb	gwella’r cymorth rydym yn ei roi i fyfyrwyr rhan-amser ac ôl-radd er mwyn ei gwneud yn haws iddynt ddatblygu’r sgiliau lefel uchel y mae eu hangen ar ein heconomi.

en-gb	work with the Regional Skills Partnerships to anticipate future skills needs, focusing on priority growth sectors identified within regions and aligning our programmes to those needs.
cy-gb	gweithio gyda’r Partneriaethau Sgiliau Rhanbarthol i ragweld anghenion sgiliau yn y dyfodol, gan ganolbwyntio ar y sectorau twf â blaenoriaeth a nodwyd yn y rhanbarthau a sicrhau bod ein rhaglenni’n diwallu’r anghenion hynny.

en-gb	deliver 100,000 all-age apprenticeships aligned to economic requirements and use them to raise overall levels of skills in the workplace.
cy-gb	darparu 100,000 o brentisiaethau pob oed a fydd yn diwallu gofynion economaidd, a byddwn yn eu defnyddio i wella’r lefelau cyffredinol o sgiliau yn y gweithle.

en-gb	review all existing skills and work-based learning programmes to ensure they meet the current needs of the economy and can respond flexibly to emerging requirements.
cy-gb	adolygu’r holl raglenni sgiliau a dysgu seiliedig ar waith sydd eisoes yn bodoli er mwyn sicrhau eu bod yn diwallu anghenion presennol yr economi ac yn gallu ymateb yn hyblyg i ofynion newydd.

en-gb	Our aim is to build a nation where people take pride in their communities, in the Welsh identity and language, and our place in the world.
cy-gb	Ein nod yw meithrin cenedl lle y mae pobl yn ymfalchïo yn eu cymunedau, yn yr hunaniaeth Gymreig a’r iaith Gymraeg, a’n lle yn y byd.

en-gb	We are building the vital links that make it easier for people to come together, for the economy to grow, and for us to become an ever more confident and outward looking nation.
cy-gb	Rydym yn adeiladu’r cysylltiadau hanfodol sy’n ei gwneud yn haws i bobl ddod ynghyd, i’r economi dyfu, ac inni ddod yn genedl fwyfwy hyderus ac allblyg.

en-gb	It is the strength of the links between people, within families, neighbourhoods, workplaces or wider communities, which gives us our sense of belonging and well-being.
cy-gb	Cryfder y cysylltiadau rhwng pobl, ac o fewn teuluoedd, cymdogaethau, gweithleoedd a chymunedau ehangach, sy’n rhoi ymdeimlad o berthyn a llesiant inni.

en-gb	Government cannot create communities, but just as with the economy, we can foster environments where these links are broadened and deepened.
cy-gb	Ni all y llywodraeth greu cymunedau, ond yn yr un modd â chyda’r economi, gallwn greu amgylchedd a fydd yn ehangu ac yn dyfnhau’r cysylltiadau hynny.

en-gb	Communities prosper where people can participate fully and play an active role in shaping their local environment, influencing the decisions which affect them.
cy-gb	Mae cymunedau’n ffynnu os yw pobl yn gallu chwarae rhan lawn a gweithgar ynddynt i lywio eu hamgylchedd lleol, gan ddylanwadu ar y penderfyniadau sy’n effeithio arnynt.

en-gb	People can play many different roles within their communities, and they need to be empowered to do the things that really make a difference.
cy-gb	Gall pobl gymryd nifer o wahanol rolau yn eu cymunedau, ac mae angen eu grymuso i wneud y pethau sydd wir yn gwneud gwahaniaeth.

en-gb	We want a Wales of connected communities, and that means making sure that all the links needed are in place to bring them together.
cy-gb	Rydym eisiau creu Cymru sy’n wlad o gymunedau cysylltiedig, ac mae hynny’n golygu gwneud yn siŵr bod yr holl gysylltiadau angenrheidiol yn eu lle i’w tynnu ynghyd.

en-gb	Transport and digital infrastructure are critical to providing the services we all need to stay healthy, to learn, to access employment, and to build prosperity.
cy-gb	Mae trafnidiaeth a seilwaith digidol yn hanfodol er mwyn darparu’r gwasanaethau y mae eu hangen arnom i barhau’n iach, i ddysgu, i gael gwaith ac i ddatblygu ffyniant.

en-gb	Wales’ connections with the wider world are equally important, not least as we tackle the uncertainties of EU exit.
cy-gb	Mae cysylltiadau Cymru â’r byd ehangach yr un mor bwysig, yn enwedig wrth inni fynd i’r afael ag ansicrwydd gadael yr UE.

en-gb	The strength of our overseas relationships and connectivity will determine our ability to forge new markets and maintain our position as an attractive and competitive place to invest and do business.
cy-gb	Bydd ein gallu i gystadlu mewn marchnadoedd newydd a chadw ein statws fel lle deniadol a chystadleuol i fuddsoddi a chynnal busnes ynddo yn dibynnu ar gryfder ein cysylltiadau tramor ac ar y berthynas rhyngom a gwledydd gwahanol.

en-gb	Therefore the three objectives for this theme are:
cy-gb	Felly, y tri amcan ar gyfer y thema hon yw:

en-gb	building resilient communities, culture and language, delivering modern and connected infrastructure, and promoting and protecting Wales’ place in the world.
cy-gb	datblygu cymunedau, diwylliant ac iaith sy’n gydnerth, darparu seilwaith modern a chysylltiedig, a hyrwyddo a diogelu lle Cymru yn y byd.

en-gb	Build resilient communities, culture, and language
cy-gb	Datblygu cymunedau, diwylliant ac iaith sy’n gydnerth

en-gb	We will build a country characterised by vibrant, welcoming and cohesive communities, with pride in the present and ambition for the future - a truly bilingual nation, celebrating its unique culture, heritage and diversity.
cy-gb	Byddwn yn creu gwlad o gymunedau bywiog, croesawgar a chydlynol, sy’n ymfalchïo yn y presennol ac yn uchelgeisiol am y dyfodol − cenedl wirioneddol ddwyieithog sy’n dathlu ei diwylliant,  ei threftadaeth  a’i hamrywiaeth unigryw.

en-gb	The strongest communities have people who want to step forward to get things done.
cy-gb	Mae gan y cymunedau cryfaf bobl sy’n awyddus i gamu ymlaen i gyflawni pethau.

en-gb	These are individuals who often seek no reward, other than seeing their community prosper.
cy-gb	Unigolion yw’r rhain nad ydynt yn gofyn am unrhyw wobr fel arfer, heblaw gweld eu cymuned yn ffynnu.

en-gb	Government’s role is to support and empower those who want to make a difference, and to make sure they have the space to pursue their vision.
cy-gb	Rôl y llywodraeth yw cefnogi a grymuso’r rheini sydd am wneud gwahaniaeth, a sicrhau eu bod yn gallu gwireddu eu gweledigaeth.

en-gb	Public assets within communities are often key in enabling innovative local initiatives to become a reality.
cy-gb	Mae asedau cyhoeddus mewn cymunedau yn allweddol yn aml er mwyn rhoi mentrau lleol arloesol ar waith.

en-gb	How these are made available to community groups can unlock the potential for communities and leaders to enhance local areas.
cy-gb	Mae’r modd y cânt eu cynnig i grwpiau cymunedol yn gallu datgloi cyfleoedd i gymunedau ac arweinwyr wella ardaloedd lleol.

en-gb	work with communities to help maintain local facilities that bring people together, including pubs, libraries, museums, green spaces, arts centres and leisure centres, helping communities take ownership of assets in their local area.
cy-gb	gweithio gyda chymunedau i helpu i gynnal cyfleusterau lleol sy’n dod â phobl ynghyd, megis tafarndai, llyfrgelloedd, amgueddfeydd, mannau gwyrdd, canolfannau celfyddydol a chanolfannau hamdden, gan helpu cymunedau i berchnogi asedau yn eu hardal leol.

en-gb	identify opportunities for more people to volunteer, including working with the WCVA and the third sector on the roll-out of a unified volunteer programme, Volunteering Wales.
cy-gb	nodi cyfleoedd i fwy o bobl wirfoddoli, gan gynnwys gweithio gyda Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru a’r trydydd sector i gyflwyno rhaglen wirfoddoli unedig, Gwirfoddoli Cymru.

en-gb	work with communities across Wales to promote and facilitate the use of Welsh in a positive and inclusive manner, improve systematic planning of Welsh language provision, and provide a robust regulatory framework.
cy-gb	gweithio gyda chymunedau ar draws Cymru i hyrwyddo a hwyluso’r defnydd o’r Gymraeg mewn ffordd bositif a chynhwysol, gwella’r broses o gynllunio’r ddarpariaeth Gymraeg mewn ffordd systematig, a darparu fframwaith rheoleiddio cadarn.

en-gb	build the capacity of communities as places which support better health and well-being using approaches such as social prescribing.
cy-gb	datblygu cymunedau’n lleoedd sy’n cefnogi gwell iechyd a llesiant gan ddefnyddio dulliau fel presgripsiynu cymdeithasol.

en-gb	ensure schools take on a more wide-ranging role as community hubs, offering not just education but a much wider array of community activities, helping to join up their communities and the services people need.
cy-gb	sicrhau bod ysgolion yn chwarae rôl fwy eang fel canolfannau cymunedol, gan gynnig ystod ehangach o weithgareddau cymunedol yn ogystal ag addysg, er mwyn helpu i dynnu cymunedau, a’r gwasanaethau y mae ar bobl eu hangen, at ei gilydd.

en-gb	build a sustainable relationship with the Voluntary Sector, based on the outcomes we all want to achieve for communities and the right funding model to deliver them.
cy-gb	meithrin perthynas gynaliadwy â’r Sector Gwirfoddol, yn seiliedig ar y canlyniadau y mae pob un ohonom am eu cyflawni ar gyfer cymunedau, ac ar y model cyllido cywir ar gyfer gwneud hynny.

en-gb	develop a transformational approach to the learning, teaching and assessment of Welsh with the aim of ensuring that, in future, all learners will be able to use the Welsh language when they leave school.
cy-gb	gweddnewid y modd y caiff y Gymraeg ei dysgu, ei haddysgu a’i hasesu er mwyn sicrhau, yn y dyfodol, fod pob dysgwr yn gallu defnyddio’r Gymraeg pan fydd yn gadael yr ysgol.

en-gb	trial reforms to the democratic process, modernising the elections process and backing votes for those aged 16 and over.
cy-gb	treialu diwygiadau i’r broses ddemocrataidd, gan foderneiddio’r broses etholiadol a chefnogi pleidleisiau ar gyfer pobl 16 oed a hŷn.

en-gb	improve the way we work with community groups and the police to develop safer communities.
cy-gb	gwella’r ffordd rydym yn gweithio gyda grwpiau cymunedol a’r heddlu i ddatblygu cymunedau mwy diogel.

en-gb	work with communities, the voluntary sector and local services to counter the threat of extremism and hate crime in communities.
cy-gb	gweithio gyda chymunedau, y sector gwirfoddol a’r gwasanaethau lleol i fynd i’r afael â bygythiad eithafiaeth a throseddau casineb mewn cymunedau.

en-gb	We will invest in the 21st century connections we need to thrive and compete, joining up people, communities, businesses and services to drive prosperity.
cy-gb	Byddwn yn buddsoddi yn y cysylltiadau y mae eu hangen arnom yn yr 21ain ganrif i ffynnu ac i gystadlu, gan gysylltu pobl, cymunedau, busnesau a gwasanaethau  er mwyn ysgogi ffyniant.

en-gb	High quality, modern infrastructure is a key enabler of competitiveness and productivity.
cy-gb	Mae seilwaith modern ac uchel ei ansawdd yn allweddol er mwyn hwyluso cystadleurwydd a chynhyrchiant.

en-gb	Investment can act as a catalyst for wider regeneration and supporting vibrant communities.
cy-gb	Gall buddsoddiad sbarduno adfywio ehangach a helpu i greu cymunedau llewyrchus.

en-gb	The investment needs to be intelligently planned and well delivered to have maximum impact.
cy-gb	Mae angen mynd ati i gynllunio’r buddsoddiad hwnnw mewn ffordd ddeallus a’i ddarparu’n effeithiol er mwyn iddo gael yr effaith fwyaf bosibl.

en-gb	Our approach to regional strengths and diverse economic needs is reflected in our programme for investing in infrastructure.
cy-gb	Mae’n rhaglen ar gyfer buddsoddi mewn seilwaith yn adlewyrchu sut yr ydym yn mynd ati i ymdrin â chryfderau rhanbarthol ac amcanion economaidd gwahanol.

en-gb	Some developments, such as superfast broadband and comprehensive mobile coverage, are nationally important programmes.
cy-gb	Mae rhai datblygiadau, megis band eang cyflym iawn a signal ffonau symudol cynhwysfawr, yn rhaglenni sydd o bwys cenedlaethol.

en-gb	In other areas, there are specific projects which support and enable the growth of regional economies.
cy-gb	Mewn meysydd eraill, mae yna brosiectau penodol sy’n helpu ac yn galluogi economïau rhanbarthol i dyfu.

en-gb	Digital connections that anticipate the needs of the future can help us to change our working patterns, reducing congestion, and supporting our aspirations for lower carbon living.
cy-gb	Gall cysylltiadau digidol sy’n rhagweld anghenion y dyfodol ein helpu i newid ein patrymau gweithio, gan leihau tagfeydd, a chefnogi’n dyheadau o ran byw mewn ffordd sy’n defnyddio llai o garbon.

en-gb	Our attitudes to, and expectations of, transport are likely to change in ways that we cannot currently anticipate.
cy-gb	Mae’n hagweddau at drafnidiaeth, a’n disgwyliadau ohoni, yn debygol o newid mewn ffyrdd na allwn eu rhagweld ar hyn o bryd.

en-gb	With the geography of Wales and the needs of sparsely populated rural communities, cars will remain important, but new powers over buses and the rail franchise mean that we can take a more joined up view across all types of transport, enabling us to reduce our carbon emissions, promote active travel, and get the most from our spending on public transport.
cy-gb	O gofio daearyddiaeth Cymru ac anghenion cymunedau gwledig tenau eu poblogaeth, bydd ceir yn parhau’n bwysig, ond mae pwerau newydd dros fysiau a’r fasnachfraint rheilffyrdd yn golygu y byddwn yn gallu gweithio mewn ffordd fwy cydgysylltiedig ar draws pob math o drafnidiaeth. Bydd hynny, yn ei dro, yn ein galluogi i leihau’n hallyriadau carbon, i hyrwyddo teithio llesol, ac i fanteisio i’r eithaf ar ein gwariant ar drafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	introduce the new National Infrastructure Commission for Wales to strengthen the governance and strategic planning of major infrastructure investments.
cy-gb	cyflwyno corff newydd, Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru, er mwyn cryfhau’r gwaith llywodraethu a’r gwaith cynllunio strategol sy’n gysylltiedig â buddsoddiadau mawr mewn seilwaith.

en-gb	require co-ordinated planning of new homes, facilities and infrastructure by local authorities, health bodies, housing associations and other key partners.
cy-gb	yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol, cyrff iechyd, cymdeithasau tai a phartneriaid allweddol eraill gynllunio cartrefi, cyfleusterau a seilwaith newydd mewn ffordd gydgysylltiedig.

en-gb	deliver a single National Transport Plan supporting improvements to all the transport infrastructure for Wales, balancing travel needs with the aim of reducing emissions.
cy-gb	rhoi un Cynllun Trafnidiaeth Cenedlaethol ar waith, gan helpu i wella holl seilwaith trafnidiaeth Cymru, a chan gadw’r ddysgl yn wastad rhwng anghenion teithio a’r amcan o leihau allyriadau.

en-gb	create an integrated public transport network, covering the rail and bus networks, which is safe, reliable, affordable and low carbon.
cy-gb	creu rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus integredig, a fydd yn cynnwys y rhwydwaith rheilffyrdd a’r rhwydwaith bysiau, ac a fydd yn ddiogel, yn ddibynadwy, yn fforddiadwy ac yn garbon isel.

en-gb	deliver the South Wales Metro, underpinning the region’s economic development, and spreading jobs and prosperity through more rapid transport, and ensuring that all new and significant developments in the region are sited within easy reach of a station.
cy-gb	darparu Metro De Cymru, a fydd yn ategu datblygiad economaidd y rhanbarth, ac yn lledaenu swyddi a ffyniant drwy ddarparu trafnidiaeth gyflymach, ac a fydd hefyd yn sicrhau bod pob datblygiad newydd ac arwyddocaol yn y rhanbarth o fewn cyrraedd hwylus i orsaf.

en-gb	continue to develop the North Wales Metro and deliver transport improvements that complement it.
cy-gb	parhau i ddatblygu Metro Gogledd Cymru a byddwn yn gwella trafnidiaeth mewn ffyrdd a fydd yn ei ategu.

en-gb	deliver a significant improvement to the M4 around Newport, as well as enhancements to the A55, the A40 in West Wales and other trunk roads.
cy-gb	sicrhau gwelliant sylweddol i’r M4 yng nghyffiniau Casnewydd, yn ogystal â gwella’r A55, yr A40 yn y Gorllewin, a chefnffyrdd eraill.

en-gb	deliver fast reliable broadband to those parts of Wales not currently served by the market.
cy-gb	darparu band eang cyflym a dibynadwy yn y rhannau hynny o Gymru nad yw’r farchnad yn darparu gwasanaeth ar eu cyfer.

en-gb	work with the mobile industry and OFCOM to deliver usable and reliable mobile phone connectivity across Wales.
cy-gb	gweithio gyda’r diwydiant ffonau symudol ac OFCOM i ddarparu cysylltedd ffonau symudol y gellir ei ddefnyddio, ac sy’n ddibynadwy, ym mhob cwr o Gymru.

en-gb	help people and businesses make the most of digital connectivity by investing in digital skills and through our business support programmes.
cy-gb	helpu pobl a busnesau i fanteisio i’r eithaf ar gysylltedd digidol drwy fuddsoddi mewn sgiliau digidol a thrwy’n rhaglenni cymorth  busnes.

en-gb	support increased use of low emissions vehicles, through investing in a network of charging points.
cy-gb	helpu i hyrwyddo mwy o ddefnydd o gerbydau allyriadau isel drwy fuddsoddi mewn rhwydwaith o bwyntiau gwefru.

en-gb	Promote and protect Wales’ place in the world
cy-gb	Hyrwyddo a diogelu lle Cymru yn y byd

en-gb	We will ensure Wales remains outward-looking and fully engaged on the European and global stage, fostering new relationships for trade and investment, and promoting the best of our nation world-wide.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod Cymru yn parhau i droi ei golygon  tuag allan a’u bod yn parhau  i chwarae rhan lawn ar y llwyfan Ewropeaidd a’r llwyfan byd-eang, gan feithrin cysylltiadau newydd ym  maes masnach a buddsoddi,  a hyrwyddo’r agweddau gorau ar ein cenedl ledled y byd.

en-gb	EU exit marks a fundamental shift in our international environment.
cy-gb	Mae ymadael â’r UE yn newid ein hamgylchedd rhyngwladol yn sylfaenol.

en-gb	Although the shape of a final deal remains unclear, the implications are far-reaching and long term.
cy-gb	Er nad oes unrhyw eglurder am y cytundeb terfynol, mae’r goblygiadau’n rhai pellgyrhaeddol a hirdymor.

en-gb	Fighting for the best outcome for Wales is a top priority of this government.
cy-gb	Mae brwydro dros y canlyniad gorau i Gymru yn un o brif flaenoriaethau’r llywodraeth hon.

en-gb	Wales is a globally engaged and trading nation.
cy-gb	Mae Cymru yn genedl â chysylltiadau byd-eang sy’n masnachu ledled y byd.

en-gb	Our prosperity depends on international relationships.
cy-gb	Mae’n ffyniant fel cenedl yn dibynnu ar gysylltiadau rhyngwladol.

en-gb	We now need to deliver a step change in our international performance, building on the close relationships already established with nations and regions around the world.
cy-gb	Mae angen inni bellach weddnewid ein perfformiad ar y llwyfan rhyngwladol, gan adeiladu ar y berthynas agos yr ydym eisoes wedi’i meithrin â chenhedloedd a rhanbarthau ledled y byd.

en-gb	The introduction of long-haul flights connecting Wales with the Far East and beyond will be instrumental in improving our international connectivity.
cy-gb	Bydd yr hediadau pellter hir sy’n cysylltu Cymru â’r Dwyrain Pell a thu hwnt yn ffordd bwysig o wella’n cysylltiadau rhyngwladol.

en-gb	Tourism creates a growing share of our wealth, and recognition of Wales around the world is crucial.
cy-gb	Twristiaeth sydd i gyfrif am gyfran gynyddol o’n cyfoeth, ac mae’n hanfodol bod Cymru yn cael ei hadnabod ledled y byd.

en-gb	International sport, and excellence in culture and research, have helped define modern Wales around the world.
cy-gb	Mae chwaraeon rhyngwladol, a rhagoriaeth ym maes diwylliant ac ymchwil, wedi helpu i ddiffinio’r Gymru fodern ym mhob cwr o’r byd.

en-gb	Promoting Wales with renewed energy will make the most of our economic opportunities, and help maintain Wales’ current competitive advantages after EU exit.
cy-gb	O fynd ati’n fwy egnïol i hyrwyddo Cymru, gallwn fanteisio i’r eithaf ar y cyfleoedd economaidd sydd ar gael inni, a helpu i sicrhau bod Cymru yn cadw’r manteision cystadleuol sydd ganddi ar hyn o bryd, ar ôl i’r DU adael yr UE.

en-gb	With two thirds of Welsh exports currently going to the European market, we will do everything possible to maintain a relationship with the European Single Market that allows companies to maintain free and unfettered access.
cy-gb	Mae dwy ran o dair o allforion Cymru yn mynd i’r farchnad Ewropeaidd ar hyn o bryd, felly byddwn yn gwneud popeth posibl i gynnal perthynas â’r Farchnad Sengl Ewropeaidd sy’n caniatáu i gwmnïau gadw mynediad rhydd a dilyffethair.

en-gb	Our international offices and trade advisers work closely with Welsh businesses to help access new markets in North America, the Middle East, the Far East and elsewhere.
cy-gb	Mae’n swyddfeydd rhyngwladol a’n cynghorwyr masnach yn cydweithio’n agos â busnesau o Gymru i’w helpu i gael troedle mewn marchnadoedd newydd yng Ngogledd America,  y Dwyrain Canol, y Dwyrain Pell a mannau eraill.

en-gb	We are leaving the EU but we are not leaving Europe.
cy-gb	Rydym yn ymadael â’r UE ond nid ydym yn gadael Ewrop.

en-gb	Our reputation as a leader in areas such as sustainability, culture and research must be maintained, and Wales will remain an engaged European – and global - nation.
cy-gb	Mae’n rhaid inni gadw’n henw da mewn meysydd megis cynaliadwyedd, diwylliant ac ymchwil, a rhaid sicrhau bod Cymru fel cenedl  yn parhau i gynnal cysylltiadau Ewropeaidd a  byd-eang.

en-gb	build on the successful Wales brand to reinforce a contemporary, compelling and engaging identity for Wales that drives the nation forward as a place to do business and study and that inspires the people of Wales to create their future with confidence.
cy-gb	adeiladu ar frand llwyddiannus Cymru er mwyn atgyfnerthu hunaniaeth gyfoes, rymus a deniadol Cymru a fydd yn hyrwyddo’r genedl fel lle i gynnal busnes ac i astudio ynddo ac a fydd yn ysbrydoli pobl Cymru i fynd ati’n hyderus i greu eu dyfodol.

en-gb	take a strategic approach to the expansion of our international offices, based on an assessment of economic opportunity for Welsh businesses.
cy-gb	gweithio mewn ffordd strategol i ehangu’n swyddfeydd rhyngwladol, gan wneud hynny ar sail asesiad o’r cyfleoedd economaidd sydd ar gael i fusnesau o Gymru.

en-gb	modernise our global digital presence through a new digital gateway at wales.com, comprising of a network of integrated, international websites that promote a consistent story about Wales.
cy-gb	moderneiddio’n presenoldeb digidol byd-eang drwy borth digidol newydd ar cymru.com, a fydd yn cynnwys rhwydwaith o wefannau rhyngwladol, integredig a fydd yn rhoi neges gyson wrth hyrwyddo Cymru.

en-gb	work with the Department for International Trade to support our exporters to find new markets globally.
cy-gb	gweithio gyda’r Adran Masnach Ryngwladol i helpu’n hallforwyr i ddod o hyd i farchnadoedd newydd ledled y byd.

en-gb	continue to press the UK Government to prioritise full and unfettered access to the EU Single Market and work with the UK Government to promote Wales’ interests as new international Free Trade Agreements are prepared.
cy-gb	parhau i bwyso ar Lywodraeth y DU i roi blaenoriaeth i sicrhau mynediad rhydd a dilyffethair i Farchnad Sengl yr UE a byddwn yn gweithio gyda Llywodraeth y DU i hyrwyddo buddiannau Cymru wrth i’r Cytundebau rhyngwladol newydd ar Fasnach Rydd gael eu paratoi.

en-gb	develop new ways to build and maintain European partnerships through investing in networks and bi-lateral co-operation with partner countries and regions, especially neighbours such as Ireland and Brittany.
cy-gb	datblygu ffyrdd newydd o feithrin a chynnal partneriaethau Ewropeaidd drwy fuddsoddi mewn rhwydweithiau a chydweithredu gyda gwledydd a rhanbarthau sy’n bartneriaid inni, yn enwedig cymdogion megis Iwerddon a Llydaw.

en-gb	Five Cross Cutting Priorities
cy-gb	Pum Blaenoriaeth Drawsbynciol

en-gb	Early Years
cy-gb	Y Blynyddoedd Cynnar

en-gb	Vision
cy-gb	Y Weledigaeth

en-gb	We want children from all backgrounds to have the best start in life.
cy-gb	Rydym am i blant o bob cefndir gael y dechrau gorau mewn bywyd.

en-gb	Our aim is that everyone will have the opportunity to reach their full potential and lead a healthy, prosperous and fulfilling life, enabling them to participate fully in their communities and contribute to the future economic success of Wales.
cy-gb	Ein nod yw sicrhau bod pawb yn cael y cyfle i wireddu eu llawn botensial a byw bywyd iach a ffyniannus a gwireddu eu dyheadau, gan chwarae rhan lawn yn eu cymunedau a chyfrannu at lwyddiant economaidd Cymru yn y dyfodol.

en-gb	There is substantial evidence to suggest that delivering the right support for all children, particularly those from deprived backgrounds, is the best means of breaking the poverty cycle, and raising aspiration and attainment for everyone.
cy-gb	Mae cryn dystiolaeth i awgrymu mai cynnig y cymorth priodol i bob plentyn, yn enwedig plant sy’n dod o gefndiroedd difreintiedig, yw’r ffordd orau o dorri’r cylch tlodi, ac o godi dyheadau a gwella cyrhaeddiad pawb.

en-gb	This underpins our central ambition of creating prosperity for all, reducing inequality, and promoting well-being.
cy-gb	Dyna yw sail ein huchelgais ganolog, sef creu ffyniant i bawb, lleihau anghydraddoldeb, a hyrwyddo llesiant.

en-gb	Investing in early years is an investment in the economy and workforce of the future.
cy-gb	Mae buddsoddi yn y blynyddoedd cynnar yn fuddsoddiad yn yr economi ac yng ngweithlu’r dyfodol.

en-gb	By tackling problems early, we are far more likely to stop children encountering difficulties at a later stage, when they can be much harder to solve.
cy-gb	Drwy fynd i’r afael â phroblemau’n gynnar, rydym yn fwy tebygol o lawer o atal plant rhag wynebu anawsterau yn nes ymlaen yn eu bywydau, pan fo’r anawsterau hynny’n gallu bod yn anos o lawer i’w datrys.

en-gb	Childhood
cy-gb	Plentyndod

en-gb	The first few years of a child’s life are critical to laying the foundation for lifelong well-being.
cy-gb	Mae blynyddoedd cyntaf unrhyw blentyn yn hanfodol er mwyn gosod y seiliau ar gyfer llesiant gydol oes.

en-gb	They determine how well children perform in school, how well they relate to others, and ultimately shape the adult they become.
cy-gb	Y blynyddoedd hynny sy’n penderfynu sut mae plant yn dod yn eu blaen yn yr ysgol, sut berthynas sydd rhyngddynt a phobl eraill, a’r blynyddoedd hynny hefyd sydd, yn y pen draw, yn dylanwadu ar y math o oedolion y byddan nhw.

en-gb	A series of adverse childhood experiences (ACEs) can have a devastating effect on development.
cy-gb	Mae cyfres o brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod yn gallu cael effaith ddinistriol tu hwnt ar eu datblygiad.

en-gb	This is why it is so important to lay successful foundations from the earliest age.
cy-gb	Dyna pam y mae mor bwysig gosod seiliau llwyddiannus o’r oedran cynharaf un.

en-gb	Parenting
cy-gb	Rhianta

en-gb	Confident, positive and resilient parenting is fundamental to preparing children for life.
cy-gb	Mae rhianta hyderus, cadarnhaol a chadarn yn hanfodol er mwyn paratoi plant ar gyfer bywyd.

en-gb	Parents have by far the greatest influence on their children, but it can at times be an overwhelming experience.
cy-gb	Rhieni sy’n cael y dylanwad mwyaf ar eu plant, a hynny o bell ffordd, ond gall rhianta, ar brydiau, fod yn brofiad sy’n llethu pobl.

en-gb	This is when help and support needs to be on hand, in order to help them create supportive and enriching environments for their children.
cy-gb	Dyna pryd y mae angen i gymorth a chefnogaeth fod wrth law, i’w helpu i greu amgylchedd lle mae eu plant yn cael eu cefnogi a’u cyfoethogi.

en-gb	Our approach is shaped by the understanding that needs vary between people, and vary over time.
cy-gb	Sail ein gwaith yn hyn o beth yw’r ddealltwriaeth bod anghenion pobl yn amrywio, a bod yr anghenion hynny hefyd yn wahanol ar adegau gwahanol.

en-gb	Inequality
cy-gb	Anghydraddoldeb

en-gb	There are still significant gaps between the educational performance of different groups of children, with persistent under-achievement by those from more deprived and disadvantaged backgrounds.
cy-gb	Mae bylchau mawr o hyd rhwng perfformiad addysgol grwpiau gwahanol o blant, ac mae’r rheini sy’n dod o gefndiroedd mwy difreintiedig ac amddifadus yn tangyflawni’n gyson.

en-gb	These are children who will benefit most from a concerted programme of support to give them the best start – an advantage they will carry with them for the rest of their lives.
cy-gb	Dyma’r plant a fydd yn elwa fwyaf ar raglen gymorth bendant a fydd yn rhoi’r dechrau gorau iddynt — rhywbeth a fydd yn fanteisiol iddynt weddill eu hoes.

en-gb	build on our current early years programmes and create a more joined-up, responsive system that puts the unique needs of each child at its heart.
cy-gb	adeiladu ar ein rhaglenni presennol ar gyfer y blynyddoedd cynnar ac yn creu system fwy cydgysylltiedig ac ymatebol a fydd yn rhoi lle canolog i anghenion unigryw pob plentyn.

en-gb	ensure that the early years provision in the new curriculum builds strong key skills, and embeds health awareness, well-being and resilience in children from the earliest stage.
cy-gb	sicrhau bod y ddarpariaeth ar gyfer y blynyddoedd cynnar yn y cwricwlwm newydd yn meithrin sgiliau craidd cryf, ac yn sicrhau bod ymwybyddiaeth am iechyd, llesiant a meithrin cryfder cymeriad yn rhan annatod o fywydau plant o’r cyfnod cynharaf un.

en-gb	ensure consistent regulation and delivery of pre-school provision.
cy-gb	sicrhau cysondeb o ran y modd y caiff darpariaeth cyn ysgol ei rheoleiddio a’i chyflenwi.

en-gb	deliver extended, coherent support for parenting, drawing together family support programmes, focused on positive parenting and early intervention.
cy-gb	rhoi cymorth cydlynol ac estynedig ar gyfer rhianta, gan ddod â rhaglenni cymorth i deuluoedd ynghyd, a hoelio sylw ar rianta cadarnhaol ac ar ymyrryd yn gynnar.

en-gb	provide working parents of 3 and 4 year olds with 30 hours of free education and childcare for up to 48 weeks a year, delivered in a way that works for parents and children.
cy-gb	darparu 30 awr o addysg a gofal plant yn rhad ac am ddim i rieni sy’n gweithio ac sydd â phlant 3 a 4 blwydd oed, a hynny am hyd at 48 wythnos y flwyddyn, gan gynnig y ddarpariaeth mewn ffordd sy’n gweithio i rieni ac i blant.

en-gb	legislate to ban the physical punishment of children.
cy-gb	deddfu i wahardd cosbi plant yn gorfforol.

en-gb	create ‘ACE aware’ public services which take a more preventative approach to avoid ACEs and improve the resilience of children and young people.
cy-gb	creu gwasanaethau cyhoeddus sydd ag ymwybyddiaeth o brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod ac sy’n hoelio mwy o sylw ar atal ac osgoi profiadau o’r fath ac ar feithrin cryfder cymeriad yn ein plant a’n pobl ifanc.

en-gb	pilot Children First areas, to support the better integration of services to reduce the numbers of ACEs and improve the resilience of children and young people.
cy-gb	treialu ardaloedd Rhoi Plant yn Gyntaf, er mwyn helpu i greu gwasanaethau mwy integredig ac er mwyn lleihau nifer y profiadau niweidiol yn ystod plentyndod a meithrin cryfder cymeriad yn ein plant a’n pobl ifanc.

en-gb	We want everyone to live in a home that meets their needs and supports a healthy, successful and prosperous life.
cy-gb	Rydym am i bawb fyw mewn cartref sy’n diwallu eu hanghenion ac sy’n eu helpu i fyw bywydau iach, llwyddiannus a ffyniannus.

en-gb	Good quality homes are the bedrock of good communities, and form the basis for individuals and families to flourish in all aspects of their lives.
cy-gb	Cartrefi o ansawdd da yw conglfeini cymunedau da, ac maent yn rhoi sylfaen i unigolion a theuluoedd fedru ffynnu ym mhob agwedd ar eu bywydau.

en-gb	Investment in improving the quality of housing is proven to reduce pressures on other public services;
cy-gb	Profwyd bod buddsoddi mewn gwella ansawdd tai yn lleihau pwysau ar wasanaethau cyhoeddus eraill;

en-gb	notably health and social care.
cy-gb	yn enwedig gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol.

en-gb	There is significant evidence showing links between cold, damp homes and respiratory disease and asthma.
cy-gb	Mae cryn dystiolaeth sy’n dangos bod cysylltiadau rhwng cartrefi oer a thamp a chlefyd anadlol ac asthma.

en-gb	These health problems can contribute to adverse childhood experiences as well as having a negative impact on children’s ability to learn.
cy-gb	Gall y problemau iechyd hyn gyfrannu at brofiadau niweidiol yn ystod plentyndod yn ogystal â chael effaith andwyol ar allu plant i ddysgu.

en-gb	Providing secure, affordable housing is the strongest basis for supporting vulnerable individuals to overcome mental health and substance misuse issues.
cy-gb	Darparu tai diogel a fforddiadwy yw’r ffordd orau i helpu unigolion agored i niwed i oresgyn problemau sy’n gysylltiedig ag iechyd meddwl a chamddefnyddio sylweddau.

en-gb	Investing in housing, quality local environment and energy efficiency brings significant economic benefits, creates jobs, and builds stronger communities.
cy-gb	Mae buddsoddi mewn tai, mewn creu amgylchedd lleol o ansawdd da, ac mewn defnyddio ynni’n effeithlon, yn dod â manteision economaidd sylweddol, yn creu swyddi ac yn creu cymunedau cryfach.

en-gb	Homelessness
cy-gb	Digartrefedd

en-gb	It is unacceptable that people are forced to sleep on the streets in a prosperous society.
cy-gb	Mae’n annerbyniol mewn cymdeithas ffyniannus fod pobl yn gorfod cysgu ar y strydoedd.

en-gb	Wherever possible, we will tackle the root causes of homelessness, recognising that prevention plays a major part in avoiding the spiral of decline caused by losing a home.
cy-gb	Pryd bynnag y bo modd, byddwn yn mynd i’r afael â’r hyn sydd wrth wraidd digartrefedd, gan gydnabod bod gan waith i’w atal ran fawr i’w chwarae er mwyn osgoi’r dirywiad graddol sy’n ganlyniad i golli cartref.

en-gb	But when crisis strikes, we must act swiftly to provide a strong safety net, and get people back on their feet as soon as possible.
cy-gb	Ond pan aiff pethau i’r pen, mae’n rhaid inni weithredu’n gyflym i gynnig darpariaeth a fydd yn atal pobl rhag syrthio ac a fydd yn eu helpu yn ôl ar eu traed cyn gynted ag y bo modd.

en-gb	Those living rough often have complex needs and we need to respond to all of them, providing a joined up service, and recognising that not having a home can severely impact the ability to get help.
cy-gb	Yn aml, mae gan y bobl hynny sy’n byw ar y stryd anghenion cymhleth ac mae angen inni ymateb i’r holl anghenion hynny, gan ddarparu gwasanaeth cydgysylltiedig a chydnabod y gall bod yn ddigartref gael effaith ddifrifol ar allu pobl i gael cymorth.

en-gb	Affordable Housing
cy-gb	Tai Fforddiadwy

en-gb	The housing market in Wales, like that across the UK, is under extreme pressure.
cy-gb	Mae’r farchnad dai yng Nghymru, yn union fel y farchnad dai ar draws y DU, o dan bwysau mawr.

en-gb	There is a complex picture of provision, and the challenges that people face vary significantly, depending on income and where they live in Wales.
cy-gb	Mae’r darlun o ran y ddarpariaeth sydd ar gael yn un cymhleth, ac mae’r heriau sy’n wynebu pobl yn amrywio’n fawr, gan ddibynnu ar eu hincwm ac ar ble yng Nghymru y maent yn byw.

en-gb	Government intervention, therefore, needs to be specifically targeted, using all the levers at our disposal, and working with housing associations, local authorities, private house-builders and the private rented sector to maximise supply and respond to different needs.
cy-gb	O’r herwydd, mae gofyn i’r llywodraeth dargedu ei hymyriadau mewn ffordd benodol, ac mae angen inni fanteisio ar yr holl ysgogiadau sydd ar gael inni a chydweithio â chymdeithasau tai, awdurdodau lleol, adeiladwyr tai preifat a’r sector rhentu preifat i sicrhau’r cyflenwad mwyaf posibl o dai, ac ymateb i anghenion gwahanol.

en-gb	Independent Living
cy-gb	Byw’n Annibynnol

en-gb	Good housing plays a critical role in healthy, independent ageing.
cy-gb	Mae gan dai da rôl hollbwysig i’w chwarae o ran  sicrhau bod pobl yn parhau’n iach ac yn annibynnol wrth heneiddio.

en-gb	Enabling people to stay in their homes for longer brings significant health, social and economic benefits.
cy-gb	Mae galluogi pobl i barhau i fyw yn eu cartrefi am gyfnod hirach yn arwain at fanteision sylweddol o ran iechyd a hefyd at fanteision cymdeithasol ac economaidd pwysig.

en-gb	We need the right kind of housing in the right place that matches people’s needs.
cy-gb	Mae angen y math priodol o dai arnom yn y mannau priodol ac mae angen iddynt weddu i anghenion pobl.

en-gb	In some cases these will be purpose-built, in others, through adaptations to existing homes.
cy-gb	Bydd rhai ohonynt yn cael eu hadeiladau i’r pwrpas, a bydd anghenion pobl eraill yn cael eu diwallu drwy addasu cartrefi sy’n bodoli eisoes.

en-gb	deliver our target of 20,000 new affordable homes by 2021, and make more homes available at affordable rent in every part of Wales.
cy-gb	cyrraedd ein targed o 20,000 o gartrefi fforddiadwy newydd erbyn 2021, ac yn trefnu bod rhagor o gartrefi ar gael am rent fforddiadwy ym mhob rhan o Gymru.

en-gb	make buying a home more affordable through the Help to Buy scheme and Rent to Own scheme and bring buying a home in high cost rural areas within reach of local people through Homebuy.
cy-gb	ei gwneud yn haws i bobl fforddio prynu cartref drwy’r cynllun Cymorth i Brynu a’r cynllun Rhentu i Brynu ac yn sicrhau, drwy’r cynllun Cymorth Prynu, fod modd i bobl prynu cartref mewn ardaloedd gwledig lle mae tai’n ddrud.

en-gb	accelerate our support for new and innovative housing designs to meet challenges including pressing housing need, fuel poverty, climate change and demographic change.
cy-gb	mynd ati’n gynt i ddarparu cymorth i ddylunio tai mewn ffordd newydd ac arloesol er mwyn ymateb i’r heriau, sy’n cynnwys yr angen dybryd am dai, tlodi tanwydd, y newid yn yr hinsawdd, a newid demograffig.

en-gb	end Right To Buy and Right to Acquire in order to protect social rented housing for those in need, and give councils and housing associations the confidence to build.
cy-gb	dod â’r Hawl i Brynu a’r Hawl i Gaffael i ben er mwyn diogelu tai rhent cymdeithasol ar gyfer pobl sydd mewn angen, a rhoi’r hyder i gynghorau a chymdeithasau tai adeiladu tai.

en-gb	work with local authorities to begin council house building at pace and scale for the first time in decades.
cy-gb	gweithio gyda’r awdurdodau lleol i ddechrau adeiladu tai cyngor yn gyflym ac ar raddfa fawr am y tro cyntaf ers degawdau.

en-gb	significantly reduce the number of people forced to sleep on the streets by focusing on the individual support needs of rough sleepers, and deliver earlier and more effective interventions for those at risk of becoming homeless.
cy-gb	sicrhau gostyngiad sylweddol yn nifer y bobl sy’n gorfod cysgu ar y strydoedd drwy hoelio sylw ar eu hanghenion unigol o ran cymorth, a byddwn yn ymyrryd yn gynt ac mewn ffordd fwy effeithiol yn achos y bobl hynny sydd mewn perygl o fod yn ddigartref.

en-gb	unlock the potential of SMEs to build homes and deliver local skilled jobs in all parts of Wales.
cy-gb	datgloi potensial BBaChau i adeiladu cartrefi ac yn sicrhau bod swyddi medrus ar gael yn lleol ym mhob cwr o Gymru.

en-gb	incentivise housing providers to build homes which respond to the challenges of an ageing population and which enable people to live independently and safely in their own homes for longer.
cy-gb	cymell darparwyr tai i adeiladu cartrefi sy’n ymateb i’r heriau sy’n gysylltiedig â phoblogaeth sy’n heneiddio ac sy’n galluogi pobl i fyw’n annibynnol ac yn ddiogel yn eu cartrefi eu hunain am gyfnod hirach.

en-gb	link new housing with major new infrastructure developments, for example the Metro and Wylfa Newydd.
cy-gb	cysylltu tai newydd â datblygiadau seilwaith mawr newydd, er enghraifft, y Metro ac Wylfa Newydd.

en-gb	Social Care
cy-gb	Gofal Cymdeithasol

en-gb	We want Wales to have a high quality and sustainable social care sector, with preventative and integrated services in the community, supporting people to lead independent lives.
cy-gb	Rydym am weld sector gofal cymdeithasol cynaliadwy a safonol yng Nghymru, lle mae gwasanaethau ataliol ac integredig yn cael eu darparu yn y gymuned, gan helpu pobl i fyw bywydau annibynnol.

en-gb	With an ageing population, the demand for and cost of care is projected to increase.
cy-gb	Mae’r boblogaeth yn heneiddio, felly mae costau gofal, a’r galw amdano, yn rhwym o gynyddu.

en-gb	In a sector which can struggle to recruit and retain workers, our aim is to ensure that this demand is met, and care is affordable, whilst improving quality.
cy-gb	Mewn sector sy’n gallu ei chael yn anodd recriwtio a chadw gweithwyr, ein nod yw sicrhau bod y galw hwnnw’n cael ei ddiwallu. Rhaid i’r gofal fod yn fforddiadwy hefyd, ond mae angen sicrhau bod yr ansawdd yn gwella ar yr un pryd.

en-gb	Stepping in to take early action is essential to help children stay in families, and to reduce the impact of physical and mental ill-health.
cy-gb	Mae ymyrryd a gweithredu’n gynnar yn hanfodol er mwyn helpu plant i barhau i fyw gyda’u teuluoedd, ac i leihau effaith afiechyd corfforol ac afiechyd meddwl.

en-gb	It also reduces abuse and neglect and leaves fewer people needing care.
cy-gb	Mae hefyd yn fodd i leihau camdriniaeth ac esgeulustod ac yn golygu nad oes angen gofal ar gynifer o bobl.

en-gb	Children in care should have a secure place to live, receive a good education, safe contact with their family, and be protected from abuse and neglect.
cy-gb	Dylai fod gan blant sydd mewn gofal le diogel i fyw, dylent gael addysg dda, cyswllt diogel â’u teuluoedd, a chael eu hamddiffyn rhag cael eu cam-drin a’u hesgeuluso.

en-gb	They should expect to be listened to and be helped to develop positive relationships.
cy-gb	Dylent fedru disgwyl i bobl wrando arnynt a dylent gael help llaw i feithrin perthynas gadarnhaol â phobl eraill.

en-gb	We need to ensure looked after children receive as much help as possible and enjoy the same early years support and life chances as other children.
cy-gb	Mae angen inni sicrhau bod plant sy’n derbyn gofal yn cael cymaint o gymorth â phosibl, a’u bod yn cael yr un cymorth yn ystod eu blynyddoedd cynnar, a’r un cyfleoedd mewn bywyd, â phlant eraill.

en-gb	Adults
cy-gb	Oedolion

en-gb	Vulnerable adults may need help to access services, and engage in work, training, education or volunteering.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd angen cymorth ar oedolion agored i niwed i fanteisio ar wasanaethau, ac i weithio, hyfforddi, cael addysg neu wirfoddoli.

en-gb	They may need assistance in finding suitable housing, along with physical and emotional support, in order to be able to live full lives.
cy-gb	Efallai y bydd angen cymorth arnynt i ddod o hyd i dai addas, yn ogystal â chymorth corfforol ac emosiynol, er mwyn iddynt fedru byw bywydau llawn.

en-gb	In particular, young care leavers need intensive support at this key transitional stage of their lives, with attaining appropriate skills, improving employability, and access to safe, secure homes.
cy-gb	Yn benodol, mae angen cymorth dwys ar bobl ifanc sy’n gadael gofal yn ystod y cyfnod allweddol hwn o newid yn eu bywydau. Mae angen cymorth arnynt i feithrin y sgiliau priodol, i wella’u cyflogadwyedd, ac i gael gafael ar gartrefi diogel sy’n rhoi sicrwydd iddynt.

en-gb	Older people
cy-gb	Pobl hŷn

en-gb	Maintaining a good level of physical and mental health into older age aids independence, and reduces social isolation.
cy-gb	Mae cynnal iechyd corfforol ac iechyd meddwl wrth fynd yn hŷn yn helpu pobl i barhau’n annibynnol, ac mae’n golygu bod llai o ohonynt yn dioddef ymdeimlad o fod ar wahân i gymdeithas.

en-gb	It helps society benefit more from the contribution older people can make, capitalising on their knowledge and experience.
cy-gb	Mae’n helpu cymdeithas i elwa mwy ar y cyfraniad y gall pobl hŷn ei wneud, gan fanteisio ar yr wybodaeth a’r profiad sydd ganddynt.

en-gb	Many older people will need additional support to live independently and our goal is to enable them to stay in their own homes for as long as possible.
cy-gb	Bydd angen cymorth ar lawer o bobl hŷn i fyw’n annibynnol, a’n nod yw eu galluogi i barhau i fyw yn eu cartrefi eu hunain cyhyd ag y bo modd.

en-gb	However, if that is no longer possible, we need a care sector which is sustainable, and treats individuals with dignity and respect.
cy-gb	Fodd bynnag, os nad yw hynny’n bosibl bellach, mae angen sector gofal arnom sy’n gynaliadwy ac sy’n trin unigolion ag urddas a pharch.

en-gb	invest in a new innovative care delivery model in the community, building a more diverse sustainable care sector in Wales, working with private and public sector partners.
cy-gb	buddsoddi mewn model newydd ac arloesol o ddarparu gofal yn y gymuned, gan greu sector gofal mwy amrywiol a chynaliadwy yng Nghymru, a chydweithio â phartneriaid yn y sector preifat a’r sector cyhoeddus.

en-gb	establish centres to co-locate support, advice and treatment services, taking advantage of innovative new technologies.
cy-gb	sefydlu canolfannau lle bydd gwasanaethau cymorth, cyngor a thriniaeth yn cael eu cyd-leoli, gan fanteisio ar dechnolegau newydd arloesol.

en-gb	assist care providers to create sustainable business operation models in the heart of our communities, including advice and support from Business Wales and the Development Bank of Wales.
cy-gb	helpu darparwyr gofal i greu modelau gweithredu busnes cynaliadwy yng nghalon ein cymunedau, gan gynnwys manteisio ar gyngor a chymorth oddi wrth Busnes Cymru a Banc Datblygu Cymru.

en-gb	develop innovative funding models to ensure that funding is available in the future to meet social care needs.
cy-gb	datblygu modelau cyllido arloesol er mwyn sicrhau bod cyllid ar gael yn y dyfodol i ddiwallu anghenion gofal cymdeithasol.

en-gb	recognise and incentivise high quality care through the development of Inspection ratings and funding for Qualification Credit Framework training for care workers who are over 25, encouraging care providers to share good practice and to be centres of excellence.
cy-gb	cydnabod a chymell gofal o ansawdd uchel drwy ddatblygu graddau arolygu a thrwy ddarparu cyllid ar gyfer hyfforddiant o dan y Fframwaith Cymwysterau a Chredydau ar gyfer gweithwyr gofal dros 25 oed, gan annog darparwyr gofal i rannu arferion da ac i fod yn ganolfannau rhagoriaeth.

en-gb	raise the profile and status of social care workers, through improving employment conditions and remuneration, so social care becomes a positive career choice, where people are valued and supported responsibly.
cy-gb	codi proffil a statws gweithwyr gofal cymdeithasol drwy wella amodau cyflogaeth a thâl, fel bod gyrfa mewn gofal cymdeithasol yn datblygu’n ddewis cadarnhaol, a bod pobl yn cael eu gwerthfawrogi a’u cefnogi mewn ffordd gyfrifol.

en-gb	implement an accredited qualification for carers.
cy-gb	cyflwyno cymhwyster achrededig ar gyfer gofalwyr.

en-gb	build more purpose built housing developments that would allow people to live independently within a protected and sheltered environment, located close to easily accessible public transport.
cy-gb	adeiladu rhagor o ddatblygiadau tai a godir i’r pwrpas ac a fyddai’n caniatáu i bobl fyw’n annibynnol mewn amgylchedd gwarchodedig a gwarchodol, yn agos at drafnidiaeth gyhoeddus hygyrch.

en-gb	raise the educational attainment and improve life chances of children in care, adopting a child centred approach, through the collaboration of education, social services and others.
cy-gb	gwella cyrhaeddiad addysgol a chyfleoedd bywyd plant sydd mewn gofal, gan roi lle canolog i’r plentyn, drwy sicrhau bod gwasanaethau addysg, gwasanaethau cymdeithasol, a gwasanaethau eraill, yn cydweithio.

en-gb	strengthen edge of care services to provide families with timely support to reduce the numbers needing care provision and provide assistance in the key transitional phase post 16 to access further education, jobs and housing for those leaving care.
cy-gb	cryfhau gwasanaethau ar ffiniau gofal er mwyn rhoi cymorth amserol i deuluoedd a lleihau’r niferoedd y mae angen darparu gofal ar eu cyfer a chynnig cymorth yn y cyfnod allweddol o newid ar ôl i blant sy’n gadael gofal gyrraedd 16 oed, er mwyn iddynt fedru manteisio ar addysg bellach a dod o hyd i swyddi a thai.

en-gb	Better Mental Health
cy-gb	Gwell Iechyd Meddwl

en-gb	We want to ensure that mental health problems are not a barrier to achieving potential in all areas of life.
cy-gb	Rydym am sicrhau nad yw problemau iechyd meddwl yn atal pobl rhag cyrraedd eu potensial ym mhob agwedd ar eu bywydau.

en-gb	One in four will be affected by mental health issues at some point during their lives and for many the support of their family and friends will be enough.
cy-gb	Bydd problemau iechyd meddwl yn effeithio ar un o bob pedwar ohonom ar ryw adeg yn ystod ein bywydau. I lawer ohonom, bydd cymorth ein teuluoedd a’n cyfeillion yn ddigon.

en-gb	However, when more intensive support is needed, we need a system which is easily accessible, and focused on identifying and treating as early as possible, before crisis point is reached.
cy-gb	Fodd bynnag, pan fo angen cymorth mwy dwys ar bobl, mae angen system sydd ar gael yn hwylus ac sy’n hoelio sylw ar adnabod a thrin y cyflwr cyn  gynted ag y bo modd, cyn i faterion fynd i’r pen.

en-gb	Wherever possible, we will give children and young people the tools to cope with the stresses of growing up in a rapidly changing society, where online bullying is a new and worrying phenomenon.
cy-gb	Pryd bynnag y bo modd, byddwn yn arfogi plant a phobl ifanc â’r gallu i ymdopi â’r straen sy’n gysylltiedig â dod i oed mewn cymdeithas sy’n newid yn gyflym, lle mae bwlio ar-lein yn ffenomenon newydd sy’n peri cryn ofid.

en-gb	Referrals to child mental health services have almost doubled over recent years, reflecting greater awareness but also placing a strain on services.
cy-gb	Mae nifer y plant sy’n cael eu hatgyfeirio at wasanaethau iechyd meddwl wedi dyblu bron yn ystod y blynyddoedd diwethaf, sy’n dangos bod mwy o ymwybyddiaeth o afiechyd meddwl, ond mae hefyd yn golygu bod gwasanaethau o dan straen.

en-gb	Schools are in a unique position to identify problems early, and provide support for children and a rapid gateway to further support where appropriate.
cy-gb	Mae ysgolion mewn sefyllfa unigryw i nodi problemau’n gynnar, i roi cymorth i blant ac, os yw hynny’n briodol, i gyfeirio plant at gymorth pellach yn gyflym.

en-gb	The deep intergenerational and family effects of mental health issues should be recognised, and the adverse childhood experiences that can result.
cy-gb	Dylid cydnabod yr effeithiau dwfn y mae problemau iechyd meddwl yn eu cael ar draws y cenedlaethau ac ar deuluoedd, a dylid cydnabod hefyd eu bod yn gallu arwain at brofiadau niweidiol  yn ystod plentyndod.

en-gb	Many people suffer from mental health issues but do not feel able to talk about them openly, or seek help.
cy-gb	Mae llawer o bobl yn dioddef problemau iechyd meddwl ond maent yn teimlo na allant siarad yn agored amdanynt, na gofyn am gymorth.

en-gb	Again, there are positive signs of social change, but more still needs to be done to break down the stigma surrounding mental health conditions.
cy-gb	Unwaith eto, mae arwyddion positif o newid cymdeithasol yn hyn o beth, ond mae dal angen gwneud mwy i chwalu’r stigma sy’n gysylltiedig â chyflyrau iechyd meddwl.

en-gb	Forty per cent of work-related illness is reported as stress and results in an average absence of 24 days.
cy-gb	Mae deugain y cant o’r rheini sy’n dioddef salwch sy’n gysylltiedig â’r gwaith yn nodi mai straen sy’n gyfrifol amdano ac mae’n arwain at fod yn absennol o’r gwaith am 24 diwrnod ar gyfartaledd.

en-gb	Mental health issues vary in their severity, and responses should always be appropriate, proportionate and timely including approaches such as social prescribing, rather than simply treating with medication.
cy-gb	Mae problemau iechyd meddwl yn amrywio o ran eu difrifoldeb, a dylai’r ymatebion fod yn briodol, yn gymesur ac yn amserol bob amser. Dylent gynnwys dulliau megis presgripsiynu cymdeithasol, yn hytrach na thrin â meddyginiaethau yn unig.

en-gb	Remaining mentally and physically active into old age is critical to reducing the risk of developing dementia, other health conditions, and depression as a result of loneliness and isolation.
cy-gb	Mae’n hollbwysig bod pobl hŷn yn dal ati i fod yn gorfforol egnïol ac yn cadw’u meddwl yn effro er mwyn lleihau’r risg o ddatblygu dementia, cyflyrau iechyd eraill, ac iselder oherwydd eu bod yn unig ac yn teimlo ar wahân.

en-gb	Giving people opportunities to remain active provides a benefit to our communities as well as helping people enjoy positive mental health well into their old age.
cy-gb	Mae cynnig cyfleoedd i bobl barhau’n actif o fudd i’n cymunedau yn ogystal â bod yn ffordd i helpu pobl i fwynhau iechyd meddwl da nes iddynt gyrraedd oedran mawr.

en-gb	However, with more people living longer, the number of dementia cases will continue to rise.
cy-gb	Er hynny, gan fod rhagor o bobl yn byw’n hirach, bydd nifer yr achosion o ddementia yn parhau i godi.

en-gb	Alongside dignified care for the individual, we need to recognise the impact on families and carers.
cy-gb	Yn ogystal â darparu gofal sy’n caniatáu i’r unigolyn gadw’i urddas, mae angen inni gydnabod yr effaith ar deuluoedd ac ar ofalwyr.

en-gb	continue our programme to improve mental health services for all in Wales, improving the quality and integration of services, addressing mental and physical health needs in tandem and enabling a better transition between different services.
cy-gb	parhau â’n rhaglen i wella gwasanaethau iechyd meddwl i bawb yng Nghymru, gan wella ansawdd gwasanaethau a’u hintegreiddio’n well, mynd i’r afael ag anghenion iechyd meddwl ac iechyd corfforol ar yr un pryd a sicrhau bod modd pontio’n well rhwng gwasanaethau gwahanol.

en-gb	build on the work we have done which has enabled nearly 140,000 people to access support from the new mental health services in primary care since the introduction of the Mental Health Measure, by improving access to psychological therapies in both primary and secondary care for both adults and children.
cy-gb	adeiladu ar y gwaith yr ydym wedi’i wneud eisoes ac sydd wedi galluogi bron 140,000 o bobl i gael cymorth gan y gwasanaethau iechyd meddwl newydd ym maes gofal sylfaenol ers i’r Mesur Iechyd Meddwl gael ei gyflwyno, drwy wella mynediad at therapïau seicolegol yn y maes gofal sylfaenol ac yn y maes gofal eilaidd, a hynny ar gyfer plant ac oedolion fel ei gilydd.

en-gb	design our new curriculum and assessment arrangement in schools to place real and meaningful focus on well-being, and developing the mental resilience of children and young people.
cy-gb	dylunio’n cwricwlwm a’n trefniadau asesu newydd ar gyfer ysgolion fel eu bod yn rhoi sylw gwirioneddol ac ystyrlon i lesiant, ac yn meithrin cryfder meddyliol mewn plant a phobl ifanc.

en-gb	make sure teachers have the help and support they need to respond to children experiencing difficulties, by ensuring effective links and joint working between schools’ counselling services, education psychologists, children and adolescent mental health services and neurodevelopmental services and designated support for clusters of schools.
cy-gb	gwneud yn siŵr bod athrawon yn cael y cymorth a’r gefnogaeth y mae eu hangen arnynt i ymateb i blant sy’n profi anawsterau, drwy sicrhau bod cysylltiadau a chydweithio effeithiol rhwng gwasanaethau cwnsela ysgolion, seicolegwyr addysg, gwasanaethau iechyd meddwl plant a’r glasoed, a gwasanaethau niwroddatblygiadol, a thrwy ddarparu cymorth dynodedig ar gyfer clystyrau o ysgolion.

en-gb	deliver a new community perinatal mental health service and review the need for inpatient facilities in Wales, to stop post natal depression worsening and to allow mothers to form a strong early bond with their child.
cy-gb	darparu gwasanaeth iechyd meddwl amenedigol newydd yn y gymuned ac adolygu’r angen am gyfleusterau ar gyfer cleifion preswyl yng Nghymru, er mwyn atal iselder ôl-enedigol rhag gwaethygu a chaniatáu i famau feithrin perthynas gref a chlos gyda’u plentyn o’r dechrau un.

en-gb	help people with dementia and their families and carers to access information, advice and support to maintain their independence by a joint health service/local authority ‘team around the family approach’.
cy-gb	helpu pobl â dementia a’u teuluoedd a’u gofalwyr i gael gafael ar wybodaeth, cyngor a chymorth er mwyn iddynt fedru parhau i fod yn annibynnol drwy sicrhau bod y gwasanaeth iechyd/yr awdurdod lleol yn cydweithio i ‘greu tîm o amgylch y teulu’.

en-gb	deliver a pilot to explore how social prescribing can help to treat mental health conditions.
cy-gb	treialu cynllun i weld sut y gall presgripsiynu cymdeithasol helpu i drin cyflyrau iechyd meddwl.

en-gb	Skills and Employability
cy-gb	Sgiliau a Chyflogadwyedd

en-gb	We want an economy founded on high quality skills, giving businesses the resources to grow and innovate, and people the ability to prosper.
cy-gb	Rydym yn awyddus i’n heconomi fod yn un sy’n seiliedig ar sgiliau o ansawdd uchel, sy’n darparu’r adnoddau y mae eu hangen ar fusnesau i dyfu ac i arloesi, ac sy’n galluogi pobl i ffynnu.

en-gb	Every person should be equipped with the skills they need to get a job and the opportunity to develop new skills through their working life.
cy-gb	Dylai pob unigolyn feddu ar y sgiliau y mae eu hangen arno i ddod o hyd i swydd, a dylai gael y cyfle i feithrin sgiliau newydd drwy gydol ei fywyd gwaith.

en-gb	Low skill levels are the single biggest barrier to building the Welsh economy we want, and often the biggest barrier for individuals in securing meaningful work.
cy-gb	Lefelau isel o sgiliau yw’r rhwystr mwyaf un sy’n ein hatal rhag creu’r economi a ddymunwn yng Nghymru,  ac yn aml, dyma’r rhwystr mwyaf sy’n atal unigolion  rhag dod o hyd i waith ystyrlon.

en-gb	It is critical we tailor skills support to individuals’ needs, while addressing other barriers such as poor health, transport and caring responsibilities to drive up prosperity levels for all.
cy-gb	Os ydym am sicrhau gwell ffyniant i bawb, mae’n hollbwysig ein bod yn teilwra cymorth sgiliau fel ei fod yn diwallu anghenion unigolion, ond ei fod hefyd, ar yr un pryd, yn mynd i’r afael â rhwystrau eraill, megis iechyd gwael,  trafnidiaeth a chyfrifoldebau gofalu.

en-gb	Employable People
cy-gb	Pobl Gyflogadwy

en-gb	Good skills are a key factor in determining whether people get good jobs.
cy-gb	Mae sgiliau da yn ffactor allweddol sy’n penderfynu a yw pobl yn cael swyddi da ai peidio.

en-gb	We need to make sure that everyone has access to the training they need throughout their lives.
cy-gb	Mae angen inni wneud yn siŵr bod pawb yn gallu cael gafael ar yr hyfforddiant y mae eu hangen arnynt, a hynny drwy gydol eu bywydau.

en-gb	People can follow many routes to higher skills, for example apprenticeships, work-based learning, and further and higher education.
cy-gb	Gall pobl ddilyn sawl trywydd er mwyn meithrin sgiliau uwch, er enghraifft, prentisiaethau, dysgu seiliedig ar waith, ac addysg bellach ac uwch.

en-gb	All of these options need to complement each other to enable people to pursue the careers they want.
cy-gb	Mae angen i’r holl opsiynau hyn ategu ei gilydd er mwyn i bobl fedru dilyn y gyrfaoedd a ddymunant.

en-gb	Our new approach to employability will deliver a seamless referral and support service for people who need basic skills, and people who need to raise their skill levels to get a job or progress in their career.
cy-gb	Byddwn yn gweithio mewn ffordd newydd ym maes cyflogadwyedd drwy ddarparu gwasanaeth cymorth ac atgyfeirio di-dor ar gyfer pobl y mae angen iddynt ddatblygu sgiliau sylfaenol, ac ar gyfer y bobl hynny y mae angen iddynt wella’u sgiliau er mwyn dod o hyd i swydd neu symud ymlaen yn eu gyrfa.

en-gb	Skills for Business
cy-gb	Sgiliau ar gyfer Busnes

en-gb	Good skills unlock growth and innovation for businesses, which means they need to be able to recruit workers with the right skills.
cy-gb	Mae sgiliau da yn datgloi twf ac arloesedd mewn busnesau, sy’n golygu bod angen iddynt fedru recriwtio gweithwyr â’r sgiliau iawn.

en-gb	Businesses also have a responsibility to invest in their workforce to benefit themselves, their workers and the wider economy.
cy-gb	Mae cyfrifoldeb ar fusnesau hefyd i fuddsoddi yn eu gweithlu er eu budd eu hunain, ac er budd eu gweithwyr a’r economi ehangach.

en-gb	As a government we are committed to link the training we provide even more closely to the needs of the Welsh economy.
cy-gb	Fel llywodraeth, rydym wedi ymrwymo i sicrhau cysylltiad hyd yn oed yn fwy clos rhwng yr hyfforddiant a ddarparwn ac anghenion economi Cymru.

en-gb	Strong Economy
cy-gb	Economi Gref

en-gb	Good skills make Wales a more attractive destination for investors, bringing with them the higher-end, higher-paying jobs we need.
cy-gb	Mae sgiliau da yn golygu bod Cymru yn lle mwy deniadol ar gyfer buddsoddwyr sy’n dod â’r swyddi uwch eu safon a’r cyflogau uwch y mae eu hangen arnom.

en-gb	Better and more transferable skills help people to move more easily between jobs, progressing from lowerpaying roles with limited prospects.
cy-gb	Mae sgiliau gwell a mwy trosglwyddadwy yn helpu pobl i symud yn haws rhwng swyddi, gan symud ymlaen o swyddi cyflog is lle nad oes fawr o ddyfodol.

en-gb	The higher the skill levels, the more resilient our economy will be, and better able to ride out economic shocks.
cy-gb	Po uchaf y lefelau sgiliau, y cryfaf y bydd ein heconomi, a’r mwyaf abl i ddod drwyddi ar ôl cyfnodau economaidd anodd.

en-gb	Leaving the European Union will mean we must redouble our efforts to build an even more competitive economy, and higher skills are at the core of this.
cy-gb	Bydd gadael yr Undeb Ewropeaidd yn golygu y bydd yn rhaid inni ymdrechu’n galetach fyth i greu economi hyd yn oed yn fwy cystadleuol, ac mae lefelau uwch o sgiliau yn hollbwysig yn hynny o beth.

en-gb	Automation remains a growing threat to jobs, but the best defence will be people with the ability to work better and smarter than machines and able to solve the problems they can’t.
cy-gb	Mae awtomatiaeth yn parhau’n fygythiad cynyddol i swyddi, ond y ffordd orau i’n hamddiffyn ein hunain fydd sicrhau bod pobl yn gallu gweithio’n well ac mewn ffordd fwy clyfar na pheiriannau a’u bod yn gallu datrys y problemau na all peiriannau fynd i’r afael â nhw.

en-gb	deliver a school curriculum which meets the skills needs of individuals and the wider Welsh economy.
cy-gb	darparu cwricwlwm ysgolion sy’n diwallu anghenion unigolion ac economi ehangach Cymru o ran sgiliau.

en-gb	ensure that our skills provision through schools, further and higher education and work-based learning reflects current employer needs and keeps pace with the economy of the future.
cy-gb	sicrhau bod ein darpariaeth meithrin sgiliau drwy ysgolion, addysg bellach ac uwch, a dysgu seiliedig ar waith, yn adlewyrchu anghenion presennol cyflogwyr ac yn parhau i ddiwallu anghenion economi’r dyfodol.

en-gb	promote closer links between schools, colleges, universities and employers and businesses, public services, and the NHS to better anticipate the skills needs over the coming years.
cy-gb	meithrin cysylltiadau agosach rhwng ysgolion, colegau, prifysgolion a chyflogwyr a busnesau, gwasanaethau cyhoeddus, a’r GIG fel bod modd rhagweld anghenion o ran sgiliau yn well yn ystod y blynyddoedd sydd i ddod.

en-gb	reform our economic development and skills provision to work on a regional basis, building on the three employer-led Regional Skills Partnerships.
cy-gb	diwygio’n darpariaeth datblygu economaidd a meithrin sgiliau er mwyn gweithio’n rhanbarthol, gan adeiladu ar y tair Partneriaeth Sgiliau Ranbarthol sy’n cael eu harwain gan gyflogwyr.

en-gb	reconfigure our current offer into a new employability programme that is simpler and more responsive to the needs of individuals and employers.
cy-gb	ad-drefnu’r arlwy presennol a chreu rhaglen gyflogadwyedd newydd a symlach sy’n ymateb yn well i anghenion unigolion a chyflogwyr.

en-gb	set out a common approach to identifying the needs of the individual as part of a new approach to employability, identifying those with employment support needs at the earliest possible stage and making the referral process more seamless and less daunting.
cy-gb	sefydlu dull cyffredin o nodi anghenion yr unigolyn a fydd yn rhan o ffordd newydd o weithredu ym maes cyflogadwyedd, gan adnabod yr unigolion hynny y mae arnynt angen cymorth cyflogaeth mor gynnar â phosibl  a chan sicrhau bod y broses atgyfeirio yn un ddi-dor ac yn llai brawychus i bobl.

en-gb	provide tailored, community outreach for those who face multiple barriers to work.
cy-gb	darparu gwasanaeth allgymorth cymunedol wedi’i deilwra ar gyfer y bobl hynny sy’n wynebu nifer o rwystrau sy’n eu hatal rhag gweithio.

en-gb	use the Valleys as a test bed for a placebased approach to enhancing employability, including extending the Flexible Skills Programme to drive a focus on engaging employers in deprived areas.
cy-gb	mynd ati yn y Cymoedd i dreialu dull seiliedig ar leoedd o wella cyflogadwyedd, gan gynnwys ehangu’r Rhaglen Sgiliau Hyblyg er mwyn hoelio sylw ar ennyn diddordeb cyflogwyr mewn ardaloedd difreintiedig.

en-gb	improve health and employment outcomes through employers, health services and employment services working together more effectively, including supporting employees at risk of long-term sickness to stay in work through our In Work scheme.
cy-gb	gwella canlyniadau iechyd a chyflogaeth drwy sicrhau bod cyflogwyr, gwasanaethau iechyd a gwasanaethau cyflogaeth yn cydweithio’n fwy effeithiol, gan gynnwys helpu gweithwyr cyflogedig sydd mewn perygl o ddioddef salwch hirdymor i barhau mewn gwaith drwy’n cynllun Mewn Gwaith.

en-gb	© Crown copyright 2017          WG32422       Digital ISBN:
cy-gb	© Hawlfraint y Goron 2017          WG32422       ISBN Digidol:

en-gb	978 1 4734 9922 5
cy-gb	978 1 4734 9923 2

en-gb	Light Springs through the Dark: A Vision for Culture in Wales
cy-gb	Golau yn y Gwyll: Gweledigaeth ar gyfer Diwylliant yng Nghymru

en-gb	FOREWORD
cy-gb	RHAGAIR

en-gb	Culture is important.
cy-gb	Mae diwylliant yn bwysig.

en-gb	I am making this statement because I wish to…
cy-gb	Rwyf yn gwneud y datganiad hwn oherwydd fy mod yn dymuno…

en-gb	• Remind people how important culture is.
cy-gb	• Atgoffa pobl o bwysigrwydd diwylliant.

en-gb	At times like these it is more important than ever to people and communities; a vital buttress that protects and enhances our quality of life. • Promote more debate within Welsh politics and society about the value of culture, and how best we can work together to nurture and promote it. • Encourage bright ideas and initiatives, from whatever source. • Set out my ambitions for culture for this Assembly term, and unite our efforts across Government to extract maximum value from our investment in Culture.
cy-gb	Ar adegau fel hyn, mae’n bwysicach nag erioed i bobl a chymunedau; mae’n gonglfaen hollbwysig sy’n gwarchod ac yn gwella ansawdd ein bywydau. • Symbylu mwy o drafodaeth yn y byd gwleidyddol a’n cymdeithas yma yng Nghymru am werth diwylliant, a sut orau i gydweithio i’w feithrin a’i hyrwyddo. • Annog syniadau a mentrau da, o le bynnag y dônt. • Nodi fy nyheadau i o ran diwylliant ar gyfer tymor y Cynulliad hwn, a chyd-ymdrechu ar draws y Llywodraeth i gael y gwerth mwyaf posibl o’n buddsoddiad mewn diwylliant.

en-gb	The Welsh Government is fully committed to culture.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn gwbl ymrwymedig i ddiwylliant.

en-gb	By ‘culture’, or ‘diwylliant’ in Welsh, we mean the arts, music, literature and heritage or put another way, all of the creative activities that give people purpose, and a sense of belonging and identity.
cy-gb	Wrth sôn am ‘ddiwylliant’, rydym yn sôn am y celfyddydau, cerddoriaeth, llenyddiaeth a threftadaeth, neu mewn geiriau eraill, yr holl weithgareddau creadigol sy’n rhoi pwrpas ac ymdeimlad o berthyn a hunaniaeth i bobl.

en-gb	We see culture as a priority.
cy-gb	Rydym yn ystyried diwylliant yn flaenoriaeth.

en-gb	We believe in it for its own sake, and in supporting it with public funds.
cy-gb	Rydym yn credu ynddo er ei fwyn ei hun ac mewn defnyddio arian cyhoeddus i’w gefnogi.

en-gb	Culture is central to our society and our sense of nationhood, and embodies both our national languages and their respective cultures.
cy-gb	Mae diwylliant yn ganolog i’n cymdeithas ac i’n hymdeimlad o berthyn i genedl, ac mae’n fynegiant o’n dwy iaith genedlaethol a’r diwylliannau sy’n perthyn iddyn nhw.

en-gb	We also believe in artistic and cultural freedom, which is why we support ‘the arm’s length principle’.
cy-gb	Rydym yn credu hefyd mewn rhyddid artistig a diwylliannol, a dyna pam yr ydym yn cefnogi’r ‘egwyddor hyd braich’.

en-gb	Culture empowers.
cy-gb	Mae diwylliant yn grymuso.

en-gb	It is hugely important in developing confidence, skills, and employability.
cy-gb	Mae’n hynod bwysig o ran datblygu hyder, sgiliau a chyflogadwyedd.

en-gb	Culture is also increasingly important to our economy, and it makes a vital contribution to other key areas of public life, including health, education, and regeneration.
cy-gb	Mae diwylliant hefyd yn gynyddol bwysig i’n heconomi, ac mae’n gwneud cyfraniad hollbwysig i feysydd allweddol eraill o fywyd cyhoeddus, gan gynnwys iechyd, addysg, ac adfywio.

en-gb	All this is reflected in our Well-being of Future Generations Act 2015, in which ‘a vibrant culture’ is one of the seven national goals.
cy-gb	Adlewyrchir hyn i gyd yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol 2015, lle mae ‘diwylliant bywiog’ yn un o’r saith nod cenedlaethol.

en-gb	As the goal is described this is about creating ‘a society that promotes and protects culture, heritage and the Welsh language, and which encourages people to participate in the arts, and sports and recreation’.
cy-gb	Y nod yn hyn o beth yw creu ‘cymdeithas sy’n hyrwyddo ac yn gwarchod diwylliant, treftadaeth a’r Gymraeg ac sy’n annog pobl i gyfranogi yn y celfyddydau, a chwaraeon a gweithgareddau hamdden’.

en-gb	However there is work to be done to re-unite our country.
cy-gb	Fodd bynnag, mae gennym waith i’w wneud os ydym am greu undod yn ein gwlad.

en-gb	The result of the Referendum on EU membership showed that we have a divided society.
cy-gb	Dangosodd canlyniad y Refferendwm ar aelodaeth o’r EU fod ein cymdeithas yn un ranedig.

en-gb	We need to reconcile divisions, and ensure people feel connected and enfranchised.
cy-gb	Mae angen i ni adfer y rhaniadau, meithrin ymdeimlad o berthyn mewn pobl ac ymdeimlad eu bod yn cael eu grymuso.

en-gb	Persuading more people to take part in creative (and physical) activity is vital, if we are to get them to re-connect and believe that they have a stake in Welsh society.
cy-gb	Mae dwyn perswâd ar ragor o bobl i gymryd rhan mewn gweithgareddau creadigol (a chorfforol) yn hollbwysig os ydym am iddyn nhw ailfeithrin ymdeimlad o berthyn i gymdeithas Cymru a chredu bod ganddyn nhw ran ynddi.

en-gb	Taking part brings all kinds of benefits.
cy-gb	Mae cymryd rhan mewn gweithgareddau o’r fath yn cynnig manteision o bob math.

en-gb	It brings enjoyment, but it also helps people to become more confident, and to find out about themselves and their communities.
cy-gb	Mae’n dod â mwynhad, ond mae hefyd yn helpu pobl i fagu hyder ac i ddeall mwy amdanyn nhw eu hunain a’u cymunedau.

en-gb	It can boost personal, physical and mental well being.
cy-gb	Gall roi hwb i les personol, corfforol a meddyliol.

en-gb	We start from a good base, but we should aim higher: I want Wales to be the most creatively active nation in Europe.
cy-gb	Mae gennym sylfaen dda i adeiladu arni ond dylem anelu’n uwch: Rwyf am sicrhau mai Cymru yw’r genedl fwyaf creadigol weithgar yn Ewrop.

en-gb	2 I am determined that we should continue to send a confident, outward-facing message to the rest of Europe and beyond.
cy-gb	Rwy’n benderfynol y dylem barhau i ddangos i weddill Ewrop a thu hwnt ein bod yn wlad hyderus sy’n troi ei golygon tuag allan.

en-gb	Wales welcomes you.
cy-gb	Mae croeso i chi yng Nghymru.

en-gb	We value cultural exchange.
cy-gb	Rydym yn gwerthfawrogi cyfnewid diwylliannol.

en-gb	We are a vibrant, innovative and forward looking country.
cy-gb	Rydym yn wlad fywiog, arloesol a blaengar.

en-gb	We want you to visit, and to experience what we have to offer.
cy-gb	Rydym eisiau i chi ymweld â ni i brofi’r hyn sydd gennym i’w gynnig.

en-gb	My vision is of a Wales where culture is central to the nation’s life and well-being, a place where talent is revealed, nurtured and shared.
cy-gb	Mae gennyf weledigaeth o Gymru lle mae diwylliant yn ganolog i fywyd a lles y genedl, lle mae talent yn cael ei datgelu, ei meithrin a’i rhannu.

en-gb	Unless we strive to be creative and active we will never be as healthy, fulfilled or as happy as we’d wish.
cy-gb	Os na wnawn ni ymdrechu i fod yn greadigol ac yn egnïol, ni fyddwn byth mor iach, bodlon na hapus ag y byddem yn dymuno.

en-gb	The current landscape: where we are now
cy-gb	Y sefyllfa bresennol: ble rydym ni nawr

en-gb	We have tremendous assets, which is a tribute to public investment, and to the sector’s work, notably over the past 2 decades.
cy-gb	Mae gennym asedau anhygoel, sy’n deyrnged i fuddsoddiad cyhoeddus ac i waith y sector, yn enwedig dros y 2 ddegawd diwethaf.

en-gb	In many ways the current cultural landscape is very positive.
cy-gb	Mae’r sefyllfa ddiwylliannol bresennol yn un gadarnhaol iawn mewn sawl ffordd.

en-gb	Wales has a long cultural tradition, great talent and innovation.
cy-gb	Mae gan Gymru draddodiad diwylliannol hir, talent ragorol a’r gallu i fod yn arloesol.

en-gb	We have some excellent infrastructure, and we have a rich, vibrant, bilingual offer.
cy-gb	Mae gennym seilwaith ardderchog, ac rydym yn cynnig arlwy dwyieithog, cyfoethog a bywiog.

en-gb	Levels of attendance at cultural events, and active participation in cultural pursuits, are high – in 2015, some 79% of adults attended at least one arts event, whilst 40% participated in artistic activities.1 There is also a really strong connection between our natural heritage and our cultural heritage and identity.
cy-gb	Mae lefelau presenoldeb mewn digwyddiadau diwylliannol, a’r niferoedd sy’n cymryd rhan weithredol mewn mentrau diwylliannol, yn uchel – yn 2015, aeth rhyw 79% o oedolion i o leiaf un digwyddiad celfyddydol, a chymerodd 40% ran mewn gweithgareddau artistig.1 Mae cysylltiad cryf iawn hefyd rhwng ein treftadaeth naturiol a’n treftadaeth ddiwylliannol a’n hunaniaeth.

en-gb	Our landscape continues to frame, and inspire, much of our contemporary cultural output.
cy-gb	Mae’r cefndir hwn yn dal i lywio llawer o’n cynnyrch diwylliannol cyfoes ac i ddylanwadu arno.

en-gb	We have world class attractions, such as our three UNESCO World Heritage Sites, and Cadw’s castles and monuments.
cy-gb	Mae gennym atyniadau byd-enwog, megis tri Safle Treftadaeth y Byd UNESCO, a chestyll a henebion Cadw.

en-gb	We have state of the art facilities like the Wales Millennium Centre, the National Waterfront Museum, Pontio, the Glamorgan Archives, BBC Roath Lock and Pinewood studios.
cy-gb	Mae gennym gyfleusterau celfyddydau o’r radd flaenaf, megis Canolfan Mileniwm Cymru, Amgueddfa Genedlaethol y Glannau, Pontio, Archifau Morgannwg, Porth y Rhath y BBC a stiwdios Pinewood.

en-gb	And of course we have outstanding collections like those at our seven National Museum sites, at the National Library and our national digital archive the People’s Collection, in Côf Cymru our online record of Designated Historic Assets, in the Coflein online catalogue of archaeology, buildings, industrial and maritime heritage, and in places like the Glynn Vivian Art Gallery, Oriel Mostyn, and Oriel Kyffin Williams.
cy-gb	Ac wrth gwrs, mae gennym gasgliadau rhagorol megis y rheini ar y saith safle sy’n rhan o’n Hamgueddfa Genedlaethol; y rheini yn y Llyfrgell Genedlaethol a’n harchif ddigidol genedlaethol yng Nghasgliad y Werin; yn Cof Cymru, ein cofnod ar-lein o Asedau Hanesyddol Dynodedig; yng nghatalog ar-lein Coflein o dreftadaeth archaeolegol, adeiladau, a threftadaeth ddiwydiannol a morol; ac mewn lleoedd megis Oriel Gelf Glynn Vivian, Oriel Mostyn, ac Oriel Kyffin Williams.

en-gb	Wales is producing world class output in many different fields, for example Welsh National Opera, National Theatre Wales, Theatr Clwyd, BBC National Orchestra of Wales, Artes Mundi, Cardiff Singer of the World, and TV and film productions including Dr Who and Sherlock.
cy-gb	Mae Cymru’n cynnig arlwy o safon fyd-eang mewn llawer o feysydd gwahanol, er enghraifft, Opera Genedlaethol Cymru, National Theatre Wales, Theatr Clwyd, Cerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC, Artes Mundi, Canwr y Byd Caerdydd, a chynyrchiadau teledu a ffilm, gan gynnwys Dr Who a Sherlock.

en-gb	It also hosts a rich variety of events and festivals, including the national, local, and youth eisteddfodau, and the Hay, Green Man, Wakestock and Number 6 festivals.
cy-gb	Mae hefyd yn cynnal amrywiaeth gyfoethog o ddigwyddiadau a gwyliau, gan gynnwys yr eisteddfodau cenedlaethol, yr eisteddfodau lleol a’r eisteddfodau ar gyfer pobl ifanc, ynghyd â Gwyl y Gelli, Gwyl y Dyn Gwyrdd, Wakestock a Gwyl Rhif 6.

en-gb	All of this is helping to attract more and more people to visit Wales, drawn in part by their desire to experience our special and distinctive culture.
cy-gb	Mae hyn oll yn helpu i ddenu mwy a mwy o bobl i ymweld â Chymru, yn rhannol oherwydd eu hawydd i brofi ein diwylliant arbennig ac unigryw.

en-gb	Added to this, our creative industries are the fastest growing sector of our economy.
cy-gb	Hefyd, ein diwydiannau creadigol yw’r sector economaidd sy’n tyfu gyflymaf.

en-gb	And hundreds of our artists, curators, archivists, musicians and dancers are working in schools, hospitals, and in the community to develop people’s creativity, confidence and well-being.
cy-gb	Ac mae cannoedd o’n hartistiaid, curaduron, archifwyr, cerddorion a dawnswyr yn gweithio mewn ysgolion, ysbytai ac yn y gymuned i feithrin creadigrwydd, hyder a lles pobl.

en-gb	So there is a huge amount to enjoy and to celebrate.
cy-gb	Felly mae llawer iawn i’w fwynhau a’i ddathlu.

en-gb	But…
cy-gb	Ond…

en-gb	…there is real uncertainty and anxiety, notably over EU funding and reductions in local authority support.
cy-gb	…mae ansicrwydd a phryder gwirioneddol, yn enwedig o ran arian yr UE a’r gostyngiadau yn y cymorth a roddir gan awdurdodau lleol.

en-gb	Due to these pressures, the sector is losing experienced and specialist staff, which is putting its professionalism at risk.
cy-gb	Oherwydd y pwysau hyn, mae’r sector yn colli staff profiadol ac arbenigol, sy’n peryglu ei broffesiynoldeb.

en-gb	As public funding falls, there is a clear need for the culture sector to up its game still further on fundraising, marketing, and income generation.
cy-gb	Wrth i arian cyhoeddus grebachu, mae angen clir i’r sector diwylliant feithrin ei allu i godi arian, i farchnata ac i greu incwm.

en-gb	3 Although we are making progress, there are still too many people who feel that culture is elitist, or that experiencing or taking part in it ‘is not for them’.
cy-gb	Er ein bod yn llwyddo i wneud cynnydd, mae gormod o bobl o hyd yn teimlo mai peth elitaidd yw diwylliant, neu nad yw ei brofi neu gymryd rhan ynddo yn rhywbeth iddyn nhw.

en-gb	Whilst digital technology is revolutionising the way people create and consume culture, there are still parts of our country that feel disconnected.
cy-gb	Er bod technoleg ddigidol yn gweddnewid sut mae pobl yn creu ac yn mwynhau diwylliant, mae yna rannau o’n gwlad o hyd lle mae pobl yn teimlo allan ohoni.

en-gb	Similarly, whilst technology is becoming ever cheaper and more personalised, there are parts of the culture sector that have yet to exploit its potential.
cy-gb	Yn yr un modd, er bod technoleg hyd yn oed yn rhatach ac yn fwy personol erbyn hyn, mae yna rannau o’r sector diwylliant sydd heb fanteisio ar y potensial hwnnw eto.

en-gb	Whilst there is growing evidence of the effectiveness of cultural activity in helping to address other key agendas, such as health and well-being, regeneration and tackling disadvantage, and much good work is going on, I believe the culture sector can contribute even more in these areas.
cy-gb	Er bod tystiolaeth gynyddol i ddangos bod gweithgarwch diwylliannol yn helpu i fynd i’r afael ag agendâu allweddol eraill, megis iechyd a lles, adfywio a mynd i’r afael ag anfantais, ac er bod llawer o waith da yn cael ei wneud, rwyf yn credu y gall y sector diwylliannol wneud hyd yn oed fwy o gyfraniad yn hynny o beth.

en-gb	How culture contributes to other agendas
cy-gb	Sut mae diwylliant yn cyfrannu at agendâu eraill

en-gb	At a time like this it would be easy to say that we cannot afford to invest in culture, that it is some kind of ‘luxury spending’ that can no longer be justified. To adopt that approach would be a serious mistake.
cy-gb	Mewn cyfnod fel hwn, byddai’n hawdd dweud na allwn fforddio buddsoddi mewn diwylliant, mai rhyw fath o ‘wario ar foethau’ ydyw na ellir ei gyfiawnhau bellach.Camgymeriad difrifol fyddai meddwl hynny.

en-gb	Culture is important, and has intrinsic worth.
cy-gb	Mae diwylliant yn bwysig, ac mae iddo werth cynhenid.

en-gb	But we should also recognise its growing value to our economy, and the vital contribution that it can make in the effective delivery of other areas of public policy.
cy-gb	Ond dylem hefyd gydnabod ei werth cynyddol i’n heconomi a’r cyfraniad hollbwysig y gall ei wneud mewn meysydd polisi cyhoeddus eraill.

en-gb	The remainder of this document summarises that contribution, grouped around the four key themes within our Programme for Government.
cy-gb	Rydym yn mynd ati yng ngweddill y ddogfen hon i grynhoi’r cyfraniad hwnnw, gan wneud hynny ar sail pedair thema allweddol yn ein Rhaglen Lywodraethu.

en-gb	It then suggests ways in which the culture sector, with the right backing and encouragement, can do even more.
cy-gb	Rydym yn awgrymu wedyn sut y gall y sector diwylliant, gyda’r cymorth a’r anogaeth briodol, wneud mwy fyth.

en-gb	Finally, it lists the actions we as a Government intend to take during this Assembly term to support the culture sector, and the contributions we are looking for from our partners.
cy-gb	Yn olaf, rydym yn rhestru’r camau yr ydym ni fel Llywodraeth yn bwriadu eu cymryd yn ystod tymor y Cynulliad hwn i gefnogi’r sector diwylliant, a’r cyfraniadau yr ydym yn awyddus i’n partneriaid eu gwneud.

en-gb	If we work together, we can build an even more creative nation, known for its vibrant, bilingual culture that can be enjoyed by everyone.
cy-gb	Drwy gydweithio, gallwn greu gwlad sy’n fwy creadigol fyth, ac sy’n enwog am ei diwylliant dwyieithog bywiog sydd ar gael i bawb ei fwynhau.

en-gb	Cabinet Secretary for Economy and Infrastructure
cy-gb	Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a’r Seilwaith

en-gb	“ Culture is ordinary: that is where we must start” Raymond Williams (1958)
cy-gb	“ Culture is ordinary: that is where we must start” Raymond Williams (1958)

en-gb	4 5 Light Springs through the Dark: A Vision for Culture in Wales.
cy-gb	4 5 Golau yn y Gwyll: Gweledigaeth ar gyfer Diwylliant yng Nghymru.

en-gb	6 Prosperous & Secure
cy-gb	6 Ffyniannus a Diogel

en-gb	Economy
cy-gb	Yr Economi

en-gb	The creative industries are a vital engine of our economy.
cy-gb	Mae’r diwydiannau creadigol yn rhan o’r tân sy’n gyrru’n heconomi.

en-gb	They contribute jobs and wealth and help to put Wales on the map, raising its image world-wide.
cy-gb	Maent yn cyfrannu swyddi a chyfoeth ac yn helpu i roi Cymru ar y map, gan ddenu mwy o sylw ym mhob cwr o’r byd.

en-gb	The latest figures (2014) show that we have over 5,300 creative businesses, which generate over £2.1 billion annual turnover, and give employment to over 49,000 people.
cy-gb	Mae’r ffigurau diweddaraf (2014) yn dangos bod gennym dros 5,300 o fusnesau creadigol sydd â throsiant blynyddol o fwy na £2.1 biliwn ac sy’n creu gwaith ar gyfer mwy na 49,000 o bobl.

en-gb	The culture sector produces talented individuals with transferable skills that benefit our creative industries.
cy-gb	Mae’r sector diwylliant yn creu unigolion talentog â sgiliau trosglwyddadwy sydd o fudd i’n diwydiannau creadigol.

en-gb	The not-for-profit culture sector can develop digital initiatives from which the commercial creative industries subsequently benefit.
cy-gb	Gall y sector diwylliant dielw ddatblygu mentrau digidol sydd o fudd wedyn i’r diwydiannau creadigol masnachol.

en-gb	Cultural organisations are more able to experiment with new forms of digital media outside of a commercial setting, so successful initiatives can then be used commercially.
cy-gb	Mae sefydliadau diwylliannol yn fwy abl i arbrofi â ffurfiau newydd o gyfryngau digidol y tu allan i leoliadau masnachol, gan greu mentrau llwyddiannus y gellir eu defnyddio’n fasnachol wedyn.