en-gb	The Clean Air Plan for Wales is a means of arranging a set of policies and ambitions for improving air quality in a systematic way to aid and facilitate delivery.
cy-gb	Mae'r Cynllun Aer Glân i Gymru yn fodd o drefnu cyfres o bolisïau ac uchelgeisiau ar gyfer gwella ansawdd aer mewn ffordd systematig i gynorthwyo a hwyluso'r gwaith o gyflawni.

en-gb	The Clean Air Plan for Wales sets out the Welsh Government’s plan for dealing with all sources of air pollution, making our air healthier to breathe, protecting nature and boosting the economy.
cy-gb	Mae'r Cynllun Aer Glân i Gymru yn nodi cynllun Llywodraeth Cymru ar gyfer ymdrin â phob ffynhonnell llygredd aer, gan wneud ein haer yn iachach i'w anadlu, gwarchod natur a rhoi hwb i'r economi.

en-gb	It is important for Welsh Ministers to be able to set their own timescales for both publishing and reviewing the Clean Air Plan in recognition of the specific circumstances in Wales.
cy-gb	Mae'n bwysig i Weinidogion Cymru allu pennu eu hamserlenni eu hunain ar gyfer cyhoeddi ac adolygu'r Cynllun Aer Glân i gydnabod yr amgylchiadau penodol yng Nghymru.

en-gb	We recognise the importance of reviewing, updating and amending the Clean Air Plan periodically to reflect changing and continuing issues relating to tackling air pollution, protecting human health and the wider environment.
cy-gb	Rydym yn cydnabod pwysigrwydd adolygu, diweddaru a diwygio'r Cynllun Aer Glân o bryd i'w gilydd i adlewyrchu blaenoriaethau newidiol a pharhaus ar gyfer mynd i'r afael â llygredd aer, gan ddiogelu iechyd pobl a gwarchod yr amgylchedd ehangach.

en-gb	We believe enshrining the process for publishing and reviewing a Clean Air Plan in legislation will ensure essential action is taken to tackle air pollution to achieve the best outcomes for current and future generations.
cy-gb	Credwn y bydd sicrhau bod y broses ar gyfer cyhoeddi ac adolygu Cynllun Aer Glân yn cael ei chorffori mewn deddfwriaeth yn sicrhau bod camau hanfodol yn cael eu cymryd i fynd i'r afael â llygredd aer er mwyn sicrhau'r canlyniadau gorau i genedlaethau'r presennol a'r dyfodol.

en-gb	Proposed legislative change
cy-gb	Newid deddfwriaethol arfaethedig

en-gb	We propose to include a provision in the Bill to publish a Clean Air Plan or Strategy within 12 months of the Act being passed.
cy-gb	Rydym yn cynnig cynnwys darpariaeth yn y Bil i gyhoeddi Cynllun neu Strategaeth Aer Glân o fewn 12 mis i basio’r Ddeddf .

en-gb	We are proposing a provision in the Bill for the Clean Air Plan to be reviewed every 5 years and updated if appropriate.
cy-gb	Rydym yn cynnig darpariaeth yn y Bil  i ni adolygu'r Cynllun Aer Glân  bob 5 mlynedd, a newid hynny fel y bo'n briodol.

en-gb	We intend for the provisions to also allow for Welsh Ministers to update and amend the Clean Air Plan as and when is necessary.
cy-gb	Bydd yr adolygiad yn galluogi Gweinidogion Cymru i ddiweddaru a diwygio'r Cynllun Aer Glân yn ôl yr angen.

en-gb	This proposal will support continued air quality improvement across Wales. This will reduce the impact of air pollution on human health, the environment, biodiversity and the wider economy.
cy-gb	Effaith gyffredinol y cynnig hwn fydd gwella ansawdd aer ledled Cymru a lleihau effaith llygredd aer ar iechyd pobl, yr amgylchedd, bioamrywiaeth a'r economi ehangach.

en-gb	Do you agree with the proposal to create a requirement within the Bill for a Welsh Clean Air Plan or Strategy to be reviewed and published at least every 5 years?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i greu gofyniad yn y Bil i Gynllun neu Strategaeth Aer Glân i Gymru gael ei adolygu a'i gyhoeddi bob 5 mlynedd o leiaf?

en-gb	If no, please provide details.
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion.

en-gb	Do you agree with the proposed timescales for the review of the Clean Air Plan or Strategy?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r amserlenni arfaethedig ar gyfer adolygu'r Cynllun neu'r Strategaeth Aer Glân?

en-gb	If not, please provide detail.
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion.

en-gb	Air quality target setting framework
cy-gb	Fframwaith gosod targedau ansawdd aer

en-gb	To drive the action needed to achieve cleaner air and reduce the impacts of air pollution in Wales, it is important we are able to set the right targets.
cy-gb	Er mwyn sbarduno'r camau sydd eu hangen i sicrhau aer glanach a lleihau effeithiau llygredd aer yng Nghymru, mae'n bwysig ein bod yn gallu gosod y targedau cywir.

en-gb	We propose to introduce an air quality target setting framework with a requirement for Welsh Ministers to set one or more air pollutant targets, including for fine particulate matter in ambient air concentrations, in secondary legislation by regulation.
cy-gb	Rydym yn cynnig cyflwyno fframwaith gosod targedau ansawdd aer gyda gofyniad i Weinidogion Cymru osod un neu fwy o dargedau llygryddion aer, gan gynnwys ar gyfer deunydd gronynnol mân (PM2.5) mewn crynodiadau aer yr amgylchedd, mewn is-ddeddfwriaeth drwy reoliad.

en-gb	The current framework for air quality policy in Wales, and across the UK, stems from domestic, European and additional international policies and legislation.
cy-gb	Mae'r fframwaith presennol ar gyfer polisi ansawdd aer yng Nghymru a ledled y DU yn deillio o bolisïau a deddfwriaeth   Domestig, Ewropeaidd a rhyngwladol ychwanegol.

en-gb	Air quality issues are tackled at local, national and international scales to be most effective.
cy-gb	Mae angen mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol, genedlaethol a rhyngwladol i fod yn effeithiol.

en-gb	Although air quality is a devolved matter, the UK government ensures national policies meet international and European guidelines and agreements.
cy-gb	Er bod ansawdd aer yn fater datganoledig, mae Llywodraeth y DU yn sicrhau bod polisïau'r DU yn bodloni canllawiau a chytundebau rhyngwladol ac Ewropeaidd.

en-gb	Further details are presented in Annex 3.
cy-gb	Mae rhagor o fanylion yn Atodiad 3.

en-gb	National improvements have been driven by European directives, including those which set limits on ambient concentrations, UK pollutant emission reductions and concentrations of pollutants from specific sources, such as cars and industry.
cy-gb	Mae gwelliannau cenedlaethol wedi'u hysgogi gan gyfarwyddebau Ewropeaidd, gan gynnwys y rhai sy'n gosod cyfyngiadau ar grynodiadau yn yr amgylchedd, gostyngiadau mewn allyriadau llygryddion yn y DU a chrynodiadau o lygryddion o ffynonellau penodol, megis ceir a diwydiant.

en-gb	Under separate national legislation which predated the directives, Local Authorities tackle air quality issues at a local scale through the Local Air Quality Management process.
cy-gb	O dan ddeddfwriaeth genedlaethol ar wahân sy'n hŷn na'r cyfarwyddebau, mae Awdurdodau Lleol yn mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol drwy'r broses Rheoli Ansawdd Aer Lleol.

en-gb	WHO publish guidelines which aim to inform the setting of national air quality standards and to provide a basis for protecting public health from the adverse effects of air pollution.
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn cyhoeddi canllawiau sy'n ceisio llywio'r broses o bennu safonau ansawdd aer cenedlaethol a darparu sail ar gyfer diogelu iechyd y cyhoedd rhag effeithiau andwyol llygredd aer.

en-gb	However, the guidelines are not standards as they are based solely on scientific conclusions about public health aspects of air pollution.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw'r canllawiau'n safonau gan eu bod wedi'u seilio'n gyfan gwbl ar gasgliadau gwyddonol am agweddau iechyd cyhoeddus ar lygredd aer.

en-gb	National regulatory air quality standards also need to account for the technical feasibility and the economic, political and social implications of the achievement of these levels.
cy-gb	Hefyd, mae angen i safonau ansawdd aer rheoleiddiol cenedlaethol ystyried dichonoldeb technegol a’r goblygiadau  economaidd, gwleidyddol a chymdeithasol ar gyflawni'r lefelau llygredd hyn.

en-gb	Although we have left the EU, our existing air quality standards will continue to have effect in Wales, providing continuity and ensuring standards are maintained.
cy-gb	Er ein bod wedi gadael yr UE, bydd ein safonau ansawdd aer presennol yn parhau i gael effaith yng Nghymru, gan ddarparu dilyniant a sicrhau bod safonau'n cael eu cynnal.

en-gb	There are also opportunities to be more ambitious and to go beyond these standards to reduce the harmful effects of poor air quality.
cy-gb	Mae cyfleoedd hefyd i fod yn fwy uchelgeisiol ac i fynd y tu hwnt i'r safonau hyn i leihau niwed o ganlyniad i ansawdd aer gwael.

en-gb	We propose to introduce an air quality target setting framework which will enable Welsh Ministers to tighten existing air quality targets and to introduce targets for newly identified pollutant risks based on evidence as it emerges in the future.
cy-gb	Rydym yn cynnig cyflwyno fframwaith gosod targedau ansawdd aer a fydd yn galluogi Gweinidogion Cymru i dynhau'r targedau ansawdd aer presennol a chyflwyno targedau ar gyfer risgiau llygryddion sydd newydd eu nodi yn seiliedig ar dystiolaeth wrth iddynt ddod i'r amlwg yn y dyfodol.

en-gb	The purpose of new air quality targets is to reduce the harm caused by exposure to poor air quality on health and the environment.
cy-gb	Diben targedau ansawdd aer newydd yw lleihau'r niwed a achosir gan amlygiad i ansawdd aer gwael ar iechyd a'r amgylchedd.

en-gb	Alongside the framework, and as proposed in the Clean Air Plan for Wales, we propose to include the requirement to set a new target for fine particulate matter, taking account of the WHO air quality guidelines, and to take independent and expert advice on the approach to take in setting new targets.
cy-gb	Ochr yn ochr â'r fframwaith, ac fel y cynigiwyd yn y Cynllun Aer Glân i Gymru, rydym yn cynnig cynnwys y gofyniad i osod targed newydd ar gyfer deunydd gronynnol mân, gan ystyried canllawiau ansawdd aer Sefydliad Iechyd y Byd a derbyn cyngor annibynnol ac arbenigol ar y dull o osod targedau newydd.

en-gb	In setting new targets for air quality in Wales, we want to achieve mutually beneficial and sustained outcomes across sectors, avoiding unintended consequences.
cy-gb	Wrth osod targedau newydd ar gyfer ansawdd aer yng Nghymru, rydym am sicrhau canlyniadau parhaus sy'n fuddiol i'r ddwy ochr ar draws sectorau, gan osgoi canlyniadau anfwriadol.

en-gb	The development of new and ambitious air quality targets is a complex process.
cy-gb	Mae datblygu targedau ansawdd aer newydd ac uchelgeisiol yn broses gymhleth.

en-gb	We will ensure targets are evidence based, informed by independent and expert advice along with views of public stakeholders.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod targedau'n seiliedig ar dystiolaeth, wedi'u llywio gan gyngor annibynnol ac arbenigol ynghyd â barn rhanddeiliaid cyhoeddus.

en-gb	Evidence based air quality targets
cy-gb	Targedau ansawdd aer sy'n seiliedig ar dystiolaeth

en-gb	Evidence on the effects of air pollutants is constantly emerging.
cy-gb	Mae tystiolaeth ar effeithiau llygryddion aer yn dod i'r amlwg yn gyson.

en-gb	It is important to be able to respond to new evidence.
cy-gb	Mae'n bwysig gallu ymateb i dystiolaeth newydd.

en-gb	This will ensure actions taken to achieve legislative targets are effective and do not result in disproportionate or unintended consequences.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod y camau a gymerir i gyflawni targedau deddfwriaethol yn effeithiol ac nad ydynt yn arwain at ganlyniadau anghymesur neu anfwriadol.

en-gb	Setting specific air quality targets in primary legislation would mean they are difficult to amend in the future.
cy-gb	Byddai gosod targedau ansawdd aer penodol mewn deddfwriaeth sylfaenol yn golygu eu bod yn anodd eu diwygio yn y dyfodol.

en-gb	Therefore, we are proposing to introduce an air quality target setting framework to ensure we have the flexibility to take action when needed to deliver the most effective and sustained outcomes for our communities and environment.
cy-gb	Felly, rydym yn cynnig cyflwyno fframwaith gosod targedau ansawdd aer i sicrhau bod gennym yr hyblygrwydd i weithredu pan fo angen i sicrhau'r canlyniadau mwyaf effeithiol a pharhaus i'n cymunedau a'n hamgylchedd.

en-gb	In accordance with commitments made in the Clean Air Plan, we have established an independent panel of experts (the Clean Air Advisory Panel).
cy-gb	Yn unol ag ymrwymiadau a wnaed yn y Cynllun Aer Glân, rydym wedi sefydlu panel annibynnol o arbenigwyr (y Panel Cynghori ar Aer Glân).

en-gb	The Panel consists of academia, national and local government policy makers (in the fields of air quality, health and the environment).
cy-gb	Mae'r Panel yn cynnwys academyddion a llunwyr polisi llywodraeth genedlaethol a llywodraeth leol (ym meysydd ansawdd aer, iechyd a'r amgylchedd).

en-gb	The Panel provides advice and recommendations on the target setting process and specific priority air pollutant targets.
cy-gb	Mae'r Panel yn rhoi cyngor ac argymhellion ar y broses o osod targedau a thargedau penodol ar gyfer llygryddion aer â blaenoriaeth.

en-gb	For example, the Panel has determined the strongest body of evidence connecting an air pollutant with mortality and other morbidity effects involves fine particulate matter.
cy-gb	Er enghraifft, mae'r Panel wedi penderfynu bod y corff cryfaf o dystiolaeth sy'n cysylltu llygrydd aer â marwolaethau ac effeithiau afiachusrwydd eraill yn cynnwys deunydd gronynnol mân.

en-gb	Therefore, we have addressed this by identifying a target for fine particulate matter (PM2.5) as a first priority.
cy-gb	Felly, rydym wedi mynd i'r afael â hyn drwy nodi targed ar gyfer deunydd gronynnol mân (PM2.5) fel blaenoriaeth gyntaf.

en-gb	We are aware of increasingly strong evidence regarding the adverse effects of nitrogen dioxide (NO2) on health although there is still uncertainty over the independence of effects of NO2 on health since NO2 and primary particulate matter are closely correlated.
cy-gb	Rydym yn ymwybodol o dystiolaeth gynyddol gref ynglŷn ag effeithiau andwyol nitrogen deuocsid (NO2) ar iechyd, er bod ansicrwydd o hyd ynghylch  effeithiau penodol NO2 ar iechyd gan fod cysylltiad agos rhwng NO2 a deunydd gronynnol mân sylfaenol.

en-gb	WHO guidelines for NO2 are broadly the same as the current statutory limits in Wales, although they are currently under review.
cy-gb	Mae canllawiau Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer NO2 fwy neu lai yr un fath â'r terfynau statudol presennol yng Nghymru, er eu bod yn cael eu hadolygu ar hyn o bryd.

en-gb	However, many measures which reduce PM2.5 will also help to reduce levels of PM10, NO2 and other pollutants.
cy-gb	Bydd llawer o fesurau sy'n lleihauPM2.5 hefyd yn helpu i leihau lefelau PM10, NO2 a llygryddion eraill.

en-gb	Other air pollutants also continue to exert significant pressures on habitats and biodiversity.
cy-gb	Hefyd, mae llygryddion aer eraill yn parhau i roi pwysau sylweddol ar gynefinoedd a bioamrywiaeth.

en-gb	In order to reduce the impacts of air pollution it is important we have the right set of targets and standards which stimulate effective action in areas which matter the most.
cy-gb	Er mwyn lleihau effeithiau llygredd aer, mae'n bwysig bod gennym y set gywir o dargedau a safonau sy'n ysgogi camau gweithredu effeithiol yn y meysydd pwysicaf.

en-gb	Any new targets will be in addition to existing ones, including statutory ambient air quality limits and emission reduction obligations, providing a common baseline and driving more focused action where it would be most effective for the mutual benefit of public and environmental health.
cy-gb	Bydd unrhyw dargedau newydd yn ychwanegol at y rhai presennol, gan gynnwys terfynau ansawdd aer yr amgylchedd statudol a rhwymedigaethau lleihau allyriadau, gan ddarparu llinell sylfaen gyffredin a sbarduno camau mwy penodol lle byddai'n fwyaf effeithiol er budd iechyd y cyhoedd ac iechyd yr amgylchedd.

en-gb	WHO is currently reviewing its air quality guidelines and is likely to publish its findings at the end of 2020.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae Sefydliad Iechyd y Byd yn adolygu ei ganllawiau ar ansawdd aer ac mae'n debygol o gyhoeddi ei ganfyddiadau ddiwedd 2020.

en-gb	We are unable to pre-empt this advice and the review with specific targets.
cy-gb	Ni allwn achub y blaen ar y cyngor hwn a'r adolygiad gyda thargedau penodol.

en-gb	As pollutants other than particulate matter pose risks to public health and the environment, we will work with the Panel to consider further targets for inclusion in regulation as evidence emerges.
cy-gb	Gan fod llygryddion ar wahân i ddeunydd gronynnol yn peri risgiau i iechyd y cyhoedd a'r amgylchedd, byddwn yn gweithio gyda'r Panel i ystyried targedau pellach i'w cynnwys mewn gwaith rheoleiddio wrth i dystiolaeth ddod i'r amlwg.

en-gb	This will include the basis for future revisions to air quality guidelines published by WHO.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys y sylfaen ar gyfer diwygiadau yn y dyfodol ar gyfer canllawiau ansawdd aer  a gyhoeddwyd gan Sefydliad Iechyd y Byd.

en-gb	Implementation of the target setting framework
cy-gb	Gweithredu'r fframwaith gosod targedau

en-gb	We propose to introduce an air quality target setting framework for Wales with a requirement for Welsh Ministers to set one or more air pollutant targets, including for fine particulate matter (PM2.5) in ambient air concentrations, in secondary legislation by regulation.
cy-gb	Rydym yn cynnig cyflwyno fframwaith gosod targedau ansawdd aer i Gymru gyda gofyniad i Weinidogion Cymru osod un neu fwy o dargedau llygryddion aer, gan gynnwys ar gyfer deunydd gronynnol mân (PM2.5) mewn crynodiadau yn aer yr amgylchedd, mewn is-ddeddfwriaeth drwy reoliad.

en-gb	This will enable additional targets to be set in the future to achieve effective and long-term outcomes for current and future generations.
cy-gb	Bydd hyn yn golygu y bydd modd gosod targedau ychwanegol yn y dyfodol er mwyn sicrhau canlyniadau effeithiol a hirdymor ar gyfer cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol.

en-gb	There is a wide range of terms and concepts associated with local, national and international air quality targets, for example, standards, objectives, target values, limit values, critical loads and critical levels.
cy-gb	Mae ystod eang o dermau a chysyniadau'n gysylltiedig â thargedau ansawdd aer lleol, cenedlaethol a rhyngwladol, er enghraifft, safonau, amcanion, gwerthoedd targed, gwerthoedd terfyn, llwythi critigol a lefelau critigol.

en-gb	References to targets within the proposed target provisions would include these terms, without limitation.
cy-gb	Byddai cyfeiriadau at dargedau o fewn y darpariaethau targed arfaethedig yn cynnwys y termau hyn, heb gyfyngiad.

en-gb	When targets have been set, we intend for the framework to introduce a cycle of measurement, assessment and reporting.
cy-gb	Pan fydd targedau wedi'u gosod, bwriadwn i'r fframwaith gyflwyno cylch mesur, asesu ac adrodd.

en-gb	This is similar to the carbon budgeting process under the Environment (Wales) Act, Part 2.
cy-gb	Mae hyn yn debyg i'r broses cyllidebu carbon o dan Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru), Rhan 2.

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/anaw/2016/3/part/2/enacted
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/anaw/2016/3/part/2/enacted

en-gb	How we intend to set targets
cy-gb	Sut yr ydym yn bwriadu gosod targedau

en-gb	When setting targets by regulation, we propose Welsh Ministers must have regard to:
cy-gb	Wrth osod targedau drwy reoliad, rydym yn cynnig bod rhaid i Weinidogion Cymru roi sylw i'r canlynol:

en-gb	independent and expert advice regarding the type and level of a target and the date the target can be achieved;
cy-gb	cyngor annibynnol ac arbenigol ynghylch math a lefel targed a'r dyddiad y gellir cyflawni'r targed;

en-gb	existing domestic policy, guidelines, targets, and legal requirements;
cy-gb	polisi domestig, canllawiau, targedau a gofynion cyfreithiol presennol;

en-gb	international policy, guidelines and legislation (including international advice on the health and environmental effects of air pollution, such as World Health Organisation guidelines for air quality or international biodiversity targets);
cy-gb	polisi, canllawiau a deddfwriaeth ryngwladol (gan gynnwys cyngor rhyngwladol ar effeithiau llygredd aer ar iechyd ac ar yr amgylchedd, megis canllawiau Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer targedau ansawdd aer neu fioamrywiaeth rhyngwladol);

en-gb	the economic, technical and social analyses, and the feasibility of meeting targets;
cy-gb	y dadansoddiadau economaidd, technegol a chymdeithasol, a dichonoldeb cyflawni targedau;

en-gb	recent reporting by NRW on national air quality, including the state of natural resources in Wales; and
cy-gb	adroddiadau diweddar gan CNC ar ansawdd aer cenedlaethol, gan gynnwys cyflwr adnoddau naturiol yng Nghymru; a'r

en-gb	most recent future trends report (Well-being of Future Generations(Wales) Act 2015).
cy-gb	adroddiad diweddaraf ar dueddiadau'r dyfodol (Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015).

en-gb	Reporting duties
cy-gb	Dyletswyddau adrodd

en-gb	We intend for Regulations setting a target for fine particulate matter to be laid within 24 months of publishing the Act.
cy-gb	Bwriadwn i Reoliadau sy'n gosod targed ar gyfer deunydd gronynnol mân gael eu cyflwyno o fewn 24 mis i gyhoeddi'r Ddeddf.

en-gb	Further targets may be introduced under the framework, over longer timescales, depending on emerging evidence.
cy-gb	Gellir cyflwyno targedau pellach o dan y fframwaith, dros gyfnodau hwy, yn dibynnu ar dystiolaeth a ddaw i’r fei.

en-gb	Any air quality targets set under the target setting framework must be reviewed periodically, we propose at least every 5 years.
cy-gb	Rhaid adolygu unrhyw dargedau ansawdd aer a bennir o dan y fframwaith gosod targedau o bryd i'w gilydd; rydym yn cynnig y dylid gwneud hynny bob 5 mlynedd o leiaf.

en-gb	These targets will only be amended by Welsh Ministers if the independent and expert advice changes or in exceptional circumstances (e.g. when the benefits are no longer proportionate to the costs as predicted when the target was set).
cy-gb	Dim ond os bydd y cyngor annibynnol ac arbenigol yn newid neu o dan amgylchiadau eithriadol (e.e. pan nad yw'r manteision bellach yn gymesur â'r costau fel y rhagwelwyd pan osodwyd y targed) y caiff y targedau hyn eu diwygio.

en-gb	Welsh Ministers will publish a statement before the Welsh Parliament to report whether targets have been met by the date specified in the regulation (reporting timescales to be set within the regulation as they will depend on the availability of the relevant measurements and/or modelling data).
cy-gb	Bydd Gweinidogion Cymru yn cyhoeddi datganiad gerbron Senedd Cymru i adrodd a yw targedau wedi'u cyflawni erbyn y dyddiad a nodir yn y rheoliad (amserlenni adrodd i'w pennu yn y rheoliad gan y byddant yn dibynnu ar argaeledd y mesuriadau a/neu'r data modelu perthnasol).

en-gb	If the targets are not met, within 12 months of publishing the statement, the Welsh Ministers must explain in a further statement why they have not been met and the proposals and policies the Welsh Ministers (or an appropriate authority, if authority is delegated by Welsh Ministers) will take to achieve them as soon as reasonably practicable.
cy-gb	Os na chaiff y targedau eu cyflawni, o fewn 12 mis i gyhoeddi'r datganiad, rhaid i Weinidogion Cymru egluro mewn datganiad pellach pam nad ydynt wedi'u cyflawni, a'r cynigion a'r polisïau y bydd Gweinidogion Cymru (neu awdurdod priodol, os dirprwyir awdurdod gan Weinidogion Cymru) yn eu cymryd i'w cyflawni cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol.

en-gb	In the case targets are not met, Welsh Ministers must also obtain independent and expert advice within 8 months of publishing the statement of non-compliance, providing views on the reasons why the targets have not been met and on any further action considered necessary to achieve them.
cy-gb	Os na chyflawnir targedau, rhaid i Weinidogion Cymru gael cyngor annibynnol ac arbenigol hefyd o fewn 8 mis i gyhoeddi'r datganiad o ddiffyg cydymffurfio, gan roi barn ar y rhesymau pam nad yw'r targedau wedi'u cyflawni ac ar unrhyw gamau pellach yr ystyrir eu bod yn angenrheidiol i'w cyflawni.

en-gb	An example of Welsh Ministers delegating responsibility would be if amendments or additions to the air quality objectives defined in the Air Quality (Wales) Regulations 2000 were set for the purposes of local air quality management.
cy-gb	Un enghraifft o Weinidogion Cymru yn dirprwyo cyfrifoldeb fyddai pe bai gwelliannau neu ychwanegiadau i'r amcanion ansawdd aer a ddiffinnir yn Rheoliadau Ansawdd Aer (Cymru) 2000 yn cael eu pennu at ddibenion rheoli ansawdd aer yn lleol.

en-gb	This proposed cycle of measurement, assessment and reporting is illustrated below.
cy-gb	Dangosir y cylch arfaethedig hwn o fesur, asesu ac adrodd isod.

en-gb	Setting new targets for fine particulate matter (PM2.5) in ambient air concentrations, in secondary legislation by regulation.
cy-gb	Gosod targedau newydd ar gyfer deunydd gronynnol mân (PM2.5) mewn crynodiadau yn aer yr amgylchedd, mewn is-ddeddfwriaeth drwy reoliad.

en-gb	Further details on particulate matter and its impacts can be found at Annex 3.
cy-gb	Mae rhagor o fanylion am ddeunydd gronynnol a'i effeithiau yn Atodiad 3.

en-gb	Future targets for ambient levels of fine particulate matter need to be underpinned by the right evidence and metrics to achieve the most effective improvement, particularly for sensitive groups, supporting the delivery of our well-being goals.
cy-gb	Mae angen i dargedau yn y dyfodol ar gyfer lefelau deunydd gronynnol mân yn yr amgylchedd fod yn seiliedig ar y dystiolaeth a'r metrigau cywir er mwyn sicrhau’r gwelliant mwyaf effeithiol, yn enwedig i grwpiau sensitif, gan gefnogi'r gwaith o gyflawni ein nodau llesiant.

en-gb	As recognised by the WHO, the standard-setting process needs to aim at achieving the lowest concentrations possible in the context of local constraints, capabilities and public health priorities.
cy-gb	Fel y cydnabyddir gan WHO, mae angen i'r broses o bennu safonau geisio sicrhau'r crynodiadau isaf posibl yng nghyd-destun cyfyngiadau, galluoedd a blaenoriaethau iechyd y cyhoedd lleol.

en-gb	To do this, the WHO encourages the adoption of increasingly more stringent standards and tracking their effectiveness over time.
cy-gb	I wneud hyn, mae WHO yn annog mabwysiadu safonau sy’n fwyfwy caeth ac olrhain eu heffeithiolrwydd dros amser.

en-gb	Although we comply with current legislative limits for particulate matter in Wales the annual mean WHO guideline for PM2.5 of 10μg/m3 is significantly more stringent (half the current limit).
cy-gb	Er ein bod yn cydymffurfio â'r terfynau deddfwriaethol presennol ar gyfer deunydd gronynnol yng Nghymru, mae canllaw cymedrig blynyddol Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) ar gyfer PM2.5 o 10μg/m3 yn llawer llymach (hanner y terfyn presennol).

en-gb	Currently there is no clear evidence of a threshold concentration of PM2.5 in ambient air below which there are no harmful effects for human health.
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid oes tystiolaeth glir o grynodiad trothwy o PM2.5 yn aer yr amgylchedd nad oes unrhyw effeithiau niweidiol ar iechyd pobl o dan y trothwy hwnnw.

en-gb	Therefore, reductions in concentrations below the current limits and even the recommended guideline is likely to bring additional health benefits.
cy-gb	Felly, mae gostyngiadau mewn crynodiadau islaw'r terfynau presennol a hyd yn oed y canllaw a argymhellir yn debygol o ddod â manteision iechyd ychwanegol.

en-gb	In assessing health effects of fine particulate matter an informative measure is the population weighted mean concentration (PWMC).
cy-gb	Wrth asesu effeithiau iechyd deunydd gronynnol mân, un mesur buddiol yw’r crynodiad cymedrig wedi’i bwysoli ar sail y boblogaeth (PWMC).

en-gb	The PWMC is the average outdoor PM2.5 concentration to which a population is exposed.
cy-gb	Y PWMC yw’r crynodiad PM2.5 awyr agored cyfartalog y mae poblogaeth yn dod i gysylltiad ag ef.

en-gb	The estimated PWMC for the population of Wales in 2016 was 6 μg/m3.
cy-gb	Amcangyfrifwyd mai'r PWMC ar gyfer poblogaeth Cymru yn 2016 oedd 6 μg/m3.

en-gb	Overall concentrations of PM2.5 in most of Wales are low, although there are hotspots in industrial and densely populated urban areas.
cy-gb	Ar y cyfan, mae crynodiadau PM2.5 yn y rhan fwyaf o Gymru yn isel, er bod crynodiadau uchel mewn ardaloedd diwydiannol ac ardaloedd trefol poblog.

en-gb	In 2019, we commissioned Imperial College London to assess the current and future levels of PM2.5 in Wales, where PM2.5 comes from, and the potential for further reductions through measures which achieve a notional Welsh share of the UK’s statutory emission reduction targets.
cy-gb	Yn 2019, bu i ni gomisiynu  Imperial College London i asesu lefelau PM2.5 yng Nghymru ar y pryd ac yn y dyfodol, o ble mae'n dod a'r potensial ar gyfer gostyngiadau pellach drwy fesurau sydd yn cyflawni cyfran dybiannol Cymru o dargedau statudol ar gyfer lleihau allyriadau’r DU.

en-gb	The assessment also looked at the application of the emission reduction measures  to explore how levels of PM2.5 are likely to reduce and understand what level of action will be required to achieve the WHO PM2.5 guideline and reduce overall exposure at lower levels too.
cy-gb	Edrychodd yr asesiad hefyd ar gymhwyso’r mesurau lleihau allyriadau i archwilio sut mae lefelau PM2.5 yn debygol o leihau a deall pa lefel o weithredu fydd ei hangen i gyflawni canllaw PM2.5 Sefydliad Iechyd y Byd a lleihau amlygiad cyffredinol ar lefelau is hefyd,, gan ystyried y cyfraniadau a fewnforir o wledydd eraill a morgludiant, yn ogystal ag allyriadau Cymru.

en-gb	Taking account of the imported contributions from other countries and shipping as well as Welsh emissions, traffic, nonexhaust road transport emissions, domestic and industrial emissions contribute to local peaks in urban areas.
cy-gb	Mae traffig, allyriadau trafnidiaeth ffyrdd nad ydynt yn dod o bibellau egsôst ac allyriadau domestig a diwydiannol yn cyfrannu at y lefelau uchel lleol mewn ardaloedd trefol.

en-gb	The contribution of domestic wood burning to PM2.5 concentrations is significant along the north coast and in urban areas, including for the large urban populations in Swansea and Cardiff.
cy-gb	Mae cyfraniad llosgi coed domestig at grynodiadau PM2.5 yn sylweddol ar hyd arfordir y gogledd ac mewn ardaloedd trefol, gan gynnwys y poblogaethau trefol mawr yn Abertawe a Chaerdydd.

en-gb	Based on the PWMC in 2016, it has been estimated the exposure of 3.16 million people in Wales to an average concentration of 6.0 μg/m3 of fine particulate matter corresponds to a monetised health impact of £950m per year (central estimate).
cy-gb	Yn seiliedig ar y PWMC yn 2016, amcangyfrifwyd bod amlygiad 3.16 miliwn o bobl yng Nghymru i grynodiad cyfartalog o 6.0μg/m3 o ddeunydd gronynnol mân yn cyfateb i effaith iechyd gwerth £950 miliwn y flwyddyn (amcangyfrif canolog).

en-gb	Depending on the specific pathway chosen to achieve Wales’ share of NECD targets for 2030, the associated reductions in overall population exposure to fine particulate matter is estimated to result in monetised health benefits in Wales of between £50m - £96m per year.
cy-gb	Yn dibynnu ar y llwybr penodol a ddewisir i gyflawni cyfran Cymru o dargedau NECD ar gyfer 2030, amcangyfrifir bod y gostyngiadau cysylltiedig yn amlygiad y boblogaeth i ddeunydd gronynnol mân yn arwain at fuddion iechyd gwerth rhwng £50 miliwn a £96 miliwn y flwyddyn yng Nghymru.

en-gb	The analysis indicated significant progress is likely to be made in reducing PM2.5 by 2030, and further enhanced by taking the most cost-effective multi-pollutant and cross sector technical measures (accounting for legislative and technical developments).
cy-gb	Dangosodd y dadansoddiad fod cynnydd sylweddol yn debygol o gael ei wneud o ran lleihau PM2.5 erbyn 2030, a'i wella ymhellach drwy gymryd y mesurau technegol amllygredig a thraws-sector mwyaf cost-effeithiol (gan gyfrif am ddatblygiadau deddfwriaethol a thechnegol).

en-gb	Although the analysis is subject to uncertainties and considered a subset of all potential combinations of measures and the practicalities of implementation, it has helped us to understand where further action is likely to be needed.
cy-gb	Er bod y dadansoddiad yn destun ansicrwydd ac wedi ystyried is-set o'r holl gyfuniadau posibl o fesurau ac ymarferoldeb gweithredu, mae wedi ein helpu ni i ddeall lle mae'n debygol y bydd angen cymryd camau pellach.

en-gb	Without further analysis, however, we do not yet know whether it is possible to achieve the WHO guideline absolutely everywhere across Wales, and how and by when it could be achieved if it is possible.
cy-gb	Fodd bynnag, heb ddadansoddiad pellach, nid ydym yn gwybod eto a oes modd cyflawni canllaw Sefydliad Iechyd y Byd ym mhob rhan o Gymru, a sut ac erbyn pryd y gellid ei gyflawni os yw'n bosibl.

en-gb	New targets need to be based on sound evidence to ensure they are challenging, realistic and likely to achieve the right outcomes.
cy-gb	Mae angen i dargedau newydd fod yn seiliedig ar dystiolaeth gadarn i sicrhau eu bod yn heriol, yn realistig ac yn debygol o gyflawni'r canlyniadau cywir.

en-gb	The process to determine new air quality targets which are effective, proportionate and practically feasible is complex and time consuming and will require further analysis and advice as the process develops.
cy-gb	Mae'r broses o bennu targedau ansawdd aer newydd sy'n effeithiol, yn gymesur ac yn ymarferol yn gymhleth ac yn cymryd llawer o amser, a bydd angen dadansoddiad a chyngor pellach wrth i'r broses ddatblygu.

en-gb	Alongside the consideration of expert advice, it is necessary to consider health and environmental impacts, available technologies, human behaviours, socio-economic feasibility and other factors.
cy-gb	Ochr yn ochr ag ystyried cyngor arbenigol, mae angen ystyried effeithiau iechyd ac amgylcheddol, y technolegau sydd ar gael, ymddygiad dynol, dichonoldeb economaidd-gymdeithasol a ffactorau eraill.

en-gb	Several critical components of the work require inputs from air pollution PM2.5 modelling, an area where there is long-standing scientific and technical uncertainty.
cy-gb	Mae sawl elfen hanfodol o'r gwaith yn gofyn am fewnbynnau o fodelu PM2.5 llygredd aer, maes lle mae ansicrwydd gwyddonol a thechnegol hirsefydlog.

en-gb	These include, but are not limited to, the representation of emissions, transboundary effects, the formation of secondary PM and their responses to emission changes.
cy-gb	Mae'r rhain yn cynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i, gynrychioliad allyriadau, effeithiau trawsffiniol a ffurfiad PM eilaidd, a'u hymatebion i newidiadau mewn allyriadau.

en-gb	The recent unanticipated changes to both concentrations and emissions of air pollution during 2020, a consequence of COVID-19, will need to be properly accounted for in determining target feasibility.
cy-gb	Bydd angen rhoi cyfrif priodol am y newidiadau diweddar nas rhagwelwyd i grynodiadau ac allyriadau llygredd aer yn ystod 2020, o ganlyniad i COVID-19, wrth bennu dichonoldeb targed.

en-gb	Setting a target without giving due consideration to its achievability and the measures required to achieve it could lead to actions which are neither cost effective nor proportionate.
cy-gb	Gallai gosod targed heb roi ystyriaeth briodol i'w gyflawnadwyedd a'r mesurau sydd eu hangen i'w gyflawni arwain at gamau gweithredu nad ydynt yn gost-effeithiol nac yn gymesur.

en-gb	The potential for adverse health effects from exposure to PM2.5 remains even if the WHO guideline value is achieved.
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r potensial ar gyfer effeithiau iechyd andwyol o ganlyniad i amlygiad i PM2.5 yn bodoli o hyd, hyd yn oed os cyflawnir gwerth canllaw Sefydliad Iechyd y Byd.

en-gb	There is further work to do to reduce air pollution and its toll on public health.
cy-gb	Mae gwaith pellach i’w wneud i leihau llygredd aer a’r effaith a gaiff ar iechyd y cyhoedd.

en-gb	Our aim is for concentrations across Wales to be below the WHO guideline for PM2.5 where it is possible, and lower still where there is sufficient potential and there is high public exposure or risk to sensitive receptor groups.
cy-gb	Ein nod yw i grynodiadau ledled Cymru fod yn is na chanllaw Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer PM2.5 lle bo hynny’n bosibl, ac yn is eto lle ceir potensial digonol a lle mae amlygiad y cyhoedd yn uchel neu lle ceir risg uchel i grwpiau sensitif.

en-gb	Setting new air quality targets in secondary legislation will enable this evidence-based process to be carried out and provides all stakeholders with an opportunity to scrutinise the details and level of ambition.
cy-gb	Bydd gosod targedau ansawdd aer newydd mewn is-ddeddfwriaeth yn galluogi'r broses hon sy'n seiliedig ar dystiolaeth i gael ei chynnal ac yn rhoi cyfle i'r holl randdeiliaid graffu ar fanylion a lefel yr uchelgais.

en-gb	Air quality and its relationship with human health, habitats and other associated factors is complex.
cy-gb	Mae ansawdd aer a'i berthynas ag iechyd pobl, cynefinoedd a ffactorau cysylltiedig eraill yn gymhleth.

en-gb	We believe a statutory air quality target setting framework will provide the ability to set, and the flexibility to reset in time where the evidence dictates, effective evidence-based targets to achieve long-term health and environmental objectives for future generations in Wales.
cy-gb	Credwn y bydd fframwaith gosod targedau ansawdd aer statudol yn darparu'r gallu i osod, a'r hyblygrwydd i ailosod mewn pryd lle mae'r dystiolaeth yn pennu hynny, dargedau effeithiol sy'n seiliedig ar dystiolaeth i gyflawni amcanion iechyd ac amgylcheddol hirdymor ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol yng Nghymru.

en-gb	Do you agree Welsh Government should introduce a framework to set new air quality targets?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno y dylai Llywodraeth Cymru gyflwyno fframwaith i osod targedau ansawdd aer newydd?

en-gb	Do you agree with the proposed air quality target setting framework?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r fframwaith arfaethedig ar gyfer pennu targedau ansawdd aer?

en-gb	If not, please provide evidence to support your answer, if available.
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch dystiolaeth i gefnogi eich ateb, os yw ar gael.

en-gb	A fit for purpose legislative framework
cy-gb	Fframwaith deddfwriaethol addas i'r diben

en-gb	Ensuring actions are taken at a national and local level is essential to achieve our current air quality objectives and potential future targets.
cy-gb	Mae sicrhau bod camau'n cael eu cymryd ar lefel genedlaethol a lleol yn hanfodol er mwyn cyflawni ein hamcanion ansawdd aer presennol a thargedau posibl yn y dyfodol.

en-gb	We are proposing to enhance the local management of air quality in Wales.
cy-gb	Rydym yn cynnig gwella'r ffordd y rheolir ansawdd aer yn lleol yng Nghymru.

en-gb	In order to do this, we are proposing to develop a clear and more integrated legislative and regulatory Local Air Quality Management system.
cy-gb	Er mwyn gwneud hyn, rydym yn cynnig datblygu system Rheoli Ansawdd Aer Leol ddeddfwriaethol a rheoleiddiol glir a mwy integredig.

en-gb	Currently, there are separate and distinct legislative areas for Local Air Quality Management (LAQM) legislation in the Environment Act 1995, road user charging and engine-idling powers in the Transport Act 2000, and smoke control in the Clean Air Act 1993.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae meysydd deddfwriaethol ar wahân ac unigryw ar gyfer deddfwriaeth Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM) yn Neddf yr Amgylchedd 1995, pwerau codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd a phwerau i fynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd yn Neddf Trafnidiaeth 2000, a phwerau rheoli mwg yn Neddf Aer Glân 1993.

en-gb	We want a clear, concise legislative and regulatory framework which brings together all of these areas.
cy-gb	Rydym am gael fframwaith deddfwriaethol a rheoleiddiol clir a chryno sy'n dwyn ynghyd yr holl feysydd gwahanol hyn.

en-gb	This is to ensure air pollution from different sources is being tackled via the most appropriate legislative, regulatory and policy methods.
cy-gb	Mae hyn er mwyn sicrhau yr eir i'r afael â llygredd aer o wahanol ffynonellau gan ddefnyddio'r dulliau deddfwriaethol, rheoleiddiol a pholisi mwyaf priodol.

en-gb	Through a Clean Air (Wales) Act we propose to consolidate and enhance the existing legislative and policy framework for LAQM, anti-idling, Clean Air Zones or Low Emission Zones, and Smoke Control Areas.
cy-gb	Drwy Ddeddf Aer Glân (Cymru), rydym yn cynnig cydgrynhoi a gwella'r fframwaith deddfwriaethol a pholisi presennol ar gyfer LAQM, mynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd, Parthau Aer Glân neu Barthau Allyriadau Isel ac Ardaloedd Rheoli Mwg.

en-gb	We are also proposing to introduce a duty on public bodies, including private and voluntary bodies, to adhere to guidance encouraging action on air quality and decarbonisation.
cy-gb	Rydym hefyd yn bwriadu cyflwyno dyletswydd ar gyrff cyhoeddus, gan gynnwys cyrff preifat a gwirfoddol, i gadw at ganllawiau sy'n annog gweithredu ar ansawdd aer a datgarboneiddio.

en-gb	Local Air Quality Management (LAQM)
cy-gb	Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM)

en-gb	Through the Clean Air Bill we are proposing to enhance the effectiveness of Local Air Quality Management (LAQM) legislation to ensure the regime delivers air quality improvements across Wales
cy-gb	Drwy'r Bil Aer Glân, rydym yn cynnig gwella effeithiolrwydd deddfwriaeth Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM) er mwyn sicrhau bod y gyfundrefn yn cyflawni gwelliannau ansawdd aer ledled Cymru

en-gb	Through the Bill we are seeking to clarify and strengthen the wording of existing LAQM legislation.
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn ceisio egluro a chryfhau geiriad y ddeddfwriaeth LAQM bresennol.

en-gb	The legislative changes seek to enable preventative action by requiring proactive monitoring strategies as well as achieving, and projecting a date for, compliance as soon as possible in Air Quality Management Areas (AQMAs).
cy-gb	Mae'r newidiadau deddfwriaethol yn ceisio galluogi camau ataliol drwy fynnu strategaethau monitro rhagweithiol, a rhagweld dyddiad ar gyfer cydymffurfio, yn ogystal â sicrhau cydymffurfiaeth cyn gynted â phosibl mewn Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer (AQMAs).

en-gb	We recognise Local Authorities do not hold all of the levers required to improve air quality in their areas.
cy-gb	Rydym yn cydnabod nad oes gan Awdurdodau Lleol yr holl ysgogiadau sydd eu hangen i wella ansawdd aer yn eu hardaloedd.

en-gb	Through the Bill we are proposing to introduce a ‘partners’ concept  which gives legislative backing to Local Authorities in developing and implementing solutions collaboratively with other organisations.
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn cynnig cyflwyno cysyniad 'partneriaid' sy'n rhoi cefnogaeth ddeddfwriaethol i Awdurdodau Lleol wrth ddatblygu a gweithredu atebion ar y cyd â sefydliadau eraill.

en-gb	Part IV of the Environment Act 1995 provides the framework for Local Air Quality Management (LAQM).
cy-gb	Mae Rhan IV o Ddeddf yr Amgylchedd 1995 yn darparu'r fframwaith ar gyfer Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM).

en-gb	The LAQM regime requires Local Authorities to work with others to assess and manage public health risks from air pollution.
cy-gb	Mae'r gyfundrefn LAQM yn ei gwneud hi’n ofynnol i Awdurdodau Lleol weithio gydag eraill i asesu a rheoli risgiau i iechyd y cyhoedd o ganlyniad i lygredd aer.

en-gb	Using statutory and technical guidance, they must carry out regular reviews and assessments of air quality in their area against the air quality objectives and submit Annual Progress Reports (APRs) to Welsh Government.
cy-gb	Gan ddefnyddio canllawiau statudol a thechnegol, rhaid iddynt gynnal adolygiadau ac asesiadau rheolaidd o ansawdd aer yn eu hardal yn erbyn yr amcanion ansawdd aer a chyflwyno Adroddiadau Cynnydd Blynyddol (APRs) i Lywodraeth Cymru.

en-gb	Where air quality objectives are unlikely to be met, Local Authorities must designate Air Quality Management Areas (AQMAs) and implement Air Quality Action Plans (AQAPs) to reduce pollution levels.
cy-gb	Os nad yw’r amcanion ansawdd aer yn debygol o gael eu cyflawni, rhaid i Awdurdodau Lleol ddynodi Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer (AQMAs) a rhoi Cynlluniau Gweithredu Ansawdd Aer (AQAPs) ar waith i ostwng lefelau llygredd.

en-gb	https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019-04/local-air-quality-management-in-wales.pdf
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019-04/rheoli-ansawdd-aer-lleol-yng-nghymru.pdf

en-gb	https://laqm.defra.gov.uk/technical-guidance/
cy-gb	https://laqm.defra.gov.uk/technical-guidance/

en-gb	Assessment of air quality is focused on locations where members of the public are regularly present and where there is exposure to the pollutant in question, over the timescale for which the air quality objective is defined.
cy-gb	Mae asesu ansawdd aer yn canolbwyntio ar leoliadau lle mae aelodau'r cyhoedd yn bresennol yn rheolaidd a lle ceir cysylltiad â'r llygrydd dan sylw, dros y raddfa amser y diffinnir yr amcan ansawdd aer ar ei chyfer.

en-gb	Local Authorities are legally obliged to demonstrate they are doing everything reasonably possible to work towards the legal objective values.
cy-gb	Mae rhwymedigaeth gyfreithiol ar Awdurdodau Lleol i ddangos eu bod yn gwneud popeth sy'n rhesymol bosibl i weithio tuag at y gwerthoedd gwrthrychol cyfreithiol.

en-gb	Welsh Government has a responsibility for managing compliance with the Environment Act 1995 and we have issued statutory guidance setting out our expectations of Local Authorities in fulfilling their duties.
cy-gb	Rydym yn gyfrifol am reoli cydymffurfiaeth â Deddf yr Amgylchedd 1995 ac rydym wedi cyhoeddi canllawiau statudol yn nodi’r hyn a ddisgwylir gennym gan Awdurdodau Lleol o ran cyflawni eu dyletswyddau.

en-gb	Welsh Government also oversees the appraisal of APRs and AQAPs to ensure they meet statutory obligations and align with the principles of the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn goruchwylio'r gwaith o arfarnu APRs ac AQAPs i sicrhau eu bod yn bodloni rhwymedigaethau statudol ac yn cyd-fynd ag egwyddorion Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	Welsh Ministers have a wide range of powers under the Environment Act 1995 in relation to the setting of air quality standards and objectives.
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru ystod eang o bwerau o dan Ddeddf yr Amgylchedd 1995 mewn perthynas â gosod safonau ac amcanion ansawdd aer.

en-gb	Welsh Ministers confer powers on Local Authorities to help achieve the standards and objectives including the prohibition of certain pollutant emission activities, such as vehicle access restriction.
cy-gb	Mae Gweinidogion Cymru yn rhoi pwerau i Awdurdodau Lleol i helpu i gyflawni'r safonau a'r amcanion, gan gynnwys gwahardd rhai gweithgareddau allyriadau llygryddion, megis cyfyngu ar fynediad i gerbydau.

en-gb	Welsh Ministers can also require Local Authorities to undertake further monitoring where appropriate.
cy-gb	Gall Gweinidogion Cymru hefyd ei gwneud hi'n ofynnol i Awdurdodau Lleol wneud gwaith monitro pellach lle bo hynny'n briodol.

en-gb	LAQM legislation has remained unchanged since its inception in 1997.
cy-gb	Mae deddfwriaeth LAQM wedi aros yr un fath ers ei sefydlu ym 1997.

en-gb	The legislative wording is ambiguous which means statutory guidance is relied upon to outline Local Authority duties.
cy-gb	Mae'r geiriad deddfwriaethol yn amwys, sy'n golygu y dibynnir ar ganllawiau statudol i amlinellu dyletswyddau Awdurdodau Lleol.

en-gb	The legislation should also be updated to take account of Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 principles.
cy-gb	Dylid diweddaru'r ddeddfwriaeth hefyd i ystyried egwyddorion Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	While Welsh LAQM statutory guidance is based on these principles, we want a clear, unambiguous legislative framework which embeds the Five Ways of Working at the heart of the LAQM regime.
cy-gb	Er bod canllawiau statudol LAQM Cymru yn seiliedig ar yr egwyddorion hyn, rydym am gael fframwaith deddfwriaethol clir a diamwys sy'n ymgorffori'r Pum Ffordd o Weithio sydd wrth wraidd y gyfundrefn LAQM.

en-gb	Additionally, while the current exposure-based approach has greatly improved our knowledge of the sources and extent of air pollution, the regime continues to operate reactively, requiring action only where a problem area has already been identified as nearing or exceeding legal limits.
cy-gb	Yn ogystal, er bod y dull seiliedig ar amlygiad sydd ar waith ar hyn o bryd wedi gwella ein gwybodaeth am ffynonellau a graddau llygredd aer yn sylweddol, mae’r gyfundrefn yn parhau i weithredu’n adweithiol, gan ofyn am gamau gweithredu dim ond pan fydd ardal sydd â phroblem llygredd eisoes wedi’i nodi fel un sy’n mynd y tu hwnt i derfynau cyfreithiol, neu’n agos atynt.

en-gb	Therefore, improvements are required to ensure the LAQM regime is more proactive and health focused.
cy-gb	Felly, mae angen gwelliannau er mwyn sicrhau bod y gyfundrefn LAQM yn fwy rhagweithiol ac yn canolbwyntio ar iechyd.

en-gb	A more proactive LAQM regime would help Local Authorities find problem areas and take action to prevent legal limits being breached.
cy-gb	Byddai cyfundrefn LAQM fwy rhagweithiol yn helpu Awdurdodau Lleol i ddod o hyd i ardaloedd problemus ac yn cymryd camau i atal terfynau cyfreithiol rhag cael eu torri.

en-gb	The regime should focus on improving air quality for public health benefits and not just to achieve compliance with legal limits.
cy-gb	Dylai'r gyfundrefn ganolbwyntio ar wella ansawdd aer er budd iechyd y cyhoedd ac nid dim ond er mwyn cydymffurfio â therfynau cyfreithiol.

en-gb	This will include reducing exposure, taking action to protect those at greatest risk and striving to achieve the lowest practicable levels of pollution.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys lleihau amlygiad, cymryd camau i ddiogelu'r rhai sy'n wynebu'r risg fwyaf ac ymdrechu i gyflawni'r lefelau llygredd ymarferol isaf.

en-gb	In order to achieve this we propose to update the LAQM legislative framework.
cy-gb	Er mwyn cyflawni hyn, rydym yn cynnig diweddaru fframwaith deddfwriaethol LAQM.

en-gb	We will also explore policy and funding options following a comprehensive review of the LAQM framework to complement the legislative changes proposed here.
cy-gb	Byddwn hefyd yn archwilio opsiynau polisi ac ariannu yn dilyn adolygiad cynhwysfawr o'r fframwaith LAQM i ategu'r newidiadau deddfwriaethol a gynigir yma.

en-gb	Firstly, we propose to transpose LAQM legislation into our Clean Air (Wales) Bill and strengthen the wording to provide greater clarity and detail in relation to specific organisational duties.
cy-gb	Yn gyntaf, rydym yn cynnig troi deddfwriaeth LAQM yn Fil Aer Glân (Cymru) a chryfhau'r geiriad er mwyn rhoi mwy o eglurder a manylion mewn perthynas â dyletswyddau sefydliadol penodol.

en-gb	The purpose of this legislative proposal is to set out a clear, concise legal framework which avoids ambiguity and clarifies existing duties.
cy-gb	Diben y cynnig deddfwriaethol hwn yw nodi fframwaith cyfreithiol clir a chryno sy'n osgoi amwysedd ac yn egluro'r dyletswyddau presennol.

en-gb	This will include clarification of Local Authority duties regarding monitoring and assessment.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys egluro dyletswyddau Awdurdodau Lleol o ran monitro ac asesu.

en-gb	The legislation will include a requirement for Local Authorities to undertake regular reviews of their monitoring and assessment strategy.
cy-gb	Bydd y ddeddfwriaeth yn cynnwys gofyniad i Awdurdodau Lleol gynnal adolygiadau rheolaidd o'u strategaeth monitro ac asesu.

en-gb	The purpose of frequent monitoring strategy reviews is to ensure the regime is proactive and preventing people from being regularly exposed to high levels of pollution.
cy-gb	Diben adolygiadau rheolaidd o'r strategaeth fonitro yw sicrhau bod y gyfundrefn yn rhagweithiol ac atal pobl rhag cael eu hamlygu'n rheolaidd i lefelau uchel o lygredd.

en-gb	It is envisaged these reviews will take place annually and will be carried out as part of the APR process.
cy-gb	Rhagwelir y bydd yr adolygiadau hyn yn cael eu cynnal yn flynyddol a byddant yn cael eu cynnal fel rhan o'r broses APR.

en-gb	This will enable evidence or concerns brought to the Local Authority by the community, or through planning processes, to be addressed and, where appropriate, incorporated into the monitoring strategy.
cy-gb	Bydd hyn yn galluogi tystiolaeth neu bryderon a ddygir i'r Awdurdod Lleol gan y gymuned, neu drwy brosesau cynllunio, i gael eu trafod a, lle y bo'n briodol, eu hymgorffori yn y strategaeth fonitro.

en-gb	To underpin this, we will develop LAQM policy changes to assist Local Authorities in accounting for wider health determinants and risks in their monitoring and assessment strategy, to better protect public health.
cy-gb	I ategu hyn, byddwn yn datblygu newidiadau polisi LAQM i gynorthwyo Awdurdodau Lleol i gyfrif am benderfynyddion iechyd ehangach a risgiau yn eu strategaeth monitro ac asesu, er mwyn diogelu iechyd y cyhoedd yn well.

en-gb	To strengthen wording regarding AQMA processes, we will include a clear requirement for Local Authorities to provide a projected compliance date for all AQMAs, following production and appraisal of an AQAP.
cy-gb	Er mwyn cryfhau geiriad prosesau AQMA, byddwn yn cynnwys gofyniad clir i Awdurdodau Lleol ddarparu dyddiad cydymffurfio rhagamcanol ar gyfer pob AQMA, ar ôl cynhyrchu ac arfarnu AQAP.

en-gb	The compliance date will be agreed with Welsh Ministers.
cy-gb	Cytunir ar y dyddiad cydymffurfio gyda Gweinidogion Cymru.

en-gb	This will provide a clear focus to drive forward effective and timely action to lower pollution levels below statutory limits and, consequently, support the revocation of AQMAs.
cy-gb	Bydd hyn yn rhoi ffocws clir i sbarduno camau effeithiol ac amserol ymlaen i ostwng lefelau llygredd islaw terfynau statudol ac, o ganlyniad, cefnogi diddymu AQMAs.

en-gb	To support this, existing legislation regarding AQAPs will be clarified to ensure they set out actions and associated timescales to secure the achievement and long-term maintenance of air quality standards and objectives.
cy-gb	Er mwyn cefnogi hyn, bydd y ddeddfwriaeth bresennol ynghylch AQAPs yn cael ei hegluro er mwyn sicrhau eu bod yn nodi camau gweithredu ac amserlenni cysylltiedig i sicrhau bod safonau ac amcanion ansawdd aer yn cael eu cyflawni a'u cynnal yn hirdymor.

en-gb	Additionally, we will add the requirement for a Local Authority to undertake a review of an action plan at least once every five years to the timescales currently set out in statutory guidance.
cy-gb	Yn ogystal, byddwn yn ychwanegu'r gofyniad i Awdurdod Lleol gynnal adolygiad o gynllun gweithredu o leiaf unwaith bob pum mlynedd i amserlenni  a nodir mewn canllawiau statudol ar hyn o bryd.

en-gb	Secondly, we propose to introduce the concept of ‘partners’ to improve collaboration and provide support to Local Authorities.
cy-gb	Yn ail, rydym yn cynnig cyflwyno’r cysyniad o ‘bartneriaid’ i wella cydweithio a rhoi cymorth i Awdurdodau Lleol.

en-gb	The responsibility for local air quality management sits with Local Authorities, however, they may not hold all the levers necessary to deliver improvements to air quality for their area.
cy-gb	Awdurdodau Lleol sy'n gyfrifol am reoli ansawdd aer yn lleol, ond efallai na fydd ganddynt yr holl ysgogiadau angenrheidiol i sicrhau gwelliannau i ansawdd aer ar gyfer eu hardal.

en-gb	Additionally, effective actions identified in an AQAP may require support from, or delivery by, other organisations.
cy-gb	Yn ogystal, efallai y bydd camau effeithiol a nodir mewn AQAP yn golygu bod angen cymorth gan sefydliadau eraill, neu efallai y bydd angen iddynt gael eu cyflawni gan sefydliadau eraill.

en-gb	Therefore, it would be useful for local organisations, whether public or private, to engage with Local Authorities in this process.
cy-gb	Felly, byddai'n ddefnyddiol i sefydliadau lleol, boed yn gyhoeddus neu'n breifat, ymgysylltu ag Awdurdodau Lleol yn y broses hon.

en-gb	This legislative proposal seeks to support Local Authorities in their efforts to collaborate with local ‘partners’ to develop, implement and review actions to improve local air quality.
cy-gb	Mae'r cynnig deddfwriaethol hwn yn ceisio cefnogi Awdurdodau Lleol yn eu hymdrechion i gydweithio â 'phartneriaid' lleol i ddatblygu, gweithredu ac adolygu camau gweithredu i wella ansawdd aer lleol.

en-gb	Our ambition is to widen the range of parties which play a role in improving local air quality and so it is envisaged a ‘partner’ can be any organisation the Local Authority deems to be relevant, following assessment of air quality issues in the area.
cy-gb	Ein huchelgais yw ehangu'r amrywiaeth o bartïon sy'n cyfrannu at wella ansawdd aer lleol, felly rhagwelir y gall 'partner' fod yn unrhyw sefydliad y mae'r Awdurdod Lleol yn barnu ei fod yn berthnasol, yn dilyn asesiad o faterion ansawdd aer yn yr ardal.

en-gb	This can include Welsh Government, neighbouring Local Authorities, health boards and other organisations.
cy-gb	Gall hyn gynnwys Llywodraeth Cymru, Awdurdodau Lleol cyfagos, byrddau iechyd a sefydliadau eraill.

en-gb	The legislation will clearly state an organisation designated as a ‘partner’ cannot reasonably refuse to engage with the Local Authority in developing effective action to improve air quality, unless they can justify this with suitable evidence.
cy-gb	Bydd y ddeddfwriaeth yn nodi'n glir na all sefydliad a ddynodwyd yn 'bartner' wrthod ymgysylltu'n rhesymol â'r Awdurdod Lleol i ddatblygu camau effeithiol i wella ansawdd aer, oni bai y gallant gyfiawnhau hyn gyda thystiolaeth addas.

en-gb	The range of helpful actions organisations could undertake in support of the Local Authority is very broad.
cy-gb	Mae'r ystod o gamau defnyddiol y gallai sefydliadau eu cymryd  i gefnogi'r Awdurdod Lleol yn eang iawn.

en-gb	Examples might include developers working with Local Authority air quality teams at an earlier stage in the planning process, a local office reducing parking spots or a local business adjusting delivery times to avoid peak hours.
cy-gb	Gallai enghreifftiau gynnwys datblygwyr yn gweithio gyda thimau ansawdd aer Awdurdodau Lleol yn gynt yn y broses gynllunio, swyddfa leol yn lleihau mannau parcio neu fusnes lleol yn addasu amseroedd dosbarthu er mwyn osgoi oriau brig.

en-gb	The way in which an organisation assists the Local Authorities would depend on the specific local circumstances.
cy-gb	Byddai'r ffordd y mae sefydliad yn cynorthwyo'r Awdurdodau Lleol yn dibynnu ar yr amgylchiadau lleol penodol.

en-gb	This mechanism would be particularly useful for developing actions for an AQMA but is also useful more generally as Local Authorities seek to improve air quality in their area.
cy-gb	Byddai'r mecanwaith hwn yn arbennig o ddefnyddiol ar gyfer datblygu camau gweithredu ar gyfer AQMA, ond mae hefyd yn ddefnyddiol yn fwy cyffredinol wrth i Awdurdodau Lleol geisio gwella ansawdd aer yn eu hardal.

en-gb	Delivery of these legislative proposals will ensure an LAQM regime proactively seeking out and addressing air quality problems in the soonest possible time.
cy-gb	Bydd cyflawni'r cynigion deddfwriaethol hyn yn sicrhau  cyfundrefn LAQM sy'n mynd ati'n rhagweithiol i chwilio am broblemau ansawdd aer ac yn mynd i'r afael â nhw cyn gynted ag y bo modd.

en-gb	This will more effectively protect public health than the current regime, which only reacts to problems once legal limits have been breached.
cy-gb	Bydd hyn yn diogelu iechyd y cyhoedd yn fwy effeithiol na'r gyfundrefn bresennol, sydd ond yn ymateb i broblemau unwaith y bydd terfynau cyfreithiol wedi'u torri.

en-gb	Additionally, improved collaboration between local organisations will ensure improvements are delivered more quickly, more effectively and in line with principles set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Yn ogystal, bydd gwell cydweithredu rhwng sefydliadau lleol yn sicrhau bod gwelliannau'n cael eu cyflawni'n gynt, yn fwy effeithiol ac yn unol ag egwyddorion a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	This collaborative effort will support the development of healthy and active villages, towns and cities.
cy-gb	Bydd yr ymdrech gydweithredol hon yn cefnogi datblygiad pentrefi, trefi a dinasoedd iach a gweithgar.

en-gb	This will benefit local individuals, businesses and organisations and support our tourism industry by delivering attractive and safe places to visit.
cy-gb	Bydd hyn o fudd i unigolion, busnesau a sefydliadau lleol ac yn cefnogi ein diwydiant twristiaeth drwy ddarparu mannau deniadol a diogel i ymweld â nhw.

en-gb	Do you agree there is a need to clarify and strengthen the legislation?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno bod angen egluro a chryfhau deddfwriaeth?

en-gb	If so, do you agree with the approach outlined?
cy-gb	Os felly, ydych chi'n cytuno â'r dull a amlinellwyd?

en-gb	Do you think a mutually agreed compliance date on a case by case basis will help to achieve air quality improvements in AQMAs, in the soonest possible time?
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y bydd dyddiad cydymffurfio y cytunir arno gan y naill barti a'r llall fesul achos yn helpu i gyflawni gwelliannau ansawdd aer mewn AQMAs, cyn gynted ag y bo modd?

en-gb	Please provide detail.
cy-gb	Rhowch fanylion.

en-gb	How can we ensure the ‘partners’ concept improves and supports collaboration in improving air quality?
cy-gb	Sut y gallwn sicrhau bod y cysyniad 'partneriaid' yn gwella ac yn cefnogi cydweithio i wella ansawdd aer?

en-gb	Will these proposals collectively help to deliver a more proactive LAQM regime?
cy-gb	A fydd y cynigion hyn gyda'i gilydd yn helpu i ddarparu cyfundrefn LAQM fwy rhagweithiol ?

en-gb	Consolidated road user charging scheme powers
cy-gb	Pwerau cyfunol ar gyfer codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd

en-gb	We propose to create dedicated charging scheme powers for trunk roads within the Bill and widen the current restriction on the use of net proceeds for local transport policies.
cy-gb	Rydym yn cynnig creu pwerau pwrpasol ar gyfer codi tâl ar ddefnyddwyr cefnffyrdd o fewn y Bil ac ehangu'r cyfyngiad presennol ar ddefnyddio enillion net ar gyfer polisïau trafnidiaeth lleol.

en-gb	We also intend to commence existing powers in relation to charging schemes made by Local Authorities.
cy-gb	Rydym hefyd yn bwriadu cychwyn pwerau presennol mewn perthynas â chynlluniau codi tâl a wneir gan Awdurdodau Lleol.

en-gb	Consolidated powers are needed to enable the efficient introduction of Low Emission Zones (or Clean Air Zones) and other forms of road user charging schemes, where there is a case to establish them to support air quality improvements.
cy-gb	Mae angen pwerau wedi’u cydgrynhoi fel y gellir cyflwyno'n effeithlon Barthau Allyriadau Isel (neu Barthau Aer Glân) a mathau eraill o gynlluniau codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd, lle mae achos i'w sefydlu i gefnogi gwelliannau i ansawdd aer.

en-gb	A Low Emission Zone may be described as:
cy-gb	Gellir disgrifio Parth Allyriadau Isel fel:

en-gb	An area where targeted action is taken to improve air quality, in particular by discouraging the most polluting vehicles.
cy-gb	Ardal lle cymerir camau wedi'u targedu i wella ansawdd aer, yn enwedig drwy annog pobl i beidio â defnyddio'r cerbydau mwyaf llygrol.

en-gb	To discourage the most polluting vehicles a charge may be applied on designated roads under certain circumstances such as where stipulated emissions standards for particular vehicle categories are not met.
cy-gb	Er mwyn annog pobl i beidio â defnyddio'r cerbydau mwyaf llygrol, gellir codi tâl ar ffyrdd dynodedig o dan rai amgylchiadau, megis lle na chaiff safonau allyriadau a bennir ar gyfer categorïau penodol o gerbydau eu cyflawni.

en-gb	An emissions-based charge may vary across the range of vehicle categories.
cy-gb	Gall tâl sy'n seiliedig ar allyriadau amrywio ar draws yr ystod o gategorïau o gerbydau.

en-gb	It is important highway authorities are able to efficiently introduce a charging scheme on local (Local Authorities) and trunk roads (Welsh Government).
cy-gb	Mae'n bwysig bod awdurdodau priffordd  yn gallu cyflwyno cynllun codi tâl yn effeithlon ar ffyrdd lleol (Awdurdodau Lleol) ac ar gefnffyrdd (Llywodraeth Cymru).

en-gb	The proposed legislative provisions would ensure Welsh Government and Local Authorities have clear powers to introduce a charging scheme on roads for which they are the relevant authority.
cy-gb	Byddai'r darpariaethau deddfwriaethol arfaethedig yn sicrhau bod gan Lywodraeth Cymru ac Awdurdodau Lleol bwerau clir i gyflwyno cynllun codi tâl ar ffyrdd y maent yn awdurdod traffig perthnasol ar eu cyfer.

en-gb	In late 2016, UK Government consulted on their draft Clean Air Zone Framework which was subsequently published in May 2017, and updated in February 2020.
cy-gb	Ar ddiwedd 2016, ymgynghorodd Llywodraeth y DU ar ei Fframwaith Parthau Aer Glân drafft a gyhoeddwyd wedyn ym mis Mai 2017 ac a ddiweddarwyd ym mis Chwefror 2020.

en-gb	The Framework sets out the principles Local Authorities should follow when establishing Clean Air Zones in England.
cy-gb	Mae'r Fframwaith yn nodi'r egwyddorion y dylai Awdurdodau Lleol eu dilyn wrth sefydlu Parthau Aer Glân yn Lloegr.

en-gb	Welsh Government consulted on its own Framework in 2018.8
cy-gb	Ymgynghorodd Llywodraeth Cymru ar ei Fframwaith ei hun yn 2018.

en-gb	https://www.gov.uk/government/publications/air-quality-clean-air-zone-framework-for-england 8 https://gov.wales/clean-air-zone-framework-wales
cy-gb	https://llyw.cymru/fframwaith-parth-aer-glan-i-gymru

en-gb	In 2017, UK Government published the UK plan for tackling roadside nitrogen dioxide concentrations.
cy-gb	Yn 2017, cyhoeddodd Llywodraeth y DU gynllun y DU ar gyfer mynd i'r afael â chrynodiadau nitrogen deuocsid ar ochr y ffordd.

en-gb	In this plan, UK Government identified charging Clean Air Zones as the measure it is able to model nationally which will achieve statutory nitrogen dioxide (NO2) limit values in towns and cities in the shortest possible time.
cy-gb	Yn y cynllun hwn, nododd Llywodraeth y DU mai codi tâl mewn Parthau Aer Glân yw'r mesur y gall ei fodelu'n genedlaethol a fydd yn sicrhau gwerthoedd terfyn nitrogen deuocsid (NO2) statudol mewn trefi a dinasoedd yn yr amser byrraf posibl.

en-gb	The Welsh Government supplemental plan to the UK plan for tackling roadside nitrogen dioxide concentrations2017 sets out the actions taken to achieve compliance in Wales.10
cy-gb	Mae cynllun atodol Llywodraeth Cymru i gynllun y DU ar gyfer mynd i'r afael â chrynodiadau nitrogen deuocsidar ochr y ffordd yn 2017 yn nodi'r camau a gymerwyd i sicrhau cydymffurfiaeth yng Nghymru.

en-gb	https://www.gov.uk/government/publications/air-quality-plan-for-nitrogen-dioxide-no2-in-uk-2017 10 https://gov.wales/air-quality-plan
cy-gb	https://llyw.cymru/cynllun-ansawdd-aer

en-gb	Clean Air Zones have been confirmed as the preferred measure to achieve compliance with limit values in several towns/cities in England.
cy-gb	Cadarnhawyd mai Parthau Aer Glân yw'r mesur a ffefrir i gydymffurfio â gwerthoedd terfyn mewn sawl tref/dinas yn Lloegr.

en-gb	The first of these is scheduled to be launched in 2021.
cy-gb	Mae disgwyl i'r cyntaf ohonynt gael ei lansio yn 2021.

en-gb	Whilst there are currently no specific plans to introduce similar charging schemes in any part of Wales, Clean Air Zones remain ‘precautionary retained measures’ for two locations on the trunk road network in Wales (Newport and Pontypridd) meaning they could be introduced in the future should existing measures fail to deliver sustained compliance.
cy-gb	Er nad oes unrhyw gynlluniau penodol ar hyn o bryd i gyflwyno cynlluniau codi tâl tebyg mewn unrhyw ran o Gymru, mae Parthau Aer Glân yn parhau i fod yn 'fesurau rhagofalus wrth gefn' ar gyfer dau leoliad ar y rhwydwaith cefnffyrdd yng Nghymru (Casnewydd a Phontypridd), sy'n golygu y gellid eu cyflwyno yn y dyfodol pe bai'r mesurau presennol yn methu â sicrhau cydymffurfiaeth barhaus.

en-gb	The South East Wales Transport Commission has been considering the problems, opportunities, challenges and objectives for tackling congestion on the M4 in South East Wales following the decision to not proceed with the M4 relief road around Newport.
cy-gb	Mae Comisiwn Trafnidiaeth De-ddwyrain Cymru wedi bod yn ystyried y problemau, y cyfleoedd, yr heriau a'r amcanion ar gyfer mynd i'r afael â thagfeydd ar yr M4 yn y Deddwyrain yn dilyn y penderfyniad i beidio â bwrw ymlaen â ffordd liniaru'r M4 o amgylch Casnewydd.

en-gb	The study has been considering social, economic, cultural and environmental issues, including air quality.
cy-gb	Mae'r astudiaeth wedi bod yn ystyried materion cymdeithasol, economaidd, diwylliannol ac amgylcheddol, gan gynnwys ansawdd aer.

en-gb	The Commission published their Final Recommendations in November 2020.
cy-gb	Cyhoeddodd y Comisiwn ei Adroddiad Terfynol  ym mis Tachwedd  2020.

en-gb	https://gov.wales/south-east-wales-transport-commission-final-recommendations
cy-gb	https://llyw.cymru/comisiwn-trafnidiaeth-de-ddwyrain-cymru

en-gb	In 2020, the Minister for Economy, Transport & North Wales commissioned an independent review into the benefits and challenges of different demand management approaches such as road user charging.
cy-gb	Yn 2020, comisiynodd Gweinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru adolygiad annibynnol o fanteision a heriau gwahanol ddulliau rheoli galw, megis codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd.

en-gb	This review, which was published in November at the same time as the consultation on the new Transport Strategy, sets out a range of matters which should be considered when determining an approach to road user charging schemes.
cy-gb	Mae'r adolygiad hwn, a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd ar yr un pryd â'r ymgynghoriad ar y Strategaeth Drafnidiaeth13 newydd, yn nodi amrywiaeth o faterion y dylid eu hystyried wrth benderfynu ar ddull o ymdrin â chynlluniau codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd.

en-gb	https://gov.wales/independent-review-road-user-charging-wales  https://gov.wales/llwybr-newydd
cy-gb	https://llyw.cymru/adolygiad-annibynnol-o-godi-tal-ar-ddefnyddwyr-y-ffyrdd-yng-nghymru13https://llyw.cymru/llwybr-newydd

en-gb	The new Transport Strategy for Wales envisions a transport system which is good for people and communities, contributing to a more equal and healthier Wales.
cy-gb	Mae'r Strategaeth Drafnidiaeth newydd i Gymru yn rhagweld system drafnidiaeth sy'n dda i bobl a chymunedau, gan gyfrannu at Gymru fwy cyfartal ac iachach.

en-gb	Also, a transport system which is good for the environment, contributing to a more resilient and globally responsible Wales.
cy-gb	Hefyd, mae'n system drafnidiaeth sy'n dda i'r amgylchedd, gan gyfrannu at Gymru sy’n fwy cydnerth ac yn gyfrifol ar lefel yn fyd-eang.

en-gb	The Strategy focuses on a travel hierarchy which firmly places travel by private motor car at the bottom of the list.
cy-gb	Mae'r Strategaeth yn canolbwyntio ar hierarchaeth teithio sy'n gosod teithio mewn car modur preifat ar waelod y rhestr.

en-gb	More people will be encouraged to walk and cycle for shorter journeys, and use public transport where necessary.
cy-gb	Bydd mwy o bobl yn cael eu hannog i gerdded a beicio ar gyfer teithiau byrrach, a defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus lle bo angen.

en-gb	Disincentivising the use of cars is an important element of this strategy.
cy-gb	Mae annog pobl i beidio â defnyddio ceir yn elfen bwysig o'r strategaeth hon.

en-gb	Our Clean Air Plan for Wales reflects this, setting out our expectation to see “Clean Air Zones established in towns and cities throughout Wales to reduce the impact of transport emissions on health.
cy-gb	Mae ein Cynllun Aer Glân i Gymru yn adlewyrchu hyn, gan nodi ein disgwyliad i Barthau Aer Glân gael eu sefydlu mewn trefi a dinasoedd ledled Cymru er mwyn lleihau effaith allyriadau trafnidiaeth ar iechyd.

en-gb	Some of these may be supported by a charging element”.
cy-gb	Efallai y bydd rhai o’r rhain yn cael eu hategu gan elfen o godi tâl.

en-gb	Also reflected in the Transport Strategy is the need for a regional approach to transport planning and delivery of services, Corporate Joint Committees (CJCs) will be empowered to plan for services at a regional level and shape local initiatives.
cy-gb	Adlewyrchir hefyd yn y Strategaeth Drafnidiaeth yr angen am ddull rhanbarthol o gynllunio a darparu gwasanaethau trafnidiaeth; bydd gan Gydbwyllgorau Corfforaethol (CJCs) y grym i gynllunio ar gyfer gwasanaethau ar lefel ranbarthol a llywio mentrau lleol.

en-gb	Current legislative provision
cy-gb	Y ddarpariaeth ddeddfwriaethol bresennol

en-gb	Charging scheme powers are currently set out within the Transport Act 2000 (Part III).
cy-gb	Mae pwerau'r cynllun codi tâl wedi'u nodi ar hyn o bryd yn Neddf Trafnidiaeth 2000 (Rhan III ).

en-gb	This provides for schemes to be made by order of local (traffic) authorities (“a local charging scheme”) or by the Senedd Cymru (“a trunk road charging scheme”).
cy-gb	Mae hyn yn darparu ar gyfer gwneud cynlluniau drwy orchymyn awdurdodau (traffig) lleol ("cynllun codi tâl lleol") neu gan Weinidogion  Cymru ("cynllun codi tâl ar gefnffyrdd”).

en-gb	A charging scheme is defined as; “a scheme for imposing charges in respect of the use or keeping of motor vehicles on roads.”
cy-gb	Diffinnir cynllun codi tâl fel cynllun ar gyfer codi tâl mewn perthynas â defnyddio neu gadw cerbydau modur ar ffyrdd.

en-gb	A local scheme may only be made for the purpose of facilitating the achievement of local transport policies.
cy-gb	Dim ond er mwyn hwyluso'r gwaith o gyflawni polisïau trafnidiaeth lleol y gellir gwneud cynllun lleol.

en-gb	Schemes must be approved by Welsh Ministers.
cy-gb	Rhaid i gynlluniau gael eu cymeradwyo gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Schedule 12 sets out the proceeds raised through a charging scheme are to be used for the purpose of facilitating the achievement of local transport policies of the authority.
cy-gb	Mae Atodlen 12 yn nodi bod yr enillion a godir drwy gynllun codi tâl i'w defnyddio er mwyn hwyluso'r gwaith o gyflawni polisïau trafnidiaeth lleol yr awdurdod.

en-gb	Section 275 sets out the charging provisions may come into force by order of Welsh Ministers, through a statutory instrument.
cy-gb	Mae adran 275 yn nodi y gall y darpariaethau codi tâl ddod i rym drwy orchymyn Gweinidogion Cymru, drwy offeryn statudol.

en-gb	These provisions have not, as yet, been fully commenced in Wales.
cy-gb	Hyd yma, nid yw'r darpariaethau hyn wedi'u cychwyn yn llawn yng Nghymru.

en-gb	The Bill provides an opportunity to bring provisions together in one place, ensure full commencement of powers, and provide for a much clearer process.
cy-gb	Mae'r Bil yn gyfle i ddod â darpariaethau ynghyd mewn un lle, sicrhau bod pwerau'n cael eu cychwyn yn llawn a darparu ar gyfer proses lawer cliriach.

en-gb	Road user charging has increasingly been considered as a mechanism to disincentivise private vehicle travel, and encourage a shift to active travel and public transport alternatives.
cy-gb	Mae codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd yn cael ei ystyried fwyfwy fel mecanwaith i annog pobl i beidio â theithio mewn cerbydau preifat ac annog newid i ddewisiadau teithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	The Independent Review of Road User Charging in Wales found road user charging; “can be an excellent tool to help the Welsh Government and Welsh Local Authorities deliver a more equitable, efficient and sustainable transport system…[helping] Government achieve wider economic, societal, cultural and environmental priorities such as improving air quality, sustainability and benefiting ‘placemaking’ and health.”
cy-gb	Yn ôl yr Adolygiad Annibynnol o Godi Tâl ar Ddefnyddwyr y Ffyrdd yng Nghymru, mae codi tâl ar ddefnyddwyr ffyrdd yn gallu bod yn: ddull rhagorol o helpu Llywodraeth Cymru ac Awdurdodau Lleol Cymru i ddarparu system drafnidiaeth fwy teg, effeithlon a chynaliadwy... [gan] helpu’r Llywodraeth i gyflawni blaenoriaethau economaidd, cymdeithasol, diwylliannol ac amgylcheddol ehangach fel gwella ansawdd aer, cynaliadwyedd a bod o fudd i ‘greu lleoedd’ ac iechyd.

en-gb	It is important we have a legislative framework in place to meet our future needs in this area.
cy-gb	Mae'n bwysig bod gennym fframwaith deddfwriaethol ar waith i ddiwallu ein hanghenion yn y maes hwn yn y dyfodol.

en-gb	Consolidating existing legislation, in relation to trunk road charging, within the Bill, would enable a more tailored and clearer framework to be established.
cy-gb	Byddai cydgrynhoi deddfwriaeth bresennol, mewn perthynas â chodi tâl ar gefnffyrdd, o fewn y  Bil, yn peri bod modd sefydlu fframwaith cliriach ac wedi'i deilwra'n well.

en-gb	This will ensure, where there is a case to introduce a charging scheme such as a Low Emission Zone, the legislative route to achieve this would be clear.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau, lle bo achos dros gyflwyno cynllun codi tâl megis Parth Allyriadau Isel, y byddai'r llwybr deddfwriaethol i gyflawni hyn yn glir.

en-gb	This would increase efficiency and reduce bureaucratic burdens, ensuring time is minimised in the process.
cy-gb	Byddai hyn yn cynyddu effeithlonrwydd ac yn lleihau beichiau biwrocrataidd, gan sicrhau bod amser yn cael ei leihau yn y broses.

en-gb	This would also provide opportunity to ensure provisions meet the current needs of Wales, reflecting, for instance, the direction being taken with our new Transport Strategy.
cy-gb	Byddai hyn yn gyfle hefyd i sicrhau bod darpariaethau'n diwallu anghenion presennol Cymru, gan adlewyrchu, er enghraifft, y cyfeiriad sy'n cael ei gymryd gyda'n Strategaeth Drafnidiaeth newydd.

en-gb	In our Clean Air Plan we have outlined we “will consolidate and enhance the existing legislative and policy framework for air quality, including Local Air Quality management, Clean Air Zones, and smoke control, through a Clean Air Act for Wales”.
cy-gb	Yn ein Cynllun Aer Glân i Gymru, rydym wedi nodi y byddwn yn "cydgrynhoi ac yn gwella’r fframwaith deddfwriaethol presennol ar gyfer ansawdd aer, gan gynnwys rheoli mwg a rheoli ansawdd aer lleol, trwy Ddeddf Aer Glân i Gymru”.

en-gb	Further, the Act “is likely to include consolidated powers to implement Clean Air Zones or Low Emission Zones”.
cy-gb	At hynny, mae'r Ddeddf "yn debygol o gynnwys pwerau cyfunol i weithredu Parthau Aer Glân neu Barthau Allyriadau Isel".

en-gb	https://gov.wales/clean-air-plan-wales-healthy-air-healthy-wales
cy-gb	https://llyw.cymru/cynllun-aer-glan-i-gymru-awyr-iach-cymru-iach

en-gb	To meet this commitment, and to ensure powers are readily available in Wales to introduce Low Emission Zones on local roads, and on trunk roads, the following action is required:
cy-gb	Er mwyn cyflawni'r ymrwymiad hwn, a sicrhau bod pwerau ar gael yn rhwydd yng Nghymru i gyflwyno Parthau Allyriadau Isel ar ffyrdd lleol, ac ar gefnffyrdd, mae angen cymryd y camau canlynol:

en-gb	Commencement of relevant provisions under the Transport Act 2000 to enable Local Authorities (either by themselves, or in a regional partnership with neighbouring Local Authorities) to fully implement charging schemes.
cy-gb	Cychwyn darpariaethau perthnasol o dan Ddeddf Trafnidiaeth 2000 i alluogi Awdurdodau Lleol (naill ai ar eu pen eu hunain, neu mewn partneriaeth ranbarthol ag Awdurdodau Lleol cyfagos) i weithredu cynlluniau codi tâl yn llawn.

en-gb	Creation of a new standalone charging regime for trunk roads through the Clean Air Act and the creation of a regulation-making power.
cy-gb	Creu cyfundrefn codi tâl annibynnol newydd ar gyfer cefnffyrdd drwy'r Ddeddf Aer Glân a chreu pŵer i wneud rheoliadau.

en-gb	Broaden the current limitation on net proceeds from road charging on trunk roads to be invested in local transport schemes only.
cy-gb	Ehangu'r cyfyngiad presennol ar enillion net o godi tâl ar gefnffyrdd i'w fuddsoddi mewn cynlluniau trafnidiaeth lleol yn unig.

en-gb	Charging schemes such as Low Emission Zones are applied in areas where there are established air quality concerns.
cy-gb	Mae cynlluniau codi tâl megis Parthau Allyriadau Isel yn cael eu defnyddio mewn ardaloedd lle mae pryderon ansawdd aer hirsefydlog.

en-gb	This approach can support significant reductions in polluting vehicle emissions with consequent reductions in public exposure to polluted air.
cy-gb	Gall y dull hwn gefnogi gostyngiadau sylweddol mewn allyriadau o gerbydau llygrol, gyda gostyngiadau o ganlyniad yn amlygiad y cyhoedd i aer llygredig.

en-gb	With a carefully defined fee structure, and fines for non-compliance, drivers of the most polluting (non-compliant) vehicles may be encouraged to take alternative routes to avoid charges, thereby alleviating impacts on the most polluted areas.
cy-gb	Gyda strwythur ffioedd wedi'i ddiffinio'n ofalus, a dirwyon am beidio â chydymffurfio, gellir annog gyrwyr y cerbydau mwyaf llygrol (nad ydynt yn cydymffurfio) i ddilyn llwybrau amgen er mwyn osgoi taliadau, gan liniaru’r effaith ar yr ardaloedd mwyaf llygredig.

en-gb	Other changes in habit can include a switch to active travel or public transport use, or potentially an upgrade to a less polluting (compliant) vehicle.
cy-gb	Gall newidiadau eraill mewn arferion gynnwys newid i deithio llesol neu ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus neu, o bosibl, uwchraddio i gerbyd llai llygrol (sy'n cydymffurfio).

en-gb	This can improve the quality of life for those living in, or visiting, the designated area and reduce impacts on health conditions arising from poor air, reducing pressure on local health services.
cy-gb	Gall hyn wella ansawdd bywyd y rhai sy'n byw yn yr ardal ddynodedig, neu sy'n ymweld â hi, a lleihau'r effeithiau ar gyflyrau iechyd sy'n deillio o aer gwael, gan leihau'r pwysau ar wasanaethau iechyd lleol.

en-gb	There are further health benefits arising through increasing the numbers of people using active travel alternatives.
cy-gb	Mae manteision iechyd pellach yn codi drwy gynyddu nifer y bobl sy'n defnyddio dewisiadau teithio llesol amgen.

en-gb	Do you think the proposals would support the efficient and effective roll-out of Clean Air Zones / Low Emission Zones in Wales?
cy-gb	Ydych chi'n meddwl y byddai'r cynigion yn cefnogi cyflwyno Parthau Aer Glân / Parthau Allyriadau Isel yng Nghymru yn effeithlon ac yn effeithiol?

en-gb	Do you believe revenue raised through trunk road charges should be available for purposes other than to support local transport policies (please specify)?
cy-gb	Ydych chi'n credu y dylai refeniw a godir drwy godi tâl ar gefnffyrdd fod ar gael at ddibenion ar wahân i gefnogi polisïau trafnidiaeth lleol (nodwch)?

en-gb	Anti-Idling Measures
cy-gb	Mesurau i fynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd

en-gb	We are proposing to strengthen the existing legislative framework governing anti-idling through the provision of anti-idling guidance and the power for Local Authorities to increase amounts of fixed penalty for idling.
cy-gb	Rydym yn cynnig cryfhau'r fframwaith deddfwriaethol presennol sy'n rheoli mynd i'r afael â’r arfer o adael injan cerbyd ffordd yn troi’n segur drwy ddarparu canllawiau i atal hynny, gan gynnwys pwerau disgresiwn i Awdurdodau Lleol gynyddu symiau'r gosb benodedig am adael injan cerbyd ffordd yn troi'n segur.

en-gb	Through the Bill we are seeking to empower Local Authorities by enabling them to use increase the amounts of Fixed Penalty for idling.
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn ceisio grymuso Awdurdodau Lleol drwy eu galluogi  i fynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd a chynyddu symiau'r Gosb Benodedig am wneud hynny.

en-gb	We are also seeking to place a duty on Local Authorities to pay due regard to guidance on developing and implementing anti-idling measures, including the enforcement of anti-idling.
cy-gb	Rydym hefyd yn ceisio gosod dyletswydd ar Awdurdodau Lleol i roi sylw priodol i ganllawiau ar ddatblygu a gweithredu mesurau gorfodi i fynd i'r afael â’r arfer hwn.

en-gb	The current legislative framework governing idling vehicles is set out in the Road Traffic (Vehicle Emissions) (Fixed Penalty) (Wales) Regulations 2003.
cy-gb	Nodir y fframwaith deddfwriaethol presennol sy'n rheoli mynd i'r afael â’r arfer o segura llonydd yn Rheoliadau Traffig Ffyrdd (Allyriadau Cerbydau) (Cosb Benodedig) (Cymru) 2003.

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/wsi/2003/300/contents/made
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/wsi/2003/300/contents/made

en-gb	The regulations were made under section 87 of the Environment Act 1995 and came into force on 1 May 2003.
cy-gb	Gwnaed y rheoliadau o dan adran 87 o Ddeddf yr Amgylchedd 1995 a daethant i rym ar 1 Mai 2003.

en-gb	Both Scotland and England have their own corresponding regulations.
cy-gb	Mae gan Loegr a'r Alban eu rheoliadau cyfatebol eu hunain.

en-gb	Section 3 sets out where any part of the area of a Local Authority is designated as an Air Quality Management Area (AQMA), the Local Authority may apply to the Welsh Government to be a designated Local Authority.
cy-gb	Mae adran 3 yn nodi pan fo unrhyw ran o ardal Awdurdod Lleol wedi'i dynodi'n Ardal Rheoli Ansawdd Aer (AQMA), caiff yr Awdurdod Lleol wneud cais i Lywodraeth Cymru i fod yn Awdurdod Lleol dynodedig.

en-gb	Under section 6, a Local Authority may authorise its officers (provided they have passed a course of training on testing emissions from vehicles) to test vehicles for the purpose of determining whether an emissions offence is being or has been committed; to stop the commission of idling offences and to issue Fixed Penalty Notices if such offences are committed in its area.
cy-gb	O dan adran 6, caiff Awdurdod Lleol awdurdodi ei swyddogion (ar yr amod ei fod wedi pasio cwrs hyfforddi ar brofi allyriadau o gerbydau) i brofi cerbydau at ddibenion penderfynu a yw trosedd allyriadau'n cael ei chyflawni neu wedi ei chyflawni; i atal troseddau segura llonydd ac i gyhoeddi Hysbysiadau Cosb Benodedig os cyflawnir troseddau o'r fath yn ei ardal.

en-gb	Under section 7, emission offences and idling offences under section 42 of the Road  Traffic Act 1988 are prescribed as fixed penalty offences.
cy-gb	O dan adran 7, mae troseddau allyriadau a throseddau segura llonydd o dan adran 42 o Ddeddf Traffig Ffyrdd 1988 yn cael eu rhagnodi fel troseddau cosb benodedig.

en-gb	Under section 8, an emissions offence carries a Fixed Penalty Notice of £60 while an idling offence carries a Fixed Penalty Notice of £20.
cy-gb	O dan adran 8, mae trosedd allyriadau yn arwain at Hysbysiad Cosb Benodedig o £60, ac mae trosedd segura llonydd yn arwain at Hysbysiad Cosb Benodedig o £20.

en-gb	Section 17 sets out if the Fixed Penalty Notices are not paid by the specified time, the amount of penalty can be increased.
cy-gb	Mae adran 17 yn nodi, os na thelir yr Hysbysiadau Cosb Benodedig erbyn yr amser penodedig, y gellir cynyddu swm y gosb.

en-gb	The penalty for an emissions offence can increase to £90 and the penalty for an idling offence can increase to £40.
cy-gb	Gall y gosb am drosedd allyriadau gynyddu i £90 a gall y gosb am drosedd segura llonydd gynyddu i £40.

en-gb	Under section 9, an authorised officer may carry out an emissions test immediately or, by way of deferral, require the test to be carried out at a later time but no later than 14 days later at a specified time and place.
cy-gb	O dan adran 9, caiff swyddog awdurdodedig gynnal prawf allyriadau ar unwaith neu, drwy ohirio, ei gwneud hi'n ofynnol i'r prawf gael ei gynnal yn ddiweddarach ond heb fod yn hwyrach nag 14 diwrnod yn ddiweddarach ar adeg ac mewn lle penodol.

en-gb	Under section 12, should a driver fail to stop the engine when requested to do so by an authorised officer, the driver is liable on summary conviction to a fine not exceeding level 3 on the standard scale.
cy-gb	O dan adran 12, os bydd gyrrwr yn methu â diffodd yr injan pan ofynnir iddo wneud hynny gan swyddog awdurdodedig, mae'r gyrrwr yn agored, ar euogfarn ddiannod, i ddirwy nad yw'n uwch na lefel 3 ar y raddfa safonol.

en-gb	The person to whom a Fixed Penalty Notice has been issued may request a hearing.
cy-gb	Gall y person y rhoddwyd Hysbysiad Cosb Benodedig iddo ofyn am wrandawiad.

en-gb	Also, a person issued with a Fixed Penalty Notice can apply to an appropriate authority for a reduction or a waiver and obtain either one subject to meeting certain specified conditions.
cy-gb	Hefyd, gall person y rhoddwyd Hysbysiad Cosb Benodedig iddo wneud cais i awdurdod priodol am ostyngiad neu hawlildiad a chael y naill neu'r llall yn amodol ar fodloni amodau penodol.

en-gb	A court order can be issued to recover unpaid Fixed Penalty Notices as these are covered by the Enforcement of Road Traffic Debts Order 1993.
cy-gb	Gellir cyflwyno gorchymyn llys i adennill Hysbysiadau Cosb Benodedig heb eu talu gan fod y rhain yn dod o dan Orchymyn Gorfodi Dyledion Traffig Ffyrdd 1993.

en-gb	In addition, a Penalty Charge Notice (PCN) could be issued in contravention of a Traffic Management Order under the Road Traffic Regulation Act 1984 – this means engine idling is considered to be a road traffic contravention and is subject to civil enforcement.
cy-gb	Yn ogystal, gellid cyflwyno Hysbysiad Tâl Cosb (PCN) yn groes i Orchymyn Rheoli Traffig o dan Ddeddf Rheoleiddio Traffig Ffyrdd 1984 – mae hyn yn golygu yr ystyrir bod  yn dramgwydd traffig ar y ffyrdd ac mae'n destun gorfodaeth sifil.

en-gb	The PCN allows for charges of up to £80 – they are issued if an idling motorist does not turn off the engine after being asked and given time to comply.
cy-gb	Mae'r PCN yn caniatáu ar gyfer taliadau o hyd at £80 – fe'u cyhoeddir os nad yw modurwr sy'n gadael i’r injan redeg yn diffodd yr injan ar ôl cael cais ac yn cael amser i gydymffurfio.

en-gb	Legally, there is no time period specified in respect of the length of time for complying with the request to stop idling.
cy-gb	Yn gyfreithiol, nid oes cyfnod o amser wedi'i bennu mewn perthynas â'r amser ar gyfer cydymffurfio â'r cais i roi'r gorau i redeg yr injan.

en-gb	The current legal framework also extends to section 42 of the Road Traffic Act 1988.
cy-gb	Mae'r fframwaith cyfreithiol presennol hefyd yn ymestyn i adran 42 o Ddeddf Traffig Ffyrdd 1988.

en-gb	The Act enforces rule 123 of the Highway Code which states:
cy-gb	Mae'r Ddeddf yn gorfodi rheol 123 o God y Ffordd Fawr sy'n nodi:

en-gb	“You must not leave a vehicle engine running unnecessarily while the vehicle is stationary on a public road”.
cy-gb	"Rhaid i chi beidio â gadael injan cerbyd yn rhedeg yn ddiangen tra bo'r cerbyd yn sefydlog ar ffordd gyhoeddus".

en-gb	Section 98 of the Road Vehicles (Construction and Use) Regulations 1986/1078 requires a driver to stop the engine of a vehicle when it is stationary so far as is necessary to prevent noise or exhaust emissions unless the vehicle is stationary because of traffic.
cy-gb	Mae Adran 98 o Reoliadau Cerbydau Ffyrdd (Adeiladu a Defnyddio) 1986/1078 yn ei gwneud yn ofynnol i yrrwr atal injan cerbyd pan fo'n sefydlog cyn belled ag y bo angen i atal sŵn neu allyriadau egsost oni bai bod y cerbyd yn sefydlog oherwydd traffig.

en-gb	Under section 42 of the Road Traffic Act 1988, such offences can be punished by a fine of £2,500 if the vehicle is a goods vehicle or adapted to carry more than 8 passengers or £1,000 otherwise (section 33 and Part 1 of Schedule 2 to the Road Traffic Act 1988).
cy-gb	O dan adran 42 o Ddeddf Traffig Ffyrdd 1988, gellir cosbi troseddau o'r fath drwy ddirwy o £2,500 os yw'r cerbyd yn gerbyd nwyddau neu wedi'i addasu i gludo mwy nag 8 teithiwr neu £1,000 fel arall (adran 33 a Rhan 1 o Atodlen 2 i Ddeddf Traffig Ffyrdd 1988).

en-gb	This Act does not cover private land.
cy-gb	Nid yw'r Ddeddf hon yn cynnwys tir preifat.

en-gb	Regulation 98(2) of the Road Vehicles (Construction and Use) Regulations 1986 as amended sets out the circumstances where vehicles are permitted to be stationary with the engine running – for example:
cy-gb	Mae rheoliad 98(2) o Reoliadau Cerbydau Ffyrdd (Adeiladu a Defnyddio) 1986 fel y'u diwygiwyd yn nodi'r amgylchiadau pan ganiateir i gerbydau fod yn llonydd gyda'r peiriant yn rhedeg – er enghraifft:

en-gb	Where a vehicle is stationary owing to the necessities of traffic (when queuing, for example, at traffic lights)
cy-gb	Pan fo cerbyd yn sefydlog oherwydd hanfodion traffig (wrth giwio, er enghraifft, wrth oleuadau traffig)

en-gb	Where an engine is run so that a fault can be traced and rectified
cy-gb	Lle mae injan yn cael ei rhedeg fel y gellir olrhain a chywiro nam

en-gb	Where machinery on a vehicle requires the engine to be running (for the powering of refrigeration, for example, or compaction equipment on a refuse vehicle)
cy-gb	Pan fo peiriannau ar gerbyd yn mynnu bod y peiriant yn rhedeg (ar gyfer pweru oergelloedd, er enghraifft, neu offer cywasgu ar gerbyd sbwriel)

en-gb	Road transport is a major source of air and noise pollution due to the growth in recent decades of road transport, including the uptake of diesel vehicles (which tend to emit harmful pollutants such as nitrogen oxides and particulate matter).
cy-gb	Mae trafnidiaeth ffyrdd yn ffynhonnell llygredd aer a sŵn fawr oherwydd y twf mewn trafnidiaeth ffyrdd dros y degawdau diwethaf, gan gynnwys y defnydd o gerbydau disel (sy'n tueddu i ollwng llygryddion niweidiol megis ocsidiau nitrogen a deunydd gronynnol).

en-gb	Even though the response to the COVID-19 pandemic has seen a reduction in road transport emissions, air quality is sensitive to a number of factors including weather and seasonal effects.
cy-gb	Er bod yr ymateb i'r pandemig COVID-19 wedi gweld gostyngiad mewn allyriadau trafnidiaeth ffyrdd, mae ansawdd aer yn sensitif i amryw o ffactorau, gan gynnwys y tywydd ac effeithiau tymhorol.

en-gb	There has been much academic and governmental interest over recent years in relation to the adoption and use of anti-idling measures as a management tool for contributing to the reduction of emissions and exposure.
cy-gb	Bu llawer o ddiddordeb academaidd a llywodraethol dros y blynyddoedd diwethaf mewn perthynas â mabwysiadu a defnyddio mesurau i fynd i'r afael â segura llonydd fel offeryn rheoli ar gyfer cyfrannu at leihau allyriadau ac amlygiad.

en-gb	We conducted a consultation on the Clean Air Plan between December 2019 and March 2020.
cy-gb	Aethom ati i gynnal ymgynghoriad ar y Cynllun Aer Glân rhwng mis Rhagfyr 2019 a mis Mawrth 2020.

en-gb	The consultation responses revealed a level of public concern about idling vehicles, including the potential impact on public health.
cy-gb	Datgelodd yr ymatebion i'r ymgynghoriad lefel o bryder ymhlith y cyhoedd ynghylch segura llonydd, gan gynnwys yr effaith bosibl ar iechyd y cyhoedd.

en-gb	Furthermore, during June 2020, the Welsh Government carried out a preliminary consultation with Local Authorities on proposals for the Clean Air Bill for Wales, including on anti-idling.
cy-gb	At hynny, yn ystod mis Mehefin 2020, cynhaliodd Llywodraeth Cymru ymgynghoriad rhagarweiniol gydag Awdurdodau Lleol ar gynigion ar gyfer Bil Aer Glân i Gymru, gan gynnwys ar fynd i'r afael â'r arfer o segura llonydd.

en-gb	Some Local Authorities supported the imposition of higher penalties for idling on the basis the current level of penalty is too low to make enforcement worthwhile.
cy-gb	Roedd rhai Awdurdodau Lleol o blaid gosod cosbau uwch am segura llonydd ar sail y ffaith bod lefel bresennol y gosb yn rhy isel i wneud gorfodaeth yn werth chweil.

en-gb	There were some Local Authorities who expressed concern about sustained, concentrated idling for periods of time in major transport hubs in towns/cities or in idling hotspots seeing spikes in air pollution.
cy-gb	Mynegodd rhai Awdurdodau Lleol bryder ynghylch problemau parhaus a dwys am segura llonydd am gyfnodau o amser mewn canolfannau trafnidiaeth mawr mewn trefi/dinasoedd neu mewn mannau lle mae yna broblemau mawr yn arwain at gynnydd mewn llygredd aer.

en-gb	A theme of the consultation responses was the concern over the potential impact of idling vehicles outside schools on children’s health.
cy-gb	Un o themâu'r ymatebion i'r ymgynghoriad oedd y pryder ynghylch effaith bosibl segura llonydd y tu allan i ysgolion ar iechyd plant.

en-gb	The desired outcome is for Local Authorities to have the opportunity to exercise their discretion in terms of choosing whether or not to exercise the power to introduce higher penalties for idling.
cy-gb	Y canlyniad a ddymunir yw i Awdurdodau Lleol gael cyfle i arfer eu disgresiwn o ran dewis a ddylid arfer y pwer a nodir yn y cynigion presennol ai peidio (megis y pŵer i gyflwyno cosbau uwch am segura llonydd).

en-gb	Local Authorities may choose to adopt this power under certain circumstances.
cy-gb	Gall Awdurdodau Lleol ddewis mabwysiadu'r pwer yma  o dan rai amgylchiadau.

en-gb	For instance where there are regular occurrences of concentrated and sustained idling.
cy-gb	Er enghraifft, lle ceir achosion rheolaidd, dwys a pharhaus o segura llonydd.

en-gb	This issue is particularly prominent in older vehicles which have less effective after treatment systems (where diesel exhaust emitted by the engine isn’t cleaned as well as in more modern vehicles prior to being relayed through the tailpipe to the air outside).
cy-gb	Mae'r mater hwn yn arbennig o amlwg mewn cerbydau hŷn sydd â systemau ar ôl triniaeth llai effeithiol (lle nad yw'r mygdarth disel a ollyngir gan yr injan yn cael ei lanhau cystal ag mewn cerbydau mwy modern cyn cael ei drosglwyddo drwy'r bibell i'r aer y tu allan).

en-gb	Local Authorities may wish to concentrate on occurrences, such as idling outside schools by older school transport service buses (especially as concern for children’s health is a common theme in relation to the impacts of idling); idling by older buses in city/town centre transport hubs (bus stations); idling by older taxis (for example, outside train stations); idling by older, private motor cars outside schools; idling by older, private motor cars outside shopping centres or level crossings.
cy-gb	Efallai y bydd Awdurdodau Lleol am ganolbwyntio ar ddigwyddiadau, megis gadael injan bysiau hŷn sy’n darparu gwasanaeth cludiant i ysgolion yn segura’n llonydd y tu allan i ysgolion (yn enwedig gan fod pryder am iechyd plant yn thema gyffredin mewn perthynas ag effeithiau segura llonydd); gadael injan bysiau hŷn yn segura’n llonydd mewn canolfannau trafnidiaeth canol dinas/tref (gorsafoedd bysiau); gadael injan tacsis hŷn yn segura’n llonydd (er enghraifft, y tu allan i orsafoedd trên); gadael injan ceir modur preifat hŷn yn segura’n llonydd y tu allan i ysgolion; gadael ceir modur preifat hŷn yn segura’n llonydd y tu allan i ganolfannau siopa neu groesfannau.

en-gb	We want to provide Local Authorities with a strengthened framework to tackle idling vehicles.
cy-gb	Rydym am ddarparu fframwaith cryfach o bwerau i Awdurdodau Lleol i fynd i'r afael â'r arfer o segura llonydd.

en-gb	We propose to include the following provisions within the proposed Bill to:
cy-gb	Rydym yn cynnig cynnwys y darpariaethau canlynol yn y Bil arfaethedig er mwyn:

en-gb	impose a duty on Local Authorities to pay due regard to guidance on developing and implementing anti-idling measures, including the enforcement of anti-idling;  and
cy-gb	gosod dyletswydd ar Awdurdodau Lleol i roi sylw priodol i ganllawiau ar ddatblygu a gweithredu mesurau gorfodi i fynd i'r afael â'r arfer o segura llonydd;  a

en-gb	empower Local Authorities to increase the amounts of fixed penalty for idling (to increase the deterrent effect).
cy-gb	galluogi Awdurdodau Lleol i gynyddu symiau'r gosb benodedig am segura llonydd (i gynyddu'r effaith ataliol).

en-gb	The provision of a strengthened framework of powers to enable Local Authorities to tackle idling would contribute to achieving progress in relation to creating sustainable places with more environmentally-friendly transport to support improved air quality and soundscapes.
cy-gb	Byddai darparu fframwaith cryfach o bwerau i alluogi Awdurdodau Lleol i fynd i'r afael â'r arfer o segura llonydd yn cyfrannu at gyflawni cynnydd mewn perthynas â chreu lleoedd cynaliadwy gyda thrafnidiaeth fwy ecogyfeillgar i gefnogi gwell ansawdd aer a seinweddau.

en-gb	The creation of sustainable places directly contributes to the achievement of the wellbeing goals under The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, such as the goal of a healthier Wales.
cy-gb	Mae creu lleoedd cynaliadwy yn cyfrannu'n uniongyrchol at gyflawni'r nodau llesiant o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, megis y nod o Gymru iachach.

en-gb	The application of anti-idling measures supported by a strengthened framework of powers will contribute to reducing emissions.
cy-gb	Bydd defnyddio mesurau i atal segura llonydda a gefnogir gan fframwaith cryfach o bwerau yn cyfrannu at leihau allyriadau.

en-gb	Poor air quality can have a disproportionate impact on the health and well-being of children, older people and other vulnerable people.
cy-gb	Gall ansawdd aer gwael gael effaith anghymesur ar iechyd a llesiant plant, pobl hŷn a phobl eraill sy'n agored i niwed.

en-gb	Contributing to the reduction of air pollution will have a direct and significant impact on improving human health.
cy-gb	Bydd cyfrannu at leihau llygredd aer yn cael effaith uniongyrchol a sylweddol ar wella iechyd dynoliaeth.

en-gb	Anti-idling measures can be most effective if included in a package of different but complementary measures, all with the purpose of preventing or reducing air pollution.
cy-gb	Gall mesurau i atal segura llonydd fod yn fwyaf effeithiol os cânt eu cynnwys mewn pecyn o fesurau gwahanol ond ategol sydd â'r diben o atal neu leihau llygredd aer.

en-gb	In this context, there can be potential for achieving cumulative reductions in emissions, over time, across a range of different measures applied in tandem.
cy-gb	Yn y cyd-destun hwn, gall fod potensial i sicrhau gostyngiadau cronnol mewn allyriadau, dros amser, ar draws ystod o fesurau gwahanol a gymhwysir ar y cyd.

en-gb	Do you agree with the proposals relating to tackling engine idling?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynigion sy'n ymwneud â mynd i'r afael â segura llonydd?

en-gb	What do you think are the advantages/disadvantages of the proposals?
cy-gb	Yn eich barn chi, beth yw manteision/anfanteision y cynigion?

en-gb	Can you suggest any additional approaches to tackle engine idling?
cy-gb	Allwch chi awgrymu unrhyw ddulliau ychwanegol o fynd i'r afael â segura llonydd?

en-gb	Do you have any evidence to present on the links between emissions and exposure in respect of idling?
cy-gb	A oes gennych chi unrhyw dystiolaeth i'w chyflwyno o'r cysylltiadau rhwng allyriadau ac amlygiad mewn perthynas â segura llonydd?

en-gb	Tackling air pollution from domestic burning
cy-gb	Mynd i'r afael â llygredd aer sy’n deillio o losgi domestig

en-gb	Domestic burning (sometimes referred to as domestic combustion) is an umbrella term for residential heating (such as boilers or fireplaces), indoor and outdoor cooking, and the burning of household and garden waste.
cy-gb	Mae llosgi domestig yn derm ymbarél ar gyfer gwresogi preswyl (megis boeleri neu leoedd tân), coginio dan do ac yn yr awyr agored a llosgi gwastraff cartref a gardd.

en-gb	The focus of the legislative proposals described below are on the indoor burning of solid fuels (traditional house coal and wet wood).
cy-gb	Mae'r cynigion deddfwriaethol a ddisgrifir isod yn canolbwyntio ar losgi tanwyddau solet dan do (glo tŷ traddodiadol a phren gwlyb).

en-gb	We aim to reduce and, in time, eradicate all emissions from domestic burning of solid fuels.
cy-gb	Rydym eisiau lleihau ac, yn y pen draw, dileu’r holl allyriadau o losgi domestig tanwyddau solet.

en-gb	According to the National Atmospheric Emissions Inventory, emissions from the residential sector fell from 1990 to 2002.
cy-gb	Yn ôl y Rhestr Allyriadau Atmosfferig Genedlaethol, bu gostyngiad yn yr allyriadau o'r sector preswyl rhwng 1990 a 2002.

en-gb	This mirrored the decline in the use of coal for heating purposes.
cy-gb	Roedd hyn yn adlewyrchu'r dirywiad yn y defnydd o lo at ddibenion gwresogi.

en-gb	However, emissions from the residential sector are now back at 1990 levels.
cy-gb	Fodd bynnag, mae allyriadau o'r sector preswyl bellach wedi dychwelyd i lefelau 1990.

en-gb	This increase is attributable in part to the increased use of wood as a source of heating for homes.
cy-gb	Caiff y cynnydd hwn ei briodoli’n rhannol i'r defnydd cynyddol o bren fel tanwydd i wresogi cartrefi.

en-gb	It is not certain what the precise contribution of domestic burning is to overall air pollution, but domestic burning is said to be the largest contributing source of the UK’s level of PM2.5.
cy-gb	Nid oes sicrwydd beth yw union gyfraniad llosgi domestig at lygredd aer cyffredinol, ond dywedir mai llosgi domestig yw'r ffynhonnell fwyaf sy'n cyfrannu at lefel PM2.5 y DU.

en-gb	We acknowledge some people may rely on solid fuels as the main means of heating their homes.
cy-gb	Rydym yn cydnabod efallai fod rhai pobl yn dibynnu ar danwydd solet fel eu prif ddull o wresogi eu cartrefi.

en-gb	This is why, in the short term, we want to implement measures to drastically reduce emissions without introducing a blanket ban.
cy-gb	Dyna pam, yn y tymor byr, rydym am weithredu mesurau i leihau allyriadau'n sylweddol heb gyflwyno gwaharddiad cyffredinol.

en-gb	However, in the majority of households, stoves or log burners complement other forms of heating (oil, gas or electricity) or are used purely for leisure purposes.
cy-gb	Fodd bynnag, yn y rhan fwyaf o aelwydydd, mae stofiau neu losgwyr coed yn ategu mathau eraill o wresogi (olew, nwy neu drydan) neu'n cael eu defnyddio at ddibenion hamddena  yn unig.

en-gb	Measures to reduce PM2.5 also have potential to reduce levels of PM10, carbon monoxide, sulphur dioxide, volatile organic compounds, benzo(a)pyrene and other dioxins.
cy-gb	Mae gan fesurau i leihau lefelau PM2.5 y potensial hefyd i leihau lefelau PM10, gan gynnwys carbon monocsid, sylffwr deuocsid, cyfansoddion organig anweddol, bensopyren a deuocsinau eraill.

en-gb	We established a Task and Finish Group in 2018 (comprising industry, fuel suppliers, Public Health Wales, Healthy Air Cymru, Local Authorities, HETAS and other organisations) to examine all available evidence to develop appropriate interventions.
cy-gb	Rydym wedi sefydlu Grŵp Gorchwyl a Gorffen yn 2018 (sy'n cynnwys diwydiant, cyflenwyr tanwydd, Iechyd Cyhoeddus Cymru, Awyr Iach Cymru, Awdurdodau Lleol, HETAS a sefydliadau eraill) i archwilio'r holl dystiolaeth sydd ar gael i ddatblygu ymyriadau priodol.

en-gb	Alongside this White Paper consultation, we are consulting on how we will tackle emissions from domestic burning.
cy-gb	Ochr yn ochr â'r ymgynghoriad Papur Gwyn hwn, rydym yn ymgynghori ar sut y byddwn yn mynd i'r afael ag allyriadau sy'n deillio o losgi domestig.

en-gb	This will include consideration of:
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys ystyried:

en-gb	prohibiting the sale of wet wood and traditional/bituminous house coal.
cy-gb	gwahardd gwerthu pren gwlyb a glo tŷ/pyg traddodiadol.

en-gb	regulatory powers to ensure only the most efficient appliances are available for purchase and installation by 2022.
cy-gb	pwerau rheoleiddio er mwyn sicrhau mai’r offer mwyaf effeithlon yn unig fydd ar gael i’w prynu a’u gosod erbyn 2022.

en-gb	This will include installation of second-hand appliances.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys gosod stofiau ail law.

en-gb	regulatory powers to require the annual maintenance of domestic burning appliances by a certified professional, subject to review.
cy-gb	pwerau rheoleiddio i'w gwneud hi’n ofynnol i offer llosgi domestig gael eu cynnal a’u cadw’n flynyddol gan weithiwr proffesiynol ardystiedig, yn amodol ar adolygiad.

en-gb	establishing test standards for new manufactured solid fuels entering the market by 2024 to ensure they are compliant with appropriate regulations on smoke and sulphur emissions.
cy-gb	sefydlu safonau profi ar gyfer tanwyddau solet newydd a gyflwynir i'r farchnad erbyn 2024 er mwyn sicrhau y byddant yn cydymffurfio â rheoliadau priodol yn ymwneud ag allyriadau sylffwr a mwg.

en-gb	options to support households to ensure no-one slips into or remains in fuel poverty as a result of any prohibition on fuels or appliances, or an extension to the use of SCAs.
cy-gb	opsiynau i gefnogi aelwydydd i sicrhau na fydd unrhyw un yn mynd i dlodi tanwydd neu’n aros mewn tlodi tanwydd o ganlyniad i wahardd tanwyddau neu offer, neu o ganlyniad i ymestyn y defnydd o SCAs.

en-gb	Revisions to Smoke Control legislation
cy-gb	Diwygiadau i ddeddfwriaeth Rheoli Mwg

en-gb	The Clean Air (Wales) Bill sets out a proposal to amend the regime for Smoke Control to ease the enforcement burden on Local Authorities.
cy-gb	Mae Bil Aer Glân (Cymru) yn nodi cynnig i ddiwygio'r gyfundrefn ar gyfer Rheoli Mwg er mwyn ysgafnhau'r baich ar Awdurdodau Lleol wrth orfodi'r rheoliadau.

en-gb	In addition, we are seeking views on whether to mandate use of Smoke Control Orders in defined population areas and extension of the legislation to include outdoor burning.
cy-gb	Yn ogystal, rydym yn gofyn am eich barn ynghylch a ddylid mandadu'r defnydd o Reoli Mwg mewn ardaloedd poblogaeth diffiniedig ac ymestyn y ddeddfwriaeth i gynnwys llosgi yn yr awyr agored.

en-gb	Within a Smoke Control Area it is an offence to emit smoke from a chimney of a building (including domestic, residential or industrial premises) unless a fuel has been authorised for use or an appliance has been exempted for use in a Smoke Control Area.
cy-gb	O fewn Ardal Rheoli Mwg, mae'n drosedd i allyrru mwg o simnai adeilad (gan gynnwys eiddo domestig, preswyl neu ddiwydiannol) oni bai bod tanwydd wedi'i awdurdodi i'w ddefnyddio neu fod offer wedi'i eithrio i'w ddefnyddio mewn Ardal Rheoli Mwg.

en-gb	Smoke control legislation is currently consolidated in the Clean Air Act 1993.
cy-gb	Mae deddfwriaeth rheoli mwg wedi'i chydgrynhoi ar hyn o bryd yn Neddf Aer Glân 1993.

en-gb	Part 3 of the Clean Air Act 1993 covers the law on Smoke Control Orders and their designation.
cy-gb	Mae Rhan 3 o Ddeddf Aer Glân 1993 yn ymdrin â'r gyfraith ar Orchmynion Rheoli Mwg a'u dynodiad.

en-gb	Section 19 allows for the possibility of the Welsh Ministers expanding Smoke Control areas by directing Local Authorities to expand them to their whole area.
cy-gb	Mae adran 19 yn caniatáu ar gyfer y posibilrwydd y bydd Gweinidogion Cymru yn ehangu ardaloedd Rheoli Mwg drwy gyfarwyddo ALlau i'w hehangu i'w hardal gyfan.

en-gb	The Act aims to control emissions of dark smoke, grit, dust and fumes from a variety of sources, including industrial premises, furnaces etc.
cy-gb	Nod y Ddeddf yw rheoli allyriadau mwg tywyll, graean, llwch a mygdarth o amrywiaeth o ffynonellau, gan gynnwys safleoedd diwydiannol, ffwrneisi ac ati.

en-gb	Currently, Welsh Ministers have the power to make subordinate legislation to authorise the use of certain fuels in a Smoke Control Area (under section 20(6) of the Act) and to exempt certain appliances for use (under section 21(5)).
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae gan Weinidogion Cymru y pŵer i wneud is-ddeddfwriaeth i awdurdodi defnyddio tanwyddau penodol mewn Ardal Rheoli Mwg (o dan adran 20(6) o'r Ddeddf) ac i eithrio rhai offer ar gyfer cael eu defnyddio (o dan adran 21(5)).

en-gb	Manufacturers submit their products for testing by technical advisers who subsequently recommend the products that can be placed on the market.
cy-gb	Bydd gwneuthurwyr yn cyflwyno eu cynnyrch i'w profi gan gynghorwyr technegol sydd wedyn yn argymell y gellir cyflwyno’r cynhyrchion i’r farchnad.

en-gb	There is a Wales-only provision within the UK Environment Bill which places a duty on Welsh Ministers to publish lists recording authorised fuels and exempted classes of fireplace.
cy-gb	Mae darpariaeth i Gymru yn unig ym Mil Amgylchedd y DU sy'n gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i gyhoeddi rhestri ar gyfer cofnodi tanwyddau awdurdodedig a dosbarthiadau eithriedig o leoedd tân.

en-gb	Once enacted, the Welsh Ministers’ power to make subordinate legislation in respect of authorised fuels and exempted classes of fireplace will be repealed.
cy-gb	Ar ôl ei ddeddfu, bydd pŵer Gweinidogion Cymru i wneud is-ddeddfwriaeth mewn perthynas â thanwyddau awdurdodedig a dosbarthiadau eithriedig o leoedd tân yn cael ei ddiddymu.

en-gb	Adopting published lists will bring Wales into line with England and Scotland.
cy-gb	Bydd mabwysiadu rhestri cyhoeddedig yn sicrhau bod Cymru'n cyd-fynd â Lloegr a'r Alban.

en-gb	This change will benefit businesses as the margin for error when recording fuels and appliances will be reduced; there will be less delay between testing the product and putting it on the market; and consumers will benefit as more products will enter the market sooner thereby increasing choice.
cy-gb	Bydd y newid hwn o fudd i fusnesau oherwydd bydd y lwfans ansicrwydd wrth gofnodi tanwyddau ac offer yn cael ei leihau; bydd llai o oedi rhwng profi'r cynnyrch a'i gyflwyno ar y farchnad; a bydd defnyddwyr yn elwa gan y bydd mwy o gynhyrchion yn cael eu cyflwyno i’r farchnad yn gynt, gan gynyddu'r dewis.

en-gb	Smoke control is currently limited to appliances installed indoors, such as log burners and stoves.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae rheoli mwg wedi'i gyfyngu i offer sydd wedi'u gosod dan do, megis llosgwyr coed a stofiau.

en-gb	No consideration is currently given to the impact on air quality of appliances which burn solid fuels outdoors (barbecues, pizza ovens etc.) or of the impact of the fuels which are used outdoors.
cy-gb	Ni roddir unrhyw ystyriaeth ar hyn o bryd i effaith offer sy'n llosgi tanwyddau solet yn yr awyr agored (barbeciws, ffyrnau pizza ac ati) neu effaith y tanwyddau a ddefnyddir yn yr awyr agored ar ansawdd aer.

en-gb	While the Clean Air Act 1993, Parts 1 and 2 address emissions of smoke, grit and dust, including from industrial and trade premises and furnaces. There are currently no proposals to consolidate this legislation into the Bill.
cy-gb	Er bod Rhannau 1 a 2 o Ddeddf Aer Glân 1993 yn mynd i'r afael ag allyriadau mwg, graean a llwch, gan gynnwys o safleoedd diwydiannol a masnach a ffwrneisiau, nid oes unrhyw gynigion ar hyn o bryd i atgyfnerthu'r ddeddfwriaeth hon yn y Bil.

en-gb	Other existing (permitting) legislation addresses commercial/industrial combustion and we will continue to explore with Defra whether further amendments are required to the legislation.
cy-gb	Mae deddfwriaeth (caniatáu) arall sy'n bodoli eisoes yn mynd i'r afael â llosgi masnachol/diwydiannol, a byddwn yn parhau i archwilio gyda Defra a oes angen diwygiadau pellach i'r ddeddfwriaeth.

en-gb	Statutory nuisance legislation under the Environmental Protection Act 1990 tackles incidents of smoke, fumes, gases, dust and odour emitted from premises.
cy-gb	Mae deddfwriaeth niwsans statudol o dan Ddeddf Diogelu'r Amgylchedd 1990 yn mynd i'r afael ag achosion o fwg, mygdarthau, nwyon, llwch ac arogleuon a ollyngir o eiddo.

en-gb	The legislation does not specifically address outdoor burning appliances.
cy-gb	Nid yw’r ddeddfwriaeth yn mynd i’r afael ag offer llosgi yn yr awyr agored yn benodol.

en-gb	Where a Local Authority declares a Smoke Control Area, the emission of smoke from a chimney becomes an offence.
cy-gb	Pan fo awdurdod lleol yn datgan Ardal Rheoli Mwg, mae allyrru mwg o simnai yn dod yn drosedd.

en-gb	However, prosecution is difficult as it is costly and timeconsuming, and defences can be used (such as the use of an authorised fuel/exempted class of fireplace).
cy-gb	Fodd bynnag, mae'n anodd erlyn: mae'n gostus ac yn cymryd llawer o amser; gellir defnyddio amddiffyniadau (megis defnyddio tanwydd awdurdodedig/dosbarth eithriedig o le tân);

en-gb	With no power of entry for Local Authorities, enforcement becomes challenging.
cy-gb	a heb bŵer mynediad i Awdurdodau Lleol, mae gorfodi'n gallu bod yn anodd.

en-gb	Current work on Smoke Control in relation to the Bill
cy-gb	Gwaith presennol ar Reoli Mwg mewn perthynas â'r Bil

en-gb	We have issued a series of questions for Local Authorities in Wales to gather information and evidence in relation to this issue.
cy-gb	Rydym wedi cyhoeddi cyfres o gwestiynau i Awdurdodau Lleol yng Nghymru fel y gallant gasglu gwybodaeth a thystiolaeth mewn perthynas â'r mater hwn.

en-gb	In response, Local Authorities identified there was no requirement to review the need for a Smoke Control Order, and those Local Authorities which have such orders in place have found it difficult to enforce.
cy-gb	Mewn ymateb, nododd Awdurdodau Lleol nad oedd gofyniad i adolygu'r angen am Orchymyn Rheoli Mwg, ac mae'r Awdurdodau Lleol hynny sydd â gorchmynion o'r fath ar waith wedi ei chael hi'n anodd eu gorfodi.

en-gb	Proposals for inclusion in the Bill
cy-gb	Cynigion i'w cynnwys yn y Bil

en-gb	Include Smoke Control legislation, consolidating legislation from the Clean Air Act 1993, Part 3.
cy-gb	Cynnwys deddfwriaeth Rheoli Mwg yn y Bil, gan gyfuno deddfwriaeth o Ddeddf Aer Glân 1993, Rhan 3.

en-gb	Also changing the offence regime from criminal to civil.
cy-gb	Hefyd, newid y gyfundrefn droseddau o gam troseddol i gam sifil.

en-gb	Mandate the application of Smoke Control Orders in all urban areas which meet specific criteria, to be defined in the Bill.
cy-gb	Mandadu'r defnydd o Orchmynion Rheoli Mwg ym mhob ardal drefol sy'n bodloni meini prawf penodol, i'w ddiffinio yn y Bil.

en-gb	Include a requirement for Local Authorities to review Smoke Control Areas on a regular basis, in terms of instituting or rescinding a Smoke Control Order.
cy-gb	Cynnwys gofyniad i Awdurdodau Lleol adolygu Ardaloedd Rheoli Mwg yn rheolaidd, o ran sefydlu neu ddiddymu Gorchymyn Rheoli Mwg.

en-gb	Include outdoor combustion within Smoke Control Areas, to include bonfires.
cy-gb	Dylid cynnwys llosgi yn yr awyr agored mewn Ardaloedd Rheoli Mwg, i gynnwys coelcerthi.

en-gb	Introduce an online list of authorised fuels for use in outdoor appliances.
cy-gb	Cyflwyno rhestr ar-lein o danwyddau awdurdodedig i'w defnyddio mewn offer awyr agored.

en-gb	During the COVID-19 crisis, a number of complaints were received by Local Authorities, Welsh Government and Welsh Ministers, regarding the health impacts of burning garden waste.
cy-gb	Yn ystod argyfwng COVID-19, derbyniwyd amryw o gwynion, gan Awdurdodau Lleol, Llywodraeth Cymru a Gweinidogion Cymru, ynghylch effeithiau llosgi gwastraff gardd ar iechyd.

en-gb	There is clearly an issue, but presently Local Authorities have no powers to ban bonfires.
cy-gb	Mae'n amlwg bod problem ond, ar hyn o bryd, nid oes gan Awdurdodau Lleol unrhyw bwerau i wahardd coelcerthi.

en-gb	Extension of Smoke Control legislation to outdoor burning would allow for inclusion of bonfires, and their more effective control.
cy-gb	Byddai ymestyn deddfwriaeth Rheoli Mwg i losgi yn yr awyr agored yn caniatáu cynnwys coelcerthi, ac yn fodd o’u rheoli'n fwy effeithiol.

en-gb	Extension of Smoke Control coverage, and linking it to population density or other criteria would be a significant tool in reducing the impact of air pollution produced by domestic burning.
cy-gb	Byddai ymestyn cwmpas Rheoli Mwg, a'i gysylltu â dwysedd y boblogaeth neu feini prawf eraill, yn arf sylweddol i leihau effaith llygredd aer a gynhyrchir o ganlyniad i losgi domestig.

en-gb	Enforcement would remain through Local Authority action, by civil proceedings.
cy-gb	Byddai gorfodaeth yn parhau ar ffurf gweithredu gan Awdurdodau Lleol, drwy achosion sifil.

en-gb	This lowers the burden of proof and will make remedial action more straightforward.
cy-gb	Mae hyn yn gostwng y baich prawf a bydd yn gwneud camau adferol yn symlach.

en-gb	A similar approach is being adopted for England under the UK Environment (Principles and Governance) Bill.
cy-gb	Mae dull tebyg yn cael ei fabwysiadu ar gyfer Lloegr o dan Fil yr Amgylchedd (Egwyddorion a Llywodraethu).

en-gb	Consultation Questions
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad

en-gb	Do you agree with the proposal to transpose Part 3 of the Clean Air Act 1993 (Smoke Control) into Welsh legislation?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynnig i drosi Rhan 3 o Ddeddf Aer Glân 1993 (Rheoli Mwg) i ddeddfwriaeth Cymru?

en-gb	Are there any other aspects of the Clean Air Act 1993 which you would consider appropriate for inclusion within Welsh legislation?
cy-gb	A oes unrhyw agweddau eraill ar Ddeddf Aer Glân 1993 y byddech chi'n eu hystyried yn briodol i'w cynnwys yn neddfwriaeth Cymru?

en-gb	Do you agree changing the enforcement regime from criminal to civil action will assist in improving enforcement?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno y bydd newid y drefn orfodi o gamau troseddol i gamau sifil yn helpu i wella gorfodaeth?

en-gb	Would you agree in light of the evidence there should be a presumption in favour of Smoke Control, at a minimum in urban areas?
cy-gb	A fyddech chi'n cytuno, yng ngoleuni'r dystiolaeth, y dylid rhagdybio o blaid Rheoli Mwg, mewn ardaloedd trefol o leiaf?

en-gb	Empowering workforces to tackle air pollution
cy-gb	Grymuso gweithluoedd i fynd i'r afael â llygredd aer

en-gb	We intend to produce cross sector guidance to empower workforces across Wales to tackle air pollution.
cy-gb	Rydym yn bwriadu cynhyrchu canllawiau traws-sector i rymuso gweithluoedd ledled Cymru i fynd i'r afael â llygredd aer.

en-gb	It is expected this guidance will deliver air quality, health and decarbonisation benefits simultaneously.
cy-gb	Disgwylir y bydd y canllawiau hyn yn sicrhau manteision o ran ansawdd aer, iechyd a datgarboneiddio ar yr un pryd.

en-gb	Through the Bill we are seeking to produce new guidance to empower workforces to tackle air pollution.
cy-gb	Drwy'r Bil, rydym yn ceisio cynhyrchu canllawiau newydd i rymuso gweithluoedd i fynd i'r afael â llygredd aer.

en-gb	We are consulting on whether to have the guidance on a statutory footing, which would place a duty on public, private and voluntary bodies to report progress (every 6 months) and to be accountable for their responsibilities.
cy-gb	Rydym yn ymgynghori ynghylch a ddylai canllawiau fod ar sail statudol, a fyddai'n gosod dyletswydd ar gyrff cyhoeddus, preifat a gwirfoddol i adrodd ar gynnydd (bob 6 mis) ac i fod yn atebol am eu cyfrifoldebau.

en-gb	In April 2018, the Welsh Government and Public Health Wales published ‘Advice for NHS Wales staff - Working together to reduce outdoor air pollution, risks and inequalities’.
cy-gb	Ym mis Ebrill 2018, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru ‘Cyngor i staff GIG Cymru – Gweithio gyda'n gilydd i leihau llygredd aer awyr agored, risgiau ac anghydraddoldebau’:

en-gb	https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019-06/working-together-to-reduceoutdoor-air-pollution-risks-and-inequalities.pdf
cy-gb	https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019-06/gweithio-gydan-gilydd-ileihau-llygredd-aer-awyr-agored-risgiau-ac-anghydraddoldebau.pdf

en-gb	This guidance complements existing air quality responsibilities and uses four principles to influence, communicate and champion air quality improvement within and beyond the NHS:
cy-gb	Mae'r canllawiau hyn yn ategu cyfrifoldebau sy’n bodoli eisoes o ran ansawdd aer ac yn defnyddio pedair egwyddor i ddylanwadu, cyfathrebu a hyrwyddo gwelliannau i ansawdd aer o fewn y GIG a thu hwnt:

en-gb	supporting others to assess and appropriately prioritise air pollution in local areas;
cy-gb	cynorthwyo eraill i asesu llygredd aer a rhoi blaenoriaeth briodol iddo mewn ardaloedd lleol;

en-gb	engaging senior local decision-makers to take local action on air pollution;  communicating with the public (including patients) about local air pollution; and   championing air quality improvement both outside and inside their organisations.
cy-gb	ymgysylltu â phenderfynwyr lleol lefel uchel i weithredu’n lleol mewn perthynas â llygredd aer; cyfathrebu â'r cyhoedd (gan gynnwys cleifion) ynghylch llygredd aer lleol; a  hyrwyddo gwelliannau ansawdd aer y tu allan a'r tu mewn i'w sefydliadau.

en-gb	This guidance is non-statutory and very few of the actions suggested are unique to the NHS.
cy-gb	Mae'r canllawiau hyn yn anstatudol, gydag ychydig iawn o'r camau gweithredu a awgrymir yn unigryw i'r GIG.

en-gb	The majority are equally relevant to other public and private bodies, including voluntary organisations.
cy-gb	Mae’r rhan fwyaf yr un mor berthnasol i gyrff cyhoeddus a phreifat eraill, yn cynnwys sefydliadau gwirfoddol.

en-gb	The Welsh Government proposes to extend and maximise the reach and impact of the health guidance so it applies to other parts of the public sector, including the private and voluntary sectors.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cynnig ymestyn a chynyddu cyrhaeddiad ac effaith y canllawiau iechyd i'r eithaf fel eu bod yn berthnasol i rannau eraill o'r Sector Cyhoeddus, gan gynnwys y sectorau preifat a gwirfoddol.

en-gb	In addition, the Welsh Government proposes to place the enhanced guidance on a statutory footing.
cy-gb	Yn ogystal, mae Llywodraeth Cymru yn cynnig rhoi'r canllawiau uwch ar sail statudol.

en-gb	The intended effect of the proposal is to achieve a society in which improving air quality becomes everyone’s business.
cy-gb	Effaith fwriedig y cynnig yw sicrhau cymdeithas lle mae gwella ansawdd aer yn dod yn fusnes i bawb.

en-gb	Improving air quality benefits everyone from workers in the workplace who work in healthier, safer workplaces to communities more widely.
cy-gb	Mae gwella ansawdd aer o fudd i bawb, o weithwyr yn y gweithle sy'n gweithio mewn gweithleoedd iachach a mwy diogel i gymunedau yn fwy eang.

en-gb	The guidance can empower workforces to tackle air pollution in a variety of different ways.
cy-gb	Gall y canllawiau rymuso gweithluoedd i fynd i'r afael â llygredd aer mewn pob math o wahanol ffyrdd.

en-gb	Air pollution has various sources.
cy-gb	Mae gan lygredd aer amryw o ffynonellau.

en-gb	Everyone is affected by air pollution and it is essential to take action on a cross-sector basis across Wales to improve air quality.
cy-gb	Mae llygredd aer yn effeithio ar bawb ac mae'n hanfodol gweithredu ar sail traws-sector ledled Cymru i wella ansawdd aer.

en-gb	It is important to acknowledge local action is required on a pan-Wales basis.
cy-gb	Mae'n bwysig cydnabod bod angen gweithredu'n lleol ar sail Cymru gyfan.

en-gb	Wales-wide data can conceal localised problems which emerge from significant small-area concentrations leading to increased exposure and consequent health impacts.
cy-gb	Gall data ledled Cymru guddio problemau lleol sy'n deillio o grynodiadau ardal fach sylweddol sy'n arwain at amlygiad ac effeithiau canlyniadol ar iechyd.

en-gb	Tackling air pollution is everyone’s business and it is vital to have workforces engaged in tackling air pollution on a cross-sectoral basis spanning the public, private and voluntary sectors.
cy-gb	Mae mynd i'r afael â llygredd aer yn fusnes i bawb ac mae'n hanfodol bod gweithluoedd yn cyfrannu at fynd i'r afael â llygredd aer ar sail traws-sector sy'n rhychwantu'r sectorau cyhoeddus, preifat a gwirfoddol.

en-gb	In this regard, leadership can be provided by employers and employees.
cy-gb	Yn hyn o beth, gall cyflogwyr a gweithwyr cyflogedig ddarparu arweiniad.

en-gb	The proposals are:
cy-gb	Y cynigion yw:

en-gb	to include a provision in the Bill placing the guidance on a statutory footing so it applies to the public sector (NHS Wales; Natural Resources Wales; Local Authorities), including the private and  voluntary sectors
cy-gb	cynnwys darpariaeth yn y Bil sy'n gosod y canllawiau ar sail statudol fel eu bod yn gymwys i'r sector cyhoeddus (GIG Cymru; Cyfoeth Naturiol Cymru; Awdurdodau Lleol) a'r sectorau preifat a gwirfoddol

en-gb	to make it a statutory duty for stakeholders from the public, private and voluntary sectors to report on progress (every 6 months) and to be accountable for their actions/responsibilities to the Welsh Government (The Air Quality in Wales website could be used as a reporting mechanism for the public, private and voluntary sectors).
cy-gb	gosod dyletswydd statudol ar randdeiliaid o'r Sectorau Cyhoeddus a Gwirfoddol i adrodd ar gynnydd (bob 6 mis) a bod yn atebol am eu gweithredoedd/cyfrifoldebau i Lywodraeth Cymru (Gellid defnyddio gwefan Ansawdd Aer yng Nghymru fel mecanwaith adrodd ar gyfer y sectorau Cyhoeddus, Preifat a Gwirfoddol).

en-gb	The aim of the guidance would be to promote and enhance awareness of the sources of air pollution and provide advice on how to tackle them.
cy-gb	Nod y canllawiau fyddai hyrwyddo a gwella ymwybyddiaeth o ffynonellau llygredd aer a rhoi cyngor ar sut i fynd i'r afael â nhw.

en-gb	The sources of air pollution are:
cy-gb	Dyma'r ffynonellau llygredd aer:

en-gb	mobile (cars, engine idling, trucks etc.)
cy-gb	pethau sy'n symud (ceir, injan yn segura’n llonydd, tryciau ac ati.)

en-gb	stationary (power plants, oil refineries, industrial facilities and factories) area sources (including agricultural areas or wood burning fireplaces)
cy-gb	pethau sefydlog (gweithfeydd pŵer, purfeydd olew, cyfleusterau diwydiannol a ffatrïoedd) ffynonellau ardal, megis ardaloedd amaethyddol neu leoedd tân sy'n llosgi coed.

en-gb	A major source of outdoor air pollution is road transport and workforces can play a part in moving away from the use of the private motor vehicle and adopting active travel or using public transport.
cy-gb	Un o brif ffynonellau llygredd aer awyr agored yw trafnidiaeth ffyrdd, a gall gweithluoedd gyfrannu at symud oddi wrth ddefnyddio'r cerbyd modur preifat a mabwysiadu teithio llesol neu ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	There is also a role for workforces to play in reducing indoor air pollution (especially in respect of chemicals and fireplaces).
cy-gb	Mae rôl i weithluoedd hefyd o ran lleihau llygredd aer dan do (yn enwedig mewn perthynas â chemegion a lleoedd tân).

en-gb	The aim is to link improvement in air quality to decarbonisation by reducing emissions from agriculture; buildings; industry; the fluorinated gases sector; the power sector; waste; and transport.
cy-gb	Y nod yw cysylltu gwelliant mewn ansawdd aer â datgarboneiddio drwy leihau allyriadau o amaethyddiaeth; adeiladau; diwydiant; y sector nwyon wedi'u fflworeiddio; y sector pŵer; gwastraff; a thrafnidiaeth.

en-gb	Representatives from all sectors could work with employers and employees to promote behaviour change within the workplace (for example, encouraging active travel with incentives for its uptake or promoting the use of cleaner organisational vehicles).
cy-gb	Gallai cynrychiolwyr o bob sector weithio gyda chyflogwyr a gweithwyr cyflogedig i hyrwyddo newid ymddygiad yn y gweithle (er enghraifft, annog teithio llesol gyda chymhellion i'w ddefnyddio neu hyrwyddo'r defnydd o gerbydau sefydliadol glanach).

en-gb	They could also engage with local decision-makers on such matters as the creation of green spaces or green infrastructure; or using spatial planning policy to build high-density buildings close to transport hubs.
cy-gb	Gallent ymgysylltu hefyd â'r rhai sy'n gwneud penderfyniadau lleol ar faterion megis creu mannau gwyrdd neu seilwaith gwyrdd; neu ddefnyddio polisi cynllunio gofodol i adeiladu adeiladau dwysedd uchel yn agos at ganolfannau trafnidiaeth.

en-gb	Applying the guidance on an inter-sectoral basis has the potential to encourage collaboration on improving air quality linked to decarbonisation between different sectors.
cy-gb	Mae gan y broses o gymhwyso'r canllawiau ar sail ryng-sector y potensial i annog cydweithio ar wella ansawdd aer sy'n gysylltiedig â datgarboneiddio rhwng gwahanol sectorau.

en-gb	Empowering workforces to tackle air pollution linked to decarbonisation feeds into the well-being goals under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015, such as a globally responsible Wales (which contributes to global well-being through environmental protection); a healthier Wales (where people’s health is maximised and people have the opportunity to make choices which benefit future health); and a prosperous Wales (where improved health reduces social costs and benefits the economy through better productivity amongst the working population).
cy-gb	Mae grymuso gweithluoedd i fynd i'r afael â llygredd aer sy'n gysylltiedig â datgarboneiddio yn bwydo i mewn i'r nodau llesiant o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, megis Cymru sy'n gyfrifol ar lefel fyd-eang (sy'n cyfrannu at lesiant byd-eang drwy warchod yr amgylchedd); Cymru iachach (lle mae iechyd pobl yn cael ei gynyddu i'r eithaf a phobl yn cael cyfle i wneud dewisiadau sydd o fudd i iechyd yn y dyfodol); a Chymru ffyniannus (lle mae gwell iechyd yn lleihau costau cymdeithasol ac yn fanteisiol i'r economi yn sgil gwell cynhyrchiant ymhlith y boblogaeth sy'n gweithio).

en-gb	In these ways, the guidance is linked to tackling the climate emergency and promoting our green recovery.
cy-gb	Yn y ffyrdd hyn, mae'r canllawiau'n gysylltiedig â mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd a hyrwyddo ein hadferiad gwyrdd.

en-gb	Do you agree with the proposals?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r cynigion?

en-gb	What are the advantages/disadvantages of the proposals?
cy-gb	Beth yw manteision/anfanteision y cynigion?

en-gb	In what other ways or by whom could the guidance be delivered?
cy-gb	Ym mha ffyrdd eraill y gellid darparu'r canllawiau, neu gan bwy?

en-gb	What would be best way(s) for stakeholders to report progress to the Welsh Government?
cy-gb	Beth fyddai'r ffordd orau i randdeiliaid adrodd ar gynnydd i Lywodraeth Cymru?

en-gb	Do you have any additional points to make?
cy-gb	A oes gennych chi unrhyw bwyntiau ychwanegol i'w gwneud?

en-gb	Annex 1 - Timetable of legislation
cy-gb	Atodiad 1 - Amserlen y ddeddfwriaeth

en-gb	These are the estimated timelines for delivery of the Clean Air Bill, Act and regulation.
cy-gb	Dyma'r amserlenni bras ar gyfer cyflawni'r Bil Aer Glân, y Ddeddf a'r rheoliad.

en-gb	These dates maybe subject to change.
cy-gb	Efallai y bydd y dyddiadau hyn yn newid.

en-gb	Expected dates
cy-gb	Dyddiadau disgwyliedig

en-gb	White Paper consultation
cy-gb	Ymgynghoriad ar y Papur Gwyn

en-gb	January – March 2021
cy-gb	Ionawr – Mawrth 2021

en-gb	Consultation Analysis
cy-gb	Dadansoddiad o'r Ymgynghoriad

en-gb	April- May 2021
cy-gb	Ebrill - Mai 2021

en-gb	Evidence gathering
cy-gb	Casglu tystiolaeth

en-gb	June – December 2021
cy-gb	Mehefin – Rhagfyr 2021

en-gb	Bill drafting commencement
cy-gb	Cychwyn drafftio'r Bil

en-gb	Bill laid
cy-gb	Gosod y Bil

en-gb	To be confirmed
cy-gb	I'w gadarnhau

en-gb	Act royal assent
cy-gb	Cael cydsyniad brenhinol ar gyfer y Bil

en-gb	Regulation set
cy-gb	Gosod y rheoliad

en-gb	No later than 24 months following the Bill
cy-gb	Heb fod yn hwyrach na 24 mis ar ôl y Bil

en-gb	Annex 2 - Consultation questions
cy-gb	Atodiad 2 - Cwestiynau'r ymgynghoriad

en-gb	If not, please provide details
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch fanylion

en-gb	If not, please provide evidence to support your answer, if available
cy-gb	Os nad ydych chi, rhowch dystiolaeth i gefnogi eich ateb, os yw ar gael

en-gb	Do you agree there is a need to clarify and strengthen legislation?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno bod angen egluro a chryfhau deddfwriaeth?

en-gb	Will these proposals collectively help to deliver a more proactive and prevention focused LAQM regime?
cy-gb	A fydd y cynigion hyn gyda'i gilydd yn helpu i ddarparu cyfundrefn LAQM fwy rhagweithiol ac sy'n canolbwyntio mwy ar atal?

en-gb	Do you believe revenue raised through trunk road charges should be available for purposes other than to support local transport policies (please specify)?
cy-gb	Ydych chi'n credu y dylai refeniw a godir drwy daliadau cefnffyrdd fod ar gael at ddibenion heblaw am gefnogi polisïau trafnidiaeth lleol (nodwch)?

en-gb	Are there any other aspects of the Clean Air Act which you would consider appropriate for inclusion within Welsh legislation?
cy-gb	A oes unrhyw agweddau eraill ar y Ddeddf Aer Glân y byddech chi'n ystyried eu bod yn briodol i'w cynnwys yn neddfwriaeth Cymru?

en-gb	We would like to know your views on the effects these provisions would have on the Welsh language, specifically on opportunities for people to use Welsh and on treating the Welsh language no less favourably than English.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn am yr effeithiau y byddai'r darpariaethau yma yn eu cael ar y Gymraeg, yn benodol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg ac ar drin y Gymraeg yn ddim llai ffafriol na'r Saesneg.

en-gb	What effects do you think there would be?
cy-gb	Pa effeithiau fyddai yn eich barn chi?

en-gb	How could positive effects be increased, or negative effects be mitigated?
cy-gb	Sut y gellid cynyddu effeithiau cadarnhaol, neu liniaru effeithiau negyddol?

en-gb	Please also explain how you believe the proposed provisions could be formulated or changed to have positive or increased positive effects on opportunities for people to use the Welsh language and on treating the Welsh language no less favourably than the English language.
cy-gb	Esboniwch hefyd sut rydych chi'n credu y gallai'r darpariaethau arfaethedig gael eu llunio neu eu newid i gael effeithiau cadarnhaol neu effeithiau gynyddol cadarnhaol ar gyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg ac ar drin y Gymraeg yn ddim llai ffafriol na'r iaith Saesneg.

en-gb	Annex 3 – Air Pollutants
cy-gb	Atodiad 3 – Llygryddion Aer

en-gb	Particulate matter
cy-gb	Ffynonellau ac effeithiau deunydd gronynnol (PM2.5, PM10)

en-gb	Particulate matter (PM)is the term for a mixture of solid particles and liquid droplets found in the air.
cy-gb	Deunydd gronynnol (PM) yw’r term am gymysgedd o ronynnau solet a diferion hylif a geir yn yr aer.

en-gb	PM can be emitted directly from a source (primary PM), or form in the atmosphere through chemical reactions between pollutant gases (secondary PM).
cy-gb	Gall PM gael ei allyrru’n uniongyrchol o ffynhonnell (PM sylfaenol), ond gall ffurfio yn yr atmosffer hefyd oherwydd adweithiau cemegol rhwng nwyon llygryddion (PM eilaidd).

en-gb	PM is classified by size, for example PM10 (inhalable particles ≤10μm diameter) and PM2.5 (inhalable, finer particles ≤2.5μm diameter).
cy-gb	Dosberthir PM yn ôl maint, er enghraifft PM10(gronynnau y gellir eu mewnanadlu ≤10μm4 o ddiamedr) a PM2.5 (gronynnau mwy mân y gellir eu mewnanadlu ≤ 2.5μm o ddiamedr).

en-gb	PM is not a single pollutant, it can consist of a variety of chemicals.
cy-gb	Nid yw PM yn llygrydd sengl; gall gynnwys amrywiaeth o gemegion.

en-gb	Both PM and the gases which form it can travel large distances, with impacts occurring far from the original source.
cy-gb	Gall PM a’r nwyon sy’n ei ffurfio deithio pellteroedd mawr, gydag effeithiau’n digwydd ymhell o’r ffynhonnell wreiddiol.

en-gb	Concentrations of PM are a particular concern because of established links with health impacts, although the mechanisms and the relative toxicity of different components of PM are not yet clearly understood.
cy-gb	Mae crynodiadau PM yn bryder arbennig oherwydd cysylltiadau sefydledig ag effeithiau ar iechyd, er nad yw’r mecanweithiau na pha mor wenwynig yw gwahanol elfennau’r deunydd gronynnol yn gwbl ddealladwy eto.

en-gb	Sources include:
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:

en-gb	Domestic burning
cy-gb	Llosgi domestig

en-gb	Road transport (exhaust emissions and tyre and brake wear)
cy-gb	Trafnidiaeth ffyrdd (allyriadau egsôst a thraul teiars a breciau)

en-gb	Power stations
cy-gb	Gorsafoedd pŵer

en-gb	Industrial processes
cy-gb	Prosesau diwydiannol

en-gb	Natural sources include wind-blown dust, sea salt, pollens and soil particles.
cy-gb	Ffynonellau naturiol, gan gynnwys llwch a chwythir gan y gwynt, halen môr, peilliau a gronynnau pridd.

en-gb	Secondary PM is formed from precursor gases such asnitrogen oxides, ammonia (including from agricultural emissions) and sulphur dioxide.
cy-gb	Mae PM eilaidd yn cael ei ffurfio o nwyon rhagflaenol megis ocsidau nitrogen, amonia (gan gynnwys o allyriadau amaethyddol) a sylffwr deuocsid.

en-gb	Effects on health:
cy-gb	Effeithiau ar iechyd:

en-gb	Fine particles can travel deep into the lungs
cy-gb	Gall gronynnau mân deithio’n ddwfn i’r ysgyfaint

en-gb	Links with  a range of effects, including respiratory and cardiovascular illness and mortality
cy-gb	Cysylltiadau ag ystod o effeithiau, gan gynnwys salwch anadlol a chardiofasgwlaidd a marwolaethau

en-gb	No threshold has been identified below which no adverse health effects occur
cy-gb	Nid oes unrhyw drothwy wedi’i nodi lle na cheir effeithiau andwyol ar iechyd o dan y trothwy hwnnw.

en-gb	Effects on the environment:
cy-gb	Effeithiau ar yr amgylchedd:

en-gb	Emissions of black carbon (soot) from incomplete  combustion  are associated with effects on climate change
cy-gb	Mae allyriadau carbon du (huddygl) o hylosgiad anghyflawn yn gysylltiedig ag effeithiau ar y newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Nitrogen oxides
cy-gb	Ffynonellau ac effeithiau ocsidiau nitrogen (NOX)

en-gb	Nitrogen Oxides (NOx) comprises nitric oxide (NO) and nitrogen dioxide (NO2).
cy-gb	Mae Ocsidau Nitrogen (NOx) yn cynnwys ocsid nitrig (NO) a nitrogen deuocsid (NO2).

en-gb	It is a precursor pollutant for ground level O3.
cy-gb	Mae’n llygrydd rhagflaenol ar gyfer O3 ar lefel y ddaear.

en-gb	Emissions of NOx are a mixture of NO and NO2; but chemistry in the atmosphere increases the proportion as NO2.
cy-gb	Mae allyriadau NOx yn gymysgedd o NO ac NO2; ond mae cemeg yn yr atmosffer yn cynyddu’r gyfran fel NO2.

en-gb	Combustion e.g. sources include power generation, industrial combustion and road transport
cy-gb	Hylosgi e.e. ffynonellau yn cynnwys cynhyrchu pŵer, hylosgi diwydiannol a thrafnidiaeth ffyrdd

en-gb	Transport is now the largest  source of NOx in Wales, predominantly due to emissions from road transport, accounting for approximately one third of emissions
cy-gb	Trafnidiaeth yw ffynhonnell fwyaf NOx yng Nghymru erbyn hyn, yn bennaf oherwydd allyriadau o drafnidiaeth ffyrdd, sy’n cyfrif am tua thraean o’r allyriadau.

en-gb	Short-term exposure to NO2 can cause inflammation of the airways NO2 can also increase susceptibility to respiratory infections and to allergens
cy-gb	Gall dod i gysylltiad ag NO2 dros gyfnod tymor byr achosi llid ar y llwybrau anadlu  • Gall NO2 gynyddu’r tueddiad i heintiau anadlol ac alergenau hefyd

en-gb	Difficult to identify the direct health effects of NO2 because it is emitted from the same sources as other pollutants such as particulate matter (PM).
cy-gb	Mae’n anodd nodi effeithiau iechyd uniongyrchol NO2 oherwydd ei fod yn cael ei allyrru o’r un ffynonellau â llygryddion eraill megis deunydd gronynnol (PM).

en-gb	Long-term exposure to NO2 is associated  with  mortality  and morbidity
cy-gb	Mae dod i gysylltiad ag NO2 dros gyfnod hirdymor yn gysylltiedig â marwolaeth ac afiachedd.

en-gb	 Nitrogen-sensitive habitats can receive higher levels of nitrogen deposition than they can tolerate due to acidification and eutrophication, causing changes in biodiversity
cy-gb	• Mae allyriadau carbon du (huddygl) o hylosgiad anghyflawn yn gysylltiedig ag effeithiau ar y newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Ground-level ozone
cy-gb	Ffynonellau ac effeithiau osôn ar lefel y ddaear (O3)

en-gb	Ground-level ozone (O3) is not emitted directly.
cy-gb	Nid yw osôn ar lefel y ddaear (O3) yn cael ei allyrru'n uniongyrchol.

en-gb	It is a secondary pollutant formed by chemical reactions in the atmosphere.
cy-gb	Mae'n llygrydd eilaidd sy'n cael ei ffurfio gan adweithiau cemegol yn yr atmosffer.

en-gb	Concentrations are highest in the summer.
cy-gb	Mae’r crynodiadau ar eu huchaf yn yr haf.

en-gb	O3 can travel long distances and reach high concentrations far away from the original source of the original pollutants.
cy-gb	Gall O3 deithio pellteroedd hir a chyrraedd crynodiadau uchel ymhell i ffwrdd o ffynhonnell wreiddiol y llygryddion gwreiddiol.

en-gb	O3 is found in the troposphere, as opposed to stratospheric ozone found high up in the atmosphere, which protects the Earth from the sun’s radiation.
cy-gb	Mae O3 i’w gael yn y troposffer, o’i gyferbynnu â’r osôn stratosfferig a geir yn uchel yn yr atmosffer, sy’n amddiffyn y Ddaear rhag ymbelydredd yr haul.

en-gb	 The effect of sunlight on NOx and volatile organic compounds (VOCs)
cy-gb	Effaith golau’r haul ar NOx a chyfansoddion • Llidydd anadlol  organig anweddol (VOCs).

en-gb	High levels may worsen asthma symptoms or trigger asthma attacks in susceptible people, and may cause chest discomfort for others
cy-gb	• Gall lefelau uchel waethygu symptomau  asthma neu sbarduno pyliau o asthma mewn pobl sy’n agored i niwed, a gall achosi anghysur yn y frest i eraill.

en-gb	Damage to plant species, forestry and crops
cy-gb	Difrod i rywogaethau planhigion, coedwigaeth a chnydau

en-gb	Power generation  Associated with asthma and chronic
cy-gb	Mae’n gysylltiedig ag asthma a broncitis cronig5.

en-gb	Acidification of habitats leading to loss of biodiversity
cy-gb	Asideiddio cynefinoedd, gan arwain at golli bioamrywiaeth.

en-gb	Heavy metals
cy-gb	Metelau trwm

en-gb	Heavy metals include Nickel (Ni) which is a toxic metallic element.
cy-gb	Mae metelau trwm yn cynnwys Nicel (Ni), sy'n elfen fetelig wenwynig.

en-gb	Sources:
cy-gb	Mae ffynonellau’n cynnwys:

en-gb	Industrial metal processes e.g. refining and plating
cy-gb	Prosesau metel diwydiannol e.e. puro a phlatio

en-gb	Combustion of heavy fuel oil
cy-gb	Hylosgi olew tanwydd trwm.

en-gb	 Irritation to the nose and sinuses and allergic responses
cy-gb	Llid yn y trwyn a’r sinysau ac adweithiau alergaidd

en-gb	 Long-term exposure may lead to respiratory diseases and cancers
cy-gb	Gall amlygiad hirdymor arwain at glefydau anadlol a chanserau6.

en-gb	Benzo[a]pyrene
cy-gb	Bensopyren

en-gb	Benzo[a]pyrene (B[a]P) is used as a ‘marker’ for a group of compounds known as polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs).
cy-gb	Mae bensopyren (BP) yn cael ei ddefnyddio fel ‘nod’ ar gyfer grŵp o gyfansoddion o’r enw hydrocarbonau aromatig polysyclig (PAHs).

en-gb	PAHs are a group of chemicals, which accumulate in the environment, people and animals.
cy-gb	Mae PAHs yn grŵp o gemegion sy’n cronni yn yr amgylchedd ac mewn pobl ac anifeiliaid.

en-gb	They also have toxic and carcinogenic effects.
cy-gb	Hefyd, cânt effeithiau gwenwynig a charsinogenig.

en-gb	Domestic burning
cy-gb	Llosgi domestig.

en-gb	Toxic  and  carcinogenic  effects, including lung cancer Accumulated chemicals can pass up the food chain
cy-gb	• Effeithiau gwenwynig a charsinogenig, gan gynnwys canser yr ysgyfaint  • Gall cemegion cronedig gael eu trosglwyddo i fyny’r gadwyn fwyd.

en-gb	Ammonia
cy-gb	Amonia

en-gb	Ammonia (NH3) is a colourless gas with a strong odour.
cy-gb	Nwy di-liw ag arogl cryf yw amonia (NH3).

en-gb	It can form secondary PM through reactions in the atmosphere, travelling large distances and depositing on land and increasing background levels.
cy-gb	Gall hefyd ffurfio PM eilaidd drwy adweithiau yn yr atmosffer, gan deithio pellteroedd mawr a dyddodi ar dir a chynyddu lefelau cefndir.

en-gb	Agriculture.
cy-gb	Amaethyddiaeth.

en-gb	For example, intensive livestock  rearing,  storage  and spreading of manures, slurries and fertilisers
cy-gb	Er enghraifft, magu da byw yn ddwys, storio a thaenu tail, slyri a gwrteithiau

en-gb	Waste sector
cy-gb	Y sector gwastraff.

en-gb	Increases in levels of particulate matter are linked with a range of effects, including respiratory and cardiovascular illness
cy-gb	Mae cynnydd yn lefelau deunydd gronynnol yn gysylltiedig ag amryw o effeithiau, gan gynnwys salwch anadlol a chardiofasgwlaidd.

en-gb	Nitrogen-sensitive habitats can receive higher levels of nitrogen deposition than they can tolerate due to acidification and eutrophication, causing changes in biodiversity
cy-gb	Gall cynefinoedd sy’n sensitif i nitrogen gael lefelau uwch o ddyddodiad nitrogen nag y gallant eu goddef oherwydd asideiddio ac ewtroffigedd, gan achosi newidiadau mewn bioamrywiaeth.

en-gb	Non methane volatile organic compounds
cy-gb	Cyfansoddion organig anweddol nad ydynt yn fethan

en-gb	Non-methane volatile organic compounds (NMVOCs) comprise a large group of organic chemical compounds, excluding methane.
cy-gb	Mae cyfansoddion organig anweddol nad ydynt yn fethan (NMVOCs) yn grŵp mawr o gyfansoddion cemegol organig, ac eithrio methan.

en-gb	Solvent processes, largely from domestic applications
cy-gb	Prosesau toddyddion, yn bennaf o ddefnydd domestig

en-gb	Combustion processes in the residential, commercial and public sectors
cy-gb	Prosesau hylosgi yn y sectorau preswyl, masnachol a chyhoeddus

en-gb	Fugitive, evaporative losses
cy-gb	Colledion anweddol sy’n ffoi

en-gb	Indoor sources include upholstery, carpets, aerosols and cleaning products
cy-gb	Ffynonellau dan do, gan gynnwys clustogwaith, carpedi, erosolau a chynhyrchion glanhau

en-gb	Some have direct toxic effects; formaldehyde, for example, is known to cause cancer
cy-gb	Mae rhai yn cael effeithiau gwenwynig uniongyrchol; mae fformaldehyd, er enghraifft, yn achosi canser

en-gb	Can worsen respiratory and cardiovascular illnesses
cy-gb	Gallant waethygu salwch anadlol a chardiofasgwlaidd

en-gb	Indirect contribution to the formation of ground-level ozone, which causes respiratory and cardiovascular problems20
cy-gb	Cyfraniad anuniongyrchol at ffurfio osôn ar lefel y ddaear, sy’n achosi problemau anadlol a chardiofasgwlaidd

en-gb	Carbon monoxide (CO) is a gas formed following incomplete combustion, where the level of oxygen is insufficient to convert carbon-based fuels into carbon dioxide (CO2) and water.
cy-gb	Carbon monocsid (CO)Mae carbon monocsid (CO) yn nwy a ffurfir o ganlyniad i hylosgi anghyflawn, lle nad oes digon o ocsigen i droi tanwyddau carbon yn garbon deuocsid (CO2) a dŵr.

en-gb	Industrial combustion
cy-gb	Hylosgi diwydiannol

en-gb	Road transport
cy-gb	• Trafnidiaeth ffordd.

en-gb	Effects on health:
cy-gb	Effeithiau ar iechyd8:

en-gb	Absorbed in the lungs, reducing the capacity of the blood to carry oxygen
cy-gb	• Cael ei amsugno i mewn i’r ysgyfaint, gan leihau capasiti’r gwaed i gario ocsigen

en-gb	Low concentrations can cause fatigue, breathing difficulties and stomach pain
cy-gb	Gall crynodiadau isel achosi blinder, anawsterau anadlu a phoen yn y stumog

en-gb	High concentrations, which are possible indoors or in enclosed environments, can cause dizziness, confusion and unconsciousness (for example, due to poor ventilation)
cy-gb	Gall crynodiadau uchel, sy’n bosibl dan do neu mewn amgylcheddau caeedig, achosi pendro, dryswch ac anymwybyddiaeth (er enghraifft, oherwydd awyru gwael)

en-gb	High concentrations of CO are less likely to occur outdoors.
cy-gb	Mae crynodiadau uchel o CO yn llai tebygol o ddigwydd yn yr awyr agored.

en-gb	However, when CO levels are elevated, they can be of particular concern for people with certain types of heart disease
cy-gb	Fodd bynnag, pan fydd lefelau CO yn codi, gallant fod yn destun pryder i bobl sydd â rhai mathau o glefyd y galon.

en-gb	Very high concentrations can be fatal
cy-gb	• Gall crynodiadau uchel iawn fod yn angheuol.

en-gb	Can react with other pollutants to form ground-level O3.
cy-gb	Mae’n gallu adweithio â llygryddion eraill i ffurfio O3 ar lefel y ddaear, llygredd sŵn a seinwedd

en-gb	Annex 4 - Glossary
cy-gb	Atodiad 4 - Geirfa

en-gb	APR
cy-gb	APR

en-gb	Annual Progress Reports
cy-gb	Adroddiadau Cynnydd Blynyddol

en-gb	AQAP
cy-gb	AQAP

en-gb	Air Quality Action Plans
cy-gb	Cynlluniau Gweithredu Ansawdd Aer

en-gb	CAZ
cy-gb	CAZ

en-gb	Clean Air Zones
cy-gb	Parthau Aer Glân

en-gb	EU
cy-gb	UE

en-gb	European Union
cy-gb	Yr Undeb Ewropeaidd

en-gb	GDPR
cy-gb	GDPR

en-gb	General Data Protection Regulation
cy-gb	Y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data

en-gb	LAQM
cy-gb	LAQM

en-gb	Local Air Quality Management Regime
cy-gb	Cyfundrefn Rheoli Ansawdd Aer Leol

en-gb	LEZ
cy-gb	LEZ

en-gb	Low Emission Zones
cy-gb	Parthau Allyriadau Isel

en-gb	NAEI
cy-gb	NAEI

en-gb	National Atmospheric Emissions Inventory
cy-gb	Rhestr Allyriadau Atmosfferig Genedlaethol

en-gb	NECD
cy-gb	NECD

en-gb	National Emissions Ceiling Directive
cy-gb	Cyfarwyddeb Terfynau Allyriadau Cenedlaethol

en-gb	Nitrogen Dioxide
cy-gb	Nitrogen Deuocsid

en-gb	Particles with a diameter of 10 micrometres or less
cy-gb	Gronynnau â diamedr o 10 microfetr neu lai

en-gb	Fine Particulate Matter
cy-gb	Deunydd Gronynnol Mân

en-gb	PSB
cy-gb	PSB

en-gb	Public Service Boards
cy-gb	Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus

en-gb	PWMC
cy-gb	PWMC

en-gb	Population Weighted Mean Concentration
cy-gb	Crynodiad cymedrig wedi’i bwysoli ar sail y boblogaeth

en-gb	The Act
cy-gb	Y Ddeddf

en-gb	Clean Air (Wales) Act
cy-gb	Deddf Aer Glân (Cymru)

en-gb	The Bill
cy-gb	Y Bil

en-gb	Clean Air (Wales) Bill
cy-gb	Bil Aer Glân (Cymru)

en-gb	The Plan
cy-gb	Y Cynllun

en-gb	Clean Air Plan for Wales: Healthy Air, Healthy Wales
cy-gb	Y Cynllun Aer Glân i Gymru: Awyr Iach, Cymru Iach

en-gb	White Paper
cy-gb	Papur Gwyn

en-gb	Clean Air White Paper
cy-gb	Papur Gwyn Aer Glân

en-gb	WHO
cy-gb	WHO

en-gb	World Health Organisation
cy-gb	Sefydliad Iechyd y Byd

en-gb	Annex 5 – Air quality legislation and guidelines
cy-gb	Atodiad 5 – Deddfwriaeth a chanllawiau ansawdd aer

en-gb	National air quality improvements have been driven by European Directives, including those, which set limits on ambient concentrations, UK pollutant emission reductions and concentrations of pollutants from specific sources, such as cars and industry.
cy-gb	Mae gwelliannau cenedlaethol i ansawdd aer wedi'u llywio gan Gyfarwyddebau Ewropeaidd, gan gynnwys y rhai sy'n gosod cyfyngiadau ar grynodiadau yn yr amgylchedd, gostyngiadau mewn allyriadau llygryddion yn y DU a chrynodiadau o lygryddion o ffynonellau penodol, megis ceir a diwydiant.

en-gb	Under separate national legislation, which predated the Directives, Local Authorities tackle air quality issues at a local scale through the LAQM process.
cy-gb	O dan ddeddfwriaeth genedlaethol ar wahân, a oedd yn rhagflaenu'r Cyfarwyddebau, mae Awdurdodau Lleol yn mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol drwy'r broses LAQM.

en-gb	The WHO publishes guidelines, which typically set stringent targets for pollutants, protective of adverse of health effects.
cy-gb	Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn cyhoeddi canllawiau, sydd fel arfer yn gosod targedau caeth ar gyfer llygryddion, gan ddiogelu effeithiau andwyol ar iechyd.

en-gb	However, advice from WHO is based solely on scientific conclusions about public health aspects of air pollution; they do not consider the technical feasibility or the economic, political and social aspects of the achievement of these levels.
cy-gb	Fodd bynnag, mae cyngor gan Sefydliad Iechyd y Byd yn gwbl seiliedig ar gasgliadau gwyddonol am agweddau iechyd y cyhoedd ar lygredd aer; nid ydynt yn ystyried dichonoldeb technegol na'r agweddau economaidd, gwleidyddol a chymdeithasol ar gyflawni'r lefelau hyn.

en-gb	Current air quality legislation
cy-gb	Deddfwriaeth bresennol ar ansawdd aer

en-gb	National improvements have been driven by European Directives, including those who set limits:
cy-gb	Mae gwelliannau cenedlaethol wedi'u llywio gan Gyfarwyddebau Ewropeaidd, gan gynnwys y rhai sy'n pennu terfynau:

en-gb	the Ambient Air Quality Directives (2008/50/EC and 2004/107/EC), which set limit values for the concentration of pollutants that must be met everywhere by specific dates (transposed by the Air Quality Standards (Wales)
cy-gb	Cyfarwyddebau Ansawdd Aer yr Amgylchedd (2008/50/EC a 2004/107/EC), sy'n gosod gwerthoedd terfyn ar gyfer crynodiad llygryddion y mae'n rhaid eu bodloni ym mhobman erbyn dyddiadau penodol (a drosir gan Reoliadau

en-gb	Regulations 2010);
cy-gb	Safonau Ansawdd Aer (Cymru) 2010);

en-gb	the National Emission Ceilings Directive (2016/2284/EU),  which tackles trans-boundary air pollution by setting national emission totals for each Member State for key pollutants to be met by 2020 and 2030 (transposed in to UK law by the National Emission Ceilings Regulations 2018); and
cy-gb	y Gyfarwyddeb Terfynau Allyriadau Cenedlaethol (2016/2284/EU), sy'n mynd i'r afael â llygredd aer trawsffiniol drwy bennu cyfansymiau allyriadau cenedlaethol ar gyfer pob Aelod-wladwriaeth er mwyn i lygryddion allweddol gael eu bodloni erbyn 2020 a 2030 (a drosir i gyfraith y DU gan Reoliadau Terfynau Allyriadau Cenedlaethol 2018); a

en-gb	legislation controlling emissions from specific sources such as industrial emissions (via the Industrial Emissions Directive), and emissions standards for road and off road vehicles and machinery.
cy-gb	deddfwriaeth sy'n rheoli allyriadau o ffynonellau penodol megis allyriadau diwydiannol (drwy'r Gyfarwyddeb Allyriadau Diwydiannol) a safonau allyriadau ar gyfer cerbydau a pheiriannau ffordd ac oddi ar y ffordd.

en-gb	Alongside setting limits on concentrations, Directive 2008/50/EC also has a target to cut average PM2.5 levels between 2010 and 2020 by 15%.
cy-gb	Ochr yn ochr â gosod terfynau ar grynodiadau, mae gan Gyfarwyddeb 2008/50/EC darged hefyd i leihau lefelau PM2.5 cyfartalog rhwng 2010 a 2020 o 15%.

en-gb	Under separate national legislation which predated the Directives, Local Authorities tackle air quality issues at a local scale through the Local Air Quality Management process.
cy-gb	O dan ddeddfwriaeth genedlaethol ar wahân a ragflaenodd y Cyfarwyddebau, mae awdurdodau lleol yn mynd i'r afael â materion ansawdd aer ar raddfa leol drwy'r broses Rheoli Ansawdd Aer Lleol.

en-gb	Part IV of The Environment Act 1995 sets provisions for protecting air quality in the UK and for LAQM.
cy-gb	Mae Rhan IV o Ddeddf yr Amgylchedd 1995 yn pennu darpariaethau ar gyfer diogelu ansawdd aer yn y DU ac ar gyfer LAQM.

en-gb	The statutory basis for the national air quality objectives (ambient concentration targets) to be worked towards by Local Authorities under LAQM is provided by the Air Quality (Wales) Regulations 2000, as amended by the Air Quality (Wales) (Amendment) Regulations 2002.
cy-gb	Darperir y sail statudol ar gyfer yr amcanion ansawdd aer cenedlaethol (targedau crynodiad yn yr amgylchedd) y mae Awdurdodau Lleol yn gweithio tuag atynt o dan LAQM gan Reoliadau Ansawdd Aer (Cymru) 2000, fel y'u diwygiwyd gan Reoliadau Ansawdd Aer (Cymru) (Diwygio) 2002.

en-gb	There are equivalent regulations across the UK.
cy-gb	Mae rheoliadau cyfatebol ledled y DU.

en-gb	The Clean Air Act 1993 gives powers to Local Authorities and Welsh Ministers to limit the emission of smoke and other pollutants from industrial and domestic premises, and provides specific powers on the creation of Smoke Control Areas.
cy-gb	Mae Deddf Aer Glân 1993 yn rhoi pwerau i Awdurdodau Lleol a Gweinidogion Cymru gyfyngu ar allyriadau mwg a llygryddion eraill o eiddo diwydiannol a domestig, ac mae'n rhoi pwerau penodol ar greu Ardaloedd Rheoli Mwg.

en-gb	At present the legislation does not specifically reference fine particulate matter.
cy-gb	Ar hyn o bryd, nid yw'r ddeddfwriaeth yn cyfeirio'n benodol at ddeunydd gronynnol mân.

en-gb	Existing legislation, policies, strategies and guidance create the context in which to identify opportunities for increasing the scope and pace of beneficial intervention, to prioritise the problems to address and determine our personal, family, community and collective roles in responding to them.
cy-gb	Mae deddfwriaeth, polisïau, strategaethau a chanllawiau presennol yn creu'r cyd-destun ar gyfer nodi cyfleoedd i gynyddu cwmpas a chyflymder ymyrraeth fuddiol, i flaenoriaethu'r problemau i fynd i'r afael â nhw a phennu ein rolau personol, teuluol, cymunedol a chyfunol wrth ymateb iddynt.

en-gb	This plan integrates with and complements other Welsh Government policies including planning, de-carbonisation, noise and soundscape management, environment, infrastructure, land use, transport and marine and fisheries.
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn integreiddio gyda pholisïau eraill Llywodraeth Cymru ac yn eu hategu. Yn eu plith mae cynlluniau ar gyfer cynllunio, datgarboneiddio, rheoli sŵn a seinwedd, yr amgylchedd, seilwaith, defnydd tir, trafnidiaeth a'r môr a physgodfeydd.

en-gb	A number of these policies have been referenced throughout this document.
cy-gb	Cyfeiriwyd at nifer o'r polisïau hyn yn y ddogfen hon.

en-gb	This plan also sets out additional measures and actions to improve air quality and where possible achieve multiple beneficial results.
cy-gb	Mae'r cynllun hwn hefyd yn nodi mesurau a chamau gweithredu ychwanegol i wella ansawdd aer a, lle y bo'n bosibl, sicrhau canlyniadau buddiol lluosog.

en-gb	We have ensured our approach is consistent with existing policy positions or those under development.
cy-gb	Rydym wedi sicrhau bod ein dull yn gyson â safbwyntiau polisi presennol neu'r rhai sy'n cael eu datblygu.

en-gb	Policies and Strategies
cy-gb	Polisïau a Strategaethau

en-gb	Welsh supplemental plan to the ‘UK plan for tackling roadside nitrogen dioxide concentrations 2017':
cy-gb	Cynllun atodol Cymru i ‘Gynllun y DU ar gyfer mynd i’r afael â chrynodiadau nitrogen deuocsid ar ymylon ffyrdd 2017’:

en-gb	Responses to consultations are likely to be made public, on the internet or in a report.
cy-gb	Mae ymatebion i’r ymgynghoriad yn debygol o fod yn gyhoeddus, nail ar y we neu mewn adroddiad.

en-gb	If you would prefer your response to remain anonymous, please tick here:
cy-gb	Os byddai'n well gennych i'ch ymateb aros yn ddienw, ticiwch yma:☐

en-gb	WG45915
cy-gb	LC45915

en-gb	Reforming Non-Domestic Rates in Wales
cy-gb	Diwygio Ardrethi Annomestig yng Nghymru

en-gb	We are seeking your views in this consultation on reforms to non-domestic rates, creating opportunities to make improvements specifically for Wales to better support the Welsh Government’s ambitions.
cy-gb	Rydym yn ceisio eich barn yn yr ymgynghoriad hwn ar ddiwygiadau i ardrethi annomestig, gan greu cyfleoedd i wneud gwelliannau sy'n benodol i Gymru er mwyn cefnogi uchelgeisiau Llywodraeth Cymru yn well.

en-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael yn Gymraeg hefyd.
cy-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael yn Saesneg hefyd.

en-gb	Submit your comments by midnight on 14 December 2022, in any of the following ways.
cy-gb	Dylech gyflwyno eich sylwadau erbyn hanner nos ar 14 Rhagfyr 2022, mewn unrhyw un o'r ffyrdd canlynol.

en-gb	Complete our online form
cy-gb	Llenwi ein ffurflen ar-lein

en-gb	Download, complete our response form and email:
cy-gb	Lawrlwytho, llenwi ein ffurflen ymateb ac e-bostio i:

en-gb	LGFR.Consultations@gov.wales
cy-gb	LGFR.Ymgyngoriadau@llyw.cymru

en-gb	Download, complete our response form and post it to:
cy-gb	Lawrlwytho ein ffurflen ymateb, ei llenwi a'i phostio i:

en-gb	Non-Domestic Rates Policy Branch
cy-gb	Y Gangen Polisi Ardrethi Annomestig

en-gb	Further information and related documents
cy-gb	Gwybodaeth bellach a dogfennau cysylltiedig

en-gb	An Easy Read version of this consultation is available here.
cy-gb	Mae fersiwn Hawdd ei Ddarllen o'r ymgynghoriad hwn ar gael yma.

en-gb	Large print, Braille and alternative language versions of this document are available on request.
cy-gb	Mae fersiynau print mawr, Braille ac iaith amgen o'r ddogfen hon ar gael ar gais.

en-gb	For further information:
cy-gb	Am wybodaeth bellach:

en-gb	LGFR,Consultations@gov.wales
cy-gb	LGFR,Ymgyngoriadau@llyw.cymru

en-gb	This document is also available in Welsh.
cy-gb	Mae'r ddogfen hon hefyd ar gael yn Saesneg.

en-gb	UK General Data Protection Regulation (UK GDPR)
cy-gb	Rheoliad Cyffredinol y DU ar Ddiogelu Data (GDPR)

en-gb	Welsh Ministers have statutory powers they will rely on to process this personal data which will enable them to make informed decisions about how they exercise their public functions.
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru bwerau statudol y byddant yn dibynnu arnynt i brosesu’r data personol hyn a fydd yn eu galluogi i wneud penderfyniadau gwybodus ynghylch sut y maent yn cyflawni eu swyddogaethau cyhoeddus.

en-gb	Where the Welsh Government undertakes further analysis of consultation responses then this work may be commissioned to be carried out by an accredited third party (e.g. a research organisation or a consultancy company).
cy-gb	Pan fo Llywodraeth Cymru yn cynnal dadansoddiad pellach o'r ymatebion i ymgynghoriad, gall trydydd parti achrededig (e.e. sefydliad ymchwil neu gwmni ymgynghori) gael ei gomisiynu i wneud y gwaith hwn.

en-gb	Any such work will only be undertaken under contract.
cy-gb	Dim ond o dan gontract yr ymgymerir â gwaith o'r fath.

en-gb	Normally, the name and address (or part of the address) of the person or organisation who sent the response are published with the response.
cy-gb	Fel arfer, bydd enw a chyfeiriad (neu ran o gyfeiriad) yr unigolyn neu'r sefydliad a anfonodd yr ymateb yn cael eu cyhoeddi gyda’r ymateb.

en-gb	If your details are published as part of the consultation response then these published reports will be retained indefinitely.
cy-gb	Os caiff eich manylion eu cyhoeddi fel rhan o'r ymateb i'r ymgynghoriad, caiff yr adroddiadau cyhoeddedig hyn eu cadw am gyfnod amhenodol.

en-gb	to (in certain circumstances) object to or restrict processing
cy-gb	(o dan amgylchiadau penodol) i wrthwynebu prosesu neu gyfyngu ar brosesu

en-gb	for (in certain circumstances) your data to be ‘erased’
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i'ch data gael eu ‘dileu’

en-gb	to (in certain circumstances) data portability •
cy-gb	(o dan rai amgylchiadau) i gludadwyedd data

en-gb	to lodge a complaint with the Information Commissioner’s Office (ICO) who is our independent regulator for data protection.
cy-gb	i wneud cwyn i Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth, sef ein rheoleiddiwr annibynnol ar gyfer diogelu data.

en-gb	For further details about the information the Welsh Government holds and its use, or if you want to exercise your rights under the UK GDPR, please see contact details below:
cy-gb	I gael rhagor o fanylion am yr wybodaeth y mae Llywodraeth Cymru yn ei chadw ac am y defnydd a wneir ohoni, neu os ydych am arfer eich hawliau o dan Reoliad Cyffredinol y DU ar Ddiogelu Data gweler y manylion cyswllt isod:

en-gb	Data Protection Officer:  The contact details for the Information Welsh Government  Commissioner’s Office are:
cy-gb	Swyddog Diogelu Data  Dyma fanylion cyswllt Swyddfa'r Llywodraeth Cymru  Comisiynydd Gwybodaeth:

en-gb	Cathays Park  Wycliffe House
cy-gb	Parc Cathays  Wycliffe House

en-gb	CARDIFF  Water Lane CF10 3NQ  Wilmslow
cy-gb	CAERDYDD  Water Lane CF10 3NQ  Wilmslow

en-gb	e-mail: Data.ProtectionOfficer@gov.wales  Cheshire SK9 5AF
cy-gb	e-bost:Data.ProtectionOfficer@llwy.cymruCheshire SK9 5AF

en-gb	Tel:
cy-gb	Tel:

en-gb	Reforming non-domestic rates in Wales
cy-gb	Diwygio ardrethi annomestig yng Nghymru

en-gb	Our Programme for Governmentsets out our ambitions for a greener economy and a fairer, more equal society.
cy-gb	Mae ein Rhaglen Lywodraethuyn nodi ein huchelgeisiau ar gyfer economi wyrddach a chymdeithas decach, fwy cyfartal.

en-gb	Our plans for the economy of Wales are set out in our  Economic Action Planand Economic Resilience and Reconstruction Missionand build on developing a foundational economy which reflects the values of social partnership and fair work.
cy-gb	Mae ein cynlluniau ar gyfer economi Cymru wedi'u nodi yn ein Cynllun Gweithredu ar yr Economia'n Cenhadaeth i Gryfhau acAiladeiladu'r Economi ac maent yn seiliedig ar ddatblygu economi sylfaenol sy'n adlewyrchu gwerthoedd partneriaeth gymdeithasol a gwaith teg.

en-gb	Allied to this, the Welsh Government is committed to making the case for clear and stable tax devolution and to reforming both local taxes in Wales – non-domestic rating (NDR) and council tax – as key contributors to funding essential public services.
cy-gb	Yn gysylltiedig â hyn, mae Llywodraeth Cymru yn ymrwymedig i gyflwyno'r achos o blaid proses glir a sefydlog ar gyfer datganoli trethi ac i ddiwygio'r ddwy dreth leol yng Nghymru – ardrethu annomestig a'r dreth gyngor – fel cyfranwyr allweddol at y broses o ariannu gwasanaethau cyhoeddus hanfodol.

en-gb	We will improve both systems to support the delivery of many of the policy goals in our Programme for Government.
cy-gb	Byddwn yn gwella'r ddwy system er mwyn helpu i gyflawni llawer o'r nodau polisi yn ein Rhaglen Lywodraethu.

en-gb	This consultation sets out our proposals for reforms to the NDR system in Wales and is a partner to the Fairer Council Taxconsultation we issued in July.
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn nodi ein cynigion ar gyfer diwygio'r system ardrethi annomestig yng Nghymru ac mae'n bartner i'r ymgynghoriad Treth Gyngor Decacha gyhoeddwyd gennym ym mis Gorffennaf.

en-gb	Alongside the benefits of a more effective and policy-driven local taxation system for Wales as a whole, our proposals will result in a more responsive and efficient system for ratepayers, which is designed to reflect the economic and social conditions long into the future.
cy-gb	Ynghyd â buddiannau system trethiant lleol fwy effeithiol wedi'i llywio gan bolisi i Gymru gyfan, bydd ein cynigion yn arwain at system fwy ymatebol ac effeithlon i dalwyr ardrethi, wedi'i chynllunio i adlewyrchu'r amodau economaidd a chymdeithasol ymhell i'r dyfodol.

en-gb	We also want to ensure that ratepayers make a fair contribution and clamp down further on instances of avoidance.
cy-gb	Rydym hefyd am sicrhau bod talwyr ardrethi yn gwneud cyfraniad teg ac am wneud mwy o waith i atal achosion o osgoi talu.

en-gb	We are launching this consultation at a time when the cost-of-living crisis is already affecting businesses across Wales and their employees, through the rising prices of goods, services and energy costs.
cy-gb	Rydym yn lansio'r ymgynghoriad hwn ar adeg pan fo'r argyfwng costau byw eisoes yn effeithio ar fusnesau a'u cyflogeion ledled Cymru, o ganlyniad i'r cynnydd mewn prisiau nwyddau, gwasanaethau a chostau ynni.

en-gb	These challenges will remain at the forefront of our considerations, although the changes outlined in this document will need time to implement and take effect.
cy-gb	Bydd yr heriau hyn yn parhau yn rhan flaenllaw o'n hystyriaethau, er y bydd angen amser i weithredu'r newidiadau a amlinellir yn y ddogfen hon a'u rhoi ar waith.

en-gb	Our ambition is for a renewed non-domestic rates system for Wales.
cy-gb	Ein huchelgais yw cyflwyno system ardrethi annomestig newydd i Gymru.

en-gb	A system which:
cy-gb	System sy'n gwneud y canlynol:

en-gb	Better reflects the nature of the economy in Wales, and keeps pace with changes.
cy-gb	Yn adlewyrchu natur yr economi yng Nghymru yn well, ac yn ystyried newidiadau.

en-gb	Allows decisions to be made and accounted for in Wales, nurturing the sectors and businesses we wish to see grow.
cy-gb	Yn caniatáu i benderfyniadau gael eu gwneud yng Nghymru ac i Gymru fod yn atebol am y penderfyniadau hynny, gan feithrin y sectorau a'r busnesau rydym am iddynt dyfu.

en-gb	Means ratepayers contribute fairly to the services they receive.
cy-gb	Yn golygu bod talwyr ardrethi yn gwneud cyfraniad teg at y gwasanaethau a gânt.

en-gb	Funds services that businesses and their employees rely on.
cy-gb	Yn ariannu gwasanaethau y mae busnesau a'u cyflogeion yn dibynnu arnynt.

en-gb	Connects businesses and organisations with communities.
cy-gb	Yn cysylltu busnesau a sefydliadau â chymunedau.

en-gb	We want to hear your views.
cy-gb	Rydym am glywed eich barn.

en-gb	The purpose of non-domestic rates
cy-gb	Diben ardrethi annomestig

en-gb	For more than 30 years, NDR has been an important part of the way we fund public services.
cy-gb	Am fwy na 30 mlynedd, bu ardrethi annomestig yn rhan bwysig o'r ffordd rydym yn ariannu gwasanaethau cyhoeddus.

en-gb	All the revenue generated from NDR in Wales – over £1 billion every year – is distributed to local government to help fund the vital local services that we all use and pays for around 10% of their total cost.
cy-gb	Caiff yr holl refeniw a gynhyrchir gan ardrethi annomestig yng Nghymru – dros £1 biliwn bob blwyddyn – ei ddosbarthu i lywodraeth leol er mwyn helpu i ariannu'r gwasanaethau lleol hanfodol y mae pob un ohonom yn eu defnyddio ac mae'n talu am dua 10% o gyfanswm cost y gwasanaethau hynny.

en-gb	These services include many which are essential for businesses and organisations to operate effectively and sustainably in Wales – educating the workforce, providing local infrastructure, enabling the conditions for enterprise, innovation and growth, delivering the transport systems to get people to work, and supporting childcare for working families.
cy-gb	Mae'r gwasanaethau hyn yn cynnwys llawer o wasanaethau sy'n hanfodol er mwyn i fusnesau a sefydliadau weithredu mewn ffordd effeithiol a chynaliadwy yng Nghymru – addysgu'r gweithlu, darparu seilwaith lleol, galluogi'r amodau ar gyfer menter, arloesedd a thwf, darparu'r systemau trafnidiaeth i gludo pobl i'r gwaith, a chefnogi gofal plant i deuluoedd sy'n gweithio.

en-gb	Businesses also benefit from good public services more generally, for example, employees, clients and consumers with access to education, prosperous and safe communities, and attractive and diverse local environments.
cy-gb	Mae busnesau hefyd yn cael budd o wasanaethau cyhoeddus da yn fwy cyffredinol, er enghraifft cyflogeion, cleientiaid a defnyddwyr â mynediad at addysg, cymunedau llewyrchus a diogel, ac amgylcheddau lleol deniadol ac amrywiol.

en-gb	Securing a fair and sustainable local tax contribution from businesses and ratepayers has always been a challenging balance to achieve, and the Welsh Government recognises the need to regularly review and adapt local taxation policy to meet existing and emerging challenges.
cy-gb	Mae sicrhau cyfraniad treth lleol teg a chynaliadwy gan fusnesau a thalwyr ardrethi wedi bod yn gydbwysedd anodd i'w gyflawni erioed, ac mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod yr angen i adolygu polisi trethiant lleol yn rheolaidd a'i addasu i ymateb i heriau sy'n bodoli eisoes a heriau sy'n dod i'r amlwg.

en-gb	The legal framework which established the NDR system in 1988 predates devolution, yet it provides the basis for most of the powers of the Welsh Government (or its predecessors) to make changes to policy.
cy-gb	Mae'r fframwaith cyfreithiol a sefydlodd y system ardrethi annomestig yn 1988 yn dyddio o'r cyfnod cyn datganoli, ond dyma yw sail y rhan fwyaf o bwerau Llywodraeth Cymru (neu ei rhagflaenwyr).

en-gb	These policy-making powers have been applied from the point of devolution in 1999.
cy-gb	Cymhwyswyd y pwerau gwneud polisi hyn ers datganoli yn 1999.

en-gb	However, the financial separation of NDR happened later, in 2015.
cy-gb	Fodd bynnag, rhannwyd ardrethi annomestig o safbwynt ariannol yn ddiweddarach, yn 2015.

en-gb	It was at this point that the Welsh Government became fiscally accountable for all the revenue raised through NDR, carrying the budgetary risks related to fluctuations on an annual basis.
cy-gb	Dyma pryd y daeth Llywodraeth Cymru yn atebol ar sail gyllidol am yr holl refeniw a gaiff ei godi drwy ardrethi annomestig, gan dderbyn y risgiau cyllidebol sy'n gysylltiedig ag amrywiadau blynyddol.

en-gb	Since 2015, we have made numerous improvements aligned to our specific policy goals.
cy-gb	Ers 2015, rydym wedi gwneud nifer o welliannau sy'n gysylltiedig â'n nodau polisi penodol.

en-gb	This consultation launches a renewed approach, proposing changes which will enable the Welsh Government to continue crafting a system to support our priorities.
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn lansio dull gweithredu newydd, gan gynnig newidiadau a fydd yn galluogi Llywodraeth Cymru i barhau i greu system i gefnogi ein blaenoriaethau.

en-gb	There remain some constraints on our scope to design a system which is customised to the needs of Wales.
cy-gb	Mae rhai cyfyngiadau o hyd o ran ein gallu i ddylunio system wedi'i theilwra'n benodol at anghenion Cymru.

en-gb	The porosity of our border with England and the case for some consistency for businesses and other ratepayers, the limits on our devolved powers to design and raise new taxes, the scale of the operational functions, and the prescriptive nature of the existing legislation still limit the autonomy of Ministers to design solutions which are tailored for Wales.
cy-gb	Mae mandylled ein ffin â Lloegr a'r achos o blaid rhywfaint o gysondeb i fusnesau a thalwyr ardrethi eraill, y cyfyngiadau ar ein pwerau datganoledig i ddylunio a chodi trethi newydd, graddfa'r swyddogaethau gweithredol, a natur ragnodol y ddeddfwriaeth sy'n bodoli eisoes yn dal i gyfyngu ar ymreolaeth Gweinidogion wrth ddylunio atebion wedi'u teilwra i Gymru.

en-gb	The work outlined in this consultation focuses on modernising the existing system to ensure it is as efficient and effective as possible, and better fitted to our policy ambitions for Wales.
cy-gb	Mae'r gwaith a amlinellir yn yr ymgynghoriad hwn yn canolbwyntio ar foderneiddio'r system bresennol er mwyn sicrhau ei bod mor effeithlon ac effeithiol â phosibl, ac yn fwy addas ar gyfer ein huchelgeisiau polisi i Gymru.

en-gb	This work will take place in parallel with further work on alternative approaches to raising local revenues, such as taxation systems based on land value.
cy-gb	Bydd y gwaith hwn yn digwydd ar y cyd â gwaith arall ar ddulliau amgen yn hytrach na chodi refeniw lleol, fel systemau trethiant yn seiliedig ar werth tir.

en-gb	How the NDR system operates
cy-gb	Sut mae'r system ardrethi annomestig yn gweithredu

en-gb	The current local taxation system operates on the basis of hereditaments (units of property with a valuation assessment) being defined as domestic or non-domestic.
cy-gb	Mae'r system trethiant lleol presennol yn gweithredu ar sail hereditamentau (unedau eiddo ag asesiad prisio) sy'n cael eu diffinio'n rhai domestig neu annomestig.

en-gb	Domestic hereditaments are subject to council tax.
cy-gb	Mae hereditamentau domestig yn destun treth gyngor.

en-gb	Non-domestic rates are levied on owners or occupiers of non-domestic hereditaments, a term which has a meaning far broader than a traditional bricks and mortar building.
cy-gb	Codir ardrethi annomestig ar berchenogion neu feddianwyr hereditamentau annomestig, sef term ag iddo ystyr llawer ehangach nag adeilad brics a morter traddodiadol.

en-gb	The rating list includes hereditaments such as major transport and utilities infrastructure (eg airports, telecommunications networks, infrastructure for gas, electricity and water supply).
cy-gb	Mae'r rhestr ardrethu yn cynnwys hereditamentau megis seilwaith trafnidiaeth a chyfleustodau mawr, e.e. meysydd awyr, rhwydweithiau telathrebu, seilwaith ar gyfer cyflenwi nwy, trydan a dŵr).

en-gb	Not all ratepayers are businesses, and certainly not all businesses require a commercial property from which to operate.
cy-gb	Nid busnes yw pob talwr ardrethi ac yn sicr nid oes angen eiddo masnachol ar bob busnes i weithredu.

en-gb	There is sometimes limited awareness of where NDR revenue goes and what it pays for.
cy-gb	Weithiau, ceir ymwybyddiaeth gyfyngedig o ran ble yr aiff refeniw ardrethi annomestig ac am beth y mae'n talu.

en-gb	NDR contributes towards the cost of essential local services being delivered right across Wales:
cy-gb	Mae ardrethi annomestig yn cyfrannu at gost gwasanaethau lleol hanfodol sy'n cael eu darparu ledled Cymru:

en-gb	keeping schools open, our loved ones cared for and our communities thriving.
cy-gb	gan gadw ysgolion ar agor, sicrhau y gofelir am anwyliaid a galluogi ein cymunedau i ffynnu.

en-gb	There are hundreds of local services part-funded through NDR, not just those of councils, but police and fire services too.
cy-gb	Mae cannoedd o wasanaethau lleol a ariennir yn rhannol drwy ardrethi annomestig, nid dim ond gwasanaethau cynghorau, ond gwasanaethau'r heddlu a gwasanaethau tân hefyd.

en-gb	All NDR revenue collected is distributed to local authorities and police forces, and is spent on the key services outlined in Figure 1.
cy-gb	Caiff yr holl refeniw ardrethi annomestig a gesglir ei ddosbarthu i awdurdodau lleol a heddluoedd, a chaiff ei wario ar y gwasanaethau allweddol a amlinellir yn Ffigur 1.

en-gb	Proportion of council spending on services
cy-gb	Cyfran gwariant cynghorau ar wasanaethau

en-gb	The NDR tax-base contributes over £1 billion each year towards the £10 billion it costs to fund the services in Figure 1.
cy-gb	Mae'r sylfaen drethu ardrethi annomestig yn cyfrannu dros £1 biliwn bob blwyddyn tuag at y £10 biliwn y mae'n ei gostio i ariannu'r gwasanaethau yn Ffigur 1.

en-gb	It has over 120,000 hereditaments in four main categories of properties:
cy-gb	Mae ganddi dros 120,000 o hereditamentau o fewn pedwar prif gategori eiddo:

en-gb	industrial, shops, offices and ‘other’ properties (which represents a wide variety of smaller sectors) (Figure 2).
cy-gb	diwydiannol, siopau, swyddfeydd ac eiddo ‘arall’ (sy'n cynrychioli amrywiaeth eang o sectorau llai) (Ffigur 2).

en-gb	Main categories of properties in the NDR tax-base
cy-gb	Prif gategorïau eiddo yn y sylfaen drethu ardrethi annomestig

en-gb	When we look at the rateable values of these properties, the majority fall into the lower part of the range, with over half having a rateable value below £6,000 (Figure 3).
cy-gb	O edrych ar werthoedd ardrethol yr eiddo hyn, mae'r mwyafrif o fewn rhan isaf yr ystod, gyda thros eu hanner â gwerth ardrethol islaw £6,000 (Ffigur 3).

en-gb	This is an important feature of NDR in Wales which continually defines the policy choices we make.
cy-gb	Mae hyn yn nodwedd bwysig o ardrethi annomestig yng Nghymru ac mae'n diffinio'r dewisiadau polisi a wnawn yn barhaus.

en-gb	Distribution of hereditaments by rateable value
cy-gb	Dosbarthiad hereditamentau yn ôl gwerth ardrethol

en-gb	Benefits of the current system
cy-gb	Buddiannau'r system bresennol

en-gb	There are many benefits to the existing system that we might need to preserve in future arrangements.
cy-gb	Mae gan y system bresennol lawer o fuddiannau y gallai fod angen i ni eu gwarchod fel rhan o drefniadau yn y dyfodol.

en-gb	The NDR system:
cy-gb	Y system ardrethi annomestig:

en-gb	has a proportional tax rate and is (largely) a naturally buoyant and reliable revenue stream for local services;
cy-gb	mae ei chyfradd dreth yn un gyfrannol ac (ar y cyfan) mae'n ffrwd refeniw ddibynadwy sy'n parhau i godi lefelau da o refeniw yn naturiol ar gyfer gwasanaethau lleol;

en-gb	operates as a national pool which distributes the yield amongst councils to allow for the high variance in tax-raising ability, ensuring broad equity;
cy-gb	mae'n gweithredu fel cronfa genedlaethol sy'n dosbarthu'r swm a godir ymhlith cynghorau er mwyn caniatáu ar gyfer yr amrywiant mawr yn y gallu i godi trethi, gan sicrhau tegwch cyffredinol;

en-gb	is able to flex to provide significant support for those less able to meet their liability obligations, such as occupiers of smaller properties and certain sectors during difficult economic periods;
cy-gb	mae'n gallu bod yn hyblyg er mwyn rhoi cymorth sylweddol i'r rhai sy'n llai abl i fodloni eu rhwymedigaethau, megis meddianwyr eiddo bach a rhai sectorau yn ystod cyfnodau economaidd anodd;

en-gb	strengthens local relationships between councils and business communities, maintaining local knowledge of the business landscape and enabling linkages to the wider economic policies of councils;
cy-gb	mae'n cryfhau cydberthnasau lleol rhwng cynghorau a chymunedau busnes, gan gynnal gwybodaeth leol o'r dirwedd fusnes a hwyluso'r ffordd i greu cysylltiadau â pholisïau economaidd ehangach cynghorau;

en-gb	is a highly efficient local tax which consistently achieves over 97% collection rates year-on-year, with low administrative costs (less than 1% of yield);
cy-gb	mae'n dreth leol hynod effeithlon sy'n cyflawni cyfraddau casglu o fwy na 97% yn gyson o un flwyddyn i'r llall, gyda chostau gweinyddu isel (llai nag 1% o'r swm a godir);

en-gb	has demonstrated longevity and is harder to avoid than other types of tax; and
cy-gb	mae'n hirhoedlog ac yn fwy anodd i'w hosgoi na mathau eraill o dreth;

en-gb	is a key administrative function of councils, providing high quality public sector jobs dispersed across the country.
cy-gb	mae'n un o swyddogaethau gweinyddol allweddol cynghorau, gan ddarparu swyddi o safon uchel yn y sector cyhoeddus ym mhob rhan o'r wlad.

en-gb	The current system has stood the test of time, and it has provided local government with a stable and reliable revenue source, however, it has its limitations.
cy-gb	Mae'r system bresennol wedi gwrthsefyll prawf amser, ac wedi rhoi ffynhonnell refeniw sefydlog a dibynadwy i lywodraeth leol. Ond mae ganddi ei chyfyngiadau.

en-gb	It is difficult to adapt to respond to changes in the economy and it was not designed specifically to suit the economy and priorities of Wales.
cy-gb	Mae'n anodd addasu i ymateb i newidiadau yn yr economi ac ni chafodd ei chynllunio'n benodol ar gyfer economi a blaenoriaethau Cymru.

en-gb	The opportunity to move away from the existing approach in its entirety is not achievable in the short-term, but the Welsh Government is committed to exploring alternative, longer-term, options.
cy-gb	Nid yw'n bosibl symud o'r dull presennol yn llwyr yn y tymor byr, ond mae Llywodraeth Cymru yn ymrwymedig i ystyried opsiynau amgen tymor hwy.

en-gb	The need for reform
cy-gb	Yr angen i ddiwygio

en-gb	On 29 March 2022, the Minister for Finance and Local Government made a statementsetting out the Welsh Government’s plans for the reform of NDR during the current Senedd term.
cy-gb	Ar 29 Mawrth 2022, gwnaeth y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol ddatganiadyn nodi cynlluniau Llywodraeth Cymru ar gyfer diwygio ardrethi annomestig yn ystod tymor y Senedd gyfredol.

en-gb	This built on the Reforming Local Government Finance forWales:
cy-gb	Mae hyn yn seiliedig ar yr adroddiad Diwygio CyllidLlywodraeth Leol yng Nghymru:

en-gb	Summary of Findingsthat was published at the end of the previous Senedd term.
cy-gb	Crynodeb o'r Canfyddiadaua gyhoeddwyd ar ddiwedd tymor y Senedd flaenorol.

en-gb	The NDR tax-base is unique to Wales.
cy-gb	Mae'r sylfaen dreth ardrethi annomestig yn unigryw i Gymru.

en-gb	Our immediate aim is to maintain the benefits of the existing local tax, whilst delivering changes that will improve the overall system and meet emerging, potentially Wales-specific, challenges.
cy-gb	Ein nod uniongyrchol yw cynnal buddiannau'r dreth leol bresennol, ond gan gyflawni newidiadau a fydd yn gwella'r system gyffredinol ac yn ymateb i heriau sy'n dod i'r amlwg a allai fod yn benodol i Gymru.

en-gb	The Welsh Government’s Programme for Government sets out the ambition for a fairer, greener and stronger Wales.
cy-gb	Mae Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru yn nodi'r uchelgais i sicrhau Cymru decach, wyrddach a chryfach.

en-gb	These principles form the basis for any potential changes to the NDR system.
cy-gb	Mae'r egwyddorion hyn yn sail i unrhyw newidiadau posibl i'r system ardrethi annomestig.

en-gb	There is also a clear commitment to stabilise tax devolution and legislate where possible to ensure decisions are taken and scrutinised in Wales, rather than in the UK Parliament.
cy-gb	Ceir ymrwymiad clir hefyd i sefydlogi'r broses o ddatganoli treth ac i ddeddfu lle y bo'n bosibl er mwyn sicrhau y caiff penderfyniadau eu gwneud ac y creffir arnynt yng Nghymru, yn hytrach nag yn Senedd y DU.

en-gb	The Welsh Government currently has a number of levers available to change the way the NDR system operates, but the range and flexibility of these levers is limited through legislative opportunities and operational constraints.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae nifer o ddulliau ysgogi ar gael i Lywodraeth Cymru i newid y ffordd y mae'r system ardrethi annomestig yn gweithredu, ond caiff ystod a hyblygrwydd y dulliau ysgogi hyn eu cyfyngu oherwydd cyfleoedd deddfwriaethol a chyfyngiadau gweithredol.

en-gb	The reform agenda seeks to address these limitations, providing the Welsh Government with opportunities to adapt and renew the system for Wales, specifically designing components to reflect our tax-base.
cy-gb	Mae'r agenda ddiwygio yn ceisio ymdrin â'r cyfyngiadau hyn, gan gynnig cyfleoedd i Lywodraeth Cymru addasu ac adnewyddu'r system i Gymru, gan fwrw ati'n benodol i ddylunio elfennau sy'n adlewyrchu ein sylfaen drethu.

en-gb	A key feature of the NDR system in Wales is the role of the Valuation Office Agency (VOA).
cy-gb	Un o nodweddion allweddol y system ardrethi annomestig yng Nghymru yw rôl Asiantaeth y Swyddfa Brisio.

en-gb	The VOA provides a valuation function for both Wales and England, which has resulted in a number of operational constraints and has, at times, limited the Welsh Government’s ability to make changes specifically for Wales.
cy-gb	Mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn darparu swyddogaeth brisio i Gymru a Lloegr, sydd wedi arwain at nifer o gyfyngiadau gweithredol ac, ar brydiau, wedi cyfyngu ar allu Llywodraeth Cymru i wneud newidiadau'n benodol i Gymru.

en-gb	A significant system transformation project is being undertaken by the VOA which we hope will result in more opportunities for decisions to be made by the Welsh Government in relation to the valuation processes.
cy-gb	Mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio wrthi'n cynnal prosiect sylweddol i drawsnewid ei systemau a gobeithio y bydd hynny'n arwain at fwy o gyfleoedd i Lywodraeth Cymru wneud penderfyniadau mewn perthynas â'r prosesau prisio.

en-gb	This creates the potential to deliver more meaningful NDR reform for Wales in the future.
cy-gb	Mae hyn yn creu'r potensial i wneud diwygiadau mwy ystyrlon i ardrethi annomestig yng Nghymru yn y dyfodol.

en-gb	Alongside the short and medium-term reform proposals outlined in this consultation, the Welsh Government continues to explore the potential for a local land value tax as a replacement for NDR and potentially council tax, building on Bangor University's detailed technical assessmentduring the previous Senedd term.
cy-gb	Ochr yn ochr â'r cynigion diwygio tymor byr a thymor canolig a amlinellir yn yr ymgynghoriad hwn, mae Llywodraeth Cymru yn parhau i ystyried y potensial ar gyfer treth gwerth tir leol yn lle ardrethi annomestig ac o bosibl y dreth gyngor, gan adeiladu ar asesiad technegolmanwl Prifysgol Bangor yn ystod tymor y Senedd flaenorol.

en-gb	Over the next four years, further progress will be made to move forward with the findings from that report, drawing on a wide range of expertise to develop a clear understanding of what this could look like and how it could work in practice.
cy-gb	Yn ystod y pedair blynedd nesaf, gwneir cynnydd pellach i fwrw ati â chanfyddiadau'r adroddiad hwnnw, gan fanteisio ar amrywiaeth eang o arbenigedd i feithrin dealltwriaeth glir o ffurf bosibl newid o'r fath a sut y gallai weithio'n ymarferol.

en-gb	This analysis will include a potential roadmap to work towards.
cy-gb	Bydd y dadansoddiad hwn yn cynnwys map ffordd posibl i weithio tuag ato.

en-gb	The scope of our proposals
cy-gb	Cwmpas ein cynigion

en-gb	This is a consultation on a range of proposals which will make essential and positive changes to NDR.
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn ymwneud ag amrywiaeth o gynigion a fydd yn gwneud newidiadau hanfodol a chadarnhaol i ardrethi annomestig.

en-gb	These proposals create opportunities to make future improvements specifically for Wales so that the system is more flexible and can be more readily adapted to support the Welsh Government’s ambitions and meet future needs.
cy-gb	Mae'r cynigion hyn yn creu cyfleoedd i wneud gwelliannau yn y dyfodol yn benodol i Gymru er mwyn sicrhau bod y system yn fwy hyblyg ac y gellir ei haddasu'n haws i gefnogi uchelgeisiau Llywodraeth Cymru a diwallu anghenion yn y dyfodol.

en-gb	Our proposals include the following.
cy-gb	Mae ein cynigion yn cynnwys y canlynol.

en-gb	More frequent revaluation cycles, a change which many stakeholders have been calling for, to ensure that rates valuations more accurately reflect up-to-date market conditions, along with additional measures necessary to support this.
cy-gb	Cylchoedd ailbrisio mwy rheolaidd, sef newid y mae llawer o randdeiliaid wedi bod yn galw amdano, i mwyn sicrhau bod prisiadau ardrethi yn cynnig adlewyrchiad mwy cywir o amodau cyfredol y farchnad, ynghyd â'r mesurau ychwanegol sydd eu hangen i gefnogi hyn.

en-gb	Improving the flow of information between government and ratepayers, taking advantage of modern digital services.
cy-gb	Gwella'r llif gwybodaeth rhwng y llywodraeth a thalwyr ardrethi, gan fanteisio ar wasanaethau digidol modern.

en-gb	Providing the Welsh Government with more flexible legislation to amend reliefs and exemptions in future years.
cy-gb	Rhoi deddfwriaeth fwy hyblyg i Lywodraeth Cymru i ddiwygio rhyddhadau ac esemptiadau yn y dyfodol.

en-gb	A review of reliefs and exemptions to ensure the arrangements align to our Programme for Government and the available support is targeted in the most effective way.
cy-gb	Cynnal adolygiad o ryddhadau ac esemptiadau er mwyn sicrhau bod y trefniadau yn gydnaws â'n Rhaglen Lywodraethu ac y caiff y cymorth sydd ar gael ei dargedu yn y ffordd fwyaf effeithiol.

en-gb	Providing greater scope to vary the multiplier to help align annual increases with our economic development priorities.
cy-gb	Rhoi mwy o gyfleoedd i amrywio'r lluosydd er mwyn helpu i sicrhau bod codiadau blynyddol yn gydnaws â'n blaenoriaethau datblygu economaidd.

en-gb	Improving the administration of valuation functions and rating lists to streamline processes and reduce the burden on government and ratepayers.
cy-gb	Gwella'r broses o weinyddu swyddogaethau prisio a rhestrau ardrethu er mwyn symleiddio prosesau a lleihau'r baich ar y llywodraeth a thalwyr ardrethi.

en-gb	Further measures to ensure we can continue tackling rates avoidance.
cy-gb	Mesurau pellach i sicrhau y gallwn barhau i fynd i'r afael ag achosion o osgoi talu ardrethi.

en-gb	Some proposals make specific improvements in the short to medium-term, while others relate to policy levers that would enable the Welsh Government to better adapt and customise NDR as conditions change.
cy-gb	Mae rhai cynigion yn gwneud gwelliannau penodol yn y tymor byr i'r tymor canolig, ac mae eraill yn ymwneud â dulliau ysgogi polisi a fyddai'n galluogi Llywodraeth Cymru i addasu a theilwra ardrethi annomestig yn well wrth i amodau newid.

en-gb	This consultation also outlines our continued work to explore the scope for more radical reform through alternative approaches over the longer-term.
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn hefyd yn nodi ein gwaith parhaus i ystyried cyfleoedd ar gyfer diwygiadau mwy radical drwy ddulliau gweithredu amgen yn y tymor hwy.

en-gb	We recognise that each nation in the UK is undertaking reforms to its local taxes in various forms.
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod pob un o wledydd y DU wrthi'n diwygio ei threthi lleol mewn gwahanol ffyrdd.

en-gb	As a key delivery function, the VOA, operates on a Wales and England basis, some of our proposals reflect, in essence, those being pursued for England through the UK Government’s Review of Business Rates.
cy-gb	Fel swyddogaeth gyflawni allweddol, mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn gweithredu ledled Cymru a Lloegr, mae rhai o'n cynigion, yn eu hanfod, yn adlewyrchu cynigion sy'n cael eu hystyried ar gyfer Lloegr drwy Adolygiad Ardrethi Busnes Llywodraeth y DU.

en-gb	Scotland and Northern Ireland are also moving towards more frequent revaluations.
cy-gb	Mae'r Alban a Gogledd Iwerddon hefyd yn symud tuag at ailbrisiadau mwy rheolaidd.

en-gb	Our Summary of Findings outlined the practical challenges of establishing a new or wholly separate local taxation system for Wales.
cy-gb	Amlinellodd ein Crynodeb o'r Canfyddiadau yr heriau ymarferol sy'n gysylltiedig â rhoi system trethiant lleol newydd neu gwbl annibynnol ar waith i Gymru.

en-gb	We remain open to this as an option in the future but, in the interim, we will make full use of the potential offered by greater and more adaptable operational capability of the VOA, to tailor our NDR system to the needs of Wales.
cy-gb	Rydym yn parhau'n barod i ystyried hynny fel opsiwn yn y dyfodol ond, yn y cyfamser, byddwn yn manteisio'n llawn ar y potensial a gynigir gan allu gweithredol uwch a pharodrwydd cynyddol Asiantaeth y Swyddfa Brisio i addasu, i deilwra ein system ardrethi annomestig gan ystyried anghenion Cymru.

en-gb	We also recognise that there may be benefits to some ratepayers in managing improvements to the rating systems across the UK in a planned and joined up way.
cy-gb	Rydym hefyd yn cydnabod y gall fod buddiannau i rai talwyr ardrethi yn sgil rheoli gwelliannau i'r systemau ardrethu ledled y DU mewn ffordd gynlluniedig a chydgysylltiedig.

en-gb	This consultation does not ask for views on specific changes which may be required ahead of the implementation of the next NDR list, following revaluation on 1 April 2023.
cy-gb	Nid yw'r ymgynghoriad hwn yn gofyn am sylwadau ar newidiadau penodol y gall fod eu hangen cyn rhoi'r rhestr ardrethi annomestig nesaf ar waith, yn dilyn ailbrisiad a gynhelir ar 1 Ebrill 2023.

en-gb	Any such changes will be considered separately, as more information on the impact of the revaluation becomes available.
cy-gb	Caiff unrhyw newidiadau o'r fath eu hystyried ar wahân, wrth i fwy o wybodaeth gael ei rhyddhau am effaith yr ailbrisiad.

en-gb	Many of the proposals that are the focus of this consultation would require primary legislation to be delivered.
cy-gb	Er mwyn gweithredu llawer o'r cynigion y mae'r ymgynghoriad hwn yn canolbwyntio arnynt, byddai angen cyflwyno deddfwriaeth sylfaenol.

en-gb	In a recent statementon the legislative programme, the Welsh Government announced plans to bring forward a local government finance Bill towards the end of 2023.
cy-gb	Mewn datganiaddiweddar ar y rhaglen ddeddfwriaethol, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru gynlluniau i gyflwyno Bil cyllid llywodraeth leol tuag at ddiwedd 2023.

en-gb	Subject to the outcome of this consultation, the Bill could provide an opportunity to take forward some of these proposals.
cy-gb	Yn amodol ar ganlyniad yr ymgynghoriad hwn, gallai'r Bil gynnig cyfle i roi rhai o'r cynigion hyn ar waith.

en-gb	All proposals within this consultation will require a coordinated and cooperative approach between the Welsh Government, the VOA, local government and other stakeholders.
cy-gb	Bydd pob cynnig sy'n rhan o'r ymgynghoriad hwn yn gofyn am ddull gweithredu cydgysylltiedig a chydweithredol rhwng Llywodraeth Cymru, Asiantaeth y Swyddfa Brisio, llywodraeth leol a rhanddeiliaid eraill.

en-gb	Changes made through legislation require time to be implemented successfully.
cy-gb	Mae angen amser er mwyn rhoi newidiadau a wneir drwy ddeddfwriaeth ar waith yn llwyddiannus.

en-gb	The consultation is open for a 12-week period and will close on 14 December 2022.
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad ar agor am gyfnod o 12 wythnos a bydd yn cau ar 14 Rhagfyr 2022.

en-gb	Following the conclusion of this consultation there will be a range of further engagement opportunities about specific aspects of NDR reform.
cy-gb	Ar ôl i'r ymgynghoriad hwn ddod i ben, bydd amrywiaeth o gyfleoedd ymgysylltu pellach ynghylch agweddau penodol ar ddiwygio ardrethi annomestig.

en-gb	The consultation applies to Wales only.
cy-gb	Dim ond i Gymru y mae'r ymgynghoriad yn berthnasol.

en-gb	Enabling more frequent revaluations
cy-gb	Galluogi ailbrisiadau mwy rheolaidd

en-gb	This section seeks views on the Welsh Government’s proposals for more frequent revaluations for NDR, including a range of measures that would be necessary to make this possible.
cy-gb	Mae'r adran hon yn ceisio barn ar gynigion Llywodraeth Cymru ar gyfer ailbrisiadau mwy rheolaidd ar gyfer ardrethi annomestig, gan gynnwys amrywiaeth o fesurau y byddai eu hangen er mwyn gwneud hynny.

en-gb	Revaluation cycle
cy-gb	Y cylch ailbrisio

en-gb	Liability for NDR is based on rateable values of the hereditament (a unit of property with a rating assessment) which, broadly speaking, reflect annual rental values.
cy-gb	Mae atebolrwydd o ran ardrethi annomestig yn seiliedig ar werthoedd ardrethol sydd, yn gyffredinol, yn adlewyrchu gwerthoedd rhentu blynyddol.

en-gb	There are over 120,000 hereditaments in Wales liable for NDR.
cy-gb	Mae dros 120,000 o hereditamentau yng Nghymru sy'n agored i dalu ardrethi annomestig.

en-gb	Rateable values are set independently of the Welsh Government by the Valuation Office Agency (VOA) and appear on non-domestic rating lists.
cy-gb	Caiff gwerthoedd ardrethol eu pennu'n annibynnol ar Lywodraeth Cymru gan Asiantaeth y Swyddfa Brisio ac maent yn ymddangos ar restrau ardrethu annomestig.

en-gb	There is a local list for properties in each local authority and a central list for certain types of properties which cross local authority boundaries (eg utilities).
cy-gb	Mae rhestr leol ar gyfer eiddo ym mhob awdurdod lleol a rhestr ganolog ar gyfer mathau penodol o eiddo sy'n croesi ffiniau awdurdodau lleol (e.e. cyfleustodau).

en-gb	The process of regularly reassessing rateable values and compiling new NDR lists is known as a revaluation.
cy-gb	Yr enw ar y broses o ailasesu gwerthoedd ardrethol yn rheolaidd a llunio rhestrau ardrethi annomestig newydd yw ailbrisiad.

en-gb	The default frequency of revaluations in Wales is currently every five years and the next revaluation will take place on 1 April 2023.
cy-gb	Ar hyn o bryd, y cyfnod diofyn ar gyfer cynnal ailbrisiadau yng Nghymru yw bob pum mlynedd a chynhelir yr ailbrisiad nesaf ar 1 Ebrill 2023.

en-gb	Shorter revaluation cycles are being pursued in all UK nations to improve the fairness of the NDR system and its responsiveness to economic change.
cy-gb	Mae pob un o wledydd y DU yn ystyried cylchoedd ailbrisio byrrach er mwyn gwella tegwch y system ardrethi annomestig a'i hymatebolrwydd i newidiadau economaidd.

en-gb	Three-year cycle
cy-gb	Cylch tair blynedd

en-gb	The Welsh Government recognises the case for a more rapid and responsive cycle and the desire among stakeholders for revaluations to occur more frequently than every five years.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod yr achos o blaid cylch mwy cyflym ac ymatebol a'r awydd ymhlith rhanddeiliaid i gynnal ailbrisiadau yn fwy aml na phob pum mlynedd.

en-gb	We propose to legislate to increase the frequency to three-yearly.
cy-gb	Rydym yn cynnig deddfu i gynyddu'r amlder i bob tair blynedd.

en-gb	This strikes a balance between improving fairness, by ensuring liability responds to economic change, and stability for ratepayers.
cy-gb	Mae hyn yn sicrhau cydbwysedd rhwng gwella tegwch, erbyn drwy sicrhau bod atebolrwydd yn ymateb i newidiadau economaidd, a sefydlogrwydd i dalwyr ardrethi.

en-gb	Under this proposal, the next revaluation after 1 April 2023 would take place on 1 April 2026.
cy-gb	O dan y cynnig hwn, byddai'r ailbrisiad nesaf ar ôl 1 Ebrill 2023 yn cael ei gynnal ar 1 Ebrill 2026.

en-gb	Changing revaluation dates
cy-gb	Newid dyddiadau ailbrisio

en-gb	Between 1990 and 2010, revaluations took place every five years.
cy-gb	Rhwng 1990 a 2010, cynhaliwyd ailbrisiadau bob pum mlynedd.

en-gb	Due to the challenging economic context of the early 2010s, the scheduled 2015 revaluation was postponed to 2017, in Wales and England, to give ratepayers certainty about their liability while the economy recovered.
cy-gb	Oherwydd cyddestun economaidd heriol dechrau'r 2010au, gohiriwyd yr ailbrisiad y bwriadwyd ei gynnal yn 2015 tan 2017 yng Nghymru a Lloegr, er mwyn rhoi sicrwydd i dalwyr ardrethi am eu hatebolrwydd wrth i'r economi adfer.

en-gb	Following the 2017 revaluation, a decision was taken to bring the next revaluation forward from 1 April 2022 to 1 April 2021.
cy-gb	Yn dilyn ailbrisiad 2017, penderfynwyd cynnal yr ailbrisiad nesaf yn gynt, ar 1 Ebrill 2021 yn lle 1 Ebrill 2022.

en-gb	It was subsequently moved to 1 April 2023 to take account of the impact of the coronavirus pandemic.
cy-gb	Yn dilyn hynny, fe'i symudwyd i 1 Ebrill 2023 er mwyn ystyried effaith pandemig y coronafeirws.

en-gb	Some of these changes required primary legislation and were delivered by seeking provisions for Wales in law made by the UK Government.
cy-gb	Roedd angen deddfwriaeth sylfaenol ar rai o'r newidiadau hyn ac fe'u cyflawnwyd drwy ofyn am ddarpariaethau i Gymru mewn cyfreithiau a wnaed gan Lywodraeth y DU.

en-gb	The Welsh Government recognises that, in the long-term, there may be an ambition for shorter cycles than the proposed three-yearly frequency.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod, yn yr hir dymor, y gall fod uchelgais ar gyfer cylchoedd byrrach na'r cylchoedd bob tair blynedd a gynigiwyd.

en-gb	Should this become practically achievable, working with the VOA, we may decide to set an alternative revaluation date or change the cycle frequency in the future.
cy-gb	Os bydd modd cyflawni hyn yn ymarferol, gan weithio gydag Asiantaeth y Swyddfa Brisio, mae'n bosibl y byddwn yn penderfynu pennu dyddiad ailbrisio amgen neu newid amlder cylchoedd yn y dyfodol.

en-gb	Opportunities to implement primary legislation specifically for Wales are more limited than opportunities to make subordinate legislation, such as regulations.
cy-gb	Mae cyfleoedd i weithredu deddfwriaeth sylfaenol sy'n benodol i Gymru yn fwy cyfyngedig na chyfleoedd i wneud is-ddeddfwriaeth, fel rheoliadau.

en-gb	This imposes a significant limitation on the ability of the Welsh Government to implement such decisions in the future, particularly where there is a need to respond rapidly to changing economic conditions or where decisions would result in divergence from revaluation cycles adopted elsewhere in the UK.
cy-gb	Mae hyn yn gosod cryn gyfyngiadau ar allu Llywodraeth Cymru i weithredu penderfyniadau o'r fath yn y dyfodol, yn enwedig pan fydd angen ymateb yn gyflym i amodau economaidd newidiol neu lle byddai penderfyniadau yn arwain at achos o wyro o'r cylchoedd ailbrisio sydd wedi'u mabwysiadu mewn rhannau eraill o'r DU.

en-gb	The Welsh Government also proposes to remove the need for primary legislation to set an alternative revaluation date or change the default cycle frequency in the future.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn cynnig dileu'r angen ar gyfer deddfwriaeth sylfaenol er mwyn pennu dyddiad ailbrisio amgen neu newid amlder cylchoedd diofyn yn y dyfodol.

en-gb	Instead, it is proposed that such changes are made possible through regulations, which would be scrutinised in the Senedd.
cy-gb	Yn hytrach, cynigir y dylai bod modd gwneud newidiadau o'r fath drwy reoliadau, y byddai'r Senedd yn craffu arnynt.

en-gb	This would provide the Welsh Government with greater practical flexibility to change revaluation dates specifically for Wales in future.
cy-gb	Byddai hyn yn rhoi hyblygrwydd ymarferol mwy i Lywodraeth Cymru newid dyddiadau ailbrisio yn benodol i Gymru yn y dyfodol.

en-gb	Antecedent valuation date
cy-gb	Dyddiad prisio rhagflaenol

en-gb	Completing a revaluation of all hereditaments is a resource intensive, complex and time-consuming task for the VOA.
cy-gb	Mae cwblhau ailbrisiad o'r holl hereditamentau yn dasg gymhleth a llafurus i Asiantaeth y Swyddfa Brisio ac mae angen adnoddau sylweddol.

en-gb	For this reason, and to ensure that ratepayers are taxed on a consistent basis, rateable values are based on valuation evidence at a given point in time, known as an Antecedent Valuation Date (AVD), prior to the revaluation being implemented.
cy-gb	Am y rheswm hwn, ac er mwyn sicrhau y caiff talwyr ardrethi eu trethu'n gyson, mae gwerthoedd ardrethol yn seiliedig ar dystiolaeth brisio ar adeg benodol mewn amser, sef y Dyddiad Prisio Rhagflaenol, cyn gweithredu'r ailbrisiad.

en-gb	The AVD has always been set at two years prior to the date of revaluation.
cy-gb	Mae'r Dyddiad Prisio Rhagflaenol bob amser wedi'i bennu ddwy flynedd cyn dyddiad yr ailbrisiad.

en-gb	For example, the 1 April 2023 revaluation will be based on values as at the AVD of 1 April 2021.
cy-gb	Er enghraifft, bydd ailbrisiad 1 Ebrill 2023 yn seiliedig ar werthoedd ar Ddyddiad Prisio Rhagflaenol 1 Ebrill 2021.

en-gb	An AVD helps to maintain consistency and fairness in the tax-base as valuations relate to a consistent date.
cy-gb	Mae Dyddiad Prisio Rhagflaenol yn helpu i sicrhau cysondeb a thegwch yn y sylfaen drethu gan fod prisiau yn gysylltiedig â dyddiad cyson.

en-gb	The gap between the AVD and the revaluation means that factors affecting valuations may change in the intervening time.
cy-gb	Mae'r bwlch rhwng y Dyddiad Prisio Rhagflaenol a'r ailbrisiad yn golygu y gall ffactorau sy'n effeithio ar brisiadau newid yn y cyfamser.

en-gb	This is unavoidable, as time is needed to value all hereditaments on a consistent basis.
cy-gb	Nid oes modd osgoi hyn, gan fod angen amser i brisio pob hereditament ar sail gyson.

en-gb	Continual adjustments during preparation for a revaluation are impractical, creating a barrier to timely, consistent and fair implementation.
cy-gb	Nid yw'n ymarferol gwneud addasiadau parhaus wrth baratoi ar gyfer ailbrisiad, gan y byddai hynny'n atal proses weithredu amserol, cyson a theg.

en-gb	However, we are working with the VOA to explore the potential for the gap between the AVD and the date of revaluation to be reduced in future.
cy-gb	Fodd bynnag, rydym yn gweithio gydag Asiantaeth y Swyddfa Brisio i ystyried y potensial ar gyfer lleihau'r bwlch rhwng y Dyddiad Prisio Rhagflaenol a dyddiad yr ailbrisiad yn y dyfodol.

en-gb	The relatively smaller size of the tax-base in Wales, compared with England, may help to enable this.
cy-gb	Gall maint cymharol lai y sylfaen drethu yng Nghymru, o gymharu â Lloegr, helpu i alluogi hyn.

en-gb	Both Scotland and Northern Ireland have committed to implementing a shorter gap between the AVD and revaluation.
cy-gb	Mae'r Alban a Gogledd Iwerddon wedi ymrwymo i weithredu bwlch byrrach rhwng y Dyddiad Prisio Rhagflaenol a'r ailbrisiad.

en-gb	It is intended that more frequent revaluations, and the measures required to achieve this, are embedded first, to inform further detailed consideration of shortening the AVD.
cy-gb	Y bwriad yw y caiff ailbrisiadau mwy rheolaidd, a'r mesurau sydd eu hangen i gyflawni hyn, eu rhoi ar waith yn gyntaf, er mwyn llywio ystyriaethau manwl pellach o gynigion i leihau'r cyfnod ers y Dyddiad Prisio Rhagflaenol.

en-gb	This would be a more fundamental change to the system to be considered in the longer-term and would be subject to further consultation.
cy-gb	Byddai hyn yn newid mwy sylfaenol i'r system i'w ystyried yn y tymor hwy a byddai angen cynnal gwaith ymgynghori pellach.

en-gb	The Welsh Government considers that improvements to the flow of information are required to ensure that the VOA can deliver more frequent revaluations and improve the accuracy of rating lists.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru o'r farn bod angen gwella'r llif gwybodaeth er mwyn sicrhau y gall Asiantaeth y Swyddfa Brisio gynnal ailbrisiadau mwy rheolaidd a gwella cywirdeb rhestrau ardrethu.

en-gb	Better information benefits ratepayers and local authorities by ensuring bills are accurate and improving fairness within the system.
cy-gb	Mae gwell gwybodaeth o fudd i dalwyr ardrethi ac awdurdodau lleol drwy sicrhau bod biliau yn gywir a gwella tegwch yn y system.

en-gb	Improvements may also reduce the volume of appeals.
cy-gb	Gall gwelliannau hefyd leihau nifer yr apeliadau.

en-gb	The most significant of the proposed changes is a new process for the timely and efficient provision of certain types of information, by ratepayers to the VOA, to ensure valuation evidence is continually kept up-to-date.
cy-gb	Y newid mwyaf arwyddocaol o blith y newidiadau arfaethedig yw proses newydd ar gyfer darparu mathau penodol o wybodaeth, gan dalwyr ardrethi i Asiantaeth y Swyddfa Brisio, mewn ffordd amserol ac effeithlon, er mwyn sicrhau bod tystiolaeth brisio yn gyfredol.

en-gb	The Welsh Government considers it necessary for the provision of information to be underpinned by a legal duty requiring ratepayers to supply certain types of information to the VOA.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru o'r farn bod angen i'r broses o ddarparu gwybodaeth gael ei hategu gan ddyletswydd gyfreithiol sy'n ei gwneud hi'n ofynnol i dalwyr ardrethi gyflenwi mathau penodol o wybodaeth i Asiantaeth y Swyddfa Brisio.

en-gb	The UK Government has recently consulted on an equivalent duty on ratepayers in England, to support comparable policy aims in relation to more frequent revaluations and the maintenance of accurate rating lists by the VOA.
cy-gb	Mae Llywodraeth y DU wedi cynnal ymgynghoriad yn ddiweddar ar ddyletswydd gyfatebol ar dalwyr ardrethi yn Lloegr, er mwyn cefnogi nodau polisi cymaradwy mewn perthynas ag ailbrisiadau mwy rheolaidd a chadw rhestrau ardrethu cywir gan Asiantaeth y Swyddfa Brisio.

en-gb	The duty would support the move to more frequent revaluations, which has been achievable in Scotland and Northern Ireland, enabling the VOA to deliver for ratepayers in Wales at the same time as they do so for England.
cy-gb	Byddai'r ddyletswydd yn cefnogi'r cynnig i symud i ailbrisiadau mwy rheolaidd, y llwyddwyd i'w gyflawni yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, gan alluogi Asiantaeth y Swyddfa Brisio i ddarparu ar gyfer talwyr ardrethi yng Nghymru ar yr un pryd ag y mae'n gwneud i Loegr.

en-gb	The rateable value of a hereditament represents an estimate of the rent it could have been let for.
cy-gb	Mae gwerth ardrethol hereditament yn cynrychioli amcangyfrif o'r rhent y gellid bod wedi'i godi ar ei gyfer.

en-gb	To determine rateable values the VOA, in most instances, considers rental evidence (typically rent and lease agreements where these are available) relating to the hereditament itself where available, plus from similar hereditaments nearby.
cy-gb	Er mwyn pennu gwerthoedd ardrethol, mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio, yn y rhan fwyaf o achosion, yn ystyried tystiolaeth rhentu (cytundebau rhentu a phrydlesu fel arfer lle maent ar gael) sy'n gysylltiedig â'r hereditament ei hun lle bo hynny ar gael, yn ogystal â thystiolaeth o hereditamentau tebyg gerllaw.

en-gb	To understand this rental evidence, the VOA also needs to know the physical features of those hereditaments, so that the rents can be adjusted to a common value per unit of comparison (eg per square metre) reflecting the individual features of each one.
cy-gb	Er mwyn deall y dystiolaeth rhentu hon, mae angen i Asiantaeth y Swyddfa Brisio hefyd fod yn ymwybodol o nodweddion ffisegol yr hereditamentau hynny, er mwyn gallu addasu'r rhenti i werth cyffredin fesul uned gymharu (e.e. fesul metr sgwâr) gan adlewyrchu nodweddion unigol pob un.

en-gb	This evidence is then used to value similar hereditaments where appropriate.
cy-gb	Wedyn caiff y dystiolaeth hon ei defnyddio i brisio hereditamentau tebyg lle y bo'n briodol.

en-gb	The VOA has a statutory obligation to compile and maintain NDR lists, and requires certain types of property, rental and accounts information to conduct valuations.
cy-gb	Mae rhwymedigaeth statudol ar Asiantaeth y Swyddfa Brisio i greu a chynnal rhestrau ardrethi annomestig, ac mae angen gwybodaeth arni ar fathau penodol o eiddo, rhenti a chyfrifon er mwyn cynnal prisiadau.

en-gb	Limited powers currently exist that enable an information notice to be served on ratepayers in an attempt to gain information.
cy-gb	Mae pwerau cyfyngedig yn bodoli ar hyn o bryd sy'n golygu y gellir rhoi hysbysiad gwybodaeth i dalwyr ardrethi er mwyn ceisio cael gwybodaeth.

en-gb	However, there is currently no mandated requirement for ratepayers to notify the VOA about changes to this information, even where it may change the rateable value of a hereditament.
cy-gb	Fodd bynnag, ar hyn o bryd, nid oes unrhyw ofyniad gorfodol i dalwyr ardrethi hysbysu Asiantaeth y Swyddfa Brisio am newidiadau i'r wybodaeth hon, hyd yn oed lle y gallai newid gwerth ardrethol hereditament.

en-gb	In practice, this can mean occupiers of similar properties not being taxed equitably and the correct amount of tax not being collected.
cy-gb	Yn ymarferol, gall hyn olygu na fydd deiliaid eiddo tebyg yn cael eu trethu'n gyfartal ac na chaiff y swm priodol o dreth ei gasglu.

en-gb	Many ratepayers already provide information, when asked to do so by the VOA, to ensure valuations are correct.
cy-gb	Mae llawer o dalwyr ardrethi eisoes yn darparu gwybodaeth, pan fydd Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn gofyn iddynt wneud hynny, er mwyn sicrhau bod prisiadau'n gywir.

en-gb	Introducing a new duty to provide information will improve fairness for ratepayers and the timeliness and completeness of information flows to the VOA, better enabling the compilation and maintenance of more accurate lists in a shortened cycle.
cy-gb	Bydd cyflwyno dyletswydd newydd i ddarparu gwybodaeth yn gwella tegwch i dalwyr ardrethi ac yn gwella amseroldeb a chyflawnder llifau gwybodaeth i Asiantaeth y Swyddfa Brisio, gan ei galluogi i greu a chynnal rhestrau cywirach fel rhan o gylch byrrach yn well.

en-gb	Improving the accuracy of rating lists will strengthen the system, ensuring that valuations are assessed using better and more timely evidence, and reducing the need for ratepayers to challenge valuations.
cy-gb	Bydd gwella cywirdeb rhestrau ardrethu yn atgyfnerthu'r system, gan sicrhau y caiff prisiadau eu hasesu gan ddefnyddio tystiolaeth well, fwy amserol, a chan leihau'r angen i dalwyr ardrethi herio prisiadau.

en-gb	It will also help ensure ratepayers pay the right tax at the right time.
cy-gb	Bydd hefyd yn helpu i sicrhau bod talwyr ardrethi yn talu'r dreth gywir ar yr adeg gywir.

en-gb	This proposal represents a shift in how ratepayers currently engage with the VOA, and it will need to be implemented in a way that is straightforward, fair and easy to comply with.
cy-gb	Mae'r cynnig hwn yn newid y ffordd y mae talwyr ardrethi yn ymgysylltu ag Asiantaeth y Swyddfa Brisio ar hyn o bryd, a bydd angen ei weithredu mewn ffordd sy'n syml, yn deg ac yn hawdd cydymffurfio â hi.

en-gb	The approach will need to accommodate the needs of ratepayers with large portfolios, and those who engage with the process using an agent, as well as individual customers with a single property who may have less experience of engaging with the VOA.
cy-gb	Bydd angen i'r dull gweithredu ystyried anghenion talwyr ardrethi â phortffolios mawr, a'r rheini sy'n ymgysylltu â'r broses gan ddefnyddio asiant, yn ogystal â chwsmeriaid unigol ag eiddo unigol nad oes o bosibl ganddynt gymaint o brofiad o ymgysylltu ag Asiantaeth y Swyddfa Brisio.

en-gb	The Welsh Government will work with the VOA and ratepayers to deliver the practical arrangements to support the duty, including an online service.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag Asiantaeth y Swyddfa Brisio a thalwyr ardrethi i roi'r trefniadau ymarferol ar waith i gefnogi'r ddyletswydd, gan gynnwys gwasanaeth ar-lein.

en-gb	We will not formally activate the duty until we are satisfied that ratepayers can reasonably be expected to comply with it through the service provided.
cy-gb	Ni fyddwn yn gweithredu'r ddyletswydd yn ffurfiol hyd nes y byddwn yn fodlon y gellir disgwyl yn rhesymol i dalwyr ardrethi gydymffurfio â hi drwy'r gwasanaeth a ddarperir.

en-gb	It is anticipated that the duty will be activated during the 2023 rating list.
cy-gb	Rhagwelir y caiff y ddyletswydd ei gweithredu yn ystod rhestr ardrethu 2023.

en-gb	Where ratepayers are unable to access an online service, it is intended that the ratepayer should be able to agree with the VOA an alternative method to provide the information.
cy-gb	Lle na fydd talwyr ardrethi yn gallu defnyddio gwasanaeth ar-lein, y bwriad yw y dylai'r talwr ardrethi allu cytuno ag Asiantaeth y Swyddfa Brisio ar ddull amgen o ddarparu'r wybodaeth.

en-gb	We intend to work with the VOA to ensure there are suitable measures in place to enable the duty to be complied with via alternative means.
cy-gb	Rydym yn bwriadu gweithio gydag Asiantaeth y Swyddfa Brisio i sicrhau bod mesurau addas ar waith i allu cydymffurfio â'r ddyletswydd drwy ddulliau amgen.

en-gb	General approach
cy-gb	Dull gweithredu cyffredinol

en-gb	The proposed duty to provide information will be based on ratepayer self-declaration.
cy-gb	Bydd y ddyletswydd arfaethedig i ddarparu gwybodaeth yn seiliedig ar hunanddatganiadau gan dalwyr ardrethi.

en-gb	This will mean changes are made closer to a notifiable event, reducing the need for backdating of bills and providing more certainty to ratepayers about the tax due.
cy-gb	Bydd hyn yn golygu y caiff newidiadau eu gwneud yn agosach at ddigwyddiad hysbysadwy, gan leihau'r angen i ôl-ddyddio biliau a rhoi mwy o sicrwydd i dalwyr ardrethi o ran y dreth sy'n ddyledus.

en-gb	The types of changes that would constitute a notifiable event are described in more detail later in this section.
cy-gb	Caiff y mathau o newidiadau a fyddai'n cyfateb i ddigwyddiad hysbysadwy eu disgrifio'n fanylach yn ddiweddarach yn yr adran hon.

en-gb	The duty will cover changes to occupier and hereditament characteristics, and provision of commercial, rent and lease information.
cy-gb	Bydd y ddyletswydd yn cynnwys newidiadau i nodweddion deiliaid a hereditamentau, a darparu gwybodaeth fasnachol, gwybodaeth am renti a phrydlesau.

en-gb	Ratepayers will be required to update the VOA each time circumstances change (eg when their rent changes, they start occupying a hereditament, or they alter the physical features of a hereditament).
cy-gb	Bydd yn ofynnol i dalwyr ardrethi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i Asiantaeth y Swyddfa Brisio bob tro y bydd amgylchiadau yn newid (e.e. pan fydd eu rhent yn newid, pan fyddant yn dod yn ddeiliad ar hereditament, neu pan fyddant yn newid noweddion ffisegol hereditament).

en-gb	As information will need to be provided close to the event, proposed to be within 60 calendar days, it is more likely to be readily available, reducing the need for ratepayers to go back through records to retrieve the information.
cy-gb	Gan y bydd angen darparu gwybodaeth yn agos at y digwyddiad, ac y cynigir y dylid gwneud hynny o fewn 60 diwrnod calendr, mae'n fwy tebygol y bydd ar gael yn hawdd, gan leihau'r angen i dalwyr ardrethi ailedrych drwy gofnodion i gael gafael ar y wybodaeth.

en-gb	It is recognised that the NDR tax-base is diverse.
cy-gb	Cydnabyddir bod sylfaen drethu ardrethi annomestig yn amrywiol.

en-gb	The information that the VOA requires from ratepayers to perform its valuation function varies by type, scale and use of hereditaments.
cy-gb	Mae'r wybodaeth sydd ei hangen ar Asiantaeth y Swyddfa Brisio gan dalwyr ardrethi er mwyn cyflawni ei swyddogaeth brisio yn amrywio yn ôl y math o hereditamentau, eu maint a'r defnydd a wneir ohonynt.

en-gb	This will be considered in determining the requirements of an online service which:
cy-gb	Caiff hyn ei ystyried wrth bennu gofynion gwasanaeth arlein:

en-gb	is straightforward and easy to use for all ratepayers, creating minimal additional burden;
cy-gb	sy'n syml ac yn hawdd i bob talwr ardrethi ei defnyddio, gan greu'r baich ychwanegol lleiaf posibl;

en-gb	is not punitive on those who may legitimately struggle with compliance, but encourages all ratepayers to comply;
cy-gb	nad yw'n cosbi'r rheini a all wynebu anawsterau dilys wrth gydymffurfio, ond sy'n annog pob talwr ardrethi i gydymffurfio;

en-gb	allows lenience for genuine errors, but focuses enforcement on those wilfully refusing to comply or knowingly providing false information; and
cy-gb	sy'n caniatáu trugaredd o ran gwallau go iawn, ond sy'n cymryd camau gorfodi yn erbyn y rheini sy'n mynd ati'n fwriadol i wrthod cydymffurfio neu sy'n darparu gwybodaeth ffug gan wybod eu bod yn gwneud hynny;

en-gb	is practicable and cost-effective for ratepayers and the VOA.
cy-gb	sy'n ymarferol ac yn gost-effeithiol i dalwyr ardrethi ac Asiantaeth y Swyddfa Brisio.

en-gb	There will be a single online destination for ratepayers and agents to access to comply with the new obligations, and ratepayers will be able to agree with the VOA another method to provide the information if needed.
cy-gb	Bydd un gyrchfan ar-lein unigol i dalwyr ardrethi ac asiantiaid ei defnyddio er mwyn cydymffurfio â'r rhwymedigaethau newydd, a bydd talwyr ardrethi yn gallu cytuno ag Asiantaeth y Swyddfa Brisio ar ddull arall ar gyfer darparu gwybodaeth os bydd angen.

en-gb	The online system will make compliance as straightforward as possible and will be well signposted by the Welsh Government, local authorities and other government websites used by businesses and other ratepayers.
cy-gb	Bydd y system ar-lein yn ei gwneud hi mor syml â phosibl i gydymffurfio a bydd gwefan Llywodraeth Cymru, gwefannau awdurdodau lleol a gwefannau eraill y llywodraeth a ddefnyddir gan fusnesau a thalwyr ardrethi eraill yn cyfeirio'n helaeth ati.

en-gb	All ratepayers will be able to sign up to the online service.
cy-gb	Gall pob talwr ardrethi gofrestru ar gyfer y gwasanaeth ar-lein.

en-gb	Ratepayers will be able to confirm the hereditaments for which they are liable for NDR, review and amend (if required) the factual information held by the VOA, and provide other information required under the duty.
cy-gb	Gall talwyr ardrethi gadarnhau'r hereditamentau y mae'n ofynnol iddynt dalu ardrethi annomestig ar eu cyfer, adolygu a diwygio (os bydd angen) y wybodaeth ffeithiol a ddelir gan Asiantaeth y Swyddfa Brisio, a ddarparu gwybodaeth arall sy'n ofynnol o dan y ddyletswydd.

en-gb	We will also consider how the online service can be optimised to accommodate the needs of businesses or agents with responsibility for multiple hereditaments.
cy-gb	Byddwn hefyd yn ystyried sut y gellir manteisio i'r eithaf ar y gwasanaeth ar-lein er mwyn diwallu anghenion busnesau neu asiantiaid sy'n gyfrifol am sawl hereditament.

en-gb	Ratepayers will be reminded, at the point of signing up for the online service, of their obligations under the proposed duty, relevant dates, and consequences of noncompliance.
cy-gb	Caiff talwyr ardrethi eu hatgoffa, pan fyddant yn cofrestru ar gyfer y gwasanaeth arlein, o'u rhwymedigaethau o dan y ddyletswydd arfaethedig, dyddiadau perthnasol, a chanlyniadau methu â chydymffurfio.

en-gb	The online service will partially replicate the system the VOA currently use for collecting information (‘Forms of Return’) and provide a route for ratepayers to provide other information required under the duty.
cy-gb	Bydd y gwasanaeth ar-lein i raddau yn dyblygu'r system y mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn ei defnyddio ar hyn o bryd i gasglu gwybodaeth ('Ffurflenni Dychwelyd Gwybodaeth') ac yn cynnig ffordd i dalwyr ardrethi ddarparu gwybodaeth arall sy'n ofynnol o dan y ddyletswydd.

en-gb	Once signed up, ratepayers will simply need to log back into the online service to undertake any actions required.
cy-gb	Ar ôl cofrestru, dim ond mewngofnodi i'r gwasanaeth ar-lein eto y bydd angen i dalwyr ardrethi ei wneud er mwyn cymryd unrhyw gamau gofynnol.

en-gb	The VOA routinely shares information on occupiers and hereditaments with local authorities, to support correct and timely NDR billing.
cy-gb	Mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn rhannu gwybodaeth am ddeiliaid a hereditamentau fel mater o drefn ag awdurdodau lleol er mwyn helpu i sicrhau biliau ardrethi annomestig cywir ac amserol.

en-gb	Local authorities are, therefore, anticipated to benefit from these arrangements and hold more accurate billing information as a consequence.
cy-gb	Felly, rhagwelir y bydd y trefniadau hyn o fudd i awdurdodau lleol ac y byddant yn meddu ar wybodaeth filio gywirach o ganlyniad.

en-gb	The duty to provide information
cy-gb	Y ddyletswydd i ddarparu gwybodaeth

en-gb	The Welsh Government proposes to introduce a legal duty on ratepayers to provide information relevant to the identification and valuation of a rateable hereditament, which is compatible with the varying circumstances of each hereditament and ratepayer.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cynnig cyflwyno dyletswydd gyfreithiol ar dalwyr ardrethi i ddarparu gwybodaeth sy'n berthnasol i'r broses o nodi a phrisio hereditament ardrethol, sy'n gydnaws ag amgylchiadau amrywiol pob hereditament a thalwr ardrethi.

en-gb	Adopting this approach means that ratepayers will be expected to take simple steps to find out what information they need to provide.
cy-gb	Mae mabwysiadu'r dull gweithredu hwn yn golygu y bydd disgwyl i dalwyr ardrethi gymryd camau syml i ddod o hyd i ba wybodaeth y mae angen iddynt ei darparu.

en-gb	Ratepayers will be required to access and sign up to the online service provided by the VOA and follow the instructions, in a similar way to online processes for other tax obligations.
cy-gb	Bydd yn ofynnol i dalwyr ardrethi ddefnyddio a chofrestru ar gyfer y gwasanaeth ar-lein a ddarperir gan Asiantaeth y Swyddfa Brisio a dilyn y cyfarwyddiadau, mewn ffordd debyg i'r prosesau ar-lein ar gyfer rhwymedigaethau treth eraill.

en-gb	The online service will support ratepayers to understand what specific information will be required and when.
cy-gb	Bydd y gwasanaeth ar-lein yn helpu talwyr ardrethi i ddeall pa wybodaeth benodol y bydd ei hangen a phryd.

en-gb	This approach will minimise the burden on ratepayers as much as possible by ensuring they only need provide information that is relevant to their hereditament and circumstances.
cy-gb	Bydd y dull gweithredu hwn yn lleihau'r baich ar dalwyr ardrethi cymaint â phosibl drwy sicrhau mai dim ond gwybodaeth sy'n berthnasol i'w hereditament a'u hamgylchiadau y mae angen iddynt ei darparu.

en-gb	The duty will apply to the ratepayer of a hereditament. This is either the person in rateable occupation of the hereditament, or the person entitled to possession if the property is unoccupied.
cy-gb	Bydd y ddyletswydd yn berthnasol i dalwr ardrethi hereditament, sef naill ai'r person â deiliadaeth ardrethol dros yr hereditament, neu'r person â hawliau meddiant os na fydd deiliad yn yr eiddo.

en-gb	This will ensure that a leaseholder who has vacated, but still retains the lease, will be captured by the duty, rather than the freeholder.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau mai'r lesddeiliad sydd wedi gadael yr eiddo, ond sy'n gyfrifol am y brydles o hyd, sy'n ddarostyngedig i'r ddyletswydd, yn hytrach na'r rhydd-ddeiliad.

en-gb	We are also considering how the duty may also apply to hereditaments which are not yet on a rating list, so that there is no information gap when a hereditament joins a rating list for the first time.
cy-gb	Rydym hefyd yn ystyried sut y gallai'r ddyletswydd fod yn berthnasol hefyd i hereditamentau nad ydynt wedi'u cynnwys ar y rhestr ardrethu eto, fel nad oes unrhyw fwlch gwybodaeth pan fydd hereditament yn ymuno â rhestr ardrethu am y tro cyntaf.

en-gb	Property which is not a hereditament is not intended to be captured by the duty.
cy-gb	Ni fwriedir i'r ddyletswydd fod yn berthnasol i eiddo nad yw'n hereditament.

en-gb	Also intended for exclusion from the duty are hereditaments which are wholly exempt from NDR and those which are wholly domestic.
cy-gb	Ni fwriedir i'r ddyletswydd fod yn berthnasol ychwaith i hereditamentau sy'n gwbl esempt rhag ardrethi annomestig na'r rheini sy'n gwbl ddomestig.

en-gb	Where occupation is partly domestic and partly non-domestic, the duty is intended to apply to the whole hereditament, to provide clarity about the distinction between the two parts.
cy-gb	Lle ceir deiliadaeth rhannol ddomestig a rhannol annomestig, bwriedir i'r ddyletswydd fod yn berthnasol i'r hereditament cyfan, er mwyn cynnig eglurder o ran y gwahaniaeth rhwng y ddwy ran.

en-gb	Ratepayers will not be expected to know specific details about the domestic element of the property, rather an overall view of the split of usage and detailed knowledge of the non-domestic elements.
cy-gb	Ni ddisgwylir i dalwyr ardrethi fod yn ymwybodol o fanylion penodol am elfen ddomestig yr eiddo, ond yn hytrach disgwylir iddynt feddu ar wybodaeth gyffredinol am y rhaniad defnydd a gwybodaeth fanwl am yr elfennau annomestig.

en-gb	The VOA will ensure that ratepayers are made aware of their obligations through a series of simple questions and steps, using the online portal.
cy-gb	Bydd Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn sicrhau bod talwyr ardrethi yn ymwybodol o'u rhwymedigaethau drwy gyfres o gwestiynau a chamau syml, gan ddefnyddio'r porth ar-lein.

en-gb	Only information that is relevant to the identification of ratepayers and valuation of hereditaments for NDR will need to be provided.
cy-gb	Dim ond gwybodaeth sy'n berthnasol i'r broses o nodi talwyr ardrethi a phrisio hereditamentau ar gyfer ardrethi annomestig y bydd angen ei darparu.

en-gb	This will minimise the burden on ratepayers and ensure that the purpose of providing information is intrinsically connected to the valuation function of the VOA.
cy-gb	Bydd hyn yn lleihau'r baich ar dalwyr ardrethi ac yn sicrhau bod cysylltiad annatod rhwng diben darparu gwybodaeth a swyddogaeth brisio Asiantaeth y Swyddfa Brisio.

en-gb	Further, ratepayers will only need to supply information that is within their possession or control.
cy-gb	At hynny, dim ond gwybodaeth sydd o fewn eu meddiant neu eu rheolaeth y bydd angen i dalwyr ardrethi ei darparu.

en-gb	Information will also only need to be supplied to the VOA if the ratepayer knows, or could reasonably be expected to know, that it would assist a valuation officer in carrying out their functions.
cy-gb	Yn ogystal, dim ond os bydd y talwr ardrethi yn gwybod, neu y gallai fod disgwyl yn rhesymol iddo wybod, y byddai'r wybodaeth honno yn helpu swyddog prisio i ymgymryd â'i swyddogaethau, y bydd angen darparu gwybodaeth.

en-gb	The types of information that will be covered by the duty are set out in more detail below.
cy-gb	Nodir y mathau o wybodaeth y bydd y ddyletswydd yn berthnasol iddynt yn fanylach isod.

en-gb	Information about the hereditament
cy-gb	Gwybodaeth am yr hereditament

en-gb	Ratepayers will need to notify the VOA of any changes to information about the hereditament that the VOA would need to identify it or assess its rateable value.
cy-gb	Bydd angen i dalwyr ardrethi hysbysu Asiantaeth y Swyddfa Brisio am unrhyw newidiadau i wybodaeth am yr hereditament y byddai ei hangen ar Asiantaeth y Swyddfa Brisio i'w nodi neu i asesu ei werth ardrethol.

en-gb	The information required is likely to include details about the ratepayer (such as name and contact details), what hereditament they have occupied and how it is being used.
cy-gb	Mae'r wybodaeth ofynnol yn debygol o gynnwys manylion am y talwr ardrethi (fel enw a manylion cyswllt), pa hereditament y mae wedi'i feddiannu a sut mae'n cael ei ddefnyddio.

en-gb	For unoccupied hereditaments, the VOA may need more information about it, its intended use and how it is expected to be occupied.
cy-gb	Ar gyfer hereditamentau heb ddeiliaid, mae'n bosibl y bydd angen rhagor o wybodaeth ar Asiantaeth y Swyddfa Brisio am yr hereditament ei hun, y defnydd bwriadedig ohono a sut y disgwylir iddo gael ei feddiannu.

en-gb	Ratepayers would also need to inform the VOA if certain physical changes are made to the hereditament as well, for example, after an extension has been built.
cy-gb	Byddai angen hefyd i dalwyr ardrethi roi gwybod i Asiantaeth y Swyddfa Brisio os gwneir rhai newidiadau ffisegol penodol i'r hereditament hefyd, er enghraifft, ar ôl adeiladu estyniad.

en-gb	What is needed to identify a hereditament or ratepayer will vary between hereditaments.
cy-gb	Bydd yr hyn sydd ei angen i nodi hereditament neu dalwr ardrethi yn amrywio rhwng hereditamentau.

en-gb	For example, the VOA is likely to require quite detailed information about the arrangements at a shared office site, before it can identify the individual units to be assessed.
cy-gb	Er enghraifft, mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn debygol o ofyn am wybodaeth gymharol fanwl am y trefniadau mewn swyddfa a rennir, cyn y gall nodi'r unedau unigol i'w hasesu.

en-gb	The VOA may also need detailed information about the nature of the use of a concession at a shopping centre or airport and its licence conditions.
cy-gb	Mae'n bosibl hefyd y bydd angen gwybodaeth fanwl ar Asiantaeth y Swyddfa Brisio am natur y defnydd a wneir o gonsesiwn mewn canolfan siopa neu faes awyr ac amodau ei drwydded.

en-gb	Comparatively little information may be needed from the new occupier of a standard industrial unit.
cy-gb	Mae'n bosibl mai swm cymharol fach o wybodaeth fydd ei hangen gan ddeiliad newydd uned ddiwydiannol safonol.

en-gb	The information required to assess a hereditament’s rateable value will also vary.
cy-gb	Bydd y wybodaeth sydd ei hangen i asesu gwerth ardrethol hereditament hefyd yn amrywio.

en-gb	For example, very specific information is needed for a telecommunication mast or advertising rights.
cy-gb	Er enghraifft, mae angen gwybodaeth benodol iawn ar gyfer mast telathrebu neu hawliau hysbysebu.

en-gb	The VOA would need to know the areas of an office, but might need different information about a pub or petrol station.
cy-gb	Byddai angen i Asiantaeth y Swyddfa Brisio wybod am ardaloedd swyddfa, ond gallai fod angen gwybodaeth wahanol arni am dafarn neu orsaf betrol.

en-gb	The VOA may also need to know how different parts of the hereditament were being used, as this may affect the valuation.
cy-gb	Gall fod angen i Asiantaeth y Swyddfa Brisio hefyd wybod sut roedd gwahanol rannau'r hereditament yn cael eu defnyddio, gan y gall hyn effeithio ar y prisiad.

en-gb	The proposed duty will only apply to relevant information about the part of a hereditament which has changed.
cy-gb	Dim ond i wybodaeth berthnasol am y rhan o'r hereditament sydd wedi newid y bydd y ddyletswydd arfaethedig yn berthnasol iddi.

en-gb	For example, it would only apply to the altered part of a recently extended property, but for a new property it would apply to all of its relevant details.
cy-gb	Er enghraifft, dim ond i'r rhan a newidiwyd o eiddo sydd wedi cael ei ymestyn yn ddiweddar y byddai'n berthnasol, ond ar gyfer eiddo newydd, byddai'n berthnasol i'r holl fanylion perthnasol am yr eiddo hwnnw.

en-gb	Over time, this requirement is intended to provide a more complete picture to the VOA of relevant information on all hereditaments to inform accurate valuations.
cy-gb	Dros amser, bwriedir i'r gofyniad hwn ddarparu darlun mwy cyflawn i Asiantaeth y Swyddfa Brisio am wybodaeth berthnasol am bob hereditament er mwyn llywio prisiadau cywir.

en-gb	Information about the tenancy and use of the hereditament
cy-gb	Gwybodaeth am y denantiaeth a'r defnydd o'r hereditament

en-gb	Ratepayers will need to notify the VOA of changes to relevant information about any lease, licence or other agreement concerning the use of the hereditament.
cy-gb	Bydd angen i dalwyr ardrethi roi gwybod i Asiantaeth y Swyddfa Brisio am newidiadau i wybodaeth berthnasol am unrhyw brydles, trwydded neu gytundeb arall sy'n gysylltiedig â defnyddio'r hereditament.

en-gb	The nature of information required overall will be the same as what is requested in the VOA’s current process for collecting information (‘Forms of Return’).
cy-gb	Bydd natur y wybodaeth gyffredinol sydd ei hangen yr un peth â'r wybodaeth y gofynnir amdani fel rhan o broses casglu gwybodaeth bresennol Asiantaeth y Swyddfa Brisio (‘Ffurflenni Dychwelyd Gwybodaeth').

en-gb	The ratepayer will be able to identify and update the relevant information specific to their hereditament by accessing the online service.
cy-gb	Bydd y talwr ardrethi yn gallu nodi a diweddaru'r wybodaeth berthnasol sy'n benodol i'w hereditament drwy ddefnyddio'r gwasanaeth ar-lein.

en-gb	This information enables the VOA to undertake an accurate valuation of the hereditament, but also to assess the valuation of similar hereditaments in the local area.
cy-gb	Mae'r wybodaeth hon yn galluogi Asiantaeth y Swyddfa Brisio i gynnal prisiad cywir o'r hereditament, ond hefyd i asesu prisiadau hereditamentau tebyg yn yr ardal leol.

en-gb	Trade, accounts and costs information
cy-gb	Gwybodaeth fasnach, cyfrifon a chostau

en-gb	A small number of ratepayers, occupying certain specialised types of hereditament, may need to provide information about their trade, accounts and costs (where it is relevant to their rateable value).
cy-gb	Gall fod angen i nifer bach o dalwyr ardrethi, sy'n meddiannu rhai mathau arbenigol o hereditament, ddarparu gwybodaeth am eu masnach, eu cyfrifon a'u costau (lle y bo'n berthnasol i'w gwerth ardrethol).

en-gb	This obligation may apply, for example, to utility networks, pubs, and petrol filling stations.
cy-gb	Gall y rhwymedigaeth hon fod yn berthnasol, er enghraifft, i rwydweithiau cyfleustodau, tafarnau, a gorsafoedd petrol.

en-gb	It will not apply to most ratepayers occupying shops, offices, and factories.
cy-gb	Ni fydd yn berthnasol i'r rhan fwyaf o dalwyr ardrethi sy'n meddiannu siopau, swyddfeydd, a ffatrïoedd.

en-gb	The type of information which the VOA will need is already provided through the Forms of Return.
cy-gb	Mae'r math o wybodaeth y bydd ei hangen ar Asiantaeth y Swyddfa Brisio eisoes wedi'i darparu drwy'r Ffurflenni Dychwelyd Gwybodaeth.

en-gb	These ratepayers are already familiar with the provision of the information.
cy-gb	Mae'r talwyr ardrethi hyn eisoes yn gyfarwydd â darparu'r wybodaeth.

en-gb	Unlike the other parts of the duty, this aspect will not be triggered by a change in relevant information, but will have to be provided annually for a 12-month period.
cy-gb	Yn wahanol i rannau eraill o'r ddyletswydd, ni chaiff yr agwedd hon ei sbarduno gan newid yn y wybodaeth berthnasol, ond bydd yn rhaid ei darparu bob blwyddyn am gyfnod o 12 mis.

en-gb	Ratepayers will be able to provide this information when completing their annual confirmation (see below).
cy-gb	Bydd talwyr ardrethi yn gallu darparu'r wybodaeth hon wrth gwblhau eu cadarnhad blynyddol (gweler isod).

en-gb	Annual confirmation
cy-gb	Cadarnhad blynyddol

en-gb	Ratepayers will be required to access the online service annually (or in another manner as agreed with the VOA), to confirm that they have provided any information required of them, or that they were not required to provide any notifiable information, and that the data held for their hereditament remains correct.
cy-gb	Bydd angen i dalwyr ardrethi ddefnyddio'r gwasanaeth ar-lein (neu ddull arall y cytunir arno ag Asiantaeth y Swyddfa Brisio) bob blwyddyn er mwyn cadarnhau eu bod wedi darparu unrhyw wybodaeth sydd ei hangen ganddynt, neu nad oedd yn ofynnol iddynt ddarparu unrhyw wybodaeth hysbysadwy, a bod y dyddiad a ddelir ar gyfer eu hereditament yn gywir o hyd.

en-gb	This will give ratepayers who have failed to notify the VOA of changes during the year an opportunity to correct their information.
cy-gb	Bydd hyn yn rhoi cyfle i dalwyr ardrethi sydd wedi methu â hysbysu Asiantaeth y Swyddfa Brisio am newidiadau yn ystod y flwyddyn gywiro eu gwybodaeth.

en-gb	For most ratepayers in most years, where there have been no notifiable changes, this process should only take a few minutes.
cy-gb	I'r rhan fwyaf o dalwyr ardrethi yn y rhan fwyaf o flynyddoedd, lle na fu unrhyw newidiadau hysbysadwy, dim ond ychydig funudau y dylai'r broses hon ei gymryd.

en-gb	The deadline for completing the annual confirmation is proposed to be 60 calendar days after 30 April each year.
cy-gb	Y dyddiad cau ar gyfer cwblhau'r cadarnhad blynyddol a gynigir yw 60 diwrnod calendr ar ôl 30 Ebrill bob blwyddyn.

en-gb	The Welsh Government recently launched aconsultationon changes to implement a ‘check, challenge, appeal’ system for Wales, from 1 April 2023.
cy-gb	Yn ddiweddar, lansiodd Llywodraeth Cymru ymgynghoriadar newidiadau i weithredu system ‘gwirio, herio, apelio’ i Gymru, o 1 Ebrill 2023.

en-gb	Once the proposed duty and annual confirmation process is embedded, this will replace the need for a ‘check’ to be completed before a ratepayer is able to ‘challenge’ the rateable value of their hereditament.
cy-gb	Pan gaiff y ddyletswydd arfaethedig a'r broses ar gyfer y cadarnhad blynyddol eu rhoi ar waith, byddant yn disodli'r angen i ‘wirio’ cyn y gall talwr ardrethi ‘herio’ gwerth ardrethol ei hereditament.

en-gb	Instead, a ratepayer will only be able to make a ‘challenge’ after they have completed their annual confirmation.
cy-gb	Yn hytrach, dim ond ar ôl cwblhau ei gadarnhad blynyddol y bydd talwr ardrethi yn gallu ‘herio’.

en-gb	Compliance regime for provision of information
cy-gb	Cyfundrefn gydymffurfio ar gyfer darparu gwybodaeth

en-gb	The duty to provide information will be supported by a proportionate compliance regime, to help ensure ratepayers meet their obligations.
cy-gb	Caiff y ddyletswydd i ddarparu gwybodaeth ei hategu gan gyfundrefn gydymffurfio gymesur, er mwyn helpu i sicrhau bod talwyr ardrethi yn cyflawni eu rhwymedigaethau.

en-gb	It is anticipated that the majority of ratepayers will make every effort to comply, to ensure they pay the correct tax based on accurate valuations, and the online service provided by the VOA will make this as straightforward as possible for all ratepayers.
cy-gb	Rhagwelir y bydd y rhan fwyaf o dalwyr ardrethi yn gwneud pob ymdrech i gydymffurfio, er mwyn sicrhau eu bod yn talu'r dreth gywir yn seiliedig ar brisiadau cywir, a bydd y gwasanaeth ar-lein a ddarperir gan Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn sicrhau bod y broses hon mor syml â phosibl i bob talwr ardrethi.

en-gb	To tackle non-compliance, the Welsh Government proposes to enable the VOA to issue civil penalties for failure to provide the required information, when other measures to encourage compliance are ineffective.
cy-gb	Er mwyn mynd i'r afael ag achosion o ddiffyg cydymffurfio, mae Llywodraeth Cymru yn cynnig y dylid galluogi Asiantaeth y Swyddfa Brisio i gyhoeddi cosbau sifil am fethu â darparu'r wybodaeth ofynnol, pan na fydd mesurau eraill i annog cydymffurfiaeth yn effeithiol.

en-gb	The penalty regime is intended to provide scope for lenience, where appropriate, while offering a deterrent to those who deliberately do not comply.
cy-gb	Bwriedir i'r gyfundrefn gosbau gynnig rhywfaint o gyfle i ddangos trugaredd, lle y bo'n briodol, ond gan weithredu hefyd fel atalydd i'r rheini nad ydynt yn cydymffurfio'n fwriadol.

en-gb	This will align the NDR valuation procedure more closely with the operation of other taxes, which are subject to similar compliance regimes.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod y weithdrefn brisio ar gyfer ardrethi annomestig yn fwy cydnaws â'r broses o weithredu trethi eraill, sy'n ddarostyngedig i gyfundrefnau cydymffurfio tebyg.

en-gb	It is likely that the compliance regime will not be commenced at the same time as the duty to provide information is commenced.
cy-gb	Mae'n debygol na chaiff y gyfundrefn gydymffurfio ei dechrau ar yr un pryd â'r ddyletswydd i ddarparu gwybodaeth.

en-gb	Working with the VOA and ratepayers, we will ensure that ratepayers can reasonably be expected to understand and comply with their duties to provide information, before the associated compliance regime is initiated.
cy-gb	Gan weithio gydag Asiantaeth y Swyddfa Brisio a thalwyr ardrethi, byddwn yn sicrhau y gellir disgwyl yn rhesymol i dalwyr ardrethi ddeall a chydymffurfio â'u dyletswyddau i ddarparu gwybodaeth, cyn dechrau'r gyfundrefn gydymffurfio gysylltiedig.

en-gb	The duty to provide information may commence during the 2023 rating list, but it is unlikely that the penalty regime will be commenced before the following rating list, expected to be compiled on 1 April 2026.
cy-gb	Mae'n bosibl y bydd y ddyletswydd i ddarparu gwybodaeth yn dechrau yn ystod rhestr ardrethu 2023, ond nid yw'n debygol y caiff y gyfundrefn gosbau ei dechrau cyn y rhestr ardrethu ganlynol, y disgwylir iddi gael ei chreu ar 1 Ebrill 2026.

en-gb	The proposed parameters for the operation of the compliance regime are set out below.
cy-gb	Nodir y paramedrau arfaethedig ar gyfer gweithdredu'r gyfundrefn gydymffurfio isod.

en-gb	Deadlines for return of information
cy-gb	Dyddiadau cau ar gyfer dychwelyd gwybodaeth

en-gb	Where an obligation has been triggered under the duty (eg where there has been a change to the property), ratepayers will be required to log in to the VOA’s online service to provide their information, within 60 calendar days.
cy-gb	Lle y bydd rhwymedigaeth wedi'i sbarduno o dan y ddyletswydd (e.e. lle y bu newid i eiddo), bydd angen i dalwyr ardrethi fewngofnodi i wasanaeth ar-lein Asiantaeth y Swyddfa Brisio i ddarparu eu gwybodaeth, o fewn 60 diwrnod calendr.

en-gb	For rental information, the requirement to provide information will be triggered when a formal agreement (or amended agreement) becomes legally binding.
cy-gb	Ar gyfer gwybodaeth rhentu, caiff y gofyniad i ddarparu gwybodaeth ei sbarduno pan fydd cytundeb ffurfiol (neu gytundeb diwygiedig) yn dod yn gyfreithiol rwymol.

en-gb	In the case of an informal agreement, it will be the date the rent (or any subsequent amended rent) is payable.
cy-gb	Yn achos cytundeb anffurfiol, y dyddiad y bydd y rhent (neu unrhyw rent diwygiedig dilynol) yn daladwy fydd hynny.

en-gb	Examples include:
cy-gb	Ymhlith yr enghreifftiau mae'r canlynol:

en-gb	signing a new lease;
cy-gb	llofnodi prydles newydd;

en-gb	signing a formal tenancy agreement, including sub-lets;
cy-gb	llofnodi cytundeb tenantiaeth ffurfiol, gan gynnwys eiddo wedi'i is-osod;

en-gb	the date rent is first paid under an informal tenancy agreement, including sub-lets;
cy-gb	y dyddiad y caiff rhent ei dalu gyntaf o dan gytundeb tenantiaeth anffurfiol, gan gynnwys eiddo wedi'i is-osod;

en-gb	if details of an informal tenancy are changed with the signing of a formal agreement;
cy-gb	os caiff manylion tenantiaeth anffurfiol eu newid drwy lofnodi cytundeb ffurfiol;

en-gb	signing a rent review memorandum;
cy-gb	llofnodi memorandwm adolygu rhent;

en-gb	signing a lease renewal agreement;
cy-gb	llofnodi cytundeb adnewyddu prydles;

en-gb	a change in rent; and
cy-gb	newid mewn rhent;

en-gb	a change or addition to a tenancy agreement.
cy-gb	newid neu ychwanegu at gytundeb tenantiaeth.