en-gb	Gypsies and Travellers on unauthorised encampments or developments may be identified via the Caravan Count or through monitoring undertaken by the Local Authority, or by court proceedings relating to possession.
cy-gb	Gellir adnabod Sipsiwn a Theithwyr sydd mewn gwersylloedd neu ddatblygiadau diawdurdod drwy’r Cyfrifiad Carafannau neu drwy fonitro gan yr Awdurdod Lleol, neu drwy achosion llys sy’n ymwneud â meddiant.

en-gb	Those on unauthorised encampments may be well known to the Local Authority, as regular and perhaps tolerated visitors, or may be less well known and less easy to identify.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd y rheini sydd mewn gwersylloedd diawdurdod yn adnabyddus i’r Awdurdod Lleol fel ymwelwyr rheolaidd sydd efallai’n cael eu goddef, neu gallent fod yn llai adnabyddus ac yn fwy anodd eu hadnabod.

en-gb	It will be especially important to explain to these occupiers the GTAA survey seeks to understand the need for both residential and transit pitches.
cy-gb	Bydd yn bwysig iawn egluro i’r meddianwyr hyn fod arolwg y GTAA yn ceisio deall yr angen am leiniau preswyl a lleiniau tramwy.

en-gb	Even where occupiers of unauthorised encampments have declined to participate in the survey, their reason for the encampment should have already been recorded through the unauthorised encampment log component of the Caravan Count and can be included in the GTAA through the analysis of existing data sources.
cy-gb	Hyd yn oed os bydd meddianwyr gwersylloedd diawdurdod wedi gwrthod cymryd rhan yn yr arolwg, dylid bod wedi cofnodi’r rheswm dros sefydlu’r gwersyll eisoes yn y log o wersylloedd diawdurdod yn y Cyfrifiad Carafannau a gellir ei gynnwys yn y GTAA drwy ddadansoddi’r ffynonellau data sydd ar gael.

en-gb	Achieving responses from occupiers of unauthorised developments is likely to be very difficult.
cy-gb	Mae’n debygol o fod yn anodd iawn cael ymatebion gan feddianwyr datblygiadau diawdurdod.

en-gb	This is because occupiers may suspect information is being collected to take enforcement action against the development, rather than to genuinely understand needs.
cy-gb	Y rheswm am hyn yw y gallai meddianwyr amau bod gwybodaeth yn cael ei chasglu er mwyn cymryd camau gorfodi yn erbyn y datblygiad, yn hytrach nag i ddeall anghenion.

en-gb	In order to help address this issue, it would be beneficial for Local Authorities to provide clear reassurance of their intentions and to stress this is not the purpose of the survey.
cy-gb	Er mwyn delio â’r anhawster hwn, bydd o fantais i’r Awdurdod Lleol roi cadarnhad clir o’i fwriad a phwysleisio nad hynny yw pwrpas yr arolwg.

en-gb	In many instances, the use of intermediaries trusted by the community for these interviews may work more effectively.
cy-gb	Mewn llawer o achosion, bydd yn fwy effeithiol penodi canolwyr y mae’r gymuned yn ymddiried ynddynt i gynnal y cyfweliadau hyn.

en-gb	Gypsy and Traveller members of the steering group are likely to know where unauthorised development exist within the area and may have some useful suggestions for how to engage these households.
cy-gb	Mae Sipsiwn a Theithwyr sy’n aelodau o’r grwˆ p llywio’n debygol o wybod ble mae datblygiadau diawdurdod yn yr ardal a gallent gynnig awgrymiadau buddiol ynghylch sut i ymgysylltu â’r aelwydydd hyn.

en-gb	Researchers should maintain a log of appointments and interviews with community members to ensure they can demonstrate consultation has been extensive.
cy-gb	Rhaid i ymchwilwyr gadw log o apwyntiadau a chyfweliadau ag aelodau o gymunedau er mwyn gallu dangos bod ymgynghori eang wedi digwydd.

en-gb	Where community members decline to participate in the survey, researchers should record this and the reasons for non-participation (if given).
cy-gb	Os bydd aelodau o gymunedau’n gwrthod cymryd rhan yn yr arolwg, dylai ymchwilwyr gofnodi hyn a’r rhesymau dros beidio â chymryd rhan (os rhoddwyd y rhain).

en-gb	Researchers should attempt to engage with households on three occasions if they have been unsuccessful previously.
cy-gb	Dylai ymchwilwyr geisio dod i gysylltiad ag aelwydydd ar dri achlysur os nad ydynt wedi llwyddo o’r blaen.

en-gb	They should record the date and time of these attempts on the interview log and the approach taken to try to engage the household (e.g. advance notice of appointment, unannounced visit, introduced by trusted intermediary etc).
cy-gb	Dylent gofnodi dyddiad ac amser yr ymdrechion hyn yn y log cyfweliadau a’r dull o geisio ymgysylltu â’r aelwyd (e.e. ei hysbysu ymlaen llaw am yr apwyntiad, ymweliad dirybudd, cael eu cyflwyno gan ganolwr y mae’r aelwyd yn ymddiried ynddo etc).

en-gb	The interview log is at Annex 3.
cy-gb	Mae’r log cyfweliadau yn Atodiad 3.

en-gb	Local Authorities may decide to amend the interview log template for use in their area.
cy-gb	Caiff Awdurdodau Lleol benderfynu addasu templed y log cyfweliadau i’w ddefnyddio yn eu hardal.

en-gb	However, any personally identifiable data should be removed from the version which is submitted to the Welsh Government.
cy-gb	Fodd bynnag, dylid tynnu unrhyw ddata y gellir eu cysylltu â pherson penodol o’r fersiwn a gaiff ei chyflwyno i Lywodraeth Cymru.

en-gb	Local Authorities or appointed researchers should always seek to engage as many households as possible in the specialist survey.
cy-gb	Mae’n bwysig bob amser fod Awdurdodau Lleol neu’r ymchwilwyr a benodir yn ceisio cynnwys cynifer o aelwydydd â phosibl yn yr arolwg arbenigol.

en-gb	This would mean one person from each known Gypsy and Traveller household has been interviewed or has actively declined to participate in the GTAA survey.
cy-gb	Byddai hyn yn golygu bod un person o bob aelwyd o Sipsiwn a Theithwyr sy’n hysbys wedi cael ei gyf-weld neu wedi gwrthod cymryd rhan yn arolwg y GTAA.

en-gb	However, it is recognised achieving participation from all households is unlikely to occur.
cy-gb	Fodd bynnag, rydym yn derbyn ei bod yn annhebygol y bydd pob aelwyd yn cael ei chynnwys.

en-gb	It is important Local Authorities are able to demonstrate they have followed the ‘engagement checklist’ below to ensure they have reached as many households as possible through the GTAA process.
cy-gb	Rhaid i Awdurdodau Lleol allu dangos eu bod wedi dilyn y ‘rhestr wirio ymgysylltu’ isod i sicrhau eu bod wedi cyrraedd cynifer o aelwydydd â phosibl drwy broses y GTAA.

en-gb	In addition, the interview log (Annex 3) should be completed to show where attempts to engage known households have failed.
cy-gb	Yn ogystal â hyn, dylid llenwi’r log cyfweliadau (Atodiad 3) i ddangos lle mae ymdrechion i gynnwys aelwydydd hysbys wedi methu.

en-gb	Welsh Ministers will check compliance with the checklist when assessing whether to approve the submitted GTAA.
cy-gb	Bydd Gweinidogion Cymru yn gwirio am gydymffurfiaeth â’r rhestr wirio wrth asesu’r GTAA a gyflwynwyd ar gyfer ei gymeradwyo.

en-gb	Where it has not been possible to include elements of the checklist, this should be explained when the GTAA is submitted to the Welsh Government.
cy-gb	Os nad oedd yn bosibl cynnwys elfennau o’r rhestr wirio, dylid egluro hyn pan gaiff y GTAA ei gyflwyno i Lywodraeth Cymru.

en-gb	Table 2 – Engagement Checklist
cy-gb	Tabl 2 – Rhestr Wirio Ymgysylltu

en-gb	Visit every Gypsy and Traveller household identified through the data analysis process up to 3 times, if necessary.
cy-gb	Ymweld â phob aelwyd o Sipsiwn neu Deithwyr a bennwyd drwy’r broses dadansoddi data hyd at 3 gwaith, os bydd angen.

en-gb	Publish details of the GTAA process, including contact details to allow community members to request an interview, on the Local Authority website, Travellers’ Times website and World’s Fair publication.
cy-gb	Cyhoeddi manylion proses y GTAA, gan gynnwys manylion cyswllt fel y gall aelodau o’r gymuned ofyn am gyfweliad, ar wefan yr Awdurdod Lleol, ar wefan Travellers’ Times ac yn y cyhoeddiad World’s Fair.

en-gb	Consult relevant community support organisations, such as those in Annex 1.
cy-gb	Ymgynghori â sefydliadau cymorth cymunedol perthnasol, fel y rheini yn Atodiad 1.

en-gb	Develop a Local Authority waiting list for both pitches and housing, which is accessible and communicated to community members.
cy-gb	Datblygu rhestr aros Awdurdod Lleol ar gyfer lleiniau a thai a fydd yn agored i aelodau o’r gymuned ac y byddant yn cael eu hysbysu amdani.

en-gb	Endeavour to include Gypsies and Travellers on the GTAA project steering group.
cy-gb	Ceisio cynnwys Sipsiwn a Theithwyr yng ngrwˆ p llywio prosiect y GTAA.

en-gb	Ensure contact details provided to the Local Authority by community members through the survey process are followed up and needs assessed.
cy-gb	Sicrhau bod manylion cyswllt sy’n cael eu darparu i’r Awdurdod Lleol gan aelodau o’r gymuned drwy broses yr arolwg yn cael eu dilyn a bod anghenion yn cael eu hasesu.

en-gb	Consider holding on-site (or nearby) GTAA information events to explain why community members should participate and encourage site residents to bring others who may not be known to the Local Authority.
cy-gb	Ystyried cynnal digwyddiadau hysbysrwydd ar y GTAA ar safleoedd (neu gerllaw) i egluro pam y dylai aelodau o’r gymuned gymryd rhan a chymell preswylwyr ar safleoedd i ddod â phobl eraill gyda nhw na fydd yr Awdurdod Lleol yn gwybod amdanynt o bosibl.

en-gb	Difficulties in accessing the community
cy-gb	Anawsterau wrth gynnwys y gymuned

en-gb	Even where the local Gypsy and Traveller community has been identified, approaching the community to undertake a specialist accommodation assessment survey may not be straightforward.
cy-gb	Hyd yn oed os yw’r gymuned leol o Sipsiwn a Theithwyr wedi’i phennu, mae’n bosibl y bydd anawsterau’n codi wrth gysylltu â’r gymuned er mwyn cynnal arolwg arbenigol i asesu anghenion llety.

en-gb	There may be a reluctance to provide information, or a suspicion regarding the purposes to which the information will be put.
cy-gb	Efallai y bydd amharodrwydd i ddarparu gwybodaeth, neu amheuon ynghylch yr amcan o gasglu gwybodaeth.

en-gb	Some Gypsies and Travellers may be unwilling to co-operate.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd rhai Sipsiwn a Theithwyr yn amharod i gydweithredu.

en-gb	Officers or support organisations who have the trust of the community, along with Gypsy and Traveller representatives, can play an important role in preparing the ground, explaining the purpose of the survey and introducing researchers.
cy-gb	Mae swyddogion a sefydliadau cymorth y mae’r gymuned yn ymddiried ynddynt, ynghyd â chynrychiolwyr Sipsiwn a Theithwyr, yn gallu chwarae rhan bwysig drwy fraenaru’r tir, gan egluro pwrpas yr arolwg a chyflwyno ymchwilwyr.

en-gb	Community members could also play a part in mapping the community within the Local Authority or partnership area.
cy-gb	Byddai aelodau o’r gymuned yn gallu cyfrannu hefyd drwy fapio’r gymuned yn ardal yr Awdurdod Lleol neu’r bartneriaeth.

en-gb	Local Authorities should consider holding community involvement events to ensure the purpose and nature of the accommodation assessment is well understood and publicised.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol ystyried cynnal digwyddiadau i gynnwys y gymuned er mwyn sicrhau ei bod cael gwybod am yr asesiad llety ac yn deall ei natur a’i bwrpas.

en-gb	These events should be held in locations which are accessible for the majority of local community members to attend.
cy-gb	Dylid cynnal y digwyddiadau hyn mewn mannau lle y bydd y rhan fwyaf o aelodau’r gymuned leol yn gallu bod yn bresennol.

en-gb	This may involve the use of any community facilities on authorised sites or nearby community facilities which are used by these communities.
cy-gb	Gallai hyn olygu defnyddio cyfleusterau cymunedol sydd ar safleoedd awdurdodedig neu gyfleusterau cymunedol cyfagos sy’n cael eu defnyddio gan y cymunedau hyn.

en-gb	Community members should be encouraged to bring along relatives or friends living off site who would be interested in obtaining an authorised pitch.
cy-gb	Bydd yn bwysig annog aelodau o’r gymuned i ddod â ffrindiau neu berthnasau sy’n byw y tu allan i’r safle a fyddai’n hoffi cael llain ar safle awdurdodedig.

en-gb	In Local Authorities without an authorised site or small Gypsy and Traveller population, community involvement days may not be practical.
cy-gb	Os nad oes safle awdurdodedig o fewn ardal yr Awdurdod Lleol neu os yw’r boblogaeth o Sipsiwn a Theithwyr yn fach, mae’n bosibl na fydd yn ymarferol cynnal digwyddiadau i gynnwys y gymuned.

en-gb	Local Authorities should also promote participation in the study through community support organisation websites, social media channels and well-known community publications, such as Travellers’ Times and World’s Fair (Travelling Showpeople only).
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol gymell Sipsiwn a Theithwyr i gymryd rhan yn yr astudiaeth hefyd drwy wefannau sefydliadau cymorth cymunedol, drwy sianeli cyfryngau cymdeithasol a thrwy gyhoeddiadau cymunedol adnabyddus fel Travellers’ Times a World’s Fair (Siewmyn Teithiol yn unig).

en-gb	It is vitally important community members are told and understand the provision of additional sites in the area is unlikely to occur without the participation of as many Gypsies and Travellers as possible.
cy-gb	Mae’n hollbwysig rhoi gwybod i aelodau o’r gymuned fod safleoedd ychwanegol yn annhebygol o gael eu darparu yn yr ardal os na fydd cynifer â phosibl o Sipsiwn a Theithwyr yn cymryd rhan.

en-gb	If Local Authorities are able to evidence they have undertaken a thorough mapping of Gypsy and Traveller communities in their area and fulfilled the engagement checklist criteria, they will be more likely to be able to defend the robustness of their GTAA at planning inquiries.
cy-gb	Os bydd Awdurdodau Lleol yn gallu dangos eu bod wedi mapio cymunedau o Sipsiwn a Theithwyr yn drwyadl yn eu hardal a’u bod wedi bodloni meini prawf y rhestr wirio ymgysylltu, byddant yn fwy tebygol o allu amddiffyn cadernid eu GTAA mewn ymchwiliadau cynllunio.

en-gb	If these steps are followed, the burden of responsibility for registering an interest in obtaining an authorised pitch should lie with Gypsy and Traveller households themselves.
cy-gb	Os cymerir y camau hyn, bydd baich y cyfrifoldeb am gofrestru diddordeb mewn cael llain ar safle awdurdodedig yn cael ei ysgwyddo gan yr aelwydydd o Sipsiwn a Theithwyr eu hunain.

en-gb	Managing expectations
cy-gb	Rheoli disgwyliadau

en-gb	In conducting the survey it should be emphasised to those taking part this exercise is designed to gain a clearer understanding of the scale of Gypsy and Traveller pitch needs, which the Local Authority is required to address, and to help it develop a strategy to meet it.
cy-gb	Wrth gynnal yr arolwg, dylid pwysleisio wrth y rheini sy’n cymryd rhan mai pwrpas y gwaith hwn yw cael gwell dealltwriaeth o faint yr angen am leiniau i Sipsiwn a Theithwyr y bydd yn ofynnol i’r Awdurdod Lleol ddelio ag ef, a’i helpu i ddatblygu strategaeth i gwrdd â’r angen.

en-gb	However, the assessment does not place an obligation on the Local Authority to provide accommodation to the specific individuals who have been interviewed as part of the study.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw’r asesiad yn gosod rhwymedigaeth ar yr Awdurdod Lleol i ddarparu llety i’r unigolion hynny sydd wedi’u cyf-weld yn ystod yr astudiaeth.

en-gb	The allocation of available authorised pitches is a matter for Local Authorities to decide through their other housing functions.
cy-gb	Mae dyrannu’r lleiniau awdurdodedig sydd ar gael yn fater i’w benderfynu gan yr Awdurdod Lleol drwy ei swyddogaethau tai eraill.

en-gb	Nevertheless, the universal questionnaire at Annex 2 includes a question which allows individuals to request to be included on the local waiting list for a mobile home pitch or housing.
cy-gb	Er hynny, mae cwestiwn yn yr holiadur cyffredinol yn Atodiad 2 sy’n rhoi cyfle i unigolion ofyn am gael eu cynnwys yn y rhestr aros leol am dai neu leiniau ar gyfer cartrefi symudol.

en-gb	There is also no obligation on the Local Authority to address all the needs identified in the assessment, or in precisely the way respondents have stated as a preference.
cy-gb	Nid yw’r Awdurdod Lleol wedi’i rwymo i ymdrin â’r holl anghenion sydd wedi’u nodi yn yr asesiad, nac i wneud hynny yn yr union ffordd y mae ymatebwyr yn datgan eu bod yn ei dewis.

en-gb	The duty following the assessment relates to providing mobile home pitches to meet the identified need.
cy-gb	Mae’r ddyletswydd sy’n dilyn yr asesiad yn ymwneud â darparu lleiniau ar gyfer cartrefi symudol i gwrdd â’r angen a ddynodwyd.

en-gb	Furthermore, where a Local Authority identifies accommodation aspiration or preferences, without the need for pitches, there is no requirement upon the authority to meet these needs.
cy-gb	At hynny, lle mae’r Awdurdod Lleol yn dynodi dyhead neu ddewisiadau o ran llety, heb yr angen am leiniau, nid oes gofyniad i’r awdurdod gwrdd â’r anghenion hyn.

en-gb	However, in some circumstances the Local Authority may wish to do so regardless – for example, to vacate social housing occupied by Gypsy or Traveller families who have expressed a desire for a pitch.
cy-gb	Fodd bynnag, mewn rhai amgylchiadau bydd yr Awdurdod Lleol am wneud hynny beth bynnag – er enghraifft, er mwyn symud teuluoedd o Sipsiwn neu Deithwyr o dai cymdeithasol sydd yn eu meddiant wedi iddynt fynegi awydd i gael llain breswyl.

en-gb	Striking the right balance between preferences and needs may not always be simple and is discussed further in Chapter Three – Assessing Accommodation Needs.
cy-gb	Ni fydd bob amser yn hawdd sicrhau’r cydbwysedd cywir rhwng dewisiadau ac anghenion ac rydym yn trafod hyn ymhellach ym Pennod Tri -.

en-gb	Interviewers are urged to ensure participants understand these issues and even where need is established and sites are required, sites can take years to be developed.
cy-gb	Rydym yn annog cyfwelwyr i sicrhau bod y rheini sy’n cymryd rhan yn deall y materion hyn a hyd yn oed lle y dangosir bod angen a bod galw am safleoedd, gall gymryd blynyddoedd i’w datblygu.

en-gb	Cultural sensitivities
cy-gb	Sensitifrwydd diwylliannol

en-gb	Cultural sensitivities should be carefully researched and considered during the design of the survey.
cy-gb	Dylid ymchwilio’n fanwl i sensitifrwydd diwylliannol a’i ystyried wrth gynllunio’r arolwg.

en-gb	Any changes to the wording of the questionnaire due to cultural sensitivities need to be carefully considered.
cy-gb	Rhaid bod yn ofalus wrth ystyried unrhyw newidiadau yng ngeiriad yr holiadur oherwydd sensitifrwydd diwylliannol.

en-gb	This is because changes may undermine the future comparison and use of survey data.
cy-gb	Y rheswm am hyn yw y byddai newidiadau’n gallu amharu ar y gallu i gymharu a defnyddio data’r arolwg yn y dyfodol.

en-gb	The Welsh Government recommends the questionnaire is not amended unless there is a pressing cultural reason to do so.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn argymell peidio â newid yr holiadur oni bai fod rheswm diwylliannol cryf dros wneud hynny.

en-gb	Any changes should be explained when submitting the GTAA to the Welsh Government.
cy-gb	Dylid egluro unrhyw newidiadau wrth gyflwyno’r GTAA i Lywodraeth Cymru.

en-gb	However, there may be significant cultural sensitivities to consider when deciding how to administer the survey.
cy-gb	Fodd bynnag, mae’n bosibl y bydd ystyriaethau pwysig yn codi o ran sensitifrwydd diwylliannol wrth benderfynu sut i weinyddu’r arolwg.

en-gb	For example, the gender of the interviewer, the time of the interview or location of the interview might be considerations which should be discussed with the communities themselves.
cy-gb	Er enghraifft, mae’n bosibl y bydd angen trafod rhyw’r cyfwelydd, amser y cyfweliad neu leoliad y cyfweliad gyda’r cymunedau eu hunain.

en-gb	There may be cultural sensitivities which may affect the willingness of some individuals to participate.
cy-gb	Gall rhai unigolion fod yn amharod i gymryd rhan oherwydd sensitifrwydd diwylliannol.

en-gb	For example, some women may not be comfortable being interviewed alone in their mobile homes by male researchers.
cy-gb	Er enghraifft, gallai rhai menywod deimlo’n anghyfforddus o gael eu cyf-weld ar eu pen eu hunain yn eu cartref symudol gan ymchwilwyr gwrywaidd.

en-gb	Where extended families are interviewed together, individuals should still be given the opportunity to respond separately and in confidence if they wish.
cy-gb	Os bydd teuluoedd estynedig yn cael eu cyf-weld gyda’i gilydd, dylid rhoi cyfle i unigolion ymateb ar eu pen eu hunain ac yn gyfrinachol os ydynt yn dymuno.

en-gb	Cultural sensitivities can be overstated.
cy-gb	Gellir rhoi gormod o bwyslais ar sensitifrwydd diwylliannol.

en-gb	Nonetheless, it is important for Local Authorities to consider the potential for offence caused by interviewers with little understanding of the communities they are working with.
cy-gb	Er hynny, mae’n bwysig bod yr Awdurdod Lleol yn ystyried y posibilrwydd o dramgwyddo gan gyfwelwyr sydd heb fawr o ddealltwriaeth o’r cymunedau y maent yn gweithio gyda nhw.

en-gb	It is recommended all interviewers undertake Gypsy and Traveller cultural-awareness training prior to undertaking any interviews.
cy-gb	Rydym yn argymell bod pob cyfwelydd yn cael ei hyfforddi mewn ymwybyddiaeth o ddiwylliant Sipsiwn a Theithwyr cyn cynnal unrhyw gyfweliadau.

en-gb	It is important to recognise the survey may involve interviewing members of several different communities, with different cultural norms and practices.
cy-gb	Mae’n bwysig cydnabod y gall aelodau o nifer o gymunedau gwahanol gael eu cyf-weld ar gyfer yr arolwg, ac y bydd normau ac arferion diwylliannol y cymunedau hyn yn amrywio.

en-gb	Therefore, when seeking to understand sensitivities researchers need to engage members of each community or the most relevant community support organisations.
cy-gb	Felly, wrth geisio deall sensitifrwydd bydd angen i ymchwilwyr ymgysylltu ag aelodau o bob cymuned neu’r sefydliad cymorth cymunedol mwyaf perthnasol.

en-gb	It is also recommended Local Authorities consider providing training for Elected Members prior to undertaking the GTAA, particularly any Councillors involved in the steering group, Planning Committee or Committee which will scrutinise the GTAA.
cy-gb	Rydym hefyd yn argymell bod Awdurdodau Lleol yn ystyried darparu hyfforddiant i Aelodau Etholedig cyn cynnal y GTAA, yn enwedig i unrhyw Gynghorwyr sy’n gysylltiedig â’r grwˆ p llywio, Pwyllgor Cynllunio neu Bwyllgor a fydd yn craffu ar y GTAA.

en-gb	Timing of the survey
cy-gb	Amseru’r arolwg

en-gb	Careful consideration should be given to the appropriate timing for the survey.
cy-gb	Rhaid ystyried amseriad yr arolwg yn ofalus er mwyn sicrhau ei fod yn briodol.

en-gb	Seasonal changes should be taken into account when deciding the timing of the survey.
cy-gb	Dylid ystyried newidiadau tymhorol wrth benderfynu ar amseriad yr arolwg.

en-gb	The Local Authority or partnership will need some knowledge of travelling patterns of the local Gypsy and Traveller population before a decision can sensibly be made.
cy-gb	Bydd yn rhaid i’r Awdurdod Lleol neu bartneriaeth wybod rhywfaint am batrymau teithio’r boblogaeth leol o Sipsiwn a Theithwyr cyn gallu penderfynu.

en-gb	For example, it may be easier to access local Gypsies and Travellers during the winter months if they are highly mobile in the summer.
cy-gb	Er enghraifft, gallai fod yn haws cysylltu â Sipsiwn a Theithwyr lleol yn ystod y gaeaf os ydynt yn symud o gwmpas yn aml yn ystod yr haf.

en-gb	If, on the other hand, they come from outside the area, the survey will need to be carried out during the summer if their needs are to be assessed.
cy-gb	Ar y llaw arall, os ydynt yn dod o’r tu allan i’r ardal, bydd angen cynnal yr arolwg yn ystod yr haf er mwyn asesu eu hanghenion.

en-gb	Account should also be taken of the fact some Gypsies and Travellers normally resident in the area may be away travelling themselves during summer months.
cy-gb	Rhaid cofio hefyd y bydd rhai Sipsiwn a Theithwyr sy’n preswylio yn yr ardal fel arfer yn teithio y tu allan i’r ardal yn ystod yr haf.

en-gb	The Gypsies and Travellers and support organisations represented on the project steering group and those who administer the Caravan Count may be well-placed to provide advice.
cy-gb	Bydd y Sipsiwn a Theithwyr a sefydliadau cymorth sy’n aelodau o grwˆ p llywio’r prosiect a’r rheini sy’n gweinyddu’r Cyfrifiad Carafannau’n gallu’ch cynghori ar hyn.

en-gb	Where neighbouring Local Authorities are aware their Gypsy and Traveller populations regularly move across administrative borders it is recommended they consider undertaking their GTAAs regionally or at a mutually agreed time to avoid the potential for double- counting and to determine the most suitable location for sites.
cy-gb	Os yw Awdurdodau Lleol cyfagos yn gwybod bod eu poblogaethau o Sipsiwn a Theithwyr yn symud yn rheolaidd ar draws ffiniau gweinyddol, rydym yn argymell eu bod yn ystyried cynnal GTAA ar lefel ranbarthol neu ar adeg a gytunir rhyngddynt er mwyn osgoi’r posibilrwydd o gyfrif ddwywaith a phennu’r lleoliad mwyaf addas ar gyfer safleoedd.

en-gb	This may also include determining the most environmentally sustainable site across the region.
cy-gb	Gall hyn hefyd olygu pennu’r safle mwyaf cynaliadwy o ran yr amgylchedd ar draws y rhanbarth.

en-gb	Survey and Qualitative techniques
cy-gb	Dulliau’r arolwg a dulliau ansoddol

en-gb	Traditional survey techniques, such as sending a mailshot to random addresses, are very unlikely to deliver sound results.
cy-gb	Mae dulliau arolwg traddodiadol, fel anfon llythyrau i gyfeiriadau ar hap, yn annhebygol iawn o roi canlyniadau dibynadwy.

en-gb	Gypsies and Travellers may be even less likely to respond to a survey than other groups.
cy-gb	Mae’n bosibl bod Sipsiwn a Theithwyr yn llai tebygol o ymateb i arolygon na grwpiau eraill.

en-gb	Reasons for this include:
cy-gb	Rhai o’r rhesymau am hyn yw:

en-gb	high or seasonal mobility;
cy-gb	eu bod yn symud yn aml neu yn ystod tymhorau penodol;

en-gb	cultural differences may mean questions are regarded as sensitive or there is distrust of the process;
cy-gb	gwahaniaethau diwylliannol sy’n golygu bod cwestiynau’n cael eu hystyried yn sensitif neu fod amheuon ynghylch y broses;

en-gb	lower levels of literacy within certain communities.
cy-gb	lefelau llythrennedd is mewn rhai cymunedau.

en-gb	Given the need to build trust and to ensure high levels of participation, interview surveys are more appropriate as they tend to yield much higher response rates and more reliable data from these communities.
cy-gb	Gan fod angen meithrin ymddiriedaeth a sicrhau bod cynifer â phosibl yn cymryd rhan, mae arolwg drwy gyfweliadau’n fwy priodol gan ei fod fel arfer yn arwain at gyfraddau ymateb uwch o lawer a data mwy dibynadwy o’r cymunedau hyn.

en-gb	Where possible it is useful to achieve equal gender representation among interviewees.
cy-gb	Os oes modd, bydd o fantais cyf-weld yr un nifer o fenywod ag o ddynion.

en-gb	Various techniques can be used to try to encourage greater participation of men, as most would be off-site working during the daytime when many researchers may want to visit.
cy-gb	Gellir defnyddio amrywiaeth o ddulliau i geisio cymell mwy o ddynion i gymryd rhan, gan y bydd y rhan fwyaf ohonynt yn gweithio y tu allan i’r safle yn ystod y dydd pan fydd nifer o ymchwilwyr am ymweld.

en-gb	The use of community involvement days at accessible facilities or trying to arrange set appointments for interviews are two possible ways.
cy-gb	Dwy ffordd bosibl o’u cynnwys yw cynnal digwyddiadau un diwrnod i gynnwys y gymuned mewn mannau cyfleus neu geisio trefnu apwyntiadau i’w cyf- weld.

en-gb	Repeat attempts to engage by arranging to return to the site during the evening may be useful.
cy-gb	Gellir ceisio cysylltu nifer o weithiau drwy drefnu i ddychwelyd i’r safle gyda’r hwyr.

en-gb	Early evening appointments may be just as inconvenient if the family has young children and a bedtime routine.
cy-gb	Byddai apwyntiad ar ddechrau’r noson yn gallu bod yr un mor anghyfleus os oes plant ifanc yn y teulu sy’n mynd i’r gwely yr un pryd bob nos.

en-gb	Community members have stated appointments between late morning and early afternoon are likely
cy-gb	Mae aelodau o gymunedau wedi dweud mai apwyntiadau rhwng y bore hwyr a dechrau’r prynhawn yw’r mwyaf effeithiol

en-gb	to be most effective.
cy-gb	yn ôl pob tebyg.

en-gb	However, this is likely to change on a case-by-case basis.
cy-gb	Fodd bynnag, mae’n debygol y bydd anghenion pawb yn wahanol.

en-gb	Local Authorities should also consider the right of children and young people to have their voices heard on decisions which affect them.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol ystyried hefyd yr hawl sydd gan blant a phobl ifanc i’w llais gael ei glywed mewn penderfyniadau sy’n effeithio arnynt.

en-gb	This right is enshrined as article 12 in the United Nations Convention on the Rights of the Child (UNCRC).
cy-gb	Mae’r hawl hon wedi’i datgan yn erthygl 12 o Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn (CCUHP).

en-gb	Children and young people may have significantly different opinions than their parents in relation to their aspirations.
cy-gb	Gall barn plant a phobl ifanc am eu dyheadau fod yn wahanol iawn i farn eu rhieni.

en-gb	Researchers should aim to include young people in responding to their surveys, where possible.
cy-gb	Dylai ymchwilwyr geisio cynnwys ymatebion i’r arolwg gan bobl ifanc lle bo modd.

en-gb	For example, Section D of the questionnaire asks about family growth and young people may have different views on their plans than their parents.
cy-gb	Er enghraifft, mae Adran D o’r holiadur yn holi am dwf y teulu a gall barn pobl ifanc am eu cynlluniau fod yn wahanol i farn eu rhieni.

en-gb	By ultimately providing sites to meet the future need of Gypsy and Traveller households, Local Authorities will also be meeting the right of young people to good standard of living (article 27) and right to practice their culture (article 30).
cy-gb	Drwy ddarparu safleoedd ar ddiwedd y broses i gwrdd ag anghenion aelwydydd o Sipsiwn a Theithwyr yn y dyfodol, bydd Awdurdodau Lleol hefyd yn gwireddu hawl pobl ifanc i gael safon byw dda (erthygl 27) a’u hawl i ddilyn eu diwylliant (erthygl 30).

en-gb	Achieving interviews with as many community members as possible will improve the accuracy of data recorded.
cy-gb	Bydd y data a gofnodir yn fwy cywir o sicrhau cyfweliadau â chynifer o aelodau’r gymuned â phosibl.

en-gb	In other words, the more community members interviewed will make the data more representative of the whole Gypsy and Traveller population in the area.
cy-gb	Mewn geiriau eraill, po fwyaf o aelodau’r gymuned a gyfwelir, mwyaf cynrychiadol fydd y data o’r boblogaeth gyfan o Sipsiwn a Theithwyr yn yr ardal.

en-gb	Survey questions
cy-gb	Cwestiynau’r arolwg

en-gb	The new universal questionnaire, modelled upon previous robust GTAAs, is attached to this guidance at Annex 2.
cy-gb	Mae’r holiadur cyffredinol newydd, sydd wedi’i lunio ar batrwm asesiadau llety Sipsiwn a Theithwyr llwyddiannus yn y gorffennol, yn Atodiad 2 i’r canllawiau hyn.

en-gb	The questionnaire is comprised of five parts to gather all of the relevant data required to assist Local Authorities to assess needs.
cy-gb	Mae pum rhan i’r holiadur a fydd yn casglu’r holl ddata perthnasol sydd eu hangen i helpu Awdurdodau Lleol i asesu anghenion.

en-gb	It is intended for interviewers to complete the questionnaire itself during a face-to-face conversation with a member of each household in the Local Authority area.
cy-gb	Y bwriad yw y bydd cyfwelwyr yn llenwi’r holiadur ei hun yn ystod sgwrs wyneb yn wyneb ag aelod o bob aelwyd yn ardal yr Awdurdod Lleol.

en-gb	This process should avoid the potential for literacy issues and ensure a higher rate of participation than a mailshot, as well as providing the opportunity for clarifications where words or questions have been misunderstood.
cy-gb	Drwy’r broses hon, gellir osgoi’r posibilrwydd o orfod delio â phroblemau anllythrennedd a sicrhau bod mwy’n cymryd rhan nag a fyddai’n ymateb i ymgyrch bostio, yn ogystal â chael cyfle i egluro geiriau neu gwestiynau sydd wedi’u camddeall.

en-gb	Section A asks community members their current accommodation arrangements.
cy-gb	Mae Adran A yn holi aelodau o’r gymuned am eu trefniadau llety presennol.

en-gb	Analysis of this section will provide Local Authorities with the information required to understand the nature of the current accommodation supply.
cy-gb	Drwy ddadansoddi’r ymatebion i’r adran hon, bydd Awdurdodau Lleol yn cael y wybodaeth sydd ei hangen i ddeall natur y cyflenwad presennol o lety.

en-gb	For example, although the analysis of existing secondary data should inform Local Authorities of how many authorised pitches are provided in the area, the answers to Section A should identify how satisfied community members are with their current circumstances.
cy-gb	Er enghraifft, er y bydd y dadansoddiad o’r data eilaidd sydd ar gael yn dangos nifer y lleiniau awdurdodedig sydd yn ardal yr Awdurdod Lleol, bydd yr atebion i Adran A yn dangos pa mor fodlon yw aelodau’r gymuned ar eu hamgylchiadau presennol.

en-gb	It may help Local Authorities to recognise where site refurbishment or household adaptations are required.
cy-gb	Gallai helpu Awdurdodau Lleol i adnabod yr angen am adnewyddu safleoedd neu wneud addasiadau mewn cartrefi.

en-gb	Grants, such as the Sites Capital Grant and the Disabled Facilities Grant, may be able to help in this process.
cy-gb	Mae’n bosibl y gellir defnyddio grantiau fel y Grant Cyfalaf Safleoedd a Grant Cyfleusterau i’r Anabl i hwyluso’r broses hon.

en-gb	It may also be possible to identify if site management practices are deficient.
cy-gb	Gallai fod yn bosibl hefyd nodi unrhyw ddiffygion yn arferion rheoli’r safleoedd.

en-gb	Section B seeks to establish the family structure of the household, including age, gender, ethnicity and any additional needs.
cy-gb	Mae Adran B yn holi am strwythur teuluol yr aelwyd, gan gynnwys oed, rhywedd, ethnigrwydd ac unrhyw anghenion ychwanegol.

en-gb	The ethnicity column is not intended to capture any pre-set definitions of ‘Gypsy’ or ‘Irish Traveller’ etc. Instead, this column should be used for interviewees to be able to self-ascribe how they see their identity.
cy-gb	Nid yw’r golofn ethnigrwydd i’w defnyddio i gofnodi unrhyw ddiffiniadau parod o ‘Sipsi’ neu ‘Teithiwr Gwyddelig’ etc. Yn hytrach, dylid defnyddio’r golofn hon i alluogi’r rhai a gyfwelir i ddisgrifio eu hunaniaeth eu hunain.

en-gb	The purpose of this is to alert the Local Authority to the various cultural or ethnic groupings which may exist within their Gypsy and Traveller population, as this may have some bearing on the eventual size and configuration of sites.
cy-gb	Yr amcan yma yw tynnu sylw’r Awdurdod Lleol at wahanol grwpiau diwylliannol neu ethnig yn ei boblogaeth o Sipsiwn a Theithwyr oherwydd gallai hyn fod yn berthnasol wrth bennu maint a threfniant unrhyw safleoedd a ddatblygir yn y pen draw.

en-gb	The final column of the Section B table provides a broad opportunity for households to register anything which they believe Local Authorities need to know regarding why they cannot continue to occupy their current accommodation.
cy-gb	Mae’r golofn olaf yn nhabl Adran B yn rhoi cyfle i aelwydydd nodi unrhyw beth y credant fod angen i’r Awdurdod Lleol ei wybod ynghylch pam na allant barhau i feddiannu eu llety presennol.

en-gb	This may include a cultural aversion to a particular type of accommodation or other issues they feel should be considered.
cy-gb	Gallai hyn fod yn wrthwynebiad diwylliannol i fath penodol o lety neu faterion eraill y teimlant fod angen eu hystyried.

en-gb	Questions B2 and B3 should also help Local Authorities to understand whether there is likely to be overcrowding within the accommodation.
cy-gb	Bydd cwestiynau B2 a B3 hefyd yn helpu Awdurdodau Lleol i wybod a yw’n debygol bod y llety wedi’i orlenwi.

en-gb	More information on overcrowding on mobile home sites can be found in the Overcrowding section below.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am orlenwi ar safleoedd cartrefi symudol yn yr adran Gorlenwi safleoedd isod.

en-gb	Question B4 provides an opportunity for community members to request an application pack to join the Local Authority waiting list for conventional housing or mobile home pitches.
cy-gb	Mae cwestiwn B4 yn rhoi cyfle i aelodau’r gymuned ofyn am becyn cais i gael lle ar restr aros yr Awdurdod Lleol am dai confensiynol neu leiniau ar gyfer cartrefi symudol.

en-gb	Section C enquires about accommodation aspirations and plans.
cy-gb	Mae Adran C yn holi am ddyheadau a chynlluniau ynghylch llety.

en-gb	Information gathered under this section will support Local Authorities to consider the viability of working with individuals to develop private sites and explores the accommodation aspirations of households who want to move.
cy-gb	Bydd y wybodaeth a gesglir yn yr adran hon yn helpu Awdurdodau Lleol i ystyried a fydd yn ymarferol cydweithio ag unigolion i ddatblygu safleoedd preifat ac asesu’r dyheadau am lety sydd gan aelwydydd sydd am symud.

en-gb	Questions C3, C4 and C6 should help Local Authorities to consider what type of accommodation is likely to be required to meet the needs of this household.
cy-gb	Bydd cwestiynau C3, C4 a C6 yn helpu Awdurdodau Lleol i ystyried pa fath o lety y mae’n debygol y bydd galw amdano i gwrdd ag anghenion yr aelwyd dan sylw.

en-gb	Questions C2 and C7 (in addition to some questions in Section D) will help Local Authorities to assess whether mobile home pitch needs are likely to need to be met in the specific Local Authority where the household is currently residing or whether it could be provided in another Local Authority.
cy-gb	Bydd cwestiynau C2 a C7 (yn ogystal â rhai cwestiynau yn Adran D) yn helpu Awdurdodau Lleol i asesu a yw’n debygol y bydd angen diwallu anghenion am leiniau ar gyfer cartrefi symudol yn ardal yr Awdurdod Lleol lle mae’r aelwyd yn preswylio ar hyn o bryd neu a ellir eu darparu yn ardal Awdurdod Lleol arall.

en-gb	If answers to these questions suggest the need could be met in other authorities the Local Authority undertaking the survey could discuss the potential for transferring the need with another Local Authority.
cy-gb	Os bydd atebion i’r cwestiynau hyn yn awgrymu y gellir cwrdd â’r angen yn ardaloedd awdurdodau eraill, byddai’r Awdurdod Lleol sy’n cynnal yr arolwg yn gallu trafod y posibilrwydd o drosglwyddo’r angen ag Awdurdod Lleol arall.

en-gb	However, the unmet need would remain with the authority where the household currently resides if the other authority refuses to accept the transfer of unmet need.
cy-gb	Fodd bynnag, byddai’r angen sydd heb ei ddiwallu yn aros gyda’r awdurdod lle mae’r aelwyd yn preswylio ar hyn o bryd os bydd yr awdurdod arall yn gwrthod derbyn yr angen sydd heb ei ddiwallu.

en-gb	Question C5 provides an opportunity for community members to register their intention to develop a private site in the area.
cy-gb	Mae cwestiwn C5 yn rhoi cyfle i aelodau’r gymuned gofrestru eu bwriad i ddatblygu safle preifat yn yr ardal.

en-gb	The question allows community members to request a iscussion with the Local Authority, which would provide an opportunity for the authority to assess the feasibility of plans to develop sites.
cy-gb	Mae’r cwestiwn yn caniatáu i aelodau’r gymuned ofyn am drafodaeth â’r Awdurdod Lleol, a fyddai’n rhoi cyfle i’r awdurdod asesu dichonoldeb y cynlluniau i ddatblygu safleoedd.

en-gb	If the community member does not provide their contact details it would be difficult for the Local Authority to assess the viability of private sites plans.
cy-gb	Os na fydd yr aelod o’r gymuned yn darparu ei fanylion cyswllt, bydd yn anodd i’r Awdurdod Lleol asesu hyfywedd y cynlluniau ar gyfer safleoedd preifat.

en-gb	Section D will help Local Authorities to plan for anticipated family growth and the needs which will arise from new households during the next 5 years.
cy-gb	Bydd Adran D yn helpu Awdurdodau Lleol i gynllunio ar gyfer y twf mewn teuluoedd a ragwelir a’r anghenion a fydd yn codi o aelwydydd newydd yn y 5 mlynedd nesaf.

en-gb	Questions D1 – D3 will help the Local Authority to understand future demand for residential accommodation arising from existing households.
cy-gb	Bydd cwestiynau D1 – D3 yn helpu’r Awdurdod Lleol i ddeall y galw a geir yn y dyfodol am lety preswyl oddi wrth yr aelwydydd presennol.

en-gb	Questions D4 and D5 provide an opportunity for community members to notify the Local Authority regarding households living in other Local Authorities who want to reside in the same Local Authority as their family.
cy-gb	Mae cwestiynau D4 a D5 yn rhoi cyfle i aelodau’r gymuned hysbysu’r Awdurdod Lleol am aelwydydd sy’n byw yn ardal Awdurdodau Lleol eraill sydd am breswylio yn yr un ardal Awdurdod Lleol â’u teulu.

en-gb	If community members provide details of family members living elsewhere, the Local Authority should contact them to undertake another survey with the additional household.
cy-gb	Os bydd aelodau o’r gymuned yn darparu manylion aelodau o’u teulu sy’n byw mewn mannau eraill, dylai’r Awdurdod Lleol gysylltu â nhw i gynnal arolwg arall â’r aelwyd ychwanegol.

en-gb	Under the Housing (Wales) Act 2014, Local Authorities have a duty to assess the needs of those who reside or resort to their area.
cy-gb	O dan Ddeddf Tai (Cymru) 2014, mae dyletswydd ar Awdurdodau Lleol i asesu anghenion y rheini sy’n preswylio neu’n ymgynnull yn eu hardal.

en-gb	Therefore, questions D4 and D5 provide a route to assess the needs of those who resort to the area.
cy-gb	Felly, mae cwestiynau D4 a D5 yn ffordd o asesu anghenion y rheini sy’n ymgynnull yn yr ardal.

en-gb	However, this does not extend to a requirement for Local Authorities to assess the needs of the extended families of households residing in the area.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw hyn yn golygu bod gofyniad i Awdurdodau Lleol asesu anghenion y teuluoedd estynedig i aelwydydd sy’n preswylio yn eu hardal.

en-gb	The test of whether the Local Authority should assess needs is whether the household regularly spends time living on sites (authorised or unauthorised) in the Local Authority’s area.
cy-gb	Y maen prawf ar gyfer penderfynu a ddylai’r Awdurdod Lleol asesu anghenion yw a yw’r aelwyd yn treulio cyfnodau’n rheolaidd yn byw ar safleoedd (awdurdodedig a diawdurdod) yn ardal yr Awdurdod Lleol.

en-gb	Where a desire for pitches arises from outside the Local Authority, the authority undertaking the GTAA may wish to discuss the circumstances and transfer of needs with the Local Authority where the household currently resides.
cy-gb	Os bydd awydd am leiniau’n codi o’r tu allan i ardal yr Awdurdod Lleol, mae’n bosibl y bydd yr awdurdod sy’n cynnal y GTAA yn dymuno trafod yr amgylchiadau a’r posibilrwydd o drosglwyddo anghenion gyda’r Awdurdod Lleol lle mae’r aelwyd yn preswylio ar hyn o bryd.

en-gb	The household should be asked to consent for these discussions to take place and the Local Authority should consider issuing a privacy notice.
cy-gb	Dylid gofyn i’r aelwyd am gydsyniad i gynnal y trafodaethau hyn a dylai’r Awdurdod Lleol ystyried dyroddi hysbysiad preifatrwydd.

en-gb	Finally, Section E addresses the issue of the need for transit provision in the area and other Local Authority areas.
cy-gb	Yn olaf, mae Adran E yn ymdrin â’r angen am ddarparu safleoedd tramwy yn yr ardal ac yn ardal Awdurdodau Lleol eraill.

en-gb	Analysis of this section should help the Local Authority to understand whether there is a need for transit site accommodation in the area.
cy-gb	Drwy ddadansoddi’r ymatebion i’r adran hon, bydd yr Awdurdod Lleol yn gallu deall a oes angen am lety ar safleoedd tramwy yn yr ardal.

en-gb	Sections A – D of the questionnaire are very closely related to residential pitch needs arising in the specific Local Authority undertaking the survey.
cy-gb	Mae Adrannau A – D o’r holiadur yn ymwneud yn bennaf â’r angen am leiniau preswyl yn ardal yr Awdurdod Lleol sy’n cynnal yr arolwg.

en-gb	However, Section E asks for information on a wider geographic basis.
cy-gb	Fodd bynnag, mae Adran E yn gofyn am wybodaeth ar lefel ddaearyddol ehangach.

en-gb	This is because transit sites needs are much more likely to be resolved on a regional basis to ensure sites are economically viable.
cy-gb	Y rheswm am hyn yw bod anghenion am safleoedd tramwy yn fwy tebygol o gael eu datrys ar lefel ranbarthol er mwyn sicrhau bod safleoedd yn ariannol hyfyw.

en-gb	Furthermore, the majority of households interviewed by the Local Authority are likely to be local residents so they are more likely to be travelling (and therefore more interested in transit sites) in other Local Authority areas.
cy-gb	Hefyd, mae’r rhan fwyaf o’r aelwydydd a gyfwelir gan yr Awdurdod Lleol yn debygol o fod yn breswylwyr lleol, felly byddant yn fwy tebygol o deithio yn ardal Awdurdodau Lleol eraill ac felly’n ymddiddori’n fwy mewn safleoedd tramwy yn yr ardaloedd hynny.

en-gb	It is crucial the answers to questions in Section E are shared with the Local Authorities named by community members to ensure transit site needs are properly accounted for in those areas.
cy-gb	Bydd yn hanfodol bod yr atebion i gwestiynau yn Adran E yn cael eu rhannu â’r Awdurdodau Lleol y mae aelodau o’r gymuned yn eu henwi er mwyn sicrhau bod yr anghenion am safleoedd tramwy’n cael eu mesur yn iawn yn yr ardaloedd hynny.

en-gb	In particular the answers to questions E2, E3 and E5 are likely to be of use to other authorities.
cy-gb	Yn benodol, mae’r atebion i gwestiynau E2, E3 ac E5 yn debygol o fod yn ddefnyddiol i awdurdodau eraill.

en-gb	The data shared does not need to include any personal sensitive information as the answers to these questions should not be attributable to any household.
cy-gb	Nid oes angen cynnwys unrhyw wybodaeth bersonol sensitif yn y data a rennir gan na fydd yr atebion i’r cwestiynau hyn yn cael eu priodoli i aelwyd benodol.

en-gb	If Local Authorities, through the steering group, decide they wish to include other questions relating to accommodation needs they should include them as Section F of the questionnaire.
cy-gb	Os bydd yr Awdurdod Lleol yn penderfynu, drwy’r grwˆ p llywio, ei fod am gynnwys cwestiynau eraill sy’n ymwneud ag anghenion llety, dylai gynnwys y rhain mewn Adran F yn yr holiadur.

en-gb	When considering whether to include additional questions, Local Authorities should balance the desire for additional knowledge with the time it will take researchers to undertake the survey and the effective usefulness of the data collected.
cy-gb	Wrth ystyried a fydd yn cynnwys cwestiynau ychwanegol, dylai’r Awdurdod Lleol gydbwyso’r awydd i gael gwybodaeth ychwanegol a’r amser y bydd ymchwilwyr yn ei gymryd i gynnal yr arolwg a defnyddioldeb y data a gesglir.

en-gb	Longer interviews may increase the risk of participants, consciously or unconsciously, providing answers which they believe the interviewer wants to hear.
cy-gb	Po hiraf fydd y cyfweliad, mwyaf fydd y perygl i gyfranogwyr roi atebion, o fwriad neu fel arall, a fydd yn eu barn nhw’n cyd-fynd â disgwyliadau’r cyfwelydd.

en-gb	To be most effective questionnaires should be developed in consultation with representatives of the local Gypsy and Traveller communities.
cy-gb	Dylid datblygu holiaduron drwy ymgynghori â chynrychiolwyr y cymunedau lleol o Sipsiwn a Theithwyr, gan mai’r rhain fydd yn fwyaf effeithiol.

en-gb	They may include a mix of tick-box closed questions and more open questions where respondents are encouraged to expand their answers.
cy-gb	Gellir cynnwys cymysgedd o gwestiynau caeedig gyda blwch ticio a chwestiynau mwy penagored sy’n cymell ymatebwyr i ymhelaethu ar eu hatebion.

en-gb	Any additional questions should be included when submitting the GTAA to the Welsh Government.
cy-gb	Dylid cynnwys unrhyw gwestiynau ychwanegol wrth gyflwyno’r GTAA i Lywodraeth Cymru.

en-gb	Assessing AccommodationNeeds
cy-gb	Asesu Anghenion Llety

en-gb	Once the interviews and reviewing of data is complete, Local Authorities will need to make an assessment of the need to provide additional mobile home pitches.
cy-gb	Ar ôl cynnal y cyfweliadau ac adolygu’r data, bydd angen i Awdurdodau Lleol asesu’r angen am ddarparu lleiniau ychwanegol ar gyfer cartrefi symudol.

en-gb	From the results of the Gypsy and Traveller accommodation assessment (GTAA) it should be possible to identify the number of Gypsy and Traveller households which require additional pitches immediately, within 5 years, and over the Development Plan period.
cy-gb	Ar sail canlyniadau’r asesiad llety Sipsiwn a Theithwyr (GTAA) dylai fod yn bosibl pennu nifer yr aelwydydd o Sipsiwn neu Deithwyr sydd ag angen lleiniau ychwanegol ar unwaith, o fewn 5 mlynedd, ac yn ystod cyfnod y Cynllun Datblygu.

en-gb	the types of accommodation required to meet the need (i.e. residential or transit sites, specific sites for Travelling Showpeople or Romani Gypsies/Irish Travellers etc);
cy-gb	y mathau o lety sy’n ofynnol i gwrdd â’r angen (h.y. safleoedd preswyl neu dramwy, safleoedd penodol ar gyfer Siewmyn Teithiol neu Sipsiwn Romani/Teithwyr Gwyddelig etc);

en-gb	the number of households already residing in the Local Authority in unsuitable accommodation (i.e. overcrowded, living in conventional housing with an aversion etc);
cy-gb	nifer yr aelwydydd sydd eisoes yn preswylio yn ardal yr Awdurdod Lleol mewn llety anaddas (h.y. wedi’i orlenwi, yn byw mewn tai confensiynol gan wrthwynebu hynny etc);

en-gb	the level of households on unauthorised developments or on authorised sites with temporary permission, which is likely to increase the unmet need if planning permission is not granted;
cy-gb	nifer yr aelwydydd sy’n byw mewn datblygiadau diawdurdod neu ar safleoedd awdurdodedig sydd â chaniatâd dros dro, sy’n debygol o greu mwy o anghenion sydd heb eu diwallu os na roddir caniatâd cynllunio;

en-gb	the likely rate of net household formation (i.e. young adults needing their own pitches, migration and dissolution of households etc);
cy-gb	y gyfradd debygol net ar gyfer ffurfio aelwydydd (h.y. oedolion ifanc sydd ag angen eu lleiniau eu hunain, mudo a chwalu aelwydydd etc);

en-gb	the number of households with a realistic opportunity to move to preferred type of accommodation, which may free up spare pitches or bricks and mortar capacity.
cy-gb	nifer yr aelwydydd sydd â chyfle gwirioneddol i symud i fath o lety o’u dewis, a allai ryddhau lleiniau gwag neu le mewn tai confensiynol.

en-gb	This chapter will outline the process of using the data collected through the review of data sources and the specialist survey.
cy-gb	Yn y bennod hon, byddwn yn disgrifio’r broses o ddefnyddio’r data a gesglir drwy adolygu ffynonellau data a’r arolwg arbenigol.

en-gb	It provides support in assessing needs and preferences, demand for accommodation in the specific area and in other areas, how to project net household formation, and how to make the essential final calculation of need for pitches.
cy-gb	Rhoddir canllawiau ar asesu anghenion a dewisiadau, y galw am lety yn yr ardal dan sylw ac mewn ardaloedd eraill, sut i rag-weld y gyfradd net ar gyfer ffurfio aelwydydd, a sut i gyfrifo’r ffigur hanfodol terfynol sy’n dangos yr angen am leiniau.

en-gb	Through undertaking the specialist survey Local Authorities may become aware of need or demand for residential pitches, transit pitches or bricks and mortar housing.
cy-gb	Drwy gynnal yr arolwg arbenigol, gall Awdurdodau Lleol ddod i wybod am yr angen neu’r galw am leiniau preswyl, lleiniau tramwy neu dai confensiynol.

en-gb	Local Authority duties under Part 3 of the Housing (Wales) Act 2014 only relate to the requirement to provide mobile home pitches rather than other types of accommodation.
cy-gb	Mae dyletswyddau Awdurdodau Lleol o dan Ran 3 o Ddeddf Tai (Cymru) 2014 yn ymwneud â’r gofyniad i ddarparu lleiniau ar gyfer cartrefi symudol yn unig, yn hytrach nag unrhyw fath arall o lety.

en-gb	Therefore, any need arising for bricks and mortar housing should be considered as part of the Local Housing Market Assessment and included in the local housing strategy in due course if the Local Authority prepares one.
cy-gb	Felly, dylid ystyried unrhyw angen sy’n codi am dai confensiynol drwy’r Asesiad o’r Farchnad Dai Leol a’i gynnwys wedyn yn y strategaeth dai leol os bydd yr Awdurdod Lleol yn ei datblygu.

en-gb	Current residential pitch supply
cy-gb	Y cyflenwad presennol o leiniau preswyl

en-gb	Before Local Authorities can consider demand for additional pitches in their area it is important to explore the current residential pitch supply available.
cy-gb	Cyn ystyried y galw am leiniau ychwanegol yn ei ardal, bydd yn bwysig bod yr Awdurdod Lleol yn edrych ar y cyflenwad presennol o leiniau preswyl.

en-gb	Local Authority planning and housing departments.
cy-gb	Gwneir hyn yn bennaf drwy gasglu data ar sail gwybodaeth am safleoedd awdurdodedig sy’n cael ei chadw gan adrannau tai a chynllunio’r Awdurdod Lleol.

en-gb	Rows A and B of Table 3 – An estimate of need for residential site pitches demonstrate how the number of occupied Local Authority pitches and authorised private pitches should be presented.
cy-gb	Bydd nifer y lleiniau sydd wedi’u meddiannu ar safleoedd Awdurdod Lleol a safleoedd preifat awdurdodedig yn cael ei ddangos yn rhesi A a B yn Tabl 3 – Amcangyfrif yr angen am leiniau preswyl ar safleoedd.

en-gb	The number of occupied Local Authority pitches should be entered into row A. This data is available from the Caravan Count system and Local Authority housing records.
cy-gb	Dylid cofnodi nifer y lleiniau sydd wedi’u meddiannu ar safleoedd Awdurdod Lleol yn rhes A. Mae’r data hyn ar gael yn system y Cyfrifiad Carafannau ac yng nghofnodion tai’r Awdurdod Lleol.

en-gb	Vacant pitches should not be included as these will be entered into row C in due course.
cy-gb	Ni ddylid cynnwys lleiniau gwag gan y bydd y rhain yn cael eu cofnodi wedyn yn rhes C.

en-gb	The number of occupied authorised private pitches should be entered into row B. This data will be available through completion of site surveys with occupants.
cy-gb	Dylid cofnodi nifer y lleiniau sydd wedi’u meddiannu ar safleoedd preifat awdurdodedig yn rhes B. Bydd y data hyn ar gael drwy lenwi arolygon safle gyda meddianwyr.

en-gb	Some private site owners may refuse interviewers access to the site, which may prevent the GTAA from identifying potential vacant pitches.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd perchnogion rhai safleoedd preifat yn gwrthod caniatáu i gyfwelwyr ddod ar y safle, fel na fydd modd pennu’r holl leiniau gwag posibl yn y GTAA.

en-gb	If this occurs, the site should be taken to have full occupancy.
cy-gb	Os bydd hyn yn digwydd, dylid cymryd bod pob llain ar y safle wedi’i meddiannu.

en-gb	Local Authorities should not include households on ‘tolerated’ sites within current residential supply unless the site has been provided with assurances that no planning enforcement action will be taken against the site within the subsequent 5 year period.
cy-gb	Ni ddylai Awdurdodau Lleol gynnwys aelwydydd ar safleoedd ‘a oddefir’ yn y cyflenwad presennol o leiniau preswyl oni bai fod sicrwydd wedi’i roi na chymerir camau gorfodi yn erbyn y safle yn y cyfnod dilynol o 5 mlynedd.

en-gb	Similarly, if authorised sites only have temporary planning permission and are due to close within the 5 year period the GTAA covers, the households on these sites will constitute demand under row F or G, rather than pitch supply.
cy-gb	Yn yr un modd, os mai caniatâd cynllunio dros dro’n unig a roddwyd i safleoedd awdurdodedig a’u bod i gau o fewn cyfnod 5 mlynedd y GTAA, bydd yr aelwydydd ar y safleoedd hyn yn cael eu cyfrif yn rhan o’r galw o dan res F neu G, yn hytrach nag yn y cyflenwad o leiniau.

en-gb	Once the total number of occupied authorised pitches is identified, Local Authorities should consider planned additional pitch supply.
cy-gb	Ar ôl pennu cyfanswm y lleiniau awdurdodedig sydd wedi’u meddiannu, dylai Awdurdodau Lleol ystyried y cyflenwad arfaethedig o leiniau ychwanegol.

en-gb	Planned residential pitch supply
cy-gb	Y cyflenwad arfaethedig o leiniau preswyl

en-gb	Local Authorities should seek to identify the number of existing vacant pitches on authorised sites to be entered into row C. The number of vacant Local Authority pitches should be available from the Caravan Count system and Local Authority housing records.
cy-gb	Dylai’r Awdurdod Lleol geisio pennu nifer y lleiniau gwag presennol ar safleoedd awdurdodedig i’w gofnodi yn rhes C. Bydd nifer y lleiniau gwag ar safleoedd Awdurdod Lleol ar gael yn system y Cyfrifiad Carafannau ac yng nghofnodion tai’r Awdurdod Lleol.

en-gb	The data source used to identify the number of vacancies should align with the data source used to identify the number of occupied pitches in row A.
cy-gb	Dylai’r ffynhonnell data ar gyfer pennu nifer y lleiniau gwag fod yn gyson â’r ffynhonnell data ar gyfer pennu nifer y lleiniau sydd wedi’u meddiannu yn rhes A.

en-gb	Understanding the level of vacancies on authorised private sites will require communication with the site owners.
cy-gb	Bydd angen cysylltu â pherchenogion safleoedd er mwyn cael gwybod am nifer y lleiniau gwag ar safleoedd preifat awdurdodedig.

en-gb	Some site owners may not wish to lease their vacant pitches to non-family members.
cy-gb	Mae’n bosibl na fydd rhai perchenogion safle am lesio lleiniau gwag i rai nad ydynt yn aelodau o’u teulu.

en-gb	Nevertheless, where this is the case the vacant pitches will ultimately be leased to family members, which would help to address the unmet need for pitches.
cy-gb	Er hynny, mewn amgylchiadau o’r fath bydd y lleiniau gwag yn cael eu lesio i aelodau o’r teulu yn y pen draw a bydd hyn yn helpu i gwrdd â’r angen am leiniau sydd heb ei ddiwallu.

en-gb	The number of vacancies on private sites should also be entered into row C.
cy-gb	Dylid cofnodi nifer y lleiniau gwag ar safleoedd preifat hefyd yn rhes C.

en-gb	To identify the number of authorised pitches which are expected to become vacant in the near future, Local Authorities should review their site management records to assess the annual pitch turnover over a 5 year period.
cy-gb	Er mwyn pennu nifer y lleiniau awdurdodedig y disgwylir iddynt ddod yn wag yn y dyfodol agos, dylai’r Awdurdod Lleol adolygu ei gofnodion rheoli safleoedd i fesur y trosiant blynyddol o leiniau dros gyfnod o 5 mlynedd.

en-gb	The average turnover rate of pitches for one year should be inserted into row D.
cy-gb	Dylid cofnodi’r trosiant cyfartalog o leiniau mewn un flwyddyn yn rhes D.

en-gb	In addition, Local Authorities should review survey responses to questions A6-7 and Section C.
cy-gb	Yn ogystal â hyn, dylai’r Awdurdod Lleol adolygu’r atebion i gwestiynau A6-7 ac Adran C yn yr arolwg.

en-gb	Responses from these questions are likely to provide optimistic aspirations of households intending to move.
cy-gb	Mae’r ymatebion i’r cwestiynau hyn yn debygol o ddangos dyheadau optimistaidd gan aelwydydd sy’n bwriadu symud.

en-gb	Local Authorities can identify which responses are from households currently occupying authorised pitches by making reference to responses to question A1.
cy-gb	Gall yr Awdurdod Lleol weld pa atebion sydd wedi’u rhoi gan aelwydydd sy’n meddiannu lleiniau awdurdodedig ar hyn o bryd drwy gyfeirio at atebion i gwestiwn A1.

en-gb	This information can be explored by Local Authorities to ascertain whether any of these aspirations can be agreed.
cy-gb	Gall Awdurdodau Lleol ystyried y wybodaeth hon er mwyn canfod a oes modd cytuno i wireddu unrhyw ddyheadau.

en-gb	When considering those who are likely to vacate pitches on authorised sites in the near future, survey responses may identify households who have expressed a desire to move into conventional housing.
cy-gb	Wrth ystyried y rheini sy’n debygol o adael lleiniau ar safleoedd awdurdodedig yn y dyfodol agos, mae’n bosibl y bydd atebion i’r arolwg yn dangos bod rhai aelwydydd wedi mynegi awydd i symud i dai confensiynol.

en-gb	If Local Authorities wish to include the pitches currently occupied by these households as likely to become vacant in the near future, they must be able to demonstrate the household will definitely secure alternative accommodation.
cy-gb	Os bydd yr Awdurdod Lleol am gynnwys y lleiniau sy’n cael eu meddiannu gan yr aelwydydd hyn ar hyn o bryd gyda’r rheini sy’n debygol o ddod yn wag yn y dyfodol agos, rhaid iddo ddangos y bydd yr aelwyd yn sicr o gael llety arall.

en-gb	If this can be shown, these pitches can be included in row D.
cy-gb	Os gellir dangos hyn, gellir cynnwys y lleiniau hyn yn rhes D.

en-gb	Current levels of satisfaction with existing accommodation will provide some indication of whether households are likely to stay in their current accommodation.
cy-gb	Bydd y graddau y mae aelwydydd yn fodlon ar eu llety presennol yn rhoi awgrym o ba mor debygol yw hi y byddant yn aros yn eu llety presennol.

en-gb	Individuals may express a preference to leave mobile home accommodation and move into conventional bricks and mortar housing or individuals may express a preference or cultural need to leave conventional housing in favour of mobile home accommodation.
cy-gb	Efallai y bydd unigolion wedi dweud y byddent yn dewis gadael llety mewn cartref symudol a symud i dyˆ confensiynol neu y byddent yn dewis neu’n teimlo angen diwylliannol i adael tyˆ confensiynol er mwyn preswylio mewn cartref symudol.

en-gb	When enquiring about current levels of satisfaction with existing accommodation (questions A2 and A7), it is possible improvements or adaptations to existing accommodation could be preferable to moving.
cy-gb	Wrth holi am fodlonrwydd aelwydydd ar eu llety presennol (cwestiynau A2 ac A7), mae’n bosibl y byddant wedi dweud ei bod yn well ganddynt gael gwelliannau neu addasiadau i’w llety presennol yn hytrach na symud.

en-gb	Those expressing a desire to move accommodation may be helped to maintain their current accommodation through accessing the Disabled Facilities Grant or the Supporting People Grant.
cy-gb	Gellir helpu’r rheini sy’n mynegi awydd i symud o’u llety i gadw eu llety presennol drwy dderbyn y Grant Cyfleusterau i’r Anabl neu’r Grant Cefnogi Pobl.

en-gb	The general amenity of the site and health and safety issues may be a reason for households wanting to move.
cy-gb	Gallai aelwydydd fod am symud oherwydd amwynder cyffredinol y safle a materion sy’n ymwneud ag iechyd a diogelwch.

en-gb	If this is the case, Local Authorities may be eligible to utilise the Welsh Government’s Gypsy and Traveller Sites Capital Grant to refurbish their sites.
cy-gb	Os felly, mae’n bosibl y bydd Awdurdodau Lleol yn gymwys i ddefnyddio Grant Cyfalaf Llywodraeth Cymru ar gyfer Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr i adnewyddu eu safleoedd.

en-gb	In addition to the assessment of existing authorised pitches, Local Authorities should consider how many additional pitches with planning permission are due to become available.
cy-gb	Yn ogystal ag asesu nifer y lleiniau awdurdodedig presennol, dylai’r Awdurdod Lleol ystyried nifer y lleiniau ychwanegol y rhoddwyd caniatâd cynllunio ar eu cyfer y disgwylir iddynt fod ar gael.

en-gb	This will include Local Authority and private site pitches, where these will be available to rent.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys lleiniau ar safleoedd preifat a safleoedd Awdurdod Lleol, os bydd y rhain ar gael i’w rhentu.

en-gb	These additional pitches should be included as part of the planned residential pitch supply in row E.
cy-gb	Dylid cynnwys y lleiniau ychwanegol hyn yn y cyflenwad arfaethedig o leiniau preswyl yn rhes E.

en-gb	Only sites with planning consent should be included at this stage.
cy-gb	Dim ond safleoedd y rhoddwyd caniatâd cynllunio ar eu cyfer a ddylai gael eu cynnwys ar yr adeg hon.

en-gb	Sites currently in the planning system without planning consent must not be considered.
cy-gb	Ni ddylid cynnwys safleoedd sy’n cael eu hystyried drwy’r broses gynllunio ond sydd heb gael caniatâd cynllunio eto.

en-gb	This is because there is no guarantee the site will be deliverable until planning consent is granted and failed applications would under-estimate unmet need in the area.
cy-gb	Y rheswm am hyn yw nad oes sicrwydd y bydd y safle ar gael nes rhoi caniatâd cynllunio ar ei gyfer a byddai cynnwys safleoedd y methwyd â chael caniatâd cynllunio ar eu cyfer yn arwain at amcangyfrif rhy isel o’r angen nas diwallwyd yn yr ardal.

en-gb	Nevertheless, if planning consent is approved for a site after the publication of the GTAA, the approved number of pitches will offset the identified unmet need.
cy-gb	Fodd bynnag, os rhoddir caniatâd cynllunio ar gyfer safle ar ôl cyhoeddi’r GTAA, bydd nifer y lleiniau a gymeradwywyd yn cael ei osod yn erbyn yr angen nas diwallwyd sydd wedi’i ddynodi.

en-gb	The planned residential pitch supply can be calculated by adding the:
cy-gb	Gellir cyfrifo’r cyflenwad arfaethedig o leiniau preswyl drwy adio:

en-gb	number of currently vacant authorised pitches (row C);
cy-gb	nifer y lleiniau awdurdodedig sy’n wag ar hyn o bryd (rhes C);

en-gb	number of pitches expected to become vacant in the near future (row D);
cy-gb	nifer y lleiniau y disgwylir iddynt ddod yn wag yn y dyfodol agos (rhes D);

en-gb	number of pitches with planning consent which are yet to be developed or occupied (row E).
cy-gb	nifer y lleiniau y rhoddwyd caniatâd cynllunio ar eu cyfer sydd heb gael eu datblygu neu eu meddiannu eto (rhes E).

en-gb	The planned residential pitch supply should be entered into row P in Table 3.
cy-gb	Dylid rhoi’r cyflenwad arfaethedig o leiniau preswyl yn rhes P yn Nhabl 3.

en-gb	Current residential demand
cy-gb	Y galw presennol am ddarpariaeth breswyl

en-gb	The current residential demand is found through making an estimate of the needs of Gypsies and Travellers consulted through the specialist survey and other relevant data sources.
cy-gb	Byddwch yn cyfrifo’r galw presennol am ddarpariaeth breswyl drwy amcangyfrif anghenion y Sipsiwn a Theithwyr a holwyd yn yr arolwg arbenigol a defnyddio ffynonellau data eraill sy’n berthnasol.

en-gb	Researchers will have gathered information on household accommodation aspirations through the survey and Local Authorities will need to analyse this data to make an estimate of likely needs.
cy-gb	Bydd ymchwilwyr wedi casglu gwybodaeth am ddyheadau aelwydydd am lety drwy’r arolwg a bydd angen i’r Awdurdod Lleol ddadansoddi’r data hyn i amcangyfrif yr anghenion tebygol.

en-gb	Before starting this process it is important to note an estimate of needs does not replace or contradict Local Authority duties under Homelessness or other Housing legislation.
cy-gb	Cyn dechrau’r broses hon, mae’n bwysig nodi na fydd yr amcangyfrif o anghenion yn cymryd lle neu’n mynd yn groes i ddyletswyddau’r Awdurdod Lleol o dan ddeddfwriaeth ar Ddigartrefedd a deddfwriaeth arall ar Dai.

en-gb	Estimates of need will not relate directly to specific households who are consulted and should simply represent an overall picture of likely needs which must be planned for.
cy-gb	Ni fydd yr amcangyfrif o anghenion yn ymwneud yn uniongyrchol ag aelwydydd penodol sydd wedi’u cynnwys yn yr arolwg a’i unig bwrpas yw cynnig darlun cyffredinol o’r anghenion tebygol y mae’n rhaid cynllunio ar eu cyfer.

en-gb	Once needs have been established, Local Authorities can utilise their existing Homelessness and Housing Allocation policies to make detailed assessments of who would be eligible for assistance
cy-gb	Ar ôl pennu’r anghenion, gall yr Awdurdod Lleol wneud asesiadau manwl drwy ei bolisïau presennol ar Ddigartrefedd a Dyrannu Tai i ganfod pwy a fydd yn gymwys i dderbyn cymorth a dyrannu lleiniau iddynt.

en-gb	and allocated pitches. It is a fundamental this is communicated to Gypsy and Traveller participants to ensure they are not under the impression their aspirations will be met directly through this process.
cy-gb	Mae’n hollbwysig bod hyn yn cael ei gyfleu i Sipsiwn a Theithwyr sy’n cymryd rhan yn yr arolwg er mwyn sicrhau na fyddant o dan yr argraff y bydd eu dyheadau’n cael eu gwireddu’n uniongyrchol drwy’r broses hon.

en-gb	Calculating the level of current residential demand will require Local Authorities to assess those:
cy-gb	Er mwyn cyfrifo lefel y galw presennol am ddarpariaeth breswyl, bydd angen i’r Awdurdod Lleol asesu’r rheini sydd:

en-gb	on unauthorised encampments with a likely need for site accommodation;
cy-gb	mewn gwersylloedd diawdurdod sydd ag angen tebygol am lety ar safle;

en-gb	on unauthorised developments without planning permission;
cy-gb	mewn datblygiadau diawdurdod na roddwyd caniatâd cynllunio ar eu cyfer;

en-gb	on existing sites whilst in overcrowded conditions;
cy-gb	ar safleoedd presennol mewn llety sydd wedi’i orlenwi;

en-gb	in conventional housing with a cultural aversion or overcrowded; and,
cy-gb	mewn tai confensiynol sydd wedi’u gorlenwi neu lle mae ganddynt wrthwynebiad diwylliannol; ac

en-gb	new households which are expected to arrive in the area.
cy-gb	aelwydydd newydd y mae disgwyl iddynt gyrraedd yr ardal.

en-gb	Data collected through questionnaire sections A, C and D should support Local Authorities to consider the likely demand arising from these sources.
cy-gb	Bydd y data a gesglir drwy adrannau A, C a D yn yr holiadur yn helpu Awdurdodau Lleol i ystyried y galw sy’n debygol o godi o’r ffynonellau hyn.

en-gb	However, Local Authorities will also have to make a distinction between accommodation needs and accommodation preferences / aspirations.
cy-gb	Fodd bynnag, bydd yn rhaid i Awdurdodau Lleol wahaniaethu hefyd rhwng anghenion llety a dewisiadau / dyheadau o ran llety.

en-gb	Understanding ‘Needs’ and ‘Preferences’
cy-gb	Deall ‘Anghenion’ a ‘Dewisiadau’

en-gb	Gypsies and Travellers have often not been able to access culturally appropriate sites in the areas where they wish to live.
cy-gb	Yn aml nid yw Sipsiwn a Theithwyr wedi gallu cael lle ar safleoedd diwylliannol briodol yn yr ardaloedd lle maent am fyw.

en-gb	Different Local Authority approaches to providing sites and encampment enforcement have sometimes distorted where communities have settled.
cy-gb	Mewn rhai achosion, mae’r ffyrdd gwahanol sydd gan Awdurdodau Lleol o ddarparu safleoedd a chymryd camau gorfodi yn erbyn gwersylloedd wedi dylanwadu ar leoliad cymunedau.

en-gb	Where this is the case the Local Authority responsible for the area where the need is currently found may need to work closely with other Local Authorities in the region to find a shared solution.
cy-gb	Lle mae hyn wedi digwydd, mae’n bosibl y bydd yr Awdurdod Lleol dros yr ardal lle mae’r anghenion mwyaf ar hyn o bryd yn gweld bod angen cydweithio’n agos ag Awdurdodau Lleol eraill yn y rhanbarth i ddod o hyd i ateb ar y cyd.

en-gb	In some cases, Local Authorities who currently show a low level of need may need to accept they will have to play a greater part in meeting regional need.
cy-gb	Mewn rhai achosion, efallai y bydd Awdurdodau Lleol lle mae lefel yr anghenion yn isel yn derbyn y bydd yn rhaid iddynt wneud mwy o gyfraniad at ddiwallu anghenion y rhanbarth.

en-gb	The distribution of authorised Gypsy and Traveller sites is unevenly spread across Wales.
cy-gb	Mae’r safleoedd awdurdodedig ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr wedi’u dosbarthu’n anwastad ar draws Cymru.

en-gb	Some of this distribution will be the result of the personal choices of community members who have opted to live in particular areas for family, economic or cultural reasons.
cy-gb	Mae’r dosbarthiad hwn yn ganlyniad i ryw raddau i’r dewis gan aelodau o’r gymuned i fyw mewn ardaloedd penodol am resymau teuluol, economaidd neu ddiwylliannol.

en-gb	However, it is also true some areas do not possess authorised sites because of more forceful enforcement policies and a refusal to provide sites where there is need.
cy-gb	Fodd bynnag, mae hefyd yn wir nad oes safleoedd mewn rhai ardaloedd am fod eu polisïau gorfodi’n fwy llym ac am eu bod yn gwrthod darparu safleoedd lle mae eu hangen.

en-gb	This is particularly likely to have occurred after the Criminal Justice and Public Order Act repealed the duty upon Local Authorities to provide sites in 1994.
cy-gb	Mae hyn yn debygol iawn o fod wedi digwydd ar ôl diddymu’r ddyletswydd ar Awdurdodau Lleol i ddarparu safleoedd yn Neddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994.

en-gb	As a result, sites in some areas may be populated by those with long-standing connections in neighbouring authorities.
cy-gb	O ganlyniad i hyn, mae’n bosibl bod cysylltiadau hirsefydlog ag ardaloedd cyfagos gan y rheini sy’n byw ar safleoedd mewn rhai ardaloedd.

en-gb	Similarly, some areas may have no sites whilst substantial Gypsy and Traveller populations live in conventional bricks and mortar housing in the area.
cy-gb	Yn yr un modd, gellir cael ardaloedd sydd heb safleoedd lle mae nifer sylweddol o Sipsiwn a Theithwyr yn byw mewn tai confensiynol yn yr ardal.

en-gb	Consequently, Local Housing Authorities will likely encounter several situations when undertaking their surveys, where the needs and preferences of occupiers may be difficult to disentangle.
cy-gb	Felly mae’n debygol y bydd Awdurdodau Tai Lleol yn dod ar draws nifer o sefyllfaoedd wrth gynnal eu harolwg lle y gall fod yn anodd gwahaniaethu rhwng anghenion a dewisiadau’r meddianwyr.

en-gb	The consideration of needs versus preferences is likely to be focused around three major themes:
cy-gb	Wrth wahaniaethu rhwng anghenion a dewisiadau, mae’n debygol y byddant yn canolbwyntio ar dair thema:

en-gb	community members in conventional housing who claim a need for mobile home pitches due to a cultural aversion;
cy-gb	aelodau o’r gymuned sy’n byw mewn tai confensiynol sy’n honni bod ganddynt angen am leiniau ar gyfer cartrefi symudol oherwydd gwrthwynebiad diwylliannol;

en-gb	community members who claim a need for mobile home pitches in a different Local Authority area than the one undertaking the assessment; and Those on unauthorised sites who claim a need for mobile home pitches in the specific Local Authority undertaking the assessment.
cy-gb	aelodau o’r gymuned sy’n honni bod ganddynt angen am leiniau ar gyfer cartrefi symudol yn ardal Awdurdod Lleol gwahanol i’r un sy’n cynnal yr asesiad; y rheini sy’n byw ar safleoedd diawdurdod sy’n honni bod ganddynt angen am leiniau ar gyfer cartrefi symudol yn ardal yr Awdurdod Lleol sy’n cynnal yr asesiad.

en-gb	Understanding the Cultural Aversion
cy-gb	Deall y Gwrthwynebiad Diwylliannol

en-gb	For many Gypsies and Travellers, living in mobile homes is a key aspect of their cultural identity.
cy-gb	I lawer o Sipsiwn a Theithwyr, mae byw mewn cartref symudol yn agwedd allweddol ar eu hunaniaeth ddiwylliannol.

en-gb	However, the Census 2011 suggested only 24% of Gypsy and Traveller communities in England and Wales live in caravans or other temporary structures.
cy-gb	Fodd bynnag, roedd Cyfrifiad 2011 yn awgrymu mai dim ond 24% o gymunedau Sipsiwn a Theithwyr yng Nghymru a Lloegr sy’n byw mewn carafannau neu adeiladweithiau dros dro eraill.

en-gb	The Census also suggested almost 76% of these communities currently live in houses, flats or bungalows in England and Wales.
cy-gb	Roedd y Cyfrifiad hefyd yn awgrymu bod bron 76% o’r cymunedau hyn yn byw ar hyn o bryd mewn tai, fflatiau a byngalos yng Nghymru a Lloegr.

en-gb	Many of those living in houses, flats or bungalows do so by choice and for a variety of reasons.
cy-gb	Mae nifer o’r rheini sy’n byw mewn tai, fflatiau neu fyngalos yn gwneud hynny o ddewis ac am nifer o resymau gwahanol.

en-gb	However, it is also believed a significant minority of this population have moved into conventional housing due to a lack of lawful mobile home pitch alternatives.2
cy-gb	Fodd bynnag, credir hefyd fod lleiafrif sylweddol o’r boblogaeth hon wedi symud i dai confensiynol am nad oes lleiniau cyfreithlon ar gael ar gyfer cartrefi symudol yn lle hynny.2

en-gb	Amongst the community members living in conventional housing, it is likely some experience what is known as a ‘cultural aversion’ to this type of accommodation.3 That is, community members who have a tradition of living in a mobile home or on sites and who struggle to adapt to living in conventional bricks and mortar accommodation.
cy-gb	Ymysg yr aelodau o gymunedau sy’n byw mewn tai confensiynol, mae’n debygol bod rhai sy’n profi’r hyn a elwir yn ‘wrthwynebiad diwylliannol’ i lety o’r math hwn.3 Hynny yw, aelodau o gymunedau sydd wedi dilyn traddodiad o fyw mewn cartref symudol neu ar safleoedd ac sy’n ei chael yn anodd ymaddasu i fyw mewn llety confensiynol.

en-gb	Cultural aversion could be created by the failure to adapt to a new type of accommodation or more sedentary lifestyle or isolation from community and family members whilst living in conventional housing.
cy-gb	Gellir meithrin gwrthwynebiad diwylliannol drwy fethu ag ymaddasu i fath newydd o lety neu ffordd fwy sefydlog o fyw neu drwy fod ar wahân i gymuned ac aelodau o’r teulu wrth fyw mewn tai confensiynol.

en-gb	Local Housing Authorities will need to carefully consider whether those interviewed who have a stated preference for living on mobile home sites could also be said to have a cultural aversion to maintaining their accommodation in conventional housing.
cy-gb	Bydd angen i Awdurdodau Tai Lleol ystyried yn ofalus a yw’r rheini a gyfwelwyd a nododd y byddai’n well ganddynt fyw ar safle cartrefi symudol yn rhai y gellid dweud hefyd fod ganddynt wrthwynebiad diwylliannol i barhau i fyw mewn tai confensiynol.

en-gb	This consideration should have reference to:
cy-gb	Wrth ystyried hyn, dylid rhoi sylw i:

en-gb	the cultural tradition of the household for living in mobile homes;
cy-gb	traddodiad diwylliannol yr aelwyd o fyw mewn cartref symudol;

en-gb	the reason for moving into conventional housing;
cy-gb	y rheswm dros symud i dai confensiynol;

en-gb	the likelihood of harm to the individual if they remain in conventional housing; and,
cy-gb	y tebygolrwydd o niwed i’r unigolyn os bydd yn parhau i fyw mewn tai confensiynol;

en-gb	the developing case-law around the issue of cultural aversion.
cy-gb	y gyfraith achosion sy’n datblygu ynghylch gwrthwynebiad diwylliannol.

en-gb	During the accommodation assessment, it would not be appropriate for Local Authorities to require interviewees to demonstrate their aversion through any kind of medical or psychiatric assessment.
cy-gb	Wrth gynnal yr asesiad llety, ni fyddai’n briodol i’r Awdurdod Lleol fynnu bod y rhai a gyfwelir yn dangos bod ganddynt wrthwynebiad drwy unrhyw fath o asesiad meddygol neu seiciatryddol.

en-gb	The assessment process aims to develop a broad estimate of likely overall Gypsy and Traveller pitch needs in the area, rather than the needs of any specific individuals.
cy-gb	Pwrpas y broses asesu yw cael amcangyfrif bras o’r angen cyffredinol am leiniau i Sipsiwn a Theithwyr sy’n debygol o godi yn yr ardal, yn hytrach na’r angen sydd gan unigolion penodol.

en-gb	Any in-depth assessments of an individual’s cultural aversion should be made as part of the Local Housing Authority’s homelessness or pitch allocation policies, rather than through the accommodation assessment.
cy-gb	Bydd unrhyw asesu manwl o wrthwynebiad diwylliannol yr unigolyn yn cael ei wneud o dan bolisïau’r Awdurdod Tai Lleol ar ddigartrefedd neu ddyrannu lleiniau, yn hytrach na thrwy’r asesiad llety.

en-gb	Information contained within the survey questionnaire (especially questions A2, A3, A7 and Section B table) should support Local Authorities to ascertain whether individuals believe they have a cultural aversion to conventional housing.
cy-gb	Bydd y wybodaeth a geir drwy holiadur yr arolwg (yn enwedig o’r atebion i gwestiynau A2, A3, A7 a’r tabl yn Adran B) yn helpu’r Awdurdod Lleol i ganfod a yw unigolion yn credu bod ganddynt wrthwynebiad diwylliannol i fyw mewn tai confensiynol.

en-gb	Local Authorities will need to make case-by-case estimates to ascertain which individuals would have a demonstrable aversion.
cy-gb	Bydd angen i’r Awdurdod Lleol wneud amcangyfrif ym mhob achos o ba unigolion y gellid dangos bod ganddynt wrthwynebiad diwylliannol.

en-gb	This estimate will only serve to support the final accommodation needs identified in the assessment and can not be used as an alternative to proper investigation of individual circumstances through the homelessness or pitch allocation policy.
cy-gb	Dim ond ar gyfer dynodi’r anghenion llety yn yr asesiad y defnyddir yr amcangyfrif hwn ac ni ellir ei ddefnyddio yn lle ymchwiliad priodol i amgylchiadau penodol o dan y polisi ar ddigartrefedd neu ddyrannu lleiniau.

en-gb	2 Shelter, ‘Good Practice Guide:
cy-gb	2 Shelter, ‘Good Practice Guide:

en-gb	Working with housed Gypsies and Travellers’ (2008)
cy-gb	Working with housed Gypsies and Travellers’ (2008)

en-gb	3 Established in case law, originally in Clarke v. Secretary of State for the Environment, Transport and the Regions (2002)
cy-gb	3 Wedi’i gadarnhau mewn cyfraith achosion, yn wreiddiol yn achos Clarke v. Secretary of State for the Environment, Transport and the Regions (2002)

en-gb	Estimates should have reference to the answers given in the questionnaire and the points outlined in paragraph 172 above.
cy-gb	Wrth wneud amcangyfrifon, dylid ystyried yr atebion i’r cwestiynau yn yr holiadur a’r pwyntiau a nodwyd ym mharagraff 172 uchod.

en-gb	It is recognised these estimates are open to subjective interpretation.
cy-gb	Rydym yn derbyn bod elfen oddrychol mewn amcangyfrifon o’r fath.

en-gb	However, a pragmatic attempt to quantify the number ofhouseholds living in conventional housing who require mobile home pitches needs to be undertaken.
cy-gb	Fodd bynnag, rhaid mynd ati’n bragmataidd i fesur nifer yr aelwydydd mewn tai confensiynol sydd ag angen lleiniau ar gyfer cartrefi symudol.

en-gb	Local Authorities should not require individuals who are currently resident in mobile home accommodation to demonstrate they have a cultural aversion to conventional housing for the purposes of the GTAA.
cy-gb	Ni ddylai’r Awdurdod Lleol fynnu bod unigolion sy’n byw mewn cartref symudol ar hyn o bryd yn profi bod ganddynt wrthwynebiad diwylliannol i fyw mewn tai confensiynol i ddibenion y GTAA.

en-gb	Where it is accepted individuals are likely to have a cultural aversion to conventional housing, Local Housing Authorities should include the need identified by these households as part of the current demand for mobile home pitches.
cy-gb	Lle y derbynnir ei bod yn debygol bod gan unigolion wrthwynebiad diwylliannol i fyw mewn tai confensiynol, dylai’r Awdurdod Tai Lleol gynnwys yr angen a nodwyd gan yr aelwydydd hyn yn y galw presennol am leiniau i gartrefi symudol.

en-gb	This should be included in Row I of Table 3 – An estimate of need for residential site pitches.
cy-gb	Dylid cynnwys hyn yn Rhes I yn Tabl 3 – ar safleoedd.

en-gb	Even when a cultural aversion is not agreed, it may be expedient for Local Housing Authorities to agree to move individuals in this scenario as it may benefit all parties.
cy-gb	Hyd yn oed os na dderbynnir bod gwrthwynebiad diwylliannol, gall fod yn fanteisiol i’r Awdurdod Tai Lleol gytuno i symud unigolion sydd yn y sefyllfa hon am ei fod o les i bawb sy’n gysylltiedig.

en-gb	If the conventional housing currently occupied is socially provided the provision of an alternative mobile home pitch could free up social housing.
cy-gb	Os yw’r unigolion yn byw mewn tai confensiynol cymdeithasol, gellid rhyddhau tai cymdeithasol drwy ddarparu lleiniau ar gyfer cartrefi symudol yn eu lle.

en-gb	This will be especially relevant in Local Authorities with a lack of socially provided conventional housing available.
cy-gb	Bydd hyn yn berthnasol iawn mewn ardaloedd Awdurdod Lleol lle mae tai confensiynol cymdeithasol yn brin.

en-gb	Demand for accommodation in alternative local area
cy-gb	Galw am lety mewn ardal leol arall

en-gb	When undertaking surveys it is likely some community members will state they have a preference or a need to be accommodated on a mobile home site in another Local Authority area.
cy-gb	Wrth gynnal yr arolwg, mae’n debygol y bydd rhai aelodau o’r gymuned yn datgan dewis neu angen i gael llety ar safle cartrefi symudol yn ardal Awdurdod Lleol arall.

en-gb	Questionnaire sections C and D should provide data to help Local Authorities to understand where such accommodation demand is likely to arise.
cy-gb	Ceir data yn adrannau C a D yn yr holiadur a fydd yn helpu’r Awdurdod Lleol i ddeall lle y bydd y galw am lety o’r fath yn debygol o godi.

en-gb	Furthermore, section E is likely to provide useful data to ensure neighbouring authorities are able to anticipate future needs for transit accommodation.
cy-gb	Hefyd, dylai’r data yn adran E fod yn ddefnyddiol i awdurdodau cyfagos wrth rag-weld anghenion am lety tramwy yn y dyfodol.

en-gb	Local Authorities should seek to engage proactively with other areas in anticipation of this likelihood.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol geisio cydweithio ag ardaloedd eraill i rag-weld yr anghenion hyn.

en-gb	This will be easier to achieve where a regional partnership has already been established to undertake accommodation assessments or where the other Local Authorities are also undertaking their assessments simultaneously.
cy-gb	Bydd yn haws gwneud hyn os yw partneriaeth ranbarthol wedi’i sefydlu eisoes i gynnal asesiadau llety neu os bydd yr Awdurdodau Lleol eraill yn cynnal eu hasesiadau yr un pryd.

en-gb	It is important the preferences of community members are given consideration and the relevant Local Authorities work together to decide where the demand for accommodation will arise.
cy-gb	Mae’n bwysig ystyried dewisiadau aelodau o’r gymuned a bod yr Awdurdodau Lleol perthnasol yn cydweithio i bennu ym mhle y bydd y galw am lety’n codi.

en-gb	Where demand has been identified for accommodation in an alternative authority it must be recorded and details provided to the relevant authority.
cy-gb	Os nodwyd bod galw am lety yn ardal awdurdod arall, rhaid cofnodi hynny a darparu manylion i’r awdurdod perthnasol.

en-gb	This is likely to be a two-way process with demand being identified in both authorities, which may need to be communicated to the other.
cy-gb	Mae hyn yn debygol o fod yn broses ddwyffordd lle y bydd y galw’n cael ei nodi yn y ddau awdurdod a’r wybodaeth yn cael ei rhannu rhyngddynt.

en-gb	By working in partnership areas this process could be facilitated more easily.
cy-gb	Gellir hwyluso’r broses hon drwy weithio mewn partneriaeth.

en-gb	Nevertheless, understanding how such circumstances will be dealt with should be established in advance of undertaking the survey.
cy-gb	Beth bynnag fydd y dull o weithredu, rhaid penderfynu sut i ddelio ag amgylchiadau o’r fath cyn cynnal yr arolwg.

en-gb	This process may result in the Local Authority undertaking the GTAA being informed by other Local Authorities regarding new households expected to arrive in the area.
cy-gb	Mae’n bosibl, o ganlyniad i’r broses hon, y bydd yr Awdurdod Lleol sy’n cynnal y GTAA yn cael ei hysbysu gan Awdurdodau Lleol am aelwydydd newydd y disgwylir iddynt gyrraedd ei ardal.

en-gb	Answers to question D5 will also provide some information on this point.
cy-gb	Bydd gwybodaeth am hyn hefyd yn yr atebion i gwestiwn D5.

en-gb	Finally, the Local Authority’s pitch waiting list may also include information which will add to this figure.
cy-gb	Yn olaf, gellir cael gwybodaeth hefyd yn rhestr aros yr Awdurdod Lleol am leiniau a fydd yn cynyddu’r ffigur hwn.

en-gb	The number of households identified will populate row J of Table 3 – An estimate of need for residential site pitches.
cy-gb	Bydd nifer yr aelwydydd a nodwyd yn cael ei gofnodi yn rhes J yn Tabl 3 – ar safleoedd.

en-gb	Demand for accommodation from unauthorised sites
cy-gb	Galw am lety o safleoedd diawdurdod

en-gb	Where surveys of those occupying unauthorised encampments or developments show demand for mobile home pitches within the Local Authority where they are currently residing, Local Authorities will want to check the community members do not have alternative authorised accommodation elsewhere.
cy-gb	Lle mae arolygon o’r rheini sy’n meddiannu gwersylloedd neu ddatblygiadau diawdurdod yn dangos bod galw am leiniau i gartrefi symudol yn yr ardal Awdurdod Lleol lle maent yn byw ar hyn o bryd, bydd yr Awdurdod Lleol am gadarnhau nad oes gan aelodau’r cymunedau lety awdurdodedig arall mewn mannau eraill.

en-gb	If these households do have alternative accommodation (pitches or housing) elsewhere their aspiration for pitches in the area would not constitute need.
cy-gb	Os bydd llety arall (lleiniau neu dai) gan yr aelwydydd hyn mewn mannau eraill, ni fyddai eu dyhead am leiniau yn yr ardal yn cyfateb i angen.

en-gb	Welsh Government planning circular 30/2007, “Planning for Gypsy and Traveller Caravan Sites”, makes clear applying local connection criteria to Gypsies and Travellers wishing to establish their own sites in an area would be inappropriate.
cy-gb	Mae cylchlythyr cynllunio Llywodraeth Cymru 30/2007 “Cynllunio ar gyfer Safleoedd Carafanau Sipsiwn a Theithwyr” yn egluro na fyddai’n briodol cymhwyso meini prawf am gysylltiad lleol at Sipsiwn a Theithwyr sydd am sefydlu eu safleoedd eu hunain mewn ardal.

en-gb	Demand arising from unauthorised encampments and unauthorised developments in the Local Authority area should be captured in rows F and G of Table 3 – An estimate of need for residential site pitches respectively.
cy-gb	Dylid cofnodi’r galw o wersylloedd diawdurdod a datblygiadau diawdurdod yn ardal yr Awdurdod Lleol yn rhesi F a G yn Tabl 3 – ar safleoedd, yn y drefn honno.

en-gb	This includes sites which are currently ‘tolerated’ with no assurance of protection against planning enforcement or those on temporary sites with planning permission ending within 5 years.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys safleoedd sy’n cael eu ‘goddef’ ar hyn o bryd sy’n agored i gamau gorfodi cynllunio a’r rheini sy’n byw ar safleoedd dros dro lle bydd caniatâd cynllunio’n dod i ben o fewn 5 mlynedd.

en-gb	The application of any local connection test should not be used in relation to aspirations for transit pitches in an area.
cy-gb	Ni ddylid cymhwyso unrhyw brawf am gysylltiad lleol at ddyheadau am leiniau tramwy mewn ardal.

en-gb	By definition, potential occupiers of these sites are less likely to have a local connection and any such test would undermine the facilitation of the Gypsies and Travellers way of life.
cy-gb	Drwy ddiffiniad, mae meddianwyr dichonol y safleoedd hyn yn llai tebygol o fod â chysylltiad lleol a byddai unrhyw brawf o’r fath yn tanseilio camau i hwyluso ffordd y fyw Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	Overcrowding
cy-gb	Gorlenwi

en-gb	Residential demand is also likely to arise from overcrowding, either within existing sites or conventional housing.
cy-gb	Mae’r galw am leiniau preswyl yn debygol o godi hefyd o ganlyniad i orlenwi, un ai ar safleoedd presennol neu mewn tai confensiynol.

en-gb	Due to the legacy of a lack of site provision, many of those provided throughout Wales experience overcrowding on the pitch.
cy-gb	Oherwydd prinder safleoedd, ceir gorlenwi ar leiniau mewn nifer o’r safleoedd a ddarparwyd ledled Cymru.

en-gb	This situation can have serious health and safety implications, notably the risk of fires if additional caravans are placed on the pitch.
cy-gb	Mae goblygiadau difrifol o ran iechyd a diogelwch yn gallu codi o’r sefyllfa hon, yn enwedig y perygl o dân os bydd carafannau ychwanegol ar y llain.

en-gb	There is no legal definition of overcrowding in the context of a mobile home.
cy-gb	Nid oes diffiniad cyfreithiol o orlenwi yng nghyd-destun cartrefi symudol.

en-gb	However, the Bedroom Standard, which is used within a conventional housing context can be adapted for use in these circumstances.
cy-gb	Fodd bynnag, gellir addasu’r Safon Ystafelloedd Gwely a ddefnyddir yng nghyd-destun tai confensiynol at yr amgylchiadau hyn.

en-gb	The Bedroom Standard is defined in this guidance as requiring a separate sleeping area for each: adult couple (married or cohabiting);
cy-gb	Y diffiniad o’r Safon Ystafelloedd Gwely yn y canllawiau hyn yw gofyniad am le cysgu ar wahân ar gyfer: pob pâr o oedolion (priod neu’n cyd-fyw);

en-gb	any other adult aged 16 or over;
cy-gb	unrhyw oedolyn arall sy’n 16 oed neu’n hyˆn;

en-gb	pair of children aged under 16 of the same sex;
cy-gb	pâr o blant o dan 16 oed o’r un rhyw;

en-gb	pair of children aged under 10 regardless of sex;
cy-gb	pâr o blant o dan 10 oed beth bynnag fo’u rhyw;

en-gb	any other child.
cy-gb	unrhyw blentyn arall.

en-gb	Within mobile homes, the Bedroom Standard should also apply.
cy-gb	Dylid cymhwyso’r Safon Ystafelloedd Gwely hefyd at gartrefi symudol.

en-gb	However, it should more accurately relate to separate sleeping areas, rather than bedrooms.
cy-gb	Fodd bynnag, dylid ei chymhwyso at leoedd cysgu ar wahân, yn hytrach nag ystafelloedd gwely.

en-gb	Unlike in conventional housing, it may be possible to relieve any identified overcrowding through the addition of another mobile home on the pitch.
cy-gb	Yn wahanol i dai confensiynol, mae’n bosibl y bydd modd lliniaru unrhyw orlenwi drwy osod cartref symudol ychwanegol ar y llain.

en-gb	Local Authorities may need to consider if it is possible for the household to station another mobile home on the pitch without contravening the Fire Safety guidance included in the Welsh Government’s Designing Gypsy and Traveller Sites guidance.
cy-gb	Wrth ystyried a fydd yn bosibl i’r aelwyd osod cartref symudol ychwanegol ar y llain, bydd angen i’r Awdurdod Lleol sicrhau bod hyn yn gyson â’r canllawiau ar Dân a Diogelwch yn nogfen Dylunio Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr Llywodraeth Cymru.

en-gb	It is recommended Local Authorities consult the local Fire and Rescue Authority if they are unsure regarding the possibility for safely stationing additional mobile homes on the site.
cy-gb	Rydym yn argymell bod Awdurdodau Lleol yn ymgynghori â’r Awdurdod Tân ac Achub lleol os nad ydynt yn sicr a fydd yn ddiogel gosod cartrefi symudol ychwanegol ar y safle.

en-gb	If households are unable to safely station an additional mobile home and their current accommodation contravenes the Bedroom Standard, this will indicate additional residential demand.
cy-gb	Os na fydd yn ddiogel i aelwydydd osod cartref symudol ychwanegol a bod ei llety presennol yn groes i’r Safon Ystafelloedd Gwely, bydd hyn yn dangos bod galw ychwanegol am leiniau preswyl.

en-gb	Overcrowding in conventional housing should be more straightforward to assess and Local Housing Authorities will be used to undertaking such assessments through their existing housing functions.
cy-gb	Bydd yn haws asesu gorlenwi mewn tai confensiynol a bydd Awdurdodau Tai Lleol wedi arfer â chynnal asesiadau o’r fath o dan eu swyddogaethau tai presennol.

en-gb	However, where overcrowding is present in housing and arises from new household formation, Local Authorities will need to be aware it may constitute additional residential pitch demand.
cy-gb	Fodd bynnag, os ceir gorlenwi mewn tai a bod hyn o ganlyniad i ffurfio aelwyd newydd, rhaid i’r Awdurdod Lleol gofio y gall hyn olygu bod galw ychwanegol am leiniau preswyl.

en-gb	If the overcrowding is the result of dependent children reaching adulthood, these new households may express a desire to live in mobile home accommodation.
cy-gb	Os yw’r gorlenwi wedi digwydd am fod plant dibynnol wedi dod yn oedolion, mae’n bosibl y bydd yr aelwydydd newydd hyn yn mynegi awydd i fyw mewn cartref symudol.

en-gb	As these individuals could not be said to have made the original decision to live in conventional housing, Local Authorities should consider this to represent additional demand which should be met.
cy-gb	Gan na ellir honni mai’r unigolion hyn a wnaeth y penderfyniad gwreiddiol i fyw mewn tai confensiynol, dylai Awdurdodau Lleol gymryd bod hyn yn alw ychwanegol sydd i’w ddiwallu.

en-gb	Questionnaire section B will provide Local Authorities with useful information regarding participants’ perceptions of overcrowding.
cy-gb	Bydd Awdurdodau Lleol yn cael gwybodaeth ddefnyddiol yn yr atebion i adran B o’r holiadur am ganfyddiadau ynghylch gorlenwi ymysg y rhai a gymerodd ran yn yr arolwg.

en-gb	Calculating overall residential need
cy-gb	Cyfrifo cyfanswm yr angen am leiniau preswyl

en-gb	The current residential demand can be found by adding the demand found through those on unauthorised encampments (row F), unauthorised developments (row G), through overcrowding (row H), through those with a cultural aversion to their current accommodation (row I) and through households expected to arrive from elsewhere (row J).
cy-gb	Gellir canfod y galw presennol am leiniau preswyl drwy adio’r galw a gafwyd o wersylloedd diawdurdod (rhes F), o ddatblygiadau diawdurdod (rhes G), drwy orlenwi (rhes H), gan y rheini sydd â gwrthwynebiad diwylliannol i’w llety presennol (rhes I) a chan aelwydydd y mae disgwyl iddynt gyrraedd o leoedd eraill (rhes J).

en-gb	The current residential demand total should populate row M in Table 3.
cy-gb	Dylai cyfanswm y galw presennol am leiniau preswyl ymddangos yn rhes M yn Nhabl 3.

en-gb	Anticipated future household growth should be identifiable by the answers provided by participants under section D of the questionnaire.
cy-gb	Bydd yn bosibl rhag-weld y twf mewn aelwydydd yn y dyfodol ar sail yr atebion gan gyfranogwyr yn adran D o’r holiadur.

en-gb	This will provide an estimate of additional households over the coming 5 year period.
cy-gb	Bydd hyn yn rhoi amcangyfrif o’r aelwydydd ychwanegol yn y 5 mlynedd nesaf.

en-gb	As a guide, it is likely household growth in Gypsy and Traveller communities is greater than in the wider settled community.
cy-gb	Rhaid cofio y bydd y twf mewn aelwydydd yng nghymunedau Sipsiwn a Theithwyr yn debygol o fod yn fwy nag yn y gymuned sefydlog ehangach.

en-gb	However, data compiled by those undertaking previous Gypsy and Traveller accommodation assessments suggests this growth rate is usually within the range of 1.5 – 3% per annum.4
cy-gb	Fodd bynnag, mae data a gasglwyd o’r blaen wrth gynnal asesiadau llety Sipsiwn a Theithwyr yn awgrymu bod y twf hwn rhwng 1.5% a 3% y flwyddyn.4

en-gb	Local Authorities should analyse the demographic data provided by community members to consider their own local anticipated growth over the 5 year period.
cy-gb	Dylai’r Awdurdod Lleol ddadansoddi’r data demograffig a roddwyd gan aelodau o’r cymunedau er mwyn rhag-weld y twf yn ei ardal yn ystod y cyfnod o 5 mlynedd.

en-gb	However, reference to the range above should ensure needs are not excessively under- or over- estimated.
cy-gb	Fodd bynnag, dylai ystyried y data hyn yng nghyd- destun yr amrediad uchod er mwyn peidio â chyrraedd amcangyfrif sy’n rhy isel neu uchel Tabl 3 – .

en-gb	This anticipated growth is the estimated number of households representing future residential demand and should be used to calculate row K of Table 3 – An estimate of need for residential site pitches.
cy-gb	Y twf hwn a ragwelir yw’r nifer a amcangyfrifir o aelwydydd sy’n cynrychioli galw am leiniau preswyl yn y dyfodol, a dylid ei ddefnyddio i gyfrifo rhes K yn Nhabl 3 – Amcangyfrif o’r angen am leiniau preswyl.

en-gb	The first column of row K reflects the number of households currently occupying authorised pitches in the area plus the current residential demand, minus the expected vacancies on authorised pitches found in row D.
cy-gb	Mae colofn gyntaf rhes K yn dangos nifer yr aelwydydd sy’n meddiannu lleiniau awdurdodedig yn yr ardal ar hyn o bryd yn ogystal â’r galw presennol am leiniau preswyl, wedi tynnu nifer y lleoedd gwag a ddisgwylir mewn lleiniau awdurdodedig sydd wedi’i nodi yn rhes D.

en-gb	4 Opinion Research Services, ‘Household formation rates for Gypsies and Travellers:
cy-gb	4 Opinion Research Services, ‘Household formation rates for Gypsies and Travellers:

en-gb	Technical note’ (2013); Pat Niner / ODPM, ‘Local Authority Gypsy/Traveller Sites in Wales’ (2003)
cy-gb	Technical note’ (2013); Pat Niner / ODPM, ‘Local Authority Gypsy/Traveller Sites in Wales’ (2003)

en-gb	In the example calculation in Table 3, household growth has been estimated using the mid-range growth figure provided by previous estimates and multiplied by the total number of households in the area, which is found in the first column of row K. The use of the mid-range growth figure is for illustrative purposes and Local Authorities should utilise their own local growth rate.
cy-gb	Yn y cyfrifiad enghreifftiol yn Nhabl 3, mae twf aelwydydd wedi’i amcangyfrif drwy ddefnyddio’r ffigur canolig a roddwyd ar gyfer twf gan amcangyfrifon blaenorol, a’i luosi â chyfanswm yr aelwydydd yn yr ardal, sy’n ymddangos yng ngholofn gyntaf rhes K. Dim ond enghraifft yw’r ffigur canolig ar gyfer twf a ddefnyddiwyd, a dylai Awdurdodau Lleol ddefnyddio eu cyfradd twf leol eu hunain.

en-gb	Inevitably, there should also be dissolution of some households over time.
cy-gb	Mae’n anochel hefyd y bydd rhai aelwydydd yn chwalu dros amser.

en-gb	The calculation found through Table 3 – An estimate of need for residential site pitches should take account of this dissolution through Local Authorities considering their pitch turnover rate in row D. Where households on pitches have been dissolved the pitch would have been reallocated as part of this turnover.
cy-gb	Wrth gyfrifo Tabl 3 – Amcangyfrif o’r angen am leiniau preswyl ar safleoedd – dylid ystyried y chwalu ar aelwydydd wrth i Awdurdodau Lleol ystyried cyfradd trosiant lleiniau yn rhes D. Bydd y trosiant hwn yn cynnwys lleiniau sydd wedi’u hailddyrannu ar ôl i aelwydydd chwalu.

en-gb	As the estimate of household growth is based upon the aspirations of community members, it would be difficult to perfectly forecast growth in excess of 5 years.
cy-gb	Gan fod yr amcangyfrif o dwf mewn aelwydydd wedi’i seilio ar ddyheadau aelodau o’r gymuned, byddai’n anodd rhag-weld yr union dwf dros gyfnod o fwy na 5 mlynedd.

en-gb	However, the GTAA is a crucial piece of evidence underpinning Local Development Plans (LDPs), which operate on a longer timeframe.
cy-gb	Fodd bynnag, mae’r GTAA yn dystiolaeth hanfodol ar gyfer y Cynllun Datblygu Lleol (CDLl), sy’n ymestyn dros gyfnod hirach.

en-gb	To address this point, GTAAs should apply the same estimated growth rate over the full LDP period to produce an additional figure of need arising in the Local Authority area.
cy-gb	Er mwyn darparu ar gyfer hyn, dylai’r GTAA ddefnyddio’r un gyfradd ar gyfer amcangyfrif twf dros gyfnod y CDLl er mwyn cael ffigur am yr angen ychwanegol a fydd yn codi yn ardal yr Awdurdod Lleol.

en-gb	Although this process will identify an indicative pitch need over the lifetime of the LDP, this longer-term figure is expected to be revised every time the GTAA is redone.
cy-gb	Er y bydd y broses hon yn rhoi ffigur dangosol am yr angen am leiniau dros gyfnod y CDLl, bydd disgwyl i’r ffigur hwn gael ei adolygu bob tro y cynhelir y GTAA.

en-gb	This will ensure the forecasting of growth can be as accurate as possible and should limit the extent of changes needed to the LDP each time a GTAA is published.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau bod y rhagolwg o dwf mor gywir â phosibl ac y ceir y nifer lleiaf posibl o newidiadau yn y CDLl bob tro y cyhoeddir GTAA.

en-gb	The additional household pitch need (row L) can be found by subtracting the current number of households in the first column of row K from the estimated future number of households in the second and third columns of the row.
cy-gb	Mae modd dod o hyd i’r angen am leiniau aelwydydd ychwanegol (rhes L) drwy dynnu nifer presennol yr aelwydydd yng ngholofn gyntaf rhes K o’r amcangyfrif o nifer yr aelwydydd yn y dyfodol yn ail a thrydedd golofn y rhes.

en-gb	These values will populate rows N and O of Table 3.
cy-gb	Bydd y gwerthoedd hyn yn cael eu nodi yn rhesi N ac O yn Nhabl 3.

en-gb	The overall residential or unmet need for additional residential pitches can be found by adding the current residential demand and the estimated future additional pitch need, then subtracting the planned residential supply.
cy-gb	Gellir canfod cyfanswm yr angen preswyl neu’r angen nas diwallwyd am leiniau preswyl ychwanegol drwy adio’r galw presennol am leiniau preswyl a’r angen a amcangyfrifir yn y dyfodol o leiniau ychwanegol, ac wedyn tynnu’r cyflenwad arfaethedig o leiniau preswyl.

en-gb	The balance of these figures will provide the unmet need for the 5 year period (row Q) and over the plan period (row R), as indicated in at the bottom of the example overleaf.
cy-gb	Bydd y ffigur sydd ar ôl yn dangos yr angen nas diwallwyd ar gyfer y cyfnod o 5 mlynedd (rhes Q) a thros gyfnod y cynllun (rhes R), fel y gwelir ar waelod yr enghraifft drosodd.

en-gb	The level of 5 year unmet need must be provided within the area as soon as possible.
cy-gb	Rhaid cwrdd â’r angen nas diwallwyd o fewn yr ardal ar gyfer 5 mlynedd mor gyflym â phosibl.

en-gb	The longer term need should be provided during the lifetime of the LDP.
cy-gb	Dylid cwrdd â’r angen tymor hwy yn ystod cyfnod y CDLl.

en-gb	Table 3 – An estimate of need for residential site pitches
cy-gb	Tabl 3 – Amcangyfrif yr angen am leiniau preswyl ar safleoedd

en-gb	Current residential supply
cy-gb	Y cyflenwad presennol o leiniau preswyl

en-gb	Number of pitches
cy-gb	Nifer y lleiniau

en-gb	A. Occupied Local Authority pitches
cy-gb	A. Lleiniau Awdurdod Lleol a feddiannwyd

en-gb	B. Occupied authorised private pitches
cy-gb	B. Lleiniau preifat awdurdodedig a feddiannwyd

en-gb	Planned residential supply
cy-gb	Y cyflenwad arfaethedig o leiniau preswyl

en-gb	C. Vacant Local Authority pitches and available vacant private pitches
cy-gb	C. Lleiniau Awdurdod Lleol gwag a lleiniau preifat gwag sydd ar gael

en-gb	D. Pitches expected to become vacant in near future (see note 1)
cy-gb	D. Lleiniau y disgwylir iddynt ddod yn wag yn y dyfodol agos (gweler nodyn 1)

en-gb	E. New Local Authority and private pitches with planning permission
cy-gb	E. Lleiniau Awdurdod Lleol a phreifat newydd y mae caniatâd cynllunio ar eu cyfer

en-gb	Current residential demand
cy-gb	Y galw presennol am leiniau preswyl

en-gb	Pitch demand
cy-gb	Y galw am leiniau

en-gb	F. unauthorised encampments
cy-gb	F. Gwersylloedd diawdurdod

en-gb	G. unauthorised development
cy-gb	G. Datblygiadau diawdurdod

en-gb	H. overcrowded pitches (see note 2)
cy-gb	H. Lleiniau wedi’u gorlenwi (gweler nodyn 2)

en-gb	I. Conventional housing (see note 3)
cy-gb	I. Tai confensiynol (gweler nodyn 3)

en-gb	J. New households to arrive (see note 4)
cy-gb	J. Aelwydydd newydd a fydd yn cyrraedd (gweler nodyn 4)

en-gb	Current households ( see note 7)
cy-gb	Aelwydydd presennol (gweler nodyn 7)

en-gb	Future households (at year 5)
cy-gb	Aelwydydd yn y dyfodol (ym mlwyddyn 5)

en-gb	Future households (Plan period)
cy-gb	Aelwydydd yn y dyfodol (cyfnod y Cynllun)

en-gb	(see note 5)
cy-gb	(gweler nodyn 5)

en-gb	L. Additional household pitch need
cy-gb	L. Cyfanswm yr angen am leiniau ychwanegol

en-gb	Unmet Need
cy-gb	Angen heb ei ddiwallu

en-gb	Need arising
cy-gb	Yr angen sy’n codi

en-gb	Need accommodated
cy-gb	Yr angen sydd wedi’i ddiwallu

en-gb	M. Current residential demand
cy-gb	M. Y galw presennol am leiniau preswyl

en-gb	N. Future residential demand (5 year)
cy-gb	N. Y galw am leiniau preswyl yn y dyfodol (5 mlynedd)

en-gb	O. Future residential demand (plan period)
cy-gb	O. Y galw am leiniau preswyl yn y dyfodol (cyfnod y Cynllun)

en-gb	P. Planned residential supply
cy-gb	P. Y cyflenwad arfaethedig o leiniau preswyl

en-gb	Q. Unmet need (5 year)
cy-gb	Q. Angen nas diwallwyd (5 mlynedd)

en-gb	39 pitches
cy-gb	39 llain

en-gb	R. Unmet need (Plan period)
cy-gb	R. Angen nas diwallwyd (cyfnod y Cynllun)

en-gb	As identified through analysis of pitch turnover data.
cy-gb	Wedi’i ddangos drwy ddadansoddi data am drosiant lleiniau.

en-gb	Overcrowding – e.g. where family numbers have grown to the extent that there is now insufficient space for the family within its mobile home accommodation and insufficient space on the pitch or site for a further mobile home.
cy-gb	Gorlenwi – e.e. lle mae’r nifer yn y teulu wedi cynyddu i’r graddau nad oes digon o le i’r teulu yn ei gartref symudol ac nad oes digon o le ar y llain neu’r safle i osod cartref symudol ychwanegol.

en-gb	As identified in the survey.
cy-gb	Wedi’i ddangos yn yr arolwg.

en-gb	This includes those with a cultural aversion to conventional housing, those experiencing overcrowding, and those whom have reached adulthood and want to live on a site.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys y rheini sydd â gwrthwynebiad diwylliannol i fyw mewn tai confensiynol, y rheini sy’n profi gorlenwi, a’r rheini sydd wedi tyfu’n oedolion ac am fyw ar safle.

en-gb	As identified in the survey through waiting list, Caravan Count or partnership working with Local Authorities in the region.
cy-gb	Wedi’i ddangos yn yr arolwg drwy’r rhestr aros, y Cyfrifiad Carafannau neu drwy weithio mewn partneriaeth ag Awdurdodau Lleol yn y rhanbarth.

en-gb	118 households (current residential supply + current residential demand – pitches expecting to become vacant) @ 2.25% year on year for 5 years.
cy-gb	118 o aelwydydd (y cyflenwad presennol o leiniau preswyl+ y galw presennol am leiniau preswyl – y lleiniau y disgwylir iddynt fod yn wag) @ 2.25% o flwyddyn i flwyddyn am 5 mlynedd.

en-gb	Growth rate for illustration only.
cy-gb	Enghraifft yn unig yw’r gyfradd twf.

en-gb	Local growth rate should be based on details identified in the local survey.
cy-gb	Dylid seilio’r gyfradd twf leol ar fanylion yn yr arolwg lleol.

en-gb	118 households (current residential supply + current residential demand – pitches expecting to become vacant) @2.25% year on year for 15 years.
cy-gb	118 o aelwydydd (y cyflenwad presennol o leiniau preswyl+ y galw presennol am leiniau preswyl – y lleiniau y disgwylir iddynt fod yn wag) @2.25% o flwyddyn i flwyddyn am 15 mlynedd.

en-gb	Growth rate and 15 year plan period for illustration only.
cy-gb	Enghreifftiau’n unig yw’r gyfradd twf a’r cyfnod o 15 mlynedd ar gyfer y cynllun.

en-gb	Local growth rate should be based on details identified in local survey.
cy-gb	Dylid seilio’r gyfradd twf leol ar fanylion yn yr arolwg lleol.

en-gb	Plan period should align to current LDP.
cy-gb	Dylai cyfnod y cynllun gyfateb i gyfnod y CDLl presennol.

en-gb	Occupied authorised pitches plus the current residential demand, minus the expected vacancies from authorised pitches.
cy-gb	Ylleiniau awdurdodedig sydd wedi’u meddiannu a’r galw presennol am leiniau preswyl, gan dynnu nifer y lleoedd gwag a ddisgwylir o leiniau awdurdodedig.

en-gb	Calculating transit need
cy-gb	Cyfrifo’r angen am safleoedd tramwy

en-gb	Once the assessment of accommodation need has been carried out for Gypsies and Travellers on unauthorised sites, it will be possible to identify whether their presence on those sites indicates a need for residential pitches within the area, a need for transit pitches, or no requirement as the encampment was the result of a one-off family occasion or medical emergency.
cy-gb	Ar ôl asesu anghenion llety ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr ar safleoedd diawdurdod, gellir pennu a yw eu presenoldeb ar y safleoedd hynny’n dangos bod angen am leiniau preswyl yn yr ardal, bod angen am leiniau tramwy, neu nad oes angen am fod y gwersyll yn ganlyniad i gynnal un achlysur teuluol neu i argyfwng meddygol.

en-gb	Some encampments also occur without a desire for permanent or long transit stays in the area.
cy-gb	Sefydlir rhai gwersylloedd hefyd heb yr awydd i aros yn barhaol neu dros dro yn yr ardal.

en-gb	These occupants are likely to be simply “passing through.”
cy-gb	Mae’n debygol mai dim ond “mynd drwodd” y mae’r meddianwyr hyn.

en-gb	Local Authorities will need to consider whether it would be more appropriate to provide temporary stopping places where such encampments are rare or a more sustainable transit site for more frequent stays.
cy-gb	Bydd angen i’r Awdurdod Lleol ystyried a fyddai’n fwy priodol darparu mannau aros dros dro os yw gwersylloedd o’r fath yn brin neu safle tramwy mwy cynaliadwy ar gyfer rhai sy’n aros yn amlach.

en-gb	More information regarding responding to instances of unauthorised camping can be found within the Welsh Government’s Managing Unauthorised Camping guidance.5
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am ymateb i wersylla diawdurdod yng nghanllawiau Llywodraeth Cymru Rheoli Gwersylla Diawdurdod.5

en-gb	Temporary stopping places are short-term unsustainable facilities which can be utilised to re-locate an encampment which occurs in an inappropriate location.
cy-gb	Cyfleusterau tymor byr anghynaliadwy yw mannau aros dros dro lle y gellir adleoli gwersyll sydd wedi’i sefydlu mewn man amhriodol.

en-gb	These temporary stopping places should be pro-actively identified by Local Authorities to ensure encampments can be swiftly moved when required.
cy-gb	Dylai’r Awdurdod Lleol bennu mannau aros dros dro ymlaen llaw fel y gellir symud gwersylloedd iddynt yn gyflym pan fo angen.

en-gb	However, if a Local Authority is experiencing a significant number of unauthorised encampments, providing transit sites should be considered.
cy-gb	Fodd bynnag, os ceir nifer sylweddol o wersylloedd diawdurdod yn ardal yr Awdurdod Lleol, dylai ystyried darparu safleoedd tramwy.

en-gb	Unlike temporary stopping places, transit sites are permanent facilities which allow occupation by households for up to 3 months at a time.
cy-gb	Yn wahanol i fannau aros dros dro, mae safleoedd tramwy yn gyfleusterau parhaol y caiff aelwydydd eu meddiannu am gymaint â 3 mis ar y tro.

en-gb	These sites can be provided with the assistance of Welsh Government Gypsy and Traveller Sites Capital Grant funding and Local Authorities would be able to charge residents a weekly rent and service charges.
cy-gb	Gellir cael cymorth drwy Grant Cyfalaf Llywodraeth Cymru ar gyfer Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr i ddarparu’r safleoedd hyn a byddai Awdurdodau Lleol yn gallu codi rhent wythnosol a thaliadau gwasanaeth ar breswylwyr.

en-gb	A need for transit sites would be identified through a significant number of encampments occurring in the area, particularly between March and October, especially if they last more than a few days.
cy-gb	Byddai’r angen am greu safleoedd tramwy yn codi os oedd nifer sylweddol o wersylloedd yn cael eu sefydlu yn yr ardal, yn enwedig rhwng mis Mawrth a mis Hydref ac os oeddent yn para am fwy nag ychydig o ddiwrnodau.

en-gb	Though there is a public perception Gypsies and Travellers should follow a nomadic habit of life, the Welsh Government realises the traditional semi-nomadic lifestyle is now very difficult to achieve.
cy-gb	Er bod syniad cyffredin y dylai Sipsiwn a Theithwyr ddilyn ffordd nomadig o fyw, mae Llywodraeth Cymru yn sylweddoli bod y ffordd draddodiadol led- nomadig o fyw’n anodd iawn ei gwireddu bellach.

en-gb	Romani Gypsies and Irish Travellers are officially recognised ethnic minorities and the traditional lifestyle of travelling or nomadism is not required to maintain their racial identity.
cy-gb	Mae Sipsiwn Romani a Theithwyr Gwyddelig wedi’u cydnabod yn swyddogol yn lleiafrifoedd ethnig ac nid oes angen iddynt ddilyn eu ffordd o fyw draddodiadol o deithio neu nomadiaeth er mwyn cadw eu hunaniaeth hiliol.

en-gb	Nevertheless, many Gypsies and Travellers attempt to continue at least a semi-nomadic lifestyle, usually travelling for a period between the end of March and beginning of October each year.
cy-gb	Er hynny, mae nifer o Sipsiwn a Theithwyr yn ceisio parhau â ffordd led-nomadig o fyw o leiaf, gan deithio fel arfer rhwng diwedd Mawrth a dechrau Hydref bob blwyddyn.

en-gb	Some of those occupying unauthorised encampments may have permanent bases elsewhere and hence will not be considered in need of residential pitches in the survey area.
cy-gb	Mae’n bosibl bod llety parhaol mewn mannau eraill gan rai sydd mewn gwersylloedd diawdurdod ac felly ni fyddant yn cael eu cyfrif yn rhai sydd ag angen lleiniau preswyl yn ardal yr arolwg.

en-gb	However, this should not apply in relation to the demand for transit pitches.
cy-gb	Fodd bynnag, nid yw hyn yn gymwys i’r galw am leiniau tramwy.

en-gb	The case of Chapman v UK (European Court of Human Rights, 2001) established the UK has a duty to facilitate the Gypsy way of life.
cy-gb	Mae achos Chapman v UK (Llys Hawliau Dynol Ewrop, 2001) wedi cadarnhau bod dyletswydd ar y DU i hwyluso ffordd o fyw Sipsiwn.

en-gb	The Welsh Government acknowledges this includes a desire for a semi-nomadic lifestyle whilst there is also a lack of available stopping places for these communities.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod bod hyn yn cynnwys awydd am ffordd led-nomadig o fyw er bod diffyg mannau aros ar gyfer y cymunedau hyn.

en-gb	Under the Housing (Wales) Act 2014, Local Authorities will have a duty to provide for identified transit pitch needs, as well as residential pitch needs.
cy-gb	O dan Ddeddf Tai (Cymru) 2014, bydd dyletswydd ar Awdurdodau Lleol i gwrdd ag anghenion dynodedig am leiniau tramwy, yn ogystal ag anghenion am leiniau preswyl.

en-gb	5 Managing Unauthorised Camping (2013), Welsh Government:
cy-gb	5 Rheoli Gwersylla Diawdurdod (2013), Llywodraeth Cymru:

en-gb	Chapter Four:
cy-gb	Pennod Pedwar:

en-gb	Submitting Reports to Welsh Ministers
cy-gb	Cyflwyno Adroddiadau i Weinidogion Cymru

en-gb	Section 102 of the Housing (Wales) Act 2014 requires Local Authorities to submit their Gypsy and Traveller accommodation assessment reports to the Welsh Ministers for approval.
cy-gb	O dan Adran 102 o Ddeddf Tai (Cymru) 2014, mae’n ofynnol i Awdurdodau Lleol gyflwyno eu hadroddiadau am asesiadau llety Sipsiwn a Theithwyr i Weinidogion Cymru i’w cymeradwyo.

en-gb	The report must clearly set out how the assessment was carried out and a summary of consultations undertaken in connection with the assessment, including responses received.
cy-gb	Rhaid i’r adroddiad nodi’n glir sut yr oedd yr asesiad wedi’i gyflawni a dangos crynodeb o’r ymgynghori a gafwyd mewn cysylltiad â’r asesiad, gan gynnwys yr ymatebion a gafwyd.

en-gb	As part of this, Local Authorities are encouraged to provide a breakdown of accommodation needs in a similar way to the table entitled Table 3 – An estimate of need for residential site pitches.
cy-gb	Rydym yn annog Awdurdodau Lleol i gynnwys dadansoddiad o anghenion llety yn yr adroddiad ar ffurf debyg i Tabl 3 – Amcangyfrif yr angen am leiniau preswyl ar safleoedd.

en-gb	The report must also provide details of the pitch needs identified.
cy-gb	Rhaid cynnwys manylion yr anghenion dynodedig am leiniau yn yr adroddiad hefyd.

en-gb	It is strongly recommended Local Authorities submit their full Gypsy and Traveller accommodation assessment report, which should contain this information, to ensure Welsh Ministers have all the relevant information they require to approve the report as early as possible.
cy-gb	Rydym yn argymell bod Awdurdodau Lleol yn cyflwyno eu hadroddiad llawn am yr asesiad llety Sipsiwn a Theithwyr a fydd yn cynnwys y wybodaeth hon er mwyn sicrhau bod Gweinidogion Cymru yn cael yr holl wybodaeth berthnasol sydd ei hangen i gymeradwyo’r adroddiad mor fuan â phosibl.

en-gb	Welsh Ministers will assess the submitted report to ensure its robustness in terms of compliance with this guidance, quality of engagement with relevant individuals and calculation of needs.
cy-gb	Bydd Gweinidogion Cymru yn asesu’r adroddiad a gyflwynwyd i sicrhau ei fod yn cydymffurfio â’r canllawiau hyn a’i fod yn ddibynadwy o ran ansawdd yr ymgysylltu ag unigolion perthnasol a chyfrifo anghenion.

en-gb	Welsh Ministers may approve the assessment as submitted, approve the assessment with modifications, or reject the assessment and require a new assessment be undertaken.
cy-gb	Gall Gweinidogion Cymru gymeradwyo’r asesiad fel y’i cyflwynwyd, cymeradwyo’r asesiad ar ôl ei addasu, neu wrthod yr asesiad a mynnu bod asesiad newydd yn cael ei gynnal.

en-gb	If reports are not approved as submitted, the Welsh Government will consult with the particular Local Authority in relation to the necessary changes required.
cy-gb	Os na chymeradwyir yr adroddiadau fel y’u cyflwynwyd, bydd Llywodraeth Cymru yn ymgynghori â’r Awdurdod Lleol dan sylw ynghylch y newidiadau sydd eu hangen.

en-gb	Once an assessment has been approved by Welsh Ministers, it must be published by the Local Authority.
cy-gb	Wedi i asesiad gael ei gymeradwyo gan Weinidogion Cymru, rhaid i’r Awdurdod Lleol ei gyhoeddi.

en-gb	It is recommended Local Authorities publish the accommodation assessment on its website and provides feedback to the participants in the survey to ensure they understand how their views have been included and what the next steps will be.
cy-gb	Rydym yn argymell bod Awdurdodau Lleol yn cyhoeddi’r asesiad llety ar eu gwefan ac yn darparu adborth i’r rheini a gymerodd ran yn yr arolwg i sicrhau eu bod yn deall sut y mae eu barn wedi’i chynnwys a beth fydd y camau nesaf.

en-gb	At any time, Local Authorities must provide Welsh Ministers with any information they require in connection with assessing these reports.
cy-gb	Ar unrhyw adeg, rhaid i Awdurdodau Lleol ddarparu i Weinidogion Cymru unrhyw wybodaeth y mae arnynt ei hangen ar gyfer asesu’r adroddiadau hyn.

en-gb	This guidance aims to provide Local Authorities with advice on the process of carrying out an assessment of the accommodation needs of Gypsies and Travellers.
cy-gb	Pwrpas y canllawiau hyn yw cynghori Awdurdodau Lleol ynghylch y broses o gynnal asesiad o anghenion llety Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	However, it is recognised the exact approach may need to be reasonably adapted to suit local circumstances.
cy-gb	Fodd bynnag, rydym yn derbyn ei bod yn bosibl y bydd angen addasu’r union ddull o weithredu’n rhesymol i gwrdd ag amgylchiadau lleol.

en-gb	A draft Gypsy and Traveller accommodation assessment submission template at Annex 4 is provided to assist Local Authorities to understand the information the Welsh Government expects to require to assess compliance with the guidance.
cy-gb	Darparwyd drafft o dempled ar gyfer cyflwyno asesiad llety Sipsiwn a Theithwyr yn Atodiad 4 i helpu Awdurdodau Lleol i ddeall pa wybodaeth y bydd Llywodraeth Cymru yn disgwyl ei chael er mwyn asesu cydymffurfiaeth â’r canllawiau.

en-gb	The Welsh Government does not want to receive personally identifiable data relating to Gypsy and Traveller residents when Local Authorities submit their GTAAs for scrutiny.
cy-gb	Nid yw Llywodraeth Cymru am dderbyn data y gellir eu cysylltu’n bersonol â Sipsiwn a Theithwyr sy’n preswylio yn eu hardal pan fydd Awdurdodau Lleol yn cyflwyno eu GTAA ar gyfer craffu.

en-gb	Chapter Five:
cy-gb	Pennod Pump:

en-gb	Making use of the assessment
cy-gb	Gwneud defnydd o’r asesiad

en-gb	Once the Gypsy and Traveller accommodation assessment has been approved by Welsh Ministers, Local Authorities will be subject to a legal duty to exercise their functions to provide mobile home pitches to meet the identified needs.
cy-gb	Wedi i’r asesiad llety Sipsiwn a Theithwyr gael ei gymeradwyo gan Weinidogion Cymru, bydd Awdurdodau Lleol o dan ddyletswydd gyfreithiol i arfer eu swyddogaethau i ddarparu lleiniau ar gyfer cartrefi symudol i gwrdd â’r anghenion dynodedig.

en-gb	Section 56 of the Mobile Homes (Wales) Act 2013 provides the power for Local Authorities to do this.
cy-gb	Adran 56 o Ddeddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013 sy’n darparu’r pwˆ er i Awdurdodau Lleol wneud hyn.

en-gb	However, Local Authorities should recognise there are a range of tools at their disposal to support them to achieve this aim.
cy-gb	Fodd bynnag, dylai Awdurdodau Lleol gydnabod bod nifer o offer gwahanol ar gael iddynt i’w helpu i gyflawni’r nod hwn.

en-gb	Local Authorities should consider how far each of the following options can assist them in providing for the unmet need:
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol ystyried i ba raddau y bydd pob un o’r opsiynau canlynol yn gallu eu helpu i gwrdd â’r angen nas diwallwyd:

en-gb	providing Local Authority Gypsy and Traveller sites;
cy-gb	darparu safleoedd Awdurdod Lleol ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr;

en-gb	supporting households to develop viable private sites;
cy-gb	helpu aelwydydd i ddatblygu safleoedd preifat hyfyw;

en-gb	supporting households to develop viable community led approaches such as Community Land Trusts.
cy-gb	helpu aelwydydd i ddatblygu dulliau gweithredu hyfyw sy’n cael eu llywio gan y gymuned fel Ymddiriedolaethau Tir Cymunedol.

en-gb	Option A will offer Local Authorities with opportunities to control the allocation of pitches on these sites, in accordance with the Mobile Homes (Wales) Act 2013 and their housing allocation policies.
cy-gb	Bydd Opsiwn A yn rhoi cyfle i Awdurdodau Lleol i reoli’r dyrannu ar leiniau ar y safleoedd hyn, yn unol â Deddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013 a’u polisïau ar ddyrannu tai.

en-gb	This would mean future pitch vacancies could be filled to militate against overcrowding or homelessness within the area.
cy-gb	Byddai hyn yn golygu bod modd llenwi lleiniau gwag yn y dyfodol er mwyn ymladd yn erbyn gorlenwi neu ddigartrefedd yn yr ardal.

en-gb	In addition, in some circumstances vacancies on such sites could be used to efficiently relocate unauthorised campers, which could provide added social benefits.
cy-gb	Hefyd, mewn rhai amgylchiadau, gellid adleoli meddianwyr gwersylloedd diawdurdod yn effeithlon i leiniau gwag ar safleoedd o’r fath gan ddod â manteision cymdeithasol ychwanegol.

en-gb	If Local Authorities decide to pursue Option A to meet some, or all, of their unmet needs they should be eligible to apply for the Welsh Government’s Sites Capital Grant.
cy-gb	Os bydd Awdurdodau Lleol yn penderfynu dilyn Opsiwn A i gwrdd â rhai neu’r cyfan o’r anghenion nas diwallwyd, dylent fod yn gymwys i wneud cais i Lywodraeth Cymru am Grant Cyfalaf Safleoedd.

en-gb	The Sites Capital Grant currently provides at least £1.5 million per annum for site refurbishment and development purposes.
cy-gb	Ar hyn o bryd mae’r Grant Cyfalaf Safleoedd yn darparu o leiaf £1.5 miliwn y flwyddyn ar gyfer adnewyddu safleoedd a’u datblygu.

en-gb	The Welsh Government Designing Gypsy and Traveller Sites guidance should be given due consideration when Local Authorities are seeking to develop sites.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol roi sylw dyladwy i ganllawiau Dylunio Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr Llywodraeth Cymru wrth geisio datblygu safleoedd.

en-gb	The Local Authority should also consider the Welsh Government’s Planning for Gypsy and Traveller Sites planning circular and, when developing sites for Travelling Showpeople, the joint Welsh Office and Department for the Environment circular 78/91.
cy-gb	Bydd yn bwysig hefyd fod yr Awdurdod Lleol yn ystyried cylchlythyr cynllunio Llywodraeth Cymru Cynllunio ar gyfer Safleoedd Carafanau Sipsiwn a Theithwyr ac, wrth ddatblygu safleoedd ar gyfer Siewmyn Teithiol, cylchlythyr 78/91 a gyhoeddwyd ar y cyd gan y Swyddfa Gymreig ac Adran yr Amgylchedd.

en-gb	These documents are available on the Welsh Government website.
cy-gb	Mae’r dogfennau hyn ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru.

en-gb	To make use of the Sites Capital Grant, Local Authorities must retain the ownership or leasehold of the site to be developed.
cy-gb	Er mwyn defnyddio’r Grant Cyfalaf Safleoedd, rhaid i Awdurdodau Lleol gadw perchenogaeth neu lesddaliad y safle sydd i’w ddatblygu.

en-gb	Potential sites must also have the necessary planning permission in place before applications for Sites Capital Grant funding are submitted.
cy-gb	Rhaid cael y caniatâd cynllunio priodol ar gyfer safleoedd dichonol cyn cyflwyno ceisiadau am y Grant Cyfalaf Safleoedd.

en-gb	It is also possible for the Local Authority to develop Gypsy and Traveller sites and then to arrange for another organisation to be contracted as managers of the site.
cy-gb	Mae hefyd yn bosibl i’r Awdurdod Lleol ddatblygu safleoedd ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr ac wedyn trefnu i sefydliad arall gael ei gontractio i reoli’r safle.

en-gb	In the past this has produced mixed results in Wales and may be more appropriate for certain communities.
cy-gb	Nid yw hyn wedi bod yn llwyddiannus bob amser yng Nghymru yn y gorffennol a gallai fod yn fwy priodol ar gyfer cymunedau penodol.

en-gb	For example, Travelling Showpeople may support site management by the Showmen’s Guild.
cy-gb	Er enghraifft, efallai y bydd Siewmyn Teithiol yn ffafrio rheoli safleoedd gan y Showmen’s Guild.

en-gb	Option B would involve the Local Authority working proactively with Gypsy or Traveller households who have a viable opportunity to develop private sites in the area.
cy-gb	Wrth ddilyn Opsiwn B, byddai’r Awdurdod Lleol yn cydweithio ag aelwydydd Sipsiwn neu Deithwyr sydd â chyfle i ddatblygu safleoedd preifat hyfyw yn yr ardal.

en-gb	Responses to questionnaire section C will provide Local Authorities with information regarding aspirations for private sites.
cy-gb	Bydd gwybodaeth ar gael i Awdurdodau Lleol yn yr ymatebion i adran C yn yr holiadur am ddyheadau ynghylch safleoedd preifat.

en-gb	Local Planning Authorities should seek to discuss proposals with Gypsies and Travellers at the earliest possible opportunity to ensure only viable site applications are progressed.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Cynllunio Lleol geisio trafod cynigion â Sipsiwn a Theithwyr ar y cyfle cyntaf er mwyn sicrhau mai dim ond ceisiadau am safleoedd hyfyw a fydd yn mynd yn eu blaen.

en-gb	Planning Aid Wales may be able to assist with some community engagement in relation to site proposals.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd Cymorth Cynllunio Cymru yn gallu helpu i ymgysylltu â’r gymuned ynghylch cynigion am safleoedd.

en-gb	An assessment of viability will depend on a range of factors, which prevents this guidance including a set methodology.
cy-gb	Bydd yr asesiad o hyfywedd yn dibynnu ar amrywiaeth o ffactorau, felly ni ellir cynnwys methodoleg benodol yn y canllawiau hyn.

en-gb	The affordability of sites depends upon the circumstances of the particular family wishing to establish a private site and the relevant local planning policies.
cy-gb	Bydd fforddiadwyedd y safleoedd yn dibynnu ar amgylchiadau penodol y teulu sydd am sefydlu’r safle preifat a’r polisïau cynllunio lleol perthnasol.

en-gb	Local Authorities with appropriate rural exception policies allowing Gypsy and Traveller sites may increase the likelihood of viable sites, as land is expected to be cheaper in more rural locations.
cy-gb	Os oes polisïau priodol gan Awdurdodau Lleol ar safleoedd eithriedig gwledig ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr, mae’r safleoedd yn fwy tebygol o fod yn hyfyw, gan fod disgwyl i dir fod yn rhatach mewn lleoliadau mwy gwledig.

en-gb	Local Authorities should discuss the viability of sites on a case-by-case basis.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol drafod hyfywedd pob safle yn ei dro.

en-gb	Pursuing option B would not discharge the Local Authority’s duty to provide sites until the pitches are eventually available for occupation.
cy-gb	Ni fyddai dilyn Opsiwn B yn rhyddhau’r Awdurdod Lleol o’i ddyletswydd i ddarparu safleoedd nes bod y lleiniau ar gael i’w meddiannu.

en-gb	Nevertheless, by supporting households to develop sites there should be negligible costs to the Local Authority or Welsh Government.
cy-gb	Er hynny, drwy helpu aelwydydd i ddatblygu safleoedd, mae’n debygol y bydd y costau i’r Awdurdod Lleol neu Lywodraeth Cymru yn fach iawn.

en-gb	Furthermore, the sites created through this process would be small-scale and occupiers would be more easily able to integrate into the local community.
cy-gb	Hefyd, byddai’r safleoedd sy’n cael eu creu drwy’r broses hon yn fach a byddai’n haws i’r meddianwyr integreiddio â’r gymuned leol.

en-gb	Option C would involve the Local Authority working proactively with Gypsy or Traveller households to develop a more community led approach such as Community Land Trusts (CLTs).
cy-gb	Wrth ddilyn Opsiwn C, byddai’r Awdurdod Lleol yn cydweithio ag aelwydydd Sipsiwn neu Deithwyr i ddatblygu dull gweithredu sy’n cael ei lywio gan y gymuned fel Ymddiriedolaeth Tir Cymunedol (YTC).

en-gb	A CLT is a mechanism for acquiring and holding land and property for the benefit of a defined locality or community.
cy-gb	Mae YTC yn fecanwaith ar gyfer caffael a dal tir ac eiddo er lles ardal neu gymuned benodol.

en-gb	The purpose of CLTs is commonly to provide affordable housing.
cy-gb	Un o ddibenion cyffredin yr YTC yw darparu tai fforddiadwy.

en-gb	However, CLTs may also exist for other purposes, such as community/social enterprise or cultural, recreational, environmental or conservation objectives.
cy-gb	Fodd bynnag, gellir sefydlu YTC at ddibenion eraill hefyd, gan gynnwys mentrau cymunedol/cymdeithasol ac amcanion diwylliannol, adloniadol, amgylcheddol a chadwraethol.

en-gb	A CLT can operate to capture the value of the land for the community in perpetuity while facilitating productive use of the land separate from its ownership.
cy-gb	Gellir cynnal YTC i ddal gwerth y tir ar ran y gymuned am byth gan hwyluso defnydd cynhyrchiol o’r tir ar wahân i’r berchenogaeth arno.

en-gb	CLTs must be not-for-profit organisations in which the community owns the land and/or property or assets in trust.
cy-gb	Rhaid i’r YTC fod yn sefydliad di-elw lle mae’r gymuned yn berchen ar y tir a/neu eiddo neu asedau mewn ymddiriedolaeth.

en-gb	A site could be owned by the Trust itself, rather than the occupants, and would be maintained for the use of these communities rather than becoming private sites over the long-term.
cy-gb	Gallai safle fod yn eiddo i’r Ymddiriedolaeth ei hun, yn hytrach na’r meddianwyr, a byddai’n cael ei gadw at ddefnydd y cymunedau hyn yn hytrach na’i droi’n safle preifat yn y tymor hir.

en-gb	Local Authorities could constitute part of the membership of the CLT, along with members of the Gypsy or Traveller community and other relevant individuals or organisations.
cy-gb	Gallai’r Awdurdod Lleol fod yn un o aelodau’r YTC, ochr yn ochr ag aelodau’r gymuned o Sipsiwn neu Deithwyr ac unigolion neu sefydliadau eraill sy’n gysylltiedig.

en-gb	Such schemes may be more attractive than living on Local Authority sites to certain communities, for example, New Travellers.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd cynlluniau o’r fath yn fwy deniadol na byw ar safle Awdurdod Lleol yng ngolwg rhai cymunedau, er enghraifft, Teithwyr Newydd.

en-gb	The cultural desire for ecological and cooperative living amongst this community lends itself to this type of development.
cy-gb	Mae’r awydd diwylliannol ymysg y gymuned hon am fyw mewn ffordd ecolegol a chydweithredol yn briodol i ddatblygiad o’r math hwn.

en-gb	When assessing whether to pursue options such as private sites or CLTs, Local Authorities should review participant answers under section C of the questionnaire.
cy-gb	Wrth ystyried a yw am ddilyn opsiynau fel safleoedd preifat neu YTCau, bydd yr Awdurdod Lleol am adolygu’r atebion gan gyfranogwyr yn adran C yn yr holiadur.

en-gb	Some communities may not be prepared to live on Local Authority owned or managed sites.
cy-gb	Mae’n bosibl na fydd rhai cymunedau’n barod i fyw ar safleoedd sy’n eiddo i Awdurdod Lleol neu’n cael ei reoli ganddo.

en-gb	Plans to develop Gypsy and Traveller site CLTs have been proposed in recent years.
cy-gb	Mae cynlluniau i ddatblygu YTCau ar gyfer safleoedd Sipsiwn a Theithwyr wedi’u cynnig yn y blynyddoedd diwethaf.

en-gb	However, the major obstacle has been securing land to develop.
cy-gb	Fodd bynnag, y prif rwystr oedd caffael tir i’w ddatblygu.

en-gb	If this barrier can be overcome, this type of site might become a viable alternative to Local Authority or privately provided sites.
cy-gb	Os gellir goresgyn y rhwystr hwn, mae’n bosibl y bydd safleoedd o’r math hwn yn ddewis hyfyw yn lle safleoedd Awdurdod Lleol neu safleoedd preifat.

en-gb	It is crucial the Local Authority considers the future occupants of the site which it proposes to develop as each community has specific cultural concerns which will need to be taken into account for any design or management proposal.
cy-gb	Mae’n hanfodol bod yr Awdurdod Lleol yn ystyried pwy fydd meddianwyr y safle y mae am ei ddatblygu gan fod materion diwylliannol penodol i’w hystyried yn achos pob cymuned wrth baratoi cynigion ar gyfer cynllunio neu reoli.

en-gb	More information can be found in the Welsh Government’s Designing Gypsy and Traveller Sites guidance.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth yng nghanllawiau Llywodraeth Cymru Dylunio Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	The data collected through the accommodation assessment process will inform the preparation of Development Plans.
cy-gb	Bydd y data a gesglir drwy broses yr asesiad llety yn cael eu hystyried wrth baratoi Cynlluniau Datblygu.

en-gb	One of the tests of the soundness of a draft Development Plan at its examination will be whether it is founded on robust and credible evidence.
cy-gb	Un o’r meini prawf ar gadernid y Cynllun Datblygu drafft wrth ei archwilio fydd y graddau y mae wedi’i seilio ar dystiolaeth gadarn a chredadwy.

en-gb	Following this guidance closely should support Local Authorities to demonstrate they have conducted a robust assessment.
cy-gb	Drwy ddilyn y canllawiau hyn yn fanwl, bydd Awdurdodau Lleol yn gallu dangos eu bod wedi cynnal asesiad dibynadwy.

en-gb	Local Authorities will also need to demonstrate the unmet need identified will be met through the planning system.
cy-gb	Bydd angen i’r Awdurdod Lleol ddangos hefyd y bydd yn cwrdd â’r angen nas diwallwyd sydd wedi’i ddynodi drwy’r system gynllunio.

en-gb	Where Development Plans are yet to be adopted, the needs identified in the Gypsy and Traveller accommodation assessment should be included.
cy-gb	Os nad yw’r Cynllun Datblygu wedi’i fabwysiadu eto, dylid cynnwys yr anghenion a ddynodwyd yn yr asesiad llety Sipsiwn a Theithwyr ynddo.

en-gb	This should take the form of site specific proposals to meet the identified need in the plan period of the assessment and criteria-based policies to make provision for any additional need arising throughout the Development Plan period.
cy-gb	Gwneir hyn drwy baratoi cynigion ar gyfer safleoedd penodol i gwrdd â’r angen a ddynodwyd yn ystod cyfnod cynllun yr asesiad a pholisïau seiliedig ar feini prawf i ddarparu ar gyfer unrhyw angen ychwanegol a fydd yn codi drwy gydol cyfnod y Cynllun Datblygu.

en-gb	Where Development Plans have already been adopted, Local Authorities will need to review and consider revising their policies in relation to Gypsy and Traveller accommodation needs at the next Development Plan Annual Monitoring Review (AMR).
cy-gb	Os yw’r Cynllun Datblygu wedi’i fabwysiadu eisoes, bydd angen i’r Awdurdod Lleol adolygu ac ystyried diwygio ei bolisïau mewn cysylltiad ag anghenion llety Sipsiwn a Theithwyr yn Adolygiad Monitro Blynyddol nesaf y Cynllun Datblygu.

en-gb	Revising the plan will require the identification of potential sites for the development of pitches which will address the unmet need.
cy-gb	Wrth ddiwygio’r cynllun, bydd angen pennu safleoedd posibl ar gyfer datblygu lleiniau i gwrdd â’r angen nas diwallwyd.

en-gb	The revised plan should include enough pitches to meet the full unmet need.
cy-gb	Dylid cynnwys digon o leiniau yn y cynllun diwygiedig i gwrdd â’r angen nas diwallwyd.

en-gb	The Development Plan may require revision to ensure the relevant site provision is made.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd angen diwygio’r Cynllun Datblygu er mwyn darparu safleoedd perthnasol.

en-gb	Local Authorities will be aware the process of identifying sites and achieving planning permission can be a lengthy one.
cy-gb	Bydd Awdurdodau Lleol yn ymwybodol bod y broses o bennu safleoedd a sicrhau caniatâd cynllunio yn gallu bod yn un hir.

en-gb	These processes will be subject to public consultation and decisions may be contested by concerned residents or businesses.
cy-gb	Ceir ymgynghori cyhoeddus ar y prosesau hyn ac mae’n bosibl y bydd preswylwyr neu fusnesau cysylltiedig am herio penderfyniadau.

en-gb	Therefore, Local Authorities should ensure their evidence base is robust and work to identify sites to meet the unmet need as soon as possible.
cy-gb	Felly, rhaid i’r Awdurdod Lleol sicrhau bod ei sylfaen dystiolaeth yn gadarn ac ymdrechu i bennu safleoedd i gwrdd â’r angen nas diwallwyd cyn gynted â phosibl.

en-gb	The data has other uses apart from decision-making regarding new provision, and will also inform the Local Authority’s potential work in other ways.
cy-gb	Gellir defnyddio’r data mewn ffyrdd eraill heblaw penderfynu ynghylch darpariaeth newydd, a byddant yn cyfrannu hefyd mewn ffyrdd eraill at waith yr Awdurdod Lleol.

en-gb	It will provide a clearer understanding of the ways in which bricks and mortar housing can be made to work better for the Gypsies and Travellers who live there.
cy-gb	Byddant yn rhoi gwell dealltwriaeth o ffyrdd o wella tai confensiynol er mwyn y Sipsiwn a Theithwyr sy’n byw ynddynt.

en-gb	It will help to show what support may be needed by Gypsies and Travellers to access and maintain stable accommodation, and how access to services can be improved.
cy-gb	Byddant yn helpu i ddangos pa gymorth sydd ei angen ar Sipsiwn a Theithwyr i gael a chadw llety sefydlog, a sut y gellir eu helpu i gael gafael ar wasanaethau.

en-gb	Any needs for additional bricks and mortar housing should be included in the Local Housing Market Assessment.
cy-gb	Dylid cynnwys unrhyw anghenion am dai confensiynol ychwanegol yn yr Asesiad o’r Farchnad Dai Leol.

en-gb	Chapter Six:
cy-gb	Pennod Chwech:

en-gb	Review and Update
cy-gb	Adolygu a Diweddaru

en-gb	The Housing (Wales) Act 2014 requires Local Authorities to undertake a Gypsy and Traveller accommodation assessment (GTAA) at least every 5 years.
cy-gb	O dan Ddeddf Tai (Cymru) 2014 mae’n ofynnol i Awdurdodau Lleol gynnal asesiad llety Sipsiwn a Theithwyr (GTAA) unwaith bob 5 mlynedd o leiaf.

en-gb	This is because it is difficult to accurately assess Gypsy and Traveller population changes over a period longer than 5 years.
cy-gb	Y rheswm am hyn yw ei bod yn anodd gwneud asesiad cywir o newidiadau ym mhoblogaeth Sipsiwn a Theithwyr dros gyfnod o fwy na 5 mlynedd.

en-gb	Once unmet pitch needs have been established through the assessment process and approved by the Welsh Ministers, Local Authorities should work to meet the need through the Development Plan process.
cy-gb	Ar ôl pennu’r angen nas diwallwyd am leiniau drwy’r broses asesu a’i gymeradwyo gan Weinidogion Cymru, dylai Awdurdodau Lleol ymdrechu i gwrdd â’r angen drwy broses y Cynllun Datblygu.

en-gb	Progress toward meeting the identified needs will need to be assessed at regular intervals to ensure the Local Authority is able to utilise its planning powers, including its enforcement functions effectively.
cy-gb	Bydd angen asesu’r cynnydd ar gwrdd ag anghenion a ddynodwyd yn rheolaidd er mwyn sicrhau bod yr Awdurdod Lleol yn gallu defnyddio ei bwerau cynllunio, gan gynnwys ei swyddogaethau gorfodi, yn effeithiol.

en-gb	It is incumbent on Local Authorities to demonstrate they are doing all it reasonably can to meet needs.
cy-gb	Rhaid i Awdurdodau Lleol ddangos eu bod yn gwneud popeth rhesymol yn eu gallu i gwrdd ag anghenion.

en-gb	Planning inspectors may assess Local Authority progress against meeting these needs when making decisions regarding planning enforcement issues.
cy-gb	Gall arolygwyr cynllunio asesu cynnydd yr Awdurdod Lleol ar gwrdd â’r anghenion hyn wrth benderfynu ynghylch materion gorfodi cynllunio.

en-gb	Furthermore, Welsh Ministers possess the power under section 104 of the Housing (Wales) Act 2014 to direct Local Authorities to utilise their functions to provide the necessary sites.6 This power can be invoked if Welsh Ministers are satisfied Local Authorities are not complying with their duties to provide the required Gypsy and Traveller sites.
cy-gb	Yn ogystal â hyn, mae pwˆ er gan Weinidogion Cymru o dan Adran 104 o Ddeddf Tai (Cymru) 2014 i gyfarwyddo Awdurdodau Lleol i arfer eu swyddogaethau i ddarparu’r safleoedd sydd eu hangen.6 Gall Gweinidogion Cymru ddefnyddio’r pwˆ er hwn os ydynt wedi’u hargyhoeddi nad yw Awdurdodau Lleol yn cyflawni eu dyletswyddau i ddarparu’r safleoedd sydd eu hangen ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	Local Authorities have the flexibility to undertake GTAAs at 5 year intervals or any time in between.
cy-gb	Mae Awdurdodau Lleol yn rhydd i gynnal GTAA bob 5 mlynedd neu’n amlach.

en-gb	They may choose to do more frequent assessments if a material change in the level of need in the area has been identified.
cy-gb	Gallant ddewis cynnal asesiadau’n amlach os pennwyd bod newid sylweddol ym maint yr angen yn yr ardal.

en-gb	Local Authorities may choose to align the renewal of their GTAAs with the substantial review of the Local Development Plan every 4 years.
cy-gb	Gall Awdurdodau Lleol ddewis cydamseru’r adolygiad o’u GTAA â’r adolygiad sylweddol o’r Cynllun Datblygu Lleol bob 4 blynedd.

en-gb	The Welsh Government will continue to monitor site provision and progress towards meeting identified need in each Local Authority.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i fonitro’r darparu ar safleoedd a’r cynnydd ar gwrdd â’r angen a ddynodwyd yn ardal pob Awdurdod Lleol.

en-gb	The Welsh Government will review this guidance during 2018 to reflect any relevant legislative changes, such as those proposed by the Planning (Wales) Bill, if they receive Royal Assent.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn adolygu’r canllawiau hyn yn ystod 2018 yng nghyd-destun unrhyw newidiadau perthnasol mewn deddfwriaeth, gan gynnwys y rheini sydd wedi’u cynnig ym Mil Cynllunio (Cymru), os rhoddir Cydsyniad Brenhinol iddynt.

en-gb	Changes which occur as a result of the Williams Commission recommendations will also be considered.
cy-gb	Bydd newidiadau sydd wedi digwydd o ganlyniad i argymhellion Comisiwn Williams yn cael eu hystyried hefyd.

en-gb	The first cycle of GTAAs produced under this guidance will also be reviewed to consider if any changes are required before the second cycle.
cy-gb	Bydd y cylch cyntaf o asesiadau llety Sipsiwn a Theithwyr a luniwyd o dan y canllawiau hyn yn cael ei adolygu hefyd er mwyn ystyried a fydd angen gwneud unrhyw newidiadau cyn yr ail gylch.

en-gb	6 To be commenced, expected March 2016
cy-gb	6  Disgwylir i’r pwˆ er gychwyn ym Mawrth 2016

en-gb	Relevant Organisations
cy-gb	Sefydliadau Perthnasol

en-gb	Wales-based organisations:
cy-gb	Sefydliadau yng Nghymru:

en-gb	Gypsies & Travellers Wales
cy-gb	Gypsies & Travellers Wales

en-gb	113-116 Bute Street Cardiff Bay
cy-gb	113-116 Bute Street Cardiff Bay

en-gb	Cardiff CF10 5EQ
cy-gb	Cardiff CF10 5EQ

en-gb	Travelling Ahead (at Save the Children Cymru)
cy-gb	Travelling Ahead (yn Save the Children Cymru)

en-gb	8 Cathedral Road, Cardiff
cy-gb	8 Cathedral Road Caerdydd

en-gb	travellingahead@savethechildren.org.uk http://www.travellingahead.org.uk
cy-gb	travellingahead@savethechildren.org.uk http://www.travellingahead.org.uk

en-gb	http://www.travellingahead.org.uk/
cy-gb	http://www.travellingahead.org.uk/

en-gb	The Unity Project Monkton CP School Pembroke Pembrokeshire SA71 4LS
cy-gb	The Unity Project Ysgol Gynradd Gymunedol Cil-maen Penfro Sir Benfro SA71 4LS

en-gb	Romani Cultural and Arts Company
cy-gb	Romani Cultural and Arts Company

en-gb	Temple Court
cy-gb	Temple Court

en-gb	13a Cathedral Road Cardiff
cy-gb	13a Cathedral Road Caerdydd

en-gb	isaacblake@romaniarts.co.uk http://www.romaniarts.co.uk
cy-gb	isaacblake@romaniarts.co.uk http://www.romaniarts.co.uk

en-gb	http://www.romaniarts.co.uk/
cy-gb	http://www.romaniarts.co.uk/

en-gb	The Bridges Project
cy-gb	The Bridges Project

en-gb	Merthyr Tydfil 01685 353959
cy-gb	Merthyr Tudful 01685 353959

en-gb	The Showmen’s Guild of Great Britain (Travelling Showpeople only) South Wales –
cy-gb	The Showmen’s Guild of Great Britain (Siewmyn Teithiol yn unig) De Cymru –

en-gb	110 New Dock Road
cy-gb	110 New Dock Road

en-gb	Llanelli SA15 2HH
cy-gb	Llanelli SA15 2HH

en-gb	North Wales – 11 St. Mary’s Place Bury
cy-gb	Gogledd Cymru – 11 St. Mary’s Place Bury

en-gb	Lancashire BL9 0DZ
cy-gb	Swydd Gaerhirfryn BL9 0DZ

en-gb	leesashowmensguild@yahoo.com http://www.showmensguild.co.uk
cy-gb	leesashowmensguild@yahoo.comhttp://www.showmensguild.co.uk

en-gb	http://www.showmensguild.co.uk/
cy-gb	http://www.showmensguild.co.uk/

en-gb	The Travellers School Charity (New Travellers only)
cy-gb	The Travellers School Charity (Teithwyr Newydd yn unig)

en-gb	Ty Loveden House 26 Bridge Street Aberystwyth Ceredigion
cy-gb	Ty Loveden House 26 Stryd y Bont Aberystwyth Ceredigion

en-gb	SY23 1QB 07786 466 107
cy-gb	SY23 1QB 07786 466 107

en-gb	info@travellersschool.org.uk http://www.travellersschool.org.uk
cy-gb	info@travellersschool.org.uk http://www.travellersschool.org.uk

en-gb	http://www.travellersschool.org.uk/
cy-gb	http://www.travellersschool.org.uk/

en-gb	Planning Aid Wales
cy-gb	Cymorth Cynllunio Cymru

en-gb	First Floor
cy-gb	Llawr Cyntaf

en-gb	174 Whitchurch Road Cardiff
cy-gb	174 Whitchurch Road Caerdydd

en-gb	http://www.planningaidwales.org.uk
cy-gb	http://www.planningaidwales.org.uk

en-gb	http://www.planningaidwales.org.uk/
cy-gb	http://www.planningaidwales.org.uk/

en-gb	Other UK community support organisations:
cy-gb	Sefydliadau cymorth cymunedol eraill yn y DU:

en-gb	The Traveller Movement (formerly Irish Travellers Movement in Britain)
cy-gb	The Traveller Movement (Irish Travellers Movement in Britain cyn hynny)

en-gb	The Resource Centre 356 Holloway Road London
cy-gb	The Resource Centre 356 Holloway Road Llundain

en-gb	info@travellermovement.org.uk http://www.travellermovement.org.uk
cy-gb	info@travellermovement.org.uk http://www.travellermovement.org.uk

en-gb	http://www.travellermovement.org.uk/
cy-gb	http://www.travellermovement.org.uk/

en-gb	Friends, Families and Travellers
cy-gb	Friends, Families and Travellers

en-gb	Community Base 113 Queens Road Brighton
cy-gb	Community Base 113 Queens Road Brighton

en-gb	BN1 3XG 01273 234777
cy-gb	BN1 3XG 01273 234777

en-gb	Fft@gypsy-traveller.org www.gypsy-traveller.org
cy-gb	Fft@gypsy-traveller.orgwww.gypsy-traveller.org

en-gb	http://www.gypsy-traveller.org/
cy-gb	http://www.gypsy-traveller.org/

en-gb	The National Federation of Gypsy Liaison Groups
cy-gb	The National Federation of Gypsy Liaison Groups

en-gb	c/o Derbyshire Gypsy Liaison Group Unit 3
cy-gb	c/o Derbyshire Gypsy Liaison Group Unit 3

en-gb	Molyneux Business Park Whitworh Road
cy-gb	Molyneux Business Park Whitworh Road

en-gb	Darley Dale Matlock DE4 2HJ
cy-gb	Darley Dale Matlock DE4 2HJ

en-gb	info@nationalgypsytravellerfederation.org http://www.nationalgypsytravellerfederation.org
cy-gb	info@nationalgypsytravellerfederation.org http://www.nationalgypsytravellerfederation.org

en-gb	http://www.nationalgypsytravellerfederation.org/
cy-gb	http://www.nationalgypsytravellerfederation.org/

en-gb	The Gypsy Council (for Education, Culture, Welfare and Civil Rights)
cy-gb	The Gypsy Council (for Education, Culture, Welfare and Civil Rights)

en-gb	8 Hall Road Aveley Romford Essex RM15 4HD
cy-gb	8 Hall Road Aveley Romford Essex RM15 4HD

en-gb	info@gypsy-association.com http://www.gypsy-association.com
cy-gb	info@gypsy-association.com http://www.gypsy-association.com

en-gb	http://www.gypsy-association.com/
cy-gb	http://www.gypsy-association.com/

en-gb	Roma Support Group
cy-gb	Roma Support Group

en-gb	PO Box 23610
cy-gb	PO Box 23610

en-gb	info@romasupportgroup.org.uk http://www.romasupportgroup.org.uk
cy-gb	info@romasupportgroup.org.uk http://www.romasupportgroup.org.uk

en-gb	http://www.romasupportgroup.org.uk/
cy-gb	http://www.romasupportgroup.org.uk/

en-gb	Questionnaire
cy-gb	Holiadur

en-gb	Section A – Your Home
cy-gb	Adran A – Eich Cartref

en-gb	A1 Where do you live now?
cy-gb	A1 Ble rydych chi’n byw nawr?

en-gb	Local Authority (“Council”) residential site
cy-gb	Safle preswyl Awdurdod Lleol (“Cyngor”)

en-gb	Council transit site
cy-gb	Safle tramwy Cyngor

en-gb	Private site with planning permission
cy-gb	Safle preifat sydd â chaniatâd cynllunio

en-gb	Private site currently without planning permission
cy-gb	Safle preifat sydd heb ganiatâd cynllunio ar hyn o bryd

en-gb	Bricks and Mortar – Socially Rented
cy-gb	Tyˆ confensiynol – Rhent Cymdeithasol

en-gb	Bricks and Mortar – Privately Rented
cy-gb	Tyˆ confensiynol – Rhent Preifat

en-gb	Bricks and Mortar – Owner Occupied
cy-gb	Tyˆ confensiynol – Perchen-feddiannydd

en-gb	A2 Are you satisfied with your current accommodation?
cy-gb	A2 Ydych chi’n fodlon ar eich llety presennol?

en-gb	Yes
cy-gb	Ydw

en-gb	No
cy-gb	Nac ydw

en-gb	Prefer not to say
cy-gb	Dewis peidio â dweud

en-gb	If ‘no’ please explain what could be improved:
cy-gb	Os nad ydych chi’n fodlon, sut y gellid ei wella:

en-gb	A3 Can you tell me why you live here?
cy-gb	A3 Allwch chi ddweud wrthyf pam rydych chi’n byw yma?

en-gb	Local connections (family or work)
cy-gb	Cysylltiadau lleol (teulu neu waith)

en-gb	No alternative authorised pitch
cy-gb	Dim llain awdurdodedig arall

en-gb	Can’t find a house to move into
cy-gb	Methu dod o hyd i dyˆ i symud iddo

en-gb	Health or age reasons
cy-gb	Rhesymau’n ymwneud ag oed neu iechyd

en-gb	Prefer houses to caravans
cy-gb	Gwell gen i dyˆ na charafán

en-gb	A4 How long have you lived here?
cy-gb	A4 Pa mor hir rydych chi wedi byw yma?

en-gb	Less than 1 month
cy-gb	Llai nag 1 mis

en-gb	1–6 months
cy-gb	1–6 mis

en-gb	1–2 years
cy-gb	1–2 flynedd

en-gb	Over 5 years
cy-gb	Mwy na 5 mlynedd

en-gb	A5 If you have moved within the last year, was your last home in this Local Authority? YES NO
cy-gb	A5 Os ydych chi wedi symud o fewn y flwyddyn ddiwethaf, oedd eich cartref diwethaf yn ardal yr Awdurdod Lleol hwn? OEDD NAC OEDD

en-gb	Please give details below:
cy-gb	Rhowch y manylion isod:

en-gb	Type of accommodation
cy-gb	Math o lety

en-gb	Did it have planning permission? Which Local Authority was it in?
cy-gb	A oedd caniatâd cynllunio ar ei gyfer? Yn ardal pa Awdurdod Lleol oedd ef?

en-gb	Why did you leave?
cy-gb	Pam y gwnaethoch chi adael?

en-gb	A6 How long do you think you’ll stay here?
cy-gb	A6 Pa mor hir rydych chi’n credu y byddwch chi’n aros yma?

en-gb	1 or 2 days
cy-gb	1 neu 2 ddiwrnod

en-gb	3–28 days
cy-gb	3–28 diwrnod

en-gb	3 months –
cy-gb	3 mis –

en-gb	2 years
cy-gb	2 flynedd

en-gb	years
cy-gb	mlynedd

en-gb	Do not intend to move
cy-gb	Ddim yn bwriadu symud

en-gb	Don’t know
cy-gb	Ddim yn gwybod

en-gb	A7 Would you stay longer if changes or improvements were made to your current accommodation?
cy-gb	A7 Fyddech chi’n aros yn hirach os oedd newidiadau neu welliannau’n cael eu gwneud i’ch llety presennol?

en-gb	(Note:
cy-gb	(Sylwer:

en-gb	The Local Authority may not be able to make these improvements but understanding the problems with your accommodation may help)
cy-gb	Mae’n bosibl na fydd yr Awdurdod Lleol yn gallu gwneud y gwelliannau hyn ond bydd yn help iddo ddeall problemau â’ch llety)

en-gb	YES NO
cy-gb	BYDDWN NA FYDDWN

en-gb	Reason
cy-gb	Rheswm

en-gb	Tick
cy-gb	Tic

en-gb	Repairs needed
cy-gb	Angen gwaith trwsio

en-gb	Just passing through
cy-gb	Dim ond yn mynd drwodd

en-gb	Site made bigger
cy-gb	Gwneud y safle’n fwy

en-gb	Want authorised pitch in other area
cy-gb	Am gael llain awdurdodedig mewn ardal arall

en-gb	Accommodation made safer
cy-gb	Gwneud y llety’n fwy diogel

en-gb	Want to move into housing
cy-gb	Am symud i dyˆ

en-gb	Planning permission granted
cy-gb	Rhoi caniatâd cynllunio

en-gb	Relationships broken down
cy-gb	Perthynas wedi methu

en-gb	Adaptations needed (please state below)
cy-gb	Angen addasiadau (noder isod)

en-gb	Prefer living in caravan
cy-gb	Gwell gen i fyw mewn carafán

en-gb	Section B – Your Family
cy-gb	Adran B – Eich Teulu

en-gb	Relationship to respondent
cy-gb	Sut mae’n perthyn i’r ymatebydd

en-gb	(eg. Spouse, son/ daughter etc)
cy-gb	(e.e. Priod, mab/ merch etc)

en-gb	Age
cy-gb	Oed

en-gb	Gender
cy-gb	Rhyw

en-gb	Romani / Irish Traveller / New Traveller /Showperson / Roma / Other (Self-ascribed)
cy-gb	Romani / Teithiwr Gwyddelig / Teithiwr Newydd / Siewmon / Roma / Arall (Disgrifiad yr ymatebydd)

en-gb	Are there any reasons why you cannot continue to live in this accommodation?
cy-gb	Oes unrhyw resymau na allwch chi barhau i fyw yn y llety hwn?

en-gb	(Give details)
cy-gb	(rhowch fanylion)

en-gb	Respondent
cy-gb	Ymatebydd

en-gb	Person 2
cy-gb	Person 2

en-gb	If not living in caravans proceed to B4.
cy-gb	Os nad yw’r ymatebydd yn byw mewn carafán, ewch ymlaen i B4.

en-gb	B2 If living in caravans, are there enough sleeping areas for all residents?
cy-gb	B2 Os ydych chi’n byw mewn carafannau, a oes digon o fannau cysgu i’r holl breswylwyr?

en-gb	YES NO
cy-gb	OES NAC OES

en-gb	B3 Is there room on the pitch for additional trailers to prevent overcrowding?
cy-gb	B3 Oes lle ar y llain ar gyfer carafannau ychwanegol er mwyn atal gorlenwi?

en-gb	(Note: guidance suggests that there should be 6 metre gap between trailers and 3 metre gap to boundaries to be safely accommodated on pitch)
cy-gb	(Sylwer: mae canllawiau’n awgrymu bod angen bwlch o 6 metr rhwng carafannau a bwlch o 3 metr at y terfyn er mwyn eu cynnwys yn ddiogel ar y llain)

en-gb	If yes, how many additional sleeping areas can be added?
cy-gb	Os oes, faint o fannau cysgu y gellir eu hychwanegu?

en-gb	B4 Would anyone in your family like to join the Local Authority waiting list for pitches or housing? YES NO
cy-gb	B4 Oes unrhyw un yn eich teulu a fyddai’n hoffi mynd ar restr aros yr Awdurdod Lleol ar gyfer lleiniau neu dai? OES NAC OES

en-gb	Please provide address for application pack to be posted to below:
cy-gb	Rhowch gyfeiriad ar gyfer anfon pecyn ymgeisio:

en-gb	Please state if already on a waiting list and which.
cy-gb	Nodwch a ydych chi ar restr aros yn barod ac ar ba rai.

en-gb	Section C – Your Plans
cy-gb	Adran C – Eich Cynlluniau

en-gb	C1 Are you planning to move into other accommodation?
cy-gb	C1 Ydych chi’n bwriadu symud i lety arall?

en-gb	Yes Go to C2
cy-gb	Ydw Ewch i C2

en-gb	No Go to D1
cy-gb	Nac ydw Ewch i D1

en-gb	Prefer not to say Go to D1
cy-gb	Dewis peidio â dweud Ewch i D1

en-gb	C2 Where are you planning to move to?
cy-gb	C2 I ble rydych chi’n bwriadu symud?

en-gb	Within the Local Authority
cy-gb	O fewn ardal yr Awdurdod Lleol

en-gb	Another Local Authority in Wales – please state which
cy-gb	I ardal Awdurdod Lleol arall yng Nghymru – nodwch ba un

en-gb	Somewhere else in the UK
cy-gb	I rywle arall yn y DU

en-gb	C3 Why are you planning to move?
cy-gb	C3 Pam rydych chi’n bwriadu symud?

en-gb	Need more space
cy-gb	Angen mwy o le

en-gb	Need different facilities
cy-gb	Angen cyfleusterau gwahanol

en-gb	Local connection (family or work)
cy-gb	Cysylltiad lleol (teulu neu waith)

en-gb	Need to be closer to services – schools etc (Please give details below)
cy-gb	Angen bod yn nes at wasanaethau – ysgolion etc (Rhowch y manylion isod)

en-gb	Employment opportunities
cy-gb	Cyfleoedd gwaith

en-gb	Other (Please specify below)
cy-gb	Arall (Nodwch isod)

en-gb	Services:
cy-gb	Gwasanaethau:

en-gb	C4 What type of accommodation are you planning to move to?
cy-gb	C4 Pa fath o lety rydych chi’n bwriadu symud iddo?

en-gb	Site
cy-gb	Safle

en-gb	Bricks and Mortar
cy-gb	Tyˆ confensiynol

en-gb	Council / Social rented
cy-gb	Cyngor / Rhent Cymdeithasol

en-gb	Owner / occupied
cy-gb	Perchen-feddiannydd

en-gb	Private site owned by self
cy-gb	Safle preifat sy’n eiddo i chi

en-gb	Rent from Council / Housing Association
cy-gb	Rhent Cyngor / Cymdeithas Dai

en-gb	Private site owned by other
cy-gb	Safle preifat sy’n eiddo i rywun arall

en-gb	Rent from private landlord
cy-gb	Rhentu gan landlord preifat

en-gb	C5 Do you own land in the Local Authority which you would like to be considered as a possible future site?
cy-gb	C5 Ydych chi’n berchen ar dir yn ardal yr Awdurdod Lleol y byddech chi’n hoffi iddo gael ei ystyried ar gyfer safle yn y dyfodol?

en-gb	Interviewer to explain that there is no guarantee that the site will be allocated or developed but planning officers may contact respondent to discuss their situation and offer support)
cy-gb	Rhaid i’r cyfwelydd egluro nad oes sicrwydd y bydd y safle’n cael ei ddyrannu neu ei ddatblygu ond gall swyddogion cynllunio gysylltu â’r ymatebydd i drafod ei sefyllfa a chynnig cymorth)

en-gb	Yes Give details below
cy-gb	Ydw Rhowch y manylion isod

en-gb	If you like the Local Authority to discuss these plans with you, provide contact details below:
cy-gb	Os byddech chi’n hoffi i’r Awdurdod Lleol drafod y cynlluniau hyn gyda chi, rhowch eich manylion cyswllt isod:

en-gb	YES
cy-gb	BYDDWN

en-gb	NO
cy-gb	NA FYDDWN

en-gb	If you are looking for an authorised pitch, would you live on a site managed by the Local Authority if offered one?
cy-gb	Os ydych chi’n chwilio am lain awdurdodedig, fyddech chi’n byw ar safle wedi’i reoli gan yr Awdurdod Lleol os oeddech yn cael cynnig?

en-gb	If an authorised pitch was available in another Local Authority, would you consider moving there?
cy-gb	Os oedd llain awdurdodedig ar gael yn ardal Awdurdod Lleol arall, fyddech chi’n ystyried symud yno?

en-gb	If ‘ yes’, which Local Authorities?
cy-gb	Os byddech, pa Awdurdodau Lleol?

en-gb	Section D – Family Growth
cy-gb	Adran D – Twf y Teulu

en-gb	D1 Is anyone in your household likely to want to move to their own home in the next 5 years?
cy-gb	D1 Oes unrhyw un yn ar eich aelwyd sy’n debygol o fod am symud i’w gartref ei hun yn y 5 mlynedd nesaf?

en-gb	Yes Go to D2
cy-gb	Oes Ewch i D2

en-gb	No Go to D4
cy-gb	Nac oes Ewch i D4

en-gb	Don’t know Go to D4
cy-gb	Ddim yn gwybod Ewch i D4

en-gb	D2 Will this be in this Local Authority?
cy-gb	D2 Fydd hwnnw yn ardal yr Awdurdod Lleol hwn?

en-gb	Yes Go to D3
cy-gb	Bydd Ewch i D3

en-gb	No Go to D4
cy-gb	Na fydd Ewch i D4

en-gb	D3 How many new households will there be and when will these be needed?
cy-gb	D3 Faint o aelwydydd newydd fydd yna a pha bryd y bydd angen y rhain?

en-gb	Type of accommodation (LA site; private site; B&M housing)
cy-gb	Math o lety (safle ALl; safle preifat; tyˆ confensiynol)

en-gb	No. of people
cy-gb	Nifer y bobl

en-gb	Now
cy-gb	Nawr

en-gb	Within a year
cy-gb	Ymhen blwyddyn

en-gb	1-2 years
cy-gb	1-2 flynedd

en-gb	2-5 years
cy-gb	2-5 mlynedd

en-gb	Household 1
cy-gb	Aelwyd 1

en-gb	D4 Do you have family members living outside this area who camp in this Local Authority regularly?
cy-gb	D4 Oes aelodau o’ch teulu sy’n byw y tu allan i’r ardal hon sy’n gwersylla’n rheolaidd yn ardal yr Awdurdod Lleol hwn?

en-gb	D5 If they would like to be interviewed about the need for pitches, provide their contact details and Local Authority where they currently live below:
cy-gb	D5 Os bydden nhw’n hoffi cael eu cyf-weld am yr angen am leiniau, rhowch eu manylion cyswllt ac ardal yr Awdurdod Lleol lle maen nhw’n byw nawr:

en-gb	Section E – Transit Sites
cy-gb	Adran E – Safleoedd Tramwy

en-gb	E1 Have you camped by the roadside / on an unauthorised encampment / on a transit site in Wales while travelling in the past year?
cy-gb	E1 Ydych chi wedi gwersylla ar ochr y ffordd / mewn gwersyll diawdurdod / ar safle tramwy yng Nghymru wrth deithio yn y flwyddyn ddiwethaf?

en-gb	(Prompt: this information is only to be used to understand if more transit sites are needed)
cy-gb	(Prompt: dim ond i gael gwybod a oes angen mwy o safleoedd tramwy rydyn ni’n gofyn am y wybodaeth hon)

en-gb	E2 In which Local Authority areas have you camped?
cy-gb	E2 Yn ardaloedd pa Awdurdodau Lleol rydych chi wedi gwersylla?

en-gb	E3 How long would you usually stay in one place whilst travelling?
cy-gb	E3 Pa mor hir fyddech chi’n aros mewn un lle fel arfer wrth deithio?

en-gb	1–2 days
cy-gb	1–2 ddiwrnod

en-gb	3 days –
cy-gb	3 diwrnod –

en-gb	1 week
cy-gb	1 wythnos

en-gb	1–2 weeks
cy-gb	1–2 wythnos

en-gb	2 weeks –
cy-gb	2 wythnos –

en-gb	1 month
cy-gb	1 mis

en-gb	E4 Do you think there is a need for more transit sites in Wales?
cy-gb	E4 Ydych chi’n credu bod angen mwy o safleoedd tramwy yng Nghymru?

en-gb	No Questionnaire ends
cy-gb	Nac ydw Diwedd yr holiadur

en-gb	Prefer not to say Questionnaire ends
cy-gb	Dewis peidio â dweud Diwedd yr holiadur

en-gb	E5 Where are they needed?
cy-gb	E5 Ble mae angen y rhain?

en-gb	(Probe for Local Authorities and specific locations)
cy-gb	(Holwch am enw’r Awdurdod Lleol a lleoliadau penodol)

en-gb	Annex 3 – Interview Log
cy-gb	Atodiad 3 – Log Cyfweliad

en-gb	Please click here to go to Interview Log.
cy-gb	Cliciwch yma i fynd i’r log cyfweliad os gwelwch yn dda.

en-gb	http://gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?lang=en
cy-gb	http://gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?skip=1&lang=cy

en-gb	Draft Gypsy and Traveller Accommodation Assessment submission template
cy-gb	Templed drafft ar gyfer cyflwyno Asesiad Llety Sipsiwn a Theithwyr

en-gb	Local Authorities are able to structure their Gypsy and Traveller Accommodation Assessments in which ever way they choose.
cy-gb	Gall Awdurdodau Lleol drefnu cynnwys eu Hasesiadau Llety Sipsiwn a Theithwyr ym mha bynnag ffordd y maent yn dewis.

en-gb	However, following the template below should ensure the scrutiny process of the GTAA by Welsh Ministers is concluded quicker.
cy-gb	Fodd bynnag, gellir sicrhau bod y broses o graffu ar y GTAA gan Weinidogion Cymru yn cael ei gwblhau’n gynt drwy ddilyn y templed isod.

en-gb	The template includes only suggested headings and expected information to ensure that crucial information is included and easily referenced during the scrutiny process.
cy-gb	Dim ond awgrymiadau am benawdau a’r wybodaeth a ddisgwylir a geir yn y templed hwn er mwyn sicrhau bod gwybodaeth hanfodol wedi’i chynnwys a’i bod yn hawdd cyfeirio ati yn ystod y broses craffu.

en-gb	Policy context
cy-gb	Y cyd-destun polisi

en-gb	Legislation and Guidance
cy-gb	Deddfwriaeth a Chanllawiau

en-gb	Housing (Wales) Act 2014 duties.
cy-gb	Deddf Tai (Cymru) 2014 – dyletswyddau

en-gb	Mobile Homes (Wales) Act 2013 powers.
cy-gb	Deddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013 – pwerau.

en-gb	Planning circulars 30/2007 and 78/91.
cy-gb	Cylchlythyrau cynllunio 30/2007 a 78/91.

en-gb	Welsh Government Designing Gypsy and Traveller Sites guidance.
cy-gb	Canllawiau Llywodraeth Cymru ar Ddylunio Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	Local Development Plan policies
cy-gb	Polisïau’r Cynllun Datblygu Lleol

en-gb	Site specific allocations.
cy-gb	Safleoedd penodol a ddyrannwyd.

en-gb	Criteria-based policies.
cy-gb	Polisïau seiliedig ar feini prawf.

en-gb	Rural exception policies.
cy-gb	Polisïau ar eithriadau gwledig.

en-gb	Definition of key terms
cy-gb	Diffinio termau allweddol

en-gb	Recommended to use common definitions to those included in the Welsh Government’s Undertaking Gypsy and Traveller Accommodation Assessments guidance.
cy-gb	Rydym yn argymell defnyddio diffiniadau a geir yng nghanllawiau Llywodraeth Cymru Cynnal Asesiadau o Anghenion Llety Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	Background and analysis of existing data
cy-gb	Y cefndir a dadansoddi’r data presennol

en-gb	Previous Gypsy and Traveller Accommodation Assessment findings
cy-gb	Canfyddiadau o Asesiadau Llety Sipsiwn a Theithwyr blaenorol

en-gb	Identified need to be met and progress to date.
cy-gb	Yr angen a ddynodwyd i’w ddiwallu a’r cynnydd hyd yn hyn.

en-gb	Analyse data from Census 2011, Local Authority Housing and Planning records, Traveller Education Services and Health Board information, and knowledge from specialist officers or voluntary organisations.
cy-gb	Dadansoddi data o Gyfrifiad 2011, cofnodion Tai a Chynllunio’r Awdurdod Lleol, gwybodaeth Gwasanaethau Addysg i Deithwyr a Byrddau Iechyd, a gwybodaeth sydd gan swyddogion arbenigol neu sefydliadau gwirfoddol.

en-gb	Caravan Count
cy-gb	Y Cyfrif Carafannau

en-gb	Data can show trends in overcrowding on authorised sites or change in unauthorised encampment patterns over time.
cy-gb	Gall y data ddangos tueddiadau mewn gorlenwi ar safleoedd awdurdodedig neu newidiadau ym mhatrymau gwersylloedd diawdurdod dros amser.

en-gb	Current accommodation provision
cy-gb	Y ddarpariaeth bresennol o lety

en-gb	Local Authority sites – residential and transit.
cy-gb	Safleoedd Awdurdod Lleol ñ rhai preswyl a thramwy.

en-gb	Make clear if sites are only temporary in nature.
cy-gb	Nodwch a yw’r safleoedd yn rhai dros dro yn unig.

en-gb	Privately owned authorised sites (permanent).
cy-gb	Safleoedd awdurdodedig mewn perchenogaeth breifat (parhaol).

en-gb	Privately owned sites with temporary permission.
cy-gb	Safleoedd mewn perchenogaeth breifat sydd â chaniatâd dros dro.

en-gb	Unauthorised developments.
cy-gb	Datblygiadau diawdurdod.

en-gb	Unauthorised encampments.
cy-gb	Gwersylloedd diawdurdod.

en-gb	Include information about any ethnically or culturally specific site.
cy-gb	Dylid cynnwys gwybodaeth am unrhyw safle ar gyfer cymuned ethnig neu ddiwylliannol benodol.

en-gb	For example, if a site is exclusively for Showpeople or New Travellers, please state.
cy-gb	Er enghraifft, os yw safle ar gyfer Siewmyn neu Deithwyr Newydd yn unig, nodwch hynny.

en-gb	Methodology
cy-gb	Methodoleg

en-gb	Project steering group composition
cy-gb	Aelodaeth grwp llywio’r prosiect

en-gb	Please state who comprised the steering group membership, including the organisation, ward or community they represent.
cy-gb	Nodwch pwy oedd aelodau’r grwp llywio, gan gynnwys y sefydliad, ward neu gymuned y maent yn eu cynrychioli.

en-gb	Study Methodology
cy-gb	Methodoleg yr Astudiaeth

en-gb	Who undertook the study?
cy-gb	Pwy a gynhaliodd yr astudiaeth?

en-gb	Approach taken, including where the study deviated from the guidance.
cy-gb	Y dull a ddefnyddiwyd, gan gynnwys lle’r oedd yr astudiaeth wedi gwyro oddi wrth y canllawiau.

en-gb	Dates of undertaking survey.
cy-gb	Y dyddiadau y cynhaliwyd yr astudiaeth.

en-gb	Engagement with other Local Authorities.
cy-gb	Ymgysylltu ag Awdurdodau Lleol eraill.

en-gb	List of consulted organisations.
cy-gb	Rhestr o’r sefydliadau yr ymgynghorwyd.

en-gb	Confirm compliance with engagement checklist.
cy-gb	Cadarnhau cydymffurfiaeth â’r rhestr wirio ymgysylltu.

en-gb	Any alterations to the universal questionnaire.
cy-gb	Unrhyw newidiadau yn yr holiadur cyffredinol.

en-gb	Survey Findings
cy-gb	Canfyddiadau’r Arolwg

en-gb	Households interviews
cy-gb	Cyfweliadau ag aelwydydd

en-gb	Number of households broken down by type of accommodation and by ethnicity.
cy-gb	Nifer yr aelwydydd wedi’i rannu yn Ùl y math o lety ac ethnigrwydd.

en-gb	Include interview log.
cy-gb	Cynnwys y log cyfweliadau.

en-gb	Explain any difficulties encountered trying to access households.
cy-gb	Egluro unrhyw anawsterau a gafwyd wrth geisio cysylltu ag aelwydydd.

en-gb	Demographic profile of population
cy-gb	Proffil demograffig y boblogaeth

en-gb	Suitability of current accommodation
cy-gb	Addasrwydd y llety presennol

en-gb	Satisfaction findings discussion.
cy-gb	Ymdrin â’r canfyddiadau ar fodlonrwydd.

en-gb	Overcrowding.
cy-gb	Gorlenwi.

en-gb	Improvements / changes required.
cy-gb	Gwelliannau / newidiadau sydd eu hangen.

en-gb	Accommodation aspirations
cy-gb	Dyheadau o ran llety

en-gb	Discussion of needs and preferences of those who desire authorised pitches, including reasons for any discounted aspirations.
cy-gb	Ymdrin ag anghenion a dewisiadau’r rheini a oedd yn dymuno cael lleiniau awdurdodedig, gan gynnwys y rhesymau dros unrhyw ddyheadau a ddiystyrwyd.

en-gb	Discussion regarding realistic potential for private site developments.
cy-gb	Ymdrin â’r posibilrwydd o ddatblygu safleoedd preifat.

en-gb	Number of expected new households within 5 years.
cy-gb	Nifer disgwyliedig yr aelwydydd newydd o fewn 5 mlynedd.

en-gb	Number of expected new households within LDP period.
cy-gb	Nifer disgwyliedig yr aelwydydd newydd o fewn cyfnod y CDLl.

en-gb	Include information about any assumptions made regarding anticipated level of growth.
cy-gb	Cynnwys gwybodaeth am unrhyw ragdybiaethau ynghylch lefel y twf a ragwelir.

en-gb	Assessing accommodation needs
cy-gb	Asesu anghenion llety

en-gb	Residential unmet need
cy-gb	Angen am leiniau preswyl sydd heb ei ddiwallu

en-gb	Current Residential supply.
cy-gb	Y cyflenwad presennol o leiniau preswyl.

en-gb	Planned Residential supply.
cy-gb	Y cyflenwad arfaethedig o leiniau preswyl.

en-gb	Current Residential demand.
cy-gb	Y galw presennol am leiniau preswyl.

en-gb	Future Residential demand.
cy-gb	Y galw am leiniau preswyl yn y dyfodol.

en-gb	Future Household Growth.
cy-gb	Twf mewn Aelwydydd yn y dyfodol.

en-gb	Table of needs (similar to Table 3 in the Undertaking GTAAs guidance).
cy-gb	Tabl o anghenion (tebyg i Dabl 3 yn y canllawiau ar gynnal GTAA).

en-gb	Transit unmet need
cy-gb	Angen am leiniau tramwy sydd heb ei ddiwallu

en-gb	Include analysis of Caravan Count data and other relevant data to determine need for transit sites, temporary stopping places or neither.
cy-gb	Cynnwys dadansoddiad o ddata’r Cyfrifiad Carafannau a data perthnasol eraill i bennu’r angen am safleoedd tramwy, mannau aros dros dro neu’r naill na’r llall.

en-gb	Include discussions with neighbouring Local Authorities.
cy-gb	Cynnwys trafodaethau ag Awdurdodau Lleol cyfagos.

en-gb	Chapter Six: Conclusions and Recommendations
cy-gb	Pennod Chwech – Casgliadau ac Argymhellion

en-gb	Proposed plan to understand what type of additional sites are required and their locations.
cy-gb	Cynllun arfaethedig i ddeall y math o safleoedd ychwanegol sydd eu hangen a’u lleoliadau.

en-gb	Full plans and locations not required as these take more time to develop.
cy-gb	Nid oes angen cynnwys cynlluniau llawn a lleoliadau gan y bydd yn cymryd mwy o amser i ddatblygu’r rhain.

en-gb	Proposed timescale for updating of LDP policies.
cy-gb	Amserlen arfaethedig ar gyfer diweddaru polisau’r CDLl.

en-gb	Survey Questionnaires (only any questions that differ from the universal questionnaire)
cy-gb	Holiaduron yr Arolwg (dim ond cwestiynau sy’n wahanol ‘r holiadur cyffredinol)

en-gb	Digital ISBN 978 1 4734 3455 4  © Crown copyright 2015  WG25250 63
cy-gb	ISBN Digidol 978 1 4734 3454 7  © Hawlfraint y Goron 2015  WG25250 63

en-gb	Designing Gypsy and Traveller Sites – Welsh Government Guidance
cy-gb	Dynlunio Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr – Canllawiau Llywodraeth Cymru

en-gb	Designing Gypsy and Traveller Sites
cy-gb	Dylunio Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr

en-gb	Digital ISBN 978 1 4734 2921 5 © Crown copyright 2015 WG24279
cy-gb	ISBN digidol 978 1 4734 2920 8 © Hawlfraint y Goron 2015 WG24279

en-gb	Chapter One – Introduction 4
cy-gb	Pennod Un – Cyflwyniad 4

en-gb	Purpose of this guidance 4
cy-gb	Diben y canllawiau hyn 4

en-gb	Developing this guidance 5
cy-gb	Datblygu’r canllawiau hyn 5

en-gb	Definitions 5
cy-gb	Diffiniadau 6

en-gb	Chapter Two – Site Provision 7
cy-gb	Pennod Dai – Darparu Safleoedd 8

en-gb	The duty to provide sites 7
cy-gb	Y ddyletswydd i ddarparu safleoedd 8

en-gb	The Sites Capital Grant 8
cy-gb	Y Grant Cyfalaf Safleoedd 9

en-gb	Chapter Three – Site Design 10
cy-gb	Pennod Tri – Dylunio Safleoedd 11

en-gb	Size of site and layout 10
cy-gb	Cynllun a maint safleoedd 11

en-gb	Site location 11
cy-gb	Lleoliad safleoedd 12

en-gb	Roads 13
cy-gb	Ffyrdd 14

en-gb	Boundaries 14
cy-gb	Ffiniau 15

en-gb	Pitch 14
cy-gb	Y Llain 15

en-gb	Hardstanding 15
cy-gb	Mannau llawr caled 16

en-gb	Amenity block 15
cy-gb	Bloc amwynder 16

en-gb	Spacing of Caravans and Trailers 17
cy-gb	Y bwlch rhwng Carafannau ac Ôl-gerbydau 18

en-gb	Chapter Four – Site Facilities 18
cy-gb	Pennod Pedwar – Cyfleusterau ar Safleoedd 19

en-gb	Children’s play area 18
cy-gb	Ardal chwarae i blant 19

en-gb	Community facilities 19
cy-gb	Cyfleusterau cymunedol 20

en-gb	Site Manager / warden facility 19
cy-gb	Swyddfa’r safle 21

en-gb	Public lighting 19
cy-gb	Goleuadau cyhoeddus 21

en-gb	Working space 20
cy-gb	Man gwaith 22

en-gb	Artistic features 20
cy-gb	Nodweddion artistig 22

en-gb	Water supply 20
cy-gb	Cyflenwad dwˆ r 22

en-gb	Drainage and Sewerage 21
cy-gb	Draeniau a charthffosiaeth 22

en-gb	Gas Supply 21
cy-gb	Cyflenwad Nwy 23

en-gb	Post Boxes 21
cy-gb	Blychau post 23

en-gb	Courtesy of Keir Construction Western & Wales
cy-gb	Daw’r llun clawr drwy garedigrwydd Keir Construction Western and Wales

en-gb	Grazing land 21
cy-gb	Tir pori 23

en-gb	Communication 22
cy-gb	Cyfathrebu 23

en-gb	Chapter Five – Safe Sites 23
cy-gb	Pennod Five – Safleoedd Diogel 24

en-gb	Health and Safety 23
cy-gb	Iechyd a Diogelwch 24

en-gb	Designing out crime 23
cy-gb	Dylunio er mwyn atal troseddu 24

en-gb	Fire Safety 23
cy-gb	Diogelwch Tân 24

en-gb	Chapter Six – Transit sites 25
cy-gb	Pennod Chwech – Safleoedd Tramwy 26

en-gb	Site location 25
cy-gb	Lleoliad safleoedd 26

en-gb	Layout and access 26
cy-gb	Cynllun a mynediad 26

en-gb	Site Facilities 27
cy-gb	Cyfleusterau ar safleoedd 27

en-gb	Chapter 7 – Temporary Stopping Places 28
cy-gb	Pennod Saith – Mannau Aros Dros Dro 29

en-gb	Introduction and Context 28
cy-gb	Cyflwyniad a Chyd-destun 29

en-gb	Site location 28
cy-gb	Lleoliad safleoedd 29

en-gb	Layout and accesss 28
cy-gb	Cynllun a mynediad 29

en-gb	Site facilities 28
cy-gb	Cyfleusterau ar safleoedd 30

en-gb	Chapter 8 – Consultation with stakeholders 30
cy-gb	Pennod Wyth – Ymgynghori â rhanddeiliaid 31

en-gb	When to consult 30
cy-gb	Pryd y dylid ymgynghori 31

en-gb	Who to consult 30
cy-gb	Â phwy y dylid ymgynghori?

en-gb	Methods of consultation with Gypsy and Traveller Communities 30
cy-gb	Dulliauymgynghori â Chymunedau Sipsiwn a Theithwyr 32

en-gb	Annex 1 – Example of site layouts 33
cy-gb	Atodiad 1 – Enghraifft o cynlluniau safle 34

en-gb	Annex 2 – Example of amenity block layout 34
cy-gb	Atodiad 2 – Enghraifft o cynllun bloc amwynder 35

en-gb	Chapter One – Introduction
cy-gb	Pennod 1 – Cyflwyniad

en-gb	The Welsh Government’s ‘Travelling to a Better Future:
cy-gb	Mae ‘Teithio at Ddyfodol Gwell:

en-gb	The Framework also seeks to ensure the needs of Gypsies and Travellers are assessed, planned and implemented in a more strategic way.
cy-gb	Mae’r Fframwaith hefyd yn ceisio sicrhau bod anghenion Sipsiwn a Theithwyr yn cael eu hasesu, eu cynllunio a’u gweithredu mewn ffordd fwy strategol.

en-gb	Through the Framework we are seeking to improve access to services for Gypsies and Travellers in Wales.
cy-gb	Drwy’r Fframwaith rydym yn ceisio gwella mynediad at wasanaethau i Sipsiwn a Theithwyr yng Nghymru.

en-gb	We recognise the cultural differences which have often led to the social exclusion of these groups and we want to ensure these communities are heard in service delivery.
cy-gb	Rydym yn cydnabod y gwahaniaethau diwylliannol sydd yn aml wedi golygu bod y grwpiau hyn yn cael eu hallgáu’n gymdeithasol, ac rydym am sicrhau bod llais y cymunedau hyn yn cael ei glywed wrth ddarparu gwasanaethau.

en-gb	Travelling to a Better Future includes a commitment from the Welsh Government to work with Local Authorities to deliver new Gypsy and Traveller sites (objective 5).
cy-gb	Mae Teithio at Ddyfodol Gwell yn cynnwys ymrwymiad gan Lywodraeth Cymru i weithio gydag Awdurdodau Lleol i gynnig safleoedd newydd i Sipsiwn a Theithwyr (amcan 5).

en-gb	This commitment is being addressed through the continued availability of Sites Capital Grant funding for the development of new sites.
cy-gb	Cyflawnir yr ymrwymiad hwn drwy’r arian sy’n dal i fod ar gael o dan y Grant Cyfalaf Safleoedd i ddatblygu safleoedd newydd.

en-gb	Changes to legislation through the Housing (Wales) Act 2014 and the Mobile Homes (Wales) Act 2013 have also supported this objective.
cy-gb	Mae newidiadau i ddeddfwriaeth drwy Ddeddf Tai (Cymru) 2014 a Deddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013 hefyd wedi cefnogi’r amcan hwn.

en-gb	Revising this guidance should also support Local Authorities with up-to-date guidance when designing new sites.
cy-gb	Dylai diwygio’r canllawiau hyn hefyd gynorthwyo Awdurdodau Lleol drwy roi canllawiau cyfredol iddynt wrth ddylunio safleoedd newydd.

en-gb	The Welsh Government committed to revising our existing ‘Good Practice Guide on Designing Gypsy and Traveller Sites in Wales,’ during 2014.
cy-gb	Ymrwymodd Llywodraeth Cymru i ddiwygio ein ‘Canllaw Arfer Da o ran Dylunio Safleoedd Sipsiwn-Teithwyr yng Nghymru’, yn ystod 2014.

en-gb	There is a current trend towards Gypsies and Travellers becoming more ‘settled’ on permanent sites or moving into conventional housing.
cy-gb	Ar hyn o bryd, mae tuedd i Sipsiwn a Theithwyr fod yn fwy ‘sefydlog’ ar safleoedd parhaol neu symud i dai confensiynol.

en-gb	Travelling has become more difficult due to changing patterns in work and also the lack of legal stopping places.
cy-gb	Mae teithio wedi dod yn fwy anodd oherwydd newidiadau mewn patrymau gwaith ynghyd â phrinder mannau aros cyfreithlon.

en-gb	Census 2011 suggested there are only 2,785 Gypsies and Irish Travellers living in Wales.
cy-gb	Awgrymodd Cyfrifiad 2011 mai dim ond 2,785 o Sipsiwn a Theithwyr Gwyddelig sy’n byw yng Nghymru.

en-gb	Across England and Wales only 24% of all community members were recorded as living in mobile homes, with 76% residing in various types of conventional (‘bricks and mortar’) housing.
cy-gb	Ledled Cymru a Lloegr dim ond 24% o holl aelodau’r gymuned a gofnodwyd fel rhai a oedd yn byw mewn cartrefi symudol, gyda 76% yn byw mewn gwahanol fathau o dai confensiynol (‘brics a mortar’).

en-gb	At the time of publication, there are 19 Local Authority sites divided among 13 Local Authorities in Wales, providing approximately 374 pitches.
cy-gb	Ar adeg cyhoeddi, mae 19 o safleoedd Awdurdod Lleol wedi’u rhannu rhwng 13 o Awdurdodau Lleol yng Nghymru, sy’n darparu tua 374 o leiniau.

en-gb	It contains practical guidance to assist Local Authorities to ensure their sites are fit-for-purpose.
cy-gb	Mae’n cynnwys canllawiau ymarferol i helpu Awdurdodau Lleol i sicrhau bod eu safleoedd yn addas at y diben.

en-gb	This guidance is not statutory.
cy-gb	Nid yw’r canllawiau hyn yn rhai statudol.

en-gb	However, following this guidance will help Local Authorities and others in the development and improvement of Gypsy and Traveller sites in their area, and will form part of the consideration of the Welsh Government in assessing applications for Sites Capital Grant funding in relation to Gypsy and Traveller sites.1
cy-gb	Fodd bynnag, drwy ddilyn y canllawiau hyn bydd yn helpu Awdurdodau Lleol ac eraill i ddatblygu a gwella safleoedd Sipsiwn a Theithwyr yn eu hardal, a byddant yn rhan o ystyriaeth Llywodraeth Cymru wrth asesu ceisiadau am arian o dan y Grant Cyfalaf Safleoedd mewn perthynas â safleoedd Sipsiwn a Theithwyr.1

en-gb	This Designing Gypsy and Traveller Sites guidance should be used in conjunction with the Welsh Government’s Managing Gypsy and Traveller Sites (referred to together as the “Sites Guides”).
cy-gb	Dylai’r canllawiau hyn, Dylunio Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr, gael eu defnyddio ar y cyd â’r canllawiau Rheoli Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr gan Lywodraeth Cymru (cyfeirir atynt gyda’i gilydd fel y “Canllawiau ar Safleoedd”).

en-gb	Purpose of this guidance
cy-gb	Diben y canllawiau hyn

en-gb	This document is intended as a guide to Local Authorities in providing appropriate services at reasonable cost to the public purse for Gypsies and Travellers living on residential sites in Wales.
cy-gb	Bwriedir i’r ddogfen hon fod yn ganllaw i Awdurdodau Lleol ar ddarparu gwasanaethau priodol, am gost resymol i bwrs y wlad, i Sipsiwn a Theithwyr sy’n byw ar safleoedd preswyl yng Nghymru.

en-gb	1 Welsh Government, Sites Capital Grant guidance notes www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/ communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?lang=en
cy-gb	1 Llywodraeth Cymru Sites Capital Grant guidance notes www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/ communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?skip=1&lang=cy

en-gb	http://www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?skip=1&lang=cy

en-gb	The Managing Gypsy and Traveller Sites guidance sets out Local Authority and residents responsibilities in line with the terms of pitch agreements required under the Mobile Homes (Wales) Act 2013.  The Welsh Government recommends both of the Sites Guides are read before designing new sites to ensure Local Authorities fully understand the eventual impact of their decisions.
cy-gb	Mae’r canllawiau Rheoli Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr yn nodi cyfrifoldebau Awdurdodau Lleol a phreswylwyr yn unol â thelerau cytundebau lleiniau sy’n ofynnol o dan Ddeddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013. Mae Llywodraeth Cymru yn argymell y dylid darllen y ddau Ganllaw ar Safleoedd cyn dylunio safleoedd newydd er mwyn sicrhau bod Awdurdodau Lleol yn deall yn llawn effaith eu penderfyniadau yn y pen draw.

en-gb	Local Authorities having regard to the Sites Guides will help to ensure that Gypsy and Traveller sites in Wales:
cy-gb	Bydd ystyried y Canllawiau ar Safleoedd yn helpu Awdurdodau Lleol i sicrhau bod safleoedd i Sipsiwn a Theithwyr yng Nghymru:-

en-gb	are sustainable, well managed and maintenance is planned and not always reactive;
cy-gb	yn gynaliadwy, wedi’u rheoli’n dda a bod gwaith cynnal a chadw wedi’i gynllunio ac nad yw bob amser yn adweithiol;

en-gb	are equivalent to the relevant parts of standards which would be expected on other types of mobile home sites and social housing; and,
cy-gb	yn cyfateb i rannau perthnasol o safonau a ddisgwylid ar fathau eraill o safleoedd cartrefi symudol a thai cymdeithasol; ac

en-gb	create the necessary conditions to encourage and develop good relations between Gypsies and Travellers and the settled community, and between site residents and owners / managers.
cy-gb	yn creu’r amodau sydd eu hangen i hybu a meithrin cysylltiadau da rhwng Sipsiwn a Theithwyr a’r gymuned sefydlog, a rhwng preswylwyr a pherchnogion / rheolwyr safle.

en-gb	Where a new site is being developed the Site Guides should inform the design of the site.
cy-gb	Pan fydd safle newydd yn cael ei ddatblygu dylai’r Canllawiau ar Safleoedd lywio’r gwaith o ddylunio’r safle.

en-gb	Local Authorities and others are strongly advised to bear this guidance in mind when refurbishing existing sites and/or developing new sites.
cy-gb	Cynghorir Awdurdodau Lleol ac eraill yn gryf i ystyried y canllawiau hyn wrth adnewyddu safleoedd sy’n bodoli eisoes a/neu ddatblygu safleoedd newydd.

en-gb	Bids for the Welsh Government’s Gypsy and Traveller Sites Capital Grant will be assessed under a range of criteria, including following the Sites Guides.
cy-gb	Bydd nifer o feini prawf yn cael eu defnyddio wrth asesu ceisiadau o dan Grant Cyfalaf Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr Llywodraeth Cymru, gan gynnwys dilyn y Canllawiau ar Safleoedd.

en-gb	Developing this guidance
cy-gb	Datblygu’r canllawiau hyn

en-gb	This guidance replaces the existing Designing Gypsy and Traveller Sites guidance, which was developed through engagement with professionals across Wales, including Local Authority housing, planning, environmental health and education personnel.
cy-gb	Mae’r canllawiau hyn yn disodli canllawiau cyfredol Dylunio Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr, a ddatblygwyd mewn cydweithrediad â gweithwyr proffesiynol ledled Cymru, gan gynnwys staff tai, cynllunio, iechyd yr amgylchedd ac addysg Awdurdodau Lleol.

en-gb	The Gypsy and Traveller community was also consulted and officials undertook a number of site visits in rural and urban locations to investigate site provision.
cy-gb	Ymgynghorwyd â’r gymuned Sipsiwn a Theithwyr hefyd, a chynhaliodd swyddogion nifer o ymweliadau â safleoedd mewn lleoliadau gwledig a threfol er mwyn ymchwilio i’r ddarpariaeth o safleoedd.

en-gb	Other examples of design and management in England, Scotland, Northern Ireland and the Republic of Ireland were also drawn upon.
cy-gb	Ystyriwyd enghreifftiau eraill o ddylunio a rheoli yn Lloegr, yr Alban, Gogledd Iwerddon a Gweriniaeth Iwerddon hefyd.

en-gb	The revised guidance embeds the principles of Travelling to a Better Future and includes substantive changes based upon legislative and policy development since the previous guidance was published in 2009.
cy-gb	Mae’r canllawiau diwygiedig yn ymgorffori egwyddorion Teithio at Ddyfodol Gwell, ac yn cynnwys newidiadau sylweddol sy’n seiliedig ar ddatblygiadau deddfwriaethol a pholisi ers i’r canllawiau blaenorol gael eu cyhoeddi yn 2009.

en-gb	In developing this guidance the Welsh Government has aimed to consolidate standards with those the settled community can expect to experience.
cy-gb	Wrth ddatblygu’r canllawiau hyn mae Llywodraeth Cymru wedi ceisio cyfuno safonau â’r rheini y gall y gymuned sefydlog ddisgwyl eu cael.

en-gb	In most cases the direct comparison is made to other types of Mobile Home sites but in some instances it is more appropriate to draw comparisons with social housing provision.
cy-gb	Yn y rhan fwyaf o achosion gwneir cymhariaeth yn uniongyrchol â mathau eraill o safleoedd Cartrefi Symudol, ond mewn rhai achosion mae’n fwy priodol cymharu â darpariaeth tai cymdeithasol.

en-gb	The right balance may not yet be achieved but the guidance will be monitored and reviewed in 2020, with reference to relevant legislation, policies and evidence.
cy-gb	Efallai nad yw’r cydbwysedd yn iawn eto ond bydd y canllawiau yn cael eu monitro a’u hadolygu yn 2020, mewn perthynas â deddfwriaeth, polisïau a thystiolaeth berthnasol.

en-gb	Through Travelling to a Better Future, the Welsh Government has stated its commitment to, “ensure that Gypsies and Travellers in Wales have appropriate accommodation provision.”
cy-gb	Drwy Teithio at Ddyfodol Gwell, mae Llywodraeth Cymru wedi nodi ei hymrwymiad i “sicrhau bod llety priodol yn cael ei ddarparu ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr yng Nghymru.”

en-gb	Local Authority Gypsy and Traveller sites were also brought within the definition of ‘protected sites’ in 2013 and subsequently within the Mobile Homes (Wales) Act during 2013, providing equal security of tenure for residents and clarifying roles and responsibilities on these sites.
cy-gb	Hefyd, ymestynnwyd y diffiniad o ‘safleoedd gwarchodedig’ yn 2013 i gynnwys safleoedd Awdurdodau Lleol i Sipsiwn a Theithwyr, ac wedyn yn Neddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013, gan roi’r un sicrwydd deiliadaeth i breswylwyr ac egluro rolau a chyfrifoldebau ar y safleoedd hyn.

en-gb	This guidance focuses solely on Local Authority owned or leased Gypsy and Traveller sites.
cy-gb	Mae’r canllawiau hyn yn canolbwyntio’n llwyr ar safleoedd Sipsiwn a Theithwyr y mae Awdurdodau Lleol yn berchen arnynt neu mae Awdurdodau Lleol yn eu prydlesu.

en-gb	The phrase ‘Gypsies and Travellers’ has been used in many different ways in legislation and guidance.
cy-gb	Mae’r ymadrodd ‘Sipsiwn a Theithwyr’ wedi cael ei ddefnyddio mewn nifer o ffyrdd gwahanol mewn deddfwriaeth a chanllawiau.

en-gb	This guidance uses the consolidated definition of Gypsies and Travellers included under section 62 of the Mobile Homes (Wales) Act 2013 and section 108 of the Housing (Wales) Act 2014.
cy-gb	Mae’r canllawiau hyn yn defnyddio’r diffiniad cyfun o Sipsiwn a Theithwyr a geir o dan adran 62 o Ddeddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013 ac adran 108 o Ddeddf Tai (Cymru) 2014.

en-gb	Section 108 defines ‘Gypsies and Travellers’ as –
cy-gb	Mae adran 108 yn diffinio ‘Sipsiwn a Theithwyr’ fel hyn –

en-gb	Persons of a nomadic habit of life, whatever their race or origin, including –
cy-gb	Personau sy’n arfer ffordd nomadig o fyw, beth bynnag fo’u hil neu eu tarddiad, gan gynnwys –

en-gb	Persons who, on grounds only of their own or their family’s or dependant’s educational or health needs or old age, have ceased to travel temporarily or permanently, and
cy-gb	Personau sydd, ar sail eu hanghenion addysg, eu hanghenion iechyd neu eu henaint eu hunain, neu anghenion addysg, anghenion iechyd neu henaint eu teulu neu ddibynnydd, ac ar y sail honno yn unig, wedi rhoi’r gorau i deithio dros dro neu yn barhaol, a

en-gb	Members of an organized group of travelling show people or circus people (whether or not travelling together as such); and
cy-gb	Aelodau o grwˆ p trefnedig o siewmyn teithiol neu bersonau sy’n rhan o syrcasau teithiol (pa un a ydynt yn cyd-deithio mewn grwˆ p o’r fath ai peidio); a

en-gb	All other persons with a cultural tradition of nomadism or of living in a mobile home.
cy-gb	Unrhyw bersonau eraill sydd â thraddodiad diwylliannol o nomadiaeth neu o fyw mewn cartref symudol.

en-gb	The intention of the above definition is to ensure ethnic Romani Gypsies and Irish Travellers are included, as well as those from any ethnic group who follow a nomadic habit of life.
cy-gb	Nod y diffiniad uchod yw sicrhau bod Sipsiwn Romani a Theithwyr Gwyddelig yn cael eu cynnwys, yn ogystal â’r rheini o unrhyw grwˆ p ethnig sy’n arfer ffordd nomadig o fyw.

en-gb	The definition also includes Travelling Showpeople.
cy-gb	Mae’r diffiniad hefyd yn cynnwys Siewmyn Teithiol.

en-gb	New Travellers could also be captured by the definition if they can demonstrate a cultural tradition of nomadism or of living in mobile homes.
cy-gb	Gallai Teithwyr Newydd hefyd berthyn i’r diffiniad os gallant ddangos traddodiad diwylliannol o nomadiaeth neu o fyw mewn cartref symudol.

en-gb	Members of these communities do not necessarily need to demonstrate a continued nomadic habit of life to be considered to be Gypsies or Travellers.
cy-gb	Nid oes angen i aelodau o’r cymunedau hyn o reidrwydd ddangos eu bod yn arfer ffordd nomadig o fyw yn barhaus er mwyn cael eu hystyried yn Sipsiwn neu’n Deithwyr.

en-gb	Gypsies and Travellers are amongst the most socially excluded groups, with health and education outcomes significantly worse than the settled population.
cy-gb	Mae Sipsiwn a Theithwyr ymhlith y grwpiau sydd wedi’u hallgáu fwyaf yn gymdeithasol, gyda chanlyniadau iechyd ac addysg sylweddol is na rhai’r boblogaeth sefydlog.

en-gb	Some evidence suggests2 where they are able to settle on well managed and maintained sites, Gypsies and Travellers are better able to access health and education services and this leads to a better quality of life.
cy-gb	Pan fydd Sipsiwn a Theithwyr yn gallu ymgartrefu mewn safleoedd sydd wedi’u rheoli ac wedi’u cynnal a’u cadw’n dda, mae tystiolaeth2 yn awgrymu eu bod yn gallu cael gwell mynediad at wasanaethau iechyd ac addysg a bod hyn yn arwain at ansawdd bywyd gwell.

en-gb	As recognised by Estyn3, children should benefit through better attendance and attainment within the education system as education professionals are able to build stable and trusting relationships with families.
cy-gb	Fel y cydnabyddir gan Estyn3, dylai plant gael budd o lefelau presenoldeb a chyrhaeddiad gwell yn y system addysg oherwydd bydd gweithwyr addysg proffesiynol yn gallu meithrin cysylltiadau sefydlog, llawn ymddiriedaeth â theuluoedd.

en-gb	Better health will result from, for example, uptake of preventative healthcare, including vaccinations of children as health visitors are able to access families which they couldn’t access previously.
cy-gb	Bydd iechyd Sipsiwn a Theithwyr yn gwella, er enghraifft, drwy fanteisio ar ofal iechyd ataliol, gan gynnwys brechu plant am fod ymwelwyr iechyd yn gallu cysylltu â theuluoedd nad oeddent yn gallu cysylltu â hwy o’r blaen.

en-gb	This pays due regard to Human Rights case law and supports Objective 6 of the Welsh Government’s Strategic Equality Plan by reflecting the needs of those with protected characteristics in meeting housing needs.
cy-gb	Hefyd, mae Sipsiwn a Theithwyr yn debygol o integreiddio’n well wrth i unigolion ddefnyddio cyfleusterau lleol, sydd hefyd yn gallu golygu bod plant yn llai tebygol o orfod byw neu chwarae mewn amgylcheddau sydd heb fod yn ddiogel. Yn bwysicach na dim, bydd llawer mwy o Sipsiwn a Theithwyr yn gallu cael gafael ar lety sy’n ddiwylliannol briodol.

en-gb	This guidance refers to the Model Standards for Caravan Sites in Wales (2008).4 Although Local Authorities do not require site licences to operate these sites under the Mobile Homes (Wales) Act 2013, we expect that Local Authorities should follow these standards as closely as possible on Gypsy and Traveller sites as many issues, such as fire safety, will apply to all caravan sites in similar ways.
cy-gb	Mae’r canllawiau hyn yn cyfeirio at ‘Safonau enghreifftiol ar gyfer safleoedd carafannau yng Nghymru’ (2008).4 Er nad oes angen i Awdurdodau Lleol gael trwyddedau safle i weithredu’r safleoedd hyn o dan Ddeddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013, disgwyliwn

en-gb	2 Equality and Human Rights Commission, Inequalities experienced by Gypsy and Traveller communities:
cy-gb	2 Y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, Inequalities experienced by Gypsy and Traveller communities:

en-gb	A review
cy-gb	A review

en-gb	3 Estyn (2011) The Education of Gypsy Traveller Pupils - An Update on Provision in Secondary Schools
cy-gb	3 Estyn (2011) Addysg Disgyblion sy’n Sipsi Deithwyr – Diweddariad ar y Ddarpariaeth mewn Ysgolion Uwchradd

en-gb	4 Welsh Government, Model standards for Caravan Sites in Wales www.gov.wales/topics/housing-and-regeneration/ publications/model-standards-2008-for-caravan-sites-in-Wales/?lang=en
cy-gb	4 Llywodraeth Cymru, Safonau enghreifftiol ar gyfer safleoedd carafannau yng Nghymru www.gov.wales/topics/housing-and- regeneration/publications/model-standards-2008-for-caravan-sites-in-Wales/?lang=cy

en-gb	http://www.gov.wales/topics/housing-and-regeneration/publications/model-standards-2008-for-caravan-sites-in-Wales/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/housing-and-regeneration/publications/model-standards-2008-for-caravan-sites-in-Wales/?lang=cy

en-gb	Chapter 2 – Site Provision
cy-gb	Pennod 2 – Darparu Safleoedd

en-gb	Demand for pitches on Local Authority Gypsy Traveller sites exceeds the number of pitches available.
cy-gb	Mae mwy o alw am leiniau ar safleoedd Awdurdodau Lleol i Sipsiwn a Theithwyr na nifer y lleiniau sydd ar gael.

en-gb	The Welsh Government estimates that there is a current need for at least 240 permanent residential pitches across Wales, with additional transit site needs.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn amcangyfrif bod angen o leiaf 240 o leiniau preswyl parhaol ledled Cymru ar hyn o bryd, ynghyd â galw am safleoedd tramwy ychwanegol.

en-gb	This estimate has been created through analysis of Census 2011 data.
cy-gb	Lluniwyd yr amcangyfrif hwn drwy ddadansoddi data Cyfrifiad 2011.

en-gb	However, Pat Niner’s Accommodation Needs of Gypsy-Travellers in Wales report5 estimated there was a need for 275-300 pitches by 2011.
cy-gb	Fodd bynnag, roedd adroddiad Pat Niner,’Accommodation Needs of Gypsy-Travellers in Wales’5 yn amcangyfrif y byddai angen 275-300 o leiniau erbyn 2011.

en-gb	The Welsh Government expects that new Local Authority Gypsy and Traveller accommodation assessments (GTAAs) in 2016 will produce a more reliable estimate across Wales.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl y bydd asesiadau newydd o lety Awdurdodau Lleol i Sipsiwn a Theithwyr yn 2016 yn creu amcangyfrif mwy dibynadwy ledled Cymru.

en-gb	Achieving these sites is the responsibility of the Local Authority but the Welsh Government provides support through the Gypsy and Traveller Sites Capital Grant, the provision of planning and housing related guidance and the establishment of the All-Wales Gypsy and Traveller Accommodation Forum.
cy-gb	Cyfrifoldeb yr Awdurdod Lleol yw darparu’r safleoedd hyn ond mae Llywodraeth Cymru yn eu cynorthwyo drwy Grant Cyfalaf Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr, drwy gynnig canllawiau ar gynllunio a thai a drwy sefydlu Fforwm Llety Sipsiwn a Theithwyr Cymru Gyfan.

en-gb	The duty to provide sites
cy-gb	Y Ddyletswydd i ddarparu safleoedd

en-gb	The Welsh Government is committed to ensuring equality of opportunity for all and firmly believes everyone in Welsh society should have the opportunity of a good quality home, regardless of their cultural need for mobile home accommodation or bricks and mortar housing.
cy-gb	The Welsh Government is committed to ensuring equality of opportunity for all and firmly believes everyone in Welsh society should have the opportunity of a good quality home, regardless of their cultural need for mobile home accommodation or bricks and mortar housing.

en-gb	The Housing (Wales) Act 2014 places a statutory duty on Local Authorities to ensure that the accommodation needs of Gypsies and Travellers are properly assessed and the identified need for pitches is met.6 Local Authorities are required to exercise their powers under section 56 of the Mobile Homes (Wales) Act, as far as necessary, to provide Gypsy and Traveller sites for the unmet need.
cy-gb	Mae Deddf Tai (Cymru) 2014 yn rhoi dyletswydd statudol ar Awdurdodau Lleol i sicrhau bod anghenion llety Sipsiwn a Theithwyr yn cael eu hasesu’n briodol, a bod yr angen am leiniau a nodwyd yn cael ei fodloni.6 Mae’n rhaid i Awdurdodau Lleol arfer eu pwerau o dan adran 56 o Ddeddf Cartrefi Symudol (Cymru), i’r graddau y mae’n angenrheidiol, er mwyn darparu safleoedd Sipsiwn a Theithwyr ar gyfer yr angen sydd heb ei ddiwallu.

en-gb	This doesn’t necessarily mean additional Local Authority owned sites will be required but where they are needed the Local Authority is responsible for providing them.
cy-gb	Nid yw hyn o reidrwydd yn golygu y bydd rhaid cael safleoedd ychwanegol sydd o dan berchnogaeth Awdurdodau Lleol ond, lle mae eu hangen, yr Awdurdod Lleol sy’n gyfrifol am eu darparu.

en-gb	More information about understanding accommodation needs can be found in the Welsh Government’s ‘Undertaking Gypsy and Traveller Accommodation Assessments guidance’.7
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth ynghylch deall anghenion llety ar gael yng nghanllawiau Llywodraeth Cymru ar gyfer ‘Cynnal Asesiadau o Anghenion Llety Sipsiwn a Theithwyr’.7

en-gb	This document provides guidance for designing Local Authority Gypsy and Traveller sites.
cy-gb	Mae’r ddogfen hon yn rhoi canllawiau ar gyfer dylunio safleoedd Awdurdodau Lleol i Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	However, Local Authorities may also wish to consider working with Gypsy and Traveller communities to encourage the development of new private sites.
cy-gb	Fodd bynnag, efallai y bydd Awdurdodau Lleol hefyd yn dymuno ystyried gweithio gyda chymunedau Sipsiwn a Theithwyr i hybu mynd ati i ddatblygu safleoedd preifat newydd.

en-gb	Welsh Government planning circular 30/2007 ‘Planning for Gypsy and Traveller Caravan Sites’8 provides guidance to Local Authorities when trying to identify suitable site locations in their statutory Local Development Plans.
cy-gb	Mae cylchlythyr cynllunio 30/2007 Llywodraeth Cymru, ‘Cynllunio ar gyfer Safleoedd Carafannau Sipsiwn a Theithwyr’8 yn rhoi canllawiau i Awdurdodau Lleol wrth iddynt geisio nodi safleoedd addas yn eu Cynlluniau Datblygu Lleol statudol.

en-gb	As a statutory consultee for each Local Development Plan, the Welsh Government will provide feedback to Local Authorities in relation to their Gypsy and Traveller accommodation plans.
cy-gb	Fel ymgynghorai statudol ar gyfer pob Cynllun Datblygu Lleol, bydd Llywodraeth Cymru yn rhoi adborth i Awdurdodau Lleol.

en-gb	5 Pat Niner / Centre for Urban and Regional Studies, University of Birmingham, Accommodation Needs of Gypsy-Travellers in Wales (2006): www.gov.wales/statistics-and-research/accommodation-needs-gypsy-travellers-wales/?lang=en
cy-gb	5 Pat Niner / Canolfan Astudiaethau Trefol a Rhanbarthol, Prifysgol Birmingham, Accommodation Needs of Gypsy-Travellers in Wales (2006): www.gov.wales/statistics-and-research/accommodation-needs-gypsy-travellers-wales/?lang=cy

en-gb	http://www/ http://gov.wales/statistics-and-research/accommodation-needs-gypsy-travellers-wales/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/statistics-and-research/accommodation-needs-gypsy-travellers-wales/?lang=cy

en-gb	6 Duty to meet identified needs under section 103 is expected to be commenced in March 2016.
cy-gb	6 Disgwylir y bydd y ddyletswydd i fodloni anghenion a nodwyd o dan adran 103 yn dechrau cael ei rhoi ar waith ym mis Mawrth 2016.

en-gb	7 Welsh Government, Undertaking Gypsy and Traveller Accommodation Assessments guidance, www.gov.wales/topics/ people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?lang=en
cy-gb	7 Llywodraeth Cymru, canllawiau Cynnal Asesiadau o Anghenion Llety Sipsiwn a Theithwyr, www.gov.wales/topics/people- and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?skip=1&lang=cy

en-gb	http://www/ http://gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?skip=1&lang=cy

en-gb	http://gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?skip=1&lang=cy

en-gb	8 Welsh Government, Planning for Gypsy and Traveller Sites www.wales.gov.uk/about/foi/publications-catalogue/ circular/2007/gypsy/?lang=en
cy-gb	8 Llywodraeth Cymru, Cynllunio ar gyfer Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr www.wales.gov.uk/about/foi/publications-catalogue/ circular/2007/gypsy/?lang=cy

en-gb	http://www.wales.gov.uk/about/foi/publications-catalogue/circular/2007/gypsy/?lang=en
cy-gb	http://www.wales.gov.uk/about/foi/publications-catalogue/circular/2007/gypsy/?lang=cy

en-gb	The planning circular outlines the importance of:
cy-gb	Mae’r cylchlythyr cynllunio yn amlinellu pwysigrwydd y canlynol:

en-gb	involving Gypsies and Travellers proactively in the GTAA and planning process via Community Involvement Schemes in Local Development Plan preparation and ensuring communication is direct and accessible;
cy-gb	mynd ati i gynnwys Sipsiwn a Theithwyr yn yr asesiad o lety Sipsiwn a Theithwyr a’r broses gynllunio drwy Gynlluniau Cynnwys y Gymuned wrth baratoi Cynlluniau Datblygu Lleol, a sicrhau bod y broses gyfathrebu yn uniongyrchol ac yn hwylus;

en-gb	considering potential site sustainability, including access to suitable community facilities for occupiers;
cy-gb	ystyried cynaliadwyedd safleoedd posibl, gan gynnwys mynediad at gyfleusterau cymunedol addas i’r meddianwyr;

en-gb	guidance for Gypsies and Travellers making planning applications;
cy-gb	rhoi canllawiau i Sipsiwn a Theithwyr ar wneud ceisiadau cynllunio;

en-gb	local planning authorities identifying suitable locations in their Local Development Plan for permanent and transit sites which meet the needs of Gypsies and Travellers;
cy-gb	awdurdodau cynllunio lleol yn nodi lleoliadau addas yn eu Cynllun Datblygu Lleol ar gyfer safleoedd parhaol a safleoedd tramwy sy’n bodloni anghenion Sipsiwn a Theithwyr;

en-gb	ensuring the criteria against which site applications will be judged are fair;
cy-gb	sicrhau y bydd meini prawf teg yn cael eu defnyddio i farnu ceisiadau safleoedd;

en-gb	including a fair criteria-based policy in the Local Development Plan;
cy-gb	cynnwys polisi teg ar sail meini prawf yn y Cynllun Datblygu Lleol;

en-gb	considering specific Gypsy and Traveller Rural Exception Sites; and
cy-gb	ystyried Safleoedd Eithriedig Gwledig penodol ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr;

en-gb	Local Authorities’ responsibilities under Equality and Human Rights legislation and case law.
cy-gb	cyfrifoldebau Awdurdodau Lleol o dan gyfraith achosion a deddfwriaeth Cydraddoldeb a Hawliau Dynol.

en-gb	By utilising the Welsh Government’s Undertaking Gypsy and Traveller Accommodation Assessments guidance and the Sites Guides Local Authorities should be equipped with the tools to undertake the accommodation assessment and to meet the identified pitch needs.
cy-gb	Drwy ddefnyddio canllawiau ‘Cynnal Asesiadau o Anghenion Llety Sipsiwn a Theithwyr’ Llywodraeth Cymru a’r Canllawiau ar Safleoedd, dylai fod gan Awdurdodau Lleol yr adnoddau i gynnal yr asesiad llety ac i fodloni’r angen am leiniau a nodwyd.

en-gb	In order to reduce unauthorised encampments and to ensure Local Authorities can effectively enforce against unauthorised sites there needs to be appropriate provision of authorised sites (see Welsh Government Managing Unauthorised Camping guidance 20139).
cy-gb	Er mwyn lleihau nifer yr achosion o wersylloedd diawdurdod a sicrhau y gall Awdurdodau Lleol gymryd camau gorfodi effeithiol yn erbyn safleoedd diawdurdod, bydd angen darpariaeth briodol o safleoedd awdurdodedig (gweler canllawiau Llywodraeth Cymru, ‘Rheoli Gwersylla Diawdurdod’, 20139).

en-gb	Delivering more sites whether public or private is an issue for the Local Authorities to address, as they have to find local solutions for local needs.
cy-gb	Mater i’r Awdurdodau Lleol yw darparu mwy o safleoedd – boed yn rhai cyhoeddus neu breifat – gan fod rhaid iddynt ddod o hyd i atebion lleol i anghenion lleol.

en-gb	Appropriate accommodation provision has a positive and beneficial impact upon access to services for Gypsies and Travellers and a beneficial effect on all in the long-term through better community cohesion and reduced unauthorised encampments.
cy-gb	Mae darparu llety priodol yn cael effaith gadarnhaol a buddiol ar allu Sipsiwn a Theithwyr i gael gafael ar wasanaethau, ac yn cael effaith fuddiol ar bawb yn y tymor hir gan y bydd yn gwella cydlyniant cymunedol ac yn arwain at lai o wersylloedd diawdurdod.

en-gb	When designing Gypsy and Traveller sites, Local Authorities are required to consult the local Fire and Rescue Authority under section 56 of the Mobile Homes (Wales) Act 2013.
cy-gb	Wrth ddylunio safleoedd i Sipsiwn a Theithwyr, mae’n rhaid i Awdurdodau Lleol ymgynghori â’r Awdurdod Tân ac Achub lleol o dan adran 56 o Ddeddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013.

en-gb	It is also recommended for Local Authorities to discuss their plans with the local Police force to ensure they conform to Secured by Design principles.
cy-gb	Argymhellir hefyd bod Awdurdodau Lleol yn trafod eu cynlluniau â’r Heddlu lleol i wneud yn siwˆ r eu bod yn cydymffurfio ag egwyddorion Diogelu drwy Ddylunio.

en-gb	The Sites Capital Grant
cy-gb	Y Grant Cyfalaf Safleoedd

en-gb	The Welsh Government provides funding to Local Authorities for the refurbishment of existing sites and the development of new sites, through the Sites Capital Grant.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn rhoi arian i Awdurdodau Lleol er mwyn iddynt adnewyddu’r safleoedd presennol a datblygu safleoedd newydd, drwy’r Grant Cyfalaf Safleoedd.

en-gb	£8.85m has been made available since the previous Designing Sites guidance was published in 2009.
cy-gb	Mae £8.85 miliwn wedi’i ddarparu ers i’r canllawiau blaenorol, Dylunio Safleoedd, gael eu cyhoeddi yn 2009.

en-gb	Approximately £2m was provided to support the development of the King’s Meadow site in Brecon, Powys, which opened in April 2014.
cy-gb	Rhoddwyd tua £2 filiwn i helpu i ddatblygu safle ‘King’s Meadow’ yn Aberhonddu, Powys, a agorodd ym mis Ebrill 2014.

en-gb	There is an ongoing commitment contained within the Programme for Government10 to invest in ensuring these communities have adequate sites which are of a reasonable standard.
cy-gb	Mae ymrwymiad o hyd yn y Rhaglen Lywodraethu10 to invest in ensuring these communities have adequate sites which are of a reasonable standard.

en-gb	9 Welsh Government, Managing Unauthorised Camping www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/ communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?lang=en
cy-gb	9 Llywodraeth Cymru, Rheoli Gwersylla Diawdurdod www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/ communitycohesion/gypsytravellers/accommodation-needs/?skip=1&lang=cy

en-gb	10 www.gov.wales/about/programmeforgov/equality/?lang=en
cy-gb	10 www.gov.wales/about/programmeforgov/equality/?lang=cy

en-gb	http://www.gov.wales/about/programmeforgov/equality/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/about/programmeforgov/equality/?lang=cy

en-gb	The Sites Capital Grant can be used for up to 100% of capital costs, to a maximum of £1.5m per site project.
cy-gb	Mae modd defnyddio’r Grant Cyfalaf Safleoedd i dalu am hyd at 100% o’r costau cyfalaf, hyd at uchafswm o £1.5 miliwn fesul prosiect safle.

en-gb	For example, this funding could be used for creating hardstandings, internal roadways, amenity blocks, utility supply infrastructure, play areas etc. However, the grant cannot be used to fund feasibility studies, land acquisition costs or routine maintenance.
cy-gb	Er enghraifft, byddai modd defnyddio’r arian hwn i greu mannau llawer caled, ffyrdd mewnol, blociau amwynder, seilwaith cyflenwi cyfleustodau, ardaloedd chwarae ac ati. Fodd bynnag, ni ellir defnyddio’r grant i ariannu astudiaethau dichonoldeb, ar gyfer costau caffael tir na gwaith cynnal a chadw arferol.

en-gb	More information can be found in the Sites Capital Grant guidance notes11, which are updated on an annual basis.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth ar gael yng nghanllawiau’r Grant Cyfalaf Safleoedd11, sy’n cael eu diweddaru’n flynyddol.

en-gb	This funding is available for Local Authority permanent residential or transit Gypsy and Traveller sites.
cy-gb	Mae’r arian hwn ar gael ar gyfer safleoedd preswyl parhaol neu safleoedd tramwy Awdurdodau Lleol i Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	It will not fund temporary stopping places or other unsustainable sites.
cy-gb	Ni fydd yn ariannu mannau aros dros dro na safleoedd anghynaliadwy eraill.

en-gb	More information on the types of site which will be funded can be found on the Welsh Government website12 Local Authorities intending to apply for Sites Capital Grant funding should consult the Welsh Government on its plans at an early stage to identify whether the proposal will be eligible.
cy-gb	Mae rhagor o wybodaeth am y mathau o safleoedd fydd yn cael eu hariannu ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru12 Dylai Awdurdodau Lleol sy’n bwriadu gwneud cais am arian gan y Grant Cyfalaf Safleoedd ymgynghori â Llywodraeth Cymru ynghylch y cynlluniau yn gynnar yn y broses er mwyn gweld a fydd y cynnig yn gymwys.

en-gb	11 Welsh Government, Sites Capital Grant guidance notes www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/ communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?lang=en
cy-gb	11 Llywodraeth Cymru, ‘Sites Capital Grant guidance notes’ www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/ communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?lang=cy

en-gb	http://www/ http://gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?lang=cy

en-gb	http://gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites-capital-grant/?lang=cy

en-gb	12  www.gov.wales/topics/educationandskills/allsectorpolicies/learner-travel/?lang=en
cy-gb	12  www.gov.wales/topics/educationandskills/allsectorpolicies/learner-travel/?lang=cy

en-gb	http://www/ http://gov.wales/topics/educationandskills/allsectorpolicies/learner-travel/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/educationandskills/allsectorpolicies/learner-travel/?lang=cy

en-gb	Chapter 3 – Site Design
cy-gb	Pennod 3 – Dylunio Safleoedd

en-gb	This chapter details the crucial components of a Gypsy and Traveller site which should be considered when designing a site.
cy-gb	Mae’r bennod hon yn rhoi manylion am elfennau hanfodol safleoedd i Sipsiwn a Theithwyr y dylid eu hystyried wrth ddylunio safle.

en-gb	For more information about the management, maintenance and responsibilities relating to these sites please refer to the Welsh Government’s Managing Gypsy and Traveller Sites guidance.13
cy-gb	Am ragor o wybodaeth ynghylch y gwaith rheoli, cynnal a chadw a chyfrifoldebau sy’n gysylltiedig â’r safleoedd hyn, darllenwch y canllawiau Rheoli Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr.13 gan Lywodraeth Cymru.

en-gb	Size of site and layout
cy-gb	Cynllun a maint safleoedd

en-gb	The recommended number of pitches and layout of residential Local Authority Gypsy and Traveller sites should be closely linked.
cy-gb	Dylai fod cysylltiad agos rhwng nifer y lleiniau a argymhellir a chynllun safleoedd preswyl Awdurdodau Lleol i Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	Smaller sites can be easier to manage and are more likely to attract compatible family units.
cy-gb	Mae’n gallu bod yn haws rheoli safleoedd llai, ac maent yn fwy tebygol o ddenu unedau teuluol cydnaws.

en-gb	New sites should comprise 20 pitches or less, other than in exceptional circumstances and where consultation and engagement have taken place with all stakeholders.
cy-gb	Dylai safleoedd newydd gynnwys 20 llain neu lai, ac eithrio mewn amgylchiadau arbennig ac ar ôl ymgynghori ac ymgysylltu â’r holl randdeiliaid.

en-gb	Exceptional circumstances may include a decision to keep a large community together if households are being re-located from an unsustainable existing site or where local
cy-gb	Gallai amgylchiadau arbennig olygu penderfyniad i gadw cymuned fawr gyda’i gilydd os yw aelwydydd yn cael eu hadleoli o safle anghynaliadwy neu amgylchiadau lleol,

en-gb	circumstances, including lack of suitable land or high levels of unmet pitch needs (as defined in the Gypsy and Traveller Accommodation Assessment) occur.
cy-gb	gan gynnwys diffyg tir addas neu fod angen mawr heb ei ddiwallu am leiniau (fel y diffinnir yn yr Asesiad o Lety Sipsiwn a Theithwyr).

en-gb	However, a high level of unmet need in the area would not necessarily suggest sites in excess of 20 pitches should be developed.
cy-gb	Fodd bynnag, ni fyddai angen mawr heb ei ddiwallu yn yr ardal o reidrwydd yn awgrymu y dylid datblygu safleoedd sy’n cynnwys mwy nag 20 o leiniau.

en-gb	Instead, Local Authorities should explore other avenues to develop smaller sites in the first instance. Where larger sites are developed, Local Authorities should consider the possible impact of the site on community cohesion, access to services and environmental sustainability.
cy-gb	Yn hytrach na hynny, dylai Awdurdodau Lleol ystyried opsiynau eraill i ddatblygu safleoedd llai i ddechrau. Os bydd safleoedd mwy yn cael eu datblygu, dylai Awdurdodau Lleol ystyried effaith bosibl y safle ar gydlyniant cymunedol, mynediad at wasanaethau a chynaliadwyedd amgylcheddol.

en-gb	The Welsh Government’s Sites Capital Grant can provide up to £1.5m per site project.
cy-gb	Gall Grant Cyfalaf Safleoedd Llywodraeth Cymru gynnig hyd at £1.5 miliwn fesul prosiect safle.

en-gb	This level of finance is based upon the costs of developing a 12-pitch site.
cy-gb	Mae’r lefel hon o gyllid yn seiliedig ar gostau datblygu safle 12 llain.

en-gb	Local Authorities may apply for more than £1.5m for the same site in different years, if costs are associated with different phases of site development.
cy-gb	Gall Awdurdodau Lleol wneud cais am fwy nag £1.5 miliwn ar gyfer yr un safle yn ystod blynyddoedd gwahanol, os yw’r costau’n ymwneud â chyfnodau gwahanol yn natblygiad y safle.

en-gb	A number of factors will have to be taken into account when deciding upon the physical layout of the site.
cy-gb	Bydd rhaid ystyried nifer o ffactorau wrth benderfynu ar gynllun ffisegol y safle,

en-gb	These include: the number of families to be accommodated, type and location of facilities or amenities, access issues and the environment and aesthetics of the land to be developed.
cy-gb	gan gynnwys: nifer y teuluoedd a fydd yn preswylio ar y safle, y math o gyfleusterau neu amwynder a’u lleoliad, materion yn ymwneud â mynediad ynghyd ag amgylchedd ac estheteg y tir sydd i’w ddatblygu.

en-gb	The ethnic, cultural or family groupings who are resident on the site may also give rise to particular design considerations.
cy-gb	Efallai y bydd y grwpiau ethnig, diwylliannol neu deuluol sy’n preswylio ar y safle hefyd yn gofyn am ystyriaethau penodol wrth ddylunio.

en-gb	For example, where sites are to be shared by different communities a ‘tree branch’ design may be preferable to a ‘circular’ design (see Annex 1).
cy-gb	Er enghraifft, os bydd gwahanol gymunedau yn rhannu’r safle, efallai y byddai dyluniad ‘cangen coeden’ yn well na dyluniad siâp cylch (gweler Atodiad 1).

en-gb	13 Welsh Government, Managing Gypsy and Traveller Sites guidance, www.gov.wales/topics/people-and-communities/ communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites/?lang=en
cy-gb	13 Llywodraeth Cymru, Rheoli Safleoedd Sipsiwn a Theithwyr, www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/ communitycohesion/gypsytravellers/sites/?skip=1&lang=cy

en-gb	http://www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites/?lan
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/people-and-communities/communities/communitycohesion/gypsytravellers/sites/?skip=1&lang=cy

en-gb	Where possible, the physical layout of the site should take into consideration the specific preferences of site residents or potential site residents.
cy-gb	Lle bynnag y bo modd dylid ystyried dymuniadau penodol preswylwyr y safle, neu ddarpar breswylwyr y safle, wrth greu cynllun ffisegol y safle.

en-gb	Site orientation should also be considered in order to maximise renewable energy generation and benefit energy efficiency.
cy-gb	Dylid ystyried gorweddiad y safle hefyd er mwyn manteisio i’r eithaf ar gynhyrchu ynni adnewyddadwy a defnyddio ynni’n effeithlon.

en-gb	Ensuring a degree of privacy is essential for site residents.
cy-gb	Mae sicrhau bod gan breswylwyr y safle rhywfaint o breifatrwydd yn hanfodol.

en-gb	There is a balance to be struck between providing the right level of privacy while ensuring a sense of community is maintained.
cy-gb	Rhaid cael cydbwysedd rhwng lefel briodol o breifatrwydd a sicrhau bod ymdeimlad o gymuned yn parhau.

en-gb	Local Authorities may wish to consider ways to retain the feeling of community,
cy-gb	Efallai y bydd Awdurdodau Lleol am ystyried ffyrdd o gadw’r teimlad o gymuned, sy’n rhan bwysig o ddiwylliant byw ar safleoedd.

en-gb	which is an important part of the culture of living on sites.
cy-gb	Efallai y bydd y dyluniad cylch yn adlewyrchu dyluniad traddodiadol

en-gb	The circular design may mirror the traditional camp design more closely and would suit sites of 12 pitches or less.
cy-gb	gwersylloedd yn well, a byddai’n addas ar gyfer safleoedd sy’n cynnwys 12 llain neu lai.

en-gb	The circular layout may be impractical for larger sites.
cy-gb	Mae’n bosibl y byddai’r cynllun cylch yn anymarferol i safleoedd mwy.

en-gb	It is particularly important that the site does not include any empty spaces which could be used for occupation, without the consent of the Local Authority.
cy-gb	Mae’n hynod bwysig nad oes unrhyw leoedd gwag yn y safle a allai gael eu meddiannu, heb ganiatâd yr Awdurdod Lleol.

en-gb	Landscaping techniques such as planting, walls or altering the land levels could prevent this.
cy-gb	Gellid atal hyn drwy ddefnyddio technegau tirlunio fel plannu planhigion, gosod waliau neu newid lefelau’r tir.

en-gb	Landscaping will help to create a residential look and create an attractive environment in which to live.
cy-gb	Bydd tirlunio yn helpu i greu golwg breswyl, ac yn creu amgylchedd deniadol i fyw ynddo.

en-gb	Where possible, the Local Authority should seek to provide natural rather than artificial solutions to creating boundaries.
cy-gb	Lle bynnag y bo modd, dylai’r Awdurdod Lleol geisio cynnig atebion naturiol i greu ffiniau, yn hytrach na rhai artiffisial.

en-gb	For example, Local Authorities should consider planting native species as screening around site perimeters instead of using high concrete walls.
cy-gb	Er enghraifft, dylai Awdurdodau Lleol ystyried plannu rhywogaethau cynhenid fel sgrin o amgylch terfynau allanol y safle yn hytrach na defnyddio waliau concrid uchel.

en-gb	Providing trees to create a perimeter boundary around the site will keep the site size clearly defined and discourage site expansion.
cy-gb	Bydd darparu coed i greu ffin allanol o amgylch y safle yn helpu i sicrhau bod maint y safle’n dal i gael ei ddiffinio’n glir, ac yn atal ehangu ar y safle.

en-gb	It will also support the screening of sites, where appropriate.
cy-gb	Bydd hefyd yn helpu i gau o amgylch safleoedd, lle bo hynny’n briodol.

en-gb	Sites may include a range of facilities, including community buildings or play areas, which could affect the layout of the site.
cy-gb	Gall safleoedd gynnwys amrywiaeth o gyfleusterau, gan gynnwys adeiladau cymunedol neu ardaloedd chwarae, a allai effeithio ar gynllun y safle.

en-gb	These are discussed further in Chapter 4 – Site Facilities.
cy-gb	Trafodir y cyfleusterau hyn ymhellach ym Mhennod 4 – Cyfleusterau ar Safleoedd.

en-gb	Site location
cy-gb	Lleoliad safleoedd

en-gb	Local Authorities should ensure they have analysed findings from the Caravan Count data collection and the GTAA to ascertain any location preferences identified by Gypsy and Traveller community members or any areas of frequent encampments.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol wneud yn siwˆ r eu bod wedi dadansoddi canfyddiadau’r data a gasglwyd drwy’r Cyfrif Carafannau a’r Asesiad o Lety Sipsiwn a Theithwyr i gael gwybod am unrhyw leoliadau a ffafrir gan aelodau o gymunedau Sipsiwn a Theithwyr neu unrhyw ardaloedd lle mae gwersylloedd yn cael eu codi’n aml.

en-gb	This analysis should support discussions around identifying sites.
cy-gb	Dylai’r dadansoddiad hwn ategu trafodaethau ynghylch nodi safleoedd.

en-gb	When considering locations for permanent residential sites, the preferences of community members should be included in the assessment process.
cy-gb	Wrth ystyried lleoliadau ar gyfer safleoedd preswyl parhaol, dylai dymuniadau aelodau o’r gymuned gael eu cynnwys yn y broses asesu.

en-gb	However, Local Authorities are not expected to always provide sites in locations which mirror these aspirations.
cy-gb	Fodd bynnag, ni ddisgwylir i Awdurdodau Lleol bob amser ddarparu safleoedd mewn lleoliadau sy’n adlewyrchu’r dymuniadau hyn.

en-gb	It is recognised other factors such as availability of land, site sustainability and achievability of planning permission will be more significant matters to consider.
cy-gb	Cydnabyddir bod ffactorau eraill, fel y tir sydd ar gael, cynaliadwyedd safle ac i ba raddau y gellir cael caniatâd cynllunio yn faterion pwysicach i’w hystyried.

en-gb	Gypsies and Travellers may have longstanding connections to a specific area of a Local Authority and may wish to be accommodated there.
cy-gb	Efallai y bydd gan Sipsiwn a Theithwyr gysylltiadau ers amser maith ag ardal benodol mewn Awdurdod Lleol ac yr hoffent gael eu lleoli yno.

en-gb	Local Authorities should take account of these views, especially where the desire relates to continued registration with local services with experience and expertise engaging with these communities.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol ystyried y safbwyntiau hyn, yn enwedig lle mae’r dymuniad yn ymwneud â pharhau i fod wedi’u cofrestru â gwasanaethau lleol sydd â phrofiad ac arbenigedd o ran ymgysylltu â’r cymunedau hyn.

en-gb	However, Local Authorities should also consider the long-term impact of a concentration of pitches / sites in one particular part of the authority area.
cy-gb	Fodd bynnag, dylai Awdurdodau Lleol hefyd ystyried effaith hirdymor cael crynhoad o leiniau / safleoedd mewn un rhan benodol yn ardal yr awdurdod.

en-gb	It is important the provision of large or multiple sites in one small area does not create spatial segregation of these communities and reduce interaction and long-term inclusion within mainstream services.
cy-gb	Mae’n bwysig nad yw darparu safleoedd mawr neu sawl safle mewn un ardal fach yn arwain at arwahanrwydd y cymunedau hyn nac yn lleihau eu cysylltiad â gwasanaethau prif ffrwd.

en-gb	When considering locations for transit sites, Local Authorities should consider the history of encampments in the area.
cy-gb	Wrth ystyried lleoliadau ar gyfer safleoedd tramwy, dylai Awdurdodau Lleol ystyried hanes gwersylloedd yn yr ardal.

en-gb	Local Authorities can review Caravan Count data regarding encampments and occupiers reasons for occupying the land to assess whether transit sites would be desirable in the local area.
cy-gb	Gall Awdurdodau Lleol adolygu data Cyfrif Carafannau ynghylch gwersylloedd a rhesymau meddianwyr dros ddefnyddio’r tir i asesu a fyddai pobl am weld safleoedd tramwy yn yr ardal leol.

en-gb	Such sites should also be easily accessible for large vehicles from major roads.
cy-gb	Dylai cerbydau mawr allu cael mynediad yn rhwydd at y safleoedd hynny o’r prif ffyrdd.

en-gb	Local Authorities should consider issues of sustainability when identifying suitable site locations, as outlined in the Planning for Gypsy and Traveller Caravan Sites circular.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol ystyried materion cynaliadwyedd wrth nodi lleoliadau addas ar gyfer safleoedd, fel y nodwyd yn y cylchlythyr Cynllunio ar gyfer Safleoedd Carafannau Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	Sites must be able to be occupied as Gypsy and Traveller sites for at least 21 years to be eligible for Sites Capital Grant funding.
cy-gb	Mae’n rhaid gallu defnyddio’r safleoedd fel safleoedd Sipsiwn a Theithwyr am o leiaf 21 mlynedd er mwyn bod yn gymwys i gael arian o dan y Grant Cyfalaf Safleoedd.

en-gb	The needs and preferences for services arising from community members themselves can be ascertained by analysing GTAA responses.
cy-gb	Gellir cadarnhau anghenion a dymuniadau o ran gwasanaethau sydd gan aelodau’r gymuned ei hun drwy ddadansoddi’r ymatebion i’r Asesiad o Lety Sipsiwn a Theithwyr.

en-gb	If a location is considered inappropriate for conventional housing use on the grounds of health and safety, then it should also be considered inappropriate for a Gypsy and Traveller site.
cy-gb	Os ystyrir bod lleoliad yn anaddas ar gyfer tai confensiynol ar sail iechyd a diogelwch, dylid ei ystyried yn anaddas ar gyfer safle Sipsiwn a Theithwyr hefyd.

en-gb	A Gypsy and Traveller site should not be located in areas which will have a detrimental effect on the general health and well being of the residents.
cy-gb	Ni ddylid lleoli safle Sipsiwn a Theithwyr mewn ardaloedd a fydd yn cael effaith niweidiol ar iechyd a lles cyffredinol y preswylwyr.

en-gb	The location of a site should enable, not hinder, access to services such as health and education.
cy-gb	Dylai lleoliad safle ei gwneud yn bosibl i breswylwyr gael gafael ar wasanaethau fel iechyd ac addysg, yn hytrach na rhwystro hynny.

en-gb	As with all developments, it is likely that Local Authorities will need to follow the ‘line of best fit’ when assessing potential sites.
cy-gb	Yn yr un modd â phob datblygiad, mae’n debygol y bydd angen i Awdurdodau Lleol ddilyn y ‘llinell ffit orau’ wrth asesu safleoedd posibl.

en-gb	It may be that none of the potential sites can completely satisfy the guidance in this document.
cy-gb	Mae’n bosibl na all dim un o’r safleoedd posibl fodloni holl ganllawiau’r ddogfen hon.

en-gb	However, Local Authorities should first seek to identify such sites if they exist.
cy-gb	Fodd bynnag, dylai Awdurdodau Lleol geisio nodi safleoedd o’r fath yn gyntaf, os ydynt yn bodoli.

en-gb	The general themes Local Authorities should consider are:-
cy-gb	Dyma’r themâu cyffredinol y dylai Awdurdodau Lleol eu hystyried:-

en-gb	Access – Local Authority residential sites should be located with access to public roads and footpaths leading to the site.
cy-gb	Mynediad – Dylid lleoli safleoedd preswyl Awdurdodau Lleol mewn man sydd â mynediad at ffyrdd cyhoeddus a llwybrau troed i’r safle.

en-gb	Although access to public transport would be ideal, it may be unrealistic in close proximity to the site in rural settings;
cy-gb	Er y byddai mynediad at drafnidiaeth gyhoeddus yn ddelfrydol, mae’n bosibl na fyddai hynny’n realistig mewn lleoliadau gwledig;

en-gb	Suitability of land – A site survey should be undertaken which will identify possible problems such as drainage, risk of flooding, contaminated land etc. Local Authorities should consider whether remediation work to resolve any problems is financially viable.
cy-gb	Addasrwydd y tir – Dylid cynnal arolwg o’r safle a fydd yn dangos problemau posibl fel systemau draenio, perygl o lifogydd, tir halogedig ac ati. Dylai Awdurdodau Lleol ystyried a yw gwaith adfer i ddatrys unrhyw broblemau yn ariannol hyfyw.

en-gb	Mobile homes are considered to be highly vulnerable to flooding so sites should not be situated in C2 flood zones.
cy-gb	Ystyrir bod llifogydd yn beryglus dros ben i gartrefi symudol, felly ni ddylid lleoli safleoedd mewn ardaloedd llifogydd C2.

en-gb	Locations in C1 flood zones should be subject to a justification test.14
cy-gb	Dylai safleoedd mewn ardaloedd llifogydd C1 fod yn destun prawf cyfiawnhau.14

en-gb	Local Services – Ideally located within reasonable distance from education settings, health services and shops.
cy-gb	Gwasanaethau Lleol – Yn ddelfrydol, byddai’r safleoedd wedi’u lleoli o fewn pellter rhesymol i leoliadau addysg, gwasanaethau iechyd a siopau.

en-gb	If a site is located, or is going to be located, in a rural area this will not be achievable in many instances.
cy-gb	Os yw safle wedi’i leoli – neu’n mynd i gael ei leoli – mewn ardal wledig, ni fydd hynny’n bosibl mewn nifer o achosion.

en-gb	Local Authorities must comply with the Learner Travel (Wales Measure) 2008 (as amended) and associated guidance.
cy-gb	Rhaid i Awdurdodau Lleol gydymffurfio â Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008 (fel y’i diwygiwyd) a’r canllawiau cysylltiedig.

en-gb	For further details please see the Learner Travel pages of the Welsh Government website15;
cy-gb	Am ragor o fanylion darllenwch y tudalennau ynghylch Teithio gan Ddysgwyr ar wefan Llywodraeth Cymru15;

en-gb	Environment – sites should not be located next to hazards such as rivers or canals, unless appropriate mitigation can be installed. Locating sites next to industrial sites or
cy-gb	Yr Amgylchedd – Ni ddylai safleoedd gael eu lleoli wrth ymyl peryglon fel afonydd neu gamlesi, oni bai fod modd rhoi camau priodol ar waith i leihau’r perygl.

en-gb	major roads should be carefully considered, which may require monitoring of noise and air quality and resultant design measures to reduce the impact. Utilities – water, electricity, sewerage, drainage and refuse disposal should be provided on all sites.
cy-gb	Dylid ystyried yn ofalus cyn eu lleoli wrth ymyl safleoedd diwydiannol neu ffyrdd prysur, ac mae’n bosibl y byddai angen monitro swˆ n ac ansawdd yr aer a defnyddio mesurau dylunio canlyniadol i eihau’r effaith.

en-gb	14 More information in the Welsh Government’s, Planning Policy Wales, Technical Advice Note (TAN) 15, www.wales.gov.uk/ topics/planning/policy/tans/tan15/?lang=en
cy-gb	14 Rhagor o wybodaeth ym Mholisi Cynllunio Cymru Llywodraeth Cymru, Nodyn Cyngor Technegol (TAN) 15, www.wales. gov.uk/topics/planning/policy/tans/tan15/?lang=cy

en-gb	http://www.wales.gov.uk/topics/planning/policy/tans/tan15/?lang=en
cy-gb	http://www.wales.gov.uk/topics/planning/policy/tans/tan15/?lang=cy

en-gb	15  www.gov.wales/topics/educationandskills/allsectorpolicies/learner-travel/?lang=en
cy-gb	15  www.gov.wales/topics/educationandskills/allsectorpolicies/learner-travel/?skip=1&lang=cy

en-gb	http://www.gov.wales/topics/educationandskills/allsectorpolicies/learner-travel/?lang=en
cy-gb	http://www.gov.wales/topics/educationandskills/allsectorpolicies/learner-travel/?skip=1&lang=cy

en-gb	Roads
cy-gb	Ffyrdd

en-gb	All sites need to have traffic calming measures leading into and through the site.
cy-gb	Ar gyfer pob safle, mae angen cyflwyno mesurau gostegu traffig i mewn i’r safle a drwyddo.

en-gb	Public roads should have clearly displayed signs requesting cars to slow down for site access.
cy-gb	Dylai fod arwyddion clir ar ffyrdd cyhoeddus yn gofyn i geir arafu wrth fynd i mewn i’r safle.

en-gb	Only Local Authorities are authorised to erect signs on public highways and this may need to be made clear to residents.
cy-gb	Dim ond Awdurdodau Lleol sydd â’r awdurdod i osod arwyddion ar briffyrdd cyhoeddus, ac efallai y bydd angen egluro hynny i breswylwyr.

en-gb	Internal roads should also have signs at regular intervals requesting drivers to slow down and speed-limiting ramps.
cy-gb	Dylid gosod arwyddion bob hyn a hyn ar hyd ffyrdd mewnol hefyd yn gofyn i yrwyr arafu, ynghyd â rampiau arafu.

en-gb	Good quality roads which are capable of withstanding heavy vehicles should be constructed.
cy-gb	Dylid adeiladu ffyrdd o ansawdd da sy’n gallu ymdopi â cherbydau trwm.

en-gb	Normally concrete or tar macadam on a suitable sub-base appropriate to soil conditions is preferable.
cy-gb	Fel arfer, dylid defnyddio concrit neu darmac uwchben is-sylfaen addas sy’n briodol i amodau’r pridd.

en-gb	Roads should be wide enough to allow mobile homes access on low loader vehicles and yet not encourage on road parking.
cy-gb	Dylai’r ffyrdd fod yn ddigon llydan fel bod modd symud cartrefi symudol ar ben cerbydau llwytho isel, ac eto dylid atal parcio ar y ffordd.

en-gb	Roads should be a minimum of 5.5 metres wide16 and accommodate vehicles towing caravans up to 10 metres long.
cy-gb	Dylai’r ffyrdd fod yn 5.5 metr o led16 o leiaf, a gallu ymdopi â cherbydau sy’n tynnu carafannau hyd at 10 metr o hyd.

en-gb	The design of roads leading to and through residential sites must allow easy access for emergency vehicles.
cy-gb	Dylai’r ffyrdd sy’n arwain at safleoedd preswyl a drwyddynt gael eu dylunio mewn ffordd sy’n golygu ei bod yn hawdd sicrhau mynediad i gerbydau brys.

en-gb	Mobile homes must not be more than 50 metres from a road (including internal site roadways).
cy-gb	Ni chaiff cartrefi symudol fod mwy na 50 metr oddi wrth ffordd (gan gynnwys ffyrdd mewnol y safle).

en-gb	Roads should not have overhead cables less than 4.5 metres above the ground.
cy-gb	Ni ddylai fod ceblau uwchben y ffyrdd sy’n llai na 4.5 metr uwchben lefel y ddaear.

en-gb	Vehicular access and gateways must be at least 3.1 metres wide and have a minimum clearance of 3.7 metres.
cy-gb	Dylai mynedfeydd a bylchau i gerbydau fod yn 3.1 metr o led o leiaf, a dylai fod ardal glirio o 3.7 metr o leiaf.

en-gb	Local Authorities should provide only one access point to the site to prevent non-residents using the site as a through road.
cy-gb	Dim ond un pwynt mynediad i’r safle ddylai Awdurdodau Lleol ei ddarparu, er mwyn atal pobl nad ydynt yn breswylwyr rhag defnyddio’r safle fel ffordd drwodd.

en-gb	A speed-ramp will be required near to the entrance to the public road to ensure a reduction in vehicular speed.
cy-gb	Bydd angen ramp arafu wrth ymyl y fynedfa i’r ffordd gyhoeddus i wneud yn siwˆ r bod cerbydau yn arafu.

en-gb	If the site is a tree / cul-de-sac layout there should be adequate turning space to accommodate large vehicles such as fire engines, ambulances, refuse lorries and, of course, large vehicles used by the residents.
cy-gb	Os oes gan y safle gynllun coeden / cul-de-sac, dylai fod digon o le i droi ar gyfer cerbydau mawr fel injan dân, ambiwlans, lori sbwriel ac, wrth gwrs, cerbydau mawr sy’n cael eu defnyddio gan y preswylwyr.

en-gb	The Local Authority should liaise with the local Police force to ensure the proposed design aligns with Secured by Design principles.17
cy-gb	Dylai’r Awdurdod Lleol gysylltu â’r Heddlu lleol i sicrhau bod y dyluniad arfaethedig yn cyd-fynd ag egwyddorion Diogelu drwy Ddylunio.17

en-gb	The site should be connected to the local community by means of a footpath, except where a rural location makes this impossible.
cy-gb	Dylai fod llwybr troed yn cysylltu’r safle â’r gymuned leol, ar wahân pan mae hyn yn amhosibl mewn lleoliad gwledig.

en-gb	Local Authorities should include internal pathways of at least 0.9 metres in width, especially where children may play or on a route to a play area.
cy-gb	Dylai Awdurdodau Lleol gynnwys llwybrau mewnol sy’n 0.9 metr o led o leiaf, yn enwedig mewn mannau lle byddai plant yn chwarae neu ar y ffordd i ardal chwarae.

en-gb	On sites with a tree layout, alleyways connecting cul-de-sacs should be avoided for crime prevention reasons.
cy-gb	Ar safleoedd gyda chynllun coeden, dylid osgoi llwybrau sy’n cysylltu cul-de-sacs er mwyn atal troseddu.

en-gb	Residents will be aware to be cautious when driving on to and around the site due to children playing.
cy-gb	Bydd y preswylwyr yn gwybod bod angen iddynt fod yn ofalus wrth yrru i mewn i’r safle ac o’i amgylch gan fod plant yn chwarae yno.

en-gb	However visitors to the site may not realise the potential danger and
cy-gb	Fodd bynnag, mae’n bosibl na fydd ymwelwyr â’r safle yn ymwybodol o’r perygl posibl.

en-gb	therefore warning signs should be placed at the entrance to the site and throughout warning drivers of the presence of children.
cy-gb	Felly dylid gosod arwyddion rhybudd wrth y fynedfa i’r safle a drwy’r safle i gyd yn rhybuddio gyrwyr fod plant yno.

en-gb	On sites with a circular layout a one-way system is recommended for vehicles, which should be marked by one-way signs or painted arrows on the road.
cy-gb	Ar safleoedd gyda chynllun siâp cylch argymhellir system unffordd ar gyfer cerbydau, a dylid defnyddio arwyddion unffordd neu beintio arwyddion ar y ffordd i ddangos hynny.

en-gb	This will make traffic flow more predictable and support children’s welfare.
cy-gb	Bydd hyn yn golygu ei bod yn haws rhagweld llif y traffig, a bydd yn helpu i gadw plant yn ddiogel.

en-gb	Installing a site entrance barrier could be considered.
cy-gb	Installing a site entrance barrier could be considered.

en-gb	However, this should only be installed after consultation with site residents and after balancing the potential impact on wider community cohesion.
cy-gb	However, this should only be installed after consultation with site residents and after balancing the potential impact on wider community cohesion.

en-gb	16 Department for Transport, Manual for Streets
cy-gb	16 Department for Transport, Manual for Streets

en-gb	17 ACPO, Secured by Design:
cy-gb	17 Cymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu, Secured by Design:

en-gb	New Homes 2014
cy-gb	New Homes 2014

en-gb	Boundaries
cy-gb	Ffiniau

en-gb	Care should be taken to integrate the boundary treatment of the site into the local environment.
cy-gb	Dylid gwneud yn siwˆ r bod ffiniau’r safle yn cydweddu i’r amgylchedd o’i amgylch.

en-gb	The aim should be to achieve a balance between securing the boundaries and maintaining a pleasant and more open environment on site.
cy-gb	Y nod yw cael cydbwysedd rhwng pennu’r ffiniau a chynnal amgylchedd dymunol a mwy agored ar y safle.

en-gb	The health and safety of children should be a priority when considering boundary arrangements.
cy-gb	Dylai iechyd a diogelwch y plant fod yn flaenoriaeth wrth ystyried trefniadau’r ffiniau.

en-gb	Site boundaries should be constructed in a way which will minimise the risks to children playing.
cy-gb	Dylai ffiniau’r safle gael eu creu mewn modd sy’n lleihau’r perygl i’r plant wrth iddynt chwarae.

en-gb	There should be a 3 metre gap within the inside of all site boundaries as a fire prevention measure.19
cy-gb	Dylid gwneud yn siwˆ r bod bwlch o 3 metr y tu mewn i holl ffiniau’r safle fel mesur atal tân.19

en-gb	The Local Authority must consult the local Fire and Rescue Authority regarding the planned measures to prevent and detect fire on the proposed site and the planned means to fight the fire before providing a site.20
cy-gb	Cyn darparu safle, bydd rhaid i’r Awdurdod Lleol ymgynghori â’r Awdurdod Tân ac Achub lleol ynghylch y mesurau arfaethedig i atal a chanfod tân ar y safle arfaethedig a’r ffordd y byddent yn diffodd y tân.20

en-gb	It is important to differentiate between public and private spaces on the site so it is very obvious where pitch boundaries are.
cy-gb	Mae’n bwysig gwahaniaethu rhwng mannau cyhoeddus a mannau preifat yn y safle, fel bod ffiniau’r lleiniau yn amlwg iawn.

en-gb	The maintenance responsibilities of site owners and residents differ in relation to pitches and communal areas so the boundaries need to be clearly defined.
cy-gb	Bydd cyfrifoldebau cynnal a chadw perchnogion y safle a’r preswylwyr o ran lleiniau a mannau cymunedol yn amrywio, felly bydd angen pennu’r ffiniau’n glir.

en-gb	Poorly defined boundaries can lead to unauthorised site expansion.
cy-gb	Mae ffiniau aneglur yn gallu arwain at ehangu’r safle heb awdurdod.

en-gb	Different materials can be used to prevent this, such as planting or low walls.
cy-gb	Gellir defnyddio deunyddiau gwahanol i atal hyn, fel planhigion neu waliau isel.

en-gb	Where natural features exist it would be helpful to integrate these into the design of the site.
cy-gb	Os oes nodweddion naturiol yn bodoli, byddai’n ddefnyddiol cynnwys y rhain yn nyluniad y safle.

en-gb	The boundaries between pitches also act as a fire break so grass embankments, raised plant beds or low walls, rather than wooden fences, should be considered.
cy-gb	Mae’r ffiniau rhwng lleiniau yn atalfa dân hefyd, felly dylid ystyried llethrau gwair, gwelyau planhigion wedi’u codi neu waliau isel yn hytrach na ffensys pren.

en-gb	Each pitch should have a secure lockable gate.
cy-gb	Dylai fod gan bob llain giât ddiogel y mae modd ei chloi.

en-gb	This will enable pitch residents to secure their own pitches.
cy-gb	Bydd hyn yn galluogi’r preswylwyr i wneud eu llain eu hunain yn ddiogel.

en-gb	The gates should be of a robust and pleasant design and not so imposing they act as a barrier screening off pitches completely.
cy-gb	Dylai’r gatiau fod yn gadarn ac yn daclus, a pheidio â bod mor fawr fel eu bod yn ynysu’r lleiniau’n llwyr.

en-gb	It is recommended gates are designed to prevent most pets or small children escaping from the pitch.
cy-gb	Argymhellir bod dyluniad y gatiau’n rhwystro’r rhan fwyaf o anifeiliaid anwes neu blant bach rhag dianc o’r llain.

en-gb	Gates should be at least 3.1 metres wide.
cy-gb	Dylai’r gatiau fod yn 3.1 metr o led o leiaf.

en-gb	The layout of the pitch will depend on the overall site design.
cy-gb	Bydd cynllun y llain yn dibynnu ar ddyluniad cyffredinol y safle.

en-gb	However an important element in the design and size of pitches is the intended capacity.
cy-gb	Fodd bynnag, un elfen bwysig o ran dyluniad a maint lleiniau yw faint o le y bwriedir ei ddarparu.

en-gb	Gypsies and Travellers traditionally have larger families than the settled community and so there is likely to be more of a demand for larger family sized pitches.
cy-gb	Yn draddodiadol, mae gan Sipsiwn a Theithwyr deuluoedd mwy na’r gymuned sefydlog, ac felly mae’n debygol y bydd mwy o alw am leiniau i deuluoedd mawr.

en-gb	In addition to this they will need space for vehicles capable of towing caravans and also large vehicles used for employment.
cy-gb	Hefyd, bydd angen lle i gerbydau sy’n gallu tynnu carafannau a cherbydau mawr a ddefnyddir ar gyfer cyflogaeth.

en-gb	All of these taken together will place a particular requirement for large well designed pitches.
cy-gb	Bydd yr holl elfennau hyn yn gofyn yn benodol am leiniau mawr sydd wedi’u dylunio’n dda.

en-gb	As a minimum, each pitch should be capable of accommodating an amenity block, a mobile home, touring caravan and parking for two vehicles.
cy-gb	Dylai pob llain, fan leiaf, fod yn ddigon mawr i gynnwys bloc amwynder, cartref symudol, carafán deithiol a lle parcio i ddau gerbyd.

en-gb	Section 60 of the Mobile Homes (Wales) Act, defines ‘mobile home’ as measuring up to 20 metres in length and 6.8 metres in width.
cy-gb	Mae Adran 60 o Ddeddf Cartrefi Symudol (Cymru) yn diffinio ‘cartref symudol’ fel cerbyd sydd hyd at 20 metr o hyd a 6.8 metr o led.

en-gb	However, Local Authorities should consider consulting the proposed occupiers of the site to determine whether they intend to occupy smaller static caravans or mobile homes which meet these maximum dimensions.
cy-gb	Fodd bynnag, dylai Awdurdodau Lleol ystyried ymgynghori â darpar breswylwyr y safle i gael gwybod a ydynt yn bwriadu defnyddio carafannau statig llai neu gartrefi symudol sydd â’r dimensiynau mwyaf hyn.

en-gb	Parking spaces must be a minimum of 2.4 x 4.8 metres each.
cy-gb	Rhaid i leoedd parcio fod yn 2.4 x 4.8 metr o leiaf yr un.

en-gb	The size of amenity blocks is discussed below.
cy-gb	Mae maint blociau amwynder yn cael ei drafod isod.

en-gb	It is important to ensure that the orientation of the pitch allows for a degree of privacy for individual residents without inhibiting a sense of community.
cy-gb	Mae’n bwysig gwneud yn siwˆ r bod gorweddiad y llain yn cynnig rhywfaint o breifatrwydd i’r preswylwyr unigol, heb amharu ar yr ymdeimlad o gymuned.

en-gb	Providing clear pitch boundaries which are not too high will support this.
cy-gb	Bydd darparu ffiniau pendant ar gyfer lleiniau, heb fod yn rhy uchel, yn help gyda hynny.

en-gb	Preventing footpaths directly behind the pitch will also support household privacy and reduce the potential for criminality.
cy-gb	Bydd atal llwybrau troed yn union y tu ôl i’r llain hefyd yn helpu i wneud yn siwˆ r bod gan aelwydydd breifatrwydd, ac yn lleihau’r potensial i droseddu.

en-gb	Pitches should provide:-
cy-gb	Dylai lleiniau ddarparu’r canlynol:-

en-gb	an amenity block connected to water supply, electricity and other services/facilities;
cy-gb	bloc amwynder sydd wedi’i gysylltu â’r cyflenwad dwˆ r, trydan a gwasanaethau/ cyfleusterau eraill;

en-gb	a hard surfaced level area with drainage falls;
cy-gb	ardal arwyneb caled â systemau draenio priodol;

en-gb	an easily cleaned and maintained surface;
cy-gb	arwyneb y mae’n hawdd ei lanhau a’i gynnal a’i gadw;

en-gb	a suitable container for domestic refuse;
cy-gb	cynhwysydd addas ar gyfer sbwriel cartref;