en-gb	You will confrm completion of the condition and mobility scoring by self-declaration and keep appropriate records of scoring activity and lameness recording.
cy-gb	Byddwch yn cadarnhau eich bod wedi sgorio cyfwr a symudedd drwy hunanddatganiad ac yn cadw cofnodion priodol o weithgarwch sgorio a lefelau cloffni.

en-gb	The results of the scoring and level of lameness should be discussed with your vet as part of routine care.
cy-gb	Dylid trafod canlyniadau'r sgorio a'r lefel cloffni gyda'ch milfeddyg fel rhan o'r gofal arferol.

en-gb	The profciency training is to be completed in the frst year, and repeated every fve years thereafter, unless the trained individual leaves the business, in which case it will need to be repeated.
cy-gb	Dylech gwblhau'r hyfforddiant yn y fwyddyn gyntaf, a'i ailadrodd bob pum mlynedd wedi hynny, oni bai bod yr unigolyn gafodd ei hyfforddi yn gadael y busnes, ac os felly bydd angen ei ailadrodd o'r dechrau.

en-gb	The training of others in the business is therefore encouraged but not mandatory.
cy-gb	Felly, rydym yn eich annog i hyfforddi pobl eraill yn y busnes ond nid yw hyn yn orfodol.

en-gb	Scoring for body condition and mobility and recording lameness incidence need to be completed annually before the end of the year.
cy-gb	Mae angen sgorio cyfwr corff a symudedd a chofnodi achosion o gloffni bob blwyddyn cyn diwedd y fwyddyn.

en-gb	51
cy-gb	52

en-gb	•  Have wash stations and disinfectant available on entry and exit of the farm.
cy-gb	•  Sicrhau bod mannau golchi a diheintio ar gael wrth fynd i mewn ac allan o'r fferm.

en-gb	•  Livestock secure farm boundary.
cy-gb	•  Cynnal ffniau diogel ar y fferm na all da byw fynd drwyddyn nhw.

en-gb	•  A biosecurity assessment of incoming animals.
cy-gb	•  Asesu bioddiogelwch anifeiliaid sy'n dod i'r fferm.

en-gb	•  A record of the biosecurity actions you have completed.
cy-gb	•  Cofnodi'r camau bioddiogelwch rydych wedi'u cymryd.

en-gb	Biosecurity encompasses a set of practical measures to manage risks from the introduction of disease.
cy-gb	Mae bioddiogelwch yn golygu set o fesurau ymarferol i reoli'r risg o gyfwyno clefydau.

en-gb	Poor biosecurity and the introduction of diseases can have serious and long-term effects on your farm, the wider sector and nationally.
cy-gb	Gall bioddiogelwch gwael a chaniatáu clefydau gael effeithiau difrifol a hirdymor ar eich fferm, y sector ehangach ac yn genedlaethol.

en-gb	The risks of poor biosecurity are:
cy-gb	Dyma risgiau bioddiogelwch gwael:

en-gb	•  Increased risk of notifable disease outbreaks, such as bovine TB, Foot and Mouth Disease and Avian Infuenza and their spread within Wales.
cy-gb	•  Mwy o risg o glefydau hysbysadwy, fel TB gwartheg, Clefyd y Traed a'r Genau a Ffiw'r Adar ac o'u lledaenu yng Nghymru.

en-gb	•  Make wash stations and disinfectant available for people to clean their clothing, equipment, and vehicles as they enter/ exit the farm: to have a protocol, and have permanently available, the necessary robust equipment, which must be effectively maintained to enable effective cleaning with DEFRA approved disinfectant of footwear, waterproof clothing, and vehicle wheels at the farm entrance and exits, on farm premises where stock can be housed.
cy-gb	•  Sicrhau bod mannau golchi a diheintio ar gael i bobl sy'n dod i'r fferm neu'n ei gadael i lanhau eu dillad, offer a cherbydau: bod gennych brotocol; a bod gennych ar gael bob amser y cyfarpar angenrheidiol, sy'n cael ei gynnal mewn cyfwr da, i allu glanhau esgidiau, dillad gwrth-ddwˆ r ac olwynion cerbydau yn effeithiol wrth fynedfa ac allanfa ffermydd lle cedwir stoc, gan ddefnyddio diheintydd a gymeradwyir gan DEFRA.

en-gb	We will support you to identify risks and take a proactive approach to disease prevention and control using the “prevention is better than cure” principle.
cy-gb	Byddwn yn helpu ffermwyr i atal a rheoli clefydau gan ddefnyddio'r egwyddor "gwell atal na gwella clwy".

en-gb	This will lead to benefts for you as well as a collective national impact of improved health and welfare status of livestock in Wales.
cy-gb	Bydd hyn yn arwain at fanteision i chi yn ogystal â chael yr effaith o wella statws iechyd a lles da byw Cymru.

en-gb	Good farm biosecurity
cy-gb	Bioddiogelwch da ar y ferm

en-gb	Establish biosecurity protocols to reduce the risks of disease entering or leaving your farm.
cy-gb	Sefydlu protocolau bioddiogelwch i leihau'r risg o adael clefyd i mewn i'r fferm neu i fynd o'r fferm.

en-gb	•  Reduced farm proftability through production loss and cost of treatment.
cy-gb	•  Llai o elw i'r fferm oherwydd cynhyrchiant is a chost triniaethau.

en-gb	•  Reduced local, national, and international trade.
cy-gb	•  Llai o fasnachu'n lleol, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol.

en-gb	•  Zoonotic diseases that threaten public health.
cy-gb	•  Clefydau milheintiol sy'n bygwth iechyd y cyhoedd.

en-gb	•  Environmental threats associated with ineffcient livestock production (greater carbon footprint).
cy-gb	•  Bygythiadau i'r amgylchedd sy'n gysylltiedig â chynhyrchu da byw yn aneffeithlon (cynyddu'r ôl troed carbon).

en-gb	•  Increased antibiotic use that encourages antibiotic resistance.
cy-gb	•  Mwy o ddefnydd o wrthfotigau all arwain at fagu ymwrthedd i wrthfotigau.

en-gb	The minimum biosecurity measures required as part of this action are:
cy-gb	Y mesurau bioddiogelwch gofynnol sydd eu hangen fel rhan o'r weithred hon yw:

en-gb	The wash station requirement is applicable to all farms in the Scheme.
cy-gb	Rhaid i bob fferm yn y Cynllun ddarparu mannau golchi.

en-gb	The requirements of secure boundaries and incoming animal risk assessments are applicable to all registered livestock keepers in the Scheme.
cy-gb	Rhaid i bob ceidwad da byw yn y Cynllun gynnal ffniau diogel ac asesu risg yr anifeiliaid sy'n dod i'r fferm.

en-gb	You will need to have the necessary biosecurity measures in place.
cy-gb	Bydd angen i chi gadw at yr holl fesurau bioddiogelwch angenrheidiol.

en-gb	These are:
cy-gb	Sef:

en-gb	•  Secure all of your land boundaries to stop stock from straying.
cy-gb	•  Gofalu bod eich holl ffiniau yn cadw'ch stoc rhag crwydro.

en-gb	•  Complete a biosecurity assessment with your vet on the disease risks associated with sourcing and introduction of incoming animals and how these can be managed.
cy-gb	•  Gyda'ch milfeddyg, cynhaliwch asesiad bioddiogelwch o'r risg y gall anifail ddod â chlefyd i'r fferm a sut i'w rheoli.

en-gb	You will then need to seek and record available evidence for each ‘on’ movement relating to:
cy-gb	Yna bydd angen i chi gasglu a chofnodi tystiolaeth o'r canlynol ar gyfer pob symudiad i'r fferm:

en-gb	-  the provenance of incoming animals
cy-gb	-  tarddiad yr anifail sy'n dod i'r fferm

en-gb	-  the disease status of incoming animals
cy-gb	-  statws clefyd yr anifeiliaid sy'n dod i'r fferm

en-gb	-  and, for each ‘on’ movement record evidence for completion of actions recommended by your vet such as testing, quarantine, and vaccination of incoming animals.
cy-gb	-  ac ar gyfer pob symudiad i'r fferm, cofnodi tystiolaeth eich bod wedi cymryd y camau a argymhellir gan eich milfeddyg megis prof, cwarantin a brechu anifeiliaid sy'n dod i'r fferm.

en-gb	Records associated with the Action will not need to be submitted routinely to the Welsh Government but should be retained and made available on request.
cy-gb	Ni fydd angen cyfwyno cofnodion sy'n gysylltiedig â'r Weithred yn rheolaidd i Lywodraeth Cymru ond dylid eu cadw a'u darparu pan ofynnir amdanynt.

en-gb	You will confrm completion of the biosecurity Universal Action by self-declaration.
cy-gb	Byddwch yn cadarnhau'ch bod wedi cynnal y Weithred Gyffredinol bioddiogelwch trwy hunan-ddatgan.

en-gb	Wash stations and enclosed boundaries to be in place by the end of your frst year and maintained continually after.
cy-gb	Bydd gennych fannau golchi a ffniau diogel erbyn diwedd y fwyddyn gyntaf a byddwch yn eu cynnal yn barhaus wedi hynny.

en-gb	Incoming animal biosecurity assessment to be completed by the end of the frst year and repeated annually, with actions recorded routinely for each ‘on’ movement.
cy-gb	Bydd angen eich bod yn asesu bioddiogelwch anifeiliaid sy'n dod i'r fferm erbyn diwedd y fwyddyn gyntaf a'i ailadrodd bob blwyddyn, ac yn cofnodi'r camau rydych yn eu cymryd i ddelio â phob symudiad i'r fferm bob tro.

en-gb	2023 53
cy-gb	2023 54

en-gb	Specifc considerations
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Ystyriaethau penodol

en-gb	Specifc considerations
cy-gb	Ystyriaethau penodol

en-gb	Tenant farmers
cy-gb	Ffermwyr tenant

en-gb	Given that tenant farmers and tenanted land make up such a signifcant proportion of our agricultural industry in Wales, we have said from the beginning that if the Scheme does not work for tenant farmers, it does not work at all.
cy-gb	Mae ffermwyr tenant a thir â thenant yn rhan arwyddocaol o'n diwydiant amaeth yng Nghymru. Rydym felly wedi dweud o'r dechrau, os nad yw'r Cynllun yn gweithio i ffermwyr tenant, nid yw'n gweithio o gwbl.

en-gb	We have been through a detailed analysis of the proposals, with help from specialist stakeholders, to identify mitigation for any specifc challenges for tenant farmers.
cy-gb	Rydym wedi dadansoddi'r cynigion yn fanwl, gyda chymorth arbenigwyr, i weld sut gallwn ni leihau'r problemau penodol i ffermwyr tenant.

en-gb	The two signifcant changes to the scheme design proposed below will support the fexibility already built into the Scheme for tenanted land and tenants.
cy-gb	Bydd y ddau newid pwysig i'r cynllun a gynigir isod yn hwb i'r hyblygrwydd sydd eisoes yn y Cynllun ar gyfer tenantiaid a thir rhent.

en-gb	Contract duration – we are proposing annualised agreements which means tenants will be able to access the Scheme and allows for the inclusion of more land.
cy-gb	Hyd y contract – rydym yn cynnig cytundebau blynyddol sy'n golygu bod tenantiaid yn cael ymuno â'r Cynllun a bod modd ychwanegu tir.

en-gb	We expect to introduce a scheme rule which means that if a tenant loses control of a piece of land unexpectedly, the land can be removed mid-way through the Scheme year with only a proportionate reduction in payment and no fnancial penalty, assuming no non-compliance issues have been identifed.
cy-gb	Rydym yn disgwyl cyfwyno rheol i'r cynllun sy'n golygu, os yw tenant yn colli rheolaeth yn annisgwyl ar ddarn o dir, caiff dynnu'r tir o'r Cynllun yn ystod y fwyddyn dan sylw gyda gostyngiad cymesur yn ei daliad ond heb gosb ariannol, cyn belled â'i fod yn cydymffurfo â phob agwedd arall.

en-gb	Minimum tree cover - we propose 10% of each farm should be under tree cover as a scheme rule.
cy-gb	Y gorchudd coed gofynnol - rydym yn cynnig y dylai 10% o bob fferm fod o dan orchudd coed fel un o reolau'r cynllun.

en-gb	This is not achievable for tenant farmers where existing trees have been retained by the landowner and, or additional planting is precluded by the tenancy agreement.
cy-gb	Ni fydd modd i ffermwyr tenant wneud hyn os bydd perchennog y tir yn cadw meddiant ar y coed sy'n bod a/neu nad yw'r cytundeb tenantiaeth yn caniatáu plannu rhagor o goed.

en-gb	Therefore, where the tenant farmer declares (and may be asked to prove) that some or all their tenanted land is subject to these restrictions, that land will be excluded from the scheme requirement.
cy-gb	Felly, pan fydd ffermwr tenant yn datgan (gellid gofyn iddo brof hynny) bod cyfyngiadau o'r fath ar y tir y mae'n ei rentu neu ar ran ohono, ni fydd gofyn cynnal y Rheol hon ar y tir hwnnw.

en-gb	The 10% tree cover will be calculated on the remaining land.
cy-gb	Bydd angen gorchudd o 10% o goed ar y tir sy'n weddill.

en-gb	The tenanted land would still be subject to all other scheme requirements
cy-gb	Bydd yn rhaid cydymffurfo â holl ofynion eraill ar y tir sy'n cael ei rentu.

en-gb	Cross Border Farm Businesses
cy-gb	Busnesau fferm bob ochr i'r ffin

en-gb	Agriculture and land management policy in Wales is  the responsibility of The Welsh Government.
cy-gb	Llywodraeth Cymru sy'n gyfrifol am bolisi amaethyddiaeth a rheoli tir yng Nghymru.

en-gb	We will only be able to fund activity on Welsh land.
cy-gb	Dim ond gweithgarwch ar dir Cymru rydym yn cael ei ariannu.

en-gb	For the purposes of this Scheme, the business and Welsh proportion of your land will need to meet the eligibility requirements to qualify for the Scheme.
cy-gb	At ddiben y Cynllun hwn, rhaid i'r busnes a chyfran y tir sydd yng Nghymru fodloni'r amodau er mwyn cael bod yn rhan o'r Cynllun.

en-gb	We will continue to consider opportunities to ensure the scheme requirements are appropriate for this group of farmers and to encourage cross border collaboration.
cy-gb	Byddwn yn parhau i ystyried pob cyfe i sicrhau bod gofynion y cynllun yn briodol ar gyfer y gr wˆ p hwn o ffermwyr ac i annog cydweithio trawsffniol.

en-gb	We will test the Actions in this consultation with cross border farmers and introduce adjustments to the scheme requirements, where appropriate.
cy-gb	Byddwn yn prof'r Gweithredoedd yn yr ymgynghoriad hwn â ffermwyr trawsffniol ac yn addasu gofynion y cynllun os gwelwn fod angen.

en-gb	For example, not requiring an IPM for the Welsh land if you have one for the whole farm.
cy-gb	Er enghraifft, peidio â gofyn am IPM ar gyfer y tir yng Nghymru os oes gennych un ar gyfer y fferm gyfan.

en-gb	Certifed Organic Farms
cy-gb	Ffermydd Organig Ardystiedig

en-gb	The cumulative impacts of organic farming can make a signifcant contribution to a more sustainable industry, for example the lack of fertiliser and increased use of legumes is likely to promote benefcial soil fauna and fora, as the building blocks of more diverse ecosystem.
cy-gb	Gall effeithiau cronnol ffermio organig wneud cyfraniad sylweddol at gynaliadwyedd y diwydiant er enghraifft mae peidio â defnyddio gwrtaith a defnyddio mwy o godlysiau yn debygol o hyrwyddo ffawna a ffora rhinweddol yn y pridd, sy'n sylfaen ar gyfer adeiladu ecosystem fwy amrywiol.

en-gb	Farmers with organic certifcation will be ideally placed for a smooth entry into the Scheme with many Scheme Actions already integrated into your business model.
cy-gb	Bydd ffermwyr â thystysgrif organig mewn sefyllfa ddelfrydol ar gyfer ymuno'n rhwydd â'r Cynllun gan y bydd llawer o Weithredoedd y Cynllun eisoes yn rhan o fodel eich busnes.

en-gb	We have proposed a range of Optional Actions which will be introduced through the Transition Period, many of which are aligned with organic practices.
cy-gb	Rydym wedi cynnig cyfwyno nifer o Weithredoedd Opsiynol yn ystod y Cyfnod Pontio a bydd llawer ohonynt yn cyd-fynd ag arferion organig.

en-gb	We will continue exploring with specialist stakeholders, this alignment of the proposed Optional Actions and the requirements of organic certifcation to determine if there are gaps in support to address.
cy-gb	Byddwn yn edrych gyda rhanddeiliaid arbenigol, ar sut i gysoni'r Gweithredoedd Opsiynol sy'n cael eu cynnig â gofynion y dystysgrif organig ac i weld a oes bylchau yn y cymorth y gallwn eu llenwi.

en-gb	We will consider prioritising the introduction of these Optional Actions.
cy-gb	Byddwn yn ystyried rhoi blaenoriaeth i gyfwyno'r Gweithredoedd Opsiynol hyn.

en-gb	If a scheme is introduced to support the Organic Sector in 2024, which is being considered, then we propose to introduce an additional element of fnancial support through the Stability Payment during the Transition Period.
cy-gb	Os caiff cynllun i gefnogi'r Sector Organig ei gyfwyno yn 2024, ac rydym wrthi'n ystyried hyn, yna rydym yn cynnig cyfwyno elfen arall o gymorth ariannol yn ystod y Cyfnod Pontio drwy'r Taliad Sefydlogrwydd.

en-gb	See Chapter 4 for more information.
cy-gb	Gweler Pennod 4 am fwy o wybodaeth.

en-gb	54
cy-gb	55

en-gb	Specifc considerations
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY

en-gb	New Entrants to farming
cy-gb	Ffermwyr Newydd

en-gb	Individuals from a farming background who are trying to establish themselves independently in the industry, and new entrants from outside the industry, are all important in bringing new talent, ideas, and entrepreneurial energy into Welsh farming.
cy-gb	Mae unigolion o gefndir ffermio sy'n ceisio cael lle iddyn nhw eu hunain yn annibynnol yn y diwydiant, a newydd-ddyfodiaid o'r tu allan i'r diwydiant, i gyd yn bwysig o ran dod â thalent, syniadau ac egni entrepreneuraidd newydd i ffermio yng Nghymru.

en-gb	This consultation is focused on proposed support which could be introduced as part of the Scheme.
cy-gb	Mae'r ymgynghoriad hwn yn ymdrin â'r cymorth sy'n cael ei gynnig ac a allai cael ei gyfwyno fel rhan o'r Cynllun.

en-gb	The Scheme is being developed intentionally to remove some existing barriers for new entrants to gain support; the Scheme will not include a need for entitlements or quotas or payment rates based on previous reference periods.
cy-gb	Mae'r Cynllun yn cael ei ddatblygu'n fwriadol i chwalu rhai o'r rhwystrau sy'n ei gwneud yn anodd i ffermwyr newydd gael cymorth; ni fydd y Cynllun yn gofyn am hawliau na chwotâu.

en-gb	Access to skills can be a barrier to entry and progression in the industry.
cy-gb	Gall diffyg cyfe i ddysgu sgiliau fod yn rhwystr rhag ymuno â'r diwydiant a mynd yn eich blaen ynddo.

en-gb	We will continue to offer skills development (including business skills) and mentoring in support of those looking to enter the scheme for the frst and those new to farming.
cy-gb	Byddwn yn parhau i gynnig mentora a help i ddysgu sgiliau (gan gynnwys sgiliau busnes) i'r rheini sydd am ymuno â'r cynllun am y tro cyntaf a'r rhai sy'n newydd i ffermio.

en-gb	We also propose to support new business partnerships between established individuals and new entrants who would beneft from the opportunity of joining an existing farming business.
cy-gb	Rydym hefyd yn cynnig helpu partneriaethau busnes newydd rhwng unigolion sydd eisoes yn ffermio a newydd-ddyfodiaid a fyddai'n elwa o'r cyfe i ymuno â busnes ffermio.

en-gb	We are considering questions on the future Single Application Form (SAF) to identify additional opportunities for supporting these new business partnerships.
cy-gb	Rydym yn ystyried gofyn cwestiynau ar y Ffurfen Gais Sengl (SAF) yn y dyfodol i weld sut gallwn gefnogi'r partneriaethau busnes newydd hyn.

en-gb	We will need to consider whether any variations are needed to scheme eligibility requirements to accommodate such business partnerships.
cy-gb	Bydd angen i ni ystyried a oes angen newid y gofynion o ran pwy sy'n cael ymuno â'r cynllun er mwyn gallu cynnwys partneriaethau busnes o'r fath

en-gb	Common Land
cy-gb	Tir comin

en-gb	The proposals in this consultation primarily refer to enclosed farmland, however we need to consider how best to support the large area of common land in Wales.
cy-gb	Mae'r cynigion yn yr ymgynghoriad hwn yn ymwneud yn bennaf â thir ffermio wedi'i amgáu, ond mae angen i ni ystyried sut orau y gallwn gefnogi'r eangderau o dir comin sydd yng Nghymru.

en-gb	Common land provides important forage areas for livestock, provides important ecosystem services such as carbon storage and water management, and is an important social and cultural resource.
cy-gb	Mae tir comin yn darparu tir pori pwysig ar gyfer da byw, yn darparu gwasanaethau ecosystem pwysig fel storio carbon a rheoli dwˆ r, ac mae'n adnodd cymdeithasol a diwylliannol pwysig.

en-gb	There is no one scenario describing the condition of common land.
cy-gb	Nid oes un senario ar gyfer disgrifo cyfwr tir comin.

en-gb	The grazing regimes of some commons have signifcantly altered over the years as farmers have ceased grazing the common.
cy-gb	Mae trefniadau pori rhai tiroedd comin wedi newid yn sylweddol dros y blynyddoedd wrth i ffermwyr roi'r gorau i bori'r comin.

en-gb	Consequently, some commons have become under grazed resulting in unfavourable habitat condition, with a potential increased risk of fre damage, and the loss of hefted livestock.
cy-gb	O ganlyniad, mae rhai tiroedd comin yn cael eu tanbori gan ddirywio cyfwr y cynefn, cynyddu'r perygl o dân a cholli'r da byw sy'n gyfarwydd â'u 'cynefin'.

en-gb	Conversely, some areas of common land are overgrazed which can result in erosion and overgrazed vegetation which cannot support a full range of wildlife, flter water or sequester further carbon.
cy-gb	Ar y llaw arall, mae rhai tiroedd comin yn cael eu gorbori a gall hynny arwain at erydu a llystyfant na fydd yn gallu cynnal yr ystod lawn o fywyd gwyllt, hidlo dwˆ r na dal carbon..

en-gb	We are aware common land can make a signifcant contribution to some farmer’s income through the Basic Payment Scheme (BPS).
cy-gb	Rydym yn deall bod tir comin drwy'r Cynllun Taliad Sylfaenol (BPS) yn gallu gwneud cyfraniad pwysig at incwm rhai ffermwyr.

en-gb	We want to support your transition into the Scheme.
cy-gb	Rydym am eich helpu trwy'r cyfnod pontio i'r cynllun.

en-gb	We continue to explore the most effective way to incorporate common land, however the nature of common land presents a range of challenges.
cy-gb	Rydym wrthi'n ystyried sut orau i ymgorffori tir comin, ond mae natur tir comin yn creu amrywiaeth o heriau.

en-gb	Due to the complexities of common land ownership and allocation of rights, we are not able to pay individuals for many of the proposed Universal Actions, unless they have sole management responsibility for the common land, explained below.
cy-gb	Oherwydd y cymhlethdodau ynghylch pwy sy'n berchen ar dir comin a sut mae hawliau'n cael eu rhannu, ni fydd modd talu unigolion am lawer o'r Gweithredoedd Cyffredinol oni bai bod ganddyn nhw gyfrifoldeb rheoli llwyr am y tir comin, fel a eglurir isod.

en-gb	For example, an individual rights holder cannot take sole responsibility for the management or condition of a fxed area of common land.
cy-gb	Er enghraifft, ni all ffermwr â hawliau pori ysgwyddo'r cyfrifoldeb ar ei ben ei hun am reoli nac am gyfwr rhan benodol o'r comin.

en-gb	Similarly, rights holders generally do not have rights to cultivate or apply inputs which means that activities such as Integrated Pest Management are not appropriate to the individual.
cy-gb	Yn yr un modd, fel arfer ni fydd gan ffermwr sydd â hawliau pori yr hawl i drin y tir na gwasgaru mewnbynnau arno sy'n gylygu na fydd yn bosibl iddo Reoli Plâu yn Integredig.

en-gb	Some non-land based Universal Actions such as Benchmarking and Continuous Personal Development might be adaptable to make them applicable to common land usage.
cy-gb	Efallai y bydd modd addasu rhai Gweithredoedd Cyffredinol nad ydynt yn seiliedig ar y tir fel Meincnodi a Datblygiad Personol Parhaus i ddefnyddiwr tir comin allu eu cynnal.

en-gb	We believe that to achieve the long-term sustainable future of our commons, it is important we offer support for the careful planning and delivery of positive actions on common land.
cy-gb	Er mwyn sicrhau dyfodol cynaliadwy hirdymor i'n tiroedd comin, credwn ei bod yn bwysig ein bod yn cynnig help i gynllunio a chynnal gweithredoedd cadarnhaol ar dir comin.

en-gb	We propose that for common land rights holders to access a full range of land-based support, the common land must be entered into a separate agreement.
cy-gb	Rydym yn cynnig, er mwyn i ffermwyr sydd â hawliau pori tir comin allu manteisio ar yr holl gymorth sy'n seiliedig ar dir, bod tir comin yn dod o dan gytundeb ar wahân.

en-gb	We propose that for each common (or group of commons managed contiguously) a Commons Management Plan should be developed collectively by rights holders and landowners, possibly with the input of supporting organisations.
cy-gb	Rydym yn cynnig, ar gyfer pob comin (neu gr wˆ p o diroedd comin cyffniol) y dylai Cynllun Rheoli Tir Comin gael ei ddatblygu ar y cyd â deiliaid hawliau a pherchenogion tir, gyda chymorth sefydliadau cymorth o bosibl.

en-gb	The plan could identify the current condition of the landscape, habitats, and features unique to that common, and outline opportunities and the types of action needed to manage or enhance those features.
cy-gb	Gallai'r cynllun nodi cyfwr presennol y dirwedd, y cynefnoedd a'r nodweddion sy'n unigryw i'r comin hwnnw a nodi'r cyfeoedd a'r mathau o weithredoedd sydd eu hangen i reoli neu wella'r nodweddion hynny.

en-gb	It would utilise farmer knowledge and experience alongside technical expertise and co-ordination from relevant authorities.
cy-gb	Byddai'n defnyddio gwybodaeth a phrofad ffermwyr ynghyd ag arbenigeddau a threfniadau technegol awdurdodau perthnasol.

en-gb	We expect the plan to have a grazing strategy designed, as a minimum, to maintain habitats in favourable condition, or to improve the quality of the habitat where appropriate.
cy-gb	Rydym yn disgwyl y bydd gan y cynllun strategaeth bori i o leiaf cadw'r cynefnoedd mewn cyfwr ffafriol, neu i wella ansawdd cynefn lle gellir.

en-gb	This could for example focus on the level and timing of grazing and support the continuation or reintroduction of cattle grazing on the common.
cy-gb	Gallai, er enghraifft, ganolbwyntio ar lefel ac amseriad y pori a chefnogi cadw neu ailgyfwyno gwartheg i bori ar y comin.

en-gb	The plan and resulting actions are expected to evolve over time.
cy-gb	Disgwylir i'r cynllun a'r camau dilynol esblygu dros amser.

en-gb	55
cy-gb	56

en-gb	In our development of a common land offer, we will
cy-gb	Wrth ddatblygu'r cynllun tir comin, byddwn yn

en-gb	Chapter 2 questions
cy-gb	Cwestiynau Pennod 2

en-gb	Q1.
cy-gb	C1.

en-gb	The Scheme will provide a long-term approach to support for our agricultural sector to respond to evolving challenges and changing needs, contributing to the Sustainable Land Management objectives.
cy-gb	Bydd y Cynllun yn cefnogi ein sector amaethyddol i'r tymor hir i ymateb i heriau ac anghenion sy'n newid, gan gyfrannu at yr amcanion Rheoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	In your view, what may strengthen this support?
cy-gb	Yn eich barn chi, beth all gryfhau'r gefnogaeth hon?

en-gb	Q2.
cy-gb	C2.

en-gb	There will be Universal requirements in the SFS to have woodland cover at least 10% of suitable land, and to manage a minimum of 10% of your farm as habitat.
cy-gb	Bydd gofyn i bob fferm yn yr SFS fod ag o leiaf 10% o orchudd o goed, ac i reoli o leiaf 10% o'r fferm er lles bioamrywiaeth.

en-gb	a) What are your views on these requirements?
cy-gb	a) Beth yw eich barn am y gofynion hyn?

en-gb	b) What support might you need to achieve them?
cy-gb	b) Pa gefnogaeth a allai fod ei hangen arnoch i'w cynnal?

en-gb	Q3.
cy-gb	C3.

en-gb	Aside from the 10% woodland and habitat requirements, will the Universal Actions:
cy-gb	Ar wahân i'r gofynion o 10% o goetir a cynefn, a fydd y Gweithredoedd Cyffredinol:

en-gb	a) Provide beneft for your farm business?
cy-gb	a) O fantais i fusnes eich fferm?

en-gb	b) Provide an achievable set of actions paid for through the Universal Baseline Payment?
cy-gb	b) Yn rhoi set o gamau ymarferol y gallwch eu cymryd y bydd y Taliad Sylfaenol Cyffredinol yn talu amdanyn nhw?

en-gb	Q4.
cy-gb	C4.

en-gb	On-farm data reporting allows the Welsh Government to confrm actions are being undertaken and help you to make decisions about your farm.
cy-gb	Trwy lunio adroddiadau data fferm, byddwch yn rhoi'r modd i Lywodraeth Cymru allu cadarnhau'ch bod wedi cynnal gweithredoedd a byddan nhw'n eich helpu i wneud penderfyniadau am eich fferm.

en-gb	In your view, is the reporting requirement for the Universal Actions appropriate?
cy-gb	Yn eich barn chi, a yw gofynion y Gweithredoedd Cyffredinol o ran llunio adroddiadau yn briodol?

en-gb	Q5.
cy-gb	C5.

en-gb	The Stability Payment will provide additional support for common graziers during the Transition Period.
cy-gb	Bydd y Taliad Sefydlogrwydd yn rhoi cymorth ychwanegol yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	In your view, is this appropriate whilst the Optional and Collaborative Actions are being introduced?
cy-gb	Yn eich barn chi, a yw hyn yn briodol wrth gyfwyno'r Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol?

en-gb	establish how we expect funding to be allocated to graziers and to apportion payments according to individuals’ contribution and/or levels of responsibility for ensuring action is taken.
cy-gb	penderfynu sut y dylai'r arian gael ei ddyrannu i borwyr a sut i rannu taliadau yn ôl cyfraniad a/neu lefelau cyfrifoldeb unigolion am gymryd camau.

en-gb	Commons Associations working collaboratively with the landowners are well placed to manage our commons sustainably, to address the needs of the rights holders and to provide the facilitation and governance required to manage at landscape scale.
cy-gb	Mae Cymdeithasau Tir Comin sy'n cydweithio â pherchenogion tir mewn sefyllfa dda i allu rheoli ein tiroedd comin yn gynaliadwy, i fynd i'r afael ag anghenion y ffermwyr sydd â hawliau ac i roi'r help a'r trefniadau sydd eu hangen er mwyn rheoli ar raddfa tirwedd.

en-gb	We are considering if it is appropriate to provide further support for this, to facilitate new associations or develop existing associations.
cy-gb	Rydym wrthi'n ystyried a ddylem roi rhagor o help ar gyfer hyn, i hwyluso creu cymdeithasau newydd neu i ddatblygu cymdeithasau sy'n bod eisoes.

en-gb	We are proposing an additional element of fnancial support for individual graziers paid through the Stability Payment, until the Collaborative support has been introduced (Chapter 4).
cy-gb	Rydym yn cynnig elfen ychwanegol o gymorth ariannol ar gyfer porwyr unigol drwy'r Taliad Sefydlogrwydd, tan y caiff yr elfen Gydweithredol ei chyfwyno (Pennod 4).

en-gb	Where land is grazed in common, but is not registered common land, the same proposals in the above section apply.
cy-gb	Os oes tir yn cael ei bori ar y cyd, nad yw wedi'i gofrestru'n dir comin, rydyn ni'n cynnig yr un cynigion ag yn yr adran uchod.

en-gb	Where a common is managed by the landowner who is eligible for the Scheme, and there are no other rights of common associated with that common (actively used or otherwise), it may be possible to declare that common as an extension of the farm to count towards the Universal Baseline Payment.
cy-gb	Os yw'r tir comin yn cael ei reoli gan berchennog y tir sy’n gymwys i’r Cynllun, ac nad oes hawliau eraill yn gysylltiedig â'r tir comin hwnnw (p'un a ydynt yn cael eu defnyddio neu beidio), efallai y bydd yn bosibl datgan y tir comin fel estyniad o'r fferm a'i gyfrif ar gyfer y Taliad Sylfaenol Cyffredinol.

en-gb	These may be assessed on a case-by-case basis.
cy-gb	Caiff pob cais ei asesu yn ôl ei rinweddau.

en-gb	2023 56
cy-gb	2023 57

en-gb	2023 57
cy-gb	2023 58

en-gb	The Sustainable Farming Scheme Process
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Proses y Cynllun Ffermio Cynaliadwy

en-gb	The Sustainable Farming Scheme process
cy-gb	Proses y Cynllun Ffermio Cynaliadwy

en-gb	The programme ambition is an integrated long-term approach to support the resilience of our agricultural industry, delivered through a combination of annual declarations and longer-term agreements.
cy-gb	Uchelgais y rhaglen yw creu cynllun integredig hirdymor fydd yn gwneud ein diwydiant amaeth yn un cydnerth, trwy gyfuniad o ddatganiadau blynyddol a chytundebau tymor hwy.

en-gb	This chapter outlines what you will need to do annually to enter and be part of the Scheme.
cy-gb	Mae'r bennod hon yn disgrifo'r hyn y bydd angen i chi ei wneud bob blwyddyn i ymuno â'r Cynllun a bod yn rhan ohono.

en-gb	Scheme eligibility
cy-gb	Pwy sy’n gymwys

en-gb	We propose to set the following eligibility criteria for applicants to the Universal and Optional Layers of the Scheme:
cy-gb	Rydym yn cynnig bod ymgeiswyr yn gorfod bodloni'r meini prawf canlynol i fod yn gymwys i Haenau Cyffredinol ac Opsiynol y Cynllun:

en-gb	•  You (the Farmer) must undertake agricultural or ancillary activities on agriculture land.
cy-gb	•  Rhaid i chi (y ffermwr) ymgymryd â gweithgareddau amaethyddol neu weithgareddau cysylltiedig ar dir amaethyddol.

en-gb	•  You must have at least three hectares of eligible agricultural land in Wales or be able to demonstrate more than 550 standard labour hours,
cy-gb	•  Rhaid bod gennych o leiaf dri hectar o dir amaethyddol cymwys yng Nghymru neu ddangos i chi wneud mwy na 550 awr o lafur safonol,

en-gb	•  You must have exclusive occupation and management control of the land for at least 10 months of the calendar year.
cy-gb	•  Rhaid mai chi yw unig feddiannydd y tir a bod gennych reolaeth lwyr arno am o leiaf

en-gb	We have defned ‘Farmer’ as a natural or Legal Person or a group of natural or Legal Persons, regardless of the legal status granted to such persons or groups by national law, whose holding is situated within Wales and who exercises an agricultural or ancillary activity on agriculture land.
cy-gb	Rydym wedi diffnio 'ffermwr' fel person naturiol neu gyfreithiol neu grˆwp o bersonau naturiol neu gyfreithiol, waeth pa statws cyfreithiol sydd wedi’i roi i'r cyfryw bersonau neu grwpiau dan gyfraith genedlaethol, y mae eu daliad wedi'i leoli yng Nghymru ac sy’n cynnal gweithgarwch amaethyddol neu weithgarwch cysylltiedig ar dir amaethyddol.

en-gb	A ‘Holding’ means all the land units used for agricultural activities, managed, and situated within Wales.
cy-gb	Ac ystyr 'daliad' yw'r holl unedau tir a ddefnyddir ar gyfer gweithgareddau amaethyddol, sy'n cael eu rheoli a'u lleoli yng Nghymru.

en-gb	Agriculture and ancillary activities are defned within the Agriculture Act.
cy-gb	Diffnnir amaethyddiaeth a gweithgareddau cysylltiedig yn y Ddeddf Amaethyddiaeth.

en-gb	This can be summarised as the production, rearing, or growing of agricultural products, including harvesting, milking, breeding animals and keeping animals for farming purposes and taking action on land used for agriculture to create and manage habitats, nature conservation, mitigate and adapt climate change or maintain and enhance resilience of ecosystems.
cy-gb	Gellir crynhoi hyn fel cynhyrchu, magu neu dyfu cynhyrchion amaethyddol, gan gynnwys cynaeafu, godro, bridio anifeiliaid a chadw anifeiliaid at ddibenion ffermio a gweithredu ar dir a ddefnyddir ar gyfer amaethyddiaeth i greu a rheoli cynefnoedd, cadw natur, lliniaru ac addasu i'r newid yn yr hinsawdd neu gynnal a gwella cydnerthedd ecosystemau.

en-gb	We propose a minimum area of three hectares of agriculture land must be maintained in a state that makes it suitable for agriculture and ancillary activities to be eligible for the Scheme.
cy-gb	Rydym yn cynnig, er mwyn bod yn gymwys i ymuno â'r Cynllun, y dylid cynnal o leiaf dri hectar o dir amaeth mewn cyfwr sy'n ei wneud yn addas ar gyfer cynnal gweithgarwch amaethyddol neu gysylltiedig arno.

en-gb	We propose to also accept farmers with less than three hectares of eligible land, provided you can demonstrate you work more than 550 standard labour hours in agriculture and ancillary activities.
cy-gb	Rydym yn cynnig hefyd derbyn ffermwyr sydd â llai na thri hectar o dir cymwys, os ydych chi’n gallu dangos eich bod yn gweithio mwy na 550 o oriau llafur safonol mewn amaethyddiaeth a gweithgarwch cysylltiedig.

en-gb	You will also need to meet the scheme rules and deliver the Universal Actions.
cy-gb	Bydd gofyn i chi hefyd fodloni rheolau'r cynllun a chynnal y Gweithredoedd Cyffredinol.

en-gb	Farmers applying for the Scheme must have ‘Management Control’ of the land for at least 10 months of the year and ensure the Universal Actions are maintained for the full calendar year.
cy-gb	Rhaid bod gan y ffermwyr sy'n gwneud cais i'r Cynllun 'Reolaeth Lwyr' ar y tir am o leiaf 10 mis o'r fwyddyn a'u bod yn cynnal y Gweithredoedd Cyffredinol am y fwyddyn galendr lawn.

en-gb	Land will be accepted as under ‘Management Control’ if you are:
cy-gb	Bydd tir yn cael ei ystyried o dan eich 'Rheolaeth Lwyr':

en-gb	•  the Owner Occupier.
cy-gb	•  Os chi yw'r Perchennog Feddiannydd.

en-gb	•  a tenant who has ‘exclusive occupation’ under either the Agricultural Tenancies Act 1995 with a Farm Business Tenancy, or a full Agricultural Holdings Act 1986 tenancy.
cy-gb	•  Os ydych yn denant sydd â ‘meddiant llwyr’ ar y tir naill ai o dan Ddeddf Tenantiaethau Amaethyddol 1995 gyda Thenantiaeth Busnes Fferm neu denantiaeth lawn o dan Ddeddf Daliadau Amaethyddol 1986.

en-gb	•  a tenant with an unwritten tenancy with the same level of control as the above.
cy-gb	•  Os ydych yn denant â thenantiaeth lafar â’r un lefel o reolaeth â’r uchod.

en-gb	In cases where two or more farmers have a share farming agreement, so do not have exclusive occupation, we propose that only one can claim SFS.
cy-gb	Os oes gan ddau ffermwr neu fwy gytundeb ffermio cyfran, fel nad oes gan yr un ohonynt feddiant llwyr, rydym yn cynnig mai dim ond un sy'n cael hawlio SFS.

en-gb	All the land within the agreement must be included on the designated farmer’s Single Application Form (SAF).
cy-gb	Rhaid cynnwys yr holl dir sydd o fewn y cytundeb ar Ffurfen Cais Sengl (SAF) y ffermwr a ddewisir.

en-gb	Compliance with the land based Universal Actions will need to be met by both, to ensure appropriate management of the land.
cy-gb	Bydd angen i'r ddau gydymffurfo â'r Gweithredoedd Cyffredinol ar y tir er mwyn sicrhau rheolaeth briodol ar y tir.

en-gb	We will consider whether any variations are needed to scheme eligibility requirements to accommodate business partnerships designed to enable new entrants a route into the industry.
cy-gb	Byddwn yn ystyried a oes angen newid y gofynion o ran pwy sy'n gymwys i ymuno â'r cynllun er mwyn medru cynnwys partneriaethau busnes a rhoi ffordd i mewn i'r diwydiant i ffermwyr newydd.

en-gb	58
cy-gb	2023 59

en-gb	The Sustainable Farming Scheme Process
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY

en-gb	The following features and non-agricultural land uses would not be deemed eligible under the Scheme:
cy-gb	Ni fydd nodweddion anamaethyddol na defnydd anamaethyddol o'r tir yn cael eu hystyried yn gymwys o dan y Cynllun:

en-gb	•  Manmade, constructions (e.g. buildings, hardstanding’s, roads and ungrazed tracks)
cy-gb	•  Adeileddau a wnaed gan bobl (e.e. adeiladau, arwynebedau caled, ffyrdd a llwybrau heb eu pori)

en-gb	•  ineligible ponds, rivers, and streams
cy-gb	•  phyllau, afonydd a nentydd anghymwys

en-gb	•  gardens, golf courses, recreational parks, campsites, urban commons, zoos, fenced off pylons.
cy-gb	•  gerddi, cyrsiau golff, parciau hamdden, meysydd gwersylla, tiroedd comin trefol, swˆ au, peilonau wedi'u ffensio.

en-gb	How we propose the operating model will work
cy-gb	Sut yr ydym yn cynnig bod y model gweithredu yn gweithio

en-gb	Our proposal is to deliver the Scheme using the Rural Payments Wales (RPW) operating model, building on the success of the RPWonline, Single Application Form (SAF) and management of the rural investment schemes.
cy-gb	Ein cynnig yw cynnal y Cynllun gan ddefnyddio model gweithredu Taliadau Gwledig Cymru (RPW), gan adeiladu ar lwyddiant RPW ar-lein, y SAF a'r cynlluniau buddsoddi gwledig .

en-gb	Whilst the Scheme is a multi-annual commitment, we are proposing to use an annual declaration approach for the Universal Layer, following the SAF model.
cy-gb	Er bod y Cynllun yn ymrwymiad aml-fynyddol, rydym yn cynnig defnyddio datganiadau blynyddol ar gyfer yr Haen Gyffredinol, gan ddilyn model y SAF.

en-gb	To apply for the Universal Baseline Payment, you will have to complete the SAF on an annual basis.
cy-gb	I wneud cais am y Taliad Sylfaenol Cyffredinol, bydd yn rhaid i chi lenwi'r SAF bob blwyddyn.

en-gb	This provides fexibility to accommodate changes in tenure or land and other matters on an annual basis during the programme period.
cy-gb	Mae hyn yn rhoi hyblygrwydd i allu delio â newidiadau i'ch deiliadaeth neu'ch tir a materion eraill bob blwyddyn yn ystod cyfnod y rhaglen.

en-gb	The proposed application window for the Scheme will open in March and close on 15 May, in line with the current SAF application period.
cy-gb	Rydym yn cynnig agor cyfnod ymgeisio'r Cynllun ym mis Mawrth a'i gau ar 15 Mai, yn unol â chyfnod ymgeisio'r SAF.

en-gb	This is established in our agricultural calendar and appropriate for the SFS design.
cy-gb	Mae hyn wedi hen ennill ei le yn ein calendr amaethyddol ac mae'n addas ar gyfer trefniadau'r SFS.

en-gb	You may be required to update your customer records during the year to confrm the completion of Actions which do not need to be completed when you submit your SAF.
cy-gb	Efallai y bydd gofyn i chi ddiweddaru'ch cofnod cwsmer ystod y fwyddyn i gadarnhau eich bod wedi cynnal y gweithredoedd hynny na fydd angen i chi fod wedi'u cwblhau pan fyddwch yn cyfwyno'ch SAF.

en-gb	The SAF will be supplemented by separate agreements, where appropriate, which may operate over longer time frames to deliver Optional or Collaborative Actions.
cy-gb	I ategu'r SAF, bydd yna o bosib gytundebau ar wahân, lle bo hynny'n briodol, all ganiatáu mwy o amser i gynnal Gweithredoedd Opsiynol neu Gydweithredol.

en-gb	Registration
cy-gb	Cofrestru

en-gb	If you wish to join the Scheme you will need to register your business through RPWonline and provide details of your land.
cy-gb	Os ydych am ymuno â'r Cynllun, bydd angen i chi gofrestru'ch busnes ar RPW Ar-lein a rhoi manylion eich tir.

en-gb	Businesses already registered on RPWonline and have a Customer Reference Number (CRN) will not have to register again but may need to update their details once the fnal Scheme is confrmed.
cy-gb	Ni fydd gofyn i fusnesau sydd eisoes wedi cofrestru ar RPW Ar-lein ac sydd wedi cael Cyfeirnod Cwsmer (CRN) gofrestru eto, ond efallai y bydd angen iddynt ddiweddaru eu manylion ar ôl cadarnhau’r Cynllun terfynol.

en-gb	Farm businesses may also need to register to access information, help and guidance regarding the Scheme, which is expected to be consistent with the current Farming Connect approach.
cy-gb	Efallai y bydd angen i fusnesau fferm gofrestru hefyd i gael gwybodaeth, help ac arweiniad am y Cynllun. Ni ddisgwylir i'r drefn fod yn wahanol i drefn bresennol Cyswllt Ffermio.

en-gb	Habitat Baseline Review
cy-gb	Adolygiad Sylfaenol o Gynefnoedd

en-gb	A requirement for the Scheme will be for you to actively manage at least 10% of your land as habitat to beneft biodiversity and you will need to have or work towards 10% tree cover.
cy-gb	Un o ofynion y Cynllun fydd i chi reoli o leiaf 10% o'ch tir fel cynefn er budd bioamrywiaeth a bydd angen bod 10% o'ch tir o dan orchudd coed neu'ch bod yn gweithio at hynny.

en-gb	In order to be able to administer and calculate a farm’s eligibility against these requirements, it will be necessary to identify and capture  the features present on your farm on entry to the Scheme.
cy-gb	Er mwyn gallu gweinyddu a chyfrifo bod fferm yn bodloni'r gofynion hyn ac felly'n gymwys, bydd angen nodi a chofnodi'r nodweddion sy'n bresennol ar eich fferm pan fyddwch yn ymuno â'r Cynllun.

en-gb	To do this, we are proposing an environmental baseline assessment of the farm called The Level 1 Habitat Baseline Review (HBR1).
cy-gb	I wneud hyn, rydym yn cynnig cynnal asesiad sylfaenol o amgylchedd y fferm sef yr Adolygiad Sylfaenol Lefel 1 o Gynefnoedd (HBR1) fel yr ydym am ei alw.

en-gb	The HBR1 will identify the broad habitat types, trees and hedgerows present on your farm.
cy-gb	Bydd yr HBR1 yn nodi'r mathau bras o gynefnoedd, coed a pherthi/gwrychoedd sy'n bresennol ar eich fferm.

en-gb	The HBR1 will also identify other important features present on your farm such as historic features, designated sites, and their buffers.
cy-gb	Bydd y HBR1 yn nodi hefyd nodweddion pwysig eraill ar eich fferm fel nodweddion hanesyddol, safeoedd dynodedig a'u clustogfeydd.

en-gb	There will be a clear HBR1 review process which will involve you being able to check and update the information we hold.
cy-gb	Bydd proses glir ar gyfer adolygu'r HBR1 er mwyn i chi allu cadarnhau a diweddaru'r wybodaeth sydd gennym.

en-gb	This is important as it will be used to support the calculation of payments and direct you to the requirements you will need to meet.
cy-gb	Mae hyn yn bwysig gan y bydd yn cael ei ddefnyddio i'n helpu i gyfrif eich taliadau a dangos y gofynion y bydd angen i chi eu bodloni.

en-gb	In addition, we are also proposing a more in-depth Level 2 Habitat Baseline Review (HBR2) process which will support the Optional Layer of the Scheme and additional planting of trees on sensitive areas.
cy-gb	Yn ogystal, rydym yn cynnig proses Adolygu Sylfaenol fanylach Lefel 2 o Gynefnoedd (HBR2) i gefnogi Haen Opsiynol y Cynllun a phlannu coed ar dir sensitif.

en-gb	The HBR2 process will include technical support and is expected to provide an opportunity to sign-post or refer you to other information, schemes, or support services.
cy-gb	Bydd proses HBR2 yn cynnwys cymorth technegol, a disgwylir iddi roi cyfe i dynnu'ch sylw at wybodaeth, cynlluniau neu wasanaethau cymorth eraill.

en-gb	Data Confrmation
cy-gb	Cadarnhau Data

en-gb	RPW propose to run a Data Confrmation exercise in 2024, to collect and verify as much information as possible in advance of the start of the Scheme.
cy-gb	Mae RPW yn cynnig cynnal ymarfer Cadarnhau Data yn 2024, i gasglu a dilysu cymaint o wybodaeth â phosibl cyn dechrau'r Cynllun.

en-gb	The intention is to provide and agree with you a digital map and associated information compiled to show the habitat, hedgerows and trees present on your farm as held in the RPW mapping system.
cy-gb	Y bwriad yw rhoi map digidol i chi gyda gwybodaeth gysylltiedig, sy'n dangos y cynefnoedd, y perthi/gwrychoedd a'r coed sy'n bresennol ar eich fferm fel sydd ar hyn o bryd ar system mapio RPW, ac i chi gadarnhau'r map hwnnw.

en-gb	This will inform the HBR1.
cy-gb	Bydd hyn yn bwydo'r HBR1.

en-gb	59
cy-gb	60

en-gb	Carbon Calculator
cy-gb	Cyfrifannell Carbon

en-gb	It is essential that all farmers understand the carbon impact of their business and the opportunities which come from this.
cy-gb	Mae'n hanfodol bod pob ffermwr yn deall effaith ei fusnes o ran carbon a'r cyfeoedd sy'n deillio o hyn.

en-gb	We will require you to complete a carbon assessment within the frst year of joining the Scheme.
cy-gb	Byddwn yn gofyn i chi gwblhau asesiad carbon yn y fwyddyn gyntaf ar ôl ymuno â'r Cynllun.

en-gb	We expect the carbon assessment to take the form of a carbon calculator.
cy-gb	Rydym yn disgwyl i'r asesiad carbon fod ar ffurf cyfrifannell carbon.

en-gb	This will give you a starting point from which to understand your current carbon impact.
cy-gb	Bydd yn fan cychwyn i chi ddeall eich effaith carbon.

en-gb	You will need to repeat the assessment as part of the 2029 Scheme, but we would prefer you to complete it annually.
cy-gb	Bydd angen i chi ailadrodd yr asesiad fel rhan o Gynllun 2029, ond byddai'n well gennym eich bod yn ei wneud bob blwyddyn.

en-gb	By undertaking a carbon assessment, you can identify opportunities and effciencies to not only reduce emissions but reduce your costs, such as through a more targeted use of inputs.
cy-gb	Trwy gynnal asesiad carbon, gallwch nodi cyfeoedd ac arbedion, nid yn unig o ran lleihau allyriadau ond hefyd o ran lleihau costau, megis trwy dargedu gwrteithiau ac ati yn well.

en-gb	Scheme rules
cy-gb	Rheolau’r Cynllun

en-gb	Detailed scheme guidance and a set of verifable standards setting out scheme rules, actions and evidence required to meet the conditions of the Scheme will be produced following this consultation and in advance of the Scheme opening.
cy-gb	Ar ôl yr ymgynghoriad hwn a chyn agor y Cynllun, byddwn yn cyhoeddi canllawiau manwl ar y cynllun a chyfres o safonau dilysadwy fydd yn nodi rheolau, gweithredoedd a'r dystiolaeth angenrheidiol i fodloni amodau'r Cynllun.

en-gb	All or part of your payment may be affected if you do not meet these rules.
cy-gb	Efallai y bydd peidio â bodloni'r rheolau hyn yn effeithio ar eich taliad, neu ran ohono.

en-gb	A number of these rules will be consistent with previous support schemes and Cross Compliance requirements which you should be familiar with, but some of the more important rules to be aware of include:
cy-gb	Bydd nifer o’r rheolau hyn yn debyg i rai cynlluniau cymorth blaenorol a’r safonau Trawsgydymffurfo y dylech fod yn gyfarwydd â nhw, ond dyma rai o'r rheolau pwysicaf y dylech wybod amdanyn nhw:

en-gb	•  The Scheme will operate on a calendar year and run from 1 January to 31 December.
cy-gb	•  Bydd y Cynllun yn dilyn y fwyddyn galendr, 1 Ionawr i 31 Rhagfyr.

en-gb	•  Scheme participation will be at a farm business level including all land registered under your Customer Reference Number (CRN).
cy-gb	•  Cymerir rhan yn y cynllun ar lefel busnes y fferm a chynhwysir yr holl dir sydd wedi'i gofrestru o dan eich Cyfeirnod Cwsmer (CRN).

en-gb	•  You will declare annually all the land at your disposal / within your management control (owned and / or rented).
cy-gb	•  Byddwch yn datgan yn fynyddol yr holl dir sydd ar gael i chi / o dan eich rheolaeth (sy'n eiddo i chi a/neu ar rent i chi).

en-gb	The deadline for this is expected to be 15 May.
cy-gb	Y dyddiad cau ar gyfer datgan fydd 15 Mai.

en-gb	•  You will need to ensure you can meet the conditions of the Universal Actions applicable to your farm,
cy-gb	•  Bydd angen i chi sicrhau eich bod yn gallu bodloni amodau'r Gweithredoedd Cyffredinol sy'n berthnasol i'ch fferm,

en-gb	•  Each farm will have a minimum of 10% tree cover to be in place by the end of 2029.
cy-gb	•  Bydd o leiaf 10% o bob fferm o dan orchudd o goed erbyn diwedd 2029.

en-gb	•  A minimum of 10% of each farm will be managed as habitat for the beneft of biodiversity alongside food production.
cy-gb	•  Bydd o leiaf 10% o bob fferm yn cael ei rheoli fel cynefn er budd bioamrywiaeth ochr yn ochr â chynhyrchu bwyd.

en-gb	•  You will adhere to the Universal Code for Habitats to prevent further loss or damage to semi-natural habitats.
cy-gb	•  Byddwch yn cadw at y Cod i Bawb ar gyfer Cynefnoedd fydd yn rhwystro unrhyw golled neu ddifrod pellach i gynefnoedd lled-naturiol.

en-gb	At national level, the anonymised, aggregated results of these assessments will contribute to an understanding of the sector’s overall impact, both in terms of emissions and the opportunities for sequestration.
cy-gb	Ar lefel genedlaethol, bydd canlyniadau'r asesiadau hyn, ar ôl tynnu'ch enw a'u cyfuno, yn ein helpu i ddeall effaith gyffredinol y sector, o ran allyriadau a'r cyfeoedd i ddal carbon.

en-gb	We will use this information to identify and develop Optional and Collaborative Actions to help you reduce your carbon footprint, increase opportunities for sequestration, and beneft the farm business.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r wybodaeth i nodi a datblygu Gweithredoedd Opsiynol a Chydweithredol i'ch helpu i leihau'ch ôl troed carbon, cynyddu cyfeoedd ar gyfer dal carbon, ac i wella busnes y fferm.

en-gb	We welcome views on how best to achieve this requirement in a way that provides benefts to you as well as the wider objectives.
cy-gb	Rydym am glywed eich barn ynghylch y ffordd orau o ateb y gofyniad hwn mewn ffordd sy'n sicrhau manteision i chi yn ogystal â gwireddu amcanion ehangach.

en-gb	There are many existing carbon calculators available to help farm businesses understand their carbon impact.
cy-gb	Mae llawer o gyfrifanellau carbon ar gael i helpu busnesau fferm i ddeall eu heffaith carbon.

en-gb	Some are aligned to particular agricultural sectors and results can often differ between calculators due to the underlying methodology used.
cy-gb	Mae rhai wedi'u creu ar gyfer sectorau amaethyddol penodol a gall canlyniadau yn aml fod yn wahanol rhwng cyfrifanellau oherwydd y fethodoleg sylfaenol a ddefnyddir.

en-gb	We are keen to avoid duplication of effort and to make use of existing information where possible.
cy-gb	Rydym yn awyddus i osgoi dyblygu ymdrech ac i ddefnyddio gwybodaeth sy'n bod eisoes lle medrwn.

en-gb	It is important however that the information collected is comparable, and capable of aggregation to provide a national picture on a consistent basis.
cy-gb	Ond mae'n bwysig gallu cymharu'r wybodaeth a gesglir, a chasglu'r wybodaeth yn rheolaidd i greu darlun cenedlaethol.

en-gb	As a result, we expect to specify that you will need to complete a particular carbon calculator, rather than, for example offering a choice of calculators.
cy-gb	O ganlyniad, rydym yn disgwyl nodi'r cyfrifannell carbon benodol y bydd gofyn i chi ei defnyddio, yn hytrach nag, er enghraifft cynnig dewis o gyfrifanellau i chi.

en-gb	2023 60 The Sustainable Farming Scheme Process
cy-gb	2023 61 Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY

en-gb	We are also considering the introduction of additional regulations into scheme rules.
cy-gb	Rydym hefyd yn ystyried cyfwyno rheoliadau ychwanegol at reolau'r cynllun.

en-gb	Examples of these are shown below.
cy-gb	Dyma enghreifftiau ohonyn nhw isod.

en-gb	•  Meet your legal responsibilities to ensure the Public Rights of Way (PRoW) network on your land is open, accessible, and safe for public use.
cy-gb	•  Ysgwyddo'ch cyfrifoldebau cyfreithiol i sicrhau bod y rhwydwaith Hawliau Tramwy Cyhoeddus (PRoW) ar eich tir yn agored, yn hygyrch ac yn ddiogel i'r cyhoedd.

en-gb	You must also manage Open Access land appropriately as set out in the Countryside Rights of Way Act, 2000.
cy-gb	Rhaid i chi hefyd reoli tir Mynediad Agored yn briodol yn unol â Deddf Hawliau Tramwy Cefn Gwlad, 2000.

en-gb	•  Complying with the new Workplace Recycling Regulations, which means the separation and recycling of ‘household-waste like wastes’ produced on farms – for example cardboard and plastic containers, and the ban on sending separated recyclables to incineration or landfll.
cy-gb	•  Cydymffurfo â'r Rheoliadau Ailgylchu yn y Gweithle newydd, sy'n golygu gwahanu ac ailgylchu 'gwastraff tebyg i wastraff domestig' a gynhyrchir ar ffermydd – er enghraifft cynwysyddion cardbord a phlastig, a'r gwaharddiad ar anfon deunydd y gellir ei ailgylchu i'w losgi neu i safeoedd tirlenwi.

en-gb	•  Meet your legal responsibilities in the Wildlife and Countryside Act 1981 and Invasive Alien Species (Enforcement and Permitting Order) 2019 not to plant, or otherwise cause to grow, listed invasive non-native species.
cy-gb	•  Ysgwyddo'ch cyfrifoldebau cyfreithiol o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 a Gorchymyn Rhywogaethau Goresgynnol Estron (Gorfodi a Chaniatáu) 2019 i beidio â phlannu rhywogaethau goresgynnol estron rhestredig na'u peri i dyfu.

en-gb	Administrative Validation Process
cy-gb	Y Broses Ddilysu Weinyddol

en-gb	All land tenure, parcels and cover will be cross checked against RPW’s Land Parcel Identifcation System (LPIS).
cy-gb	Bydd deiliadaeth pob tir, parsel a gorchudd tir yn cael ei chadarnhau ar System Adnabod Parseli Tir (LPIS) RPW.

en-gb	Cross checks will be undertaken to ensure payments are made on the correct land area, there is no double funding and the land use classifcations do not contradict the land use required as part of scheme rules.
cy-gb	Gwneir hyn i sicrhau bod y taliadau’n cael eu gwneud ar y darnau tir cywir, na chaiff ffermwr ei dalu ddwywaith am yr un peth ac nad yw’r categori defnyddio tir yn groes i’r defnydd tir y mae rheolau'r cynllun yn gofyn amdano.

en-gb	Checks will also be undertaken on the SAF declarations relating to the completion or progress of the Universal Actions.
cy-gb	Bydd archwiliadau'n cael eu cynnal hefyd o'r datganiadau SAF o ran cwblhau neu gynnydd y Gweithredoedd Cyffredinol.

en-gb	We will recognise and correct errors that are straightforward to identify at a clerical check of the information given on the SAF, supporting documentation or any other application and claim.
cy-gb	Byddwn yn cydnabod ac yn cywiro gwallau sy'n trial eu darganfod mewn archwiliad gweinyddol o'r wybodaeth a roddir ar y SAF, dogfennau ategol neu unrhyw gais a hawliad arall.

en-gb	Where you are prevented from fulflling certain obligations or completing Actions due to events outside your control, we will consider these under the Exceptional Circumstances provision.
cy-gb	Os cewch eich rhwystro rhag cyfawni rhwymedigaeth neu gwblhau Gweithred oherwydd digwyddiad y tu hwnt i'ch rheolaeth, byddwn yn ei ystyried o dan y ddarpariaeth Amgylchiadau Eithriadol.

en-gb	On-the-spot-checks
cy-gb	Archwiliadau ar y safe

en-gb	The on-the-spot-checks will be conducted using a combination of physical inspection and earth observation (e.g. remote sensing and aerial photography) where applicable.
cy-gb	Bydd archwiliadau ar y safe'n cael eu cynnal fydd yn gyfuniad o archwiliadau ffsegol a lluniau o'r ddaear (e.e. synhwyro o bell a ffotograffau o'r awyr) lle bo hynny'n berthnasol.

en-gb	RPW will select and inspect a percentage of scheme applications each year to confrm the scheme rules, including the regulatory baseline requirements, are being met.
cy-gb	Bydd RPW yn dewis ac yn arolygu canran o geisiadau'r cynllun bob blwyddyn i gadarnhau bod rheolau'r cynllun, gan gynnwys y gofynion rheoleiddio sylfaenol, yn cael eu bodloni.

en-gb	The Rural Inspectorate for Wales (RIW) and other Competent Control Authorities (CCA) will conduct these inspections.
cy-gb	Arolygiaeth Wledig Cymru (RIW) ac Awdurdodau Rheoli Cymwys eraill (CCA) fydd yn cynnal yr archwiliadau hyn.

en-gb	The inspection rate will increase where signifcant irregularities are identifed to ensure the appropriate allocation of public funds.
cy-gb	Bydd nifer yr archwiliadau'n cynyddu lle gwelir afreoleidd-dra arwyddocaol i sicrhau bod arian cyhoeddus yn cael ei ddyrannu'n briodol.

en-gb	Payments
cy-gb	Taliadau

en-gb	We will use the declared and validated farm details from the SAF to calculate the Universal Baseline Payment based on the methodology which is set out in more detail in Chapter 4.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio manylion eich fferm sydd wedi'u datgan a'u dilysu ar y SAF i gyfrif y Taliad Sylfaenol Cyffredinol yn unol â'r fethodoleg a ddisgrifr yn fanylach ym Mhennod 4.

en-gb	The eligible hectares determined for each payment category will be multiplied by the corresponding rate per hectare and added together to establish the Universal Baseline Payment each year.
cy-gb	Bydd yr hectarau cymwys ym mhob categori talu yn cael eu lluosi gan y gyfradd gyfatebol a delir fesul hectar a'u hadio at ei gilydd i roi'r Taliad Sylfaenol Cyffredinol bob blwyddyn.

en-gb	Any Stability Payment for the Transition Period will be additional to the Universal Baseline Payment.
cy-gb	Bydd unrhyw Daliad Sefydlogrwydd ar gyfer y Cyfnod Pontio yn ychwanegol at y Taliad Sylfaenol Cyffredinol.

en-gb	Scheme payment categories or the total value of the Universal Baseline Payment may be subject to fnancial controls such as capping.
cy-gb	Daw categorïau talu'r cynllun neu gyfanswm gwerth y Taliad Sylfaenol Cyffredinol o dan fesurau rheoli ariannol fel capio.

en-gb	We propose to make an advanced payment from October followed by a balance payment once all validation and checks have been completed from December onwards.
cy-gb	Rydym yn cynnig talu rhag-daliad o fs Hydref ac yna talu'r balans unwaith y bydd yr holl waith dilysu a chadarnhau wedi'i wneud o fs Rhagfyr ymlaen.

en-gb	Warnings & Penalties
cy-gb	Rhybuddion a chosbau

en-gb	Maintaining compliance with the scheme eligibility criteria, scheme rules, regulatory baseline, and all applicable Scheme Actions are a condition of payment.
cy-gb	Mae cydymffurfo â meini prawf cymhwysedd y cynllun, rheolau'r cynllun, y llinell sylfaen reoleiddio a holl Weithredoedd y Cynllun i gyd yn amod o'r taliad.

en-gb	Failure to accurately declare information such as eligible areas and features may result in an under or over declaration of eligible areas, which may lead to reductions and penalties.
cy-gb	Gallai peidio â datgan gwybodaeth yn gywir fel tir a nodweddion cymwys arwain at orddatgan neu danddatgan yr arwynebedd cymwys a gallai hynny arwain at ostwng eich taliad a'ch cosbi.

en-gb	It may include circumstances created to gain advantage from any of the rules relating to the Scheme.
cy-gb	Gall gynnwys amgylchiadau a grëwyd i gael mantais o unrhyw un o'r rheolau sy'n ymwneud â'r Cynllun.

en-gb	61
cy-gb	62

en-gb	In circumstances where there is a level of non-compliance, and it is felt that fnancial penalties are required, there will be a set of variable standards and a sanctions matrix clearly setting out consequences.
cy-gb	Pan welir lefel o ddiffyg cydymffurfo, ac y teimlir bod angen cosbau ariannol, bydd set o safonau dilysadwy a matrics sancsiynau yn nodi'r canlyniadau'n glir.

en-gb	Guidance will be available to help you correct minor problems, allowing you time to put right any issues where possible.
cy-gb	Bydd canllawiau pellach yn cael eu paratoi i’ch helpu i gywiro mân broblemau, gan roi amser i chi unioni unrhyw faterion lle bo hynny'n bosibl.

en-gb	Appeals process
cy-gb	Y broses apelio

en-gb	The Welsh Government grants appeal process differs from the appeals process currently managed by RPW which includes an assessment by an independent panel and the fnal decision is made by Welsh Ministers.
cy-gb	Mae proses apelio grantiau Llywodraeth Cymru yn wahanol i'r broses apelio a reolir ar hyn o bryd gan RPW sy'n cynnwys asesiad gan banel annibynnol a lle gwneir y penderfyniad terfynol gan Weinidogion Cymru.

en-gb	The current process is both costly and time consuming with little beneft, when compared to the proposed administrative process below, especially in light of our intended proportionate approach to non-compliance.
cy-gb	Mae'r broses bresennol yn gostus ac yn cymryd llawer o amser heb fawr o fantais o’i chymharu â'r broses weinyddol a gynigir isod, yn enwedig yng ngoleuni'r ymagwedd gymesur sydd gennym ar y gweill at ddiffyg cydymffurfio.

en-gb	Optional & Collaborative application process
cy-gb	Proses ymgeisio'r haenau Opsiynol a Chydweithredol

en-gb	We will use existing scheme processes where possible, which may be scored and selected in line with SLM objectives where the budget restricts take up.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio prosesau'r cynllun lle medrir, i sgorio a dewis yn unol ag amcanion SLM os bydd y gyllideb yn cyfyngu ar faint fydd yn cael cymryd rhan.

en-gb	This could involve a simple application process similar to the Small Grants application process, or an appraisal process may be needed for larger applications.
cy-gb	Gallai hynny olygu proses ymgeisio syml tebyg i'r broses ymgeisio am Grantiau Bach, neu efallai y bydd angen proses arfarnu ar gyfer ceisiadau mwy.

en-gb	Any Actions will need to be carried out within a predetermined time frame.
cy-gb	Bydd angen cynnal y Gweithredoedd o fewn yr amserlen a fydd wedi'i phennu ymlaen llaw.

en-gb	All Collaborative Groups will need to register with RPW and obtain a CRN for the group prior to applications.
cy-gb	Bydd angen i bob Gr wˆ p Cydweithredol gofrestru gyda RPW a chael CRN ar gyfer y gr wˆ p cyn ymgeisio.

en-gb	Payments will be made to the Collaborative Group and not individual members of the group.
cy-gb	Bydd taliadau'n cael eu gwneud i'r Gr wˆ p Cydweithredol ac nid i aelodau unigol y gr wˆ p.

en-gb	Q6.
cy-gb	C6.

en-gb	We have proposed that applicants should have sole management responsibility for the land for 10 months and ensure completion of the Universal Actions for the full scheme year (12 months).
cy-gb	Rydym wedi cynnig y dylai fod gan ymgeiswyr reolaeth lwyr ar eu tir am 10 mis a'u bod yn cynnal y Gweithredoedd Cyffredinol am fwyddyn lawn y cynllun (12 mis).

en-gb	In your view, is the 10-month period suffcient?
cy-gb	Yn eich barn chi, a yw'r cyfnod o 10 mis yn ddigon?

en-gb	Q7.
cy-gb	C7.

en-gb	We are proposing the use of a single carbon calculator for everyone in the Scheme.
cy-gb	Rydym yn cynnig bod pawb yn y Cynllun yn defnyddio'r un gyfrifannell carbon.

en-gb	Do you agree and how might we best support you to complete this?
cy-gb	A ydych yn cytuno a sut y gallwn eich cefnogi i wneud hyn?

en-gb	Q8.
cy-gb	C8.

en-gb	To ensure continued high standards on our farms, we have outlined a proportionate approach to controls and sanctions, including compliance with additional legislation as a condition of Scheme payment.
cy-gb	Er mwyn cael parhau i gynnal y safonau uchel ar ein ffermydd, rydym yn cynnig ffordd gymesur o ymdrin â mesurau rheoli a sancsiynau, gan gynnwys cydymffurfo â deddfwriaeth ychwanegol fel amod o gael taliad y Cynllun.

en-gb	Do you have any views on this approach?
cy-gb	Beth yw'ch barn am hyn?

en-gb	Q9.
cy-gb	C9.

en-gb	Adopting the Welsh Government appeals process will provide an effective and effcient mechanism.
cy-gb	Bydd proses apelio Llywodraeth Cymru yn cynnig trefn effeithiol ac effeithlon i ni.

en-gb	Is there any reason we should deviate from this?
cy-gb	A oes unrhyw reswm pam y dylem beidio â'i dilyn?

en-gb	Appeals are intended to be a two-stage review process, involving different offcials to those who made the original decisions.
cy-gb	Bwriedir i apeliadau fod yn broses adolygu dau gam, gyda swyddogion gwahanol i'r rhai a wnaeth y penderfyniadau gwreiddiol yn cymryd rhan.

en-gb	Appeals would be fully considered, and the outcome of the appeal clearly set out in our reply.
cy-gb	Byddai apeliadau yn cael eu hystyried yn llawn, a bydd canlyniad yr apêl yn cael ei nodi'n glir yn ein hymateb.

en-gb	Advice and Support
cy-gb	Cyngor a chymorth

en-gb	You may be familiar with the subsidised advice, learning and development currently on offer through Farming Connect.
cy-gb	Efallai'ch bod yn gyfarwydd â'r cyngor, y dysgu a'r datblygiad y mae Cyswllt Ffermio yn ei gynnig ar hyn o bryd, y cyfan gyda chymhorthdal.

en-gb	You may have attended a training course, completed soil testing, or received advice or guidance on the actions you can take to improve your business resilience, or on the things you can do on your farm to help address the climate and nature emergency.
cy-gb	Efallai'ch bod wedi bod ar gwrs hyfforddi, wedi cynnal profon pridd, neu wedi cael cyngor neu arweiniad ar yr hyn y gallwch ei wneud i wneud eich busnes yn fwy cydnerth, neu'r pethau y gallwch eu gwneud ar eich fferm i fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd a natur.

en-gb	We want to continue to support you through your learning and development journey following introduction of the Scheme.
cy-gb	Rydym am barhau i'ch helpu ar eich taith dysgu a datblygu ar ôl cyfwyno'r Cynllun.

en-gb	We will provide advice to support your completion of the SAF, HBR1 and 2 and on the delivery of Scheme Actions.
cy-gb	Byddwn yn rhoi cyngor i chi ar sut i lenwi'r SAF, cynnal HBR1 a 2 a chynnal Gweithredoedd y Cynllun.

en-gb	We want you to be able to make the most of the Scheme once you have joined, so we will also support you to gain and maintain the knowledge and skills you need to help deliver Optional and Collaborative Actions.
cy-gb	Rydym am i chi gael y gorau o'r Cynllun unwaith y byddwch wedi ymuno, felly byddwn yn eich cefnogi hefyd i ennill a meithrin yr wybodaeth a'r sgiliau sydd eu hangen arnoch i gynnal y Gweithredoedd Opsiynol a Chydweitrhedol.

en-gb	We know you value the current mix of training, advice, and technical expertise on offer, and that you particularly welcome the face-to-face opportunities to learn and share experience on farm or from your colleagues directly.
cy-gb	Rydym yn gwybod eich bod yn gwerthfawrogi'r gymysgedd presennol o hyfforddiant, cyngor ac arbenigedd technegol sydd ar gael, a'ch bod yn croesawu'n arbennig y cyfeoedd i ddysgu a rhannu profad wyneb yn wyneb ar y fferm neu gyda'ch cydweithwyr.

en-gb	We propose to continue to offer this range of advice, guidance and learning in the years to come.
cy-gb	Rydym yn cynnig parhau i gynnig y cyngor, yr arweiniad a'r dysgu hwn am fynyddoedd i ddod.

en-gb	2023 62
cy-gb	2023 63

en-gb	2023 63
cy-gb	2023 64

en-gb	Payments methodology
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Dull talu

en-gb	Payment methodology
cy-gb	Dull 4talu

en-gb	CHAPTER 4
cy-gb	PENNOD

en-gb	Until the UK left the European Union in 2019, Wales beneftted from long-term funding certainty through the Common Agricultural Policy.
cy-gb	Cyn i'r DU adael yr Undeb Ewropeaidd yn 2019, roedd Cymru yn manteisio ar sicrwydd cyllid hirdymor drwy'r Polisi Amaethyddol Cyffredin.

en-gb	Our exit means that we no longer have this certainty or the ability to routinely move funding between years.
cy-gb	Mae'r ffaith ein bod wedi gadael yr UE yn golygu nad oes gennym bellach y sicrwydd hyn na'r gallu i symud cyllid rhwng blynyddoedd fel mater  o drefn.

en-gb	The Universal Baseline Payment will be based on the area of your farm.
cy-gb	Bydd y Taliad Sylfaenol Cyffredinol yn seiliedig ar arwynebedd eich fferm.

en-gb	The total value of this payment will be made up from (i.e. calculated as the sum of) four separate payment values, representing different payment categories:
cy-gb	Bydd cyfanswm gwerth y taliad hwn (wedi'i gyfrifo fel cyfanswm) yn cynnwys pedwar taliad ar wahân, a fydd yn cynrychioli gwahanol gategorïau talu:

en-gb	Universal Baseline Payment Categories
cy-gb	Categorïau'r Taliad Sylfaenol Cyffredinol

en-gb	•  Universal – Maintenance of existing woodland
cy-gb	•  Cyffredinol – Cynnal a chadw’r coetir presennol

en-gb	Payment value for each hectare of existing woodland that is managed;
cy-gb	Gwerth y taliad ar gyfer pob hectar o goetir presennol a reolir;

en-gb	•  Universal - Woodland creation1 Payment value for each additional hectare of newly created woodland, once created;
cy-gb	•  Cyffredinol – Creu coetir1 Taliad ar gyfer pob hectar ychwanegol o goetir newydd sy'n cael ei greu, unwaith mae wedi'i greu;

en-gb	•  Universal - Habitat maintenance2 Payment value for each hectare of semi natural habitat managed, and/or each additional hectare of temporary habitat up to the required 10%, once created;
cy-gb	•  Cyffredinol – Cynnal a chadw2  cynefnoedd2 Taliad ar gyfer pob hectar o gynefn lled-naturiol a reolir a/neu bob hectar ychwanegol o gynefn dros dro hyd at y 10% gofynnol, unwaith mae wedi'i greu;

en-gb	•  Universal - Actions
cy-gb	•  Cyffredinol – Gweithredoedd

en-gb	Payment value per hectare covering all other Universal Actions on the total eligible area.
cy-gb	Taliad fesul hectar sy'n cwmpasu'r holl Weithredoedd Cyffredinol ar gyfanswm yr arwynebedd cymwys.

en-gb	We do not know how much funding will be available to the Welsh Government as a whole, or whether the next spending review will specifcally allocate funding to support you, agriculture and rural communities.
cy-gb	Nid ydym yn gwybod faint o gyllid fydd ar gael i Lywodraeth Cymru yn ei chyfanrwydd, nac a fydd yr adolygiad gwariant nesaf yn dyrannu cyllid yn benodol i amaethyddiaeth a chymunedau gwledig.

en-gb	This means it is diffcult to commit a specifc level of funding to the Sustainable Farming Scheme which starts in 2025.
cy-gb	Mae hyn yn golygu ei bod yn anodd ymrwymo i lefel benodol o gyllid ar gyfer y Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS) sy'n dechrau yn 2025.

en-gb	The Welsh Government will pursue, at least, the same total level of funding for farmers and land managers from the UK Government as we will receive in 2024/25.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn ceisio cael yr un cyfanswm o gyllid o leiaf gan Lywodraeth y DU ar gyfer ffermwyr a rheolwyr tir ag y byddwn yn ei dderbyn yn 2024/25.

en-gb	Recognising the infationary pressures which have impacted the farming industry, as it has impacted other sectors and everyone in Wales, we will expect the UK Government to provide an infationary uplift in funding.
cy-gb	Gan gydnabod y pwysau mae chwyddiant wedi'i roi ar y diwydiant ffermio, fel y mae wedi effeithio ar sectorau eraill a phawb yng Nghymru, byddwn yn disgwyl i Lywodraeth y DU godi'r cyllid yn unol â chwyddiant.

en-gb	We are proposing that you can claim BPS or SFS during the Transition Period, but not both.
cy-gb	Rydym yn cynnig eich bod yn cael hawlio'r BPS neu'r SFS yn ystod y Cyfnod Pontio, ond nid y ddau.

en-gb	The methodology of the SFS payments (Universal and Stability) are set out below, with BPS covered in Chapter 6.
cy-gb	Nodir methodoleg taliadau'r SFS (Cyffredinol a Sefydlogrwydd) isod, ac ymdrinnir â'r BPS ym Mhennod 6.

en-gb	Universal Baseline Payment
cy-gb	Y Taliad Sylfaenol Cyffredinol

en-gb	The proposal is for the Scheme to provide an annual Universal Baseline Payment to farmers for carrying out a set of Universal Actions, which can be delivered by farms across Wales and go above and beyond what is required by legislation.
cy-gb	Y cynnig yw i'r Cynllun roi Taliad Sylfaenol Cyffredinol i ffermwyr bob blwyddyn am gyfawni cyfres o Weithredoedd Cyffredinol y gellir eu cyfawni gan  ffermydd ledled Cymru ac sy'n mynd y tu hwnt i'r hyn sy'n ofynnol gan ddeddfwriaeth.

en-gb	Payments will support the actions you undertake to deliver against the SLM objectives set out in the Agriculture Act as part of sustainable food production.
cy-gb	Bydd taliadau'n cefnogi'r gweithredoedd rydych yn eu cynnal i  gyfawni yn erbyn yr amcanion ar gyfer rheoli tir yn  gynaliadwy a nodir yn y Ddeddf Amaethyddiaeth fel  rhan o gynhyrchu bwyd cynaliadwy.

en-gb	We propose a separate payment rate per hectare for each of four payment categories in recognition of the different costs incurred and income forgone from the completion of the associated Actions.
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig cyfradd dalu ar wahân fesul hectar ar gyfer pob un o'r pedwar categori talu, i gydnabod y gwahanol gostau a ysgwyddir a'r incwm a gollir   drwy gwblhau Gweithredoedd cysylltiedig.

en-gb	We are considering how payment rates can include factors beyond this, recognising the social value provided by the outcomes being delivered.
cy-gb	Rydyn ni'n ystyried sut y gall cyfraddau talu gynnwys ffactorau y tu hwnt i hyn, gan gydnabod y gwerth cymdeithasol a ddarperir gan y canlyniadau sy'n cael eu cyfawni.

en-gb	The evidence base relating to cost incurred and income foregone, and the social value provided by the outcomes, is summarised in Chapter 8.
cy-gb	Mae’r dystiolaeth ynghylch costau a ysgwyddir ac incwm a gollir, ynghyd â'r gwerth cymdeithasol a ddarperir gan y canlyniadau, yn cael eu crynhoi ym Mhennod 8.

en-gb	1 Existing Welsh Government woodland planting agreements will be paid at the rates already confrmed under those schemes and be excluded from the calculation, until the end of the agreement.
cy-gb	1 Bydd taliadau ar gyfer cytundebau plannu coetir presennol Llywodraeth Cymru yn cael eu gwneud ar y cyfraddau sydd eisoes wedi cael eu cadarnhau o dan y cynlluniau hynny, ac yn cael eu heithrio o'r cyfrifad, tan ddiwedd y cytundeb.

en-gb	2  This may include areas managed as habitat, such as areas of peatland restoration.
cy-gb	2  Caiff hyn gynnwys ardaloedd sy'n cael eu rheoli fel cynefn, er enghraifft, ardaloedd adfer mawndiroedd.

en-gb	2023 64
cy-gb	2023 65

en-gb	Annual payments
cy-gb	Taliadau blynyddol

en-gb	What the annual payment covers
cy-gb	Beth mae'r taliad blynyddol yn ei gynnwys

en-gb	Area of farm land the annual payment applies to
cy-gb	Y rhan o'r tir fferm y mae'r taliad blynyddol yn berthnasol iddi

en-gb	Universal – Maintenance of existing woodland
cy-gb	Cyffredinol – Cynnal a chadw’r coetir presennol

en-gb	Existing woodland area, excluding existing SSSI woodland.
cy-gb	Coetir presennol, ac eithrio coetir SoDdGA presennol.

en-gb	SSSI woodland counts towards the 10% woodland requirement, but we are unable to pay farmers to meet existing legal obligations regarding SSSI land.
cy-gb	Mae coetir SoDdGA yn cyfrif tuag at y gofyniad am 10% o goetir, ond ni allwn dalu ffermwyr i fodloni'r rhwymedigaethau cyfreithiol presennol ar gyfer tir SoDdGA.

en-gb	Payments to enhance SSSI condition will be included as part of the Optional Action.
cy-gb	Bydd taliadau i wella cyfwr SoDdGA yn cael eu cynnwys fel rhan o Weithredoedd Opsiynol yr SFS.

en-gb	Universal – Woodland creation
cy-gb	Cyffredinol – Creu coetir

en-gb	Costs of managing the area of newly established additional woodland.
cy-gb	Costau rheoli'r darn o goetir ychwanegol sydd newydd ei sefydlu.

en-gb	Income foregone with regard to the area of additional newly created woodland.
cy-gb	Yr incwm a gollir o ganlyniad i'r darn newydd o goetir sydd wedi cael ei greu.

en-gb	The area of new woodland created.
cy-gb	Yr darn o goetir newydd wedi'i greu.

en-gb	This payment may be payable for up to 12 years from planting, after which the payment will refect the rate for the management of existing woodland.
cy-gb	Gall y taliad hwn gael ei dalu am hyd at 12 mlynedd ar ôl y plannu, ac ar ôl hynny bydd y taliad yn adlewyrchu'r gyfradd ar gyfer rheoli coetir presennol.

en-gb	Universal – Habitat maintenance
cy-gb	Cyffredinol – Cynnal a chadw cynefnoedd

en-gb	Cost of managing existing semi-natural habitat.
cy-gb	Cost rheoli cynefnoedd lled-naturiol presennol.

en-gb	Cost (including income foregone) of creating and managing newly created temporary habitat.
cy-gb	Cost (gan gynnwys incwm a gollir) creu a rheoli cynefn dros dro newydd.

en-gb	SSSI habitat land still counts to the 10% habitat target but we are unable to pay farmers to meet existing legal obligations regarding SSSI land.
cy-gb	Mae tir cynefn SoDdGA yn cyfrif tuag at y gofyniad am 10% o gynefn, ond ni allwn dalu ffermwyr i fodloni'r rhwymedigaethau cyfreithiol presennol ar gyfer tir SoDdGA.

en-gb	Universal – Actions
cy-gb	Cyffredinol – Gweithredoedd

en-gb	See table below.
cy-gb	Gweler y tabl isod.

en-gb	All eligible area, including SSSIs.
cy-gb	Pob darn cymwys, gan gynnwys SoDdGAau.

en-gb	Semi-natural habitat area, excluding existing SSSI habitat land.
cy-gb	Darn o gynefn lled-naturiol, ac eithrio tir cynefn SoDdGA presennol.

en-gb	We are also considering the need for capping of the Universal Baseline Payment or payment categories, in a similar way to our approach to capping BPS payments, and for payments under the Habitat Wales Scheme.
cy-gb	Rydyn ni'n ystyried hefyd yr angen i gapio cyfanswm gwerth y Taliad Sylfaenol Cyffredinol neu'r categorïau o daliadau, mewn ffordd debyg i'n dull o gapio taliadau'r BPS, a thaliadau o dan Gynllun Cynefn Cymru.

en-gb	Any capping proposals would be consulted on through our stakeholder group in advance of introduction.
cy-gb	Bydden ni'n ymgynghori ynghylch unrhyw gynigion ar gyfer capio drwy ein gr wˆ p rhanddeiliaid cyn cyfwyno capiau o'r fath.

en-gb	The table below sets out the cost incurred, and income foregone activity being considered for the four Universal Baseline Payment categories listed above.
cy-gb	Mae'r tabl isod yn nodi'r gost a ysgwyddir a'r incwm a gollir o ganlyniad i Weithredoedd sy'n cael eu hystyried ar gyfer pedwar categori'r Taliad Sylfaenol Cyffredinol a restrir uchod.

en-gb	2023 65
cy-gb	2023 66

en-gb	When setting the payment rate for the Universal – Actions payment category, we will consider the costs incurred and income foregone of the actions outlined below:
cy-gb	Wrth bennu'r gyfradd dalu ar gyfer y categori talu am Weithredoedd Cyffredinol, byddwn yn ystyried y costau a ysgwyddir a'r incwm a gollir o ganlyniad i'r gweithredoedd a amlinellir isod:

en-gb	Universal - Actions
cy-gb	Gweithredoedd Cyffredinol

en-gb	Costs incurred and income foregone considered for the payment
cy-gb	Y costau a ysgwyddir a'r incwm a gollir a fydd yn cael eu hystyried ar gyfer y taliad

en-gb	Benchmarking •  Data gathering and reporting time for Key Performance Indicators
cy-gb	Meincnodi                                                 •  Casglu data ac amser adrodd ar gyfer Dangosyddion Perfformiad Allweddol

en-gb	•  Time cost to complete mandatory learning
cy-gb	•  Cost amser i gwblhau dysgu gorfodol

en-gb	Soil Health Planning •  Farmer time to undertake actions •  Sample kit/postage costs
cy-gb	Cynllunio iechyd pridd                           •  Amser ffermwr i gynnal gweithredoedd •  Costau pecynnau samplu/costau postio

en-gb	Multispecies Crop Cover
cy-gb	Gorchudd cnwd amrywogaeth

en-gb	•  Costs of establishing and managing an appropriate cover crop
cy-gb	•  Costau sefydlu a rheoli cnwd gorchudd priodol

en-gb	Integrated Pest Management •  Planning and reporting time
cy-gb	Rheoli Plâu Integredig •  Amser cynllunio ac adrodd

en-gb	Managing heavily modifed peat
cy-gb	Rheoli mawn sydd wedi'i newid yn fawr

en-gb	•  Costs of not exposing peat to additional degradation or erosion
cy-gb	•  Costau diogelu mawn rhag diraddio neu erydu ychwanegol

en-gb	Designated Site •  Farmer time for developing an appropriate management plan Management Plans
cy-gb	Cynlluniau Rheoli Safe •  Amser ffermwr ar gyfer datblygu cynllun rheoli priodol Dynodedig

en-gb	•  Ongoing costs of maintenance of scrapes and ponds •  Costs of scrape creation
cy-gb	•  Costau parhaus cynnal a chadw pyllau dwˆ r parhaol a thymhorol •  Costau creu pyllau dwˆ r tymhorol

en-gb	•  Costs of pond restoration
cy-gb	•  Costau adfer pyllau

en-gb	Hedgerow management •  Hedge management and small maintenance tasks e.g., gapping up
cy-gb	Rheoli gwrychoedd (perthi) •  Rheoli gwrychoedd a thasgau cynnal a chadw bach e.e. cau bylchau

en-gb	Historic environment – maintenance and enhancement
cy-gb	Yr amgylchedd hanesyddol – cynnal a chadw a gwella

en-gb	•  Routine maintenance and management costs
cy-gb	•  Costau cynnal a chadw a rheoli rheolaidd

en-gb	Animal Health •  Farmer time to meet with their vet Improvement Cycle •  Cost of vet visits
cy-gb	Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid •  Amser ffermwr i gwrdd â'i flfeddyg •  Cost ymweliadau milfeddygon

en-gb	•  Reporting time (e.g. antibiotic use)
cy-gb	•  Amser adrodd (e.e. defnyddio gwrthfotigau)

en-gb	Good Animal Welfare
cy-gb	Lles Anifeiliaid Da

en-gb	•  Farmer time to complete profciency training and complete mobility and lameness scoring
cy-gb	•  Amser ffermwr i gwblhau hyfforddiant hyfedredd a chwblhau sgorio symudedd a chloffni

en-gb	Good Farm Biosecurity •  Farmer time to meet with their vet •  Cost of vet visit
cy-gb	Bioddiogelwch Fferm Da •  Amser ffermwr i gwrdd â'i flfeddyg •  Cost ymweliad milfeddyg

en-gb	•  Adherence to biosecurity plan (e.g., cleansing and disinfection, monitoring) •  Farmer time to review and revise biosecurity plan
cy-gb	•  Dilyn cynllun bioddiogelwch (e.e. glanhau a diheintio, monitro) •  Amser ffermwr i adolygu a diwygio cynllun bioddiogelwch

en-gb	•  Farmer time to complete
cy-gb	•  Amser ffermwr i'w chwblhau

en-gb	2023 66
cy-gb	2023 67

en-gb	Payments methodology
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY

en-gb	The total value of the Universal Baseline Payment in any of the transition years is less than
cy-gb	Byddwch yn derbyn Taliad Sefydlogrwydd os bydd:

en-gb	•  Annual Universal Baseline Payment plus
cy-gb	•  Taliad Sylfaenol Cyffredinol blynyddol a'r

en-gb	•  Stability Payment (where applicable).
cy-gb	•  Taliad Sefydlogrwydd (pan fydd hynny'n berthnasol).

en-gb	The ‘notional’ BPS payment the farm business would have received.
cy-gb	Y taliad BPS 'tybiannol' y byddai'r busnes fferm wedi ei dderbyn.

en-gb	Q10.
cy-gb	C10.

en-gb	We would like to know your views on the proposed approach to:
cy-gb	Hoffem glywed eich barn am y cynigion ar gyfer:

en-gb	a) the SFS universal baseline payment b) the SFS stability payment
cy-gb	a) taliad sylfaenol cyffredinol SFS b) taliad sefydlogrwydd SFS

en-gb	Calculation of “notional” BPS value
cy-gb	Cyfrifo gwerth 'tybiannol' y BPS

en-gb	Payable area              The farm area determined3 for SFS in the current year.
cy-gb	Arwynebedd y Taliad             Arwynebedd y fferm wedi'i neilltuo3  ar gyfer yr SFS yn y fwyddyn bresennol.

en-gb	plus
cy-gb	ac

en-gb	The notional area of Common Land allocated3 (for stability purposes only)
cy-gb	Arwynebedd tybiannol Tir Comin wedi'i neilltuo3  (at dibenion sefydlogrwydd yn unig)

en-gb	We will review the costs incurred and income foregone following consultation, and routinely as part of the scheme development, to ensure that they remain comprehensive and up to date.
cy-gb	Byddwn yn adolygu'r costau a ysgwyddir a'r incwm a gollir yn dilyn ymgynghori, ac yn rheolaidd fel rhan o'r gwaith o ddatblygu'r cynllun, er mwyn sicrhau eu bod yn parhau i fod yn gynhwysfawr ac yn gyfredol.

en-gb	A summary of the evidence to support the development of payment rates for the Universal Layer of the Sustainable Farming Scheme is detailed in Chapter 8.
cy-gb	Mae crynodeb o’r dystiolaeth i gefnogi datblygu cyfraddau talu ar gyfer Haen Gyffredinol y Cynllun Ffermio Cynaliadwy yn cael ei amlinellu ym Mhennod 8.

en-gb	Stability Payment
cy-gb	Taliad Sefydlogrwydd

en-gb	During the Transition Period (2025-2029), we propose that if you join the Scheme, and received a BPS payment in 2024, you could also receive a Stability Payment, which is additional to the Universal Baseline Payment.
cy-gb	Yn ystod y Cyfnod Pontio (2025–2029), rydym yn cynnig, os ydych yn ymuno â'r Cynllun, ac wedi derbyn taliad y BPS yn 2024, y gallech hefyd dderbyn Taliad Sefydlogrwydd, sy'n ychwanegol at y Taliad Sylfaenol Cyffredinol.

en-gb	You will receive a Stability Payment if:
cy-gb	Byddwch yn derbyn Taliad Sefydlogrwydd os bydd:

en-gb	When calculating the Stability Payment, we will consider any changes in farm size between the current year and your previous BPS area.
cy-gb	Wrth gyfrifo'r Taliad Sefydlogrwydd, byddwn yn ystyried unrhyw newidiadau ym maint y fferm rhwng y fwyddyn bresennol a'ch arwynebedd BPS blaenorol.

en-gb	The ‘notional’ BPS value will therefore be calculated annually and will be based on the following methodology:
cy-gb	Felly, cyfrifr gwerth 'tybiannol' y BPS yn fynyddol a bydd yn seiliedig ar y fethodoleg ganlynol:

en-gb	No SFS Stability Payment will be payable if, in any year, the total value of the SFS Universal Baseline Payment is equal or greater than the ‘notional’ BPS value.
cy-gb	Ni fydd unrhyw Daliad Sefydlogrwydd yr SFS yn daladwy os bydd cyfanswm gwerth Taliad Sylfaenol Cyffredinol yr SFS yn cyfateb i werth tybiannol y BPS neu'n fwy nag ef mewn unrhyw un fwyddyn.

en-gb	The Stability Payment will help you to make the transition from one system of support to another and provide additional fnancial support in advance of the Optional and Collaborative Actions of the SFS becoming available.
cy-gb	Bydd y Taliad Sefydlogrwydd yn eich helpu i bontio o un system gymorth i'r llall, ac yn darparu cymorth ariannol ychwanegol cyn i Weithredoedd Opsiynol a Gweithredoedd Cydweithredol yr SFS ddod ar gael.

en-gb	For this reason, the payment is also expected to provide continuity for BPS applicants who previously claimed for common land, the inclusion of SSSI areas and organic status (which is being considered for possible introduction in 2024).
cy-gb	Am y rheswm hwn, disgwylir i'r taliad hefyd ddarparu parhad i ymgeiswyr y BPS a oedd yn arfer hawlio am dir comin, a chynnwys ardaloedd SoDdGA a statws organig (y mae'n bosibl y bydd yn cael ei gyfwyno yn 2024).

en-gb	Payment Value
cy-gb	Gwerth y Taliad

en-gb	During the Transition Period your total payment value will be a combination of:
cy-gb	Yn ystod y Cyfnod Pontio, bydd cyfanswm eich taliad yn gyfuniad o'r:

en-gb	The payment methodology described above provides fexibility to refect future changing budget scenarios and priorities.
cy-gb	Mae'r fethodoleg dalu a ddisgrifr uchod yn rhoi hyblygrwydd i adlewyrchu senarios a blaenoriaethau cyllideb sy'n newid yn y dyfodol.

en-gb	We will be able to confrm fnal payment rates in 2024 once the fnal scheme design has been agreed and the budget confrmed.
cy-gb	Byddwn yn gallu cadarnhau'r cyfraddau talu terfynol yn 2024 pan gytunir ar ddyluniad terfynol y cynllun a bod y gyllideb wedi'i chadarnhau.

en-gb	Multiplied by
cy-gb	Wedi’i luosi â'r

en-gb	Payment rate
cy-gb	Y Gyfradd Dalu

en-gb	The previous year’s rates including the effects of tapering for BPS Entitlement, Redistributive and Young Famer (where applicable)
cy-gb	Cyfraddau'r fwyddyn faenorol, gan gynnwys effeithiau tapro ar gyfer Hawl i'r BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc (lle bo hynny'n berthnasol)

en-gb	3  The payable area for the Stability Payment will be limited to the number of entitlements activated for BPS in the year before your frst SFS trial, additionally where applicable BPS capping rules may apply to the calculation of the notional BPS payment.
cy-gb	3  Cyfyngir ar yr arwynebedd y cewch Daliad Sefydlogrwydd yr SFS arno i nifer yr hawliau a gafodd eu defnyddio o dan y BPS yn y fwyddyn cyn eich hawliad cyntaf o dan yr SFS. Hefyd, pan fydd hynny'n berthnasol, efallai y bydd rheolau capio'r BPS yn berthnasol i gyfrifo taliad tybiannol y BPS.

en-gb	2023 67
cy-gb	2023 68

en-gb	2023 68
cy-gb	2023 69

en-gb	Transition period
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Y cyfnod pontio

en-gb	Transition Period
cy-gb	Y Cyfnod Pontio

en-gb	1In this chapter, we present our approach to  assist you before and after the introduction of the Universal Actions in 2025 and subsequent  Optional and Collaborative Actions.
cy-gb	Yn y bennod hon, rydyn ni'n cyfwyno ein dull ar gyfer eich cynorthwyo cyn ac ar ôl   cyfwyno'r Gweithredoedd Cyffredinol yn 2025 a'r Gweithredoedd Opsiynol a'r Gweithredoedd Cydweithredol dilynol.

en-gb	The proposed approach for the support of Collaborative Actions will vary, but is expected to include;
cy-gb	Bydd y dull arfaethedig o gefnogi Gweithredoedd Cydweithredol yn amrywio, ond disgwylir iddo gynnwys:

en-gb	•  Landscape scale action, for the delivery of nature-based solutions at landscape scale to ensure ecosystems are resilient, connected and in good condition.
cy-gb	•  Gweithredu ar lefel tirwedd, er mwyn cynnal atebion sy'n seiliedig ar natur ar lefel tirwedd i sicrhau bod ecosystemau yn gydnerth, yn gysylltiedig ac mewn cyfwr da.

en-gb	•  Innovation and knowledge transfer in agriculture, for the delivery of knowledge transfer and innovative activity for the development of new processes, techniques and technologies, and the development of solutions to solve sector challenges.
cy-gb	•  Rhannu arloesedd a gwybodaeth ym maes amaethyddiaeth, i sicrhau bod gwybodaeth a gweithgareddau arloesol yn cael eu rhannu er mwyn datblygu prosesau, technegau a thechnolegau newydd, a datblygu atebion i ddatrys heriau'r sector.

en-gb	•  Co-operative working, we want to enable farming businesses to engage in co-operative working, enabling the sharing of facilities and resources to increase the proftability and resilience of farm businesses.
cy-gb	•  Cydweithredu – rydyn ni am alluogi busnesau fferm i gydweithredu â'i gilydd, gan alluogi rhannu cyfeusterau ac adnoddau i gynyddu proffdioldeb a chydnerthedd busnesau fferm.

en-gb	•  Added value: for example, through actions to support increased resource effciency and new supply chain opportunities to support increased local high quality food supply.
cy-gb	•  Gwerth ychwanegol: er enghraifft drwy weithredoedd i gynyddu effeithlonrwydd o ran adnoddau a chyfeoedd newydd ar gyfer y gadwyn gyfenwi, i gefnogi cyfenwi rhagor y fwyd o ansawdd uchel o ffynonellau lleol.

en-gb	Optional and Collaborative Actions
cy-gb	Y Gweithredoedd Opsiynol a'r Gweithredoedd Cydweithredol

en-gb	Optional Actions - may be targeted to specifc land or landscape feature issues which you may choose to deliver.
cy-gb	Gweithredoedd Opsiynol - gellir defnyddio’r rhain i dargedu mater penodol sy’n ymwneud â thir neu nodwedd o’r dirwedd y gallech ddewis rhoi sylw iddi.

en-gb	We expect them to be informed by or lead on from the Universal Actions.
cy-gb	Rydyn ni'n disgwyl iddyn nhw ddilyn neu gael eu llywio gan y Gweithredoedd Cyffredinol.

en-gb	Some farmers will already be carrying out some of these Actions.
cy-gb	Bydd rhai ffermwyr yn cynnal rhai o'r Gweithredoedd hyn eisoes.

en-gb	You will be able to choose which Actions you undertake in this layer and receive payment for delivery (in addition to the Universal Baseline Payment).
cy-gb	Byddwch yn cael dewis pa Weithredoedd rydych am eu cynnal yn yr haen hon a chael eich talu am eu cynnal (yn ogystal â'r Taliad Sylfaenol Cyffredinol).

en-gb	You will be supported, using the data and outputs of the Universal Actions, to understand the options available to choose from, the benefts they can deliver and the income they can generate.
cy-gb	Byddwch yn cael eich cefnogi, gan ddefnyddio data ac allbynnau'r Gweithredoedd Cyffredinol, i ddeall yr opsiynau sydd ar gael i ddewis ohonyn nhw, y manteision y gallan nhw eu darparu a'r incwm y gallan nhw ei gynhyrchu.

en-gb	The list of potential options published in the previous Scheme Outline have been replicated at Annex 2 to provide an idea of the Optional Actions being considered.
cy-gb	Mae'r rhestr o opsiynau posibl a gyhoeddwyd yn yr amlinelliad blaenorol o'r Cynllun wedi cael eu hailadrodd yn Atodiad 2 i roi syniad o'r Gweithredoedd Opsiynol sy'n cael eu hystyried.

en-gb	Collaborative Actions - will provide the opportunity for farmers to deliver action at a trial, landscape, catchment, or national scale.
cy-gb	Gweithredoedd Cydweithredol - bydd y rhain yn rhoi cyfe i ffermwyr weithredu ar lefel leol, lefel tirwedd, lefel dalgylch neu lefel genedlaethol, gan gefnogi ffermwyr sydd am wneud mwy.

en-gb	These Actions support an increase in collaborative and partnership working between farmers, land managers, foresters, and others to deliver actions and interventions aligned to the SLM Objectives.
cy-gb	Bydd y Gweithredoedd hyn yn helpu i gynyddu cydweithio a gweithio mewn partneriaeth rhwng ffermwyr, rheolwyr tir, coedwigwyr ac eraill i gyfawni gweithredoedd ac ymyriadau sy'n cyd-fynd â'r amcanion ar gyfer rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	Delivering at scale through the Optional and Collaborative Actions will improve the resilience of your farm.
cy-gb	Bydd cyfawni ar raddfa fawr drwy'r Gweithredoedd Opsiynol a'r Gweithredoedd Cydweithredol, yn gwella cydnerthedd eich fferm.

en-gb	They will support the targeted co-ordination of actions and interventions to improve biodiversity, soil, air, and water quality, to ensure high animal health and welfare, to mitigate food and drought risk and to improve resource effciency and maximise carbon storage.
cy-gb	Byddan nhw’n cefnogi cydgysylltu gweithredoedd ac ymyriadau wedi'u targedu i wella bioamrywiaeth ac ansawdd pridd, aer ac d ˆwr, er mwyn sicrhau iechyd a lles da ar gyfer anifeiliaid, lliniaru perygl llifogydd a sychder a gwella effeithlonrwydd adnoddau a storio cymaint o garbon ag y bo modd.

en-gb	69
cy-gb	2023 70

en-gb	Transition Period
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY

en-gb	Q11.
cy-gb	C11.

en-gb	Farmers outside the Scheme may wish to access support for actions similar to those offered in the Optional and Collaborative Layers.
cy-gb	Efallai y bydd ffermwyr y tu allan i'r Cynllun am gael help i gynnal gweithredoedd tebyg i'r rhai a gynigir yn yr Haenau Opsiynol a Chydweithredol.

en-gb	In your view, should farmers within the Scheme receive priority support to undertake these actions?
cy-gb	Yn eich barn chi, a ddylai ffermwyr sy'n rhan o'r Cynllun gael blaenoriaeth i wneud y gweithredoedd hyn?

en-gb	Q12.
cy-gb	C12.

en-gb	What actions and support within the Optional and Collaborative layers do you believe should be prioritised?
cy-gb	Pa gamau a chymorth yn yr haenau Opsiynol a Chydweithredol ddylai yn eich barn chi gael blaenoriaeth?

en-gb	The Small Grants – Yard Coverings scheme is supporting efforts to lower the environmental impact of ammonia.
cy-gb	Mae'r cynllun Grantiau Bach – Gorchuddio Iardiau yn cefnogi ymdrechion i leihau effaith amgylcheddol amonia.

en-gb	Our range of woodland schemes are helping to create new and manage existing agro-forestry and woodland areas.
cy-gb	Mae ein hamrediad o gynlluniau coetir yn helpu i greu darnau o amaeth-goedwigaeth a choetir newydd a rheoli rhai presennol.

en-gb	The Small Grant – Environment scheme is supporting farmers to put in place 3-metre- wide fence and hedges along the farm boundary (where appropriate) to prevent neighbouring stock coming into contact.
cy-gb	Mae'r cynllun Grantiau Bach – Yr Amgylchedd yn cefnogi ffermwyr i roi ffensys a gwrychoedd tair metr o led ar hyd ffn eu fferm (lle bo hynny'n briodol) i atal stoc gyfagos rhag dod i gysylltiad â'u stoc nhw.

en-gb	Phased introduction of Optional and Collaborative Actions
cy-gb	Cyfwyno Gweithredoedd Opsiynol a Gweithredoedd Cydweithredol yn raddol

en-gb	The Universal Actions will be launched in 2025 with the Optional and Collaborative Actions following this.
cy-gb	Bydd y Gweithredoedd Cyffredinol yn cael eu lansio yn 2025 a bydd y Gweithredoedd Opsiynol a'r Gweithredoedd Cydweithredol yn dilyn.

en-gb	We want to allow you the opportunity to get used to the new Scheme before we introduce the remaining Actions.
cy-gb	Rydyn ni am roi'r cyfe ichi ddod i arfer â'r Cynllun newydd cyn inni gyfwyno'r Gweithredoedd sy'n weddill.

en-gb	These will be introduced between 2025 and 2029, and implementation will be subject to further engagement with stakeholder groups and budget availability.
cy-gb	Bydd y rhain yn cael eu cyfwyno rhwng 2025 a 2029, a bydd y gweithredu yn destun ymgysylltiad pellach â grwpiau rhanddeiliaid ac yn dibynnu ar faint o arian fydd ar gael.

en-gb	We may introduce some Actions before others, where there is need for their prioritisation.
cy-gb	Efallai y byddwn yn cyfwyno rhai Gweithredoedd cyn eraill, lle mae angen eu blaenoriaethu.

en-gb	Ahead of the introduction of the full Optional and Collaborative layers we will, subject to the budget, continue to deliver a range of procured and demand-led agricultural and environmental schemes supporting a range of outcomes.
cy-gb	Cyn cyfwyno'r Haen Opsiynol a'r Haen Gydweithredol, gan ddibynnu ar faint y gyllideb, byddwn yn parhau i ddarparu amrediad o gynlluniau amaethyddol ac amgylcheddol wedi'u caffael ar sail galw, gan gefnogi amrediad o ganlyniadau.

en-gb	There is a strong alignment between the schemes we are already supporting and the Optional and Collaborative Actions we will introduce during the Transition Period.
cy-gb	Mae aliniad cryf rhwng y cynlluniau rydyn ni eisoes yn eu cefnogi a'r Gweithredoedd Opsiynol a'r Gweithredoedd Cydweithredol y byddwn yn eu cyfwyno yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	The schemes we already have in place, many of which we expect to evolve into the Optional and Collaborative Actions, help deliver some of the greatest outcomes towards our ambitions for net zero, climate adaption and biodiversity, while also enabling wider opportunities for sustainable food production.
cy-gb	Mae'r cynlluniau sydd gennyn ni ar waith eisoes, yr ydyn ni'n disgwyl i lawer ohonynt esblygu yn Weithredoedd Opsiynol a Gweithredoedd Cydweithredol, yn helpu i gyfawni rhai o'r canlyniadau mwyaf tuag at ein huchelgeisiau ar gyfer sero-net, ymaddasu i'r newid yn yr hinsawdd a bioamrywiaeth, wrth hefyd alluogi cyfeoedd ehangach ar gyfer cynhyrchu bwyd yn gynaliadwy.

en-gb	Priority for farmers in the Scheme Universal Layer
cy-gb	Blaenoriaethau i ffermwyr yn Haen Cyffredinol y Cynllun

en-gb	We believe that if you join the Scheme, committing to a whole farm approach to improve your economic, environmental, and social resilience through the Universal Actions, then you should gain priority access to the Optional and Collaborative Actions.
cy-gb	Credwn ni, os byddwch yn ymuno â'r Cynllun, gan ymrwymo i ddull fferm gyfan er mwyn gwella eich cydnerthedd economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol drwy'r Gweithredoedd Cyffredinol, yna dylech gael blaenoriaeth o ran cael mynediad i'r Gweithredoedd Opsiynol a'r Gweithredoedd Cydweithredol.

en-gb	Those who do not sign-up to join the Scheme would not beneft from this priority access and would be subject to a competitive process to join funding schemes (subject to available budget).
cy-gb	Ni fyddai'r rhai nad ydyn nhw'n cofrestru i ymuno â'r Cynllun yn elwa ar y mynediad â blaenoriaeth hwn, a bydden nhw'n destun proses gystadleuol i ymuno â chynlluniau ariannu (yn amodol ar y gyllideb sydd ar gael).

en-gb	Our Integrated Natural Resources Scheme and the National Peatland Action Programme will support the delivery of nature-based solutions across the landscape.
cy-gb	Bydd ein Cynllun Adnoddau Naturiol Integredig a'r Rhaglen Weithredu Genedlaethol ar Fawndiroedd yn cefnogi darparu atebion sy'n seiliedig ar natur ar draws y dirwedd.

en-gb	The Sustainable Innovation Scheme is helping to join up supply chains.
cy-gb	Mae'r Cynllun Arloesi Cynaliadwy yn helpu i gydgysylltu cadwyni cyfenwi.

en-gb	The Nutrient Management Investment Scheme is helping to ensure water is protected from pollution.
cy-gb	Mae'r Cynllun Buddsoddi mewn Rheoli Maethynnau yn helpu i sicrhau bod d wˆ r yn cael ei amddiffyn rhag llygredd.

en-gb	The Animal Health and Improvement Cycle pilot will help improve on-farm animal health and welfare measures.
cy-gb	Bydd cynllun peilot y Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid yn helpu i wella mesurau iechyd a lles anifeiliaid ar y fferm.

en-gb	Basic Payment Scheme
cy-gb	71

en-gb	Basic Payment Scheme
cy-gb	Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS)

en-gb	From 2025 onwards we propose you will have the option of choosing either SFS or BPS.
cy-gb	O 2025 ymlaen, rydyn ni'n cynnig y bydd gennych opsiwn i ddewis naill ai'r SFS neu'r BPS.

en-gb	Once you have chosen to participate in the SFS you will no longer have the option to revert back to BPS, as SFS will be the primary long-term mechanism of support for the agricultural industry in Wales.
cy-gb	Pan fyddwch wedi dewis cymryd rhan yn yr SFS ni fydd gennych yr opsiwn i ddychwelyd i'r BPS mwyach, gan mai'r SFS fydd y prif fecanwaith cymorth hirdymor i'r diwydiant amaethyddol yng Nghymru.

en-gb	Phasing out of BPS
cy-gb	Dod â'r BPS i ben yn raddol

en-gb	We propose to phase out BPS during the Transition Period.
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig dod â'r BPS i ben yn raddol yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	The Scheme design and payment approach have been designed to support you to transition to SFS from the frst year available i.e. 2025.
cy-gb	Mae'r Cynllun a'r dull talu wedi cael eu dylunio i'ch helpu i drosglwyddo i'r SFS o'r fwyddyn gyntaf sydd ar gael h.y. 2025.

en-gb	The BPS Entitlement Value, Redistributive Payment and the Young Farmer Payment will be phased out incrementally.
cy-gb	Byddwn yn dod â Thaliad y BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc i ben yn raddol.

en-gb	This is intended to take place over a 5-year period, with a 20% taper in equal steps per year as set out below.
cy-gb	Bwriedir i hyn ddigwydd dros gyfnod o bum mlynedd, gyda tapr o 20% mewn camau cyfartal bob blwyddyn fel y nodir isod.

en-gb	Proposed percentage of BPS Entitlement value, Redistributive Payment, and Young Farmer Payment payable annually during the Transition Period:
cy-gb	Canran arfaethedig o Daliad BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc sy'n daladwy bob blwyddyn yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	BPS Entitlement value, Redistributive Payment and Young Farmer Payment
cy-gb	Taliad y BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc

en-gb	2025 2026 2027 2028 2029
cy-gb	2025 2026 2027 2028 2029

en-gb	This model of tapering over a 5-year period was used when BPS was introduced to replace the Single Payment Scheme in 2015, bringing all entitlements to a fat rate by 2019.
cy-gb	Defnyddiwyd y model tapro hwn dros gyfnod o bum mlynedd pan gyfwynwyd y BPS i ddisodli Cynllun y Taliad Sengl yn 2015, gan wneud pob hawl yn gyfradd safonol erbyn 2019.

en-gb	This approach to phasing out BPS, negates the need for future BPS budget ceiling to be set and means you will be able to easily calculate your expected BPS payment values for the duration of the transition period, if you choose not to participate in the Scheme.
cy-gb	Mae'r dull hwn o ddod â'r BPS i ben yn raddol yn golygu nad oes angen pennu terfyn uchaf ar gyfer cyllideb y BPS, ac y byddwch yn gallu cyfrifo gwerth eich taliad BPS ar gyfer y cyfnod pontio, os byddwch yn dewis peidio â chymryd rhan yn y Cynllun.

en-gb	The frst 20% reduction would apply to BPS 2025 with the fnal BPS claim available in 2028.
cy-gb	Byddai'r gostyngiad cyntaf o 20% yn berthnasol i BPS 2025 gyda hawliad terfynol y BPS ar gael yn 2028.

en-gb	There would be no BPS application or payment available in 2029.
cy-gb	Ni fydd unrhyw gais neu daliad y BPS ar gael yn 2029.

en-gb	Proposed changes to BPS rules
cy-gb	Newidiadau arfaethedig i reolau'r BPS

en-gb	Most BPS rules will remain unchanged.
cy-gb	Ni fydd y rhan fwyaf o reolau'r BPS yn newid.

en-gb	You will still require an equivalent number of eligible hectares to activate your BPS entitlements and have eligible land at your disposal.
cy-gb	Bydd angen nifer cyfatebol o hectarau cymwys arnoch o hyd i ddefnyddio’ch hawliau BPS, a rhaid bod gennych dir cymwys sydd ar gael ichi.

en-gb	As BPS is being withdrawn during the Transition Period, we need to ensure the BPS claimant population and individual claims do not increase in size.
cy-gb	Gan fod y BPS yn cael ei dynnu'n ôl yn ystod y Cyfnod Pontio, mae angen inni sicrhau nad yw nifer yr hawlwyr a hawliadau unigol y BPS yn cynyddu.

en-gb	We therefore propose to make changes to BPS with effect from 2025.
cy-gb	Felly, rydyn ni'n bwriadu gwneud newidiadau i'r BPS o 2025.

en-gb	These are detailed below.
cy-gb	Mae manylion y rhain isod.

en-gb	BPS Budget Ceiling
cy-gb	Terfyn Uchaf Cyllideb y BPS

en-gb	Welsh Ministers will no longer be required to set a BPS Budget Ceiling as the annual BPS Entitlement Value, Redistributive Payment and Young Farmer Payment for those farmers wishing to claim BPS will be reduced incrementally from BPS 2025 onwards.
cy-gb	Ni fydd yn ofynnol bellach i Weinidogion Cymru bennu terfyn uchaf ar gyfer Cyllideb y BPS, gan y bydd Taliadau'r BPS, y Taliad wedi'i Ailddosbarthu a'r Taliad i Ffermwyr Ifanc yn cael eu lleihau'n raddol o BPS 2025 ymlaen.

en-gb	72
cy-gb	73

en-gb	Basic Payment Scheme
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS)

en-gb	BPS Entitlements
cy-gb	Hawliau BPS

en-gb	To ensure the BPS claimant population and individual claims do not increase in size during the transition period, from 2025 we propose:
cy-gb	Er mwyn sicrhau nad yw nifer yr hawlwyr a hawliadau unigol y BPS yn cynyddu yn ystod y cyfnod pontio, o 2025 rydyn ni'n cynnig a canlynol:

en-gb	•  Farmers who choose to participate in SFS will surrender trial entitlements, which will not be available for future BPS scheme years.
cy-gb	•  Bydd ffermwyr sy'n dewis cymryd rhan yn yr SFS yn ildio eu hawliau, ac na fyddan nhw ar gael ar gyfer blynyddoedd cynllun y BPS yn y dyfodol.

en-gb	•  To close the National Reserve.
cy-gb	•  Cau'r Gronfa Genedlaethol.

en-gb	New entrants to farming will be directed to the SFS, as there are no requirements to hold entitlements under the Scheme.
cy-gb	Bydd ymgeiswyr newydd i ffermio yn cael eu cyfeirio at yr SFS, gan nad oes unrhyw ofynion i ddal hawliau o dan y Cynllun.

en-gb	•  To restrict the transfer of BPS entitlements to those who transfer and / or lease entitlements with the land and farmers currently leasing in entitlements for land they currently claim under BPS.
cy-gb	•  Cyfyngu ar drosglwyddo hawliau BPS i'r rhai sy'n trosglwyddo a/neu brydlesu hawliau gyda'r tir, a ffermwyr sy'n prydlesu hawliau ar hyn o bryd ar gyfer tir y maen nhw'n hawlio amdano ar hyn o bryd o dan y BPS.

en-gb	BPS entitlement transfers in cases of inheritance and succession will also be permitted.
cy-gb	Caniateir trosglwyddo hawliau'r BPS mewn achosion o etifeddiaeth ac olyniaeth hefyd.

en-gb	These changes will mean the 2025 Transfer and Lease window, and entitlement transfer rules will be available later in 2024.
cy-gb	Bydd y newidiadau hyn yn golygu y bydd Cyfnod Trosglwyddo a Phrydlesu 2025 a'r rheolau trosglwyddo hawliau ar gael yn ddiweddarach yn 2024.

en-gb	•  To remove the two-year entitlement usage rule.
cy-gb	•  Cael gwared ar y rheol defnyddio hawl o ddwy fynedd.

en-gb	2023 73
cy-gb	2023 74

en-gb	Payment Capping
cy-gb	Capio Taliadau

en-gb	We propose to change the BPS payment capping to ensure parity with the tapering BPS model.
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig newid cap taliad y BPS i sicrhau cysondeb â model tapro'r BPS.

en-gb	This means the impact of BPS tapering will be the same for all claimants.
cy-gb	Mae hyn yn golygu y bydd effaith tapro'r BPS yr un peth ar gyfer pob hawliwr.

en-gb	We propose to apply an incremental reduction to the Payment Bands as follows:
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig defnyddio gostyngiad cynyddrannol i'r Bandiau Talu fel a ganlyn:

en-gb	Percentage Reduction
cy-gb	Canran y Gostyngiad

en-gb	Payment Bands 2024
cy-gb	Bandiau Talu 2024

en-gb	0% £150,000 £120,000 £90,000 £60,000 £30,000
cy-gb	0% £150,000 £120,000 £90,000 £60,000 £30,000

en-gb	£150,000 to £200,000
cy-gb	£150,000 i £200,000

en-gb	30% £200,000 to £160,000 to £120,000 to £80,000 to £40,000 to £250,000 £200,000 £150,000 £100,000 £50,000
cy-gb	30% £200,000 i £160,000 i £120,000 i £80,000 i £40,000 i £250,000 £200,000 £150,000 £100,000 £50,000

en-gb	over £300,000
cy-gb	Mwy na £300,000

en-gb	Over £240,000
cy-gb	Mwy na £240,000

en-gb	Legal Framework
cy-gb	Fframwaith Cyfreithiol

en-gb	Q13.
cy-gb	C13.

en-gb	Do you agree with the proposed changes to BPS from 2025?
cy-gb	Ydych chi'n cytuno â'r newidiadau rydym yn eu cynnig i'r BPS o 2025?

en-gb	This includes:
cy-gb	Byddan nhw'n cynnwys:

en-gb	a) The rate at which BPS payments are reduced.
cy-gb	a) Y gyfradd y bydd taliadau BPS yn cael eu lleihau.

en-gb	b) Closing the National Reserve to new entrants.
cy-gb	b) Cau'r Gronfa Genedlaethol i ymgeiswyr newydd.

en-gb	c) Thresholds for capping.
cy-gb	c) Trothwyon ar gyfer capio.

en-gb	d) Restricting the transfer and lease of entitlements.
cy-gb	d) Gwahardd trosglwyddo a phrydlesu hawliau.

en-gb	We believe the above proposals offer the simplest and fairest transition from BPS to SFS, whilst also providing stability and ensuring no farmer faces a cliff edge in their funding should they choose not to participate in SFS.
cy-gb	Credwn fod y cynigion uchod yn cynnig y ffordd symlaf a thecach o drosglwyddo o'r BPS i'r SFS, wrth hefyd ddarparu sefydlogrwydd a sicrhau nad yw cyllid unrhyw ffermwr yn gollwng yn sydyn os yw'n penderfynu peidio â chymryd rhan yn yr SFS.

en-gb	These proposals will be delivered using powers contained in the Agriculture Act to modify BPS legislation by making subordinate legislation during 2024 (see Chapter 7).
cy-gb	Bydd y cynigion hyn yn cael eu cyfwyno gan ddefnyddio pwerau yn y Ddeddf Amaethyddiaeth i newid deddfwriaeth y BPS drwy wneud is-ddeddfwriaeth yn ystod 2024 (gweler Pennod 7)

en-gb	We will retain the Cross Compliance legal framework and associated controls and penalties for BPS claimants.
cy-gb	Byddwn yn cadw'r fframwaith cyfreithiol Trawsgydymffurfo a rheolaethau a chosbau cysylltiedig i hawlwyr y BPS.

en-gb	2023 74
cy-gb	2023 75

en-gb	Regulations
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Rheoliadau

en-gb	This Regulation is a legal requirement of the Agriculture Act to enable not only support scheme monitoring, but also for all aspects relating to those schemes, such as:
cy-gb	Mae'r Rheoliad hwn yn ofyniad cyfreithiol o dan y Ddeddf Amaethyddiaeth i alluogi nid yn unig fonitro cynllun cymorth, ond hefyd pob agwedd sy'n ymwneud â'r cynlluniau hynny, er enghraifft:

en-gb	•  The Regulation will set out that schemes may be monitored, by virtual or physical inspection, to establish the extent to which the purpose of support has been achieved.
cy-gb	•  Bydd y Rheoliad yn egluro y gall cynlluniau gael eu monitro, drwy archwiliad rhithwir neu ffsegol, er mwyn canfod i ba raddau mae diben y cymorth wedi cael ei gyfawni.

en-gb	•  The scheme rules will then capture the detail and the purpose of the monitoring; the process and its use together with how data will be collected in supporting of monitoring the impacts of a scheme, the frequency in which data will be collected, who will collect it, and what will be done with the data.
cy-gb	•  Wedyn bydd rheolau'r cynllun yn nodi manylion a phwrpas y monitro; y broses a'r ffordd y bydd yn cael ei defnyddio a'r ffordd y cesglir data i ategu'r gwaith o fonitro effeithiau cynllun, pa mor aml y cesglir data, pwy fydd yn ei gasglu, a beth fydd yn cael ei wneud gyda'r data.

en-gb	•  Checking eligibility criteria is met.
cy-gb	•  gwirio bod meini prawf cymhwysedd yn cael eu bodloni

en-gb	•  The consequences of where support has been provided without eligibility criteria having been met.
cy-gb	•  y canlyniadau pan fydd cymorth wedi ei ddarparu heb i feini prawf cymhwysedd gael eu bodloni

en-gb	•  Enforcing compliance with any conditions subject to which support is or has been provided.
cy-gb	•  gorfodi cydymffurfedd ag unrhyw amodau y darperir neu y darparwyd cymorth yn ddarostyngedig iddynt

en-gb	•  Monitoring the extent to which the purpose of support has been achieved.
cy-gb	•  monitro i ba raddau y mae pwrpas y cymorth wedi cael ei gyfawni;

en-gb	Powers to Provide Support
cy-gb	Pwerau i Ddarparu Cymorth

en-gb	The Agriculture Act has powers enabling Welsh Ministers to provide support, via scheme or otherwise, to the sector, for or in connection with agriculture and ancillary activities that take place in Wales.
cy-gb	Mae gan y Ddeddf Amaethyddiaeth bwerau sy'n galluogi Gweinidogion Cymru i ddarparu cymorth i'r sector, drwy gynllun neu fel arall, ar gyfer amaethyddiaeth neu mewn cysylltiad ag amaethyddiaeth a gweithgareddau ategol sy'n cael eu cynnal yng Nghymru.

en-gb	To effectively operate and administer a support scheme, secondary legislation is required to ensure all future agricultural support is established and delivered in accordance with the Agriculture Act.
cy-gb	I allu gweithredu a gweinyddu cynllun cymorth yn effeithiol, mae angen is-ddeddfwriaeth i sicrhau bod pob cynllun cymorth amaethyddol yn y dyfodol yn cael ei sefydlu a'i ddarparu yn unol â'r Ddeddf Amaethyddiaeth.

en-gb	It is our intention to reduce bureaucracy when establishing support schemes and enable more responsive, adaptable, and fexible support, which meets the needs of our Welsh agricultural industry.
cy-gb	Ein bwriad yw lleihau biwrocratiaeth wrth sefydlu cynlluniau cymorth a galluog cymorth mwy ymatebol a hyblyg y gellir ei addasu, sy'n diwallu anghenion ein diwydiant amaethyddol yng Nghymru.

en-gb	What we are proposing
cy-gb	Yr hyn rydyn ni'n ei gynnig

en-gb	The Regulation is not intended to directly reference, by name, any support (such as the Sustainable Farming Scheme).
cy-gb	Rydyn ni'n cynnig un Rheoliad sengl sy'n cynnwys yr holl bwerau rheoleiddio yn unol ag adrannau 10 a 12 o Ddeddf Amaethyddiaeth yn y bennod P wˆ er Gweinidogion Cymru i Ddarparu Cymorth (Rhan 2).

en-gb	This approach will provide effciencies and longevity of the Regulation by enabling future support schemes to draw on these regulation powers and their supporting processes.
cy-gb	Bydd y dull hwn yn sicrhau y bydd y Rheoliad yn effeithlon ac yn parhau i fod yn addas i'r diben drwy alluogi cynlluniau cymorth yn y dyfodol i ddefnyddio pwerau’r rheoliadau hyn a'u prosesau ategol.

en-gb	The Regulations will enable all future support schemes operating under the power to provide support of the Agriculture Act, to use the same regulation power to effectively operate and administer the support schemes.
cy-gb	Bydd y Rheoliadau yn galluogi pob cynllun cymorth yn y dyfodol, sy'n gweithredu o dan y p wˆ er i ddarparu cymorth o dan y Ddeddf Amaethyddiaeth, i ddefnyddio'r un p wˆ er rheoleiddio i weithredu a gweinyddu'r cynlluniau cymorth yn effeithiol.

en-gb	The detailed specifcs of each support, scheme or otherwise, is to be provided within the scheme rules and guidance.
cy-gb	Mae manylion pob math o gymorth, cynllun neu fater arall i'w darparu o fewn rheolau a chanllawiau'r cynllun.

en-gb	We will defne what we mean by ‘scheme rules and guidance’ within the Regulation.
cy-gb	Byddwn yn diffnio ystyr 'rheolau a chanllawiau'r cynllun' yn y Rheoliadau.

en-gb	An example of how the Regulation will work in conjunction with a scheme is set out below.
cy-gb	Mae enghraifft o sut y bydd y Rheoliad yn gweithio ar y cyd â chynllun wedi'i nodi isod.

en-gb	This example uses scheme monitoring and compliance to demonstrate the relationship between the Regulation and a support scheme:
cy-gb	Mae'r enghraifft hon yn defnyddio monitro cynlluniau a chydymffurfedd i ddangos y berthynas rhwng y Rheoliad a chynllun cymorth:

en-gb	•  Investigating suspected offences in connection with applications for, or the provision of, support.
cy-gb	•  ymchwilio i droseddau a amheuir mewn cysylltiad â cheisiadau am gymorth neu ddarparu cymorth

en-gb	•  The publication of specifed information about the support that is or has been provided pursuant to Section 8.
cy-gb	•  cyhoeddi gwybodaeth benodol am y cymorth a ddarperir neu a ddarparwyd yn unol ag Adran 8.

en-gb	2023 75
cy-gb	2023 76

en-gb	All future support will be set out in the Multi-annual Support Plan (MASP), which provides a (minimum) 5 year forward plan of agricultural support schemes, either in operation or expected to become operational during the 5 year period, commencing on 1 January 2025.
cy-gb	Bydd yr holl gymorth yn y dyfodol yn cael ei amlinellu yn y Cynllun Cymorth Amlfwyddyn, sy'n darparu cynllun pum mlynedd (o leiaf) ymlaen llaw ar gyfer cynlluniau cymorth amaethyddol, sydd naill ai ar waith neu y disgwylir iddyn nhw gael eu rhoi ar waith yn ystod y cyfnod o bum mlynedd sy'n dechrau ar 1 Ionawr 2025.

en-gb	The MASP will provide you with assurance and transparency that the Welsh Government has in place a plan or suite of activities of future support for the sector.
cy-gb	Bydd y Cynllun Cymorth Amlfwyddyn yn sicrhau tryloywder ac yn rhoi sicrwydd ichi fod gan Lywodraeth Cymru gynllun neu gyfres o weithgareddau addas ar waith i gefnogi'r sector yn y dyfodol.

en-gb	The Regulation will capture the requirements needed to enable the support schemes detailed within the MASP to effectively operate and be administered.
cy-gb	Bydd y Rheoliad yn nodi'r gofynion sydd eu hangen i alluogi'r cynlluniau cymorth a amlinellir yn y Cynllun Cymorth Amlfwyddyn i gaei eu gweithredu a'u gweinyddu'n effeithiol.

en-gb	This secondary legislation set BPS rules when the scheme opened but are also now in Retained European Union Law (REUL) , which enabled the continued operation of BPS following the implementation period after the United Kingdom left the European Union in 2020.
cy-gb	Roedd yr is-ddeddfwriaeth hon yn pennu rheolau'r BPS pan agorodd y cynllun, ond maen nhw hefyd bellach yng Nghyfraith yr Undeb Ewropeaidd a Ddargedwir (REUL), a oedd yn galluogi parhau i weithredu'r BPS yn dilyn y cyfnod gweithredu ar ôl i'r Deyrnas Unedig adael yr Undeb Ewropeaidd yn 2020.

en-gb	The planned changes to the secondary legislation will be via a single Regulation, amending the REUL and secondary legislation cited above.
cy-gb	Bydd y newidiadau i'r is-ddeddwriaeth yn cael eu gwneud drwy Reoliad sengl, gan ddiwygio'r REUL a'r is-ddeddfwriaeth a nodir uchod.

en-gb	To allow the changes proposed for BPS from 2025 to 2029 as set out in Chapter 6, we propose amendments are made to the following secondary legislation:
cy-gb	Er mwyn caniatáu'r newidiadau a gynigir ar gyfer y BPS o 2025 i 2029 fel yr amlinellir ym Mhennod 6, gwnaethom gynnig newid yt is-ddeddfwriaeth ganlynol:

en-gb	Q14.
cy-gb	C14.

en-gb	We would like to know your views on our proposed approach to secondary legislation, which will support BPS and the introduction of support schemes under the powers in the Agriculture (Wales) Act 2023.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn am yr is-ddeddfwriaeth rydym yn cynnig ei chyfwyno, i gefnogi'r BPS ac i gyfwyno cynlluniau cymorth o dan bwerau Deddf Amaethyddiaeth (Cymru) 2023.

en-gb	The content of the secondary legislation is not being consulted on as part of this consultation.
cy-gb	Nid ydyn ni'n ymgynghori ynghylch yr is-ddeddfwriaeth fel rhan o'r ymgynghoriad hwn.

en-gb	However, the questions, processes, actions, as well as the responses and outcomes derived from this consultation will be considered and used in support of the development of the Regulations.
cy-gb	Fodd bynnag, bydd y cwestiynau, y prosesau, y gweithredoedd, yn ogystal â'r ymatebion a'r canlyniadau sy'n deillio o'r ymgynghoriad hwn yn cael eu hystyried a'u defnyddio i gefnogi'r gwaith o ddatblygu'r Rheoliadau.

en-gb	Legislative Requirements for BPS
cy-gb	Gofynion Deddfwriaethol ar gyfer y BPS

en-gb	•  Retained European Law:
cy-gb	•  Cyfraith Ewropeaidd a ddargedwir:

en-gb	EC Regulations 1306/2013, 1307/2013, 639/2014, 640/2014, and 809/2014.
cy-gb	Rheoliadau'r GE 1306/2013, 1307/2013, 639/2014, 640/2014, ac 809/2014.

en-gb	•  The Common Agricultural Policy (Integrated Administration and Control System and Enforcement and Cross Compliance) (Wales) Regulations 2014, 2014/3223.
cy-gb	•  Rheoliadau’r Polisi Amaethyddol Cyffredin (System Integredig Gweinyddu a Rheoli a Gorfodi a Thrawsgydymffurfo) (Cymru) 2014, 2014/3223.

en-gb	•  The Common Agricultural Policy Basic Payment and Support Schemes (Wales) Regulations 2015, 2015/1252.
cy-gb	•  Rheoliadau Cynllun Taliad Sylfaenol a Chynlluniau Cymorth y Polisi Amaethyddol Cyffredin (Cymru) 2015, 2015/1252.

en-gb	•  The Common Agricultural Policy (Miscellaneous Amendments) (Wales) (EU Exit) Regulations 2019, 2019/688.
cy-gb	•  Rheoliadau’r Polisi Amaethyddol Cyffredin (Diwygiadau Amrywiol) (Cymru) (Ymadael â’r UE) 2019, 2019/688.

en-gb	2023 76
cy-gb	2023 77

en-gb	Evidence
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Tystiolaeth

en-gb	In this chapter we look at the Integrated Impact Assessment which supports this consultation and the approach and evidence supporting the development of the payment methodology.
cy-gb	Yn y bennod hon rydyn ni'n edrych ar yr Asesiad Effaith Integredig sy'n ategu'r ymgynghoriad hwn a'r dull a'r dystiolaeth sy'n ategu'r gwaith o ddatblygu'r fethodoleg talu.

en-gb	Integrated Impact Assessment
cy-gb	Asesiad Effaith Integredig

en-gb	Alongside the consultation, we have published an Integrated Impact Assessment (IIA) for the proposed Scheme.
cy-gb	Ochr yn ochr â'r ymgynghoriad, rydyn ni wedi cyhoeddi Asesiad Effaith Integredig ar gyfer y Cynllun arfaethedig.

en-gb	The IIA covers the proposed Universal Actions specifed within the consultation and the broader commitment of support for agriculture through the Scheme in its entirety (including Optional and Collaborative Actions) as a means of delivering the SLM Objectives.
cy-gb	Mae'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol yn ymdrin â'r Gweithredoedd Cyffredinol arfaethedig a bennir yn yr ymgynghoriad a'r ymrwymiad ehangach i gefnogi amaethyddiaeth drwy'r Cynllun yn ei gyfanrwydd (gan gynnwys y Gweithredoedd Opsiynol a’r Gweithredoedd Cydweithredol) fel ffordd o gyfawni Amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	The IIA builds on previous assessments undertaken for the Agriculture Act.
cy-gb	Mae'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol yn adeiladu ar asesiadau blaenorol a gynhaliwyd ar gyfer y Ddeddf Amaethyddiaeth.

en-gb	See Annex four for the report.
cy-gb	Mae'r adroddiad ar gael yn Atodiad 4.

en-gb	The foundation for the Universal Baseline Payment will be an estimate of the cost incurred and income forgone for farmers for undertaking actions under the Universal Layer of the scheme.
cy-gb	Y sail ar gyfer y Taliad Sylfaenol Cyffredinol fydd amcangyfrif o'r gost yr ysgwyddir a'r incwm a gollir gan ffermwyr o ganlyniad iddyn nhw gynnal gweithredoedd o dan Haen Gyffredinol y cynllun.

en-gb	We recognise that undertaking some of the Universal Actions may lead you to incur additional costs on farm.
cy-gb	Rydyn ni'n cydnabod y gallai cynnal rhai o'r Gweithredoedd Cyffredinol eich arwain at gostau ychwanegol ar gyfer eich fferm.

en-gb	We also recognise that in the completion of the Universal Actions, some farm businesses may have a displacement of part of their agricultural activities which could lead to income forgone.
cy-gb	Rydyn ni hefyd yn cydnabod, wrth gwblhau'r Gweithredoedd Cyffredinol, y gallai rhai busnesau fferm golli rhan o'u gweithgareddau amaethyddol, a gallai hyn arwain at golli incwm.

en-gb	These impacts vary across farms according to their circumstances and farming business.
cy-gb	Mae'r effeithiau hyn yn amrywio ar draws ffermydd yn ôl eu hamgylchiadau a'u busnes ffermio.

en-gb	In addition to the costs incurred and income foregone, we propose to refect the social value of outcomes realised by sustainable land management.
cy-gb	Yn ogystal â'r costau yr ysgwyddir a'r incwm a gollir, rydyn ni'n cynnig adlewyrchu gwerth cymdeithasol y canlyniadau sy'n cael eu gwireddu drwy reoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	The latest evidence is summarised below.
cy-gb	Mae'r dystiolaeth ddiweddaraf yn cael ei chrynhoi isod.

en-gb	Impact of costs incurred and income foregone
cy-gb	Effaith costau a ysgwyddir ac incwm a gollir

en-gb	The Welsh Government commissioned agricultural economic modelling research from an ADAS-led consortium including SRUC, Pareto Consulting and University College Dublin.
cy-gb	Comisiynodd Llywodraeth Cymru ymchwil modelu economaidd ym maes amaethyddiaeth gan gonsortiwm dan arweiniad ADAS a oedd yn cynnwys SRUC, Pareto Consulting a Choleg Prifysgol Dulyn.

en-gb	This modelling work estimated the feld- and farm-level impacts arising from proposed Universal Actions building on previous work to assess farm-level costs.4
cy-gb	Roedd y gwaith modelu hwn yn amcangyfrif yr effeithiau ar lefel cae a lefel fferm o ganlyniad i gynnal yGweithredoedd Cyffredinol arfaethedig gan adeiladu ar waith sydd eisoes wedi’i wneud i asesu costau ar lefel y fferm4.

en-gb	Detailed cost profles were developed for the proposed Universal Actions.
cy-gb	Datblygwyd proffliau cost manwl ar gyfer y Gweithredoedd Cyffredinol arfaethedig

en-gb	Consideration was given to upfront costs4  (purchase of goods or services), ongoing management and maintenance costs, the cost of farmers’ time required to undertake actions, and any income foregone arising from the displacement of agricultural activities.
cy-gb	Cafodd costau ymlaen llaw eu hystyried (prynu nwyddau neu wasanaethau), costau rheoli a chynnal a chadw parhaus, cost amser ffermwyr sydd ei angen i gynnal gweithredoedd, ac unrhyw incwm a gollir o ganlyniad i golli gweithgareddau amaethyddol.

en-gb	The population used for the analysis was farm businesses on the Integrated Administration and Control System (IACS) and in receipt of Pillar I or Pillar II support payments in 2019 (15,960 businesses).
cy-gb	Y boblogaeth a ddefnyddiwyd ar gyfer y dadansoddiad oedd busnesau fferm a oedd ar y System Integredig Gweinyddu a Rheoli (IACS) ac a oedd yn derbyn taliadau cymorth Colofn I neu Golofn II yn 2019 (15,960 o fusnesau).

en-gb	A smaller sub-set (8,774 businesses) of those with an estimated standard output of at least £25,000 was used to model output and income changes.
cy-gb	Defnyddiwyd is-set lai (8,774 o fusnesau) o'r rhai ag allbwn safonol amcangyfrifedig o £25,000 o leiaf i fodelu allbwn a newidiadau i incwm.

en-gb	A biophysical and fnancial profle was constructed by combining 14 existing datasets, concerning the physical, environmental, and geographic, and economic attributes of Welsh agriculture, through the use of Geographical Information Systems (GIS) and relational databases5.
cy-gb	Adeiladwyd proffl bioffsegol ac ariannol drwy gyfuno 14 set ddata bresennol, a oedd yn ymwneud â phriodoleddau ffsegol, amgylcheddol a daearyddol, ac economaidd amaethyddiaeth Cymru, drwy ddefnyddio Systemau Gwybodaeth Ddaearyddol (GIS) a chronfeydd data5  perthynol.

en-gb	4 Steven Thomson and Andrew Moxey (2023)  Potential economic effects of the Sustainable Farming Scheme.
cy-gb	4 Steven Thomson and Andrew Moxey (2023) Potential economic effects of the Sustainable Farming Scheme.

en-gb	Draft Phase 3 report on farm-level costs of proposed SFS UA.
cy-gb	Draft Phase 3 report on farm-level costs of proposed SFS UA.

en-gb	A report to Welsh Government under project C280/2019/2020.
cy-gb	A report to Welsh Government under project C280/2019/2020.

en-gb	Report available on request.
cy-gb	Mae'r adroddiad ar gael ar gais.

en-gb	5  Detailed information about these can be found in a technical methodology and data sources report which is available on request
cy-gb	5  Gellir dod o hyd i wybodaeth fanwl am y rhain mewn adroddiad ar fethodoleg dechnegol a ffynonellau data sydd ar gael ar gais.

en-gb	2023 77
cy-gb	2023 78

en-gb	Assumptions refecting potential changes in land use alongside the cost profle estimates, arising from SFS Universal Actions were then used alongside the cost profle estimates to estimate associated agricultural output and income foregone effects, based on fnancial performance data from the Welsh Farm Business Survey (FBS)7  averaged over three years to 2018/19.
cy-gb	Wedyn defnyddiwyd tybiaethau sy'n adlewyrchu newidiadau posibl yn y ffordd mae tir yn cael ei ddefnyddio o ganlyniad i gynnal Gweithredoedd Cyffredinol yr SFS, ynghyd â’r amcangyfrifon o gostau proffl i amcangyfrif yr effeithiau ar allbwn amaethyddol ac incwm a gollir, yn seiliedig ar ddata perfformiad ariannol Arolwg Busnes Fferm Cymru (FBS) fel cyfartaledd dros dair blynedd i 2018/19.

en-gb	The outputs of this work can be found at Annex 5.
cy-gb	Gweler canlyniadau’r gwaith yn hwn Atodiad 5.

en-gb	This scenario modelling of the previous scheme proposals has been extremely helpful, along with other evidence including feedback from the co-design process, in shaping the proposals being presented in this consultation.
cy-gb	Mae’r gwaith modelu o gynigion blaenorol y cynllun, ynghyd â thystiolaeth arall gan gynnwys adborth o’r broses gydlunio, wedi bod yn hynod ddefnyddiol ar gyfer llunio’r cynigion sy’n cael eu cynnig yn yr ymgynghoriad hwn.

en-gb	It has provided insight and understanding trial we have used to develop the scheme design, payment methodology and proposal for a Stability Payment.
cy-gb	Bu’n ffynhonnell dealltwriaeth yr ydym wedi’i defnyddio i ddylunio’r cynllun, y dull talu a’r cynnig i sefydlu Taliad Sefydlogrwydd.

en-gb	The report adopts the Natural Capital approach, analysing the monetary value of benefts derived from the natural environment.
cy-gb	Mae'r adroddiad yn defnyddio'r dull Cyfalaf Naturiol, gan ddadansoddi gwerth ariannol manteision sy'n deillio o'r amgylchedd naturiol.

en-gb	Through this approach, the natural environment is regarded as an asset that provides benefts to people over time.
cy-gb	Drwy'r dull hwn, ystyrir yr amgylchedd naturiol yn ased sy'n darparu manteision i bobl dros amser.

en-gb	The state of the natural capital assets can be infuenced by external factors (including natural processes, and human-induced climate change), and how the assets are maintained and / or exploited by people.
cy-gb	Gall cyfwr yr asedau cyfalaf naturiol gael eu dylanwadu gan ffactorau allanol (gan gynnwys prosesau naturiol, a newid yn yr hinsawdd a achosir gan bobl), a'r ffordd mae'r asedau'n cael eu cynnal a/neu eu defnyddio gan bobl.

en-gb	The report considered carbon reductions from sequestration or reduction in emissions; air pollutant removal by woodland; benefts from recreation; benefts from physical health; water quality, water supply and food risk management benefts;  and biodiversity benefts.
cy-gb	Roedd yr adroddiad yn ystyried gostyngiadau carbon yn sgil atafaelu neu leihau allyriadau; coetir yn amsugno llygrydd aer; manteision ar gyfer gweithgareddau hamdden; manteision iechyd corfforol; manteision ar gyfer ansawdd d wˆ r, y cyfenwad d wˆ r a rheoli perygl llifogydd; a manteision i foamrywiaeth.

en-gb	The evidence indicates that the values of some of the benefts analysed are robust, specifcally:
cy-gb	Mae'r dystiolaeth yn dangos bod gwerth rhai o'r manteision a ddadansoddwyd yn gadarn, yn enwedig:

en-gb	It does not refect the fnal analysis of the costs incurred, income forgone or the consequences of the scheme.
cy-gb	Nid yw’n adlewyrchu’r dadansoddiad terfynol o’r costau a ysgwyddir, yr incwm a gollir na chanlyniadau’r cynllun.

en-gb	•  Carbon reductions from sequestration or reduction in emissions;
cy-gb	•  Gostyngiadau carbon drwy atafaelu neu leihau allyriadau;

en-gb	•  Air pollutant removal by woodland; •  Benefts from recreation;
cy-gb	•  Coetir yn amsugno llygryddion aer; •  Manteision drwy weithgareddau hamdden;

en-gb	•  Benefts from physical health; and •  Values for water quality benefts.
cy-gb	•  Manteision drwy iechyd corfforol; a •  Gwerth manteision ar gyfer ansawdd dwˆ r.

en-gb	This analysis will be updated along with other evidence following consideration of the consultation responses and any changes to the scheme design.
cy-gb	Caiff y dadansoddiad ynghyd â thystiolaeth arall eu diweddaru ar ôl i ni ystyried yr ymatebion i’r ymgynghoriad ac unrhyw newidiadau i ddyluniad y cynllun.

en-gb	The evidence submitted as part of the fnal investment design by Welsh Ministers in 2024 is intended to refect the scheme being introduced in 2025.
cy-gb	Bwriedir i’r dystiolaeth a gyfwynir fel rhan o’r dyluniad buddsoddi terfynol gan Weinidogion Cymru yn 2024 adlewyrchu’r cynllun fydd yn cael ei gyfwyno yn 2025.

en-gb	The social value of the outcomes
cy-gb	Gwerth cymdeithasol y canlyniadau

en-gb	The Welsh Government commissioned eftec and ADAS, as part of the UK Centre for Ecology & Hydrology (UKCEH)-led Environmental and Rural Affairs Modelling and Monitoring Programme (ERAMMP), to assess the evidence concerning the social values from changes in natural capital and how these might be refected in payment levels under the Scheme.
cy-gb	Comisiynodd Llywodraeth Cymru eftec ac ADAS, fel rhan o'r Rhaglen Modelu a Monitro'r Amgylchedd a Materion Gwledig (ERAMMP) a arweinir gan Ganolfan Ecoleg a Hydroleg y DU (UKCEH), i asesu'r dystiolaeth ynghylch gwerth cymdeithasol newidiadau mewn cyfalaf naturiol a sut y gellid adlewyrchu hwn yn lefelau talu'r Cynllun.

en-gb	The full report can be found on the ERAMMP website8.
cy-gb	Mae'r adroddiad ar gael ar wefan ERAMMP.

en-gb	The report looks at the evidence on spatial and temporal variation of the social values provided by Natural Capital (i.e. the benefts from the natural environment not captured in market prices).
cy-gb	Mae'r adroddiad yn edrych ar y dystiolaeth ynghylch amrywiadau gofodol ac amserol yn y gwerth cymdeithasol a ddarperir gan Gyfalaf Naturiol (h.y. y manteision o'r amgylchedd naturiol nad ydynt yn cael eu hadlewyrchu ym mhrisiau'r farchnad).

en-gb	The evidence surrounding the beneft values for food risk management, biodiversity and water supply is however less robust.
cy-gb	Fodd bynnag, mae'r dystiolaeth ynghylch gwerth  y manteision ar gyfer rheoli perygl llifogydd,  bioamrywiaeth a chyfenwi d wˆ r yn llai cadarn.

en-gb	6 Farm Business Survey:
cy-gb	6 Farm Business Survey:

en-gb	Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences, Aberystwyth University 7  Integrated Monitoring Platform (IMP) | ERAMMP
cy-gb	Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences, Aberystwyth University 7  Integrated Monitoring Platform (IMP) | ERAMMP

en-gb	https://www.aber.ac.uk/en/ibers/research-and-enterprise/fbs/
cy-gb	https://www.aber.ac.uk/en/ibers/research-and-enterprise/fbs/

en-gb	https://erammp.wales/102
cy-gb	https://erammp.wales/cy/llwyfan-monitro-integredig-imp

en-gb	2023 78
cy-gb	2023 79

en-gb	The fndings of the report indicate a signifcant variation in the social values of natural capital benefts across Wales.
cy-gb	Mae canfyddiadau'r adroddiad yn dangos amrywiad sylweddol yng ngwerth cymdeithasol manteision cyfalaf naturiol ledled Cymru.

en-gb	This is the case across each of the fve beneft types for which there is suffciently robust valuation evidence.
cy-gb	Mae hyn yn wir ar draws pob un o'r pum math o fantais y ceir tystiolaeth werthuso ddigon cadarn ohonynt.

en-gb	The reason why this variation arises differs between beneft types.
cy-gb	Y rheswm am yr amrywiad hwn yw yn amrywio yn ôl y mathau gwahanol o fantais.

en-gb	The monetary values of carbon benefts vary depending only on the ecological functions of a specifc habitat.
cy-gb	Mae gwerth ariannol y manteision mewn perthynas â charbon yn amrywio yn dibynnu ar swyddogaethau ecolegol cynefn penodol yn unig.

en-gb	Other natural capital benefts values vary depending on both the ecological functions of a specifc habitat and their location.
cy-gb	Mae gwerth manteision cyfalaf naturiol eraill yn amrywio yn dibynnu ar swyddogaethau ecolegol cynefn penodol a'u lleoliad.

en-gb	For example, the value of woodland for air pollutant removal is highest in urban areas and negligible in more rural areas.
cy-gb	Er enghraifft, mae gwerth coetir o ran dal llygreddau aer ar ei uchaf mewn ardaloedd trefol ac yn fach iawn mewn ardaloedd gwledig.

en-gb	The report also recognises the social value of changes in natural capital arising from delivery of on-farm action will change over time and explains how estimating the average annualised present value of those benefts, assessed over a number of years is possible.
cy-gb	Mae’r adroddiad yn cydnabod hefyd y bydd gwerth cymdeithasol newidiadau i gyfalaf naturiol o ganlyniad i gynnal gweithredoedd ar y fferm yn newid dros amser ac mae’n esbonio sut y mae amcangyfrif gwerth presennol blynyddol cyfartalog y manteision hynny, wedi'i asesu dros nifer o fynyddoedd, yn ategu’r polisi’n dda.

en-gb	It is still our intention to consider the social value in our payment methodology, but this will take time to get right.
cy-gb	Ein bwriad o hyd yw ystyried y gwerth cymdeithasol yn ein dull talu, ond bydd gwneud hyn yn iawn yn cymryd amser.

en-gb	The variation in the values of natural capital benefts by type, location and time, reported above, adds to the diffculty of defning a fair and proportionate approach, which refects the actions on farms and recognises the value to the people of Wales.
cy-gb	Mae’r gwahaniaethau yng ngwerth manteision cyfalaf naturiol o ran math, lleoliad ac amser, fel a nodwyd uchod, yn ei gwneud yn anos byth diffnio ffordd deg a chymesur o fynd ati sy’n adlewyrchu’r gweithredoedd a gynhelir ar y fferm ac sy’n cydnabod eu gwerth i bobl Cymru.

en-gb	We will involve stakeholders, as we develop this work to refect social values of outcomes into the proposed payment rates for the Universal, Optional and Collaborative Actions of the Scheme.
cy-gb	Byddwn yn cynnwys rhanddeiliaid, wrth inni ddatblygu'r gwaith hwn i adlewyrchu gwerth cymdeithasol canlyniadau yn y cyfraddau talu arfaethedig ar gyfer Gweithredoedd Cyffredinol, Gweithredoedd Opsiynol a Gweithredoedd Cydweithredol.

en-gb	Q15.
cy-gb	C15.

en-gb	Economic analysis and modelling will conclude in 2024 and will provide evidence to inform the fnal decision on Scheme implementation by Welsh Ministers.
cy-gb	Daw'r gwaith dadansoddi a modelu economaidd i ben yn 2024 gan roi'r dystiolaeth i helpu Gweinidogion Cymru i benderfynu'n derfynol ar sut i roi'r Cynllun ar waith.

en-gb	We would like to know your views on the existing analysis and evidence required.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn am y dadansoddiad presennol a'r dystiolaeth sydd ei hangen.

en-gb	2023 79
cy-gb	2023 80

en-gb	Data processing and reporting
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Prosesu ac adrodd ar ddata

en-gb	•  Natural Resources Wales
cy-gb	•  Cyfoeth Naturiol Cymru;

en-gb	•  Animal and Plant Health Agency •  EIDCymru
cy-gb	•  Yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion •  EIDCymru

en-gb	•  Veterinary Medicine Directorate •  Local Authorities
cy-gb	•  Y Gyfarwyddiaeth Meddyginiaethau Milfeddygol •  Awdurdodau Lleol

en-gb	•  Food Standards Agency Wales •  Other UK Government Departments.
cy-gb	•  Asiantaeth Safonau Bwyd Cymru •  Adrannau eraill Llywodraeth y DU.

en-gb	Processing and using your Data Data may be used for the following:
cy-gb	Prosesu a defnyddio eich data Gallai’r wybodaeth gael ei defnyddio at y dibenion  a ganlyn:

en-gb	We plan to collect data, primarily for processing and validation of payments.
cy-gb	Rydyn ni'n bwriadu casglu data, yn bennaf at ddiben prosesu a dilysu taliadau.

en-gb	•  the production and publication of maps showing the areas of land that have received agricultural support
cy-gb	•  cynhyrchu a chyhoeddi mapiau sy’n dangos y tir sydd wedi derbyn cymorth amaethyddol.

en-gb	•  informing decisions relating to policy changes and funding including research studies conducted on behalf of the Welsh Government
cy-gb	•  gwneud penderfyniadau ynghylch newid polisi ac ariannu gan gynnwys cynnal astudiaethau ymchwil ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	•  to inform Monitoring and Evaluation of schemes
cy-gb	•  at ddiben monitro a gwerthuso cynlluniau.

en-gb	•  compilation of reports of aggregated data and/or summary statistics to be made publicly available, such as the Annual Report and Impact Report under the Agriculture Act (further detail below)
cy-gb	•  llunio adroddiadau ar ddata cyfun a/neu ystadegau cryno a fydd ar gael i'r cyhoedd, megis yr Adroddiad Blynyddol a'r Adroddiad Effaith o dan y Ddeddf Amaethyddiaeth (rhagor o fanylion isod).

en-gb	•  identifcation of landowners/users in events of emergencies, e.g. disease control and breach control
cy-gb	•  adnabod perchnogion/defnyddwyr tir mewn argyfwng, e.e. rheoli clefydau a rheoli tramgwyddau.

en-gb	•  protecting applicant’s interest in land conservation and issues that may arise due to funding queries
cy-gb	•  diogelu budd ymgeiswyr mewn cadwraeth tir a materion a all godi yn sgil ymholiadau am gyllid.

en-gb	•  allowing partner organisations to fulfl their legal duties
cy-gb	•  caniatáu i bartneriaid allu gwneud eu dyletswyddau cyfreithiol.

en-gb	•  disclosure to regulatory authorities, such as HM Revenue and Customs, Local Authorities and the Police.
cy-gb	•  datgelu gwybodaeth i awdurdodau rheoleiddio, fel Tollau a Chyllid Ei Fawrhydi a’r heddlu.

en-gb	The data may also be used to operate other schemes, for monitoring, or for other purposes described below.
cy-gb	Gellir defnyddio'r data hefyd i weithredu cynlluniau eraill, ar gyfer monitro, neu at ddibenion eraill a ddisgrifr isod.

en-gb	The safety of your data is paramount to us.
cy-gb	Mae diogelwch eich data yn hollbwysig inni.

en-gb	Data Disclosure
cy-gb	Datgelu Data

en-gb	There are processes and Actions included in this consultation which involve the collection of data, some of it sensitive, to enable informed decision making on farm, or to monitor performance of a specifc Action.
cy-gb	Ceir prosesau a Gweithredoedd yn yr ymgynghoriad hwn sy’n gofyn i ni gasglu data, peth ohonyn nhw’n ddata sensitif, er mwyn i benderfyniadau doeth allu cael eu gwneud ar y fferm neu i fonitro perfformiad Gweithred.

en-gb	This data will be managed securely and sensitively.
cy-gb	Caiff y data eu rheoli’n ddiogel ac mewn ffordd sensitif.

en-gb	We will seek to only request data where it is necessary.
cy-gb	Byddwn ond yn gofyn am ddata pan fydd angen gwneud hynny.

en-gb	Where we need to aggregate data to represent statistics or trends on a sector, regional, or national level, data will be anonymised.
cy-gb	Pan fyddwn yn crynhoi data i ddangos ystadegau neu dueddiadau ar lefel sector, rhanbarth neu wlad, bydd y data’n ddi-enw.

en-gb	The Welsh Government may share information with:
cy-gb	Gall Llywodraeth Cymru rannu gwybodaeth â:

en-gb	2023 80
cy-gb	2023 81

en-gb	Publication and Disclosure of Information
cy-gb	Cyhoeddi a Datgelu Gwybodaeth

en-gb	Information will be managed and used by the Welsh Government in accordance with its obligations and duties under the:
cy-gb	Bydd yr wybodaeth yn cael ei rheoli a'i defnyddio gan Lywodraeth Cymru yn unol â'i hymrwymiadau a'i dyletswyddau o dan y canlynol:

en-gb	•  Freedom of Information Act 2000 •  Data Protection Legislation
cy-gb	•  Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 •  Deddfwriaeth Diogelu Data

en-gb	•  Environmental Information Regulations 2004
cy-gb	•  Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol 2004.

en-gb	Information, including your personal information, may be the subject of a request by another member of the public.
cy-gb	Gall eich gwybodaeth, gan gynnwys eich gwybodaeth bersonol, fod yn destun cais gan aelod arall o'r cyhoedd.

en-gb	When responding to such requests the Welsh Government may be required to release information, including your personal information.
cy-gb	Mae’n bosibl y bydd yn rhaid i Lywodraeth Cymru ryddhau gwybodaeth, gan gynnwys gwybodaeth bersonol amdanoch, wrth ymateb i gais o’r fath.

en-gb	The Welsh Government will also publish details of the amounts paid to benefciaries in line with The Subsidy Control Act 2022.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn cyhoeddi manylion y symiau a dalwyd i fuddiolwyr yn unol â Deddf Rheoli Cymorthdaliadau 2022.

en-gb	We will provide a detailed explanation of the data requirements and its use as part of the guidance which will be provided in advance of the Scheme opening.
cy-gb	Byddwn yn darparu esboniad manwl o'r gofynion data a'r ffordd mae data yn cael ei ddefnyddio fel rhan o'r canllawiau a ddarperir cyn i'r Cynllun agor.

en-gb	Reporting
cy-gb	Adrodd

en-gb	There is a statutory duty in the Agriculture Act for Welsh Ministers to monitor, evaluate and report progress on any support given by the Welsh Government and its contribution towards achieving the SLM objectives.
cy-gb	Mae dyletswydd statudol yn y Ddeddf Amaethyddiaeth i Weinidogion Cymru fonitro, gwerthuso ac adrodd ar gynnydd ar gyfer unrhyw gymorth a roddir gan Lywodraeth Cymru a'i gyfraniad tuag at gyfawni amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	Monitoring will enable the Welsh Government to have accountability for the implementation of the SLM Objectives.
cy-gb	Bydd monitro yn galluogi Llywodraeth Cymru i fod yn atebol am weithredu'r Amcanion rheoli tir yn gynaliadwy,

en-gb	It will give the public and Senedd Members the opportunity to engage and provide appropriate transparency.
cy-gb	Bydd yn rhoi cyfe i'r cyhoedd ac Aelodau'r Senedd ymgysylltu a darparu tryloywder.

en-gb	It will also provide an evidence base to support policy developments and the design of future support.
cy-gb	Bydd hefyd yn darparu sylfaen dystiolaeth i ategu'r gwaith o datblygu polisi a dylunio cymorth yn y dyfodol.

en-gb	The Agriculture Act sets out a clear monitoring and reporting framework.
cy-gb	Mae'r Ddeddf Amaethyddiaeth yn nodi fframwaith monitro ac adrodd clir.

en-gb	This includes an overarching series of activities for reporting and measuring impact and value for money.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys cyfres gyffredinol o weithgareddau ar gyfer adrodd a mesur effaith a gwerth am arian.

en-gb	The different levels of reporting are set out below.
cy-gb	Nodir y lefelau gwahanol o gymorth isod.

en-gb	Multi-annual Support Plan:
cy-gb	Y Cynllun Cymorth Amlfwyddyn:

en-gb	The Multi-annual Support Plan is a fve year forward plan which must set out how the Welsh Ministers intend to provide support during the plan period so as to best contribute to achieving the SLM objectives.
cy-gb	Mae'r Cynllun Cymorth Amlfwyddyn yn gynllun pum mlynedd ymlaen llaw y mae'n rhaid iddo amlinellu sut y mae Gweinidogion Cymru yn bwriadu darparu cymorth yn ystod y cyfnod er mwyn cyfrannu orau at gyfawni’r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy;

en-gb	It will need to provide a description of each scheme in, or expected to come into, operation during the period, (for example, the Sustainable Farming Scheme), and describe any support intended to be provided which is not under a scheme.
cy-gb	Bydd angen iddo ddarparu disgrifad o bob cynllun sydd ar waith neu y disgwylir iddo fod ar waith yn ystod y cyfnod(er enghraifft, y Cynllun Ffermio Cynaliadwy), a disgrifo unrhyw gymorth y bwriedir ei ddarparu nad yw o dan gynllun.

en-gb	Sustainable Land Management Targets and Indicators:
cy-gb	Targedau a Dangosyddion Rheoli Tir yn Gynaliadwy:

en-gb	A series of SLM indicators and targets will be published by 31 December 2025, to measure progress towards achieving the SLM objectives.
cy-gb	Bydd cyfres o ddangosyddion a thargedau ar gyfer rheoli tir yn gynaliadwy yn cael eu cyhoeddi erbyn 31 Rhagfyr 2025, er mwyn mesur cynnydd tuag at gyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	Other national indicators, national reporting such a Farming Facts and Figures, the State of Natural Resources Report (SoNaRR) report and the most recent Impact Report will need to be taken into consideration when setting or revising the indicators and targets.
cy-gb	Bydd angen ystyried dangosyddion cenedlaethol eraill ac adroddiadau cenedlaethol eraill fel Ffeithiau a Ffgurau Ffermio, yr Adroddiad ar Sefyllfa Adnoddau Naturiol (SoNaRR) a'r Adroddiad Effaith diweddaraf wrth bennu neu ddiwygio'r dangosyddion a'r targedau.

en-gb	Annual Report:
cy-gb	Yr Adroddiad Blynyddol:

en-gb	Annual reporting mechanisms will be in place to continually provide the sector with assurance, accountability, and transparency that relevant support is being provided by the Welsh Government to the agricultural sector.
cy-gb	Bydd mecanweithiau adrodd blynyddol ar waith i roi sicrwydd, atebolrwydd a thryloywder i'r sector yn barhaus fod Llywodraeth Cymru yn darparu cymorth perthnasol i'r sector amaethyddol.

en-gb	Beyond providing information on the amount of support provided, it will also capture where support may have been withdrawn or recouped.
cy-gb	Y tu hwnt i ddarparu gwybodaeth am faint o gymorth a ddarparwyd, bydd yr adroddiad hefyd yn nodi lle mae cymorth wedi cael ei dynnu'n ôl neu ei adennill.

en-gb	The frst annual report will cover the period of 17 October 2023 (to 31 March 2025 and must be published no later than 31 March 2026.
cy-gb	Bydd yr adroddiad blynyddol cyntaf yn cwmpasu'r cyfnod o 17 Hydref 2023 hyd at 31 Mawrth2025 a rhaid ei gyhoeddi erbyn 31 Mawrth 2026 fan bellaf.

en-gb	Following the frst Annual Reporting period, all subsequent reporting periods will be for a fnancial year.
cy-gb	Yn dilyn y cyfnod Adrodd Blynyddol cyntaf, bydd yr holl gyfnodau adrodd dilynol ar gyfer fwyddyn ariannol.

en-gb	Impact Report:
cy-gb	Yr Adroddiad ar yr Effaith:

en-gb	Every fve years there will be an evaluation of all the support provided under the Act.
cy-gb	Bob pum mlynedd bydd yr holl gymorth a roddwyd o dan y Ddeddf yn cael ei werthuso.

en-gb	This will include an assessment of the impact and effectiveness of the support provided, including the Sustainable Farming Scheme.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys asesiad o'r effaith ac effeithiolrwydd y cymorth a roddwyd, gan gynnwys y Cynllun Ffermio Cynaliadwy.

en-gb	The Impact Report will assess the impact and effectiveness of support, including (a) the way in which, and extent to which, the support, through a scheme or otherwise, has achieved the purposes for which the support was provided and (b) the way in which, and extent to which, the provision of the support has contributed towards achieving the SLM objectives.
cy-gb	Bydd yr Adroddiad ar yr Effaith yn asesu effaith ac effeithiolrwydd y cymorth, gan gynnwys (a) y ffordd y mae'r cymorth wedi cyfawni'r dibenion y rhoddwyd y cymorth ar eu cyfer, ac i ba raddau (b) y ffordd y mae darparu'r cymorth wedi cyfrannu at gyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy, ac i ba raddau.

en-gb	81
cy-gb	82

en-gb	Sustainable Land Management Report:
cy-gb	Yr Adroddiad ar Reoli Tir yn Gynaliadwy:

en-gb	Additional questions
cy-gb	Cwestiynau ychwanegol

en-gb	Q18.
cy-gb	C18.

en-gb	In your opinion, could the SFS be formulated or changed so as to:
cy-gb	Yn eich barn chi, a ellid ffurfo neu newid yr SFS er mwyn:

en-gb	•  have positive effects or more positive effec on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourab than English; or
cy-gb	• cael effeithiau positif neu effeithiau mwy positif ar ddefnyddio’r Gymraeg neu ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg; neu

en-gb	•  mitigate any negative effects on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English?
cy-gb	• lleihau effeithiau negyddol ar ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg?

en-gb	Q19.
cy-gb	C19.

en-gb	Do you have any additional comments on any aspect of the consultation document?
cy-gb	A oes gennych unrhyw sylwadau eraill am unrhyw agwedd ar y ddogfen ymgynghori?

en-gb	This report is the mechanism by which the effectiveness of actions taken by Welsh Ministers in accordance with the  duty to achieve the SLM Objectives is assessed.
cy-gb	Yr adroddiad hwn yw'r mecanwaith ar gyfer asesu effeithiolrwydd y camau a gymerwyd gan Weinidogion Cymru, yn unol â'r ddyletswydd i gyfawni'r Amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	The SLM report will every fve years, provide an assessment of the cumulative progress made towards achieving the SLM objectives (since the SLM duty came into force) and to report on progress made during the reporting period, towards achieving the SLM objectives.
cy-gb	Bob pum mlynedd bydd yr adroddiad ar reoli tir yn gynaliadwy yn darparu asesiad o'r cynnydd cronnus a wnaed tuag at gyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy (ers i'r ddyletswydd rheoli tir yn gynaliadwy ddod i rym) ac yn adrodd ar y cynnydd a wnaed yn ystod y cyfnod adrodd, tuag at gyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy.

en-gb	It must also provide an assessment of progress against the SLM indicators and targets which have be set and set out whether each target has been achieved.
cy-gb	Rhaid iddo hefyd ddarparu asesiad o'r cynnydd yn erbyn y dangosyddion a'r targedau ar gyfer rheoli tir yn gynaliadwy sydd wedi’u pennu a nodi a yw pob targed wedi cael ei gyfawni.

en-gb	The report may also capture other matters, such as key priorities, risks, and opportunities in relation to achieving the SLM objectives, and the effect that the progress made towards achieving those objectives has on wider Welsh Government goals.
cy-gb	Gall yr adroddiad hefyd gofnodi materion eraill, megis blaenoriaethau, risgiau a chyfeoedd allweddol mewn perthynas â chyfawni'r amcanion rheoli tir yn gynaliadwy, a'r effaith y mae'r cynnydd a wnaed tuag at gyfawni'r amcanion hynny yn ei chael ar nodau ehangach Llywodraeth Cymru.

en-gb	The frst reporting period starts on 17 October 2023 and ends 31 December 2025.
cy-gb	Mae'r cyfnod adrodd cyntaf yn dechrau ar 17 Hydref 2023 ac yn dod i ben ar 31 Rhagfyr 2025.

en-gb	Subsequent reports are on a rolling fve-year period.
cy-gb	Cyhoeddir adroddiadau dilynol ar gyfnod treigl o bum mlynedd.

en-gb	Q16.
cy-gb	C16.

en-gb	We would like to know your views on which information and evidence should be used to monitor and evaluate the Scheme.
cy-gb	Hoffem wybod eich barn ynghylch pa wybodaeth a thystiolaeth y dylid eu defnyddio i fonitro a gwerthuso'r Cynllun.

en-gb	Q17.
cy-gb	C17.

en-gb	What, in your opinion, would be the likely effects of the SFS on the Welsh language?
cy-gb	Beth yn eich barn chi fyddai effeithiau tebygol SFS ar y Gymraeg?

en-gb	We are particularly interested in any likely effects on opportunities to use the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English.
cy-gb	Mae diddordeb penodol gyda ni mewn unrhyw effeithiau posibl ar gyfeoedd i ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	•  Do you think that there are opportunities to promote any positive effects?
cy-gb	•  Ydych chi’n meddwl fod cyfeoedd i hyrwyddo unrhyw effeithiau cadarnhaol?

en-gb	•  Do you think that there are opportunities to mitigate any adverse effects?
cy-gb	•  Ydych chi’n meddwl fod cyfeoedd i liniaru unrhyw effeithiau negyddol?

en-gb	2023 82
cy-gb	2023 83

en-gb	Annex 1:
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Atodiad 1:

en-gb	Consultation questions
cy-gb	Cwestiynau’r ymgynghoriad

en-gb	83
cy-gb	84

en-gb	a) The rate at which BPS payments are reduced. b) Closing the National Reserve to new entrants. c) Thresholds for capping.
cy-gb	a) Y gyfradd y bydd taliadau BPS yn cael eu lleihau. b) Cau'r Gronfa Genedlaethol i ymgeiswyr newydd. c) Trothwyon ar gyfer capio.

en-gb	What, in your opinion, would be the likely effects of the SFS on the Welsh language?
cy-gb	Yn eich barn chi, beth bydd effeithiau tebygol yr SFS ar y Gymraeg?

en-gb	We are particularly interested in any likely effects on opportunities to use the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English.
cy-gb	Mae gennym ddiddordeb arbennig yn unrhyw effeithiau tebygol ar gyfeoedd i ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg.

en-gb	•  Do you think that there are opportunities to promote any positive effects?
cy-gb	•  Ydych chi’n credu bod cyfeoedd i hyrwyddo effeithiau positif?

en-gb	•  Do you think that there are opportunities to mitigate any adverse effects?
cy-gb	•  Ydych chi’n credu bod cyfeoedd i leihau effeithiau drwg?

en-gb	•  have positive effects or more positive effects on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English; or
cy-gb	•  cael effeithiau positif neu effeithiau mwy positif ar ddefnyddio’r Gymraeg neu ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg; neu

en-gb	•  mitigate any negative effects on using the Welsh language and on not treating the Welsh language less favourably than English?
cy-gb	•  lleihau effeithiau negyddol ar ddefnyddio’r Gymraeg ac ar beidio â thrin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg?

en-gb	84
cy-gb	85

en-gb	The following list of proposed Optional Actions is based on those included in the Sustainable Farming Scheme – Outline Proposals for 2025 and has been refned in line with the Universal Actions included within this consultation.
cy-gb	Mae’r rhestr o Weithredoedd Opsiynol sy’n cael eu cynnig isod yn seiliedig ar y rheini yn Cynllun Ffermio Cynaliadwy – Cynigion Bras 2025 ac maen nhw’n wedi’u twtio i gyd-fynd â’r Gweithredoedd Cyffredinol sydd wedi’u cynnwys yn y ddogfen hon.

en-gb	This list is not exhaustive, and some may not be made available.
cy-gb	Nid yw’n rhestr gyfawn ac mae’n bosibl na chaiff rhai ohonynt eu cynnig.

en-gb	Emerging priorities or opportunities may lead to the development of alternative Optional Actions.
cy-gb	Gall blaenoriaethau neu gyfeoedd newydd arwain at greu Gweithredoedd Opsiynol eraill.

en-gb	You may use this list to answer question 12 of this consultation:
cy-gb	Gallwch ddefnyddio’r rhestr hon i ateb cwestiwn 12 yr ymgynghoriad hwn:

en-gb	Similar to the Universal Actions, these Optional Actions will deliver against several Sustainable Land Management outcomes.
cy-gb	Fel y Gweithredoedd Cyffredinol, bydd y Gweithredoedd Opsiynol hyn yn helpu i sicrhau nifer o ganlyniadau Rheoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	Where relevant we have indicated whether the Optional Action is directly related to any specifc underpinning Universal Action.
cy-gb	Lle bo hynny, rydym wedi nodi lle bydd Gweithred Opsiynol â chysylltiad uniongyrchol â Gweithred Gyffredinol benodol.

en-gb	•  Support to grow crops to lower the amount of (and reliance on) bought-in feed.
cy-gb	•  Cymorth i dyfu cnydau er mwyn prynu llai o borthiant a lleihau’r ddibyniaeth arno.

en-gb	•  Support to start-up horticultural businesses or new horticultural enterprises within established farm businesses.
cy-gb	•  Cymorth i fusnesau garddwrol newydd neu i fentrau garddwrol newydd o fewn busnes fferm sy’n bod eisoes.

en-gb	•  Support for innovation projects which trial new techniques and technologies at a practical level focusing on sustainability, market diversifcation and increased farm resilience.
cy-gb	•  Helpu prosiectau arloesi sy’n treialu technegau neu dechnolegau newydd ar lefel ymarferol, gan roi sylw arbennig i gynaliadwyedd, gwneud y farchnad yn fwy amrywiol a gwneud y fferm yn fwy cydnerth.

en-gb	•  Capital support to lower ammonia emissions such as through the following:
cy-gb	•  Cymorth cyfalaf i leihau allyriadau amonia gan gynnwys trwy’r canlynol:

en-gb	-  livestock housing adaptations e.g. frequent slurry scraping and drying poultry manure
cy-gb	-  addasu siediau anifeiliaid e.e. crafu slyri’n aml a sychu tail dofednod

en-gb	-  slurry storage e.g. covering slurry stores and acidifying slurry
cy-gb	-  storfeydd slyri e.e. cloriau i storfeydd slyri ac asideiddio slyri

en-gb	-  precision slurry spreading equipment e.g. trailing shoe and injection
cy-gb	-  gwasgaru slyri’n fanwl gywir e.e. ‘trailing shoe’ a chwistrellu

en-gb	•  Capital support to decarbonise machinery use and / or farming practices, based on your carbon assessment.
cy-gb	•  Cymorth cyfalaf i ddatgarboneiddio arferion ffermio a/neu’r defnydd o beiriannau, ar sail eich asesiad carbon.

en-gb	•  Manage existing trees and woodland, including ancient woodland, in line with the UK Forestry Standard (over and above the Woodland Maintenance Universal Action).
cy-gb	•  Rheoli’r coed a’r coetir, gan gynnwys coetir hynafol, sy’n bod eisoes, yn unol â Safon Goedwigaeth y DU (mwy na gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer Cynnal Coetir).

en-gb	•  Plant additional trees or woodland above the minimum Scheme Requirement.
cy-gb	•  Plannu coed a choetir ychwanegol, mwy na Gofyn Lleiaf y Cynllun

en-gb	•  Support for UK native breeds at risk.
cy-gb	•  Cymorth ar gyfer bridiau brodorol prin y DU.

en-gb	These must be registered pedigree animals from a native breed, as defned on the UK approved list of native breeds at risk.
cy-gb	Rhaid iddynt fod yn anifeiliaid pedigri cofrestredig o frîd brodorol sydd ar restr gymeradwy’r DU o fridiau brodorol mewn perygl.

en-gb	•  Manage and enhance habitats through more tailored and bespoke site-specifc actions (over and above the Habitat Maintenance Universal Action).
cy-gb	•  Rheoli neu wella cynefnoedd trwy weithredoedd arbennig wedi’u teilwra’n well i safe penodol (mwy na gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer Cynnal Cynefn).

en-gb	•  Establish six-metre buffer strips alongside watercourses (to lower the risk of diffuse pollution, based on risk mapping data).
cy-gb	•  Creu lleiniau clustogi chwe metr o led ar hyd cyrsiau dwˆ r (i leihau’r risg o lygredd gwasgaredig, ar sail data mapiau risg).

en-gb	Strips could include a mix of grasses, shrubs and trees.
cy-gb	Gallai’r lleiniau gynnwys cymysgedd o borfa, llwyni a choed.

en-gb	•  Capital support to harvest and manage water supplies, including:
cy-gb	•  Cymorth cyfalaf i gynaeafu a rheoli cyfenwadau dwˆ r, gan gynnwys:

en-gb	-  creating new reservoirs or irrigation ponds -  installing water harvesting and reuse equipment
cy-gb	-  creu cronfeydd dwˆ r a phyllau dyfrhau newydd -  gosod offer casglu ac ailddefnyddio dwˆ r

en-gb	-  installing clean and dirty water separation infrastructure.
cy-gb	-  gosod seilwaith gwahanu dwˆ r glân a dwˆ r budr.

en-gb	•  Create additional ponds and scrapes (over and above the requirement of the Ponds and Scrapes Universal Action).
cy-gb	•  Creu pyllau parhaol a thymhorol ychwanegol (ar ben gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer Pyllau Parhaol a Thymhorol)

en-gb	•  Create leaky dams and re-wet suitable sites to slow the fow of water to reduce risk of food.
cy-gb	•  Creu arfaethau sy’n gollwng ac ailwlychu safeoedd addas i arafu llif dwˆ r a lleihau’r perygl o lifogydd.

en-gb	•  Support for reporting on the condition of historic features and how they are managed and / or support to repair or conserve a historic feature with professional guidance (over and above the Historic Environment Universal Action).
cy-gb	•  Cymorth i ddarparu cofnod o gyfwr y nodweddion hanesyddol a sut y maen nhw’n cael eu rheoli a/neu cymorth i drwsio neu ddiogelu nodwedd hanesyddol â chyngor proffesiynol (ar ben gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer yr Amgylchedd Hanesyddol).

en-gb	•  Support to deliver more for protected landscapes.
cy-gb	•  Cymorth i wneud mwy dros Dirweddau Dynodedig.

en-gb	These actions will be bespoke to the farm and surrounding area and will align with the special qualities of Areas of Outstanding Natural Beauty or a National Park.
cy-gb	Bydd y gweithredoedd hyn yn rhai arbennig i’r fferm a’i chyffniau ac yn gyson â dibenion statudol y dynodiadau gan gynnwys eu blaenoriaeth dros natur fel y’u nodir yn eu Cynlluniau Rheoli.

en-gb	85
cy-gb	86

en-gb	•  Establish or adapt options which help people engage with and access the natural environment.
cy-gb	•  Dewis neu addasu opsiynau fydd yn helpu pobl i ymwneud â’r amgylchedd naturiol a mynd iddo.

en-gb	-  upgrading existing Public Rights of Way (PRoW) to multi-use paths
cy-gb	-  gwella Hawliau Tramwy Cyhoeddus i’w troi’n llwybrau aml-ddefnydd

en-gb	-  enhancing existing PRoW to make them more accessible
cy-gb	-  gwella Hawliau Tramwy Cyhoeddus i’w gwneud yn fwy hygyrch

en-gb	-  establishing joined-up and new access routes and trails
cy-gb	-  cysylltu llwybrau â’i gilydd a chreu llwybrau mynediad newydd

en-gb	-  establishing new access
cy-gb	-  creu llwybrau newydd

en-gb	-  hosting educational and care farm visits.
cy-gb	-  cynnal ymweliadau gofal ac addysgol â’r fferm.

en-gb	•  Support for completing more complex or higher level Continuous Personal Development (CPD), including potential support for transferring knowledge to other farmers (over and above the CPD Universal Action).
cy-gb	•  Cymorth i gynnal Datblygiad Personol Parhaus (DPP) cymhlethach neu o lefel uwch, gan gynnwys cymorth posibl i drosglwyddo gwybodaeth i ffermwyr eraill (ar ben gofyn y Weithred Gyffredinol ar DPP).

en-gb	Optional Actions to improve animal health over and above the Good Farm Biosecurity and Good Animal Welfare Universal Actions;
cy-gb	Gweithredoedd Cyffredinol i wella iechyd anifeiliaid, mwy na gofyn y Gweithredoedd Cyffredinol ar Fioamrywiaeth Da ar y Fferm a Lles Anifeiliaid;

en-gb	•  Establish a three-metre wide fence and hedge along the farm boundary (where appropriate) to prevent neighbouring stock coming into contact.
cy-gb	•  Creu ffens a pherth/gwrych 3 metr o led o gwmpas ffn y fferm (yn ôl y gofyn) i rwystro stoc cymdogion rhag dod i gysylltiad.

en-gb	•  Secure stores for deadstock, at the farm boundary to minimise entry of fallen stock vehicles to the farm premises.
cy-gb	•  Storfeydd diogel i gadw stoc marw wrth ffn y fferm i leihau’r gofyn i gerbydau cludo stoc marw ddod i safe’r fferm.

en-gb	•  Secure feed stores to keep out wildlife and vermin and other sources of potential indirect contamination such as bird droppings, or transfer from vehicles or personnel.
cy-gb	•  Gwneud storfeydd bwyd anifeiliaid yn ddiogel i gadw allan bywyd gwyllt a fermin a ffynonellau heintio anuniongyrchol eraill fel tail adar neu rhag eu trosglwyddo o gerbydau i staff.

en-gb	•  Installation of water point and concrete pad at entry/exit points with effective drainage away from livestock areas.
cy-gb	•  Gosod mannau cyfenwi dwˆ r ac arwynebau caled wrth fynedfeydd/allanfeydd gyda draeniad effeithiol i gario’r dwˆ r oddi wrth fannau cadw stoc.

en-gb	•  Signage around the property to direct vehicle and personnel fow such that movement is not from higher to lower risk areas without adequate cleaning and disinfection.
cy-gb	•  Arwyddion o gwmpas y fferm i gyfeirio cerbydau a phobl fel nad oes symudiadau o’r mannau uwch eu risg i’r mannau lleiaf eu risg heb gyfeusterau glanhau a diheintio digonol.

en-gb	•  Support for building of Isolation Units.
cy-gb	•  Cymorth i adeiladu Unedau Ynysu.

en-gb	•  Support to use a higher animal welfare standard.
cy-gb	•  Cymorth i ddefnyddio safonau lles anifeiliaid uwch.

en-gb	This could include adopting the Good Life Welfare approach (or a similar initiative).
cy-gb	Gallai hyn gynnwys mabwysiadu safonau Lles Anifeiliaid Da (neu fenter debyg).

en-gb	Optional Actions to beneft nutrient use and soil condition, over and above the Soil Health Planning Universal Action;
cy-gb	Gweithredoedd Cyffredinol er lles y defnydd y faethynnau a chyfwr y pridd, ar ben gofyn y Weithred Gyffredinol ar gyfer Cynllunio Iechyd Pridd;

en-gb	•  Establish grassland with nitrogen fxing crops to replace or supplement applied nitrogen, for example through mixed swards or cover cropping.
cy-gb	•  Creu glaswelltir â chnydau bachu nitrogen yn lle gwasgaru nitrogen neu i ategu’r nitrogen a wasgerir, trwy er enghraifft borfeydd cymysg neu blannu cnwd gorchudd.

en-gb	•  Improve soil biology for example through diverse planting, graze and rest practices, minimum or no till, use of anthelmintic plants or habitat management.
cy-gb	•  Gwella bioleg y pridd er enghraifft trwy blannu amrywiaeth o blanhigion, pori a gorffwys, bras-droi neu ddim troi, defnyddio planhigion lladd llyngyr neu reoli cynefnoedd.

en-gb	•  Establish an enhanced crop rotation to beneft soil health and the wider environment by including:
cy-gb	•  Creu cylchdro cnydau gwell sy’n gwella iechyd y pridd a lles yr amgylchedd trwy gynnwys:

en-gb	-  a balance between fertility-building and exploitative crops
cy-gb	-  cydbwysedd rhwng cnydau sy’n magu ffrwythlondeb a’r cnydau sy’n dihysbyddu ffrwythlondeb

en-gb	-  legumes to fx nitrogen for following crops -  crops with a mix of differing root systems
cy-gb	-  codlysiau i fachu nitrogen er lles cnydau sy’n dilyn -  cnydau â chymysgedd o systemau gwreiddio gwahanol

en-gb	-  crops with similar pest and disease susceptibilities are separated by an appropriate amount of time.
cy-gb	-  sicrhau bod bwlch o amser rhwng cnydau sy’n denu’r un plâu a chlefydau.

en-gb	•  Establish a graze and rest approach, for at least fve months of the year by:
cy-gb	•  Creu trefn pori a gorffwys am o leiaf bum mis y fwyddyn trwy:

en-gb	-  dividing felds to allow the regular movement of livestock
cy-gb	-  rannu caeau er mwyn gallu symud da byw’n rheolaidd

en-gb	-  grazing grass for short periods (giving grass a rest period before grazing again, dictated by the grass growth).
cy-gb	-  pori’r borfa am gyfnodau byr (rhoi cyfnod o orffwys i’r borfa cyn ei phori eto, gan ddibynnu ar drwch y glaswellt).

en-gb	•  Capital support for the infrastructure for graze and rest and/or to expand into other agricultural enterprises which enhance pasture management and livestock production.
cy-gb	•  Cymorth cyfalaf i ddarparu’r seilwaith ar gyfer pori a gorffwys a/neu i arallgyfeirio i fentrau amaeth eraill sy’n rheoli’r borfa’n well ac yn gwella cynhyrchiant da byw.

en-gb	•  Establish and / or maintain a mixed sward of grasses, legumes and herbs (or native wildfowers).
cy-gb	•  Sefydlu a/neu gynnal porfa gymysg o laswellt, codlysiau a pherlysiau (neu fodau gwyllt brodorol).

en-gb	There may be two options available:
cy-gb	Gall fod dau opsiwn:

en-gb	-  the sward contains at least fve species of grass, three species of legumes and three species of herbs or wildfowers
cy-gb	-  bod o leiaf pum rhywogaeth o laswellt, tair rhywogaeth o godlys a thair rhywogaeth o berlysiau neu fodau gwyllt yn tyfu yn y borfa

en-gb	-  the sward contains at least three species of grass, two species of legumes and two species of herbs or wildfowers.
cy-gb	-  bod o leiaf tair rhywogaeth o laswellt, dwy rywogaeth o godlys a dwy rywogaeth o berlysiau neu fodau gwyllt yn tyfu yn y borfa

en-gb	•  Establish crops by using minimum tillage or no tillage cultivation methods.
cy-gb	•  Sefydlu cnydau trwy fras-droi neu heb droi o gwbl.

en-gb	86
cy-gb	87

en-gb	ADAS
cy-gb	ADAS

en-gb	An independent agricultural consultancy.
cy-gb	Gwasanaeth cynghori amaethyddol annibynnol.

en-gb	Agriculture (Wales) Act 2023 Also referred to as ‘the  Agriculture Act’: new Welsh legislation which provides  Welsh Ministers with the legal powers to support agricultural activities in Wales.
cy-gb	Deddf Amaethyddiaeth  (Cymru) 2023 Cyfeirir ati hefyd fel “y Ddeddf Amaeth” neu’r “Ddeddf Amaethyddiaeth”:  deddf Gymreig newydd sy’n rhoi’r pwerau cyfreithiol i Weinidogion Cymru allu cefnogi gweithgareddau amaethyddol yng Nghymru.

en-gb	The Act established the Sustainable Land Management objectives.
cy-gb	Y Ddeddf hon sy’n creu amcanion Rheoli Tir yn Gynaliadwy.

en-gb	Animal Health Improvement Cycle (AHIC)
cy-gb	Cylch Gwella Iechyd Anifeiliaid (AHIC)

en-gb	An ongoing process by which each farm business will work with their vet to proactively improve animal health.
cy-gb	Proses barhaus lle bydd busnes y fferm yn gweithio gyda’i flfeddyg i wella iechyd ei anifeiliaid.

en-gb	Basic Payment Scheme (BPS) The main current agricultural support scheme providing fnancial support to the  farming industry.
cy-gb	Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS) Y prif gynllun cyfredol ar gyfer rhoi cymorth ariannol i ffermwyr.

en-gb	The wide variety of plant and animal life (including variety of genetics and ecosystems) found throughout our environment.
cy-gb	Yr amrywiaeth eang o blanhigion ac anifeiliaid (gan gynnwys eu geneteg a’u hecosystemau amrywiol) a geir ym mhob rhan o’n hamgylchedd.

en-gb	Carbon Calculator A mechanism for measuring the carbon footprint (the amount of carbon emitted) of the various aspects of your farm business.
cy-gb	Cyfrifannell Carbon Mecanwaith ar gyfer mesur ôl troed carbon (faint o garbon sy’n cael ei allyrru) gan agweddau gwahanol ar fusnes eich fferm.

en-gb	This can provide a baseline measurement and help you identify opportunities for lowering carbon emissions.
cy-gb	Gall roi mesur llinell sylfaen a’ch helpu i nodi cyfeoedd i leihau’ch allyriadau.

en-gb	Carbon sequestration The method through which natural systems extract carbon dioxide from the atmosphere and lock it up in soils or plant life, such as peatland.
cy-gb	Dal a storio carbon Defnyddio systemau naturiol i ddal carbon deuocsid o’r atmosffer a’i gloi yn y pridd neu mewn planhigion, fel mawnogydd.

en-gb	There are technological methods of sequestration outside the remit of this consultation.
cy-gb	Ceir dulliau technolegol o ddal a storio carbon sydd y tu allan i gylch gwaith yr ymgynghoriad hwn.

en-gb	Collaborative Actions                      The proposed Sustainable Farming Scheme is structured on three layers.
cy-gb	Gweithredoedd Cydweithredol Mae’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy sy’n cael ei gynnig wedi’i rannu’n dair haen.

en-gb	The  highest layer comprises the Collaborative Actions where farmers can choose to work together and with others in a coordinated way to collectively deliver outcomes that cannot be delivered on a single farm scale, in exchange for being paid additional scheme payments.
cy-gb	Yr haen uchaf yw haen y Gweithredoedd Cydweithredol lle caiff ffermwyr ddewis gweithio gyda’i gilydd a chydag eraill mewn ffordd gydlynol i sicrhau canlyniadau na ellir eu darparu ar raddfa’r fferm unigol. Am hynny, caiff taliad ychwanegol ei dalu iddynt o dan y Cynllun.

en-gb	Continuous Personal Development (CPD)
cy-gb	Datblygiad Personol Parhaus (DPP)

en-gb	An ongoing learning and development process to build skills and knowledge.
cy-gb	Proses ddi-dor o ddysgu a datblygu i fagu sgiliau a gwybodaeth.

en-gb	Competent Control Authorities (CCA) Bodies responsible for offcial controls systems to verify compliance with relevant standards and requirements on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Awdurdod Rheoli Cymwys (CCA) cydymffurfo â’r safonau a’r gofynion perthnasol ar ran Llywodraeth Cymru. Y cyrff sy’n gyfrifol am y systemau rheoli swyddogol sy’n cadarnhau’ch bod yn

en-gb	Customer Reference Number (CRN)
cy-gb	Cyfeirnod y Cwsmer (CRN)

en-gb	Unique identifcation number for each farm business used by Rural Payments Wales.
cy-gb	Rhif adnabod unigryw a roddir i bob busnes fferm gan Taliadau Gwledig Cymru.

en-gb	Department for Environment and Rural Affairs (DEFRA)
cy-gb	Adran yr Amgylchedd a Materion Gwledig (DEFRA)

en-gb	Department of UK Government responsible for Environment and Rural Affairs.
cy-gb	Yr adran yn Llywodraeth y DU sy’n gyfrifol am yr Amgylchedd a Materion Gwledig.

en-gb	2023 87
cy-gb	2023 88

en-gb	Annex 3:
cy-gb	Y CYNLLUN FFERMIO CYNALIADWY Atodiad 3 -  Geirfa

en-gb	Ecosystems
cy-gb	Ecosystemau

en-gb	The complex relationship within and between habitats, which support and regulate many environmental processes such as providing clean air, clean water, thriving biodiversity and the food we eat.
cy-gb	Y berthynas gymhleth rhwng ac o fewn cynefnoedd sy’n cynnal ac yn rheoli llawer o brosesau amgylcheddol fel aer glân, dwˆ r glân, bioamrywiaeth lewyrchus a’r bwyd rydym yn ei fwyta.

en-gb	Environmental and Rural Affairs Monitoring and Modelling Programme (ERAMMP)  A scientifc evidence and research partnership lead by the UK Centre for Ecology  & Hydrology on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Rhaglen Fonitro a Modelu yr Amgylchedd a Materion gwledig (ERAMMP) Partneriaeth ymchwil a darparu tystiolaeth wyddonol o dan arweiniad Canolfan Ecoleg a Hydroleg y DU ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	Environmental Impact Assessment (EIA) Regulations Regulations which are used to consider the effects of projects on the environment.
cy-gb	Rheoliadau’r Asesiad Effeithiau Amgylcheddol (EIA) Rheoliadau i ystyried effeithiau prosiectau ar yr amgylchedd.

en-gb	Farm Business Survey (FBS) An annual survey incorporating fnancial and physical data from a representative  sample of farms across Wales.
cy-gb	Arolwg o Fusnesau Ffermio (FBS) Arolwg blynyddol o sampl cynrychioliadol o ffermydd ar draws Cymru,  yn cynnwys data ariannol a ffsegol.

en-gb	Geographical Information Systems (GIS)
cy-gb	Systemau Gwybodaeth Ddaearyddol (GIS)

en-gb	Information systems used for storing and manipulating geographical information.
cy-gb	Systemau gwybodaeth a ddefnyddir i gadw a thrin gwybodaeth ddaearyddol.

en-gb	Good Agricultural and Environmental Conditions (GAEC)  Part of the Cross Compliance procedures used to establish minimum standards.
cy-gb	Cyflwr Amaethyddol ac Amgylcheddol Da (GAEC) Rhan o’r system Drawsgydymffurfo a ddefnyddir i bennu safonau gofynnol.

en-gb	Habitat Baseline Review (HBR) The administrative process through which the Welsh Government will display (on a map) the extent and type of different habitats and other features  found on your farm.
cy-gb	Adolygiad Sylfaenol o Gynefnoedd (HBR) Y broses weinyddol y bydd Llywodraeth Cymru’n ei defnyddio i ddangos ar fap hyd a lled y cynefnoedd a’r nodweddion sydd ar eich fferm, a’u math.

en-gb	Habitat / Semi-natural Habitat  For the purposes of this consultation, habitat refers to the wide range of land  types such as heathlands, fower rich meadows or wetlands.
cy-gb	Cynefin / Cynefin lled-naturiol             At ddiben yr ymgynghoriad hwn, mae cynefn yn golygu amrywiaeth eang o                          fathau o dir fel rhosydd, gweirgloddiau a gwlypdir.

en-gb	They each comprise a different array of plants and animals that depend on that habitat for their survival.
cy-gb	Ym mhob un, mae ystod wahanol o blanhigion ac anifeiliaid yn dibynnu arno i oroesi.

en-gb	‘Semi-natural’ means habitats have been modifed by human activity, but they still support plants and animals that occur naturally in the area.
cy-gb	Mae ‘lled-naturiol’ yn golygu cynefn sydd wedi’i newid gan ddyn ond sydd yn dal i gynnal planhigion ac anifeiliaid sy’n bod yn naturiol yn yr ardal honno.

en-gb	Integrated Pest Management (IPM)
cy-gb	Rheoli Plâu yn Integredig (IPM)

en-gb	A holistic approach to managing pests and diseases.
cy-gb	Mynd ati mewn ffordd holistig i reoli plâu a chlefydau.

en-gb	Key Performance Indicators (KPIs)   A set of measurable targets (related to the business, livestock or management  practices) which can be used to make data driven management decisions.
cy-gb	Dangosyddion Perfformiad Allweddol (KPIs) Set o dargedau mesuradwy (yn ymwneud â’r busnes, da byw neu arferion rheoli) y gellir eu defnyddio i wneud penderfyniadau rheoli ar sail data.

en-gb	Land Parcel Identifcation System (LPIS)
cy-gb	System Adnabod Parseli Tir (LPIS)

en-gb	The system used by Rural Payments Wales to store and analyse feld parcel data.
cy-gb	Y system a ddefnyddir gan Taliadau Gwledig Cymru i gadw a dadansoddi data am gaeau.

en-gb	Multi-annual Support Plan    A fve-year forward looking plan of agricultural support schemes intended to be  provided by the Welsh Government.
cy-gb	Cynllun Cymorth Amlfynyddol Cynllun ar gyfer y pum mlynedd nesaf o gymorth i amaethyddiaeth. Llywodraeth Cymru fydd yn ei ddarparu.

en-gb	Natural Resources Wales (NRW) A Welsh Government sponsored organisation responsible for advice and regulation regarding the natural resources of Wales.
cy-gb	Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) Corff a noddir gan Lywodraeth Cymru, sy’n gyfrifol am reoleiddio a rhoi cyngor  ar adnoddau naturiol Cymru.

en-gb	Optional Actions
cy-gb	Gweithredoedd Opsiynol  Mae’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy sy’n cael ei gynnig wedi’i rannu’n dair haen.

en-gb	The proposed Sustainable Farming Scheme is structured of three layers.
cy-gb	Yr haen ganol yw haen y Gweithredoedd Opsiynol lle caiff ffermwyr ddewis

en-gb	The middle layer comprises the Optional Actions where farmers can choose Actions above and beyond the Universal Actions depending on what suits their farm business and ambitions the most, in exchange for being paid additional scheme payments.
cy-gb	Gweithredoedd sy’n gofyn am fwy na’r Gweithredoedd Cyffredinol, gan ddibynnu ar beth sy’n gweddu orau i fusnes y fferm a’i uchelgeisiau. Am hynny, caiff taliad ychwanegol ei dalu iddynt o dan y Cynllun.

en-gb	Plant protection products (PPPs) A range of chemical based products including herbicides, pesticides and plant  growth regulators.
cy-gb	Cynnyrch amddiffyn planhigion (PPPs) Ystod o gynnyrch cemegol gan gynnwys plaladdwyr, chwynladdwyr a  rheolyddion tyfu.

en-gb	Rural Inspectorate Wales (RIW)
cy-gb	Arolygiaeth Wledig Cymru (RIW)

en-gb	A dedicated team with Rural Payments Wales responsible for compliance inspections
cy-gb	Tîm wedi’i greu’n unswydd o fewn Taliadau Gwledig Cymru i fod yn gyfrifol am gynnal archwiliadau i weld eich bod yn cydymffurfo.

en-gb	Rural Payments Wales (RPW)   The Division with the Welsh Government responsible for administering information and payments in relation to farming and land management.
cy-gb	Taliadau Gwledig Cymru (RPW) Yr is-adran o fewn Llywodraeth Cymru sy’n gyfrifol am ymdrin â gwybodaeth a thaliadau ffermio a rheoli tir.

en-gb	Single Application Form (SAF) The annual administrative process through which farmers report data and claim payment from the government in relation to farming and land management.
cy-gb	Ffurfen Cais Sengl (SAF) Y broses weinyddol fynyddol y mae ffermwyr yn darparu data ac yn hawlio  taliadau ffermio a rheoli tir drwyddi oddi wrth y llywodraeth.

en-gb	Site of Special  Scientifc Interest (SSSI) A formal designation for areas of land or water considered to have special value  for wildlife or geological features.
cy-gb	Safe o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) Dynodiad ffurfol ar dir neu ddwˆ r sydd o werth arbennig oherwydd ei fywyd gwyllt neu ei nodweddion daearegol.

en-gb	SSSI are given statutory protection through  specifc legislation.
cy-gb	Amddiffynnir SoDdGAau yn statudol trwy ddeddfwriaeth benodol.

en-gb	Payment beyond the Universal Baseline Payment to support transition from BPS to SFS during the Transition Period.
cy-gb	Taliad ar ben y taliad Sylfaenol Cyffredinol i helpu ffermwyr i newid o’r BPS i’r SFS yn ystod y Cyfnod Pontio.

en-gb	Sustainable Farming Scheme (SFS), also referred to as the ‘Scheme’ The main support scheme for Trial farmers from the Welsh Government from  2025 onwards.
cy-gb	Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS), neu’r ‘Cynllun’ Prif gynllun cymorth Llywodraeth Cymru i ffermwyr Cymru o 2025 ymlaen.

en-gb	Sustainable Land Management (SLM)
cy-gb	Rheoli Tir yn Gynaliadwy (SLM)

en-gb	A holistic approach to incorporate environmental, economic, cultural and social resources in such a way that the needs of the current generation are balanced with our obligations to future generations.
cy-gb	Ffordd holistig i ymgorffori adnoddau amgylcheddol, economaidd, diwylliannol a chymdeithasol mewn ffordd a fydd yn cadw’r ddysgl yn wastad rhwng anghenion cenedlaethau heddiw a’n hymrwymiadau i genedlaethau fory.

en-gb	Transition Period The period between 2025 and 2029 where different elements of the Sustainable Farming Scheme are launched, and the Basic Payment Scheme is tapered in value.
cy-gb	Cyfnod pontio Y cyfnod rhwng 2025 a 2029 pan gaiff rhannau gwahanol y Cynllun Ffermio Cynaliadwy eu lansio, ac y caiff gwerth Cynllun y Taliad Sylfaenol ei dapro.

en-gb	UK Centre for Ecology & Hydrology (UKCEH) An independent not-for-proft research institute.
cy-gb	Canolfan Ecoleg a Hydroleg y DU (UKCEH) Athrofa ymchwil annibynnol ddi-elw.

en-gb	UK Forestry Standard (UKFS) The reference standard for sustainable forest management across the UK.
cy-gb	Safon Goedwigaeth y DU (UKFS)  Y safon gyfeirio ar gyfer rheoli coedwigoedd yn gynaliadwy yn y DU.

en-gb	It applies to all woodland, regardless of who owns or manages it.
cy-gb	Mae’n berthnasol i bob coedwig, waeth pwy sy’n berchen arni neu’n ei rheoli.

en-gb	Universal Action (UA)
cy-gb	Gweithred Gyffredinol (UA)

en-gb	The proposed Sustainable Farming Scheme is structured of three layers.
cy-gb	Mae’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy sy’n cael ei gynnig wedi’i rannu’n dair haen.

en-gb	The foundation layer comprises of the Universal Actions which all farmers participating in the Scheme will need to undertake, in exchange for being paid the Universal Baseline Payment.
cy-gb	Yr haen isaf yw haen y Gweithredoedd Cyffredinol y bydd angen i bob ffermwr sy’n rhan o’r Cynllun eu cynnal. Am hynny, caiff taliad Sylfaenol Cyffredinol ei dalu iddo.

en-gb	Universal Baseline Payment The annual payment each farmer will receive from the Welsh Government in exchange for completing the Universal Actions.
cy-gb	Taliad Sylfaenol Cyffredinol Y taliad blynyddoedd y bydd pob ffermwr yn ei gael gan Lywodraeth Cymru am  gynnal y Gweithredoedd Cyffredinol.

en-gb	2023 89
cy-gb	2023 90

en-gb	Costs of managing existing woodland.
cy-gb	Costau rheoli coetir presennol.

en-gb	This technical note describes the minimum standard of work required.
cy-gb	Mae'r nodyn technegol hwn yn disgrifo safon ofynnol y gwaith sydd ei angen.

en-gb	•  Historic Environment Features
cy-gb	•  Nodweddion Amgylcheddol Hanesyddol

en-gb	Further information and related documents Large print, Braille and alternative language versions of this document are available on request.
cy-gb	Rhagor o wybodaeth a dogfennau cysylltiedig Mae fersiynau print bras, Braille ac mewn ieithoedd eraill o’r ddogfen hon ar gael o ofyn amdanynt.

en-gb	This document is also available in Trial.
cy-gb	Mae’r ddogfen hon ar gael yn Saesneg hefyd.

en-gb	90
cy-gb	91

en-gb	https://www.llyw.cymru/cynllun-ffermio-cynaliadwy-ymgynghori
cy-gb	https://www.gov.wales/sustainable-farming-scheme-consultation

en-gb	SautinSoft.PdfFocus 8.6.1.18 trial.
cy-gb	SautinSoft.PdfFocus 8.6.1.18 trial.

en-gb	Have questions?
cy-gb	Have questions?

en-gb	Email us: support@sautinsoft.com
cy-gb	Email us: support@sautinsoft.com

en-gb	Llwybr Newydd: the Wales transport strategy 2021
cy-gb	Llwybr Newydd: strategaeth drafnidiaeth Cymru 2021

en-gb	Croeso:
cy-gb	Croeso:

en-gb	Ministers
cy-gb	Y Gweinidog

en-gb	We are proud to launch Llwybr Newydd: the Wales transport strategy 2021 that will shape our transport system in Wales over the next 20 years.
cy-gb	Gyda balchder rydym yn lansio Llwybr Newydd: Strategaeth Drafnidiaeth Cymru 2021, a fydd yn llywio ein system drafnidiaeth yng Nghymru am yr 20 mlynedd nesaf.

en-gb	In Wales, we are literally taking a Llwybr Newydd - a new path.
cy-gb	Yng Nghymru, rydym yn llythrennol yn dilyn Llwybr Newydd, sef enw ein strategaeth newydd.

en-gb	We have set out a new way of thinking that places people and climate change at the front and centre of our transport system.
cy-gb	Rydym wedi amlinellu ffordd newydd o feddwl sy'n sicrhau pobl a’r newid yn yr hinsawdd yn flaenoriaethau ac yn ganolog i’n system drafnidiaeth.

en-gb	This is something that we have to do. The climate emergency is one of the biggest defining issues of our time.
cy-gb	Dyma rywbeth mae'n rhaid i ni ei wneud. Yr argyfwng hinsawdd yw un o broblemau diffiniol mwyaf ein hoes.

en-gb	If we are going to protect the lives of our children, we need to achieve net zero by 2050.
cy-gb	Os ydym am ddiogelu bywydau ein plant, mae angen inni sicrhau carbon sero-net erbyn 2050.

en-gb	And in order to do that, we need to change the way we travel.
cy-gb	Ac er mwyn gwneud hynny, mae angen inni newid y ffordd rydym yn teithio.

en-gb	We need fewer cars on our roads, and more people using public transport, walking or cycling.
cy-gb	Mae angen inni leihau nifer y ceir ar ein ffyrdd, a sicrhau bod rhagor o bobl yn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, yn cerdded neu’n beicio.

en-gb	But we won’t achieve that level of change unless we take people with us, listening to users and involving people in designing a transport system that works for everyone.
cy-gb	Ond ni fyddwn yn sicrhau'r lefel honno o newid oni bai ein bod yn argyhoeddi pobl, yn gwrando ar ddefnyddwyr ac yn cynnwys pobl wrth gynllunio system drafnidiaeth sy'n gweithio i bawb.

en-gb	Our transport system is one of the most important national assets we have.
cy-gb	Mae ein system drafnidiaeth yn un o'r asedau cenedlaethol pwysicaf sydd gennym.

en-gb	It connects people to one another, binds communities together and enables businesses to grow and expand.
cy-gb	Mae'n cysylltu pobl â'i gilydd, yn rhwymo cymunedau â'i gilydd ac yn galluogi busnesau i ddatblygu ac ehangu.

en-gb	It’s one of the most powerful and dynamic tools for community cohesion, social justice and inclusive economic growth that we possess.
cy-gb	Mae'n un o’r arfau mwyaf pwerus a deinamig sydd gennym ar gyfer sicrhau cydlyniant cymunedol, cyfiawnder cymdeithasol a thwf economaidd cynhwysol.

en-gb	We need an accessible, sustainable and efficient transport system.
cy-gb	Mae arnom angen system drafnidiaeth hygyrch, gynaliadwy ac effeithlon.

en-gb	This means one that is good for people and communities, good for the environment, good for the economy and places and supports a thriving Welsh language and culture.
cy-gb	Mae hyn yn golygu un sy'n dda ar gyfer pobl a chymunedau, yn dda ar gyfer yr amgylchedd, yn dda ar gyfer yr economi a lleoedd ac yn cefnogi diwylliant Cymru a’r Gymraeg.

en-gb	So, how do we make that happen?
cy-gb	Felly, sut rydym yn sicrhau bod hynny ddigwydd?

en-gb	Firstly, we need to bring services to people in order to reduce the need to travel.
cy-gb	Yn gyntaf, mae angen i ni ddod â gwasanaethau i bobl er mwyn lleihau'r angen i deithio.

en-gb	This is not about preventing travel altogether, it is about planning ahead for better physical and digital connectivity to support access to more local services, more home and remote working.
cy-gb	Nid yw hyn yn golygu atal teithio'n gyfan gwbl. Mae’n golygu cynllunio ymlaen llaw i sicrhau cysylltiadau ffisegol a digidol gwell i ategu mynediad at wasanaethau mwy lleol, a rhagor o weithio gartref a gweithio o bell.

en-gb	If more people can walk and cycle for everyday trips, we will reduce our dependency on cars.
cy-gb	Os yw rhagor o bobl yn gallu cwblhau eu teithiau bob dydd drwy gerdded a beicio, byddwn yn dibynnu llai ar geir.

en-gb	Secondly, we need to allow people and goods to move easily from door-to-door by accessible, sustainable and efficient  transport.
cy-gb	Yn ail, mae angen i ni alluogi pobl a nwyddau i symud yn hawdd o ddrws i ddrws  gan ddefnyddio trafnidiaeth hygyrch, gynaliadwy ac effeithlon.

en-gb	To achieve this, we will need to invest in reliable, efficient and affordable transport services that people want to use, can use and do use.
cy-gb	Er mwyn gwneud hyn, bydd angen inni fuddsoddi mewn gwasanaethau trafnidiaeth dibynadwy, effeithlon a fforddiadwy y mae pobl am eu defnyddio, yn gallu eu defnyddio ac yn eu defnyddio.

en-gb	We also need the transport infrastructure to support those services.
cy-gb	Mae arnom angen hefyd y seilwaith trafnidiaeth i ategu'r gwasanaethau hynny.

en-gb	We will make sure our transport infrastructure is safe, accessible, well-maintained and future-proofed, to adapt  to climate change.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod ein seilwaith trafnidiaeth yn ddiogel, yn hygyrch, yn cael ei gynnal a'i gadw'n dda ac wedi'i ddiogelu at y dyfodol, er mwyn ymateb i’r newid yn yr hinsawdd.

en-gb	And where we need new transport infrastructure, we will take a new approach.
cy-gb	A lle mae arnom angen seilwaith trafnidiaeth newydd, byddwn yn gweithredu mewn ffordd newydd.

en-gb	We will use the sustainable transport hierarchy to give priority to meeting the demand for travel by walking, cycling and public transport ahead of private motor vehicles.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio'r Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy i roi blaenoriaeth i ateb y galw am deithio drwy gerdded, beicio a thrafnidiaeth gyhoeddus cyn ystyried cerbydau modur preifat.

en-gb	Thirdly, we need to encourage people to make the change to more sustainable transport.
cy-gb	Yn drydydd, mae angen i ni annog pobl i newid i drafnidiaeth fwy cynaliadwy.

en-gb	If we are going to meet our climate change targets, we also need people to travel differently.
cy-gb	Os ydym am gyrraedd ein targedau mewn perthynas â’r newid yn yr hinsawdd, mae angen i bobl deithio mewn ffordd wahanol hefyd.

en-gb	Which means making it easier to do the right thing.
cy-gb	Mae hynny'n golygu ei gwneud yn haws gwneud y peth iawn.

en-gb	We will do this by making low-carbon sustainable transport more attractive and more affordable, and by adopting innovations that make it easier to use.
cy-gb	Byddwn yn gwneud hyn drwy wneud trafnidiaeth gynaliadwy carbon isel yn fwy deniadol a mwy fforddiadwy, a thrwy fabwysiadu datblygiadau arloesol sy'n ei gwneud yn haws ei defnyddio.

en-gb	Together, these three priorities will improve our health, tackle poverty and open our transport system to all, particularly for those without access to a car and those living in rural areas.
cy-gb	Gyda'i gilydd, bydd y tair blaenoriaeth hyn yn gwella ein hiechyd, yn mynd i'r afael â thlodi ac yn agor ein system drafnidiaeth i bawb, yn enwedig y rheini nad oes ganddynt fynediad at gar a'r rhai sy'n byw mewn ardaloedd gwledig.

en-gb	The key to any strategy is how it will be delivered.
cy-gb	Yn allweddol i unrhyw strategaeth mae’r ffordd y bydd yn cael ei chyflawni.

en-gb	A detailed five-year national transport delivery plan and regional transport plans will tailor delivery to the needs of every part of Wales.
cy-gb	Bydd y  Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth, cynllun manwl sy’n cynnwys y pum mlynedd nesaf, a Chynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol yn teilwra'r gwaith o gyflawni’r strategaeth i anghenion pob rhan o Gymru.

en-gb	Four cross-cutting delivery pathways will help us follow through on our commitments on decarbonisation, equality, integrated journey planning and our rural offer, whilst nine mini-plans show how each mode and sector will deliver.
cy-gb	Bydd pedwar llwybr cyflawni trawsbynciol yn ein helpu i gyflawni ein hymrwymiadau ar ddatgarboneiddio, cydraddoldeb, cynllunio teithiau integredig a'n cynnig gwledig, gyda naw cynllun bach yn dangos sut y bydd pob dull teithio a sector yn cyflawni.

en-gb	We will also hold ourselves and partners to account by monitoring the strategy as a whole.
cy-gb	Byddwn hefyd yn sicrhau ein bod ni a’n partneriaid yn atebol drwy fonitro'r strategaeth yn ei chyfanrwydd.

en-gb	Llwybr Newydd is the beginning of a journey - not an end.
cy-gb	Llwybr Newydd yw dechrau’r daith – nid y diwedd.

en-gb	It sets a long-term direction and three urgent and immediate priorities.
cy-gb	Mae'n pennu cyfeiriad hirdymor a thair blaenoriaeth frys ac uniongyrchol.

en-gb	It shows where we want to go - and how we will get there.
cy-gb	Mae'n dangos lle rydym am fynd – a sut byddwn yn cyrraedd y fan honno.

en-gb	This is not just our strategy.
cy-gb	Nid ein strategaeth ni yn unig yw hon.

en-gb	We want to thank the many individuals and organisations who helped us during drafting, and who have taken the time to respond to our consultation.
cy-gb	Hoffem ddiolch i'r unigolion a'r sefydliadau niferus a'n helpodd yn ystod y gwaith drafftio, ac sydd wedi rhoi o'u hamser i ymateb i'n hymgynghoriad.

en-gb	Your feedback has challenged us, but your overall support clearly indicates we are on the right path, y llwybr cywir.
cy-gb	Mae eich adborth wedi ein herio ni, ond mae eich cefnogaeth gyffredinol yn nodi'n glir ein bod ar y trywydd cywir, y llwybr cywir.

en-gb	Llwybr Newydd - Wales Transport Strategy 2021 will deliver a transport system that provides a better Wales for generations to come.
cy-gb	Bydd Llwybr Newydd – Strategaeth Drafnidiaeth Cymru 2021 yn darparu system drafnidiaeth sy'n sicrhau Cymru well am flynyddoedd lawer.

en-gb	Ken Skates MS Minister for Economy, Transport and North Wales.
cy-gb	Ken Skates AS Gweinidog yr Economi, Trafnidiaeth a Gogledd Cymru

en-gb	Llwybr Newydd or new path in Welsh is our new transport strategy.
cy-gb	Lee Waters AS Dirprwy Weinidog yr Economi a Thrafnidiaeth

en-gb	It sets out our vision for how our transport system can help us deliver our priorities for Wales, helping to put us on a pathway to creating a more prosperous, green and equal society.
cy-gb	Cyflwyniad

en-gb	Using the five ways of working set out in the 'Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015' we have extensively engaged with transport users, service providers and key partners to co-produce this new direction of travel.
cy-gb	Llwybr Newydd: dyma ein strategaeth drafnidiaeth newydd.

en-gb	https://gov.wales/well-being-future-generations-wales-act-2015-guidance
cy-gb	Mae'n nodi ein gweledigaeth ar gyfer sicrhau bod ein system drafnidiaeth yn gallu ein helpu i gyflawni ein blaenoriaethau ar gyfer Cymru, gan helpu i'n rhoi ni ar y llwybr tuag at greu cymdeithas fwy ffyniannus, cyfartal a gwyrddach.

en-gb	As well as setting out a strategic direction we have developed nine mini-plans explaining how we will deliver them for different transport modes and sectors.
cy-gb	Gan ddefnyddio'r pum ffordd o weithio a amlinellir yn 'Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015' rydym wedi trafod yn helaeth â defnyddwyr trafnidiaeth, darparwyr gwasanaethau a phartneriaid allweddol i gyd-gynhyrchu'r cyfeiriad newydd hwn ar gyfer teithio.

en-gb	Llwybr Newydd is also supported by a more detailed 'Mobility in Wales' report, the 'Transport Data and Trends' report and an 'Integrated Sustainability Appraisal'.
cy-gb	https://llyw.cymru/deddf-llesiant-cenedlaethaur-dyfodol-cymru-2015-canllawiau

en-gb	It will require governments, local authorities, transport providers (both commercial and third sector) and other policy areas to work together to help ensure that transport contributes to the current and future well-being of Wales; to set us on a new path.
cy-gb	Yn ogystal â phennu cyfeiriad strategol rydym wedi datblygu naw cynllun bach, gan esbonio sut y byddwn yn eu cyflawni ar gyfer gwahanol ddulliau teithio a sectorau.

en-gb	Terms you will find in this strategy
cy-gb	Ategir Llwybr Newydd hefyd gan adroddiad manylach ar Symudedd yng Nghymru, yr adroddiad Data a Thueddiadau Trafnidiaeth ac Arfarniad Cynaliadwyedd Integredig.

en-gb	Accessible
cy-gb	Bydd yn ei gwneud yn ofynnol i lywodraethau, awdurdodau lleol, darparwyr trafnidiaeth (yn y sector masnachol a'r trydydd sector) a meysydd polisi eraill gydweithio i helpu i sicrhau bod trafnidiaeth yn cyfrannu at lesiant Cymru heddiw ac yn y dyfodol; i'n rhoi ni ar lwybr newydd.

en-gb	Transport services and infrastructure that meet the relevant policy and regulatory standards on equality, access, human rights and the Welsh language, recognising the social model of disability.
cy-gb	Termau defnyddiol

en-gb	Active travel
cy-gb	Hygyrch

en-gb	For the purposes of this document ‘active travel’ refers to walking and cycling for everyday journeys - such as to go to work, or education or access services
cy-gb	Gwasanaethau trafnidiaeth a seilwaith sy'n cwrdd â'r safonau polisi a rheoleiddio perthnasol ar gydraddoldeb, mynediad, hawliau dynol a'r Gymraeg, gan gydnabod model cymdeithasol anabledd.

en-gb	Corporate joint committees (CJCs)
cy-gb	Teithio Llesol

en-gb	New local government tier which will take on regional transport planning in Wales.
cy-gb	At ddibenion y ddogfen hon mae 'teithio llesol' yn cyfeirio at gerdded a beicio ar gyfer teithiau bob dydd – fel cyrraedd y gwaith, addysg neu wasanaethau.

en-gb	Decarbonisation
cy-gb	Cyd-bwyllgorau corfforedig

en-gb	The actions needed to cut greenhouse gas emissions and move towards a low-carbon economy.
cy-gb	Haen newydd o lywodraeth lleol fydd yn ymgymryd â chynllunio trafnidiaeth rhanbarthol yng Nghymru.

en-gb	The Welsh Government is committed to net zero carbon emissions by 2050.
cy-gb	Datgarboneiddio

en-gb	Demand-responsive travel
cy-gb	Y camau sydd eu hangen i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr a symud tuag at economi carbon isel.

en-gb	Shared private or semi-public transport based on passenger demand rather than a fixed timetable.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i sicrhau allyriadau carbon sero-net erbyn 2050.

en-gb	Examples in Wales include Transport for Wales’ fflecsi services.
cy-gb	Trafnidiaeth sy’n seiliedig ar alw

en-gb	Devolution
cy-gb	Trafnidiaeth breifat neu rannol-gyhoeddus sy’n seiliedig ar alw yn hytrach nag amserlen benodedig.

en-gb	This gives Wales the power to pass legislation and transfers some ministerial responsibilities to Wales.
cy-gb	Mae enghreifftiau yng Nghymru yn cynnwys gwasanaethau fflecsi gan Drafnidiaeth Cymru.

en-gb	For transport this includes responsibility for roads and buses.
cy-gb	Datganoli

en-gb	Other areas such as rail and aviation are not devolved and Welsh Ministers work in collaboration with the UK Government.
cy-gb	Mae hyn yn rhoi'r pŵer i Gymru basio deddfwriaeth ac yn trosglwyddo rhai cyfrifoldebau gweinidogol i Gymru.

en-gb	Ecosystem resilience
cy-gb	Ym maes trafnidiaeth mae hyn yn cynnwys cyfrifoldeb am y ffyrdd a bysiau.

en-gb	The capacity of a whole ecosystem to respond to disturbance by resisting damage and recovering quickly.
cy-gb	Gallu ecosystem gyfan i ymateb i bethau sy'n tarfu arni drwy wrthsefyll niwed ac ymadfer yn gyflym.

en-gb	Equality Act
cy-gb	Deddf Cydraddoldeb

en-gb	Under the Equality Act 2010 it is unlawful to discriminate against someone because of a protected characteristic.
cy-gb	O dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, mae'n anghyfreithlon gwahaniaethu yn erbyn rhywun ar sail nodwedd warchodedig.

en-gb	The protected characteristics are age, disability, gender reassignment, marriage or civil partnership, pregnancy and maternity, race, religion or belief, sex and sexual orientation.
cy-gb	Y naw nodwedd warchodedig yw oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, priodas neu bartneriaeth sifil, beichiogrwydd a mamolaeth, hil, crefydd neu gred, rhyw a chyfeiriadedd rhywiol.

en-gb	Five ways of working
cy-gb	Y Pum ffordd o weithio

en-gb	The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 sets out five ways of working that public bodies need to think about to show they have applied the sustainable development principle.
cy-gb	Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yn amlinellu pum ffordd o weithio y mae angen i gyrff cyhoeddus feddwl amdanynt er mwyn dangos eu bod wedi dilyn egwyddor datblygu cynaliadwy.

en-gb	The five ways of working are long-term, prevention, integration, collaboration and involvement.
cy-gb	Y pum ffordd o weithio yw hirdymor, atal, integreiddio cydweithio a chynnwys.

en-gb	Future Wales
cy-gb	Cymru'r Dyfodol

en-gb	The National Plan 2040.
cy-gb	Y Cynllun Cenedlaethol 2040.

en-gb	This sets out where we think we should try to grow and the types of development we need over the next 20 years to help us be a sustainable and prosperous society.
cy-gb	Mae'n nodi lle rydym yn credu y dylem geisio tyfu, a'r mathau o ddatblygiadau y bydd eu hangen arnom dros yr 20 mlynedd nesaf er mwyn ein helpu i fod yn gymdeithas gynaliadwy a ffyniannus.

en-gb	Heavy goods vehicles (HGVs)
cy-gb	Cerbydau nwyddau trwm

en-gb	The term for vehicles over 3.5 tonnes - light commercial vehicles (LCVs) are under this weight.
cy-gb	Term yr Undeb Ewropeaidd am gerbydau dros 3.5 tunnell – mae cerbydau masnachol ysgafn yn ysgafnach na hyn.

en-gb	Highways Authorities
cy-gb	Awdurdodau Priffyrdd

en-gb	Have a duty to assert and protect the rights of the public to use and enjoy any highway for which they are an authority.
cy-gb	Mae dyletswydd ar y rhain i fynnu a diogelu hawliau'r cyhoedd i ddefnyddio a mwynhau unrhyw briffordd y maent yn awdurdod ar ei chyfer.

en-gb	As Highways Authority for the motorway and trunk road network in Wales, Welsh Ministers must maintain them at public expense and comply with other regulations.
cy-gb	Fel yr Awdurdod Priffyrdd ar gyfer y rhwydwaith traffyrdd a chefnffyrdd yng Nghymru, rhaid i Weinidogion Cymru eu cynnal a'u cadw ag arian cyhoeddus a chydymffurfio â rheoliadau eraill.

en-gb	Hydrogen vehicles
cy-gb	Cerbydau hydrogen

en-gb	Use electricity produced through a chemical reaction between hydrogen and oxygen.
cy-gb	Mae’r rhain yn defnyddio trydan sy’n cael ei gynhyrchu drwy adwaith cemegol rhwng hydrogen ac ocsigen.

en-gb	The electricity powers the car or charges a battery which powers the vehicle.
cy-gb	Naill ai mae'r trydan yn pweru'r cerbyd, neu mae'n gwefru batri sy'n pweru'r cerbyd.

en-gb	The hydrogen fuel is stored in a high-pressure tank.
cy-gb	Mae’r tanwydd hydrogen yn cael ei storio mewn tanc pwysedd uchel.

en-gb	Transport infrastructure includes all the things that enable transport services to operate – streets and roads, railway lines and active travel networks such as cycle-paths and footpaths.
cy-gb	Mae seilwaith trafnidiaeth yn cynnwys yr holl bethau sy'n galluogi gwasanaethau trafnidiaeth i weithredu – strydoedd a ffyrdd, rheilffyrdd, a rhwydweithiau teithio llesol fel llwybrau beicio a llwybrau troed.

en-gb	It also includes associated structures such as stations, bridges, embankments, car parks, signage, signalling, bus stops and transport interchanges and the soft estate - land and greenspace associated with transport.
cy-gb	Mae hefyd yn cynnwys strwythurau cysylltiedig fel gorsafoedd, pontydd, argloddiau, meysydd parcio, arwyddion, signalau, safleoedd bysiau a chyfnewidfeydd trafnidiaeth – ynghyd ag ystad feddal, sef tir a mannau gwyrdd sy'n gysylltiedig â thrafnidiaeth.

en-gb	Ports and harbours, airports, and freight and logistics facilities are also important.
cy-gb	Mae porthladdoedd a harbwrs, meysydd awyr, a chyfleusterau cludo nwyddau a logisteg hefyd yn bwysig.

en-gb	Land-use planning system
cy-gb	System Cynllunio Defnydd Tir

en-gb	The process of regulating land for wider public benefit, including social and environmental outcomes.
cy-gb	Y broses o reoleiddio tir er budd y cyhoedd yn ehangach, gan gynnwys canlyniadau cymdeithasol ac amgylcheddol.

en-gb	Llwybr Newydd
cy-gb	Llwybr Newydd

en-gb	It is the title of the Wales Transport Strategy 2021.
cy-gb	Dyma deitl Strategaeth Drafnidiaeth newydd Cymru 2021.

en-gb	Micro-mobility
cy-gb	Micro-symudedd

en-gb	Small lightweight vehicles driven by users personally and operating at speeds of under 25km hour.
cy-gb	Cerbydau bach ysgafn sy’n cael eu gyrru gan y defnyddwyr eu hunain ar lai na 25km yr awr.

en-gb	They can include electrically-powered cycles or scooters.
cy-gb	Gallant gynnwys beiciau neu sgwteri trydan.

en-gb	Mobility as a service (MAAS)
cy-gb	Symudedd fel gwasanaeth

en-gb	A shift away from personally-owned transportation to services that enable people to plan, book, pay for and use different types of transport.
cy-gb	Newid o'r drefn lle mae pobl yn berchen ar eu cludiant eu hunain, i wasanaethau sy'n galluogi pobl i gynllunio gwahanol ddulliau teithio, eu trefnu, talu amdanynt a'u defnyddio.

en-gb	National Transport Delivery Plan (NTDP)
cy-gb	Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth

en-gb	After Llwybr Newydd has been published, Transport for Wales (TfW) will develop a National Transport Delivery Plan that sets out specific investment priorities.
cy-gb	Pan fydd y fersiwn derfynol o Lwybr Newydd wedi cael ei chyhoeddi, bydd Trafnidiaeth Cymru yn datblygu Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth a fydd yn amlinellu blaenoriaethau buddsoddi penodol.

en-gb	National well-being goals
cy-gb	Nodau llesiant cenedlaethol

en-gb	The seven national well-being goals are set out in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Mae'r saith nod llesiant cenedlaethol un cael eu hamlinellu yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	They are: a prosperous Wales, a resilient Wales, a healthier Wales, a more equal Wales, a Wales of cohesive communities, a Wales of vibrant culture and thriving Welsh Language, and a globally responsible Wales.
cy-gb	Dyma nhw: Cymru lewyrchus, Cymru gydnerth, Cymru iachach, Cymru sy'n fwy cyfartal, Cymru o gymunedau cydlynus, Cymru â diwylliant bywiog lle mae'r Gymraeg yn ffynnu a Chymru sy'n gyfrifol ar lefel fyd-eang.

en-gb	National well-being indicators
cy-gb	Dangosyddion llesiant cenedlaethol

en-gb	There are 46 well-being indicators that demonstrate progress against the seven national well-being goals.
cy-gb	Mae 46 o ddangosyddion llesiant sy'n dangos cynnydd yn erbyn y saith nod llesiant cenedlaethol.

en-gb	The Welsh Government reports on these annually.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn paratoi adroddiad ar y rhain bob blwyddyn.

en-gb	Private light vehicles (PLVs)
cy-gb	Cerbydau ysgafn preifat

en-gb	Include motorbikes and small cars that are efficient in terms of energy use, road space and materials.
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys beiciau modur a cheir bychan sy’n effeithlon o ran ynni, faint o le maent yn ei gymryd ar y ffordd a faint o ddeunyddiau maent yn eu defnyddio.

en-gb	Planning Policy Wales 11 (PPW11)
cy-gb	Polisi Cynllunio Cymru 11

en-gb	The Welsh Government’s guidance for making planning decisions.
cy-gb	Canllawiau Llywodraeth Cymru ar gyfer gwneud penderfyniadau cynllunio.

en-gb	It is supplemented by Future Wales – the National Plan 2040.
cy-gb	Fe'i hategir gan Cymru'r Dyfodol – y Cynllun Cenedlaethol 2040.

en-gb	Private hire vehicles (PHVs)
cy-gb	Cerbydau hurio preifat

en-gb	Vehicles such as minicabs, some school and day-care centre transport services and chauffeur services.
cy-gb	Cerbydau fel minicabiau, rhai gwasanaethau cludiant i'r ysgol a chludiant i ganolfannau gofal dydd, a gwasanaethau chauffeur.

en-gb	Journeys must be pre-booked via a licensed private hire vehicle operator.
cy-gb	Rhaid i siwrneiau gael eu trefnu ymlaen llaw drwy drefnydd trwyddedig cerbydau hurio preifat.

en-gb	Protected characteristics
cy-gb	Nodweddion gwarchodedig

en-gb	Under the Equality Act 2010 it is illegal to discriminate against people on the grounds of age, disability, gender reassignment, marriage and civil partnership, pregnancy and maternity, race, religion or belief, sex or sexual orientation.
cy-gb	Yn ôl Deddf Cydraddoldeb 2010 mae'n anghyfreithlon gwahaniaethu yn erbyn pobl ar sail oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, priodas a phartneriaeth sifil, beichiogrwydd a mamolaeth, hil, crefydd neu gred, rhyw neu gyfeiriadedd rhywiol.

en-gb	These are known as protected characteristics.
cy-gb	Gelwir y rhain yn nodweddion gwarchodedig.

en-gb	Public service vehicles (PSVs)
cy-gb	Cerbydau gwasanaethau cyhoeddus

en-gb	Vehicles that carry more than eight passengers for hire or reward.
cy-gb	Cerbydau sy'n cludo mwy nag wyth teithiwr am dâl neu ffi.

en-gb	Regional transport plans
cy-gb	Cynlluniau trafnidiaeth rhanbarthol

en-gb	After Llwybr Newydd is published, Corporate Joint Committees will prepareRegionalTransport Plans.
cy-gb	Ar ôl i Lwybr Newydd gael ei chyhoeddi, bydd Cyd-bwyllgorau Corfforedig yn paratoi Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol.

en-gb	Public transport
cy-gb	Trafnidiaeth gyhoeddus

en-gb	Transport services available for public use, typically on fixed routes or schedules that charge a fixed fare.
cy-gb	Gwasanaethau trafnidiaeth sydd ar gael at ddefnydd y cyhoedd, fel arfer yn seiliedig ar lwybrau neu amserlenni penodedig ac am bris penodedig.

en-gb	In Wales public transport includes bus and rail services.
cy-gb	Yng Nghymru, mae trafnidiaeth gyhoeddus yn cynnwys gwasanaethau bysiau a threnau.

en-gb	Senedd
cy-gb	Y Senedd

en-gb	The democratically elected body that represents the interests of Wales and the Welsh people.
cy-gb	Y corff a etholir yn ddemocrataidd i gynrychioli buddiannau Cymru a'i phobl.

en-gb	Social model of disability
cy-gb	Model Cymdeithasol o Anabledd

en-gb	This makes an important distinction between impairment and disability.
cy-gb	Mae hyn yn gwneud gwahaniaeth pwysig rhwng nam ac anabledd.

en-gb	It recognises that people with impairments are disabled by barriers that commonly exist in in society.
cy-gb	Mae’n cydnabod fod pobl sydd ag amhariadau yn anabl o ganlyniad i’r rhwystrau sy'n bodoli'n gyffredin mewn cymdeithas.

en-gb	These barriers include physical, attitudinal, environmental, systemic, linguistic and economic barriers which can prevent disabled people’s inclusion and participation in all walks of life.
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys rhwystrau corfforol, agweddol, amgylcheddol, systemig, ieithyddol ac economaidd a all atal cynhwysiant a chyfranogiad pobl anabl o bob cefndir.

en-gb	Soft estate
cy-gb	Ystad feddal

en-gb	The green spaces and land associated with strategic transport infrastructure – particularly the Strategic Road Network.
cy-gb	Y mannau gwyrdd a thir sy'n gysylltiedig â seilwaith trafnidiaeth strategol – yn enwedig y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol.

en-gb	It may include biodiversity.
cy-gb	Gall gynnwys bioamrywiaeth.

en-gb	Strategic Road Network (SRN)
cy-gb	Rhwydwaith Ffyrdd Strategol

en-gb	The motorway and trunk road network in Wales.
cy-gb	Y rhwydwaith traffyrdd a chefnffyrdd yng Nghymru.

en-gb	Sustainable development principle
cy-gb	Egwyddor datblygu cynaliadwy

en-gb	Under the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 public bodies must act in a manner which ensures that the needs of the present are met without compromising the ability of future generations to meet their own needs.
cy-gb	O dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, rhaid i gyrff cyhoeddus weithredu mewn ffordd sy’n sicrhau bod ein hanghenion heddiw yn cael eu diwallu heb beryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain.

en-gb	Sustainable transport modes
cy-gb	Dulliau teithio cynaliadwy

en-gb	Types of transport that contribute to decarbonisation including walking and cycling, public transport and low- or zero-emissions vehicles.
cy-gb	Y rhai hynny sy'n cyfrannu at ddatgarboneiddio, gan gynnwys cerdded a beicio, trafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau di-allyriadau neu allyriadau isel.

en-gb	Sustainable transport hierarchy
cy-gb	Yr Hierarchaeth ar gyfer Cynllunio Trafnidiaeth Gynaliadwy

en-gb	Guides decisions about new infrastructure and gives priority to walking and cycling and public transport followed by ultra-low emissions and finally private vehicles.
cy-gb	Mae hon yn llywio penderfyniadau ynghylch seilwaith newydd ac yn rhoi blaenoriaeth i gerdded a beicio a trafnidiaeth gyhoeddus, wedyn cerbydau allyriadau isel iawn neu gerbydau di-allyriadau ac yn olaf cerbydau preifat.

en-gb	It is set out in Planning Policy Wales (PPW) 11.
cy-gb	Mae’n cael ei hamlinellu ym Mholisi Cynllunio Cymru 11.

en-gb	Taxis and PHV standards
cy-gb	Safonau tacsis a cherbydau hurio preifat

en-gb	Taxis and private hire vehicles are high risk environments, so subject to statutory licensing, particularly for children and vulnerable adults.
cy-gb	Mae tacsis a cherbydau hurio preifat yn amgylcheddau risg uchel, ac felly maent yn ddarostyngedig i safonau trwyddedu statudol, yn enwedig ar gyfer plant ac oedolion agored i niwed.

en-gb	The UK Government sets and enforces statutory licensing standards.
cy-gb	Llywodraeth y DU sy'n pennu ac yn gorfodi safonau trwyddedu statudol.

en-gb	Transport for Wales (TfW)
cy-gb	Trafnidiaeth Cymru

en-gb	The body established by Welsh Government to deliver transport priorities in Wales.
cy-gb	Y corff a sefydlwyd gan Lywodraeth Cymru i gyflawni blaenoriaethau trafnidiaeth yng Nghymru.

en-gb	Transport mode
cy-gb	Dull teithio

en-gb	The way that passengers or goods are transported by air, water or land.
cy-gb	Y ffordd mae teithwyr neu nwyddau’n cael eu cludo drwy'r awyr, ar ddŵr neu ar dir.

en-gb	The modes include walking, cycles, vehicles including motorcycles, rail, ships (maritime), air (aviation).
cy-gb	Mae'r dulliau'n cynnwys cerdded, beicio, cerbydau – gan gynnwys beiciau modur, rheilffyrdd, llongau (morol), yr awyr (hedfanaeth).

en-gb	Increasingly people see transport journeys as involving different modes (multi-modal).
cy-gb	Mae nifer cynyddol o bobl yn gweld teithio fel rhywbeth sy’n cynnwys dulliau gwahanol (aml-ddull).

en-gb	Transport sectors
cy-gb	Y sector trafnidiaeth

en-gb	Groups of organisations that provide services to move people or goods in the private, public or voluntary sector.
cy-gb	Grwpiau o sefydliadau sy’n darparu gwasanaethau i symud pobl neu nwyddau yn y sector preifat, y sector cyhoeddus neu’r sector gwirfoddol.

en-gb	Ultra-low emissions vehicles
cy-gb	Cerbydau allyriadau isel iawn

en-gb	Vehicles that emit very few greenhouse gases – technically 75g/km CO2 or less.
cy-gb	Cerbydau sy’n rhyddhau ychydig iawn o nwyon tŷ gwydr – yn dechnegol 75g/km CO2 neu lai.

en-gb	They may be electric, hydrogen or hybrid vehicles.
cy-gb	Gallant fod yn gerbydau trydan, hydrogen neu hybrid.

en-gb	Ultra-low emissions zones
cy-gb	Parthau allyriadau isel iawn

en-gb	Areas where vehicles, including cars, motorcycles and vans, need to meet ultra-low emissions standards or they have to pay a charge to drive within the zone.
cy-gb	Ardaloedd lle mae angen i gerbydau, gan gynnwys ceir, beiciau modur a faniau, fodloni safonau allyriadau isel iawn neu mae'n rhaid iddynt dalu i yrru o fewn y parth.

en-gb	Wales and Borders Franchise
cy-gb	Masnachfraint Cymru a'r Gororau

en-gb	A contract to operate passenger railway services on the Wales and Borders lines, currently operated by Transport for Wales.
cy-gb	Contract i weithredu gwasanaethau rheilffordd i deithwyr ar Reilffyrdd Cymru a'r Gororau, a weithredir ar hyn o bryd gan Drafnidiaeth Cymru.

en-gb	Wales Infrastructure Investment Plan
cy-gb	Cynllun Buddsoddi yn Seilwaith Cymru

en-gb	This sets the context for investment in infrastructure in Wales including transport infrastructure.
cy-gb	Mae'r cynllun hwn yn gosod y cyd-destun ar gyfer buddsoddi mewn seilwaith yng Nghymru, gan gynnwys seilwaith trafnidiaeth.

en-gb	Legislation that aims to improve the social, economic, environmental and cultural well-being of Wales.
cy-gb	Deddfwriaeth sydd â’r nod o wella llesiant cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru.

en-gb	It requires public bodies listed in the Act think more about the long-term, work better with people, communities and each other, prevent problems and take a more joined-up approach.
cy-gb	Mae'n ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus a restrir yn y Ddeddf feddwl mwy am y tymor hir, gweithio'n well gyda phobl, cymunedau a'i gilydd, atal problemau a gweithredu mewn modd mwy cyd-gysylltiedig.

en-gb	Welsh Transport Appraisal Guidance (WelTAG)
cy-gb	Arweiniad ar Arfarnu Trafnidiaeth Cymru (WelTAG)

en-gb	Welsh Transport Appraisal Guidance (WelTAG), a framework for assessing the impact and benefits of proposed transport interventions such as schemes to upgrade roads.
cy-gb	Arweiniad ar Arfarnu Trafnidiaeth Cymru (WelTAG), Fframwaith ar gyfer asesu effaith a manteision ymyriadau trafnidiaeth arfaethedig fel cynlluniau i uwchraddio ffyrdd.

en-gb	It is aligned with the seven national well-being goals.
cy-gb	Mae'n gyson â'r saith nod llesiant cenedlaethol.

en-gb	https://gov.wales/welsh-transport-appraisal-guidance-weltag
cy-gb	https://llyw.cymru/arweiniad-ar-arfarnu-trafnidiaeth-cymru-weltag

en-gb	Our Duties
cy-gb	Ein Dyletswyddau

en-gb	The starting point for Llwybr Newydd has been our wider duties as Welsh Government.
cy-gb	Y man cychwyn ar gyfer Llwybr Newydd fu ein dyletswydd ehangach fel Llywodraeth Cymru.

en-gb	The Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015 sets a legally-binding common purpose for national government.
cy-gb	Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yn pennu diben cyffredin, sy'n rhwymo mewn cyfraith, ar gyfer llywodraeth genedlaethol.

en-gb	It defines seven well-being goals and five ways of working to help public services meet the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs.
cy-gb	Mae'n diffinio saith nod llesiant a phum ffordd o weithio i helpu gwasanaethau cyhoeddus i ddiwallu anghenion y presennol heb beryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain.

en-gb	The act supports our existing commitments such as those on the Welsh language, equalities and the United Nations Convention on the Rights of the Child.
cy-gb	Mae'r ddeddf yn cefnogi ein hymrwymiadau presennol fel y rhai i’r iaith Gymraeg, cydraddoldeb a Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn.

en-gb	Welsh Government has committed to introduce legislation to achieve a net zero 2050 target, in line with recommendations from the UK Climate Change Committee.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i gyflwyno deddfwriaeth i gyrraedd y targed o garbon sero-net erbyn 2050, yn unol ag argymhellion Pwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd.

en-gb	To achieve this, we will need to meet a 63% reduction by 2030 and an 89% reduction by 2040.
cy-gb	Er mwyn cyflawni hyn, bydd angen inni sicrhau gostyngiad o 63% erbyn 2030, a gostyngiad o 89% erbyn 2040.

en-gb	We have agreed to front-load action in the next 15 years to avoid the cumulative emissions which later action would incur, and to send a strong signal about the need to take action today rather than leaving the hard work for others tomorrow.
cy-gb	Rydym wedi cytuno i wneud y rhan fwyaf o’r gwaith sydd ei angen yn ystod y 15 mlynedd nesaf, er mwyn osgoi'r allyriadau cronnol o ganlyniad i weithredu’n hwyrach, ac i rannu neges gref am yr angen i weithredu heddiw yn hytrach na gadael y gwaith caled i eraill yfory.

en-gb	Our duties as a Highway Authority
cy-gb	Ein dyletswydd fel Awdurdod Priffyrdd

en-gb	The network of roads and streets in Wales is a shared resource, used predominantly by cars, but also by bus and community transport, freight and goods vehicles.
cy-gb	Mae'r rhwydwaith o ffyrdd a strydoedd yng Nghymru yn adnodd a rennir, a ddefnyddir yn bennaf gan geir, ond hefyd gan fysiau, trafnidiaeth gymunedol a cherbydau cludo nwyddau.

en-gb	It also supports walking and cycling.
cy-gb	Mae hefyd yn cefnogi cerdded a beicio.

en-gb	Welsh Ministers have a statutory duty to maintain the strategic road network under the .
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru ddyletswydd statudol i gynnal y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol o dan Ddeddf Priffyrdd 1980.

en-gb	This includes motorways and most of the A roads in Wales - local authorities maintain and keep safe other roads, including some A roads, local streets and rural lanes.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys traffyrdd a'r rhan fwyaf o'r ffyrdd A yng Nghymru – mae awdurdodau lleol yn cynnal ac yn cadw ffyrdd eraill a’u cadw’n ddiogel, gan gynnwys rhai ffyrdd A, strydoedd lleol a lonydd gwledig.

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1980/66
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/1980/66

en-gb	The Equality Act 2010 sets out the public sector equality duty, which covers discrimination because of age, disability, gender reassignment, marriage and civil partnership, pregnancy and maternity, race, religion or belief, sex and sexual orientation (protected characteristics).
cy-gb	Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn amlinellu dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus, sy'n cynnwys gwahaniaethu ar sail oedran, anabledd, ailbennu rhywedd, priodas a phartneriaeth sifil, beichiogrwydd a mamolaeth, hil, crefydd neu gred, rhyw a chyfeiriadedd rhywiol (nodweddion gwarchodedig).

en-gb	The Welsh Government’s Strategic Equality Plan shows how we will address the public sector equality duty and complements our wider duties, including those relating to young people.
cy-gb	Mae Cynllun Cydraddoldeb Strategol Llywodraeth Cymru yn dangos sut byddwn yn mynd i'r afael â dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus, ac mae’n ategu ein dyletswyddau ehangach, gan gynnwys y rhai sy'n ymwneud â phobl ifanc.

en-gb	There are separate policy and legislative processes for ensuring the right to receive public services in the official languages of Wales, which are being taken forward through the Welsh Language (Wales) Measure 2011.
cy-gb	Mae prosesau polisi a deddfwriaethol ar wahân ar gyfer sicrhau'r hawl i gael gwasanaethau cyhoeddus yn ieithoedd swyddogol Cymru, sy'n cael eu datblygu drwy Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011.

en-gb	Together the equality and Welsh language policy agendas complement and inform one another.
cy-gb	Gyda'i gilydd mae'r agendâu polisi cydraddoldeb a'r iaith Gymraeg yn ategu ac yn arwain ei gilydd.

en-gb	The transport strategy
cy-gb	Y Strategaeth Drafnidiaeth

en-gb	The Transport (Wales) Act 2006 places a duty on Welsh Ministers to prepare and publish a strategy setting out its policies and how they will be discharged.
cy-gb	Mae Deddf Trafnidiaeth (Cymru) 2006 yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru i baratoi a chyhoeddi strategaeth yn amlinellu ei pholisïau a sut byddant yn cael eu rhoi ar waith.

en-gb	Covering all modes, it sets out our strategic priorities and desired outcomes, providing a link to the wider priorities as well as plans at the local authority level.
cy-gb	Mae’n cynnwys pob dull teithio ac mae’n nodi’n blaenoriaethau strategol ni a’r canlyniadau yr hoffem eu gweld, gan gysylltu â blaenoriaethau ehangach yn ogystal â chynlluniau ar lefel awdurdod lleol.

en-gb	The same Act requires Welsh Ministers to keep the strategy under review and provides the ability to revise it from time to time.
cy-gb	Mae’r un Ddeddf yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru adolygu Strategaeth Drafnidiaeth Cymru yn rheolaidd ac mae’n darparu ar gyfer ei diwygio o bryd i'w gilydd.

en-gb	https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2006/5/contents
cy-gb	https://www.legislation.gov.uk/cy/ukpga/2006/5/contents

en-gb	Devolution
cy-gb	Datganoli

en-gb	Devolution gives Wales the power to pass legislation and transfers some ministerial responsibilities to Wales.
cy-gb	Mae datganoli’n rhoi'r pŵer i Gymru basio deddfwriaeth ac mae'n trosglwyddo rhai cyfrifoldebau gweinidogol i Gymru.

en-gb	For transport this includes responsibility for roads and buses.
cy-gb	Ym maes trafnidiaeth, mae hyn yn cynnwys cyfrifoldeb am y ffyrdd a bysiau.

en-gb	Other areas such as rail, ports, and aviation are not devolved and remain the responsibility of the Secretary of State for Transport in the UK Government.
cy-gb	Nid yw meysydd eraill fel rheilffyrdd, porthladdoedd a hedfanaeth wedi cael eu datganoli, ac mae Ysgrifennydd Gwladol Llywodraeth y DU dros Drafnidiaeth yn parhau i fod yn gyfrifol am y meysydd hyn.

en-gb	Under the Wales Act 2017 additional transport powers were given to Welsh Ministers including in relation to taxis and PHVs.
cy-gb	O dan Ddeddf Cymru 2017 rhoddwyd pwerau trafnidiaeth ychwanegol i Weinidogion Cymru gan gynnwys mewn perthynas â thacsis a cherbydau hurio preifat.

en-gb	An accessible, sustainable and efficient transport system.
cy-gb	System drafnidiaeth hygyrch, gynaliadwy ac effeithlon.

en-gb	‘Accessible’ means a system that meets the relevant policy and regulatory standards on equality, access, human rights and the Welsh language, and aims to remove the physical,  attitudinal, environmental, systemic, linguistic and economic barriers that prevent people from using sustainable transport services and infrastructure.
cy-gb	Mae ‘Hygyrch’ yn golygu y gall cynifer o bobl ag y bo modd ei defnyddio, gan gynnwys pobl sydd â nodweddion gwarchodedig.

en-gb	‘Sustainable’ means a transport system that meets the needs of the present generation whilst protecting the ability of future generations to meet their own needs.
cy-gb	Mae ‘Cynaliadwy’ yn golygu system drafnidiaeth sy’n diwallu ein hanghenion heddiw heb beryglu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain.

en-gb	‘Efficient’ means a transport system that gets people where they want to go, when they want to go there, making best use of resources.
cy-gb	Mae ‘Effeithlon’ yn golygu system drafnidiaeth sy’n mynd â phobl lle maent am fynd, pryd maent eisiau mynd, gan ddefnyddio adnoddau yn y ffordd orau posibl.

en-gb	‘Transport system’ means transport infrastructure (such as footpaths, cycle paths, roads and rail as well as the many other structures and systems that support them including digital infrastructure) and transport services (such as bus and rail, taxis, aviation and maritime transport).
cy-gb	Mae ‘System Drafnidiaeth’ yn golygu seilwaith trafnidiaeth (fel llwybrau troed, llwybrau beicio, ffyrdd a rheilffyrdd yn ogystal â'r llu o strwythurau a systemau eraill sy'n eu hategu gan gynnwys seilwaith digidol), a gwasanaethau trafnidiaeth (fel bysiau a threnau, tacsis, hedfanaeth a thrafnidiaeth forol).

en-gb	The wider system encompasses commercial and third sector transport providers.
cy-gb	Mae'r system ehangach yn cynnwys darparwyr trafnidiaeth masnachol a thrydydd sector.

en-gb	It also includes governance - the legislation, regulation, and policies that govern transport.
cy-gb	Mae hefyd yn cynnwys trefniadau llywodraethu – y ddeddfwriaeth, y rheoliadau a'r polisïau sy'n rheoli'r rhain.

en-gb	Our priorities
cy-gb	Ein Blaenoriaethau

en-gb	These are our three headline priorities for the next five years.
cy-gb	Dyma ein tair prif flaenoriaeth ar gyfer y pum mlynedd nesaf.

en-gb	There is more detail about these priorities in the mini-plans.
cy-gb	Mae rhagor o fanylion am y blaenoriaethau hyn yn y cynlluniau bach.

en-gb	We will review these priorities as circumstances and technology change.
cy-gb	Byddwn yn adolygu'r blaenoriaethau hyn wrth i amgylchiadau a thechnoleg newid.

en-gb	Priority 1: bring services to people in order to reduce the need to travel
cy-gb	Blaenoriaeth 1: Dod â gwasanaethau i bobl er mwyn lleihau’r angen i deithio

en-gb	We will plan ahead for better physical and digital connectivity, more local services, more home and remote working and more active travel, to reduce the need for people to use their cars on a daily basis.
cy-gb	Byddwn yn cynllunio ymlaen llaw i sicrhau cysylltiadau ffisegol a digidol gwell, rhagor o wasanaethau lleol, rhagor o weithio gartref ac o bell a rhagor o deithio llesol, er mwyn lleihau'r angen i bobl ddefnyddio eu ceir bob dydd

en-gb	We will:
cy-gb	Byddwn yn gwneud y canlynol:

en-gb	support remote working so people can work from an office near their home one or more days a week instead of commuting long distances, in line with our wider Welsh Government target of 30% of the workforce to work remotely on a regular basis
cy-gb	cefnogi gweithio o bell fel y gall pobl weithio mewn swyddfa yn agos i’w cartref un diwrnod yr wythnos neu fwy, yn hytrach na chymudo pellteroedd hir, yn unol â tharged ehangach Llywodraeth Cymru i weld 30% o'r gweithlu yn gweithio o bell yn rheolaidd

en-gb	locate new public services such as education, health and leisure facilities close to where people live, and to existing public transport routes, adopting a Town Centre First approach
cy-gb	lleoli cyfleusterau addysg newydd fel addysg, iechyd a hamdden yn agos at lle mae pobl yn byw, ac i lwybrau trafnidiaeth gyhoeddus sy'n bodoli eisoes a defnyddio dull Canol Trefi’n Gyntaf

en-gb	build new workplaces and homes close to public transport and design new developments to be walk- and cycle-friendly from the outset
cy-gb	adeiladu gweithleoedd a chartrefi newydd yn agos at drafnidiaeth gyhoeddus a dylunio datblygiadau newydd i fod yn addas ar gyfer cerdded a beicio o'r dechrau un

en-gb	ensure a joined-up approach to infrastructure investment decisions across Welsh Government and in regional planning
cy-gb	sicrhau dull cydgysylltiedig ar gyfer gwneud penderfyniadau ynghylch buddsoddi mewn seilwaith ar draws Llywodraeth Cymru ac ar gyfer cynllunio rhanbarthol.

en-gb	maximise the use of land close to transport hubs including railway stations and ports, as sites for investment and growth
cy-gb	defnyddio tir sy'n agos at ganolfannau trafnidiaeth yn y ffordd orau posibl, gan gynnwys gorsafoedd rheilffordd a phorthladdoedd, fel safleoedd ar gyfer buddsoddi a thwf

en-gb	improve access to fast and reliable broadband both at home and for businesses
cy-gb	gwella mynediad at fand eang cyflym a dibynadwy ar gyfer cartrefi a busnesau.

en-gb	set aside land for multi-modal hubs to transfer long haul freight to smaller vans or e-cargo bikes for last-mile deliveries, so that deliveries in urban areas are more efficient and cause less congestion.
cy-gb	neilltuo tir ar gyfer canolfannau aml-ddull i drosglwyddo nwyddau o deithiau hir i faniau llai neu feiciau e-gargo ar gyfer milltiroedd olaf y daith, fel bod dosbarthu mewn ardaloedd trefol yn fwy effeithlon ac yn achosi llai o dagfeydd.

en-gb	Priority 2: allow people and goods to move easily from door to door by accessible, sustainable and efficient transport services and infrastructure
cy-gb	Blaenoriaeth 2: Galluogi pobl a nwyddau i symud yn hawdd o ddrws i ddrws gan ddefnyddio gwasanaethau a seilwaith trafnidiaeth sy’n hygyrch, cynaliadwy ac effeithlon

en-gb	We will actively aim to achieve a shift away from private car use to more sustainable transport modes for the majority of journeys.
cy-gb	Byddwn yn annog pobl yn weithredol i gefnu ar geir preifat ar gyfer y rhan fwyaf o’u teithiau.

en-gb	We will invest in low-carbon, accessible, efficient and sustainable transport services and infrastructure that enable more people to walk, cycle and use public transport, and low-emissions vehicles.
cy-gb	Byddwn yn buddsoddi mewn gwasanaethau a seilwaith trafnidiaeth carbon isel, hygyrch, effeithlon a chynaliadwy sy'n galluogi rhagor  o bobl i gerdded, beicio a defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, a defnyddio cerbydau allyriadau isel.

en-gb	Services
cy-gb	Gwasanaethau

en-gb	We will provide reliable, efficient, effective and affordable transport services that people want to use, can use and do use.
cy-gb	Byddwn yn darparu gwasanaethau trafnidiaeth dibynadwy, effeithlon, effeithiol a fforddiadwy y mae pobl am eu defnyddio, yn gallu eu defnyddio ac yn eu defnyddio.

en-gb	improve the reliability, safety, and frequency of public transport services, setting standards for what communities can expect and working towards those over time
cy-gb	gwella dibynadwyedd, diogelwch ac amlder gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus, gan bennu safonau ar gyfer yr hyn y gall cymunedau ei ddisgwyl a gweithio tuag at y rhain dros amser

en-gb	extend the geographical ‘reach’ of public transport into every community, especially in rural Wales
cy-gb	ymestyn 'cyrhaeddiad' daearyddol trafnidiaeth gyhoeddus i bob cymuned, yn enwedig yng nghefn gwlad Cymru

en-gb	make it easier to switch between different types of transport including public transport, active travel, taxis and options such as community transport so people can be more confident about leaving the car behind
cy-gb	ei gwneud yn haws newid rhwng gwahanol fathau o drafnidiaeth gan gynnwys trafnidiaeth gyhoeddus, teithio llesol, tacsis ac opsiynau fel trafnidiaeth gymunedol fel y gall pobl fod yn fwy hyderus ynghylch gadael y car gartref

en-gb	ensure that public transport services comply with our legal and policy requirements on accessibility, including ensuring services are physically accessible to wheelchair users, and that drivers and staff ensure that everyone feels welcome and safe
cy-gb	sicrhau bod gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus yn cydymffurfio â'n gofynion cyfreithiol a pholisi ar hygyrchedd, gan gynnwys sicrhau bod gwasanaethau'n hygyrch yn gorfforol i ddefnyddwyr cadeiriau olwyn, a bod gyrwyr a staff yn sicrhau bod pawb yn teimlo bod croeso iddynt ai bod yn ddiogel

en-gb	make fares, tickets and timetables as simple as possible, and make sure information is easily available and accessible to everyone
cy-gb	gwneud prisiau, tocynnau ac amserlenni mor syml â phosibl, a sicrhau bod gwybodaeth ar gael yn rhwydd ac yn hygyrch i bawb

en-gb	involve public transport users in the design of new services
cy-gb	cynnwys defnyddwyr trafnidiaeth gyhoeddus yn y gwaith o ddylunio gwasanaethau newydd

en-gb	review our mandatory and voluntary concessionary fares schemes to encourage shift to public transport from cars.
cy-gb	adolygu ein cynlluniau teithio rhatach gorfodol a gwirfoddol i annog pobl i symud o geir i drafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	We will provide safe, accessible, well-maintained and managed transport infrastructure.
cy-gb	Byddwn yn darparu seilwaith trafnidiaeth diogel a hygyrch sy’n cael ei gynnal a’i gadw a’i reoli’n dda .

en-gb	We will also future-proof it to adapt to climate change and facilitate more sustainable transport choices.
cy-gb	Byddwn hefyd yn ei ddiogelu at y dyfodol i addasu i newid yn yr hinsawdd a hwyluso dewisiadau trafnidiaeth mwy cynaliadwy.

en-gb	Where we need new transport infrastructure, we will use the Sustainable Transport Hierarchy to guide decisions.
cy-gb	Lle mae arnom angen seilwaith trafnidiaeth newydd, byddwn yn defnyddio'r Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy ar gyfer Cynllunio i lywio penderfyniadau.

en-gb	continue to make best use of existing transport infrastructure by maintaining it and managing it effectively and efficiently
cy-gb	parhau i ddefnyddio’r seilwaith trafnidiaeth presennol yn y ffordd orau posibl drwy ei gynnal a’i gadw a'i reoli'n mewn modd effeithiol ac effeithlon

en-gb	adapt existing infrastructure to climate change by addressing issues such as flooding
cy-gb	addasu'r seilwaith presennol i’r newid yn yr hinsawdd drwy fynd i'r afael â phroblemau fel llifogydd

en-gb	upgrade our existing infrastructure to meet our legal obligations on accessibility and safety and to address issues such as congestion, and changes to vehicle standards
cy-gb	uwchraddio ein seilwaith presennol i gyflawni ein ymrwymiadau cyfreithiol ar hygyrchedd a diogelwch ac i fynd i'r afael â materion fel tagfeydd, a newidiadau i safonau cerbydau

en-gb	adapt our infrastructure to support modal shift
cy-gb	addasu ein seilwaith i ategu dulliau teithio

en-gb	where we need new transport infrastructure, we will use the Sustainable Transport Hierarchy to give priority to interventions that support walking and cycling, public transport and ultra-low emissions vehicles over other private motor vehicles
cy-gb	lle mae arnom angen seilwaith trafnidiaeth newydd, defnyddio'r Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy i roi blaenoriaeth i ymyriadau sy'n ategu cerdded a beicio, trafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau allyriadau isel iawn, cyn ystyried cerbydau modur preifat eraill

en-gb	use inclusive design principles in infrastructure projects to improve accessibility and safety for everyone
cy-gb	defnyddio egwyddorion dylunio cynhwysol mewn prosiectau seilwaith i wella hygyrchedd a diogelwch i bawb

en-gb	support digital and other innovations that improve asset management and maintenance and reduce congestion
cy-gb	cefnogi arloesi digidol a datblygiadau arloesol eraill sy'n gwella’r ffordd mae asedau’n cael eu rheoli a’u cynnal a’u cadw ac yn lleihau tagfeydd

en-gb	explore future infrastructure improvements that reduce carbon emissions, including infrastructure for new fuels such as hydrogen, technology that facilitates more sustainable aviation and cargo operations, and materials innovation that improves service life, speed of construction and maintenance and reduces environmental impacts.
cy-gb	archwilio gwelliannau seilwaith yn y dyfodol sy'n lleihau allyriadau carbon, gan gynnwys seilwaith ar gyfer tanwyddau newydd fel hydrogen, technoleg sy'n hwyluso gweithrediadau hedfan a chargo mwy cynaliadwy, ac arloesi deunyddiau sy'n estyn oes gwasanaeth, yn cyflymu’r broses adeiladu a chynnal a chadw ac yn lleihau effeithiau amgylcheddol.

en-gb	Priority 3: encourage people to make the change to more sustainable transport
cy-gb	Blaenoriaeth 3: Annog pobl i newid i drafnidiaeth fwy cynaliadwy

en-gb	We will encourage people to change their travel behaviour to use low-carbon, sustainable transport.
cy-gb	Byddwn yn annog pobl i newid eu hymddygiad teithio a defnyddio trafnidiaeth gynaliadwy carbon isel.

en-gb	We will do this by making sustainable transport more attractive and more affordable, and by adopting innovations that make it easier to use.
cy-gb	Byddwn yn gwneud hyn drwy wneud trafnidiaeth gynaliadwy yn fwy deniadol a mwy fforddiadwy, a thrwy fabwysiadu datblygiadau arloesol sy'n ei gwneud yn haws ei defnyddio.

en-gb	develop a range of behaviour change projects to encourage people to make smarter travel choices to reduce congestion and increase use of sustainable modes of transport
cy-gb	datblygu amrediad o brosiectau newid ymddygiad i annog pobl i wneud dewisiadau teithio doethach, i leihau tagfeydd a chynyddu'r defnydd o ddulliau teithio cynaliadwy

en-gb	transform the customer experience of public transport including reliability, punctuality and training for staff and drivers, so people are more confident about using services
cy-gb	trawsnewid profiad cwsmeriaid o drafnidiaeth gyhoeddus, gan gynnwys dibynadwyedd, prydlondeb a hyfforddiant i staff a gyrwyr, fel bod pobl yn fwy hyderus ynglŷn â defnyddio gwasanaethau

en-gb	move away from individual vehicle ownership to shared solutions, including car-sharing, car clubs, bike sharing and mobility as a service
cy-gb	symud i ffwrdd o berchnogaeth cerbydau unigol i ddulliau a rennir, gan gynnwys rhannu ceir, clybiau ceir, rhannu beiciau a symudedd fel gwasanaeth

en-gb	develop a framework for fair and equitable road-user charging in Wales and explore other disincentives to car use, taking into account equality issues including needs of people in rural areas, people who share protected characteristics and people on low incomes
cy-gb	datblygu fframwaith ar gyfer codi tâl teg a chyfartal ar ddefnyddwyr ffyrdd yng Nghymru, ac archwilio datgymhellion eraill i atal pobl rhag defnyddio ceir, gan ystyried materion cydraddoldeb fel anghenion pobl mewn ardaloedd gwledig, pobl sydd â nodweddion gwarchodedig a phobl ar incwm isel

en-gb	use new revenue sources to fund large improvements in public transport services and active travel facilities
cy-gb	defnyddio ffynonellau refeniw newydd i ariannu gwelliannau mawr i wasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus a chyfleusterau teithio llesol

en-gb	reduce the cost of sustainable travel through initiatives such as scrappage schemes for older vehicles, grants towards the cost of electric bikes, and by extending concessionary travel schemes to those who most need it
cy-gb	lleihau cost teithio cynaliadwy drwy fentrau fel cynlluniau sgrapio ar gyfer cerbydau hŷn, grantiau tuag at gost beiciau trydan, a thrwy gynnig cynlluniau teithio rhatach ar gyfer y rhai sydd eu hangen fwyaf

en-gb	support digital innovation and look at options for a transport ‘open data’ store, to improve journey planning and booking, develop integrated ticketing, and improve real-time information for passengers
cy-gb	gwella'r broses o gynllunio a threfnu teithiau, datblygu tocynnau integredig, a gwella gwybodaeth amser real i deithwyr

en-gb	get buy-in at a local level by engaging with communities to design transport interventions that meet local needs and circumstances
cy-gb	sicrhau cefnogaeth ar lefel leol drwy drafod â chymunedau i gynllunio ymyriadau trafnidiaeth sy'n diwallu anghenion ac amgylchiadau lleol

en-gb	use education, campaigning, marketing and other tools to transform the image of walking, cycling and public transport.
cy-gb	defnyddio addysg, ymgyrchu, marchnata a dulliau eraill i drawsnewid agweddau tuag at gerdded, beicio a thrafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	Well-being ambitions
cy-gb	Uchelgeisiau Llesiant

en-gb	Our short-term priorities are designed to contribute to our four long-term, well-being ambitions over the next twenty years.
cy-gb	Mae ein blaenoriaethau tymor byr wedi'u cynllunio i gyfrannu at ein pedwar uchelgais llesiant hirdymor dros yr ugain mlynedd nesaf.

en-gb	These ambitions show how we want transport to contribute to our wider Welsh Government ambitions and to the goals in the Well-being of Future Generations (Wales) Act 2015.
cy-gb	Mae'r uchelgeisiau hyn yn dangos sut rydym am i drafnidiaeth gyfrannu at uchelgeisiau ehangach Llywodraeth Cymru ac at y nodau yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.

en-gb	Good for people and communities
cy-gb	Yn dda ar gyfer pobl a chymunedau

en-gb	A transport system that contributes to a more equal Wales and to a healthier Wales, that everyone has the confidence to use.
cy-gb	System drafnidiaeth sy’n cyfrannu at Gymru fwy cyfartal a Chymru iachach, ac system mae pawb yn hyderus wrth ei defnyddio.

en-gb	Equality
cy-gb	1.1 Cydraddoldeb

en-gb	We will make transport services and infrastructure accessible and inclusive by aiming to remove the physical, attitudinal, environmental, systemic, linguistic and economic barriers that prevent people from using sustainable transport
cy-gb	Byddwn yn gwneud trafnidiaeth yn fwy hygyrch a chynhwysol trwy anelu i gael gwared ar y rhwystrau corfforol, agweddol, amgylcheddol, systemig, ieithyddol ac economaidd sy'n atal pobl rhag defnyddio trafnidiaeth cynaliadwy

en-gb	We will aim to remove the physical, attitudinal, environmental, systemic, linguistic and economic barriers that prevent people from using sustainable transport, including walking, cycling and public transport.
cy-gb	Byddwn yn anelu at gael gwared ar y rhwystrau corfforol, agweddol, amgylcheddol, systemig, ieithyddol ac economaidd sy'n atal pobl rhag defnyddio trafnidiaeth gynaliadwy, gan gynnwys cerdded, beicio a thrafnidiaeth gyhoeddus.

en-gb	We will remove these barriers through meeting our legal, regulatory and policy requirements on accessibility, through adopting best practice on inclusive design and through training and service standards, in line with our equality, language and human rights duties, our six Accessible and Inclusive Public Transport Objectives and the priorities set out in Action on Disability - our framework for independent living.
cy-gb	Byddwn yn cael gwared ar y rhwystrau hyn trwy fodloni ein gofynion cyfreithiol, rheoliadol a pholisi ar hygyrchedd, drwy fabwysiadu’r arferion gorau ar gyfer dylunio cynhwysol a thrwy hyfforddiant staff a safonau gwasanaeth, yn unol â'n dyletswyddau cydraddoldeb, iaith a hawliau dynol, ein chwe Amcan ar gyfer Trafnidiaeth Gyhoeddus Hygyrch a Chynhwysol, ar blaenoriaethau a osodir yn Gweithredu ar Anabledd – hawl i fyw’n annibynnol fframwaith a chynllun gweithredu.

en-gb	Health
cy-gb	1.2 Iechyd

en-gb	We will improve air quality and reduce environmental noise associated with transport.
cy-gb	Byddwn yn gwella ansawdd aer ac yn lleihau’r sŵn yn yr amgylchedd sy’n gysylltiedig â thrafnidiaeth.

en-gb	Air pollution, including CO2, NO2 and particulate matter, is one of our biggest health challenges, shortening life spans and damaging the quality of life for many.
cy-gb	Llygredd aer, gan gynnwys CO2, NO2 a deunyddiau gronynnol, yw un o'n heriau iechyd mwyaf. Mae’n lleihau disgwyliad oes ac yn cael effaith andwyol ar ansawdd bywyd llawer o bobl.

en-gb	We will improve air quality by pursuing modal shift, encouraging more active travel, greater use of public transport and ultra-low emissions vehicles, and by creating closer links between land-use planning and transport in line with our commitments in the Clean Air Plan for Wales:
cy-gb	Byddwn yn gwella ansawdd aer drwy newid y dulliau trafnidiaeth rydym yn eu defnyddio, gan annog rhagor o deithio llesol a defnydd uwch o drafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau allyriadau isel iawn, a chreu cysylltiadau agosach rhwng cynllunio defnydd tir a thrafnidiaeth yn unol â'n hymrwymiadau yng Nghynllun Aer Glân i Gymru:

en-gb	Traffic noise can affect quality of life and contribute to poorer health outcomes from hearing loss to cardio-vascular disease.
cy-gb	Gall sŵn traffig effeithio ar ansawdd bywyd a chyfrannu at ganlyniadau iechyd gwaeth o golli clyw i glefyd cardio-fasgwlaidd.

en-gb	We will reduce decibels and increase healthier soundscapes, keep noise to an acceptable level in the design of new developments, adopt noise mitigation on motorways and quieter vehicle travel, and grow active travel in line with the actions in our Noise and .
cy-gb	Byddwn yn lleihau desibelau ac yn creu seinweddau iachach; yn sicrhau y cedwir sŵn i lefelau derbyniol wrth ddylunio datblygiadau newydd; yn rhoi mesurau lleihau sŵn ar waith ar draffyrdd ac annog y defnydd o gerbydau tawelach: ac yn cynyddu teithio llesol yn unol â'r camau gweithredu yn ein Cynllun Gweithredu Sŵn a Seinwedd.

en-gb	We will also work with colleagues in the health sectors to better integrate planning for health and transport.
cy-gb	Byddwn hefyd yn gweithio gyda chydweithwyr yn y sectorau iechyd i integreiddio’n well y gwaith o gynllunio iechyd a thrafnidiaeth.

en-gb	We will contribute to higher activity levels through more people walking and cycling.
cy-gb	Byddwn yn cyfrannu at lefelau uwch o weithgarwch corfforol drwy annog rhagor o bobl i gerdded a beicio.

en-gb	For adults, achieving the recommended amount of 150 minutes of moderate to vigorous physical activity a week helps prevent and manage over 20 chronic conditions such as coronary heart disease, stroke, type 2 diabetes and cancer, and can have a significant positive impact on people’s well-being.
cy-gb	Ar gyfer oedolion, mae gwneud y 150 munud o weithgarwch corfforol cymedrol i egnïol yr wythnos a argymhellir yn helpu i atal a rheoli dros 20 o gyflyrau cronig fel clefyd coronaidd y galon, strôc, diabetes math 2 a chanser, a gall gael effaith gadarnhaol sylweddol ar les pobl.

en-gb	Walking and cycling can contribute directly to activity levels.
cy-gb	Gall cerdded a beicio gyfrannu'n uniongyrchol at lefelau gweithgarwch.

en-gb	We will make healthy transport options more attractive, affordable, prominent and accessible by investing more in cycling and walking, integrated transport, accessible transport hubs and public transport.
cy-gb	Byddwn yn gwneud opsiynau trafnidiaeth iach yn fwy deniadol, fforddiadwy, amlwg a hygyrch drwy fuddsoddi mwy mewn beicio a cherdded, trafnidiaeth integredig – a chanolfannau trafnidiaeth a thrafnidiaeth gyhoeddus hygyrch.