en-gb	Optimise operational performance across the heritage estate through the continued roll-out of energy efficiency measures and meeting energy demand from low carbon sources wherever practically feasible (including low carbon heat and renewable power generation).
cy-gb	Optimeiddio perfformiad gweithredu ar draws yr ystad dreftadaeth trwy gyflwyno mesurau effeithlonrwydd ynni yn barhaus a bodloni galw am ynni o ffynonellau carbon isel lle bynnag y bo’n ymarferol bosibl (gan gynnwys gwres carbon isel a chynhyrchu pŵer adnewyddadwy).

en-gb	Embrace collaboration with other heritage and partner associations to identify innovative ways to decarbonise our heritage sites in a manner that preserves or enhances their essence and integrity.
cy-gb	Croesawu cydweithrediad â chymdeithasau treftadaeth a phartneriaeth eraill i nodi ffyrdd arloesol o ddatgarboneiddio ein safleoedd treftadaeth mewn modd sy’n gwarchod neu’n gwella eu hanfod a’u cyfanrwydd.

en-gb	Establish Cadw as a heritage low carbon leader and drive wider change through our network of tens of thousands of Cadw members and a growing network of external partnerships.
cy-gb	Sefydlu Cadw fel arweinydd carbon isel treftadaeth ac ysgogi newid ehangach drwy ein rhwydwaith o ddegau o filoedd o aelodau Cadw a rhwydwaith cynyddol o bartneriaethau allanol.

en-gb	We will amplify our work to drive change and promote sustainable behaviour by individuals and organisations alike.
cy-gb	Byddwn yn helaethu ein gwaith i ysgogi newid a hyrwyddo ymddygiad cynaliadwy ymhlith unigolion a sefydliad ill dau.

en-gb	We will learn by doing and leverage our expertise to continue to guide ‘greening’ protected historic sites and heritage buildings, regularly updating and publishing guidance to ensure best practice is publicly accessible.
cy-gb	Byddwn yn dysgu trwy wneud ac yn ysgogi ein harbenigedd i barhau i lywio ‘gwyrddhau’ safleoedd hanesyddol ac adeiladau treftadaeth gwarchodedig, gan ddiweddaru a chyhoeddi canllawiau yn rheolaidd i sicrhau bod arferion gorau yn hygyrch i’r cyhoedd.

en-gb	1.2  Cadw
cy-gb	1.2  Cadw

en-gb	Cadw is responsible for the conservation of Wales’ historic environment, and actively manages 127 heritage sites on behalf of the Welsh Government.
cy-gb	Mae Cadw yn gyfrifol am warchod amgylchedd hanesyddol Cymru, ac yn rheoli 127 o safleoedd treftadaeth yn weithredol ar ran Llywodraeth Cymru.

en-gb	The sites and their supporting infrastructure (e.g. visitor centres, workshops, corporate fleet) have an important part to play in helping to achieve our net zero ambition.
cy-gb	Mae gan y safleoedd a’i seilwaith ategol (e.e. canolfannau ymwelwyr, gweithdai, fflyd gorfforaethol) ran bwysig i’w chwarae o ran helpu i gyflawni ein huchelgais sero net.

en-gb	We also influence wider change by encouraging and supporting owners of historic sites to decarbonise, including the publishing of guidance and provision of advisory support during consultations and assessments.
cy-gb	Rydym hefyd yn dylanwadu newid ehangach trwy annog a chynorthwyo perchnogion safleoedd hanesyddol i ddatgarboneiddio, gan gynnwys cyhoeddi canllawiau a darparu cymorth cynghori yn ystod ymgynghoriadau ac asesiadau.

en-gb	We have already taken measures to reduce emissions across our heritage estate.
cy-gb	Rydym eisoes wedi cymryd camau i leihau allyriadau ar draws ein hystad dreftadaeth.

en-gb	Starting with the Eco Cadw project in 2010, we have invested over £1million to install high-efficiency LED lighting across the estate, installed on-site renewable power at several of our modern sites, installed air source heat pumps at three of our sites, and are in the process of electrifying our entire Cadwraeth fleet.
cy-gb	Gan ddechrau gyda phrosiect Eco Cadw yn 2010, rydym wedi buddsoddi dros £1 filiwn i osod goleuadau LED effeithlonrwydd uchel ar draws yr ystad, wedi gosod pŵer adnewyddadwy ar safle yn sawl un o’n safleoedd modern, wedi gosod pympiau gwresogi ffynhonnell aer yn nhri o’n safleoedd, ac wrthi’n trydaneiddio ein fflyd Cadwraeth gyfan.

en-gb	Where possible, we will align the Cadw estate to the initiatives for Welsh Government operational buildings.
cy-gb	Pan fo’n bosibl, byddwn yn alinio ystad Cadw â’r mentrau ar gyfer adeiladau gweithredu Llywodraeth Cymru.

en-gb	However, the protected nature of our heritage assets imposes constraints that will restrict implementation at several sites.
cy-gb	Fodd bynnag, mae natur warchodedig ein hasedau treftadaeth yn creu cyfyngiadau a fydd yn cyfyngu ar weithrediad mewn sawl safle.

en-gb	Despite this, in order to contribute to closing the emissions gap, we aspire to continually improve the carbon emissions performance of our older buildings throughout Wales whilst protecting their significance and avoiding unintended consequences.
cy-gb	Er gwaethaf hyn, er mwyn cyfrannu at gau’r bwlch allyriadau, ein dyhead yw gwella yn barhaus perfformiad ein hadeiladau hŷn ledled Cymru gan ddiogelu eu harwyddocâd ac osgoi canlyniadau na fwriadwyd.

en-gb	Explore the use of green lease principles into our lease9 agreements in order to improve the environmental performance of our buildings and incorporate a framework for collaboration and engagement on environmental issues between us and our tenants.
cy-gb	Archwilio’r defnydd o egwyddorion les gwyrdd9 yn ein cytundebau les er mwyn gwella perfformiad amgylcheddol ein hadeiladau ac ymgorffori fframwaith ar gyfer cydweithrediad ac ymgysylltiad ar faterion amgylcheddol rhyngom ni a’n tenantiaid.

en-gb	Integrate building-level decarbonisation in our in our planned maintenance regime under the Portfolio Management Plans to identify and assess the feasibility of measures required for our buildings to perform in alignment with net zero.
cy-gb	18 Integreiddio datgarboneiddio lefel adeilad yn ein trefn cynnal a chadw a gynlluniwyd o dan y Cynlluniau Rheoli Portffolio i nodi ac asesu ymarferoldeb mesurau sydd eu hangen i’n hadeiladau berfformio yn unol â sero net.

en-gb	Starting with our highest emitting buildings and working in consultation with tenants, we will assess the specific needs of each building and occupant and prepare phased implementation plans, incorporating the costs/savings of any such actions into negotiations.
cy-gb	Gan ddechrau gyda’n hadeiladau sy’n allyrru fwyaf ac yn gweithio mewn ymgynghoriad â thenantiaid, byddwn yn asesu anghenion penodol pob adeilad a meddiannydd ac yn paratoi cynlluniau gweithredu cam wrth gam, gan gynnwys costau/arbedion unrhyw gamau o’r fath mewn trafodaethau.

en-gb	Mandate carbon emissions reporting in our annual portfolio report to monitor performance and consolidate strategic initiatives.
cy-gb	19 Gorfodi adrodd ar allyriadau carbon yn ein hadroddiad portffolio blynyddol i fonitro perfformiad ac atgyfnerthu mentrau strategol.

en-gb	1.3  Economic Development Property We manage a commercial portfolio of offices, industrial premises, and development sites.
cy-gb	1.3  Eiddo Datblygu Economaidd Rydym yn rheoli portffolio masnachol o swyddfeydd, eiddo diwydiannol, a safleoedd datblygu.

en-gb	The objective of the portfolio is to deliver infrastructure for commercial purposes and to support local businesses and investments in Wales.
cy-gb	Amcan y portffolio yw darparu seilwaith at ddibenion masnachol a chynorthwyo busnesau a buddsoddiadau lleol yng Nghymru.

en-gb	The portfolio is almost fully let.
cy-gb	Mae’r portffolio bron wedi’i osod yn llawn.

en-gb	The commercial arrangement of our leased assets places them outside of our carbon footprinting boundary according to the Welsh Government Public Sector Reporting Guide.
cy-gb	Mae trefniant masnachol ein hasedau a lesir yn eu rhoi y tu allan i’n ffin ôl – troed carbon yn ôl Canllaw Sector Cyhoeddus Llywodraeth Cymru ar gyfer Adrodd.

en-gb	However, as property owners, we influence how buildings are maintained and in some cases the building systems.
cy-gb	Fodd bynnag, fel perchnogion eiddo, rydym yn dylanwadu ar sut mae adeiladau yn cael eu cynnal a’r systemau adeiladau mewn rhai achosion.

en-gb	In these cases, we commit to working collaboratively with tenants to decarbonise the estate.
cy-gb	Yn yr achosion hyn, rydym yn ymrwymo i weithio ar y cyd â thenantiaid i ddatgarboneiddio’r ystad.

en-gb	There are various types of contract arrangements across the economic estate and the influence we can exert as a landlord varies between lease types.
cy-gb	Ceir gwahanol fathau o drefniadau contract ar draws yr ystad economaidd ac mae’r dylanwad y gallwn ei arfer fel landlord yn amrywio rhwng mathau o les.

en-gb	We have already taken measures to reduce energy consumption in lease types where we have greater operational control, from the installation of metering systems to the deployment of energy efficiency and renewable energy technologies.
cy-gb	Rydym eisoes wedi cymryd camau i leihau defnydd o ynni mewn mathau o les lle mae gennym fwy o reolaeth weithredu, o osod systemau mesurydd i ddefnyddio technolegau effeithlonrwydd ynni ac ynni adnewyddadwy.

en-gb	As a landlord with a net zero ambition, we intend to collaborate with tenants to optimise the carbon emissions performance of all properties in the portfolio.
cy-gb	Fel landlord ag uchelgais sero net, rydym yn bwriadu cydweithredu â thenantiaid i optimeiddio perfformiad allyriadau carbon yr holl eiddo yn y portffolio.

en-gb	Better Buildings Partnership – Green Lease Toolkit
cy-gb	9  Better Buildings Partnership – Green Lease Toolkit

en-gb	https://www.betterbuildingspartnership.co.uk/sites/default/files/media/attachment/bbp-gltk-2013_0.pdf
cy-gb	https://www.betterbuildingspartnership.co.uk/sites/default/files/media/attachment/bbp-gltk-2013_0.pdf

en-gb	1.4  New buildings and major refurbishment New builds and major refurbishments across our property assets (inc. our administrative and economic estates and Cadw) provide the chance to significantly improve the operational efficiency of existing buildings or create additional high-efficiency space.
cy-gb	1.4  Adeiladau newydd ac ailwampio mawr Mae adeiladau newydd a gwaith ailwampio mawr ar draws ein hasedau eiddo (gan gynnwys ein hystadau gweinyddol ac economaidd a Cadw) yn cynnig y cyfle i wella effeithlonrwydd gweithredu adeiladau presennol yn sylweddol neu greu lle effeithlonrwydd uchel ychwanegol.

en-gb	However, if done incorrectly, there can be significant opportunity costs and long-term impacts on emissions.
cy-gb	Fodd bynnag, os caiff ei wneud yn iawn, gallai fod costau cyfle sylweddol ac effeithiau hirdymor ar allyriadau.

en-gb	Explore opportunities to use existing space and buildings to avoid associated embodied carbon emissions from the creation of new buildings.
cy-gb	Archwilio cyfleoedd i ddefnyddio lle ac adeiladau presennol i osgoi allyriadau carbon corfforedig cysylltiedig o greu adeiladau newydd.

en-gb	To inform the decision, a life cycle carbon assessment will be explored when considering the replacement or retrofit of a building to meet net zero standards.
cy-gb	I hysbysu’r penderfyniad, bydd asesiad carbon cylch oes yn cael ei archwilio wrth ystyried disodli neu ôl-osod adeilad i fodloni safonau sero net.

en-gb	New buildings built by Welsh Government must be designed and built to a net zero standard that goes beyond BREEAM Excellent.
cy-gb	Mae’n rhaid i adeiladau newydd a adeiladir gan Lywodraeth Cymru gael eu dylunio a’u hadeiladu yn unol â safon sero net sy’n mynd y tu hwnt i ddyfarniad Rhagorol Dull Asesu Amgylcheddol y Sefydliad Ymchwil Adeiladu (BREEAM).

en-gb	In the absence of any published standard, we will engage and collaborate with thought leaders to adopt a suitable net zero new build approach.
cy-gb	Yn absenoldeb unrhyw safon gyhoeddedig, byddwn yn ymgysylltu ac yn cydweithredu ag arweinwyr syniadau i fabwysiadu dull adeiladau newydd sero net addas.

en-gb	Standards could consider embodied emissions, direct operational use, and facilitating low carbon travel (inc. locational considerations).
cy-gb	Gallai safonau ystyried allyriadau corfforedig, defnydd gweithredu uniongyrchol, a hwyluso teithio carbon isel (gan gynnwys ystyriaethau lleoliadol).

en-gb	Incorporate Modern Methods of Construction (MMC) throughout the design and construction of any major project.
cy-gb	Ymgorffori Dulliau Adeiladu Modern trwy gydol y broses o ddylunio ac adeiladu unrhyw brosiect mawr.

en-gb	This will consider Passivhaus, modular design elements, low carbon construction materials and just-in-time delivery to minimise carbon emissions.
cy-gb	Bydd hyn yn ystyried Passivhaus, elfennau dylunio modiwlar, deunyddiau adeiladu carbon isel a darpariaeth mewn union bryd i sicrhau bod allyriadau carbon cyn lleied â phosibl.

en-gb	The scale and lifetime of major projects – for buildings anywhere in the Welsh Government estate – make them an important component of our Strategic Plan, impacting our short-term emissions through a building’s embodied carbon10 and long-term emissions by locking-in operational emissions for several years.
cy-gb	Mae maint ac oes prosiectau mawr – ar gyfer adeiladau yn unrhyw ran o ystad Llywodraeth Cymru – yn eu gwneud yn elfen bwysig o’n Cynllun Strategol, gan effeithio ar ein hallyriadau byrdymor trwy garbon corfforedig10 adeilad ac allyriadau hirdymor trwy gadarnhau allyriadau gweithredu am sawl blwyddyn.

en-gb	Major refurbishments are planned across several buildings and, whilst the design envelope for a refurbishment is naturally smaller, we will take a similar approach to a new build and integrate low carbon delivery and operation throughout the planning stages to maximise emissions savings.
cy-gb	Mae gwaith ailwampio mawr yn yr arfaeth ar draws sawl adeilad ac er bod yr amlen ddylunio ar gyfer gwaith ailwampio yn llai, yn naturiol, byddwn yn mabwysiadu dull tebyg i adeilad newydd ac yn integreiddio darpariaeth a gweithrediad carbon isel trwy gydol y camau cynllunio i sicrhau cymaint o arbedion â phosibl o ran allyriadau.

en-gb	Our approach to new build developments will align with our Sustainable Buildings policy, Net Zero Wales, and how best practice will evolve out to 2030.
cy-gb	Bydd ein dull o ymdrin â datblygiadau adeiladau newydd yn cyd-fynd â’n polisi Adeiladau Cynaliadwy, Sero Net Cymru, a sut y bydd arferion gorau yn esblygu hyd at 2030.

en-gb	The carbon emissions associated with production of a product (e.g., building materials), transport, installation on site, and disposal at end of life.
cy-gb	10 Yr allyriadau carbon sy’n gysylltiedig â chynhyrchu cynnyrch (e.e. deunyddiau adeiladu), trafnidiaeth, gosod ar safle, a gwaredu ar ddiwedd oes.

en-gb	Assess feasibility and, wherever viable, install on-site renewable energy generation to maximise the proportion of zero-carbon electricity consumed at our sites.
cy-gb	Asesu ymarferoldeb a lle bynnag y bo’n bosibl, gosod dulliau cynhyrchu ynni ar safle i sicrhau’r gyfran fwyaf bosibl o drydan di-garbon a ddefnyddir ar ein safleoedd.

en-gb	Install high-efficiency technology by default across our transport infrastructure (tunnels, road signage, street lighting).
cy-gb	Gosod technoleg effeithlonrwydd uchel ar sail ddiofyn ar draws ein seilwaith trafnidiaeth (twnelau, arwyddion ffordd, goleuadau stryd).

en-gb	This includes transitioning the remainder of our trunk road street lighting network to LEDs, to have 100% of the trunk road network lit by LED lamps by 2030 – recognising that this will require significant investment in enabling works, including necessary upgrades to supporting infrastructure (lighting columns, cabling).
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys newid gweddill ein rhwydwaith goleuadau cefnffyrdd i LEDs, i sicrhau bod 100% o’r rhwydwaith cefnffyrdd yn cael ei oleuo gan lampau LED erbyn 2030 – gan gydnabod y bydd hyn yn gofyn am fuddsoddiad sylweddol mewn gwaith galluogi, gan gynnwys gwaith uwchraddio angenrheidiol i seilwaith ategol (colofnau goleuadau, ceblau).

en-gb	Inform national standards and actively participate in discussions and consultations around reducing energy consumption from transport infrastructure whilst maintaining safety standards and function.
cy-gb	Hysbysu safonau cenedlaethol a chymryd rhan weithredol mewn trafodaethau ac ymgynghoriadau ynghylch lleihau’r defnydd o ynni o’r seilwaith trafnidiaeth gan gynnal safonau diogelwch a gweithrediad.

en-gb	Roll out dynamic dimming and trimming of lighting across our strategic road network.
cy-gb	Cyflwyno pylu dynamig a thocio goleuadau ar draws ein rhwydwaith ffyrdd strategol.

en-gb	1.5  Transport infrastructure The Strategic Road Network (SRN) and its related infrastructure (streetlighting, tunnels etc.) are managed by the North and Mid Wales Trunk Road Agency (TRA) and South Wales TRA.
cy-gb	1.5  Seilwaith trafnidiaeth Rheolir y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol a’i seilwaith cysylltiedig (goleuadau stryd, twnelau ac ati) gan Asiantaeth Cefnffyrdd Gogledd a Chanolbarth Cymru ac Asiantaeth Cefnffyrdd De Cymru.

en-gb	Our key objective is to maintain a safe, efficient transport network across the region to accelerate economic development and facilitate access to services and employment.
cy-gb	Ein hamcan allweddol yw cynnal rhwydwaith trafnidiaeth diogel ac effeithlon ar draws y rhanbarth i gyflymu datblygiad economaidd a hwyluso mynediad at wasanaethau a chyflogaeth.

en-gb	To deliver this, we will need to respond to the potential impacts of climate change.
cy-gb	I gyflawni hwn, bydd angen i ni ymateb i effeithiau posibl y newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Emissions arise from the energy and materials required to operate, maintain, and improve the SRN.
cy-gb	Mae allyriadau yn deillio o’r ynni a’r deunyddiau sydd eu hangen i weithredu, cynnal, a gwella’r Rhwydwaith Ffyrdd Strategol.

en-gb	Electricity to light and power our buildings, tunnels, roadside signage and street lighting is the largest direct operational emissions source across the SRN (30%).
cy-gb	Trydan i oleuo a phweru ein hadeiladau, twnelau, arwyddion ochr ffordd a goleuadau stryd yw’r ffynhonnell allyriadau gweithredu uniongyrchol fwyaf ar draws y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol (30%).

en-gb	Significant embedded (indirect) emissions are also associated with construction materials used in the construction and maintenance of the SRN (see purchased goods and services).
cy-gb	Mae allyriadau ymwreiddiedig (anuniongyrchol) sylweddol hefyd yn gysylltiedig â deunyddiau adeiladu a ddefnyddir i adeiladu a chynnal y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol (gweler nwyddau a gwasanaethau a brynir).

en-gb	The decarbonisation of our assets must take place within the context of national safety standards.
cy-gb	Mae’n rhaid i ddatgarboneiddio ein hasedau ddigwydd yng nghyd-destun safonau diogelwch cenedlaethol.

en-gb	We have already implemented measures to reduce carbon emissions from SRN infrastructure: all tunnel lighting and 50% of emissions from streetlighting are met with high-efficiency LED bulbs, and we’re trialling innovative ways to save energy across the network.
cy-gb	Rydym eisoes wedi rhoi mesurau ar waith i leihau allyriadau carbon o seilwaith y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol: bylbiau LED effeithlonrwydd uchel sy’n goleuo pob twnnel a 50% o oleuadau stryd, ac rydym yn treialu ffyrdd arloesol o arbed ynni ar draws y rhwydwaith.

en-gb	For example, we are currently exploring the implementation of “dynamic dimming” across our trunk road street lighting network, allowing for automatic adjustment to lighting based on traffic conditions in real-time.
cy-gb	Er enghraifft, rydym wrthi’n archwilio gweithredu “pylu dynamig” ar dras ein rhwydwaith goleuadau stryd cefnffyrdd, gan ganiatáu addasiad awtomatig i oleuadau yn seiliedig ar amodau traffig mewn amser real.

en-gb	(critical for continuing to maintain the SRN effectively), increases in electric vehicle (EV) range, and the deployment of EV charge points between now and 2030. We will accelerate the transition to ultra-low emissions (typically electric) vehicles across all directorates and vehicles, though recognise that progress in part depends on step-changes in innovation for heavy-duty plant equipment
cy-gb	Byddwn yn cyflymu’r newid i gerbydau allyriadau isel iawn (trydan yn nodweddiadol) ar draws pob cyfarwyddiaeth a cherbyd, er ein bod yn cydnabod bod cynnydd yn dibynnu’n rhannol ar newidiadau sylweddol i arloesedd ar gyfer cyfarpar cryf (sy’n hanfodol ar gyfer parhau i gynnal a chadw’r Rhwydwaith Ffyrdd Strategol yn effeithiol), cynnydd i’r amrywiaeth o gerbydau trydan, a chyflwyniad pwyntiau gwefru cerbydau trydan rhwng nawr a 2030.

en-gb	Conduct a comprehensive fleet review across the Welsh Government organisation to determine opportunities for rationalisation and fuel switching across the fleet.
cy-gb	Cynnal adolygiad cynhwysfawr o’r fflyd ar draws sefydliad Llywodraeth Cymru i nodi cyfleoedd i ad-drefnu a newid tanwydd ar draws y fflyd.

en-gb	The review will account for vehicle specialisms (e.g., towing requirement) and produce a phased timeline for vehicle replacements out to 2030.
cy-gb	Bydd yr adolygiad yn ystyried arbenigeddau cerbydau (e.e. gofyniad halio) a llunio amserlen ar gyfer disodli cerbydau yn raddol hyd at 2030.

en-gb	Expand the electric vehicle (EV) rapid charging network across our sites and the Strategic Road Network (SRN) by completing feasibility studies for EV charge points across all sites, engaging with electricity network operators to assess requirements for electrical infrastructure upgrades and exploring opportunities for cooperative arrangements with other fleet operators.
cy-gb	Ehangu’r rhwydwaith gwefru cyflym ar gyfer cerbydau trydan ar draws ein safleoedd a’r Rhwydwaith Ffyrdd Strategol trwy gwblhau astudiaethau dichonoldeb ar gyfer pwyntiau gwefru cerbydau trydan ar draws bob safle, gan ymgysylltu â gweithredwyr rhwydwaith trydan i asesu gofynion ar gyfer uwchraddio’r seilwaith trydanol ac archwilio cyfleoedd ar gyfer trefniadau cydweithredol gyda gweithredwyr fflyd eraill.

en-gb	Stop investing in internal combustion engine (ICE) vehicles, wherever technically feasible, in line with the commitment for all new cars and light goods vehicles to be  ultra-low emissions (ULEVs) by 2025.
cy-gb	Rhoi’r gorau i fuddsoddi mewn cerbydau motor tanio mewnol, lle bynnag y bo’n dechnegol ymarferol, yn unol â’r ymrwymiad i bob car a cherbydau nwyddau ysgafn newydd fod yn rhai allyriadau isel iawn (ULEV) erbyn 2025.

en-gb	A priority hierarchy will be applied, exploring all options for partial to full electrification, with ICE vehicles only procured for the most specialist vehicles where no viable ULEV alternative yet exists.
cy-gb	Bydd hierarchaeth flaenoriaeth yn cael ei defnyddio, gan archwilio’r holl opsiynau ar gyfer trydaneiddio rhannol i lawn, a chaffael cerbydau motor tanio mewnol ar gyfer y cerbydau mwyaf arbenigol yn unig pan nad oes unrhyw ddewis ULEV ymarferol yn bodoli eto.

en-gb	Implement telematics across our fleet to understand driving patterns and introduce targeted behaviour change mechanisms to optimise fleet energy consumption.
cy-gb	Cyflwyno telemateg ar draws ein fflyd i ddeall patrymau gyrru a chyflwyno dulliau newid ymddygiad wedi’u targedu i optimeiddio defnydd ynni’r fflyd.

en-gb	Engage with manufacturers of low carbon plant machinery and heavy fleet to understand advancements in low carbon technologies such as battery electric and hydrogen fuel cell vehicles, and actively participate in pilot trials to support their development.
cy-gb	Ymgysylltu â gweithgynhyrchwyr peiriannau cyfarpar carbon isel a fflyd trwm i ddeall datblygiadau i dechnolegau carbon isel fel cerbydau cell tanwydd trydan a hydrogen batri, a chymryd rhan weithredol mewn treialon peilot i gynorthwyo eu datblygiad.

en-gb	Interim steps (e.g., biofuels) will also be explored while these technologies are still nascent and not suitable for full-scale deployment.
cy-gb	Bydd camau interim (e.e. biodanwyddau) hefyd yn cael eu harchwilio tra bod y technolegau hyn dal yn newydd a ddim yn addas ar gyfer defnydd graddfa lawn.

en-gb	The TRA operate the largest corporate fleet across the Welsh Government and owns or leases 23 different types of vehicles across its operations.
cy-gb	Mae’r Asiantaeth Cefnffyrdd yn gweithredu’r fflyd gorfforaethol fwyaf ar draws Llywodraeth Cymru ac yn berchen ar 23 o wahanol fathau o gerbydau ar draws ei gweithrediadau, neu’n eu lesu.

en-gb	Another 172 vehicle assets are used across other directorates for different purposes (ministers’ vehicles, road maintenance, support, supervision).
cy-gb	Defnyddir 172 o asedau cerbydau eraill ar draws cyfarwyddiaethau eraill at wahanol ddibenion (cerbydau gweinidogion, cynnal a chadw ffyrdd, cefnogaeth, goruchwyliaeth).

en-gb	Different vehicle ownership models mean different levels of influence for the Welsh Government to reduce emissions.
cy-gb	Mae gwahanol fodelau perchnogaeth cerbydau yn golygu gwahanol lefelau o ddylanwad i Lywodraeth Cymru leihau allyriadau.

en-gb	The operational requirement of our fleet is high and makes up 8% of our operational emissions.
cy-gb	Mae gofyniad gweithredu ein fflyd yn uchel ac yn gyfrifol am 8% o’n hallyriadau gweithredu.

en-gb	We have already begun to phase out wholly internal combustion engine (ICE) vehicles where a viable alternative exists and continue to explore optimisation opportunities such as fleet rationalisation.
cy-gb	Rydym eisoes wedi dechrau cael gwared yn raddol ar gerbydau a bwerir yn gyfan gwbl gan fotor tanio mewnol pan fo dewis amgen ymarferol yn bodoli ac yn parhau i archwilio cyfleoedd optimeiddio fel ad-drefnu’r fflyd.

en-gb	Journeys completed for business-related activities in vehicles not owned by the Welsh Government are reported under business travel.
cy-gb	Adroddir ar deithiau a gwblheir ar gyfer gweithgareddau sy’n gysylltiedig â busnes mewn cerbydau nad ydynt yn eiddo i Lywodraeth Cymru o dan deithio busnes.

en-gb	COVID-19 is changing people’s perception of business travel, and some journeys that were once perceived as essential are now readily performed online.
cy-gb	Mae COVID-19 yn newid tybiaeth pobl o deithio busnes, ac mae rhai teithiau y tybiwyd ar un adeg fel rhan hanfodol yn cael eu cyflawni yn rhwydd ar-lein erbyn hyn.

en-gb	That said, business travel will remain an important part of our operations and efforts to optimise our use of it will contribute towards our 2030 net zero target.
cy-gb	Wedi dweud hynny, bydd teithio busnes yn parhau i fod yn rhan bwysig o’n gweithrediadau a bydd ein hymdrechion i optimeiddio ein defnydd ohono yn cyfrannu at ein targed sero net yn 2030.

en-gb	We have already implemented several measures to reduce our business travel emissions: virtual meetings are the default option for any Welsh Government organised meeting, sustainability is embedded into our travel and subsistence policies, and we’ve established frameworks that limit carbon emissions where travel is necessary.
cy-gb	Rydym eisoes wedi rhoi sawl mesur ar waith i leihau ein hallyriadau teithio busnes: rhith-gyfarfodydd yw’r opsiwn diofyn i unrhyw gyfarfod a drefnir gan Lywodraeth Cymru, mae cynaliadwyedd wedi’i ymwreiddio yn ein polisïau teithio a chynhaliaeth, ac rydym wedi sefydlu fframweithiau sy’n cyfyngu allyriadau carbon pan fo teithio yn angenrheidiol.

en-gb	Private car mileage is the largest contributor to our business travel emissions.
cy-gb	Milltiroedd ceir preifat yw’r cyfrannwr mwyaf at ein teithiau busnes.

en-gb	Out to 2030, we will continue to identify and implement initiatives that reduce business travel mileage and, where it is viewed as necessary, make ultra-low carbon modes of transport the default option.
cy-gb	Hyd at 2030, byddwn yn parhau i nodi a gweithredu mentrau sy’n lleihau milltiredd teithio, a phan ystyrir ei fod yn angenrheidiol, sicrhau mai dulliau teithio carbon isel iawn yw’r opsiwn diofyn.

en-gb	Split of Welsh Government business travel emissions (2019-20)
cy-gb	Rhaniad allyriadau teithio busnes Llywodraeth Cymru

en-gb	Travel – private car
cy-gb	Teithio – car preifat

en-gb	Travel – hire car
cy-gb	Teithio – car llog

en-gb	Travel – air
cy-gb	Teithio – awyr

en-gb	Travel – train
cy-gb	Teithio – trên

en-gb	Travel – bus
cy-gb	Teithio – bws

en-gb	Travel – taxi
cy-gb	Teithio – tacsi

en-gb	Regularly review business travel policy to ensure its ambition and implementation are aligned to our net zero target and it requires the use of the lowest carbon travel options.
cy-gb	Adolygu polisi teithio busnes yn rheolaidd i sicrhau bod ei uchelgais a’i weithrediad yn cyd-fynd â’n targed sero net ac yn ei gwneud yn ofynnol defnyddio’r opsiynau teithio carbon isaf.

en-gb	Key criteria and metrics, such as our hire car carbon cap, will be reviewed and updated to ensure they remain ambitious in delivering reductions in carbon emissions.
cy-gb	Bydd meini prawf a metrigau allweddol, fel ein map carbon llogi ceir, yn cael eu hadolygu a’u diweddaru i sicrhau eu bod yn dal i fod yn uchelgeisiol o ran cyflawni gostyngiadau i allyriadau carbon.

en-gb	Close the gap between business travel policy and implementation by engaging with employees to understand the reasons behind the implementation gap and identify opportunities to reduce it.
cy-gb	Cau’r bwlch rhwng polisi teithio busnes a gweithredu trwy ymgysylltu â chyflogeion i ddeall y rhesymau sy’n sail i’r bwlch gweithredu a nodi cyfleoedd i’w leihau.

en-gb	The magnitude and composition of business travel emissions will be monitored to understand the efficacy of implemented initiatives.
cy-gb	Bydd maint a chyfansoddiad allyriadau teithio busnes yn cael eu monitro i ddeall effeithiolrwydd mentrau a roddwyd ar waith.

en-gb	Provide tools and guidance on the carbon emissions impact of travel choices to empower employees to make sustainable travel choices.
cy-gb	Darparu dulliau a chanllawiau ar effaith dewisiadau teithio o ran allyriadau carbon i rymuso cyflogeion i wneud dewisiadau teithio cynaliadwy.

en-gb	The tools will be embedded into business travel decision-making processes to make low carbon travel the default option, with justification required for higher carbon modes of transport including  long-distance and air travel.
cy-gb	Bydd y dulliau yn cael eu hymwreiddio mewn prosesu gwneud penderfyniadau am deithio busnes i sicrhau mai teithio carbon isel yw’r opsiwn diofyn, gan wneud cyfiawnhad yn ofynnol ar gyfer dulliau teithio carbon uwch gan gynnwys teithio pellter hir ac awyr.

en-gb	Smart working
cy-gb	Gweithio clyfar

en-gb	Smart working refers to a more flexible, mobile way of working, optimising the use of workspaces and modern technology.
cy-gb	Mae gweithio clyfar yn cyfeirio at ffordd fwy hyblyg a symudol o weithio, gan optimeiddio’r defnydd o leoliadau gwaith a thechnoleg fodern.

en-gb	Smart working provides an opportunity to reduce emissions as it encompasses the interaction between office utilisation, home working and commuting.
cy-gb	Mae gweithio clyfar yn cynnig cyfle i leihau allyriadau gan ei fod yn cwmpasu’r rhyngweithio rhwng defnyddio swyddfeydd, gweithio gartref a chymudo.

en-gb	Employee commuting and office energy consumption are major components of our baseline footprint.
cy-gb	Mae cyflogeion yn cymudo a defnydd o ynni mewn swyddfeydd yn elfennau mawr o’n hôl troed sylfaenol.

en-gb	However, COVID-19 is resulting in enduring changes to our working culture and a permanent shift to hybrid working patterns is anticipated for many in our workforce.
cy-gb	Fodd bynnag, mae COVID-19 yn arwain at newidiadau parhaus i’n diwylliant gweithio a rhagwelir newid parhaol i batrymau gweithio hybrid i lawer yn ein gweithlu.

en-gb	The changing dynamics of work will impact the composition of our emissions, and reductions in commuting mileage and office energy consumption will correspond with an increase in domestic energy consumption from homeworking.
cy-gb	Bydd dynameg newidiol gwaith yn effeithio ar gyfansoddiad ein hallyriadau, a bydd gostyngiadau i filltiredd cymudo a defnydd o ynni mewn swyddfeydd yn cyfateb i gynnydd mewn defnydd o ynni yn y cartref o weithio gartref.

en-gb	To achieve net zero, we must consider a whole system approach and establish an efficient hybrid working system that optimises emissions arising from all three sources.
cy-gb	I sicrhau sero net, mae’n rhaid i ni ystyried dull system gyfan a sefydlu system gweithio hybrid effeithlon sy’n optimeiddio allyriadau sy’n deillio o bob un o’r tair ffynhonnell.

en-gb	Internally, we have also set up a  cross-disciplinary Smart Working Task Group to explore ways we can work “smarter” to reduce environmental impacts while maintaining convenient, productive places for people to work.
cy-gb	Yn fewnol, rydym hefyd wedi sefydlu Grŵp Gorchwyl Gweithio Clyfar traws-ddisgyblaeth i archwilio ffyrdd y gallwn weithio yn fwy “clyfar” i leihau effeithiau amgylcheddol gan gynnal mannau cyfleus a chynhyrchion i bobl weithio.

en-gb	This includes the introduction of a Green Car Scheme to reduce emissions from employee travel where required, and the commissioning of a Public Sector behavioural change study to understand the barriers to low carbon forms of commuting.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys cyflwyno Cynllun Ceir Gwyrdd i leihau allyriadau o gyflogeion yn teithio pan fo’n ofynnol, a chomisiynu astudiaeth newid ymddygiad Sector Cyhoeddus i ddeall y rhwystrau i fathau carbon isel o gymudo.

en-gb	Welsh Ministers have set out an ambition for 30% of the Welsh workforce to be working at or near home in the next four years and we have released a strategy to deliver this goal.
cy-gb	Mae Gweinidogion Cymru wedi cyflwyno uchelgais i 30% o weithlu Cymru fod yn gweithio gartref neu’n gyfagos yn y pedair mlynedd nesaf ac rydym wedi cyhoeddi strategaeth i gyflawni’r nod hwn.

en-gb	The Welsh Government will visibly lead the way on delivery of this ambition – the impact of smart working from home is explored further in Appendix C.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn arwain y ffordd yn weledol o ran cyflawni’r uchelgais hwn – caiff effaith gweithio clyfar gartref ei harchwilio ymhellach yn Atodiad C.

en-gb	Develop a corporate position for our approach to “smart working”, informed by a review of working patterns and their carbon emissions impacts, which will provide strategic direction and inform investment decisions.
cy-gb	Datblygu safbwynt corfforaethol ar gyfer ein dull o “weithio’n glyfar”, wedi ei hysbysu gan adolygiad o batrymau gweithio a’u heffeithiau o ran allyriadau carbon, a fydd yn rhoi cyfeiriad strategol ac yn hysbysu penderfyniadau buddsoddi.

en-gb	Incorporate emissions from homeworking into our sustainability planning to understand the magnitude of these emissions and work proactively with staff to reduce the additional energy consumption from their homeworking.
cy-gb	Cynnwys allyriadau o weithio gartref yn ein cynllunio cynaliadwyedd i ddeall maint yr allyriadau hyn a gweithio’n rhagweithiol gyda staff i leihau’r defnydd ynni ychwanegol o’u gweithio gartref.

en-gb	Optimise existing low carbon IT services and continue investing in digital infrastructure that enables productive teleworking and connectivity across the organisation without the need to travel.
cy-gb	Optimeiddio gwasanaethau TG carbon isel presennol a pharhau i fuddsoddi mewn seilwaith digidol sy’n galluogi teleweithio cynhyrchiol a chysylltedd ar draws y sefydliad heb fod angen teithio.

en-gb	Conduct a ‘ways of working’ survey every other year to reduce our reliance on benchmarks and identify tailored decarbonisation initiatives related to smart working, including optimised operation and utilisation of office space and teleworking.
cy-gb	Cynnal arolwg ‘ffyrdd o weithio’ bob yn ail flwyddyn i leihau ein dibyniaeth ar feincnodau a nodi mentrau datgarboneiddio wedi’u teilwra yn gysylltiedig â gweithio clyfar, gan gynnwys gweithrediad a defnydd wedi’u hoptimeiddio o le swyddfa a theleweithio.

en-gb	Align our planning to the Sustainable Travel Hierarchy11 and support its uptake among staff to shift commuting habits to low carbon forms of travel.
cy-gb	Alinio ein cynllun â’r Hierarchaeth Teithio Cynaliadwy ac annog staff i fanteisio arno i newid arferion cymudo i ddulliau teithio carbon isel.

en-gb	We will engage with staff to understand existing barriers to the use of active travel and public transport, working collaboratively with local operators to identify opportunities that promote their uptake.
cy-gb	Byddwn yn ymgysylltu â staff i ddeall rhwystrau presennol i’r defnydd o deithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus, gan weithio ar y cyd â gweithredwyr lleol i nodi cyfleoedd sy’n annog pobl i’w defnyddio.

en-gb	Provide an enabling environment for low carbon travel, including physical infrastructures such as bicycle storage, showers, electric vehicle (EV) chargers, and enabling policies such as our green car and cycle-to-work schemes.
cy-gb	Darparu amgylchedd galluogi ar gyfer teithio carbon isel, gan gynnwys seilweithiau ffisegol fel mannau storio beiciau, cawodydd, gwefrwyr cerbydau trydan, a pholisïau galluogi fel ein cynlluniau ceir gwyrdd a beicio i’r gwaith.

en-gb	Promote to Welsh Government staff the existing (and any future) schemes which provide advice and support to Welsh householders to retrofit their homes towards net zero standards to help our employees reduce energy consumption from working from home, reducing their domestic utility bills as well as contributing towards our organisational net zero target.
cy-gb	Hyrwyddo i staff Llywodraeth Cymru y cynllunio presennol (ac unrhyw rai yn y dyfodol) sy’n cynnig cyngor a chymorth i ddeiliaid tai Cymru ôl-osod eu cartrefi tuag at safonau sero net i helpu ein cyflogeion leihau defnydd ynni o weithio gartref, gan leihau eu biliau cyfleustodau cartref yn ogystal â chyfrannu at ein targed sero net sefydliadol.

en-gb	https://energysavingtrust.org.uk/an-introduction-to-the-sustainable-travel-hierarchy/
cy-gb	https://energysavingtrust.org.uk/an-introduction-to-the-sustainable-travel-hierarchy/

en-gb	Supply chain, procured goods and services
cy-gb	C adwyn gyflenwi, nwyddau a gwasanaethau a gaffaelir

en-gb	The Welsh Government spends around £440 million buying goods, services, works, ICT and Digital tools/services so we can effectively deliver our core activities.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn gwario tua £440 miliwn yn prynu nwyddau, gwasanaethau, gwaith, TGCh ac offerynnau/gwasanaethau Digidol fel y gallwn gyflawni ein gweithgareddau craidd yn effeithiol.

en-gb	Emissions from the provision of these goods and services make up almost 85% of our baseline footprint, making it the largest contributor to Welsh Government’s emissions and placing decarbonisation across the supply chain a key priority.
cy-gb	Allyriadau o ddarparu’r nwyddau a’r gwasanaethau hyn yw bron i 85% o’n hôl troed sylfaenol, sy’n golygu mai dyma’r cyfrannwr mwyaf at allyriadau Llywodraeth Cymru ac yn gwneud datgarboneiddio ar draws y gadwyn gyflenwi yn flaenoriaeth allweddol.

en-gb	Accurately obtaining and apportioning emissions data from suppliers is a time-intensive and complex process so, in the interest of getting started, we have used spend-based proxies as an imperfect but necessary first step to estimate emissions.
cy-gb	Mae cael gafael ar ddata allyriadau gan gyflenwyr a’u dosbarthu yn broses gymhleth sy’n cymryd llawer o amser felly, er mwyn cychwyn arni, rydym wedi defnyddio dirprwyon seiliedig ar wariant fel cam cyntaf amherffaith ond angenrheidiol i amcangyfrif allyriadau.

en-gb	As part of our net zero ambition, improving data quality will go hand-in-hand with initiatives that directly reduce emissions across our supply chain.
cy-gb	Yn rhan o’n huchelgais sero net, bydd gwella ansawdd data yn mynd law yn llaw â mentrau sy’n lleihau allyriadau yn uniongyrchol ar draws ein cadwyn gyflenwi.

en-gb	Emissions from purchased goods and services are estimated to contribute 84% (131,900 tCO2e) to Welsh Government’s total carbon footprint, the majority of which is anticipated to comes from contracts related to building construction services.
cy-gb	Amcangyfrifir bod allyriadau o nwyddau a gwasanaethau a brynir yn cyfrannu 84% (131,900 tCO2e) at gyfanswm ôl troed carbon Llywodraeth Cymru, y rhagwelir bod y rhan fwyaf ohono yn dod o gontract yn gysylltiedig â gwasanaethau adeiladu adeiladau.

en-gb	Reducing emissions from procured goods and services is one of our biggest challenges and will involve engaging employees from across the organisation.
cy-gb	Lleihau allyriadau o nwyddau a gwasanaethau a gaffaelir yw un o’n heriau mwyaf a bydd yn golygu cynnwys cyflogeion o bob rhan o’r sefydliad.

en-gb	Our vision is to only contract work with suppliers who endorse net zero and embed decarbonisation in the delivery of their goods and services.
cy-gb	Ein gweledigaeth yw contractio gwaith gyda chyflenwyr sy’n cymeradwyo sero net ac yn ymwreiddio datgarboneiddio yn narpariaeth eu nwyddau a’u gwasanaethau yn unig.

en-gb	Our central procurement team has already developed several documents to advise departments on how to integrate sustainability into procurement decision-making.
cy-gb	Mae ein tîm caffael canolog eisoes wedi datblygu sawl dogfen i gynghori adrannau ar sut i integreiddio cynaliadwyedd yn y broses o wneud penderfyniadau caffael.

en-gb	For example, all contracts valued at £5 million or more (covering approx. 65% of our estimated baseline emissions) must now include carbon emissions reduction plans as part of their tenders.
cy-gb	Er enghraifft, mae’n rhaid i bob contract sydd werth £5 miliwn neu fwy (sy’n cwmpasu tua 65% o’n hallyriadau sylfaenol amcangyfrifedig) bellach gynnwys cynlluniau lleihau allyriadau carbon yn rhan o’u tendrau.

en-gb	Establish sustainability as a core part of people’s role along the procurement cycle and provide formal training and guidance to inform and empower employees to make assertive decisions to plan sustainable low carbon delivery that compliments circular economy growth in Wales.
cy-gb	Sefydlu cynaliadwyedd fel rhan graidd o swyddogaeth pobl yn ystod y cylch caffael a darparu hyfforddiant a chanllawiau ffurfiol i hysbysu a grymuso cyflogeion i wneud penderfyniadau pendant i gynllunio darpariaeth carbon isel gynaliadwy sy’n cyd-fynd â thwf yr economi gylchol yng Nghymru.

en-gb	Improve data collection and emissions quantification to reduce our reliance on economic proxies and improve our ability to track emissions accurately; transition to company- and service-specific data collection practices for quantifying the emissions attributable to our purchased goods and services.
cy-gb	Gwella prosesau casglu data a mesur allyriadau i leihau ein dibyniaeth ar ddirprwyon economaidd a gwella ein gallu i olrhain allyriadau yn gywir; newid i arferion casglu data penodol i gwmnïau a gwasanaethau i fesur yr allyriadau y gellir eu priodoli i’n nwyddau a’n gwasanaethau a brynir.

en-gb	Identify pockets of best practice and develop opportunities across procuring departments.
cy-gb	Nodi pocedi o arfer gorau a datblygu cyfleoedd ar draws adrannau caffael.

en-gb	A centrally coordinated process will promote alignment and adoption across the organisation, using relevant Welsh Procurement Policy Notes (WPPN) as a basis for best practice.
cy-gb	Bydd proses a gyd-gysylltir yn ganolog yn hybu aliniad a mabwysiadu ar draws y sefydliad, gan ddefnyddio Nodiadau Polisi Caffael Cymru perthnasol fel sail ar gyfer arferion gorau.

en-gb	Develop tailored tools and guidance to support the integration of sustainability at each stage of the procurement cycle.
cy-gb	Datblygu dulliau a chanllawiau wedi’u teilwra i gynorthwyo integreiddiad cynaliadwyedd ar bob cam o’r cylch caffael.

en-gb	Engagement will be conducted with the implementing body to ensure functionality, with senior leadership taking a directive role in the dissemination to ensure adoption and implementation across the organisation.
cy-gb	Bydd ymgysylltu yn digwydd â’r corff gweithredu i sicrhau ei fod yn gweithio, a bydd arweinwyr uwch yn chwarae rhan gyfarwyddol yn y dosbarthiad i sicrhau mabwysiadu a gweithrediad ar draws y sefydliad.

en-gb	Evolve the approach so that low carbon credentials are considered alongside quality,  cost, and social value as a key decision metric in tendering.
cy-gb	Esblygu’r dull fel bod rhinweddau carbon isel yn cael eu hystyried ochr yn ochr ag ansawdd, cost, a gwerth cymdeithasol fel metrig penderfynu allweddol wrth dendro.

en-gb	Communicate our ambitions for net zero to our supply chains and ask our suppliers to come on the journey to 2030.
cy-gb	Cyfathrebu ein huchelgeisiau ar gyfer sero net i’n cadwyni cyflenwi a gofyn i’n cyflenwyr ddod ar y daith hyd at 2030.

en-gb	This will help to ensure buy-in and collaboration with suppliers for evolving carbon accounting reporting requirements and continuous decarbonisation improvement.
cy-gb	Bydd hyn yn helpu i sicrhau ymrwymiad a chydweithrediad â chyflenwyr ar gyfer esblygu gofynion adrodd ar gyfrifyddu carbon a gwelliant datgarboneiddio parhaus.

en-gb	We hold an estimated 1,534 hectares of land either owned or under various leasing arrangements, with the objective to support wider economic development policy to deliver a more prosperous and fairer Wales.
cy-gb	Rydym yn meddu ar amcangyfrif o 1,534 hectar o dir sydd naill ai’n eiddo neu’n destun trefniadau lesu tir amrywiol, gyda’r amcan o gefnogi polisi datblygu economaidd ehangach i ddarparu Cymru fwy llewyrchus a thecach.

en-gb	Based on the public sector reporting guide, the land where we are not responsible for routine management and operation is not included in our carbon footprint.
cy-gb	Yn seiliedig ar y canllaw sector cyhoeddus ar gyfer adrodd, nid yw’r tir lle nad ydym yn gyfrifol am ei reoli a’i weithredu fel mater o drefn wedi’i gynnwys yn ein hôl troed carbon.

en-gb	Some Welsh Government land may be utilised for future housing.
cy-gb	Efallai y bydd rhywfaint o dir Llywodraeth Cymru yn cael ei ddefnyddio ar gyfer tai yn y dyfodol.

en-gb	We do not directly develop or procure housing construction, instead, we transfer agreed development land to registered social landlords, local authorities, and housing developers.
cy-gb	Nid ydym yn datblygu nac yn caffael gwaith adeiladu tai yn uniongyrchol, yn hytrach, rydym yn trosglwyddo tir datblygu y cytunwyd arno i landlordiaid cymdeithasol cofrestredig, awdurdodau lleol, a datblygwyr tai.

en-gb	This is usually for social housing provision, and we maximise the low carbon credentials of these developments through our WDQR 2021 standards (see section 1.4).
cy-gb	Mae hyn fel rheol ar gyfer darparu tai cymdeithasol, ac rydym yn sicrhau bod rhinweddau carbon isel y datblygiadau hyn mor fawr â phosibl trwy ein safonau WDQR 2021 (gweler adran 1.4).

en-gb	Wales’s national land use planning policy is governed by Future Wales: National plan 204012, which sets out a spatial development plan to make sure future land use contributes to improving the economic, social, environmental and cultural well-being of Wales.
cy-gb	Llywodraethir polisi cynllunio defnydd tir cenedlaethol Cymru gan Cymru’r Dyfodol: y cynllun cenedlaethol 204012, sy’n cyflwyno cynllun datblygu gofodol i wneud yn siŵr bod defnydd tir yn y dyfodol yn cyfrannu at wella llesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol Cymru.

en-gb	We must consider how we can best meet these needs with our existing land assets as well as meet our net zero ambition.
cy-gb	Mae’n rhaid i ni ystyried sut y gallwn ddiwallu’r anghenion hyn orau gyda’n hasedau tir presennol yn ogystal â chyflawni ein huchelgais sero net.

en-gb	There is limited guidance on how organisations account for and report carbon emissions related to their land assets13, and we currently only have a high-level indication of the carbon emissions impact of our land, its potential, and  priority projects.
cy-gb	Prin yw’r canllawiau ar sut y mae sefydliadau yn cyfrifyddu allyriadau carbon sy’n ymwneud â’u hasedau tir ac yn adrodd arnynt13, ac awgrym lefel uchel yn unig sydd gennym ar hyn o bryd o effaith allyriadau carbon ein tir, ei botensial, a phrosiectau blaenoriaeth

en-gb	Out to 2030, improvements in land use data and carbon accounting approach will be required alongside policy development for us to enhance our land assets and recognise carbon positive impact of any developments that take place on them.
cy-gb	Hyd at 2030, bydd angen gwelliannau i ddata defnydd tir a dull cyfrifyddu carbon ochr yn ochr â datblygiad polisi i ni wella ein hasedau tir a chydnabod effaith carbon gadarnhaol unrhyw ddatblygiadau sy’n digwydd arnynt.

en-gb	We are exploring how to build on the strong role the land we hold for Wales has already played in hosting renewable generation, hosting 440 MW of installed capacity including the largest wind farm in England and Wales.
cy-gb	Rydym yn archwilio sut i adeiladu ar y swyddogaeth gref y mae’r tir yr ydym yn meddu arno dros Gymru eisoes wedi ei chyflawni o ran bod yn gartref i weithfeydd cynhyrchu ynni adnewyddadwy, i 440 MW o gapasiti a osodwyd gan gynnwys y fferm wynt fwyaf yng Nghymru a Lloegr.

en-gb	We are exploring the establishment of a publicly owned renewable energy developer to take forward large scale renewable energy projects on the public estate.
cy-gb	Rydym yn archwilio sefydlu datblygwr ynni adnewyddadwy sy’n eiddo cyhoeddus i fwrw ymlaen â phrosiectau ynni adnewyddadwy graddfa fawr ar yr ystad gyhoeddus.

en-gb	Future Wales: the national plan 2040 | GOV.WALES
cy-gb	Cymru’r Dyfodol: y cynllun cenedlaethol 2040 | LLYW.CYMRU

en-gb	https://gov.wales/future-wales-national-plan-2040
cy-gb	https://llyw.cymru/cymrur-dyfodol-y-cynllun-cenedlaethol-2040

en-gb	The GHG Protocol is expected to publish ‘Land Sector and Removals Guidance’ in early 2023.
cy-gb	Disgwylir i’r GHG Protocol is gyhoeddi ‘Land Sector and Removals Guidance’ ddechrau 2023.

en-gb	Agree on a set of priority principles related to offsetting, accounting for our organisational objectives, potential co-benefits, and relevant standards (e.g., SBTi; Oxford principles for net zero aligned carbon offsetting, new GHG Protocol guidance for land use).
cy-gb	Cytuno ar gyfres o egwyddorion blaenoriaeth yn gysylltiedig â gwrthbwyso, gan fod yn atebol am ein hamcanion sefydliadol, cyd-fuddion posibl, a safonau perthnasol (e.e. SBTi; egwyddorion Rhydychen ar gyfer gwrthbwyso carbon sy’n cyd-fynd â sero net, canllawiau GHG Protocol newydd ar gyfer defnydd tir).

en-gb	We will thoroughly appraise available offsetting approaches to understand their alignment with our agreed priorities, including recognising ecological benefit in Wales.
cy-gb	Byddwn yn gwerthuso dulliau gwrthbwyso sydd ar gael yn drylwyr i ddeall eu haliniad â’n blaenoriaethau a gytunwyd, gan gynnwys cydnabod budd ecolegol yng Nghymru.

en-gb	Publish an offset position statement that transparently outlines our approach to offsetting, including our priorities and a shortlist of potential technologies and methods.
cy-gb	Cyhoeddi datganiad sefyllfa gwrthbwyso sy’n amlinellu ein dull gwrthbwyso yn dryloyw, gan gynnwys ein blaenoriaethau a rhestr fer o dechnolegau a dulliau posibl.

en-gb	We will be agile and remain informed of developments in best practice and adapt our offsetting strategy to align accordingly.
cy-gb	Byddwn yn ystwyth ac yn sicrhau bod yr wybodaeth ddiweddaraf am ddatblygiadau arfer gorau gennym, ac yn addasu ein strategaeth wrthbwyso i gyd-fynd yn briodol.

en-gb	We will implement offsetting for hard-to-abate emissions that we cannot eliminate ourselves.
cy-gb	Byddwn yn cyflwyno gwrthbwyso ar gyfer allyriadau nodd eu lleihau na allwn eu dileu ein hunain.

en-gb	This will require planning to ensure that the maturity of our offsetting projects is at a scale to balance our emissions in 2030.
cy-gb	Bydd hyn yn gofyn am gynllunio i sicrhau bod aeddfedrwydd ein prosiectau gwrthbwyso ar raddfa i gydbwyso ein hallyriadau yn 2030.

en-gb	Only when we have established how we will reduce our emissions as much as possible will we consider greenhouse gas removals to offset any residual emissions to meet our targets.
cy-gb	Dim ond pan fyddwn wedi darganfod sut y byddwn yn lleihau ein hallyriadau cymaint â phosibl y byddwn yn ystyried cael gwared ar nwy tŷ gwydr i wrthbwyso unrhyw allyriadau gweddilliol i fodloni ein targedau.

en-gb	However, we will progress GHG removal projects over the coming years so that opportunities are not missed for the ecological benefit and a matured scale of GHG removals in Wales by 2030.
cy-gb	Fodd bynnag, byddwn yn bwrw ymlaen â phrosiectau cael gwared ar nwyon tŷ gwydr dros y blynyddoedd nesaf fel na chollir cyfleoedd ar gyfer y bydd ecolegol a graddfa wedi’i haeddfedu o waith cael gwared ar nwyon tŷ gwydr yng Nghymru erbyn 2030.

en-gb	It is recognised that there are currently no definitive standards to define and guide  best-practice for offsetting – particularly for the public sector, where conventional offsetting mechanisms (i.e., buying credits on the Voluntary Offset Market) are increasingly viewed as unsuitable and innovative strategies are being considered.
cy-gb	Cydnabyddir nad oes unrhyw safonau pendant ar hyn o bryd i ddiffinio a llywio arferion gorau ar gyfer gwrthbwyso – yn enwedig i’r sector cyhoeddus, lle ystyrir yn gynyddol bod dulliau gwrthbwyso confensiynol (h.y. prynu credydau ar y Farchnad Wrthbwyso Wirfoddol) yn anaddas ac mae strategaethau arloesol yn cael eu hystyried.

en-gb	The offsetting market is dynamic, and we anticipate significant technology and policy development between now and 2030.
cy-gb	Mae’r farchnad wrthbwyso yn ddynamig, ac rydym yn rhagweld datblygiad technoleg a pholisi sylweddol rhwng nawr a 2030.

en-gb	Despite the uncertainty this implies, we will begin to develop a robust and credible approach that is aligned with our organisational objectives.
cy-gb	Er gwaethaf yr ansicrwydd y mae hyn yn ei awgrymu, byddwn yn dechrau datblygu dull cadarn a chredadwy sy’n cyd-fynd â’n hamcanion sefydliadol.

en-gb	Developing our Action Plan
cy-gb	Datblygu ein Cynllun Gweithredu

en-gb	This Strategic Plan puts the foundation in place for Welsh Government to progress toward net zero as an organisation and support the wider public sector to achieve a collective net zero by 2030.
cy-gb	Mae’r Cynllun Strategol hwn yn gosod y sylfeini i Lywodraeth Cymru fwrw ymlaen tuag at sero net fel sefydliad a chynorthwyo’r sector cyhoeddus ehangach i sicrhau sero net yn ei gyfanrwydd erbyn 2030.

en-gb	More work is now required to set a specific Action Plan to deliver the change needed, this will be an internal working document for our decarbonisation programme, and will be operational by March 2023.
cy-gb	Mae angen mwy o waith nawr i bennu Cynllun Gweithredu penodol i gyflawni’r newid sydd ei angen, a bydd hon yn ddogfen waith fewnol ar gyfer ein rhaglen ddatgarboneiddio, a bydd yn weithredol erbyn mis Mawrth 2023.

en-gb	The key first step will be to mobilise the governance structure and build greater engagement across the organisation.
cy-gb	Y cam cyntaf allweddol fydd rhoi’r strwythur llywodraethu ar waith a datblygu mwy o ymgysylltiad ar draws y sefydliad.

en-gb	This will be driven by the Chief Operating Officer as the senior responsible officer for delivering our transition towards net zero.
cy-gb	Bydd hyn yn cael ei ysgogi gan y Prif Swyddog Gweithredu fel yr uwch swyddog cyfrifol am gyflawni ein newid tuag at sero net.

en-gb	To address the initiatives set out, a working Action Plan across key departments will be developed and act as a key management document.
cy-gb	I fynd i’r afael â’r mentrau a nodir, bydd Cynllun Gweithredu ymarferol yn cael ei ddatblygu ac yn gweithredu fel dogfen reoli allweddol.

en-gb	This will include specific actions and activities to address each initiative and set out the timescales, responsibilities, funding requirements, and delivery risks.
cy-gb	Bydd hyn yn cynnwys gweithredoedd a gweithgareddau penodol i fynd i’r afael â phob menter a phennu amserlenni, cyfrifoldebau, gofynion ariannol, a risgiau darparu.

en-gb	Taking action and  sustaining momentum
cy-gb	Cymryd camau a chynnal momentwm

en-gb	We have already started to decarbonise our operations in certain areas; however, this Strategic Plan makes clear that only a holistic and thorough approach to decarbonisation, that affects every part of our organisation, operations, and workforce, will be sufficient for net zero to be achieved.
cy-gb	Rydym eisoes wedi dechrau datgarboneiddio ein gweithrediadau mewn meysydd penodol; fodd bynnag, mae’r Cynllun Strategol hwn yn ei gwneud yn eglur mai dim ond dull cyfannol a thrylwyr o ddatgarboneiddio, sy’n effeithio ar bob rhan o’n sefydliad, ein gweithrediadau, a’n gweithlu, fydd yn ddigonol i sicrhau sero net.

en-gb	Delivering this Strategic Plan will not be easy – it will require support from across the existing organisation as well as further resources and funding.
cy-gb	Ni fydd darparu’r Cynllun Strategol hwn yn rhwydd – bydd yn gofyn am gymorth o bob rhan o’r sefydliad presennol yn ogystal ag adnoddau a chyllid pellach.

en-gb	It is the responsibility of the Decarbonisation Project Team and departmental team leads to maximise impact across the organisation and secure additional resource to progress the decarbonisation of our activities.
cy-gb	Cyfrifoldeb Tîm y Prosiect Datgarboneiddio ac arweinwyr timau adrannol yw sicrhau’r effaith fwyaf bosibl ar draws y sefydliad a sicrhau adnoddau ychwanegol i fwrw ymlaen â datgarboneiddio ein gweithgareddau.

en-gb	Achieving net zero
cy-gb	Sicrhau sero net

en-gb	Starting now, we will increase the scale and speed at which we embed decarbonisation into our organisation and operations and evaluate the resources that will be required to deliver this Strategic Plan.
cy-gb	Yn cychwyn nawr, byddwn yn cynyddu graddfa a chyflymder ein proses o ymwreiddio datgarboneiddio yn ein sefydliad a’n gweithrediadau ac yn gwerthuso’r adnoddau y bydd eu hangen i ddarparu’r Cynllun Strategol hwn.

en-gb	Our modelling shows the need to maximise the scale of carbon reduction to be net zero ready, and go further to bridge the gap to net zero by 2030.
cy-gb	Mae ein modelu yn dangos yr angen i sicrhau bod graddfa’r gostyngiadau carbon mor fawr â phosibl i fod yn barod ar gyfer sero net, a mynd ymhellach i lenwi’r bwlch i sero net erbyn 2030.

en-gb	To meet our net zero ambitions in Wales, the Welsh Government recognises the need for it to lead by example.
cy-gb	I gyflawni ein huchelgeisiau sero net yng Nghymru, mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod yr angen iddi arwain drwy esiampl.

en-gb	Tackling climate change is not driven simply by the need to hit targets and satisfy commitments, it is about protecting future generations, protecting Wales, and recognising the opportunities for Wales from this transformational journey.
cy-gb	Nid yw mynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd yn cael ei ysgogi yn syml gan yr angen i fodloni targedau a chyflawni ymrwymiadau, mae’n golygu diogelu cenedlaethau’r dyfodol, diogelu Cymru, a chydnabod y cyfleoedd i Gymru o’r daith drawsnewidiol hon.

en-gb	Appendix A:
cy-gb	Atodiad A:

en-gb	Emissions by scope
cy-gb	Allyriadau yn ôl cwmpas

en-gb	The GHG protocol is a widely used and accepted methodology for greenhouse gas (GHG) emissions accounting.
cy-gb	Mae’r protocol nwyon tŷ gwydr yn ddull a ddefnyddir ac a dderbynnir yn eang ar gyfer cyfrifyddu allyriadau nwyon tŷ gwydr.

en-gb	The GHG Protocol categorises emissions into three scopes.
cy-gb	Mae’r protocol nwyon tŷ gwydr yn categoreiddio allyriadau yn dri chwmpas.

en-gb	The Welsh Government’s baseline footprint has been recalculated in accordance with the GHG protocol to allow for comparative exercises.
cy-gb	Ail-gyfrifwyd ôl troed sylfaenol Llywodraeth Cymru yn unol â’r protocol nwyon tŷ gwydr i alluogi ymarferion cymharu.

en-gb	www.ghgprotocol.org/
cy-gb	www.ghgprotocol.org/

en-gb	https://ghgprotocol.org/
cy-gb	https://ghgprotocol.org/

en-gb	Scope
cy-gb	Cwmpas

en-gb	Baseline tCO2e (FY 2019-20)
cy-gb	tCO2e sylfaenol (BA 2019‒20)

en-gb	Scope 1
cy-gb	Cwmpas 1

en-gb	Emissions directly emitted by the organisation (i.e. natural gas burnt in a gas boiler, tail pipe emissions from a vehicle).
cy-gb	Allyriadau a allyrrir yn uniongyrchol gan y sefydliad (h.y. nwy naturiol a losgir mewn bwyler nwy, allyriadau egsôst o gerbyd).

en-gb	Emissions indirectly emitted from the consumption of purchased electricity, heat or steam.
cy-gb	Allyriadau a allyrrir yn anuniongyrchol o ddefnyddio trydan, gwres neu ager a brynir.

en-gb	All other indirect emissions, such as the extraction and production of purchased materials and fuels, transport related activities in vehicles not owned or controlled by the reporting entity, water consumption, waste disposal, etc.
cy-gb	Yr holl allyriadau anuniongyrchol eraill, fel echdynnu a chynhyrchu deunyddiau a thanwyddau a brynir, gweithgareddau sy’n gysylltiedig â thrafnidiaeth mewn cerbydau nad yw’r endid adrodd yn berchen arnynt neu’n eu rheoli, defnydd dŵr, gwaredu gwastraff, ac ati.

en-gb	TOTAL
cy-gb	CYFANSWM

en-gb	Appendix B:
cy-gb	Atodiad B:

en-gb	Pathway assumptions
cy-gb	Tybiaethau llwybr

en-gb	Emissions source
cy-gb	Ffynhonnell allyriadau

en-gb	Accelerated change
cy-gb	Newid wedi’i gyflymu

en-gb	Gaining momentum
cy-gb	Datblygu momentwm

en-gb	Accelerated decarbonisation of the national  electricity supply.
cy-gb	Datgarboneiddiad wedi’i gyflymu y cyflenwad trydan cenedlaethol.

en-gb	Rationalisation of the Admin Estate (17.8% reduction in estate size by floor area).
cy-gb	Lleihau’r Ystad Weinyddol (gostyngiad o 17.8% i faint yr ystad yn ôl arwynebedd llawr).

en-gb	Energy efficiency upgrades (inc. lighting, motors, chillers).
cy-gb	Gwaith uwchraddio effeithlonrwydd ynni (gan gynnwys goleuadau, motorau, oerwyr).

en-gb	Solar PV installed at four sites (Sarn Mynach, Rhydycar, Rodfa Padarn, Cathays Park).
cy-gb	Solar ffotofoltäig wedi’i osod ar bedwar safle (Sarn Mynach, Rhyd-y-car, Rhodfa Padarn, Parc Cathays).

en-gb	Steady decarbonisation of the national electricity supply.
cy-gb	Datgarboneiddiad graddol y cyflenwad trydan cenedlaethol.

en-gb	Rationalisation of the administrative estate (12.8% reduction in estate size by floor area).
cy-gb	Lleihau’r ystad weinyddol (gostyngiad o 12.8% i faint yr ystad yn ôl arwynebedd llawr).

en-gb	Installation of electric heat pumps across the Admin Estate, with some residual fossil fuel consumption.
cy-gb	Gosod pympiau gwres trydan ar draws yr Ystad Weinyddol, â rhywfaint o ddefnydd tanwydd ffosil gweddilliol ymylol.

en-gb	A 50:50 hybrid working arrangement in 2030 has been modelled, this accounts for:
cy-gb	Modelwyd trefniant gweithio hybrid 50:50 yn 2030, mae hyn yn ystyried y canlynol:

en-gb	Increase in office energy consumption and  commuting mileage.
cy-gb	Cynnydd i ddefnydd ynni mewn swyddfeydd a  milltiredd cymudo.

en-gb	Increase in additional domestic energy associated  with homeworking.
cy-gb	Cynnydd i ynni domestig ychwanegol yn gysylltiedig â gweithio gartref.

en-gb	Domestic energy efficiency improvements exceeding national trends (5% reduction annually), and heating sources shifting to electricity from natural gas  (40% shift by 2030).
cy-gb	Gwelliannau effeithlonrwydd ynni domestig yn rhagori ar dueddiadau cenedlaethol (gostyngiad o 5% yn flynyddol), a ffynonellau gwresogi yn newid i drydan o nwy naturiol (newid o 40% erbyn 2030).

en-gb	70:30 hybrid working arrangement modelled:
cy-gb	Modelwyd trefniad gweithio hybrid 70:30:

en-gb	Domestic energy efficiency improvements in line with national trends (3% reduction annually), and heating sources shifting to electricity from natural gas  (20% shift by 2030).
cy-gb	Gwelliannau effeithlonrwydd ynni domestig yn cyd-fynd â thueddiadau cenedlaethol (gostyngiad o 3% yn flynyddol), a ffynonellau gwresogi yn newid i drydan o nwy naturiol (newid o 20% erbyn 2030).

en-gb	Commuting
cy-gb	Cymudo

en-gb	Model shift to low carbon forms of travel that exceed national trends.
cy-gb	Newid model i ddulliau teithio carbon isel sy’n rhagori ar dueddiadau cenedlaethol.

en-gb	Compared to ‘gaining momentum’ an additional 35% of private car mileage is displaced by active travel.
cy-gb	O’i gymharu â ‘datblygu momentwm’, disodlir 35% ychwanegol o filltiredd ceir preifat gan deithio llesol.

en-gb	By 2030, the average employee is driving a ULEV-compliant vehicle (75 gCO2/km).
cy-gb	Erbyn 2030, mae’r cyflogai cyffredin yn gyrru cerbyd sy’n cydymffurfio ag ULEV (75 gCO2/km).

en-gb	Employees using their closest office one day a week.
cy-gb	Cyflogeion yn defnyddio eu swyddfa agosaf un diwrnod yr wythnos.

en-gb	National level trends towards ultra-low emission vehicles (ULEVS) and all hire cars and buses to be zero emissions by 2028 and 2035 respectively.
cy-gb	Tueddiadau lefel genedlaethol tuag at gerbydau allyriadau isel iawn (ULEV) a phob car llog a bws i fod yn ddi-allyriadau erbyn 2028 a 2035 yn eu trefn.

en-gb	Model shift to low carbon forms of travel that follow  national trends.
cy-gb	Newid model i ddulliau teithio carbon isel sy’n cyd-fynd â thueddiadau cenedlaethol.

en-gb	50% reduction in business travel mileage.
cy-gb	Gostyngiad o 50% i filltiredd teithio busnes.

en-gb	At least 75% of remaining private car mileage transferred to ultra-low emissions hire cars.
cy-gb	O leiaf 75% o filltiredd ceir preifat sy’n weddill yn cael ei drosglwyddo i geir llog allyriadau isel iawn.

en-gb	National-level trends towards ULEVs.
cy-gb	Tueddiadau lefel genedlaethol tuag at ULEVs.

en-gb	• At least 75% of fossil fuel consumption (inc. 100% of Cadw’s fleet) transitioning to battery electric vehicles.
cy-gb	• O leiaf 75% o ddefnydd tanwydd ffosil (gan gynnwys 100% o fflyd Cadw) yn trosglwyddo i gerbydau trydan batri.

en-gb	Half of the heavy load and specialist vehicle fleet transitions to battery electric vehicles, assuming accelerated market development and rollout of charging infrastructure.
cy-gb	Hanner y fflyd cerbydau llwyth trwm ac arbenigol yn trosglwyddo i gerbydau trydan batri, gan dybio datblygiad marchnad wedi’i gyflymu a chyflwyniad seilwaith gwefru.

en-gb	Remaining internal combustion engine vehicles are heavy load or specialised vehicles for which a current battery electric vehicle does not exist.
cy-gb	Y cerbydau motor tanio mewnol sy’n weddill yn gerbydau llwyth trwm neu arbenigol nad oes cerbyd trydan batri presennol yn bodoli ar eu cyfer.

en-gb	Appendix C:
cy-gb	Atodiad C:

en-gb	Smart working insights
cy-gb	Gwybodaeth am weithio clyfar

en-gb	The emissions impact of an increase in teleworking is multi-faceted and a  co-ordinated approach to smart working will be required to deliver carbon  emissions savings.
cy-gb	Mae effaith allyriadau cynnydd i deleweithio yn aml-ffased a bydd angen dull cydgysylltiedig o weithio’n glyfar i sicrhau arbedion o ran allyriadau carbon.

en-gb	We recognise the potential advantages of homeworking, though acknowledge that it is not a ‘silver bullet’ decarbonisation solution, with travel and office-related emissions in part transferred to the home rather than removed entirely.
cy-gb	Rydym yn cydnabod manteision posibl gweithio gartref, ond yn cydnabod nad yw’n ateb datgarboneiddio ‘bwled arian’, wrth i allyriadau teithio a chysylltiedig â’r swyddfa gael eu trosglwyddo yn rhannol i’r cartref yn hytrach na chael gwared arnynt yn gyfan gwbl.

en-gb	Emissions attributable to homeworking are not widely reported due to data scarcity, and they have not been included in our emissions calculations and baselining to date.
cy-gb	Ni adroddir yn eang ar allyriadau y gellir eu priodoli i weithio gartref oherwydd prinder data, ac nid ydynt wedi eu cynnwys yn ein cyfrifiadau allyriadau a’n gwaith llinell sylfaen hyd yma.

en-gb	We have, however, estimated them using benchmarks and assumptions from the Net Zero Carbon Reporting Guide update in 2022 and utilised in our target modelling.
cy-gb	Fodd bynnag, rydym wedi eu hamcangyfrif gan ddefnyddio meincnodau a thybiaethau o’r diweddariad i’r Canllaw ar gyfer Adrodd Carbon Sero Net yn 2022 ac a ddefnyddiwyd yn ein modelu targed.

en-gb	The analysis exceeds the 30% national-level aim and assumes a 70:30 hybrid working model in the ‘gaining momentum’ scenario and 50:50 in the ‘accelerated change’ scenario by 2030.
cy-gb	Mae’r dadansoddiad yn rhagori ar y nod lefel genedlaethol o 30% ac yn tybio model gweithio hybrid 70:30 yn y senario ‘datblygu momentwm’ a 50:50 yn y senario ‘newid wedi’i gyflymu’ erbyn 2030.

en-gb	This modelling estimates a net carbon emissions increase compared to 2020, with the largest emissions changes resulting from commuting rather than use of our office estate, largely due to high expected efficiency of our offices in 2030.
cy-gb	Mae’r modelu hwn yn amcangyfrif cynnydd i allyriadau carbon net o’u cymharu â 2020, gyda’r newidiadau mwyaf i allyriadau yn deillio o gymudo yn hytrach na defnydd o’n hystad swyddfeydd, oherwydd effeithlonrwydd disgwyliedig uchel ein swyddfeydd yn 2030 i raddau helaeth.

en-gb	An increase in remote working impacts  our emissions across three categories:
cy-gb	Mae cynnydd i weithio o bell yn effeithio ar ein hallyriadau ar draws tri chategori:

en-gb	i.    Employee commuting,      ii.
cy-gb	i.    Cyflogeion yn cymudo,      ii.

en-gb	Office energy consumption,      iii.
cy-gb	Defnydd o ynni mewn swyddfeydd,      iii.

en-gb	Domestic energy consumption during homeworking.
cy-gb	Defnydd o ynni yn y cartref wrth weithio gartref.

en-gb	Improvements in data and further analysis will be pursued to enhance accuracy, increase our understanding, and further inform the development of our smart working policy initiatives.
cy-gb	Byddwn yn mynd ar drywydd gwelliannau i ddata a gwaith dadansoddi pellach i wella cywirdeb, i gynyddu ein dealltwriaeth, ac i hysbysu datblygiad ein mentrau polisi gweithio  clyfar ymhellach.

en-gb	Scenario 1:
cy-gb	Senario 1:

en-gb	Staff spend 50% of their time in the office, a slight increase compared to office use during the pandemic.
cy-gb	Mae’r staff yn treulio 50% o’u hamser yn y swyddfa, rhyw fymryn o gynnydd o’i gymharu â defnydd o swyddfeydd yn ystod y pandemig.

en-gb	In this scenario, more staff travel into the office compared to in 2020.
cy-gb	Yn y senario hwn, mae mwy o staff yn teithio i’r swyddfa o’i gymharu â 2020.

en-gb	Office electricity from workstation appliances increases.
cy-gb	Mae trydan swyddfeydd o ddyfeisiau gweithfan yn cynyddu.

en-gb	Emissions from home energy use decrease as more staff work from the office, an improvement in the average home energy efficiency and due to the introduction of more domestic electric heating systems.
cy-gb	Mae allyriadau o ddefnydd ynni gartref yn gostwng wrth i fwy o staff weithio o’r swyddfa, gwelliant i effeithlonrwydd ynni’r cartref cyffredin ac oherwydd cyflwyniad mwy o systemau gwres trydan domestig.

en-gb	Staff spend 30% of their time in the office, a more conservative increase compared to occupancy during the pandemic.
cy-gb	Mae’r staff yn treulio 30% o’u hamser yn y swyddfa, cynnydd mwy ceidwadol o’i gymharu â meddiannaeth yn ystod y pandemig.

en-gb	In this scenario, staff commuting increases slightly, as well as the energy used in the office.
cy-gb	Yn y senario hwn, mae cymudo gan staff yn cynyddu rhyw fymryn, yn ogystal â’r ynni a ddefnyddir yn y swyddfa.

en-gb	Emissions from home energy use decrease as more staff work in the office relative to 2020, and due to an increase in average home energy efficiency and the introduction of more domestic electric heating systems.
cy-gb	Mae allyriadau o ddefnydd ynni gartref yn gostwng wrth i fwy o staff weithio o’r swyddfa o’i gymharu â 2020, ac oherwydd cynnydd i effeithlonrwydd ynni’r cartref cyffredin a chyflwyniad mwy o systemau gwres trydan domestig.

en-gb	Energy Service
cy-gb	Gwasanaeth Ynni

en-gb	The Welsh Government Energy Service (“WGES”) is funded by the Welsh Government with the aim of developing energy efficiency and renewable energy projects that contribute to public sector decarbonisation and national energy targets.
cy-gb	Ariennir Gwasanaeth Ynni Llywodraeth Cymru gan Lywodraeth Cymru gyda’r nod o ddatblygu prosiectau effeithlon o ran ynni ac ynni adnewyddadwy sy’n cyfrannu at ddatgarboneiddio’r sector cyhoeddus a thargedau ynni cenedlaethol.

en-gb	The WGES is delivered by the Carbon Trust, Energy Saving Trust and Local Partnerships (the “Delivery Partners”).
cy-gb	Darperir Gwasanaeth Ynni Llywodraeth Cymru gan yr Ymddiriedolaeth Garbon, yr Ymddiriedolaeth Arbed Ynni a Phartneriaethau Lleol (y “Partneriaid Darparu”).

en-gb	This report (the “Report”) has been produced by the Delivery Partners and, whilst the views expressed in it are given in good faith based on information available at the date of this Report:
cy-gb	Lluniwyd yr adroddiad hwn (yr “Adroddiad”) gan y Partneriaid Darparu ac, er bod y safbwyntiau a fynegir ynddo yn cael eu rhoi yn ddidwyll yn seiliedig ar wybodaeth sydd ar gael ar ddyddiad yr Adroddiad hwn:

en-gb	› these views do not necessarily reflect the views of the Welsh Government, which accepts no liability for any statement or opinion expressed in the Report;
cy-gb	› nid yw’r safbwyntiau hyn o reidrwydd yn adlewyrchu safbwyntiau Llywodraeth Cymru, nad yw’n derbyn unrhyw atebolrwydd am unrhyw ddatganiad neu farn a fynegir yn yr Adroddiad;

en-gb	› the Report is intended to provide general guidance only, rather than financial, legal or technical advice for the purposes of any particular project or other matter, and  no-one in receipt of the Report should place any reliance on it in substitution for obtaining their own advice from an appropriate third party advisor;
cy-gb	› bwriedir i’r Adroddiad ddarparu canllawiau cyffredinol yn unig, yn hytrach na chyngor ariannol, cyfreithiol neu dechnegol at ddibenion unrhyw brosiect penodol neu fater arall, ac ni ddylai neb sy’n derbyn yr Adroddiad ddibynnu arno yn hytrach na chael ei gyngor ei hun gan gynghorydd trydydd parti priodol;

en-gb	› any person in receipt of this Report should therefore obtain their own financial, legal, technical and/or other relevant professional advice insofar as they require specific guidance on what action (if any) to take, or refrain from taking, in respect of any project, initiative, proposal, involvement with any partnership or other matter to which information contained in the Report may be relevant; and
cy-gb	› dylai unrhyw berson sy’n derbyn yr Adroddiad hwn gael ei gyngor ariannol, cyfreithiol, technegol a/neu unrhyw gyngor proffesiynol perthnasol arall felly os bydd angen cyfarwyddyd penodol ar ba gamau (os o gwbl) i’w cymryd, neu i beidio â’u cymryd, o ran unrhyw brosiect, menter, cynnig, cyfranogiad ag unrhyw bartneriaeth neu fater arall y gallai gwybodaeth sydd wedi’i chynnwys yn yr Adroddiad fod yn berthnasol iddo; ac

en-gb	› the Delivery Partners accept no liability in respect of the Report, or for any statement in the Report and/or any error or omission relating to the Report.
cy-gb	› nid yw’r Partneriaid Darparu yn derbyn unrhyw atebolrwydd o ran yr Adroddiad, nac am unrhyw ddatganiad yn yr Adroddiad a/neu unrhyw wall neu hepgoriad yn ymwneud â’r Adroddiad.

en-gb	Memorandum of understanding between the Welsh Government and the Welsh Language Commissioner
cy-gb	Memorandwm cyd-ddealltwriaeth rhwng Comisiynydd y Gymraeg a Llywodraeth Cymru

en-gb	This Memorandum outlines the relationship between the Welsh Language Commissioner ("the Commissioner") and the Welsh Government ("the Government").
cy-gb	Mae’r Memorandwm hwn yn amlinellu’r berthynas waith rhwng Comisiynydd y Gymraeg (“y Comisiynydd”) (“y corff”) a Llywodraeth Cymru (“y Llywodraeth”).

en-gb	Its purpose is to ensure that the Commissioner and the Government collaborate effectively and constructively to implement the Welsh Language (Wales) Measure 2011 ("the Measure").
cy-gb	Ei bwrpas yw galluogi’r Comisiynydd a’r Llywodraeth i gydweithio’n effeithiol ac yn adeiladol i weithredu Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 (“y Mesur”).

en-gb	Both bodies also commit to contribute jointly to the objectives of the Programme for Government, and Cymraeg 2050 - the Government's Welsh Language Strategy.
cy-gb	Mae’r ddau gorff hefyd yn ymrwymo i gyd-gyfrannu at wireddu amcanion Rhaglen Lywodraethu’r Llywodraeth, a Cymraeg 2050 – Strategaeth y Llywodraeth ar gyfer y Gymraeg.

en-gb	In undertaking their work, they will work towards the seven well-being goals in the Wellbeing of Future Generations Act (Wales) 2015, especially the goal to create "a Wales of vibrant culture and thriving Welsh language".
cy-gb	Wrth ymgymryd â’u gwaith bydd y ddau gorff yn gweithio tuag at saith nod llesiant Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, yn enwedig y nod o greu ‘Cymru a diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu'.

en-gb	To achieve this both bodies will act in accordance with the principles laid out through the five approaches (Long Term Thinking, Integration, Involvement, Collaboration, Prevention).
cy-gb	I gyflawni hyn bydd y ddau gorff yn gweithredu yn unol â’r egwyddorion sydd wedi’u gosod allan trwy’r pum dull o weithio (Meddwl yn yr Hirdymor, Integreiddio, Cynnwys, Cydweithio, Atal).

en-gb	This Memorandum and the arrangements set out in it have been agreed by the Cabinet Secretary for Economy, Energy and Welsh Language on behalf of the Welsh Ministers, and by the Commissioner.
cy-gb	Mae’r Memorandwm hwn a’r trefniadau sydd ynddo wedi eu cytuno gan Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Gyllid a'r Gymraeg ar ran Gweinidogion Cymru, a chan Gomisiynydd y Gymraeg.

en-gb	This Memorandum is not legally binding, but the Commissioner and the Government agree to act in accordance with it.
cy-gb	Nid yw’r Memorandwm wedi’i rwymo mewn cyfraith, ond mae’r Comisiynydd a’r Llywodraeth yn cytuno i weithredu yn unol ag ef.

en-gb	The Memorandum does not replace or take precedence over the provisions in the Measure.
cy-gb	Nid yw’r Memorandwm ychwaith yn disodli nac yn cymryd blaenoriaeth dros ddarpariaethau’r Mesur.

en-gb	This Memorandum establishes working arrangements that demonstrate a clear alignment between the Commissioner's work, the Programme for Government and the Cymraeg 2050 strategy.
cy-gb	Mae’r Memorandwm hwn yn sefydlu trefniadau gwaith sy’n dangos aliniad clir rhwng gwaith y Comisiynydd a rhaglen lywodraethu’r Llywodraeth a strategaeth Cymraeg 2050.

en-gb	The Commissioner should consider the Programme for Government and the Cymraeg 2050 strategy in preparing an annual work plan.
cy-gb	Dylai’r Comisiynydd ystyried Rhaglen Lywodraethu’r Llywodraeth a Cymraeg 2050 wrth baratoi ei Gynllun Strategol a Chynllun Gweithredol blynyddol.

en-gb	The Welsh Language Commissioner was established under the Welsh Language (Wales) Measure 2011.
cy-gb	Sefydlwyd y Comisiynydd o dan  Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011.

en-gb	Paragraph 3, Part 2 of the Measure states that the Commissioner's principal aim in exercising her functions is to promote and facilitate the use of the Welsh language.
cy-gb	Mae Rhan 2, Paragraff 3, y Mesur yn nodi mai prif nod y Comisiynydd wrth arfer ei swyddogaethau yw hybu a hwyluso defnyddio’r Gymraeg.

en-gb	The actions the Commissioner must undertake in exercising functions in accordance with subsection (1) include (but are not limited to) working towards increasing -
cy-gb	Mae’r camau y mae’n rhaid i’r Comisiynydd eu cymryd wrth arfer swyddogaethau yn unol ag isadran (1) yn cynnwys gweithio tuag at gynyddu’r canlynol (ond nid ydynt wedi eu cyfyngu iddynt)—

en-gb	the use of the Welsh language in relation to the provision of services, and
cy-gb	defnyddio’r Gymraeg yng nghyswllt darparu gwasanaethau, a

en-gb	other opportunities for persons to use the Welsh language.
cy-gb	cyfleoedd eraill i bersonau ddefnyddio’r Gymraeg.

en-gb	In exercising functions in accordance with subsection (1), the Commissioner must have regard to -
cy-gb	Wrth arfer swyddogaethau’n unol ag isadran (1), rhaid i’r Comisiynydd roi sylw—

en-gb	the official status which the Welsh language has in Wales
cy-gb	i statws swyddogol y Gymraeg yng Nghymru,

en-gb	the duties to use Welsh which are (or may be) imposed by law, and the rights which arise from the enforceability of those duties,
cy-gb	i’r dyletswyddau i ddefnyddio’r Gymraeg sydd wedi eu gosod (neu a all gael eu gosod) drwy gyfraith, a’r hawliau sy’n deillio o allu gorfodi’r dyletswyddau hynny,

en-gb	the principle that, in Wales, the Welsh language should be treated no less favourably than the English language, and
cy-gb	i’r egwyddor na ddylai’r Gymraeg gael ei thrin yn llai ffafriol na’r Saesneg yng Nghymru, ac

en-gb	the principle that persons in Wales should be able to live their lives through the medium of Welsh if they choose to do so.
cy-gb	i’r egwyddor y dylai personau yng Nghymru allu byw eu bywydau drwy gyfrwng y Gymraeg os ydynt yn dymuno gwneud hynny.

en-gb	The Government respects the need for the Commissioner to act independently of Welsh Ministers in order to fulfil her statutory functions effectively.
cy-gb	Mae’r Llywodraeth yn parchu’r angen i Gomisiynydd y Gymraeg weithredu’n annibynnol ar Weinidogion Cymru er mwyn gweithredu ei swyddogaethau statudol yn effeithiol.

en-gb	The provisions in Schedule 1, paragraph 1(4) of the Measure safeguard the ability of the Commissioner to act independently of Welsh Ministers by ensuring that Welsh Ministers have regard to the fact that it is desirable to ensure that the Commissioner is under as few constraints as reasonably possible.
cy-gb	Mae darpariaethau ym Mharagraff 1(4) Atodlen 1 i’r Mesur yn diogelu annibyniaeth y Comisiynydd i weithredu yn annibynnol ar Weinidogion Cymru drwy sicrhau bod rhaid i Weinidogion Cymru roi ystyriaeth i’r ffaith ei bod yn ddymunol sicrhau bod y Comisiynydd o dan gyn lleied o gyfyngiadau ag y bo’n rhesymol.

en-gb	Linked to this, Section 16 of the Measure states when the Welsh Ministers may give directions to the Commissioner.
cy-gb	Yn gysylltiedig, mae Adran 16 y Mesur yn nodi pryd mae gan Weinidogion bwerau i gyfarwyddo’r Comisiynydd.

en-gb	The Welsh Ministers respect that the Commissioner needs to work independently in order to be an independent and strong voice for the Welsh language and be able to scrutinise the Government's work.
cy-gb	Mae Gweinidogion Cymru yn cydnabod bod angen i’r Comisiynydd weithredu’n annibynnol er mwyn bod yn llais annibynnol a chryf dros y Gymraeg, ac i fedru craffu ar waith y Llywodraeth.

en-gb	The Measure confers powers on the Commissioner to make recommendations and give advice to the Welsh Ministers, and it is important that she has the confidence to do so without being influenced by the Welsh Ministers.
cy-gb	Mae’r Mesur yn rhoi pwerau i’r Comisiynydd gyflwyno argymhellion a chyngor i Weinidogion Cymru ac mae’n bwysig bod ganddi’r hyder i wneud hynny heb i Weinidogion ddylanwadu arno.

en-gb	The Welsh Ministers have the power to give directions to the Commissioner.
cy-gb	Mae gan Weinidogion Cymru bwerau i gyfarwyddo’r Comisiynydd.

en-gb	Section 16 of the Measure states the exceptions to these powers:
cy-gb	Mae Adran 16 y Mesur yn nodi’r eithriadau i’r pwerau hynny:

en-gb	Welsh Ministers' power of direction
cy-gb	Pŵer Gweinidogion Cymru i roi cyfarwyddyd

en-gb	(1) The Welsh Ministers may give directions to the Commissioner.
cy-gb	(1) Caiff Gweinidogion Cymru roi cyfarwyddiadau i’r Comisiynydd.

en-gb	(2) But the Welsh Ministers may not direct the Commissioner in relation to the following matters -
cy-gb	(2) Ond ni chaiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo’r Comisiynydd mewn perthynas â’r materion canlynol—

en-gb	(a) giving a compliance notice to a person under Chapter 6 of Part 4 (including the content of a compliance notice to be given to a person);
cy-gb	(a) rhoi hysbysiad cydymffurfio i berson o dan Bennod 6 o Ran 4 (gan gynnwys cynnwys hysbysiad cydymffurfio sydd i’w roi i berson);

en-gb	(b) Part 5 (enforcement of standards);
cy-gb	(b) Rhan 5 [gorfodi safonau];

en-gb	(c) Part 6 (the freedom to use Welsh);
cy-gb	(c) Rhan 6 [rhyddid i ddefnyddio’r Gymraeg].

en-gb	(3) The Commissioner must comply with directions given by the Welsh Ministers.
cy-gb	(3) Rhaid i’r Comisiynydd gydymffurfio â chyfarwyddiadau a roddir gan Weinidogion Cymru.

en-gb	Schedule 1 of the Welsh Language Measure describes the status of the Commissioner and the correlation between that status and the need for Welsh Ministers to refrain from placing restrictions on the work of the Commissioner:
cy-gb	Mae Atodlen 1 Mesur y Gymraeg yn disgrifio statws y Comisiynydd a’r gydberthynas rhwng y statws hwnnw a’r angen i Weinidogion Cymru ymatal rhag gosod cyfyngiadau ar waith y Comisiynydd:

en-gb	Status 1 (1) The Commissioner is a corporation sole.
cy-gb	Statws 1 (1) Mae’r Comisiynydd yn gorfforaeth undyn.

en-gb	(2) The Commissioner is not to be regarded as a servant or agent of the Crown or as enjoying any status, immunity or privilege of the Crown.
cy-gb	(2) Nid yw’r Comisiynydd i’w ystyried yn was neu’n asiant i’r Goron neu’n un sy’n mwynhau unrhyw statws, imiwnedd na braint sydd gan y Goron.

en-gb	(3) The Commissioner's property is not to be regarded as property of, or property held on behalf of, the Crown.
cy-gb	(3) Nid yw eiddo’r Comisiynydd i’w ystyried yn eiddo’r Goron neu’n eiddo sy’n cael ei ddal gan neu ar ran y Goron.

en-gb	(4) In exercising functions in relation to the Commissioner, the Welsh Ministers must have regard to the fact that it is desirable to ensure that the Commissioner is under as few constraints as reasonably possible in determining his or her — (a) activities,  (b) timetables, and  (c) priorities
cy-gb	(4) Wrth arfer swyddogaethau mewn perthynas â’r Comisiynydd, rhaid i Weinidogion Cymru roi ystyriaeth i’r ffaith ei bod yn ddymunol sicrhau bod y Comisiynydd o dan gyn lleied o gyfyngiadau ag y bo’n rhesymol bosibl wrth iddo benderfynu— (a) ar ei weithgareddau,  (b) ar ei amserlenni, ac  (c) ar ei flaenoriaethau

en-gb	In relation to the introduction of standards (Part 4 of the Welsh Language Measure), the Commissioner and the Government's Cymraeg 2050 Division will share factual information with each other promptly and proactively, to the extent that it is appropriate to release information.
cy-gb	Mewn perthynas â phrosesau cyflwyno safonau (Rhan 4 Mesur y Gymraeg), bydd y Comisiynydd ac Is-adran Cymraeg 2050 y Llywodraeth (“Is-adran Cymraeg 2050”) yn rhannu gwybodaeth ffeithiol â’i gilydd yn brydlon a dilyffethair gan fod yn rhagweithiol wrth wneud hynny i’r graddau y bo’n briodol rhyddhau gwybodaeth.

en-gb	In relation to the duty placed on the Welsh Ministers to comply with the Welsh language standards, the Commissioner will treat the Government in the same way as any other institution it regulates.
cy-gb	Mewn perthynas â’r ddyletswydd a roddwyd ar Weinidogion Cymru i gydymffurfio â safonau’r Gymraeg, bydd y Comisiynydd yn trin y Llywodraeth fel unrhyw sefydliad arall y mae’n ei reoleiddio.

en-gb	The Government considers the Commissioner to be a key partner in delivering the Government's Welsh Language Strategy – Cymraeg 2050.
cy-gb	Mae’r Llywodraeth yn ystyried y Comisiynydd yn bartner allweddol o ran gweithredu strategaeth y Llywodraeth ar gyfer y Gymraeg – Cymraeg 2050.

en-gb	The Government and the Commissioner commit to work in partnership in order to meet the objectives and targets of the Cymraeg 2050 strategy.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd a’r Llywodraeth yn ymrwymo i weithio mewn partneriaeth er mwyn cwrdd ag amcanion a thargedau Cymraeg 2050.

en-gb	Working together to realise these targets is central to the relationship between the Government and the Commissioner, as is ensuring that both understand how the other contributes to this.
cy-gb	Mae cydweithio tuag at wireddu amcanion Cymraeg 2050 yn ganolog i’r berthynas rhwng y Llywodraeth a’r Comisiynydd, felly hefyd sicrhau bod y ddau gorff yn deall yn union beth yw cyfraniad y naill a’r llall tuag at hynny.

en-gb	The two main targets in Cymraeg 2050 are as follows:
cy-gb	Dau brif darged Cymraeg 2050 yw:

en-gb	the number of Welsh speakers to reach 1 million by 2050
cy-gb	Nifer siaradwyr Cymraeg i gyrraedd 1 miliwn erbyn 2050

en-gb	the percentage of the population that speak Welsh daily, and can speak more than just a few words of Welsh, to increase from 10% (in 2013-15) to 20% by 2050.
cy-gb	Canran y boblogaeth sy’n siarad Cymraeg bob dydd, ac sy’n gallu siarad mwy nag ychydig eiriau o Gymraeg, i gynyddu o 10% (yn 2013–15) i 20% erbyn 2050.

en-gb	The Commissioner considers the Government to be a key partner.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn ystyried y Llywodraeth yn bartner allweddol.

en-gb	The Commissioner agrees to provide regular updates on her work programme and any other important matters, so that the Welsh Ministers are briefed in a timely and appropriate manner.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn cytuno i ddarparu gwybodaeth reolaidd ar ei rhaglen waith, ac ar unrhyw fater arall o bwys, fel bod Gweinidogion Cymru yn gallu cael eu diweddaru mewn modd amserol a phriodol.

en-gb	Similarly, the Government will provide any information relevant to the Commissioner's work, including information regarding Government projects and policies and any financial and funding issues that affect the Commissioner.
cy-gb	Yn yr un modd, mae’r Llywodraeth yn ymrwymo i ddarparu unrhyw wybodaeth sy’n berthnasol i waith y Comisiynydd yn amserol, ac unrhyw fater arall o bwys i’r Gymraeg, gan gynnwys gwybodaeth ynglŷn â phrosiectau a pholisïau’r Llywodraeth a materion ariannol a chyllidol sy’n effeithio ar y Comisiynydd.

en-gb	Section 5 provides more detail on sharing documents and statements.
cy-gb	Mae Adran 5 yn rhoi mwy o fanylion ynglŷn â rhannu dogfennau a datganiadau.

en-gb	Governance
cy-gb	Llywodraethiant

en-gb	This section sets out the Commissioner's governance arrangements.
cy-gb	Mae’r adran hon yn amlinellu trefniadau llywodraethiant y Comisiynydd:

en-gb	Accounting officer function
cy-gb	Swyddogaeth Swyddog Cyfrifyddu

en-gb	The Commissioner is appointed by the First Minister under the provisions of the Measure.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn cael ei benodi gan y Prif Weinidog o dan ddarpariaethau’r Mesur.

en-gb	Paragraph 16(1), Schedule 1 of the Measure states that the Commissioner is the Accounting Officer for the office of the Commissioner.
cy-gb	Mae paragraff 16 (1) o Atodlen 1 i’r Mesur yn datgan mai’r Comisiynydd yw’r swyddog cyfrifyddu ar gyfer swyddfa’r Comisiynydd.

en-gb	As the Accounting Officer, the Commissioner is responsible for maintaining a robust system of internal control that supports the achievement of the policies, goals and objectives of the position.
cy-gb	Fel Swyddog Cyfrifyddu, mae’r Comisiynydd yn gyfrifol am gynnal system gadarn o reolaeth fewnol sy’n cefnogi’r gwaith o gyflawni polisïau, nodau ac amcanion ei swydd.

en-gb	The Accounting Officer's responsibilities include, amongst other things, the signing of accounts and accepting personal responsibility for the propriety and regularity of the public finances for which she is responsible.
cy-gb	Y Swyddog Cyfrifyddu sy’n gyfrifol, ymysg pethau eraill, am lofnodi’r cyfrifon, ac yn bersonol gyfrifol am briodoldeb a rheoleidd-dra gwario’r cyllid cyhoeddus y mae’n gyfrifol amdano.

en-gb	The Accounting Officer is also responsible for ensuring the economy, efficiency and effectiveness with which resources are used whilst protecting the public funds and assets for which she is personally responsible, in accordance with the responsibilities assigned in Managing Welsh Public Money.
cy-gb	Mae’r swyddog cyfrifyddu hefyd yn gyfrifol am sicrhau bod adnoddau yn cael eu defnyddio yn ddarbodus, effeithiol ac effeithlon. Gwneir hyn gan ddiogelu’r arian cyhoeddus a’r asedau y mae’n bersonol gyfrifol amdanynt, yn unol â’r cyfrifoldebau a neilltuwyd yn Rheoli Arian Cyhoeddus Cymru.

en-gb	The use of resources must be regular, proper and represent value for money.
cy-gb	Rhaid i’r defnydd o adnoddau fod yn rheolaidd, gan ystyried yr angen am briodoldeb a cheisio sicrhau gwerth am arian.

en-gb	Legislation and the Commissioner's terms of appointment as Accounting Officer provide for the Deputy Commissioner to act as an Accounting Officer in certain circumstances (if the post is vacant or the Commissioner is unable to exercise her functions).
cy-gb	Mae deddfwriaeth a thelerau penodi’r Comisiynydd fel Swyddog Cyfrifyddu yn darparu i’r Dirprwy Gomisiynydd weithredu fel Swyddog Cyfrifyddu mewn amgylchiadau penodol (os yw’r swydd yn wag neu os nad yw’r Comisiynydd yn gallu gweithredu).

en-gb	The Commissioner or Deputy Commissioner should advise the Cymraeg 2050 Division as soon as possible if such circumstances arise.
cy-gb	Dylai’r Comisiynydd neu’r Dirprwy Gomisiynydd gynghori Isadran Cymraeg 2050 cyn gynted â phosibl, os bydd amgylchiadau o’r fath yn codi.

en-gb	The full responsibilities of the Accounting Officer are set by the UK Treasury.
cy-gb	Mae cyfrifoldebau llawn y Swyddog Cyfrifyddu wedi’u pennu gan Trysorlys y DU.

en-gb	Governance of the Commissioner's office
cy-gb	Llywodraethiant Swyddfa’r Comisiynydd

en-gb	Advisory panel
cy-gb	Panel Cynghori’r Comisiynydd

en-gb	Section 23 of the Measure provides that the Welsh Ministers must appoint persons to be members of a panel of advisers to the Commissioner.
cy-gb	Mae Adran 23 y Mesur yn darparu bod rhaid i Weinidogion Cymru benodi aelodau panel o gynghorwyr i’r Comisiynydd.

en-gb	The Measure also specifies that the Welsh Ministers must secure that there are at least 3, but not more than 5 members of the Advisory Panel at any time.
cy-gb	Rhaid i Weinidogion Cymru sicrhau bod o leiaf 3 ond nid mwy na 5 o aelodau ar y Panel Cynghori ar unrhyw adeg.

en-gb	When appointing members, the Welsh Ministers will act in accordance with regulations - the current regulations (on signing this Memorandum) are the Advisory Panel to the Welsh Language Commissioner (Appointment) Regulations 2012.
cy-gb	Wrth benodi aelodau bydd Gweinidogion Cymru yn gweithredu yn unol â rheoliadau – y rhai cyfredol (pan arwyddwyd y memorandwm hwn) yw Rheoliadau Panel Cynghori Comisiynydd y Gymraeg (Penodi) 2012.

en-gb	The Commissioner may consult the Advisory Panel on any matter.
cy-gb	Caiff y Comisiynydd ymgynghori â’r Panel Cynghori ynghylch unrhyw fater.

en-gb	The role of the Advisory Panel is to advise the Commissioner in relation to her functions in accordance with the Measure.
cy-gb	Rôl y Panel Cynghori yw cynghori’r Comisiynydd mewn perthynas â swyddogaethau’r Comisiynydd yn unol â’r Mesur.

en-gb	If the Commissioner consults with the Advisory Panel in connection with the exercise of a function, the Commissioner must have regard to the advice given in exercising the function.
cy-gb	Os bydd y Comisiynydd, mewn cysylltiad ag arfer swyddogaethau, yn ymgynghori â’r Panel Cynghori rhaid i’r Comisiynydd roi sylw i’r cyngor wrth arfer y swyddogaethau.

en-gb	The Advisory Panel is not concerned with the day-to-day work of the Commissioner.
cy-gb	Nid yw’r Panel Cynghori yn ymwneud â gwaith o ddydd i ddydd y Comisiynydd.

en-gb	Part 3, Clause 24(1) of the Measure.
cy-gb	Rhan 3, Cymal 24(1) o’r Mesur.

en-gb	Part 2, Section 17 of the Measure.
cy-gb	Rhan 2, Adran 17 o’r Mesur.

en-gb	The Commissioner will consult with the Advisory Panel in accordance with the provisions of the Measure.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd yn ymgynghori â’r Panel Cynghori yn unol â darpariaethau’r Mesur.

en-gb	When a Panel member’s term of office ends, the Welsh Ministers will discuss with the Commissioner what the Panel's needs are in terms of expertise before starting a public appointments process (this could include reappointing members if appropriate).
cy-gb	Pan fydd tymor aelodau’r Panel Cynghori yn dod i ben, bydd Gweinidogion Cymru yn trafod â’r Comisiynydd er mwyn adnabod anghenion am arbenigedd y Panel Cynghori cyn mynd ati i ddechrau proses penodiadau cyhoeddus (gall hynny gynnwys ail-benodi aelodau pe bai hynny’n briodol).

en-gb	Audit and Risk Committee
cy-gb	Pwyllgor Archwilio a Risg y Comisiynydd

en-gb	As accounting officer, the Commissioner is responsible for ensuring that the office of the Commissioner is managed economically, efficiently and effectively to ensure value for public money.
cy-gb	Fel Swyddog Cyfrifyddu, mae’r Comisiynydd yn gyfrifol am sicrhau bod swyddfa’r Comisiynydd yn cael ei rhedeg mewn ffordd ddarbodus, effeithiol ac effeithlon er mwyn sicrhau gwerth am arian cyhoeddus.

en-gb	The Commissioner has an Audit and Risk Committee to provide assurance of this to the Welsh Ministers, the Senedd and the public.
cy-gb	Mae gan y Comisiynydd bwyllgor archwilio a risg er mwyn rhoi sicrwydd o hynny i Weinidogion Cymru, y Senedd a’r cyhoedd.

en-gb	The Audit and Risk Committee advises the Commissioner on the strategic processes for risk, control and governance.
cy-gb	Bydd y Pwyllgor Archwilio a Risg yn cynghori’r Comisiynydd ar brosesau strategol ar gyfer risg, rheolaeth a llywodraethiant.

en-gb	It is for the Commissioner to determine the number of members, to appoint members and to arrange meetings.
cy-gb	Mater i’r Comisiynydd yw pennu nifer yr aelodau, penodi aelodau, a threfnu cyfarfodydd.

en-gb	Leadership team
cy-gb	Tîm Arwain y Comisiynydd

en-gb	The Commissioner determines the membership of the Leadership team and the frequency and form of meetings.
cy-gb	Mater i’r Comisiynydd fydd penderfynu ar aelodaeth y Tîm Arwain ac ar amlder a ffurf y cyfarfodydd.

en-gb	The main purpose of this team is to provide support and advice to the Commissioner on the body's strategic direction and programme of work.
cy-gb	Prif bwrpas y Tîm Arwain yw cynnig cefnogaeth a chyngor i’r Comisiynydd ar gyfeiriad strategol a rhaglen waith y corff.

en-gb	The Leadership team is responsible for the strategic leadership of the body and for the day to day management of its activities.
cy-gb	Y Tîm Arwain sy’n gyfrifol am arweinyddiaeth strategol y corff, a rheoli’r corff o ddydd i ddydd.

en-gb	Information sharing
cy-gb	Rhannu Gwybodaeth

en-gb	Documents
cy-gb	Dogfennau

en-gb	When publishing a report or document on the Government or an area of government policy, the Commissioner will provide a draft version in advance and provide the Government with an opportunity to consider and comment on the report before publishing a final version.
cy-gb	Pan fydd y Comisiynydd yn cyhoeddi adroddiad neu ddogfen ynglŷn â’r Llywodraeth, neu adroddiad neu ddogfen yn ymwneud â maes polisi mae’r Llywodraeth yn gyfrifol amdano, bydd y Comisiynydd yn rhannu copi drafft o flaen llaw ac yn rhoi cyfle i’r Llywodraeth roi sylwadau ac yn eu hystyried cyn cyhoeddi copi terfynol.

en-gb	Where the Welsh Ministers must approve or give consent for a document drawn up by the Commissioner, the Commissioner will provide an early draft and consider any comments prior to consultation.
cy-gb	Pan mae gan Weinidogion Cymru rôl i gymeradwyo neu gydsynio i ddogfen sy’n cael ei llunio gan y Comisiynydd, bydd y Comisiynydd yn rhannu drafft cynnar â Gweinidogion Cymru ac yn ystyried sylwadau cyn ymgynghori ymhellach ar y ddogfen.

en-gb	The Welsh Ministers will respond to any request for approval or consent as soon as is practicable, and through discussion with the Commissioner.
cy-gb	Bydd Gweinidogion Cymru yn ymateb i unrhyw gais am gymeradwyaeth neu gydsyniad cyn gynted ag sy’n ymarferol bosib, a thrwy drafodaeth â'r Comisiynydd.

en-gb	The Commissioner will inform the Government at least 2 working days in advance of any intention to publish a report or document (including reports and documents on which the Government has already commented) and provide a copy.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd yn rhoi gwybod i’r Llywodraeth o leiaf ddau ddiwrnod gwaith o flaen llaw, gan amgáu copi, os bydd yn bwriadu cyhoeddi unrhyw adroddiad arwyddocaol neu ddogfen (gan gynnwys adroddiadau neu ddogfennau y mae’r Llywodraeth wedi rhoi sylwadau arnynt eisoes).

en-gb	The Government will not discuss or share these externally before the Commissioner has made an announcement.
cy-gb	Ni fydd y Llywodraeth yn trafod nac yn rhannu’r rhain yn allanol cyn i’r Comisiynydd wneud cyhoeddiad.

en-gb	Similarly, the Government will inform the Commissioner at least 2 working days in advance if it intends to publish any report or document that directly affects the Commissioner's work and provide a copy.
cy-gb	Yn yr un modd, bydd y Llywodraeth yn rhoi gwybod i’r Comisiynydd o leiaf ddau ddiwrnod gwaith o flaen llaw, gan rannu copi, os yw’n bwriadu cyhoeddi unrhyw adroddiad neu ddogfen sy’n effeithio’n uniongyrchol ar waith y Comisiynydd.

en-gb	The Commissioner will not discuss or share these externally before the Government has made an announcement.
cy-gb	Ni fydd y Comisiynydd yn trafod nac yn rhannu’r rhain yn allanol cyn i’r Llywodraeth wneud cyhoeddiad.

en-gb	Reports drawn up under Part 5 of the Measure (enforcement of standards) and on matters in Section 16(2) of the Measure (see point 3.4 of the Memorandum) are excluded from this arrangement.
cy-gb	Mae adroddiadau sydd wedi eu llunio o dan Rhan 5 o’r Mesur (gorfodi safonau), ac adroddiadau sy’n ymwneud â materion yn Adran 16(2) y Mesur (gweler pwynt 3.4 o’r Memorandwm), wedi’u heithrio o’r trefniant uchod.

en-gb	When the Commissioner responds to a consultation by the Government, a copy of the response will be sent to the Cymraeg 2050 Division.
cy-gb	Pan fydd y Comisiynydd yn ymateb i ymgynghoriad sy’n cael ei gynnal gan Lywodraeth Cymru, bydd copi o’r ymateb yn cael ei anfon at Isadran Cymraeg 2050.

en-gb	Statistics and research
cy-gb	Ystadegau ac ymchwil

en-gb	The Commissioner and the Government will share information and identify opportunities for joint working in statistics and social research, with the aim of promoting the following principles:
cy-gb	Bydd y Comisiynydd a’r Llywodraeth yn rhannu gwybodaeth ac yn adnabod cyfleoedd i weithio ar y cyd ym maes ystadegau ac ymchwil gymdeithasol â’r nod o hyrwyddo’r egwyddorion canlynol:

en-gb	develop a robust and comprehensive evidence base regarding the needs of the Welsh language and its speakers
cy-gb	datblygu sail tystiolaeth gadarn a chynhwysfawr ynghylch anghenion y Gymraeg a’i siaradwyr

en-gb	strategic forward planning and avoiding duplication of work
cy-gb	blaengynllunio’n strategol ac osgoi dyblygu gwaith

en-gb	avoiding an unnecessary burden on stakeholders, respondents and research partners
cy-gb	osgoi gosod baich diangen ar randdeiliaid, ymatebwyr a phartneriaid  ymchwil

en-gb	making best use of resources.
cy-gb	gwneud y defnydd gorau o adnoddau.

en-gb	The Commissioner and the Government will share information regarding statistics and social research.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd a’r Llywodraeth yn rhannu gwybodaeth am ystadegau ac ymchwil gymdeithasol.

en-gb	providing information on research that is ongoing within both organisations
cy-gb	rhoi gwybod am waith ymchwil sydd eisoes ar y gweill gan y ddau sefydliad

en-gb	providing information on research that is being planned by both organisations
cy-gb	rhoi gwybod am waith ymchwil sy’n cael ei gynllunio gan y ddau sefydliad

en-gb	providing information regarding the publication of statistics or research products (for example, reports, seminars)
cy-gb	rhannu neu roi gwybod am gynlluniau o ran cyhoeddi ystadegau neu gynnyrch gwaith ymchwil (er enghraifft, adroddiadau, seminarau)

en-gb	sharing information about wider research developments that may be of interest to the other organisation.
cy-gb	rhannu gwybodaeth am ddatblygiadau ymchwil ehangach a allai fod o ddiddordeb i’r sefydliad arall.

en-gb	Paragraphs 5.1 to 5.4 apply equally in relation to documents and reports on statistics and social research.
cy-gb	Mae paragraff 5.1 i 5.4 yr un mor berthnasol yng nghyswllt dogfennau ac adroddiadau sy’n ymwneud â maes ystadegau ac ymchwil gymdeithasol.

en-gb	The Government and the Commissioner will share information on research work that is ongoing or has been completed through, but not limited to, the following methods:
cy-gb	Bydd y Llywodraeth a’r Chomisiynydd yn rhannu gwybodaeth am waith ymchwil sydd ar y gweill neu sydd wedi ei gwblhau trwy’r dulliau isod, ond heb fod yn gyfyngedig iddynt chwaith:

en-gb	Meetings between Government officials with responsibility for statistics and social research and the Commissioner at least every six months.
cy-gb	Cyfarfodydd rhwng swyddogion y Llywodraeth sydd â chyfrifoldeb am ystadegau ac ymchwil gymdeithasol a’r Comisiynydd o leiaf bob chwe mis.

en-gb	Meetings of the Welsh Statistical Liaison Committee.
cy-gb	Cyfarfodydd Pwyllgor Cyswllt Ystadegol Cymru.

en-gb	Seminars, conferences and other forums organised to promote joint working with partners in research and evaluation.
cy-gb	Seminarau, cynadleddau a fforymau eraill a drefnir i hybu cydweithio â phartneriaid ym maes ymchwil a gwerthuso.

en-gb	The Government's Welsh language research and statistics plans.
cy-gb	Cynlluniau gwaith ymchwil ac ystadegau am y Gymraeg y Llywodraeth.

en-gb	The principle of sharing information and data will be subject to legal rights, with appropriate agreements in place, and any conditions related to the requirements of relevant professional bodies.
cy-gb	Bydd yr egwyddor o rannu gwybodaeth a data yn ddibynnol ar hawl gyfreithiol a bod cytundebau priodol yn eu lle, ac yn ddarostyngedig i unrhyw amodau sy’n gysylltiedig â gofynion cyrff proffesiynol perthnasol.

en-gb	These include the compliance requirements of the Government Statistical Service (GSS) and the Government's Social Research Code (GSR).
cy-gb	Mae’r rhain yn cynnwys gofynion cydymffurfio Gwasanaeth Ystadegol y Llywodraeth (GSS) a Chod Ymchwil Gymdeithasol y Llywodraeth (GSR).

en-gb	In some instances, it will not be appropriate for the Commissioner and the Government to share information.
cy-gb	Bydd achosion yn codi hefyd pan na fydd yn briodol i’r Comisiynydd a’r Llywodraeth rannu gwybodaeth.

en-gb	This includes the Code of Practice for Statistics, and the Official Pre-Release Statistics View Order (Wales) 2009.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys y Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau, a’r Gorchymyn Gweld Ystadegau Swyddogol cyn eu Rhyddhau (Cymru) 2009.

en-gb	Where appropriate, the Government and the Commissioner will engage in joint working on statistics and research.
cy-gb	Pan fo’n briodol, bydd y Llywodraeth a’r Comisiynydd yn gweithio ar ystadegau ac ymchwil ar y cyd.

en-gb	The Government and the Commissioner will agree collaboration arrangements in advance.
cy-gb	Bydd y Llywodraeth a’r Chomisiynydd yn cytuno trefniadau cydweithio o flaen llaw.

en-gb	In some instances, it will not be appropriate for the Commissioner and the Government to engage in joint working.
cy-gb	Bydd achosion yn codi hefyd pan na fydd yn briodol i’r Comisiynydd a’r Llywodraeth i weithio ar y cyd.

en-gb	The Commissioner is a Producer of Official Statistics, and the Government will offer advice and support to the Commissioner on specific matters.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn Gynhyrchydd Ystadegau Swyddogol, a bydd y Llywodraeth yn cynnig cyngor a chefnogaeth i’r Comisiynydd ar faterion penodol.

en-gb	The Government will share data with the Commissioner at the request of the Commissioner, to be analysed and included in the 5-year report.
cy-gb	Ar gais y Comisiynydd, bydd y Llywodraeth yn rhannu data â’r Comisiynydd, i’w dadansoddi a’u cynnwys gan y Gomisiynydd yn yr adroddiad 5-mlynedd.

en-gb	This will be subject to legal rights, with appropriate agreements in place.
cy-gb	Bydd hyn yn ddibynnol ar hawl gyfreithiol, â chytundebau priodol yn eu lle.

en-gb	The Government will provide information and advice to the Commissioner on issues relating to the report, to ensure the factual accuracy of the report or to confirm that appropriate sources have been explored.
cy-gb	Bydd y Llywodraeth yn cynnig cyngor a gwybodaeth i’r Comisiynydd ar faterion yn ymwneud â’r adroddiad, i sicrhau cywirdeb ffeithiol yr adroddiad neu i gadarnhau bod ffynonellau perthnasol wedi eu harchwilio.

en-gb	The Commissioner and the Government will notify the other in advance of any intention to publish a press release regarding the other's work.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd a’r Llywodraeth yn rhoi blaenrybudd i’w gilydd pan fydd bwriad gan y naill neu’r llall i gyhoeddi datganiad i’r wasg sy’n ymwneud â gwaith y llall.

en-gb	A copy of the release will then be shared as soon as practically possible.
cy-gb	Bydd copi o’r datganiad yn cael ei rhannu mor fuan ag sy’n ymarferol bosibl.

en-gb	The Government will notify the Commissioner in advance if a Minister intends to make an oral or written statement to Assembly Members regarding the Commissioner's work and will provide a copy after the statement has been made.
cy-gb	Bydd y Llywodraeth yn rhoi blaenrybudd i’r Comisiynydd pan fydd Gweinidogion Cymru yn gwneud datganiad llafar neu ysgrifenedig sy’n ymwneud â gwaith y Comisiynydd i Aelodau’r Senedd ac yn rhannu copi wedi i’r datganiad gael ei wneud i Aelodau.

en-gb	Information requests
cy-gb	Ceisiadau gwybodaeth

en-gb	All organisations must follow the necessary Freedom of Information (FOI) and Data Protection (DPA) legislation.
cy-gb	Rhaid i bob sefydliad ddilyn y Ddeddfwriaeth Rhyddid Gwybodaeth (FoI) a Diogelu Data (DPA) angenrheidiol.

en-gb	Both organisations will notify each other if they have received a Freedom Information request or Data Protection request relating to the other’s work.
cy-gb	Bydd y ddau sefydliad yn hysbysu’r llall o dderbyn cais Rhyddid Gwybodaeth neu Diogelu Data sy’n ymwneud â’r sefydliad arall.

en-gb	Meetings between the Cabinet Secretary with responsibility for the Welsh language and the Commissioner
cy-gb	Cyfarfodydd rhwng yr Ysgrifennydd Cabinet sy’n gyfrifol am y Gymraeg a’r Comisiynydd:

en-gb	The Cabinet Secretary will meet with the Commissioner at least 4 times a year in order to share information on their respective activities and progress against objectives, including in the context of working towards the targets in Cymraeg 2050.
cy-gb	Bydd yr Ysgrifennydd Cabinet yn cyfarfod â’r Comisiynydd yn chwarterol er mwyn rhannu gwybodaeth am weithgareddau’r cyrff a’r hyn a gyflawnwyd yn erbyn eu hamcanion, gan gynnwys yng nghyd-destun gweithio tuag at gyflawni amcanion Cymraeg 2050.

en-gb	The agenda for the meetings will be agreed one week prior to the date of the meeting.
cy-gb	Bydd agenda yn cael ei chytuno wythnos cyn dyddiad y cyfarfod.

en-gb	Meetings between the Commissioner and other Cabinet Secretaries and Ministers:
cy-gb	Cyfarfodydd rhwng y Comisiynydd ag Ysgrifenyddion Cabinet a Gweinidogion eraill:

en-gb	Occasionally, the Commissioner may wish to meet with Cabinet Secretaries and Ministers who are responsible for other policy areas.
cy-gb	O bryd i’w gilydd mae’n bosibl y bydd y Comisiynydd eisiau cwrdd ag Ysgrifenyddion Cabinet a Gweinidogion sy’n gyfrifol am feysydd polisi eraill.

en-gb	The Cabinet Secretary responsible for the Welsh language will be informed of such meetings in advance via the Commissioner's office sharing information with the Cymraeg 2050 Division, but it will be for the Commissioner to liaise directly with the offices of other Cabinet Secretaries/Ministers to arrange these meetings.
cy-gb	Bydd yr Ysgrifennydd Cabinet sy’n gyfrifol am y Gymraeg yn cael ei hysbysu ymlaen llaw o gyfarfodydd o’r fath drwy swyddfa’r Comisiynydd yn rhannu gwybodaeth ag Isadran Cymraeg 2050, ond mater i’r Comisiynydd drefnu yn uniongyrchol â swyddfeydd Ysgrifenyddion Cabinet/Gweinidogion eraill yw’r cyfarfodydd hynny.

en-gb	Communication between the Commissioner and officials:
cy-gb	Cyfathrebu rhwng y Comisiynydd a Swyddogion:

en-gb	The day-to-day point of contact for the Commissioner and her office in dealing with the Government is the partnerships branch within the Cymraeg 2050 Division ("the partnership team").
cy-gb	Y pwynt cyswllt o ddydd i ddydd i’r Comisiynydd a’i swyddfa wrth ddelio â’r Llywodraeth yw’r gangen partneriaethau o fewn Isadran Cymraeg 2050 (“y tîm partneriaeth”).

en-gb	The partnership team will support the Commissioner's office in answering queries and will be available to discuss issues and provide advice to the Commissioner.
cy-gb	Bydd y tîm partneriaeth yn cefnogi Swyddfa’r Comisiynydd i ateb ymholiadau ac ar gael i drafod a darparu cyngor i’r Comisiynydd.

en-gb	Regular meetings will be held during the year to facilitate this.
cy-gb	Bydd cyfarfodydd rheolaidd yn cael eu cynnal yn ystod y flwyddyn i hwyluso hyn.

en-gb	Principles for joint working
cy-gb	Egwyddorion ar gyfer cydweithio

en-gb	When exercising their functions, the Commissioner and the Government are in agreement that they should act as follows:
cy-gb	Wrth arfer eu swyddogaethau, mae’r Comisiynydd a’r Llywodraeth yn gytûn y dylid gweithredu yn y modd canlynol.

en-gb	Members of the Cymraeg 2050 Division’s Management team and the Commissioner's Leadership team will meet formally at least twice a year.
cy-gb	Bydd aelodau o Dîm Rheoli Isadran Cymraeg 2050 y Llywodraeth a Thîm Arwain y Comisiynydd yn cael cyfarfodydd ffurfiol ar y cyd o leiaf ddwywaith y flwyddyn.

en-gb	The purpose of these meetings will be to plan programmes of work and ensure a shared understanding of how their respective activities contribute to the delivery of the Cymraeg 2050 objectives.
cy-gb	Pwrpas y cyfarfodydd fydd cynllunio rhaglenni gwaith a sicrhau cyd-ddealltwriaeth am sut mae gweithgareddau’r cyrff yn cyfrannu at gyflawni amcanion Cymraeg 2050.

en-gb	Committees will be established as necessary with officials from both bodies in order to discuss specific areas of work.
cy-gb	Bydd pwyllgorau o swyddogion rhwng y ddau gorff yn cael eu sefydlu er mwyn trafod gwaith penodol yn ôl y galw.

en-gb	Some committees will be permanent and others will be temporary in order to address a specific issue or project.
cy-gb	Bydd rhai ohonynt yn cael eu sefydlu yn barhaol ac eraill dros dro i ddelio â mater neu brosiect penodol.

en-gb	The Commissioner and the Government will both embrace collaboration, coproduction and the sharing of information and expertise.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd a’r Llywodraeth ill dau yn cofleidio cydweithio, cyd-gynhyrchu, rhannu gwybodaeth a rhannu arbenigedd.

en-gb	The Commissioner will create partnerships across different sectors and inspire others to act for the benefit of the Welsh language.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd yn gorff sy’n creu partneriaethau ar draws gwahanol sectorau, ac yn ysbrydoli eraill i weithredu er lles y Gymraeg.

en-gb	The Commissioner will also offer practical support and guidance to help bodies that are subject to Welsh language schemes or standards to increase the use of their Welsh language services.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd yn cynnig cefnogaeth ymarferol ac arweiniad i gynorthwyo cyrff sy’n dod o dan y drefn Cynlluniau Iaith neu Safonau’r Gymraeg i gynyddu’r defnydd a wneir o’u gwasanaethau Cymraeg.

en-gb	The Office of the Commissioner and the Deputy Director of the Cymraeg 2050 Division will share details of key contacts and staff structures, providing updated versions following any staff changes.
cy-gb	Bydd Swyddfa’r Comisiynydd a Dirprwy Gyfarwyddwr Is-adran Cymraeg 2050 yn rhannu manylion cysylltiadau allweddol a strwythurau staff, gan gyflenwi fersiynau wedi’u diweddaru yn dilyn unrhyw newidiadau i staff.

en-gb	The Commissioner’s annual report
cy-gb	Adroddiad Blynyddol Comisiynydd y Gymraeg

en-gb	Section 18(2) of the Measure requires an annual report to be produced and Section 19(3) states that each report must be published no later than 31 August in the financial year following the financial year to which the report relates.
cy-gb	Mae Adran 18(2) y Mesur yn gosod gofynion o ran Adroddiad Blynyddol, ac mae Adran 19(3) yn nodi bod rhaid cyhoeddi’r Adroddiad erbyn 31 Awst yn y flwyddyn ariannol sy’n dilyn y flwyddyn ariannol mae’r adroddiad yn ymwneud â hi.

en-gb	Section 18(2) makes the following provision:
cy-gb	Mae Adran 18(2) yn gwneud y ddarpariaeth ganlynol:

en-gb	(2) An annual report must include the following matters— (a) a summary of actions taken in the exercise of the Commissioner's functions; (b) a review of issues relevant to the Welsh language; (c) a summary of the Commissioner's work programme; (d) the Commissioner's proposals for a work programme for the following financial year; (e) a summary of the complaints made in accordance with the procedure established under section 14.
cy-gb	(2)Rhaid i adroddiad blynyddol gynnwys y materion a ganlyn— (a)crynodeb o’r camau a gymerwyd wrth arfer swyddogaethau’r Comisiynydd; (b)adolygiad o faterion sy’n berthnasol i’r Gymraeg; (c)crynodeb o raglen waith y Comisiynydd; (d)cynigion y Comisiynydd ar gyfer rhaglen waith ar gyfer y flwyddyn ariannol ddilynol; (e)crynodeb o’r cwynion a wnaed yn unol â’r weithdrefn a sefydlwyd o dan adran 14.

en-gb	Funding for the Commissioner
cy-gb	Ariannu Comisiynydd y Gymraeg

en-gb	Paragraph 17, Schedule 1 of the Measure provides that the Commissioner must prepare annual estimates.
cy-gb	Mae paragraff 17 o Atodlen 1 i’r Mesur yn gwneud darpariaethau ar gyfer y Comisiynydd yn paratoi amcangyfrifon blynyddol.

en-gb	In accordance with paragraph 17(2), the Commissioner must submit the estimate to the Welsh Ministers at least five months before the beginning of the financial year to which it relates.
cy-gb	Yn unol â pharagraff 17(2) rhaid i’r Comisiynydd gyflwyno’r amcangyfrif i Weinidogion Cymru o leiaf 5 mis cyn dechrau’r flwyddyn ariannol mae’r amcangyfrif yn ymwneud â hi.

en-gb	The Welsh Ministers will examine the estimate and must then lay it before Parliament.
cy-gb	Bydd Gweinidogion Cymru yn archwilio’r amcangyfrif ac yn ei osod gerbron y Senedd.

en-gb	Following the approval of the Government budget by the Senedd, the Commissioner will be informed as soon as possible of the budget available for the following financial year.
cy-gb	Yn dilyn cymeradwyaeth cyllideb y Llywodraeth gan y Senedd, bydd y Comisiynydd yn cael ei hysbysu o’r gyllideb fydd ar gael i’r Comisiynydd ar gyfer y flwyddyn ariannol ddilynol mor fuan ag sy’n bosibl.

en-gb	The Government may transfer funds to the Commissioner for specific purposes.
cy-gb	Mae’n bosibl bydd y Llywodraeth o bryd i’w gilydd yn trosglwyddo cyllid i’r Comisiynydd at ddibenion penodol.

en-gb	In such circumstances, the terms will be set out clearly in a letter.
cy-gb	Pan fydd hynny’n digwydd bydd yr amodau yn cael eu hamlinellu’n glir mewn llythyr.

en-gb	The Commissioner will notify the Government when funding needs to be received from the annual allocation by using the appropriate form.
cy-gb	Bydd y Comisiynydd yn hysbysu’r Llywodraeth pan fydd angen derbyn cyllid o’r dyraniad blynyddol gan ddefnyddio’r ffurflen briodol.

en-gb	The funds will appear in the Commissioner's bank account within 10 working days of submitting the form.
cy-gb	Dylid caniatáu 10 diwrnod gwaith rhwng cyflwyno ffurflen yn hawlio cyllid, a dyddiad derbyn cyllid yng nghyfrif banc y Comisiynydd.

en-gb	When making a claim, the Commissioner will need to indicate whether funding is being drawn down from the revenue allocation or the capital allocation.
cy-gb	Wrth hawlio cyllid bydd angen i’r Comisiynydd nodi a ydynt yn tynnu cyllid i lawr o’r dyraniad refeniw neu o’r dyraniad cyfalaf.

en-gb	The Commissioner recognises that the Permanent Secretary, as theGovernment's Principal Accounting Officer, has a duty to put in place suitable arrangements to ensure that the annual allocation is used with regularity, propriety and value for money.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn cydnabod bod gan yr Ysgrifennydd Parhaol, fel Prif Swyddog Cyfrifyddu y Llywodraeth, ddyletswydd i roi trefniadau digonol yn eu lle er mwyn sicrhau bod y dyraniad blynyddol yn cael ei ddefnyddio o ran yr angen am reoleidd-dra, priodoldeb, a gwerth am arian.

en-gb	In this respect, the Commissioner will provide any information that the Government may require in advance for discussions at relevant meetings.
cy-gb	Yn hynny o beth, bydd y Comisiynydd yn darparu unrhyw wybodaeth berthnasol i Lywodraeth Cymru y gall fod arni ei hangen ymlaen llaw drafodaeth mewn cyfarfodydd perthnasol.

en-gb	The Government will notify the Commissioner and the Audit and Risk Committee as soon as possible of any audit or review it intends to carry out which could affect the Commissioner's office.
cy-gb	Bydd y Llywodraeth yn hysbysu’r Comisiynydd mor fuan â phosibl o unrhyw archwiliad neu adolygiad y bydd yn ei gynnal a allai effeithio ar y Comisiynydd.

en-gb	The Government will provide information about the audit or review and will send the final report to the Commissioner as soon as possible.
cy-gb	Bydd y Llywodraeth yn darparu gwybodaeth am yr archwiliad neu’r adolygiad, a’r adroddiad terfynol i’r Comisiynydd mor fuan ag sy’n  bosibl.

en-gb	The Commissioner commits to provide any assistance necessary to prepare for and carry out reviews and audits.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn ymrwymo i ddarparu pob cymorth phosibl wrth baratoi at, a chynnal adolygiadau ac archwiliadau.

en-gb	Budget planning
cy-gb	Cynllunio Cyllidebol

en-gb	The Government's budget planning is governed by the requirements of the Government of Wales Act 2006 and the Standing Orders of the Senedd.
cy-gb	Mae trefniadau cynllunio cyllidebol y Llywodraeth yn cael eu llywodraethu gan ofynion Deddf Llywodraeth Cymru 2006 a Rheolau Sefydlog y Senedd.

en-gb	The Commissioner must work with the Partnership team by providing all the support and information that is necessary for the Government to proceed with its budget planning decisions.
cy-gb	Rhaid i'r corff gydweithio â'r tîm partneriaeth drwy ddarparu'r holl gymorth a gwybodaeth angenrheidiol i Lywodraeth Cymru er mwyn iddi fwrw ymlaen â'i phenderfyniadau cynllunio cyllidebol.

en-gb	The Cabinet Secretary will confirm the net revenue budget and capital resources budget and also the amount of grant-in-aid funding (cash) provided for the next financial year.
cy-gb	Bydd yr Ysgrifennydd Cabinet yn cadarnhau'r gyllideb refeniw net a'r gyllideb adnoddau cyfalaf a faint o gyllid cymorth grant (arian parod) a roddir i'r corff ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf.

en-gb	As part of the net resources budget allocation, the Cabinet Secretary will also confirm the level of income the body may keep in order to fund activity during the financial year.
cy-gb	Fel rhan o ddyraniad y gyllideb adnoddau net, bydd yr Ysgrifennydd Cabinet hefyd yn cadarnhau lefel yr incwm y caiff y corff ei gadw er mwyn ariannu gweithgarwch yn y flwyddyn ariannol.

en-gb	This usually happens within a month after the Senedd has agreed the final budget.
cy-gb	Fel arfer, bydd hyn yn digwydd o fewn mis i'r dyddiad y cytunodd y Senedd ar y gyllideb derfynol.

en-gb	Any funding for the year in question must be authorised by the Senedd in the Annual Budget Proposal.
cy-gb	Rhaid i unrhyw gyllid ar gyfer y flwyddyn dan sylw gael ei awdurdodi gan y Senedd yn y Cynnig Cyllidebol Blynyddol.

en-gb	When possible, the Cabinet Secretary will also provide indicative revenue and capital resource budgets for subsequent years to inform budget planning.
cy-gb	Pan yn bosibl, bydd yr Ysgrifennydd Cabinet hefyd yn darparu cyllidebau adnoddau refeniw a chyfalaf dangosol ar gyfer blynyddoedd dilynol er mwyn llywio gwaith cynllunio cyllidebol.

en-gb	However, budget details for indicative years may decrease or increase according to Government priorities, changes to the portfolios of Cabinet Secretaries and Ministers, variations in budgets and/or concerns about the efficiency and/or effectiveness of the body.
cy-gb	Fodd bynnag, gall manylion cyllidebau ar gyfer blynyddoedd dangosol ostwng neu gynyddu yn ôl blaenoriaethau'r Llywodraeth, newidiadau i bortffolios Ysgrifenyddion Cabinet a Gweinidogion, amrywiadau mewn cyllidebau a/neu bryderon ynghylch effeithlonrwydd a/neu effeithiolrwydd y corff.

en-gb	The body may need to model different options for activity depending on the funding available.
cy-gb	Efallai y bydd angen i'r corff fodelu gwahanol opsiynau ar gyfer gweithgarwch yn dibynnu ar y cyllid sydd ar gael.

en-gb	When determining revenue and capital resource budgets and grant-in-aid (cash) requirements, consideration will need to be given to the levels of reserves (if any) held by the body and the income expected from other sources.
cy-gb	Wrth bennu cyllidebau adnoddau refeniw a chyfalaf a gofynion o ran cymorth grant (arian parod), ystyried lefelau'r cronfeydd wrth gefn (os oes rhai) a ddelir gan y corff a'r incwm a ddisgwylir o ffynonellau eraill.

en-gb	The Commissioner is responsible for staffing decisions.
cy-gb	Y Comisiynydd sy'n gyfrifol am benderfyniadau staffio y corff.

en-gb	This includes policies covering the terms and conditions of staff; offering a pension scheme; and ensuring that robust, appropriate and fair job evaluation and recruitment practices are followed.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys polisïau yn ymdrin â thelerau ac amodau staff; cynnig cynllun pensiwn; a sicrhau bod arferion gwerthuso swyddi a recriwtio cadarn, priodol a theg yn cael eu dilyn.

en-gb	However, the Government should be made aware of any specific proposals for changes to the workforce, including redundancy arrangements.
cy-gb	Fodd bynnag, dylai’r Llywodraeth gael ei hysbysu am gynigion penodol ar gyfer newidiadau i'r gweithlu, gan gynnwys trefniadau ar gyfer dileu swyddi.

en-gb	Payments to third parties for services
cy-gb	Talu trydydd parti am wasanaethau

en-gb	The Commissioner has the power to do anything that is considered appropriate in connection with the payment of a fee to a third party for services.
cy-gb	Mae gan Gomisiynydd y Gymraeg bŵer i wneud unrhyw beth sy’n briodol mewn cysylltiad â thalu ffi i drydydd parti am wasanaethau.

en-gb	As the Government assumes the role of providing hybrid working space to public organisations, it is considered appropriate for the Commissioner to rent public sector space in buildings owned by the Government.
cy-gb	Wrth i Lywodraeth Cymru ysgwyddo swyddogaeth darparu gofod gweithio hybrid i sefydliadau cyhoeddus, ystyrir ei bod yn briodol i Gomisiynydd y Gymraeg rentu gofod sector cyhoeddus mewn adeiladau y mae’r Llywodraeth yn berchennog arnynt.

en-gb	Doing so does not compromise the Commissioner's judgment, her responsibilities and duties or the exercise of her functions.
cy-gb	Nid yw gwneud hynny’n cyfaddawdu ar farn y Comisiynydd, ei gyfrifoldebau, dyletswyddau nac ar weithrediad ei swyddogaethau.

en-gb	Such an arrangement shall not affect the working relationships that exist between the Commissioner's officials and the Government or other institutions it regulates.
cy-gb	Ni fydd trefniant o’r fath yn effeithio ar y berthynas waith sy’n bodoli rhwng swyddogion y Comisiynydd a’r Llywodraeth neu, sefydliadau eraill y mae’n eu rheoleiddio.

en-gb	The security of information technology
cy-gb	Diogelwch Technoleg Gwybodaeth

en-gb	The Commissioner is responsible for maintaining IT systems and ensuring that there is a security policy in place and a secure IT environment for the operation of her office and for handling data, including personal data.
cy-gb	Mae’r Comisiynydd yn gyfrifol am gynnal systemau TG swyddfa’r Comisiynydd, meddu ar bolisi diogelwch, a sicrhau amgylchedd TG diogel ar gyfer gweithredu ei swyddfa a thrin data, gan gynnwys data personol.

en-gb	If the Commissioner's office detects a major security-related incident, for example an attack by malware or data security breach, the Commissioner will need to report the incident to the following:
cy-gb	Os bydd swyddfa’r Comisiynydd yn canfod digwyddiad mawr yn ymwneud â diogelwch, er enghraifft ymosodiad drwy faleiswedd neu dor diogelwch data, sylweddol bydd angen i’r Comisiynydd roi gwybod am y digwyddiad i’r canlynol:

en-gb	the National Cyber Security Centre to report the incident online (or the NCSC incident helpline – 0300 200 973 if there is no access to ICT);
cy-gb	y Ganolfan Seiberddiogelwch Genedlaethol i gyflwyno adroddiad ar-lein am y digwyddiad (neu linell gymorth digwyddiadau’r NCSC – 0300 200 973 os nad oes mynediad at TGCh);

en-gb	the Police (Action Fraud);
cy-gb	yr Heddlu (Twyll Gweithredu);

en-gb	Information Commissioner’s Office:
cy-gb	Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth;

en-gb	relevant insurance companies; and
cy-gb	cwmnïau yswiriant perthnasol; a

en-gb	refer to the National Cyber Security Centre guidelines.
cy-gb	chyfeirio at ganllaw’r Ganolfan Seiberddiogelwch Genedlaethol.

en-gb	The Commissioner should also contact the Government and the partnership team as soon as possible after a problem has been identified, by using a safe method such as a device other than a work device or calling the Partnership team in the Cymraeg 2050 Division.
cy-gb	Dylai’r Comisiynydd hefyd gysylltu cyn gynted â phosibl â’r Llywodraeth a’r tîm partneriaeth ar ôl canfod problem, gan ddefnyddio dull diogel, er enghraifft, defnyddio dyfais heblaw dyfais waith neu ffonio’r tîm partneriaeth yn Is-adran 2050.

en-gb	The Welsh Government and the Cymraeg 2050 strategy
cy-gb	Llywodraeth Cymru a Strategaeth Cymraeg 2050

en-gb	The Welsh Ministers have a duty under Section 78 of the Government of Wales Act 2006 to prepare a strategy on how they intend to promote and facilitate the use of Welsh.
cy-gb	Mae Gweinidogion Cymru o dan ddyletswydd trwy Adran 78 Deddf Llywodraeth Cymru 2006 i baratoi strategaeth yn nodi sut mae’n bwriadu hybu a hwyluso defnyddio’r Gymraeg.

en-gb	The current strategy is Cymraeg 2050.
cy-gb	Ar hyn o bryd, Cymraeg 2050 yw’r strategaeth honno.

en-gb	Therefore, the Government is responsible for setting national policies in relation to the Welsh language and for establishing annual plans, structures and systems to implement the strategy.
cy-gb	Y Llywodraeth felly sy’n gyfrifol am bennu polisïau cenedlaethol ar gyfer y Gymraeg, ac am sefydlu cynllun blynyddol, strwythurau a systemau ar gyfer gweithredu’r strategaeth honno.

en-gb	The Government will use all policy tools available to it to take forward the objectives of the Cymraeg 2050 strategy.
cy-gb	Bydd y Llywodraeth yn defnyddio’r holl offer polisi sydd ar gael iddi i fwrw amcanion strategaeth Cymraeg 2050 yn eu blaen.

en-gb	To this end, the Cymraeg 2050 Division will work to mainstream the Welsh language across all aspects of the Government's activities.
cy-gb	I’r perwyl hwn, bydd Isadran Cymraeg 2050, yn gweithredu ar draws y Llywodraeth er mwyn prif-ffrydio’r Gymraeg drwy bob agwedd ar weithgarwch y Llywodraeth.

en-gb	The responsibilities of the Government and the Commissioner are outlined in Annex 1.
cy-gb	Mae cyfrifoldebau’r Llywodraeth a’r Comisiynydd wedi cael eu hamlinellu yn Atodiad 1.

en-gb	They will be reviewed as necessary to ensure that the objectives of Cymraeg 2050 are being realised effectively.
cy-gb	Bydd y rhaniad hwn yn cael ei adolygu yn ôl y gofyn  i sicrhau bod amcanion Cymraeg 2050 yn cael eu gweithredu’n effeithiol.

en-gb	Signed by:
cy-gb	Llofnodwyd gan:

en-gb	The Rt Hon Mark Drakeford MP, Cabinet Secretary for Finance and the Welsh Language
cy-gb	Y Gwir Anrh Mark Drakeford AS, Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a'r Gymraeg

en-gb	Efa Gruffudd Jones – Welsh Language Commissioner
cy-gb	Efa Gruffudd Jones, Comisiynydd y Gymraeg

en-gb	As noted in 13.3 above, this division of responsibilities will be reviewed annually to ensure that the objectives of Cymraeg 2050 are realised.
cy-gb	Fel y nodir yn 14.3, uchod, bydd y rhaniad hwn o gyfrifoldebau yn cael ei adolygu’n flynyddol i sicrhau bod amcanion Cymraeg 2050 yn cael eu gweithredu.

en-gb	The Welsh Language Commissioner will exercise the statutory functions of the Welsh Language Measure including the setting, monitoring and enforcement of the Welsh language standards, as well as implementing the Welsh language scheme system adopted under the Welsh Language Act 1993.
cy-gb	Bydd Comisiynydd y Gymraeg yn gweithredu swyddogaethau statudol Mesur y Gymraeg gan gynnwys gosod, monitro a gorfodi safonau’r Gymraeg, yn ogystal â gweithredu trefn Cynlluniau Iaith Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993.

en-gb	The Commissioner shall also be responsible for the following areas:
cy-gb	Bydd y Comisiynydd hefyd yn gyfrifol am weithredu yn y meysydd canlynol:

en-gb	Third sector: working with charities and voluntary organisations to increase the provision and use of Welsh language services
cy-gb	cefnogi’r trydydd sector: gweithio gydag elusennau a mudiadau gwirfoddol i gynyddu darpariaeth Cymraeg ac i gynyddu’r defnydd o wasanaethau Cymraeg

en-gb	Work with banks, supermarkets and large businesses to increase the provision and use of Welsh language services
cy-gb	gweithio â banciau, archfarchnadoedd, a busnesau mawr a  chanolig i gynyddu darpariaeth Cymraeg ac i gynyddu’r defnydd o wasanaethau Cymraeg

en-gb	Provide advice to local authorities and others on place names
cy-gb	darparu cyngor i Awdurdodau Lleol ac eraill ar enwau lleoedd

en-gb	Provide advice to local authorities on the development of 5 year language strategies in line with the Welsh language standards
cy-gb	darparu cyngor i Awdurdodau Lleol ar ddatblygu strategaethau hybu 5 mlynedd yn unol â gofynion Safonau’r Gymraeg

en-gb	Developing policy to increase the use of Welsh in workplaces and to help bodies plan their workforces
cy-gb	datblygu adnoddau a darparu cyngor i gynyddu defnydd o’r Gymraeg o fewn gweithleoedd, ac i gynorthwyo cyrff i gynllunio’u gweithluoedd

en-gb	Policy: independently scrutinise the Government's policies for the Welsh language.
cy-gb	craffu’n annibynnol ar bolisïau a deddfwriaeth y Llywodraeth o ran y Gymraeg.

en-gb	The Welsh Government will ensure that the principles of language planning are followed when implementing policies in line with the Cymraeg 2050 work programme.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod egwyddorion cynllunio ieithyddol yn cael eu dilyn wrth arwain ar bolisi yn unol â rhaglen waith Cymraeg 2050.

en-gb	Welsh language transmission
cy-gb	trosglwyddo’r Gymraeg

en-gb	Increasing the use of Welsh amongst children and young people
cy-gb	cynyddu’r defnydd o’r Gymraeg ymhlith plant a phobl ifanc

en-gb	Technology and the Welsh language
cy-gb	technoleg a'r Gymraeg

en-gb	Corpus and terminology
cy-gb	corpws a therminoleg

en-gb	Welsh in Business
cy-gb	y Gymraeg mewn busnes

en-gb	Hosting 'Helo Blod', to refer individuals and businesses to appropriate sources of support in order to increase the use of Welsh
cy-gb	cynnal ‘Helo Blod’,  er mwyn cyfeirio unigolion a busnesau at ffynonellau priodol o gymorth er mwyn cynyddu’r defnydd o’r Gymraeg

en-gb	Language planning interventions on a regional/area level: for example, Welsh in Education Strategic Plans; town and country planning; economic development; mentrau iaith.
cy-gb	ymyraethau cynllunio ieithyddol ar lefel rhanbarthol/ardal: er enghraifft Cynlluniau Strategol y Gymraeg mewn Addysg; cynllunio gwlad a thref; datblygu economaidd; mentrau iaith ayb

en-gb	Lead on research, data and evaluation
cy-gb	arwain ar ymchwil, data a gwerthuso

en-gb	Language awareness initiatives (as part of the Understanding Bilingualism and Leading in a Bilingual Country programmes) and appropriate messages to increase the use of Welsh
cy-gb	gwaith Ymwybyddiaeth Iaith (fel rhan o raglen Deall dwyieithrwydd ac Arwain mewn Gwlad Ddwyieithog) a naratif/ negeseuon priodol i’w defnyddio i gynyddu’r defnydd o’r Gymraeg

en-gb	The use of Welsh in communities.
cy-gb	defnydd o’r Gymraeg mewn cymunedau.

en-gb	Prosperity for All: economic action plan
cy-gb	Ffyniant i Bawb: y cynllun gweithredu ar yr economi.

en-gb	In pursuing prosperity for all, we intend building an economy on strong foundations, to supercharge our industries of the future and empower all our regions to become more productive.
cy-gb	Wrth inni anelu at sicrhau ffyniant i bawb, rydym yn bwriadu creu economi ac iddi sylfeini cadarn, ac rydym yn bwriadu atgyfnerthu diwydiannau’r dyfodol a grymuso’n holl ranbarthau i fod yn fwy cynhyrchiol.

en-gb	And we wish to see growth with a purpose - inclusive growth - so that as our wealth and well-being improve, inequalities across our country narrow.
cy-gb	Ac rydym am weld twf ac iddo bwrpas − twf cynhwysol − er mwyn inni fedru sicrhau, wrth i’n cyfoeth a’n llesiant wella, bod y bwlch anghydraddoldeb ar draws ein cenedl yn cael ei leihau.

en-gb	Wales is home to some of the most innovative, dynamic and exciting economic activity anywhere in the world from the world-class centres of aerospace engineering and nuclear energy in the north; cutting-edge metallics innovation, marine technology and automotive production in the south; to award- winning food producers in rural Wales.
cy-gb	Mae Cymru yn gartref i weithgarwch economaidd sydd ymhlith y mwyaf arloesol, egnïol a chyffrous unrhyw le yn y byd. Mae’r gweithgarwch hwnnw’n amrywio’n fawr: mae gennym ganolfannau peirianneg awyrofod ac ynni niwclear o safon fyd-eang yn y gogledd; mae gwaith arloesol, sy’n torri tir newydd, yn cael ei wneud yn y de ym maes meteleg, technoleg forol a chynhyrchu ar gyfer y sector modurol; ac mae gennym gynhyrchwyr bwyd arobryn yng nghefn gwlad Cymru.

en-gb	Our economy is a base for scores of internationally recognised firms and entrepreneurs doing things with skill, precision and quality that is of a world standard.
cy-gb	Mae’n heconomi’n gartref i lu o gwmnïau ac entrepreneuriaid sydd wedi cael cydnabyddiaeth ryngwladol ac sy’n arfer y sgil, y manylder a’r ansawdd sydd o safon fyd-eang.

en-gb	Supported by some of the UK’s best colleges and high-quality universities doing ground breaking R&D, we know that there are huge strengths to our economy.
cy-gb	A hithau’n cael ei chefnogi gan rai o golegau gorau’r DU a chan brifysgolion o ansawdd sy’n gwneud gwaith ymchwil a datblygu chwyldroadol, gwyddwn fod gan ein heconomi gryfderau aruthrol.

en-gb	Supporting a competitive Welsh economy and a competitive environment for businesses to expand helps to create jobs, fund vital services and provide a future for our young people.
cy-gb	Drwy helpu economi Cymru i fod yn gystadleuol a thrwy helpu i greu amgylchedd creadigol lle gall busnesau ehangu, rydym yn helpu i greu swyddi, i ariannu gwasanaethau hanfodol ac i gynnig dyfodol i’n pobl ifanc.

en-gb	We are immensely proud of the role the Welsh Government has played in strengthening the economy.
cy-gb	Rydym yn hynod falch o’r rhan y mae Llywodraeth Cymru wedi’i chwarae i grythau economi.

en-gb	Since 2011, Welsh Government funding has helped support more than 185,000 jobs across Wales, assisted 17,000 young people into work during the teeth of the global recession and pushed unemployment to its lowest level in modern times.
cy-gb	Ers 2011, mae cyllid a roddwyd gan Lywodraeth Cymru wedi helpu i gynnal mwy na 185,000 o swyddi ledled Cymru, wedi helpu 17,000 o bobl ifanc i gael gwaith pan oedd y dirwasgiad byd-eang ar ei anterth ac wedi bod o gymorth hefyd i wasgu diweithdra i’w lefel isaf erioed yn y cyfnod modern.

en-gb	But huge structural challenges remain: deindustrialisation, economic inactivity, unstable and insecure employment, productivity that lags behind the rest of the UK, accelerating technological change, slow diffusion of innovation, costly sickness and in-work illness rates and the challenge of an ageing population.
cy-gb	Ond mae heriau strwythurol enfawr yn ein hwynebu o hyd: dad-ddiwydiannu, anweithgarwch economaidd, cyflogaeth ansefydlog ac ansicr, cynhyrchiant sydd ar ei hôl hi o gymharu â gweddill y DU, newidiadau technolegol sy’n digwydd yn fwyfwy cyflym, arafwch wrth ledaenu arloesedd, cyfraddau salwch costus ymhlith pobl mewn gwaith a phobl heb waith, a’r her sy’n ein hwynebu wrth i’r boblogaeth heneiddio.

en-gb	There are external challenges too.
cy-gb	Mae yna heriau o’r tu allan hefyd.

en-gb	Exiting the EU will fundamentally alter the shape of our trading relationship with the rest of the world.
cy-gb	Bydd ymadael â’r UE yn arwain at newid sylfaenol yn y berthynas fasnachu rhyngom a gweddill y byd.

en-gb	The transition to a low-carbon global economy is underway and we need to take advantage of this opportunity to increase our competitiveness, whilst also building resilience to the impacts of climate change.
cy-gb	Mae’r newid i economi fyd-eang carbon isel wedi dechrau, ac mae angen inni fanteisio i’r eithaf ar y cyfle hwn i fod yn fwy cystadleuol, gan fynd ati ar yr un pryd i feithrin cydnerthedd er mwyn inni fedru ymdopi ag effeithiau’r newid yn yr hinsawdd.

en-gb	Meeting those challenges and turning them into new and exciting opportunities for inclusive, fair and sustainable economic growth is the defining political and economic challenge of our age.
cy-gb	Wynebu’r heriau hynny a’u troi’n gyfleoedd newydd a chyffrous i greu twf economaidd cynhwysol, teg a chynaliadwy yw’r her wleidyddol ac economaidd sy’n diffinio’r oes sydd ohoni.

en-gb	Recently we published Prosperity for All, a new national strategy to map out how we can - working across traditional silos of government – turn those challenges into new opportunities.
cy-gb	Aethom ati’n ddiweddar i gyhoeddi Ffyniant i Bawb, strategaeth genedlaethol newydd i fapio sut y gallwn − drwy weithio ar draws seilos traddodiadol llywodraeth − droi’r heriau hynny’n gyfleoedd newydd.

en-gb	This Economic Action Plan sets out how we can pool the resources, expertise and knowledge we have in Wales to strengthen our economic foundations and futureproof the Welsh economy.
cy-gb	Mae’r Cynllun Gweithredu hwn ar yr Economi yn pennu trywydd ac yn amlinellu sut y gallwn grynhoi a chyfuno’r adnoddau, yr arbenigedd a’r wybodaeth sydd gennym yng Nghymru i gryfhau sylfeini economi Cymru a’i pharatoi at y dyfodol.

en-gb	This Plan is grounded on the principle that places matter and seeks to make real our ambition of delivering better jobs closer to home.
cy-gb	Hanfod y cynllun hwn yw’r egwyddor bod lleoedd yn bwysig, a’i nod yw ceisio gwireddu’n huchelgais i ddarparu gwell swyddi yn nes i gartrefi pobl.

en-gb	It sets out our aspiration to ensure the fruits of growth are felt fairly across all parts of Wales.
cy-gb	Mae’n amlinellu’n dyhead i weld pob rhan o Gymru’n elwa ar ffrwyth twf.

en-gb	It also provides an ambitious basis for regional economic development.
cy-gb	Mae hefyd yn rhoi inni sylfaen uchelgeisiol ar gyfer datblygu’r economi yn y rhanbarthau.

en-gb	It ensures the different players in our economy - from the emerging City Deals and local government reform structures, to the new Development Bank of Wales and Regional Skills Partnerships – work together on a clear footprint with businesses and other partners in a new, strategic and more collaborative partnership to support distinctive regional strengths.
cy-gb	Bydd yn fodd i sicrhau bod pawb a phopeth sy’n chwarae rhan yn ein heconomi − o’r Bargeinion Dinesig sydd wrthi’n cael eu datblygu a’r strwythurau ar gyfer diwygio llywodraeth leol, i Fanc Datblygu newydd Cymru a’r Partneriaethau Sgiliau Rhanbarthol − yn gweithio gyda’i gilydd a chyda busnesau a phartneriaid eraill ar gynllun clir, gan wneud hynny mewn partneriaeth newydd, strategol a mwy cydweithredol er mwyn cefnogi’r cryfderau unigryw sydd gan y rhanbarthau.

en-gb	To drive wider impacts from  our interventions, we are  proposing a new Economic Contract between business, government and partners in Wales.
cy-gb	Er mwyn sicrhau bod ein hymyriadau’n ysgogi effeithiau ehangach, rydym yn bwriadu creu Contract Economaidd newydd rhwng byd busnes, y llywodraeth, a phartneriaid yng Nghymru.

en-gb	A ‘something for something’ approach that increases the availability of fair - and rewarding - work, which creates more and better jobs closer to home, that meets our decarbonisation ambitions and which also ensures businesses are optimising the potential of new and emerging technologies.
cy-gb	Bydd yn ffordd o weithio a fydd yn seiliedig ar gael ‘rhywbeth yn gyfnewid am rywbeth arall’ ac a fydd yn golygu y bydd rhagor o waith teg – a gwerth chweil − ar gael. Bydd yn creu rhagor o swyddi gwell yn nes i gartrefi pobl, yn gwireddu’n huchelgais o ran datgarboneiddio a bydd hefyd yn sicrhau bod busnesau’n manteisio i’r eithaf ar dechnolegau newydd ac ar dechnolegau sy’n decrhau dod i’r amlwg.

en-gb	The Plan also sets out a new approach to supporting key strategic areas of the economy.
cy-gb	Mae’r cynllun hefyd yn amlinellu ffordd newydd o gefnogi meysydd strategol allweddol o’r economi.

en-gb	Since 2009, our approach has been to support individual sectors, many of which like creative industries and advanced manufacturing, have become huge success stories.
cy-gb	Ers 2009, rydym wedi bod yn cefnogi sectorau unigol, ac mae llawer ohonynt, megis y sector technoleg, y sector diwydiannau creadigol a’r sector gweithgynhyrchu uwch, wedi bod yn llwyddiant ysgubol.

en-gb	However, forces such as decarbonisation, automation, artificial intelligence and other forms of digitalisation are already transforming industries and individual firms, breaking down the traditional boundaries between different sectors of the economy.
cy-gb	Wedi dweud hynny, mae grymoedd megis datgarboneiddio, awtomeiddio, deallusrwydd artiffisial a ffurfiau eraill o ddigidoleiddio yn gweddnewid diwydiannau a chwmnïau unigol eisoes, gan chwalu’r ffiniau traddodiadol rhwng sectorau gwahanol o’r economi.

en-gb	The opportunities of the data revolution, for example, are increasingly driving new collaborations across sectors.
cy-gb	Fwyfwy, mae’r cyfleoedd sy’n gysylltiedig â’r chwyldro data, er enghraifft, yn sbarduno cydweithredu newydd ar draws sectorau.

en-gb	This Plan sets out to re-cast our support in a way that can help build the industries of the future.
cy-gb	Nod y cynllun hwn yw addasu’r cymorth a roddwn mewn ffordd a all helpu i adeiladu diwydiannau’r dyfodol.

en-gb	An important additional element of our approach will be in supporting new foundation sectors of the economy because sectors such
cy-gb	Un elfen arall bwysig o’n gwaith yn hyn o beth fydd cefnogi sectorau sylfaen yr economi, oherwydd mai sectorau megis

en-gb	as care, tourism, food, and retail are the backbones of many local economies.
cy-gb	gofal, twristiaeth, bwyd, a manwerthu yw asgwrn cefn sawl economi leol.

en-gb	By developing new models of support and partnerships in these areas, we can help small and often fragile enterprises embedded in local communities increase their productivity, encourage skills progression and develop more sustainable business models.
cy-gb	Drwy ddatblygu modelau cymorth a phartneriaethau newydd yn yr ardaloedd hyn, gallwn roi help llaw i fentrau bach sydd â’u gwreiddiau mewn cymunedau lleol ac sydd, yn aml, yn fregus, fod yn fwy cynhyrchiol. Gallwn eu hannog hefyd i feithrin sgiliau ac i ddatblygu modelau busnes mwy cynaliadwy.

en-gb	All of this means challenging ourselves in government too.
cy-gb	Mae hyn oll yn golygu bod gofyn i ninnau hefyd herio’n hunain mewn llywodraeth.

en-gb	We have already begun to develop stronger regional partnerships as well as re-shaping the advisory structures and business funding support processes to make them simpler to understand and more focused on delivering on our shared goals.
cy-gb	Rydym wedi dechrau datblygu partneriaethau rhanbarthol cryfach eisoes, yn ogystal ag ailwampio’r strwythurau cynghori a’r prosesau ar gyfer cynnig cymorth ariannol i fusnesau, er mwyn eu gwneud yn haws eu deall a sicrhau eu bod yn canolbwyntio mwy ar gyflawni’n nodau cyffredin.

en-gb	It also means government stepping up to the plate and taking a lead in areas like decarbonisation and demonstrating our intent to create more sustainable economic infrastructure.
cy-gb	Mae’n golygu hefyd fod angen i’r llywodraeth fod yn barod i weithredu ac arwain mewn meysydd megis datgarboneiddio a dangos ein bod yn benderfynol o greu seilwaith economaidd mwy cynaliadwy.

en-gb	The challenges of the coming decade are significant but our size and scale give us the opportunity to be smart and to work together in turning them into new economic opportunities.
cy-gb	Mae heriau mawr o’n blaenau yn y degawd sydd i ddod, ond oherwydd ein maint, mae cyfle inni fod yn glyfar ac i gydweithio i droi’r heriau hynny’n gyfleoedd economaidd newydd.

en-gb	This Plan has principles and purpose at its heart: to deliver an economy in which the spirit levels beneath both our wealth and well-being rise together, leading to Wales being internationally recognised as a great place in which to grow up and to grow old; and which has dynamic industries soaring from strong foundations.
cy-gb	Hanfod y cynllun hwn yw egwyddorion a phenderfyniad: penderfyniad i greu economi lle mae sylfeini’n cyfoeth a sylfeini’n llesiant yn cryfhau ar yr un pryd, gan arwain at sefyllfa lle bydd Cymru yn cael cydnabyddiaeth ym mhedwar ban byd am fod yn lle gwych i bobl ddod i oed ac i fynd i oed ynddo; ac sydd â diwydiannau egnïol ar sylfeini cadarn.

en-gb	This is a Plan to deliver prosperity for all by encouraging participation for all.
cy-gb	Mae hwn yn gynllun i sicrhau ffyniant i bawb drwy hyrwyddo cyfranogiad gan bawb.

en-gb	To tackle the structural challenges we face and to turn threats into opportunities we call on all who have an interest in our future prosperity to be partners of the Welsh Government.
cy-gb	Er mwyn mynd i’r afael â’r heriau strwythurol sy’n ein hwynebu ac er mwyn troi bygythiadau’n gyfleoedd, rydym yn galw ar bawb sy’n awyddus i weld ein gwlad yn ffynnu yn y dyfodol i fod yn bartneriaid i Lywodraeth Cymru.

en-gb	Inclusive Growth
cy-gb	Twf Cynhwysol

en-gb	Growing our economy inclusively, spreading opportunity and promoting well-being are at the heart of this Plan, underpinning its contribution toward delivery of our National Strategy:
cy-gb	Mae tyfu ein heconomi mewn ffordd gynhwysol, sicrhau bod cyfleoedd ar gael i bawb, a hyrwyddo llesiant yn rhan ganolog o’r Cynllun hwn, ac mae hynny oll yn sail i’r ffordd y mae’n cyfrannu at gyflawni ein Strategaeth Genedlaethol:

en-gb	Prosperity for All.
cy-gb	Ffyniant i Bawb.

en-gb	Our role as a government is to support an economy that increases both our wealth and our well-being through inclusive growth, by which we mean a fairer distribution of the benefits of economic growth both at an individual level and between different parts of Wales.
cy-gb	Ein rôl fel llywodraeth yw cynnal economi sy’n gwella ein cyfoeth a hefyd ein llesiant drwy dwf cynhwysol. Mae hynny’n golygu sicrhau bod unigolion ac ardaloedd gwahanol o Gymru yn gallu manteisio’n deg ar y budd sy’n deillio o dwf economaidd.

en-gb	We want a strong, resilient and diverse economy that delivers for the people of Wales - enabling individuals to realise their ambitions, businesses to prosper and communities to thrive.
cy-gb	Rydym am weld economi gref, gydnerth ac amrywiol sy’n cyflawni er lles pobl Cymru – sy’n galluogi unigolion i wireddu eu huchelgeisiau, busnesau i lwyddo a chymunedau i ffynnu.

en-gb	We regard growth and fairness as mutually reinforcing, not mutually exclusive.
cy-gb	Yn ein barn ni, mae twf a thegwch yn ategu’i gilydd, yn hytrach na’u bod yn elfennau annibynnol.

en-gb	We pursue growth because it can promote fairness and we should strive for a fairer Wales, because doing so will improve our growth potential.
cy-gb	Rydym yn canolbwyntio ar dwf oherwydd y gall hyrwyddo tegwch, a dylem ymdrechu i greu Cymru decach oherwydd y bydd hynny’n gwella ein potensial i dyfu.

en-gb	There is an economic as well as moral imperative to the pursuit of inclusive growth.
cy-gb	Mae rheidrwydd economaidd yn ogystal â rheidrwydd moesol yn gysylltiedig ag ysgogi twf cynhwysol.

en-gb	\Evidence tells us that inequalities reduce prospects for growth - affecting the likelihood of individuals investing in their education and training leading to poorer health outcomes that carry an economic cost and social dislocation that in turn influences economic outcomes.
cy-gb	Mae tystiolaeth yn awgrymu bod anghydraddoldeb yn golygu bod llai o obaith am dwf – a bod hynny’n effeithio ar y tebygolrwydd o unigolion yn buddsoddi yn eu haddysg a’u hyfforddiant. Gall hynny arwain at ganlyniadau iechyd gwael sy’n golygu costau economaidd, a daduno cymdeithasol sydd, yn ei dro, yn dylanwadu ar ganlyniadau economaidd.

en-gb	Understanding the nature of the economic strengths and challenges we face helps us to frame our response.
cy-gb	Mae deall natur y cryfderau a’r heriau economaidd a wynebwn yn ein helpu i lunio ein hymateb i’r sefyllfa.

en-gb	The actions we will take aim to ensure that we address the issues of today and provide strong foundations for the future, a positive legacy built on a set of clear principles.
cy-gb	Nod y camau gweithredu y byddwn yn eu cymryd yw mynd i’r afael â’r materion sy’n ein hwynebu heddiw a darparu seiliau cadarn ar gyfer y dyfodol – bydd hynny’n sicrhau gwaddol cadarnhaol sy’n seiliedig ar gyfres o egwyddorion clir.

en-gb	Economic Context
cy-gb	Y Cyd-destun Economaidd

en-gb	The Welsh economy today has the right foundations upon which to build.
cy-gb	Mae economi Cymru heddiw wedi’i datblygu ar y seiliau cywir ac mae modd inni adeiladu arnynt.

en-gb	Our labour market performance today is strong relative to our history – more people in work than ever before, a lower rate of unemployment than the UK average and falling rates of inactivity.
cy-gb	O gymharu â’r sefyllfa hanesyddol, rydym yn perfformio’n dda yn y farchnad lafur ar hyn bryd – mae gan fwy o bobl swyddi nag erioed o’r blaen, mae ein cyfradd ddiweithdra yn is na chyfartaledd y DU, ac mae’r cyfraddau anweithgarwch yn gostwng.

en-gb	We have a record number of active businesses in Wales and the number of new business births is the highest for over a decade.
cy-gb	Mae gennym fwy o fusnesau nag erioed yn gweithredu yng Nghymru, ac mae mwy o fusnesau newydd yn cychwyn arni bellach nag yn ystod y degawd diwethaf.

en-gb	Our exports and levels of Foreign Direct Investment (FDI) continue to impress – even set against the damaging backdrop of the threat of a ‘no deal’ European Union exit.
cy-gb	Mae ein hallforion a’n lefelau Buddsoddi Uniongyrchol o Dramor (FDI) yn parhau i wneud argraff – hyd yn oed o gofio’r bygythiad o ddiffyg cytundeb pan fydd y DU yn gadael yr Undeb Ewropeaidd.

en-gb	Our export performance and levels of FDI demonstrate how much confidence the world has in the quality of Welsh business, products and services and how much they value our people and places as an ideal destination for business investment.
cy-gb	Mae ein perfformiad allforio a’n lefelau FDI yn dangos yr hyder sydd gan y byd yn ansawdd busnesau, cynhyrchion a gwasanaethau Cymru. Mae hefyd yn dangos faint o werth y mae gwledydd eraill yn ei roi ar ein pobl ac ar ein lleoedd fel mannau ddelfrydol ar gyfer buddsoddiad gan fusnesau.

en-gb	We are also performing relatively well in some measures of living standards.
cy-gb	Rydym hefyd yn perfformio’n gymharol dda o safbwynt y ffordd yr ydym yn cyflawni rhai o’r mesurau safonau byw.

en-gb	For example since devolution Gross Disposable
cy-gb	Er enghraifft, ers datganoli,

en-gb	Household Income per person has increased at a faster rate in Wales than the UK average and in terms of average household wealth Wales is ahead of most parts of the UK and behind only the south east and south west of England.
cy-gb	mae’r Incwm Gwario Gros Aelwydydd sydd gan bob unigolyn wedi cynyddu’n gyflymach ar gyfartaledd yng Nghymru nag yng ngweddill y DU, ac o ran cyfoeth cyfartalog aelwydydd, mae Cymru ar y blaen o gymharu â rhan fwyaf y DU heblaw am ddeddwyrain a de-orllewin Lloegr.

en-gb	Despite these positive developments, challenges of course remain – with growth scarred by an underlying individual and spatial inequality, significant uncertainty and global pressures like never before.
cy-gb	Er gwaethaf y datblygiadau cadarnhaol hyn, mae heriau o hyd – gyda thwf yn cael ei lesteirio gan anghydraddoldeb rhwng unigolion ac ardaloedd daearyddol, ansicrwydd mawr, a phwysau bydeang na welwyd erioed o’r blaen.

en-gb	The process of exiting the European Union will frame the context against which we will implement this Plan and consider the wider opportunities and challenges we face.
cy-gb	Bydd y broses o ymadael â’r Undeb Ewropeaidd yn rhoi cyd-destun i’r ffordd y byddwn yn gweithredu’r Cynllun hwn a bydd yn ystyried y cyfleoedd a’r heriau a ddaw i’n rhan.

en-gb	How the UK with its constituent nations and regions can retain unfettered access to European markets and improve trading relations with other parts of the world is perhaps the defining question of our times.
cy-gb	Mater llosg y dydd, o bosibl, yw sut y gall y DU a’i cenhedloedd a’i rhanbarthau cyfansoddol barhau i gael mynediad dilyffethair i farchnadoedd Ewrop a gwella cysylltiadau masnachu â rhannau eraill o’r byd.

en-gb	It will be vital in determining our longer-term economic success.
cy-gb	Bydd hynny’n rhan hanfodol o sicrhau llwyddiant economaidd yn yr hirdymor.

en-gb	The challenges and opportunities facing the Welsh economy are complex and overlapping but they fall within three broad categories:
cy-gb	Mae’r heriau a’r cyfleoedd sy’n wynebu economi Cymru yn gymhleth ac yn gorgyffwrdd â’i gilydd, ond maent yn perthyn i dri chategori eang:

en-gb	Entrenched, long-term and structural:
cy-gb	Rhai sydd wedi bodoli ers tro, rhai hirdymor a rhai strwythurol:

en-gb	These have developed over generations and continue to shape economic outcomes.
cy-gb	Mae’r rhain wedi datblygu dros genedlaethau ac maent yn parhau i effeithio ar ganlyniadau economaidd.

en-gb	The persistent nature of these challenges and their magnitude make them the most stubborn to address and the most in need of a whole government approach.
cy-gb	Mae natur barhaus yr heriau hyn a’u maint yn golygu mai’r rhain yw’r rhai mwyaf lletchwith i fynd i’r afael â nhw a bod angen gweithredu ar draws y llywodraeth er mwyn medru gwneud hynny.

en-gb	These are at the root of our need to improve competitiveness - a productivity gap, economic inactivity and unsustainable spatial variations.
cy-gb	Mae bwlch cynhyrchiant, anweithgarwch economaidd ac amrywiadau anghynaliadwy ar draws ardaloedd daearyddol i gyd wrth wraidd ein hangen i wella ein gallu i fod yn gystadleuol.

en-gb	Strategic:
cy-gb	Rhai strategol:

en-gb	These are not unique to Wales and are common across the world in the fourth industrial age.
cy-gb	Nid yw’r rhain yn unigryw i Gymru ac maent yn gyffredin ar draws y byd yn y bedwaredd oes ddiwydiannol.

en-gb	They include globalisation, automation and artificial intelligence, digitalisation, new working practices, demographic pressures, decarbonisation and skill shortages and mismatches.
cy-gb	Maent yn cynnwys globaleiddio, awtomatiaeth a deallusrwydd artiffisial, digidoleiddio, arferion gweithio newydd, pwysau demograffig, datgarboneiddio, prinder sgiliau, a sgiliau nad ydynt yn cyd-fynd â’r angen.

en-gb	Financial:
cy-gb	Rhai ariannol:

en-gb	Our work to develop a distinct agenda for Wales is set against continued pressures on our budgets and resources because of ongoing UK Government austerity measures.
cy-gb	Mae ein gwaith i ddatblygu agenda unigryw i Gymru yn ystyried y pwysau sy’n cael ei roi ar ein cyllidebau a’n hadnoddau oherwydd mesurau cyni cyfredol Llywodraeth y DU.

en-gb	The combined impact of the challenges and opportunities presented in the rapidly changing environment are hugely significant in growing the economy, improving competitiveness and responding to individual and spatial inequalities.
cy-gb	Er mwyn inni fedru tyfu’r economi, gwella ein gallu i fod yn gystadleuol ac ymateb i anghydraddoldeb rhwng unigolion ac ardaloedd daearyddol, mae effaith ar y cyd yr heriau a’r cyfleoedd sy’n deillio o amgylchedd sy’n gyflym newid yn hynod bwysig.

en-gb	Our role as a government is to respond head on to these challenges and opportunities and gear our support and policies to those who need it.
cy-gb	Ein rôl fel Llywodraeth yw ymateb yn uniongyrchol i’r heriau a’r cyfleoedd hyn a darparu cymorth a pholisïau i’r rheini y mae arnynt eu hangen.

en-gb	Productivity Gap
cy-gb	Y Bwlch Cynhyrchiant

en-gb	Productivity is a measure of how well an economy combines resources to produce goods and services.
cy-gb	Mae cynhyrchiant yn mesur pa mor dda y mae economi yn cyfuno adnoddau er mwyn cynhyrchu nwyddau a gwasanaethau.

en-gb	Generally, the higher the productivity of a nation, the higher the material living standards that it can afford and at an individual level, higher productivity is associated with higher earnings.
cy-gb	Yn gyffredinol, po fwyaf y mae cenedl yn ei gynhyrchu, y mwyaf yw’r safonau byw perthnasol y mae’r genedl honno yn gallu eu fforddio. O ran unigolion, mae lefel uwch o gynhyrchiant yn gysylltiedig ag enillion uwch.

en-gb	Wales faces a productivity issue, with output per hour worked in Wales the lowest of all UK nations and regions.
cy-gb	Mae Cymru yn wynebu problem o ran cynhyrchiant, gyda’r allbwn fesul awr sy’n cael ei weithio yng Nghymru yr isaf ymhlith holl genhedloedd a rhanbarthau’r DU.

en-gb	This lower productivity is the main driver of the Gross Value Added (GVA) gap between Wales and the UK.
cy-gb	Y lefel isel hwn o gynhyrchiant yw’r prif ffactor sydd i gyfrif am y bwlch o ran y Gwerth Ychwanegol Gros (GVA) rhwng Cymru a’r DU.

en-gb	The reasons for this lagging productivity performance are complicated, with no simple or single solution.
cy-gb	Mae’r rhesymau am y diffyg cynhyrchiant hwn yn gymhleth, ac nid oes modd rhoi un ateb syml.

en-gb	Investments in human capital, infrastructure and physical capital; innovation and science; enterprise and competition all have a part to play.
cy-gb	Mae buddsoddi mewn cyfalaf dynol, seilwaith a chyfalaf ffisegol; arloesedd a gwyddoniaeth; menter a chystadleuaeth i gyd yn bwysig.

en-gb	Our Calls to Action are aimed at tackling this.
cy-gb	Nod ein Meysydd Gweithredu yw mynd i’r afael â hynny.

en-gb	Economic Inactivity and Demographic Shift
cy-gb	Anweithgarwch Economaidd a Newid Demograffig

en-gb	Although employment has risen, we still have too many people who are economically inactive and whilst many more of us are living longer, the effect of this is a lower working-age to population ratio that contributes to our relatively lower levels of GVA per head and productivity here.
cy-gb	Er bod ein cyfraddau cyflogaeth wedi cynyddu, mae gennym ormod o bobl o hyd sy’n economaidd anweithgar. Er bod mwy ohonom yn byw yn hirach, mae hyn yn creu cymhareb oedran gwaith/ poblogaeth is sy’n cyfrannu at ein lefelau GVA cymharol is fesul unigolyn ac at ein lefelau cynhyrchiant is.

en-gb	The approach set out in this Plan to tackling barriers to employment – not just in terms of skills, but wider support to address personal barriers and its focus upon care as a foundation sector reflects the nature of this challenge, as well as acknowledging the economic opportunities that come from demographic shift.
cy-gb	Mae’r Cynllun hwn yn mynd i’r afael â’r rhwystrau sy’n atal pobl rhag cael gwaith – nid dim ond drwy feithrin sgiliau ond hefyd drwy roi cymorth ehangach i fynd i’r afael â rhwystrau personol, a thrwy hoelio sylw ar ofal fel sector sylfaen. Drwy wneud hynny, mae’n adlewyrchu natur yr her hon yn ogystal â chydnabod y cyfleoedd economaidd sy’n deillio o newid demograffig.

en-gb	Since 2011, we supported more than 185,000 jobs across Wales.
cy-gb	Ers 2011, cefnogwyd mwy na 185,000 o swyddi ledled Cymru.

en-gb	Whilst those jobs have been welcome and have brought opportunity, prosperity and security to many individuals, their families and communities, it is also clear that those benefits have not fallen evenly across Wales.
cy-gb	Er y croesawyd y swyddi hynny a’u bod wedi rhoi cyfleoedd a sicrwydd i lawer o unigolion, eu teuluoedd a’u cymunedau, mae hefyd yn glir nad yw pawb wedi gallu manteisio’n deg arnynt ledled Cymru.

en-gb	The differences in outcomes between our communities within and between the different regions of Wales are one of the most important structural problems in our economy – acting as a brake on our prosperity and increasing feelings of insecurity and isolation.
cy-gb	Un o’r problemau mwyaf pwysig sy’n wynebu’n heconomi yw’r canlyniadau gwahanol rhwng ein cymunedau o fewn rhanbarthau gwahanol o Gymru a rhyngddynt. Maent yn atal ein gallu i ffynnu ac yn gwneud inni deimlo’n fwy a mwy ansicr ac unig.

en-gb	Automation, Artificial
cy-gb	Awtomatiaeth, Deallusrwydd

en-gb	Intelligence, Digitalisation, Innovation and Skills
cy-gb	Artiffisial, Digidoleiddio, Arloesedd a Sgiliau

en-gb	In the fourth industrial age, the world of work is now changing faster than it ever has before.
cy-gb	A ninnau bellach yn y bedwaredd oes ddiwydiannol, mae’r byd gwaith bellach yn newid yn gyflymach  nag erioed.

en-gb	More and more businesses and public bodies in Wales are delivering services and utilising new digital technologies in ways that are having a huge impact on the traditional divisions of industry and presenting new and immediate challenges for workers and the skills they need to thrive.
cy-gb	Mae mwy a mwy o fusnesau a chyrff cyhoeddus yng Nghymru yn darparu Gwasanaethau ac yn defnyddio technolegau digidol newydd mewn ffyrdd sy’n cael effaith fawr ar is-adrannau traddodiadol diwydiannau, sy’n cyflwyno heriau uniongyrchol a newydd i weithwyr ac sy’n effeithio ar y sgiliau y mae eu hangen arnynt i ffynnu.

en-gb	We recognise successful businesses are already adapting to this change but we know we need to do more.
cy-gb	Rydym yn cydnabod bod busnesau llwyddiannus eisoes yn addasu i’r newid hwn ond mae angen inni bellach wneud mwy.

en-gb	This us requiring us to think hard about work and the balance between labour market flexibility and fairness at work – it is also placing new demands to innovate and future-proof against this changing environment.
cy-gb	Mae’n ofynnol felly inni feddwl yn ofalus am ein gwaith, am y sgiliau y mae eu hangen arnom, ac am daro cydbwysedd rhwng hyblygrwydd y farchnad lafur a thegwch yn y gwaith – mae hefyd yn cyflwyno gofynion newydd i fod yn arloesol, ac i ddiogelu’n busnesau yn yr amgylchedd newidiol hwn.

en-gb	Decarbonisation and climate change
cy-gb	Datgarboneiddio a Newid yn yr Hinsawdd

en-gb	Rising global temperatures and changing weather patterns are affecting our daily lives and compelling us to think creatively about the need to decarbonise the traditional models of business, public services and infrastructure.
cy-gb	Mae tymereddau uwch a thywydd newidiol yn effeithio ar ein bywydau beunyddiol ac yn ein cymell i feddwl yn greadigol am yr angen i ddatgarboneiddio modelau busnes traddodiadol, gwasanaethau cyhoeddus, a seilwaith.

en-gb	Financial Challenges
cy-gb	Heriau Ariannol

en-gb	The big challenges and opportunities that we face require new and more effective ways of working.
cy-gb	Mae angen inni ddarganfod ffyrdd newydd a mwy effeithiol o weithio er mwyn mynd i’r afael â’r heriau mawr a’r cyfleoedd a ddaw i’n rhan.

en-gb	These are not self-contained areas of activity and outcomes in one area have a direct consequence on outcomes in another.
cy-gb	Nid yw’r camau gweithredu hyn wedi’u cyfyngu i un maes yn unig, ac mae’r canlyniadau a geir mewn un maes yn effeithio’n uniongyrchol ar ganlyniadau mewn maes arall.

en-gb	UK Government austerity and continued pressure on public finances demand that we do more to secure maximum and wider impact from every pound we spend.
cy-gb	Mae mesurau cyni Llywodraeth y DU a’r pwysau parhaus ar gyllid cyhoeddus yn ei gwneud yn ofynnol inni wneud mwy i sicrhau bod pob punt yr ydym yn ei gwario yn cael yr effaith fwyaf bosibl.

en-gb	This means we need to approach issues and develop solutions in a different way, looking beyond individual ministerial portfolios.
cy-gb	Mae hyn yn golygu bod angen inni edrych ar faterion a datblygu atebion mewn ffordd wahanol, gan edrych y tu hwnt i ffiniau portffolios gweinidogol unigol.

en-gb	The Plan sets out ambitious proposals and a shift in policy direction, supporting delivery of Prosperity for All.
cy-gb	Mae’r Cynllun yn nodi cynigion uchelgeisiol a newid o ran cyfeiriad polisi a fydd yn ategu’r Strategaeth Genedlaethol: Ffyniant i Bawb.

en-gb	We will mobilise policy levers across every area of government to grow our economy inclusively, spread opportunity and promote well-being.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio ysgogiadau polisi ar draws pob adran o’r llywodraeth i dyfu ein heconomi mewn ffordd gynhwysol, i sicrhau bod cyfleoedd ar gael i bawb, ac i hyrwyddo llesiant.

en-gb	We cannot do this alone and it requires others from outside government to play their part.
cy-gb	Ni allwn wneud hyn ar ein pennau ein hunain ac mae angen i eraill o’r tu allan i’r llywodraeth chwarae eu rhan nhw.

en-gb	That is why the new Economic Contract is the centrepiece of our approach.
cy-gb	Dyna pam mae’r Contract Economaidd newydd yn ganolog i’n ffordd o weithredu.

en-gb	The Plan is shaped by the principles of:
cy-gb	Mae’r egwyddorion a ganlyn yn llywio’r Cynllun:

en-gb	public investment with a social purpose
cy-gb	buddsoddi arian cyhoeddus at ddiben cymdeithasol

en-gb	simplification • a stronger regional voice and
cy-gb	• symleiddio sicrhau mwy o lais i’r rhanbarthau

en-gb	a focus on the long-term.
cy-gb	canolbwyntio ar yr hirdymor.

en-gb	These principles are core to the key changes proposed by the Plan, for example:
cy-gb	Mae’r egwyddorion hyn yn rhan graidd o’r newidiadau allweddol sy’n cael eu cynnig yn y Cynllun, er enghraifft:

en-gb	Economic Contract:
cy-gb	Y Contract Economaidd:

en-gb	This will drive public investment with a social purpose through delivering added and wider value from the business support we offer.
cy-gb	Bydd y contract hwn yn arwain at fwy o arian cyhoeddus yn cael ei fuddsoddi at ddiben cymdeithasol drwy sicrhau bod y cymorth a gynigwn i fusnesau yn ychwanegu gwerth.

en-gb	Economy Futures Fund:
cy-gb	Cronfa Dyfodol yr Economi:

en-gb	This will deliver simplification of a variety of hitherto separate funding streams through the creation of a consolidated fund.
cy-gb	Bydd y gronfa hon yn symleiddio ffrydiau ariannu gwahanol ac amrywiol a oedd ar gael gynt drwy greu cronfa gyfunol.

en-gb	Regional Working:
cy-gb	Gweithio ar sail Ranbarthol:

en-gb	This will deliver a stronger regional voice through a regionally-focussed model of economic development, building upon and enhancing existing cross-government work with the regions.
cy-gb	Bydd hyn yn sicrhau mwy o lais i’r rhanbarthau drwy ddatblygu’r economi ar sail model rhanbarthol, gan adeiladu ar waith sydd eisoes yn cael ei wneud ar draws y Llywodraeth gyda’r rhanbarthau ac ehangu’r gwaith hwnnw.

en-gb	Calls to Action:
cy-gb	Y Meysydd Gweithredu:

en-gb	To act as the prism through which financial support to business will be filtered to ensure we focus on the long-term and prepare business for the future.
cy-gb	Byddant yn gweithredu fel prism y byddwn yn ei ddefnyddio i ffiltro cymorth ariannol i fusnesau er mwyn sicrhau ein bod yn canolbwyntio ar yr hirdymor ac yn paratoi busnesau ar gyfer y dyfodol.

en-gb	Whilst the Plan focusses on our policy levers, we recognise the intrinsic integration of the Welsh and wider UK economy.
cy-gb	Er bod y Cynllun yn hoelio sylw ar ein hysgogiadau polisi, rydym yn cydnabod bod cysylltiad annatod rhwng economi Cymru ac economi ehangach y DU.

en-gb	We do not understate the significant impact that UK Government decisions have in Wales.
cy-gb	Ni allwn orbwysleisio’r effaith sylweddol y mae penderfyniadau Llywodraeth y DU yn ei chael yng Nghymru.

en-gb	For example, the UK Government’s approach to exiting the EU, its role in major infrastructure projects and making good its promise in its recently published Industrial Strategy to rebalance the UK economy and ensure an economy that works for everyone are key influences.
cy-gb	Er enghraifft, mae’r ffordd y mae Llywodraeth y DU yn mynd ati i adael yr UE, y rôl y mae’n ei chwarae mewn prosiectau mawr, a’r ffordd y bydd yn cadw’r addewid a nodwyd yn y strategaeth ddiwydiannol a gyhoeddwyd yn ddiweddar i ail-gydbwyso economi’r DU a sicrhau ei bod yn gweithio i bawb, yn ffactorau allweddol a fydd yn dylanwadu ar Gymru.

en-gb	UK Industrial Strategy
cy-gb	Strategaeth Ddiwydiannol y DU

en-gb	We believe there are clear overlaps between the Industrial Strategy’s Grand Challenges and our Calls to Action, between the Industrial Strategy’s five foundations and the objectives in our Plan and a shared understanding that lagging productivity is a core structural weakness of our economy.
cy-gb	Credwn fod elfennau yn gorgyffwrdd rhwng Heriau Mawr y Strategaeth Ddiwydiannol a’n Meysydd Gweithredu, rhwng pum sylfaen y Strategaeth Ddiwydiannol ac amcanion ein Cynllun. Rydym hefyd yn rhannu’r un ddealltwriaeth bod diffyg cynhyrchiant yn wendid strwythurol sydd wrth wraidd ein heconomi.

en-gb	These common threads provide business with confidence and certainty on our commitment to work with the UK Government and others to support existing businesses in adapting to change and in promoting the industries and businesses of the future.
cy-gb	Mae’r elfennau cyffredin hyn yn rhoi hyder a sicrwydd i fusnesau ein bod yn cyflawni’n hymrwymiad i weithio gyda Llywodraeth y DU ac eraill i helpu busnesau sydd eisoes yn bodoli i addasu i newidiadau ac i hyrwyddo diwydiannau a busnesau’r dyfodol.

en-gb	The changes set out in our Plan will support our ability to compete for funding announced in the UK Government’s Industrial Strategy.
cy-gb	Bydd y newidiadau sydd wedi’u nodi yn ein Cynllun yn ein helpu i gystadlu am gyllid a gyhoeddwyd yn Strategaeth Ddiwydiannol Llywodraeth y DU.

en-gb	This includes our invitation to groups of businesses to come together to develop proposals via our Calls to Action and the potential to use the best of these to compete for UK Government Sector Deals.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys ein gwahoddiad i grwpiau busnes ddod ynghyd i ddatblygu cynigion drwy ein Meysydd Gweithredu a defnyddio’r rhai gorau, o bosibl, i gystadlu am Fargenion Llywodraeth y DU ar gyfer Sectorau penodol.

en-gb	Well-being of Future
cy-gb	Llesiant Cenedlaethau’r

en-gb	Generations and the
cy-gb	Dyfodol a’r Cynllun

en-gb	Economic Action Plan
cy-gb	Gweithredu ar yr Economi

en-gb	In developing the Economic Action Plan, we have paid close attention to our obligations under the Well-being of Future Generations (Wales) Act.
cy-gb	Wrth ddatblygu’r Cynllun Gweithredu ar yr Economi, rydym wedi hoelio sylw ar ein goblygiadau o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru).

en-gb	Embedding the principles of the Act within our strategic thinking and policy development has informed, influenced and shaped the Plan.
cy-gb	Mae sicrhau bod egwyddorion y Ddeddf yn chwarae rhan annatod yn y ffordd yr ydym yn meddwl yn strategol ac yn datblygu polisïau wedi dylanwadu ar y Cynllun a’i lywio.

en-gb	In particular, we have carefully considered how the Plan reflects, aligns with and contributes to the well-being goals, objectives and ways of working.
cy-gb	Yn benodol, rydym wedi ystyried yn ofalus sut y mae’r Cynllun yn adlewyrchu’r nodau, yr amcanion a’r ffyrdd o weithio, a sut y mae’n cydymffurfio â nhw ac yn cyfrannu atynt.

en-gb	Well-being Goals
cy-gb	Y Nodau Llesiant

en-gb	We have taken the Act’s overarching intention to create a Wales that we all want to live in  now and in the future and used this to inform the Plan’s focus on interventions to equip people, businesses and places with the tools they need to shape their own futures.
cy-gb	Diben cyffredinol y Ddeddf yw creu Cymru yr ydym i gyd am fyw ynddi yn awr ac yn y dyfodol, ac rydym wedi defnyddio hynny i lywio sut y bydd y Cynllun, drwy ymyriadau, yn rhoi’r gallu y mae ei angen ar bobl, busnesau a lleoedd i ddylanwadu ar eu dyfodol eu hunain.

en-gb	The Plan has a bold vision of facilitating an economy that delivers sustainable and inclusive growth, opportunities for all and which promotes individual and collective well-being.
cy-gb	Mae gan y Cynllun weledigaeth gadarn i sicrhau bod yr economi yn ysgogi twf cynaliadwy a chynhwysol, yn rhoi cyfleoedd i bawb a’i bod yn hyrwyddo llesiant unigolion a llesiant ar y cyd.

en-gb	This vision underpins all seven well-being goals and is essential to the realisation of a prosperous Wales; a resilient Wales; a healthier Wales; and a more equal Wales.
cy-gb	Mae’r weledigaeth hon yn ategu pob un o’r saith nod llesiant ac mae’n hanfodol er mwyn sicrhau Cymru lewyrchus; Cymru gydnerth; Cymru iachach; a Chymru fwy cyfartal.

en-gb	Coaltown coffee
cy-gb	Coaltown Coffee

en-gb	Entrepreneurship in Wales can spring up in the most surprising of places – including the garage where Coaltown Coffee started its journey.
cy-gb	Gall entrepreneuriaeth ddeillio o’r mannau rhyfeddaf – gan gynnwys y garej yng nghanol y wlad lle dechreuodd y busnes coffi Coaltown.

en-gb	Scott James and his father Gordon set up their coffee roasting business in the garage of their family home in rural Carmarthenshire.
cy-gb	Scott James a’i dad, Gordon, a sefydlodd y busnes rhostio coffi hwn yn garej ru cartref yng nghefn gwlad Sir Gâr.

en-gb	And the company, which owes its name to the mining heritage of their hometown of Ammanford, are planning for a bright future.
cy-gb	A bellach mae dyfodol disglair i’r cwmni hwn, a enwyd i gofio am hanes glofaol Rhydaman,

en-gb	Two years from their first cup, Coaltown Coffee supplies 160 cafes, restaurants and shops across South Wales and further afield, with big ideas for further expansion of their business.
cy-gb	Ddwy flynedd ers creu eu cwpanaid gyntaf o goffi, mae Coaltown Coffee’n gwerthu i dros O gaffis, bwytai a siopau ledled y De a thu hwnt ac mae ganddynt syniadau uchelgeisiol i ehangu eto.

en-gb	The family team are also grabbing the attention of national retailers, selling their toaster Arabica beans in Selfridges, the upmarket London department store.
cy-gb	Mae’r cwmni teuluol wedi denu sylw manwerthwyr mawr hefyd – maen nhw’n gwerthu eu ffa coffi Arabica i Selfridges, y siop grand yn Llundain.

en-gb	Scott has praised the helping hand offered by the Welsh Government, both for business support, financial help in buying equipment and even crediting Welsh government’s Food and Drink Wales events for an introduction to Selfridges.
cy-gb	Mae Scott yn canmol yr help llaw gafodd gan Lywodraeth Cymru, boed yn gymorth busnes, yn arian i brynu cyfarpar neu hyd yn oed y cyfle i gwrdd â phobl Selfridges yn un o seremonïau Gwobrau Bwyd a Diod y Llywodraeth.

en-gb	Orangebox
cy-gb	Orangebox

en-gb	Orangebox, a Welsh office furniture business is solid proof that high quality goods made in Wales have a global appeal.
cy-gb	Mae Orangebox, cwmni sy’n creu dodrefn swyddfa, yn brawf pendant bod nwyddau o ansawdd a wneir yng Nghymru yn gallu gwerthu ledled y byd.

en-gb	The growing concern, which has received a total of £1.65m of support from Welsh Government, have invested £6m in their Treforest factory to meet the demands of their ever-growing export market.
cy-gb	Mae’r busnes hwn, sy’n prysur ehangu, wedi cael cyfanswm o £1.65 miliwn o gymorth gan Lywodraeth Cymru. Fe fuddsoddon nhw £6 miliwn yn eu ffatri yn Nhrefforest er mwyn ateb y galw cynyddol o’r farchnad dramor.

en-gb	The 2014 expansion in Treforest included a new design centre, took their total South Wales workforce to 250 at the time, and helped them reach their worldwide clientele.
cy-gb	Agorwyd eu canolfan ddylunio newydd yn Nhrefforest yn 2014, gan gyflogi gweithlu o 250 yn Ne Cymru ar y pryd. Bu hyn yn gaffaeliad i ateb gofynion ei cleientiaid ym mhedwar ban byd.

en-gb	Orangebox now employs 420 people across sites in Treforest, Hengoed, Huddersfield, London, UAE and America.
cy-gb	Erbyn hyn mae Orangebox yn cyflogi 420 o bobl yn Nhrefforest, Hengoed, Huddersfield, Llundain, yr Emiraethau Aarabaidd ac America.

en-gb	A design-led furniture brand with a clear focus on helping clients create inspirational and diverse work environments, Orangebox prides itself on product development.
cy-gb	Gyda’u safonau dylunio uchel, mae Orangebox yn ymfalchïo yn y cynnyrch maen nhw’n ddatblygu i greu amgylcheddau gwaith ysbrydoledig i’w cleientiaid.

en-gb	They employ more than 30 people in their research and development team, typically investing over £1m in new products each year.
cy-gb	Maen nhw’n cyflogi dros 30 o bobl yn eu tîm Ymchwil a Datblygu, gan fuddsoddi dros £1 miliwn mewn cynnyrch newydd bob blwyddyn fel arfer.

en-gb	Well-being Objectives
cy-gb	Yr Amcanion Llesiant

en-gb	The Plan directly supports delivery of seven of the twelve well-being objectives (in addition to indirectly contributing to the other five).
cy-gb	Mae’r Cynllun yn helpu i gyflawni yn uniongyrchol saith o’r deuddeg amcan llesiant (ac yn cyfrannu’n anuniongyrchol at y pum amcan arall).

en-gb	We have used the following seven well-being objectives as the framework around which the Plan and its actions are structured:
cy-gb	Rydym wedi defnyddio’r saith amcan llesiant a ganlyn fel y fframwaith sy’n sail i strwythur y Cynllun a’i gamau gweithredu:

en-gb	Support people and businesses to drive prosperity.
cy-gb	Cefnogi pobl a busnesau i ysgogi ffyniant

en-gb	Tackle regional inequality and promote fair work.
cy-gb	Mynd i’r afael ag anghydraddoldeb rhanbarthol a hyrwyddo gwaith teg

en-gb	Drive sustainable growth and combat climate change.
cy-gb	Ysgogi twf cynaliadwy a mynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd

en-gb	Build ambition and encourage learning for life.
cy-gb	Datblygu uchelgais ac annog dysgu i fyw

en-gb	Equip everyone with the right skills for a changing world.
cy-gb	Sicrhau bod gan bawb y sgiliau cywir ar gyfer byd sy’n newid

en-gb	Deliver modern and connected infrastructure.
cy-gb	Darparu seilwaith modern a chysylltiedig

en-gb	Promote and protect Wales’ place in the world.
cy-gb	Hyrwyddo a diogelu lle Cymru yn y byd.

en-gb	The prominence of these well-being objectives serve to ensure common purpose between the objectives of the Plan and the Act and provides internal and external stakeholders with assurance that we are all working toward the same objectives.
cy-gb	Mae’r sylw amlwg a roddir i’r amcanion llesiant hyn yn sicrhau bod gan amcanion y Cynllun a’r Ddeddf ddiben cyffredin, ac mae’n rhoi sicrwydd i randdeiliaid mewnol ac allanol ein bod i gyd yn gweithio tuag at gyflawni’r un amcanion.

en-gb	In addition, consideration of the objectives has helped to join up the interventions set out in the Plan and helped us to better recognise the relationships and inter-dependencies between the objectives and the individual actions that flow from them.
cy-gb	Ar ben hynny, mae ystyried yr amcanion wedi helpu i sicrhau cyswllt rhwng yr ymyriadau sydd wedi’u nodi yn y Cynllun, ac sydd wedi’n helpu i gydnabod yn well y perthnasau a’r elfennau rhyngddibynnol rhwng yr amcanion a’r camau gweithredu unigol sy’n deillio ohonynt.

en-gb	Ways of Working
cy-gb	Ffyrdd o Weithio

en-gb	The Act sets out five ways of working, they are:
cy-gb	Mae’r Ddeddf yn nodi pum ffordd o weithio, sef:

en-gb	Long-Term
cy-gb	Hirdymor

en-gb	We have demonstrated each of these in the development of the Plan.
cy-gb	Rydym wedi defnyddio pob un ohonynt wrth ddatblygu’r Cynllun.

en-gb	For example, in seeking to address entrenched, long-term and structural challenges like productivity and spatial variations, the Plan is long-term in its approach, recognising these are generational issues and the need to take action now, to prevent these challenges continuing to shape economic outcomes in the future.
cy-gb	Er enghraifft, wrth geisio mynd i’r afael â heriau sydd wedi bodoli ers tro, â heriau hirdymor a heriau strwythurol, megis cynhyrchiant ac amrywiadau rhwng ardaloedd daearyddol, mae’r Cynllun yn edrych ar yr hirdymor, gan gydnabod bod y rhain yn faterion sy’n parhau ar draws y cenedlaethau a bod angen gweithredu yn awr, er mwyn atal yr heriau hyn rhag parhau i ddylanwadu ar ganlyniadau economaidd yn y dyfodol.

en-gb	This includes the Plan’s focus on ensuring businesses are preparing themselves for the future and the focus on skills in supporting individuals to reach their potential.
cy-gb	Rhan o’n gwaith yn hyn o beth yw bod y Cynllun yn canolbwyntio ar sicrhau bod busnesau yn paratoi eu hunain ar gyfer y dyfodol ac yn canolbwyntio hefyd ar sgiliau a fydd yn cynorthwyo unigolion i gyflawni eu potensial.

en-gb	The Plan is very clear that how we deliver is as important as what we deliver – and consideration of the Act has reinforced the need to work differently.
cy-gb	Mae’r Cynllun yn glir iawn ynghylch y ffaith bod sut yr ydym yn cyflawni yr un mor bwysig â’r hyn sy’n cael ei gyflawni – ac mae’r Ddeddf wedi atgyfnerthu’r angen inni weithio’n wahanol.

en-gb	The Plan recognises delivery of inclusive growth is beyond the scope of any single ministerial portfolio, neither can government achieve it by acting alone, it requires concerted action from all of government and between government and others.
cy-gb	Mae’r Cynllun yn cydnabod nad oes modd i un portffolio gweinidogol ar ei ben ei hun ysgogi twf cynhwysol, ac na all y llywodraeth ychwaith ei gyflawni drwy weithredu ar ei phen ei hun. I wneud hynny, mae angen i bob adran o’r Llywodraeth weithredu ar y cyd a chydweithio ag eraill.

en-gb	This need for integration and collaboration has influenced the development of the Plan and in particular shaped the new Economic Contract and the dynamic relationship between business and government that it will forge.
cy-gb	Mae’r angen hwn i integreiddio ac i gydweithio wedi dylanwadu ar ddatblygiad y Cynllun, ac yn benodol wedi llywio’r Contract Economaidd newydd a’r berthynas ddeinamig y bydd y Contract yn ei meithrin rhwng busnesau a’r Llywodraeth.

en-gb	We have also taken steps to ensure involvement of others in the development of the Plan.
cy-gb	Rydym hefyd wedi cymryd camau i sicrhau bod eraill yn cael eu cynnwys yn natblygiad y Cynllun.

en-gb	This has included discussions held by the Cabinet Secretary for Economy and Transport with a range of businesses, representative bodies and others on the broader topic of economic priorities.
cy-gb	Mae hyn wedi cynnwys trafodaethau a gynhaliwyd gan Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a Thrafnidiaeth gydag amrywiaeth o fusnesau, cyrff cynrychiadol ac eraill ar y blaenoriaethau economaidd ehangach.

en-gb	We also commit to involve others in the implementation of key aspects of the Plan, including the Economic Contract.
cy-gb	Rydym hefyd yn ymrwymo i gynnwys eraill yn y gwaith o weithredu agweddau allweddol ar y Cynllun, gan gynnwys y Contract Economaidd.

en-gb	Prosperity for All and the Economic Action Plan
cy-gb	Ffyniant i Bawb a’r Cynllun Gweithredu ar yr Economi

en-gb	Prosperity for All identifies five priority areas for cross-government working which have the greatest potential contribution to long-term prosperity and well-being:
cy-gb	Mae Ffyniant i Bawb yn nodi pum maes â blaenoriaeth y bydd adrannau ar draws y Llywodraeth yn cydweithio arnynt ac a fydd yn cyfrannu fwyaf at ffyniant a llesiant yn yr hirdymor:

en-gb	Mental Health
cy-gb	Iechyd Meddwl

en-gb	The Plan contributes to each of the priority areas.
cy-gb	Mae’r Cynllun yn cyfrannu at bob un o’r meysydd â blaenoriaeth.

en-gb	Supporting the economy to grow in an inclusive way will bring prosperity shared across generations.
cy-gb	Bydd helpu’r economi i dyfu mewn ffordd gynhwysol yn sicrhau ffyniant y gellir ei rannu ar draws cenedlaethau.

en-gb	Investing in early years is an investment in the economy and workforce of the future.
cy-gb	Mae buddsoddi yn y blynyddoedd cynnar yn fuddsoddiad yn economi a gweithlu’r dyfodol.

en-gb	Our support for early years includes the implementation of the offer of 30 hours a week of government funded early education and childcare for three and four year olds, intended to support working families across Wales.
cy-gb	Byddwn yn helpu’r blynyddoedd cynnar drwy gynnig 30 awr yr wythnos o addysg gynnar a gofal plant i blant tair a phedair oed, a ariennir gan y Llywodraeth, er mwyn helpu teuluoedd sy’n gweithio ledled Cymru.

en-gb	We will support quality housing in the right locations, ensuring that infrastructure is planned and developed to support communities and their needs.
cy-gb	Byddwn yn helpu i ddarparu tai o ansawdd yn y lleoliadau cywir, gan sicrhau bod y seilwaith yn cael ei gynllunio a’i ddatblygu i helpu cymunedau ac i ddiwallu eu hanghenion.

en-gb	The National Infrastructure Commission for Wales and Transport for Wales will have clear remits to ensure communities are properly connected.
cy-gb	Bydd gan Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru a Trafnidiaeth Cymru gylchoedd gwaith clir i sicrhau bod cysylltiadau priodol rhwng cymunedau.

en-gb	The role of care is central to strong communities and we will make care one of the foundation sectors that attract government support.
cy-gb	Mae gofal yn agwedd ganolog ar greu cymunedau cadarn a byddwn yn ei gwneud yn un o’r sectorau sylfaen a fydd yn cael cymorth gan y Llywodraeth.

en-gb	We will work with the sector to better understand the barriers and challenges it faces, so that, in partnership, we can develop cross-government support.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda’r sector i ddeall yn well y rhwystrau a’r cyfleoedd y mae’n eu hwynebu, fel ein bod yn gallu datblygu cymorth ar draws y llywodraeth, a hynny drwy weithio mewn partneriaeth

en-gb	We will introduce a new Economic Contract.
cy-gb	Byddwn yn cyflwyno Contract Economaidd newydd.

en-gb	We believe that businesses seeking Welsh Government support should demonstrate commitment to health, skills and learning in the workplace.
cy-gb	Rydym o’r farn y dylai busnesau sydd eisiau cymorth gan Lywodraeth Cymru ddangos eu bod yn ymrwymedig i wella iechyd, sgiliau a chyfleoedd i ddysgu yn y gweithle.

en-gb	Mental health is a priority and, as part of our Economic Contract, we will support employee assistance initiatives  that address adverse factors affecting health and well-being.
cy-gb	Mae iechyd meddwl yn flaenoriaeth, ac fel rhan o’n Contract Economaidd, byddwn yn cefnogi mentrau cymorth i weithwyr sy’n mynd i’r afael â’r ffactorau sy’n amharu ar iechyd a llesiant.

en-gb	In terms of skills and employability, we will publish a wide-reaching Employability Delivery Plan for Wales in 2018 which will reshape employability support both for people who are job-ready and those who are furthest from the labour market.
cy-gb	O ran sgiliau a chyflogadwyedd, byddwn yn cyhoeddi Cynllun Cyflenwi Cyflogadwyedd ar gyfer Cymru yn 2018 a fydd yn diwygio’r cymorth sydd ar gael i bobl sy’n barod i weithio ac a fydd yn cynnig cymorth i’r rheini sydd bellaf o’r farchnad lafur fod yn fwy cyflogadwy.

en-gb	Our aim is to give people the opportunity to get the skills and experience they need to access and keep decent jobs.
cy-gb	Ein nod yw rhoi cyfle i bobl feithrin y sgiliau a’r profiadau y mae eu hangen arnynt i gael swydd ac i barhau i weithio.

en-gb	We will challenge our universities to achieve the small business charter award so that our institutions are able to demonstrate an effective role in supporting small businesses, local economies, and student entrepreneurship.
cy-gb	Byddwn yn herio’n prifysgolion i ennill gwobr y Siarter Busnesau Bach fel bod ein sefydliadau’n gallu bod yn effeithiol wrth helpu busnesau bach ac economïau lleol, ac wrth hybu entrepreneuriaeth ymhlith myfyrwyr.

en-gb	We will bring together all Welsh Government controlled research funding and ensure funding decisions reflect Welsh priorities.
cy-gb	Byddwn yn dwyn ynghyd yr holl gyllid a reolir gan Lywodraeth Cymru ar gyfer ymchwil ac yn sicrhau bod penderfyniadau ar gyllid yn adlewyrchu blaenoriaethau Cymru.

en-gb	We will deliver a fair work agenda, including through our public supply chains.
cy-gb	Byddwn yn cyflwyno agenda gwaith teg, a hynny drwy ein cadwyni cyflenwi cyhoeddus hefyd.

en-gb	We have established a Fair Work Board which will shortly report and make recommendations as the basis for our new approach.
cy-gb	Rydym wedi sefydlu Bwrdd Gwaith Teg a fydd yn cyhoeddi ei adroddiad ac yn gwneud argymhellion yn fuan a fydd yn sail i’n ffordd newydd o weithio.

en-gb	What are we seeking  to achieve?
cy-gb	Beth rydym am ei gyflawni?

en-gb	We want our people and businesses to compete with confidence in a fast-changing and global economic environment.
cy-gb	Rydym am i’n pobl a’n busnesau gystadlu’n hyderus mewn amgylchedd economaidd byd-eang sy’n newid yn gyflym.

en-gb	This means support for businesses to start, grow and succeed and in which people have decent and secure employment.
cy-gb	Mae hynny’n golygu helpu busnesau i gychwyn, tyfu a llwyddo ac i roi swyddi da a diogel i bobl.

en-gb	We have considered the important trends, future scenarios and opportunities highlighted in terms of the future of work in Wales to ensure our approach reflects current and future challenges.
cy-gb	Rydym wedi ystyried tueddiadau pwysig, senarios y dyfodol a chyfleoedd o ran dyfodol gwaith yng Nghymru i sicrhau ein bod yn dilyn trywydd sy’n adlewyrchu heriau heddiw ac yfory.

en-gb	Our new Economic Contract, with its Calls to Action, will help the businesses of today adapt and drive the industries of the future.
cy-gb	Bydd ein Contract Economaidd newydd, gyda’i Feysydd Gweithredu, yn helpu busnesau heddiw i addasu ac yn ysgogi diwydiannau’r dyfodol.

en-gb	We will simplify our approach Image credit:
cy-gb	Byddwn yn paratoi’n Credyd llun:

en-gb	We will prepare our economy to seize the opportunities to adapt to new realities and survive and thrive.
cy-gb	© Hawlfraint y Goron heconomi i fanteisio ar y cyfleoedd i addasu i wirioneddau newydd ac i oroesi a ffynnu.

en-gb	Why are we doing this?
cy-gb	Pam rydym yn gwneud hyn?

en-gb	The big structural and strategic challenges we face, from economic inactivity, to productivity and inequality, demand new ways of approaching those issues and new relationships that bind us to a common purpose.
cy-gb	Mae’r heriau strwythurol a strategol mawr sy’n ein hwynebu, o anweithgarwch economaidd i ddiffyg cynhyrchiant ac anghydraddoldeb, yn gofyn am ffyrdd newydd o fynd i’r afael â’r pynciau hyn ac am berthynas newydd sy’n ein rhwymo at bwrpas cyffredin.

en-gb	Increasing our wealth and well-being requires us to work effectively with people and business.
cy-gb	Er mwyn cynyddu’n cyfoeth a gwella’n llesiant, rhaid inni weithio’n effeithiol gyda phobl a busnesau.

en-gb	Together, we can foster conditions that drive inclusive growth and a fairer distribution of opportunities.
cy-gb	Gyda’n gilydd, gallwn feithrin yr amodau sy’n sbarduno twf cynhwysol ac sy’n rhannu cyfleoedd yn decach.

en-gb	It is only by working together that we will build a strong, resilient and diverse economy that delivers for the people of Wales.
cy-gb	Dim ond drwy weithio gyda’n gilydd y gallwn adeiladu economi gref, gydnerth ac amrywiol sy’n cyflawni er lles pobl Cymru.

en-gb	As part of a modern and reciprocal relationship, people and business are beneficiaries of this approach and key agents in its delivery.
cy-gb	Fel rhan o berthynas fodern ddwyffordd, bydd pobl a busnesau’n elwa ar y ffordd hon o weithio ac yn allweddol i’w rhoi ar waith.

en-gb	That is why we want to support people and business in driving prosperity and it is why the Economic Contract is at the front and centre of the new way of working, helping us ensure public investment with a social purpose.
cy-gb	Dyna pam yr ydym am gefnogi pobl a busnesau i ysgogi ffyniant a dyna pam hefyd mai’r Contract Economaidd yw canolbwynt a man cychwyn ein ffordd newydd o weithio, gan ein helpu i sicrhau bod pwrpas cymdeithasol i’r arian cyhoeddus yr ydym yn ei fuddsoddi.

en-gb	We see the Economic Contract as helping us to define the future relationship between the government and the business community as partners for inclusive growth.
cy-gb	Bydd y Contract Economaidd yn ein helpu i ddiffinio’r berthynas yn y dyfodol rhwng y llywodraeth a’r gymuned fusnes fel partneriaid o blaid twf cynhwysol.

en-gb	How will this work?
cy-gb	Sut bydd hyn yn gweithio?

en-gb	We commit to a new Economic Contract between business and government to stimulate growth, increase productivity and make Wales fairer and more competitive.
cy-gb	Rydym yn ymrwymo i Gontract Economaidd newydd rhwng busnesau a’r llywodraeth i ysgogi twf, i wella cynhyrchiant, ac i wneud Cymru yn lle tecach a mwy cystadleuol.

en-gb	Economic Contract
cy-gb	Y Contract Economaidd

en-gb	The Economic Contract is our commitment to continue to provide public investment to enable business growth alongside an expectation that business will make a contribution to our objectives in return for financial support.
cy-gb	Y Contract Economaidd yw’n hymrwymiad i barhau i fuddsoddi arian cyhoeddus i helpu busnesau i dyfu. Law yn llaw â hynny, rydym yn disgwyl i fusnesau gyfrannu at wireddu’n hamcanion yn gyfnewid am ein help ariannol.

en-gb	It sets a new relationship between business and government.
cy-gb	Bydd yn creu perthynas newydd rhwng busnesau a’r llywodraeth.

en-gb	Business will have clarity on where government will provide support to prepare people and business for the future.
cy-gb	Bydd busnesau’n deall lle y bydd y llywodraeth yn cynnig cymorth i baratoi pobl a busnesau at y dyfodol.

en-gb	Through the new Economic Contract, we will change the way we operate with the private sector from co-existence to collaboration.
cy-gb	Drwy’r Contract Economaidd newydd, byddwn yn newid ein ffordd o weithio gyda’r sector preifat, gan newid o gyd-fodoli i gydweithio.

en-gb	The contract defines the roles of government and business:
cy-gb	Bydd y contract yn diffinio rôl y Llywodraeth a rôl busnesau:

en-gb	Government will foster the conditions for prosperity and security through policy interventions, to help people fulfil their potential and to promote Wales as a place to live, visit, study, work, invest and do business.
cy-gb	Bydd y Llywodraeth yn creu’r amodau ar gyfer ffyniant a sicrwydd drwy ymyriadau polisi, i helpu pobl i wireddu’u potensial a hyrwyddo Cymru fel lle da i fyw, astudio, gweithio, buddsoddi a gwneud busnes ynddo ac i ymweld ag ef.

en-gb	Business will create prosperity, generate profits and drive opportunities for employment and training.
cy-gb	Bydd busnesau’n creu cyfoeth ac elw a chyfleoedd ar gyfer gwaith a hyfforddiant.

en-gb	Growing businesses perform an important social role in generating wealth, attractive places to live and to the building of healthy and attractive communities.
cy-gb	Mae busnesau sy’n tyfu’n cyflawni rôl gymdeithasol bwysig drwy gynhyrchu cyfoeth a mannau braf i fyw ynddyn nhw a thrwy adeiladu cymunedau iach a deniadol.

en-gb	As part of a reciprocal relationship, we will provide public investment to enable business growth, but we will challenge business – whether indigenous or inward investors - to demonstrate the contribution they will make to wider objectives in return for our support. The Economic Contract will apply to our direct financial support to business.
cy-gb	Fel rhan o’r berthynas ddwyffordd, byddwn yn buddsoddi arian cyhoeddus er mwyn i fusnesau allu tyfu, ond byddwn yn herio busnesau – yn rhai cynhenid ac yn fewnfuddsoddwyr fel ei gilydd − i ddangos, yn gyfnewid am ein help, beth fydd eu cyfraniad at wireddu’r amcanion ehangach .

en-gb	In the first instance, this will include only direct Welsh Government financial support, rather than that delivered through Business Wales or the Development Bank of Wales.
cy-gb	Yn y lle cyntaf, bydd y Contract Economaidd yn ymwneud â’n help ariannol uniongyrchol i fusnesau yn unig, yn hytrach nag unrhyw beth a ddarperir drwy Busnes Cymru a Banc Datblygu Cymru.

en-gb	However, we will look at the case for extending the coverage of the Contract, alongside exploring the feasibility of other parts of the public sector in Wales adopting the same principles.
cy-gb	Fodd bynnag, byddwn yn edrych ar y dadleuon o blaid estyn cwmpas y contract yn ogystal ag edrych ar ba mor ymarferol fyddai hi i rannau eraill o’r sector cyhoeddus yng Nghymru fabwysiadu’r un egwyddorion.

en-gb	The Economic Contract will require businesses seeking investment from us to demonstrate all of the following as a minimum requirement:
cy-gb	Bydd y Contract Economaidd yn ei gwneud yn ofynnol i fusnesau sydd am inni fuddsoddi ynddynt ddangos o leiaf y canlynol:

en-gb	Growth potential (measured for example, by contribution to employment, productivity, or multiplier effects through the supply chain).
cy-gb	Bod ganddynt y potensial i dyfu (wedi’i fesur, er enghraifft, gan eu cyfraniad at gyflogaeth, cynhyrchiant neu effeithiau lluosogi drwy’r gadwyn gyflenwi).

en-gb	Fair Work (as defined by the Fair Work Board).
cy-gb	Gwaith Teg (fel y’i diffinnir gan y Bwrdd Gwaith Teg).

en-gb	Promotion of health, including a special emphasis on mental health, skills and learning in the workplace.
cy-gb	Hyrwyddo iechyd, gan gynnwys pwyslais arbennig ar iechyd meddwl, sgiliau a dysgu yn y gweithle.

en-gb	Progress in reducing carbon footprint.
cy-gb	Eu bod yn camu ymlaen at leihau eu hôl troed carbon.

en-gb	These will be the first stage requirement for businesses to meet before we will consider their proposals for funding.
cy-gb	Y Contract fydd y gofyn cyntaf y bydd yn rhaid i fusnesau ei fodloni cyn y gwnawn ni ystyried eu cais am arian.

en-gb	The Calls to Action will form the second stage.
cy-gb	Y Meysydd Gweithredu fydd yr ail gam.

en-gb	Calls to Action
cy-gb	Y Meysydd Gweithredu

en-gb	Businesses seeking financial support from the Welsh Government will be expected to contribute to at least one of our five Calls to Action which are designed to support them to overcome the challenges of the future.
cy-gb	Bydd disgwyl i fusnesau sy’n chwilio am help ariannol gan Lywodraeth Cymru gyfrannu at o leiaf un o’r pum Maes Gweithredu sydd wedi’u dylunio i’w helpu i drechu heriau’r dyfodol.

en-gb	Business will be able to see clearly where government will seek to provide support and people will be able to benefit from businesses that are preparing for future change.
cy-gb	Bydd busnesau’n gallu gweld yn glir lle bydd y Llywodraeth yn gobeithio cynnig help a bydd pobl yn cael elwa ar fusnesau sy’n paratoi ar gyfer dyfodol sy’n newid.

en-gb	We will help businesses overcome key challenges of the future, changing our primary support mechanisms to focus on these Calls to Action.
cy-gb	Byddwn yn helpu busnesau i drechu heriau mawr y dyfodol a byddwn yn newid ein prif fecanweithiau cymorth i ganolbwyntio ar y Meysydd Gweithredu hyn.

en-gb	Successful and profitable businesses are adapting to these challenges and the Calls to Action are the means by which we will help future-proof business and enable them to compete and profit.
cy-gb	Mae busnesau llwyddiannus a phroffidiol yn addasu i’r heriau hyn, a’r Meysydd Gweithredu yw’n cyfrwng i helpu i baratoi busnesau at y dyfodol a’u galluogi i gystadlu a gwneud elw.

en-gb	In the future, any business asking for direct financial support will be required to develop proposals that respond and align to at least one of these Calls to Action:
cy-gb	Yn y dyfodol, bydd gofyn i unrhyw fusnes sy’n gofyn am ein help ariannol uniongyrchol ddatblygu cynigion sy’n ymateb ac yn cyfateb i o leiaf un o’r Meysydd Gweithredu:

en-gb	Decarbonisation - carbon intensive products will see their market shares significantly decline in the very near future; we need to enable more of our business base to become carbon light or free.
cy-gb	Datgarboneiddio - bydd y gyfran o’r farchnad sydd gan gynnyrch carbonddwys o’r farchnad yn lleihau’n sylweddol yn y dyfodol agos iawn; mae angen inni helpu mwy o’n busnesau i fod yn garbon-ysgafn neu’n ddi-garbon.

en-gb	Innovation, Entrepreneurship and Headquarters - product lifecycles are reducing and the marketplace has never been more competitive, we want to support businesses to innovate, introduce new products and services and succeed.
cy-gb	Arloesi, Entrepreneuriaeth a Phencadlysoedd - mae cylch bywyd cynnyrch yn lleihau ac nid yw’r farchnad erioed wedi bod mor gystadleuol. Rydym am helpu busnesau i arloesi, cyflwyno cynnyrch a gwasanaethau newydd a llwyddo.

en-gb	Exports and Trade - there is significant untapped potential for trade with the rest of the UK and the rest of the world and we want to proactively support this.
cy-gb	Allforio a Masnachu  - mae potensial mawr i fasnachu â gweddill y DU a gweddill y byd ac rydym am fod yn broactif ein cymorth i hyn.

en-gb	High Quality Employment, Skills Development and Fair Work - businesses need high quality skills to compete and businesses that employ people with high skills are able to pay higher wages that support communities to become more sustainable.
cy-gb	Datblygu Sgiliau a Gwaith Teg - mae ar fusnesau angen sgiliau o’r ansawdd gorau i gystadlu, ac mae busnesau sy’n cyflogi pobl â’r sgiliau gorau yn gallu talu cyflogau uwch sy’n helpu cymunedau i fod yn fwy cynaliadwy.

en-gb	R&D, Automation and Digitalisation - businesses will increasingly need to develop and introduce new products, automate and digitalise to remain competitive.
cy-gb	Ymchwil a Datblygu, Awtomeiddio a Digidoleiddio  - bydd mwy a mwy o angen i fusnesau ddatblygu a chyflwyno cynnyrch newydd, i awtomeiddio ac i ddigidoleiddio er mwyn parhau’n gystadleuol.

en-gb	Our universities will have an important supporting role in research and innovation as drivers for prosperity and growth.
cy-gb	Bydd gan ein prifysgolion ran bwysig ym maes ymchwil ac arloesi fel sbardunau ffyniant a thwf.

en-gb	We have a good example in the steel industry of how we have worked with the sector to respond to these very same challenges.
cy-gb	Mae’r diwydiant dur yn esiampl dda o’r ffordd rydym wedi gweithio gyda’r sector i ymateb i’r union heriau hyn.

en-gb	We need to do more of this with other sectors, to help them prepare for the future.
cy-gb	Rhaid inni wneud mwy o waith tebyg gyda sectorau eraill, i’w helpu i baratoi at y dyfodol.

en-gb	Acknowledging the potential benefits associated with open data, we will work with business and public sector bodies across Wales, advocating appropriate publication and use of data to maximise economic benefit.
cy-gb	Gan gydnabod y manteision posibl sy’n gysylltiedig â data agored, byddwn yn gweithio gyda busnesau a chyrff sector cyhoeddus ym mhob rhan o’r wlad i’w hannog i gyhoeddi ac i ddefnyddio data’n briodol er mwyn dod â’r manteision economaidd mwyaf.

en-gb	We are keen to see the growth of strong indigenous businesses, but we remain open to both indigenous and inward investment so long as it responds to our Calls to Action.
cy-gb	Rydym yn awyddus i weld busnesau cynhenid cryf yn tyfu, ond rydym yn barod i helpu busnesau cynhenid a mewnfuddsoddwyr fel ei gilydd, cyn belled â’u bod yn ymateb i’n Meysydd Gweithredu.

en-gb	What matters most are not the origins of the investment but the type of outcomes and wider impact it will deliver.
cy-gb	Nid o le daw’r buddsoddiad sy’n bwysig ond ei ganlyniad a’i effeithiau.

en-gb	Our Calls to Action are the lens through which we will consider the type of investment we will support.
cy-gb	Ein Meysydd Gweithredu yw’r lens y byddwn yn edrych drwyddi i benderfynu pa fath o fuddsoddiad i’w gefnogi.

en-gb	We will periodically review these Calls to Action with our partners to ensure they reflect contemporary and future economic trends and we will retain the flexibility to respond nimbly to changes in our economy.
cy-gb	O dro i dro, byddwn yn adolygu’r Meysydd Gweithredu gyda’n partneriaid i wneud yn siŵr eu bod yn adlewyrchu tueddiadau heddiw ac yfory a byddwn am gadw’n hyblyg i allu ymateb yn gyflym i newidiadau yn yr economi.

en-gb	We will actively seek views from our stakeholders on the detailed implementation of the Economic Contract and the Calls to Action.
cy-gb	Byddwn yn gofyn i’n rhanddeiliaid am eu barn am fanylion y Contract Economaidd a’r Meysydd Gweithredu.

en-gb	We value the fresh perspective others bring and want to build the sense of shared ownership required to underpin successful implementation.
cy-gb	Rydym am glywed y persbectif newydd y gall eraill ei gynnig ac rydym am feithrin yr ymdeimlad ei fod yn perthyn i bawb. Bydd hynny’n hanfodol iddo llwyddo.

en-gb	Financial Support for Business
cy-gb	Cymorth ariannol ar gyfer Busnesau

en-gb	We are introducing a consolidated Economy Futures Fund, which in response to feedback from business, will simplify our financial support.
cy-gb	Rydym yn cyflwyno Cronfa Dyfodol yr Economi gyfunol. Rydym wedi’i symleiddio, diolch i ymateb busnesau.

en-gb	We will align this to our Economic Contract and Calls to Action.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau ei bod yn cyd-fynd â’n Contract Economaidd a’n Meysydd Gweithredu.

en-gb	We will streamline and simplify our approach into a single, consolidated Economy Futures Fund.
cy-gb	Rydym am symleiddio’r drefn, gan greu un Gronfa Dyfodol yr Economi gyfunol.

en-gb	We are responding to the call from business for simplicity and their expectation that partnership with government will be efficient and effective.
cy-gb	Rydym yn ymateb i gais gan fusnesau am symlrwydd a’r disgwyliad yn eu plith i bartneriaeth â’r llywodraeth fod yn effeithiol ac effeithlon.

en-gb	This consolidation will not include the commercial finance provided through the Development Bank of Wales nor Business Wales.
cy-gb	Ni fydd y cyfuno hwn yn cynnwys y cyllid masnachol a ddarperir drwy Banc Datblygu Cymru neu drwy Busnes Cymru.

en-gb	The Fund will align support to our five Calls to Action and the Economic Contract – supporting those businesses that wish to adapt to grow.
cy-gb	Bydd y Gronfa yn cael ei chysoni â’r pum Maes Gweithredu a’r Contract Economaidd − i helpu’r busnesau hynny sydd am addasu i dyfu.

en-gb	For the first time, we will actively encourage and work with groups of businesses to collaborate to develop challenge proposals that deliver against our Calls to Action.
cy-gb	Am y tro cyntaf, byddwn yn annog grwpiau o fusnesau i gydweithio i ddatblygu cynigion herio sy’n bodloni gofynion y Meysydd Gweithredu.

en-gb	We will consider proposals that have a transformative effect on those businesses themselves as well as wider regional impacts on a case-by-case basis.
cy-gb	Byddwn yn ystyried cynigion a fydd yn gweddnewid y busnesau eu hunain yn ogystal â chael effaith ehangach ar y rhanbarth. Byddwn yn eu hystyried yn ôl eu rhinweddau.

en-gb	We will take the major step of aligning our appraisal of skills and business investment.
cy-gb	Byddwn yn cymryd y cam mawr o gysoni’r ffordd y byddwn yn arfarnu sgiliau a buddsoddiad mewn busnesau.

en-gb	Through this integration, we will maximise efficiency and effectiveness and produce an offer that is distinctive in the UK.
cy-gb	Drwy integreiddio pethau fel hyn, byddwn yn cynyddu effeithiolrwydd ac effeithlonrwydd ac yn cynhyrchu cynllun sy’n unigryw yn y DU.

en-gb	We will maintain a competitive offer to business, both within the UK and internationally.
cy-gb	Byddwn yn rhoi cynnig cystadleuol i fusnesau, yn y DU a thu hwnt.

en-gb	This means using a range of tools encompassing grants and repayable forms of finance, including loans.
cy-gb	Bydd hynny’n golygu defnyddio amrywiaeth o offer gan gynnwys grantiau ac arian ad-daladwy, gan gynnwys benthyciadau.

en-gb	We expect the balance between these to reflect the economic cycle, with the balance shifting in favour of repayable forms of finance when times are good and in favour of traditional grants when the business environment is less favourable.
cy-gb	Rydym yn disgwyl i’r cydbwysedd rhyngddynt adlewyrchu’r cylch economaidd, gyda’r fantol yn troi o blaid ffurfiau ad-daladwy pan fydd amodau’n dda ac o blaid grantiau traddodiadol pan fydd yr amgylchedd i fusnesau’n llai ffafriol.

en-gb	Changes in economic conditions for example during recessions, or significant local economic shocks may require an immediate response that departs from the norm.
cy-gb	Pan fydd yr amodau economaidd yn newid, er enghraifft, yn ystod dirwasgiad neu pan geir sioc economaidd leol, efallai y bydd angen ymateb brys a fydd yn wahanol i’r norm.

en-gb	We will ensure our Economy Futures Fund has the flexibility to adapt to such changes, helping to stabilise our economy.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod Cronfa Dyfodol yr Economi’n ddigon hyblyg i addasu i’r newidiadau hyn er mwyn helpu i sefydlogi’r economi.

en-gb	In addition to our direct financial support for business, we will build upon the improvements made in the delivery of business advice through the Business Wales service.
cy-gb	Yn ogystal â’n cymorth uniongyrchol i fusnesau, byddwn yn adeiladu ar y gwelliannau a wnaed i’r modd y darperir cyngor i fusnesau drwy wasanaeth Busnes Cymru.

en-gb	Our Business Wales service,
cy-gb	Mae gan ein gwasanaeth Busnes

en-gb	Social Business Wales and the new Development Bank of Wales have a critical role to play in ensuring SMEs and micro businesses have access to finance that will enable them to grow.
cy-gb	Cymru, Busnesau Cymdeithasol Cymru a Banc Datblygu Cymru rannau allweddol i’w chwarae i sicrhau bod busnesau bach a chanolig a microfusnesau yn gallu cael gafael ar gyllid a all eu helpu i dyfu.

en-gb	Business finance is also open to innovative and thriving social businesses, including cooperatives, non-profit organisations and social enterprises.
cy-gb	Mae cyllid busnes ar gael hefyd i fusnesau cymdeithasol arloesol a ffyniannus, gan gynnwys cwmnïau cydweithredol, sefydliadau di-elw a mentrau cymdeithasol.

en-gb	Accessing direct financial support from Welsh Government
cy-gb	Ceisio am gymorth ariannol uniongyrchol oddi wrth Lywodraeth Cymru

en-gb	National Thematic Sectors
cy-gb	Sectorau Thematig Cenedlaethol

en-gb	To have maximum impact, we need to focus our resources effectively.
cy-gb	I gael yr effaith fwyaf, mae angen inni dargedu’n hadnoddau’n effeithiol.

en-gb	Our Economic Contract and Calls to Action will underpin how we support businesses financially.
cy-gb	Ein Contract Economaidd a’n Meysydd Gweithredu fydd sail ein cymorth ariannol i fusnesau.

en-gb	We are also setting out three thematic sectors that we will proactively work with across Wales.
cy-gb	Rydym hefyd wedi dewis tri sector thematig y byddwn yn gweithio’n rhagweithiol â nhw ledled Cymru.

en-gb	These are:
cy-gb	Dyma’r sectorau hynny:

en-gb	Tradable Services.
cy-gb	Gwasanaethau y gellir eu masnachu

en-gb	High Value Manufacturing.
cy-gb	Gweithgynhyrchu Uchel ei Werth

en-gb	Enablers.
cy-gb	Galluogwyr

en-gb	Business can be clear about what parts of the economy the Welsh Government will proactively work with and see a new emphasis on emerging parts of the economy such as digital technologies.
cy-gb	Bydd busnesau’n deall pa rannau o’r economi y bydd y Llywodraeth yn gweithio’n rhagweithiol â nhw a bydd yn gweld pwyslais newydd ar y rhannau newydd hynny o’r economi fel y technolegau digidol.

en-gb	A new approach to national thematic sectors
cy-gb	Ffordd newydd o ymdrin â sectorau thematig cenedlaethol

en-gb	The pace of change in the world is getting ever faster and businesses will have to adapt and succeed or stagnate and fail.
cy-gb	Mae’r byd yn newid yn gyflymach beunydd a bydd busnesau’n gorfod datblygu a llwyddo neu aros yn eu hunfan a methu.

en-gb	The impact we have is dependent upon how effectively we focus our resources.
cy-gb	Bydd yr effaith a gawn ni yn dibynnu ar ba mor effeithiol y gallwn sianelu’n hadnoddau.

en-gb	A focus on specific priority sectors has been at the core of our approach for most of the last decade.
cy-gb	Drwy’r rhan fwyaf o’r degawd diwethaf, mae’n ffocws wedi bod ar sectorau blaenoriaeth penodol.

en-gb	Whilst this has delivered undoubted success, there were some weaknesses too and our approach has to change.
cy-gb	Er nad oes modd gwadu y bu hyn yn llwyddiant, mae rhai gwendidau i’r drefn hon a rhaid ei newid.

en-gb	Our support for a particular sector too often became the purpose of activity.
cy-gb	Yn rhy aml, trodd ein cefnogaeth i sector benodol yn bwrpas ein gweithgarwch.

en-gb	An end in itself, rather than a means to securing desired outcomes or objectives.
cy-gb	Yn hytrach na bod yn gyfrwng i sicrhau’r canlyniadau a ddymunir, mae’r cyfrwng ei hun yn troi’n nod.

en-gb	We will channel our future support through the prism of our Calls to Action, rather than particular sectors in isolation.
cy-gb	Byddwn yn sianelu’n cefnogaeth yn y dyfodol drwy brism ein Meysydd Gweithredu yn hytrach nag i sectorau penodol yn unig.

en-gb	This changed focus will ensure our activity is outcome focussed, helping us achieve improved impact.
cy-gb	Bydd newid ein ffocws yn gwneud yn siŵr mai pwyslais ein gweithgarwch yw’r canlyniad, gan ein helpu i wella’n heffaith.

en-gb	Even though we will use the Calls to Action as the driver through which we will deliver our support, we understand we cannot proactively work with every sector in the entire economy.
cy-gb	Er mai ein Meysydd Gweithredu fydd ein cyfrwng ar gyfer rhoi cymorth, rydym yn deall na allwn weithio’n rhagweithiol â phob sector yn yr economi gyfan.

en-gb	To filter our work we are setting out the three national thematic sectors:
cy-gb	I ffiltro’n gwaith, rydym wedi dewis tri sector thematig cenedlaethol:

en-gb	Tradable services:
cy-gb	Gwasanaethau y gellir eu masnachu:

en-gb	Enterprises involved in providing services that can be exchanged between residents and non-residents of an economy, including services provided through foreign affiliates established abroad. For example, this will include Fintech services and online insurance.
cy-gb	Busnesau sy’n darparu gwasanaethau y gellir eu cyfnewid rhwng trigolion economi a’r rheini nad ydynt yn drigolion yr economi honno, gan gynnwys gwasanaethau a ddarperir drwy fusnesau a sefydlwyd dramor e.e. bydd hyn yn cynnwys gwasanaethau technoleg ariannol ac yswiriant ar-lein.

en-gb	High Value Manufacturing:
cy-gb	Gweithgynhyrchu Uchel ei Werth:

en-gb	Enterprises applying leadingedge technical knowledge and expertise to the creation of products, production processes and associated services that have the strong potential to bring sustainable growth and high economic value. For example, this will include compound semiconductors and new composites manufacturing.
cy-gb	Busnesau sy’n defnyddio’r wybodaeth a’r arbenigedd fwyaf blaengar i greu cynnyrch, prosesau cynhyrchu a gwasanaethau cysylltiedig sydd â photensial mawr i esgor ar dwf cynaliadwy a’r gwerthoedd economaidd mwyaf e.e. bydd hyn yn cynnwys lled-ddargludyddion cyfansawdd a gweithgynhyrchu cyfansoddion newydd.

en-gb	Enablers:
cy-gb	Galluogwyr:

en-gb	Key enablers that drive competitiveness for successful businesses.
cy-gb	Galluogwyr allweddol sy’n sbarduno busnesau llwyddiannus i ddod yn fwy cystadleuol.

en-gb	For example, digital, energy efficiency and renewables.
cy-gb	Er enghraifft,  y sector digidol, arbed ynni ac ynni adnewyddadwy.

en-gb	This thematic approach to sector definitions recognises we are now operating in a changed world, where the boundaries between sectors are increasingly blurred.
cy-gb	Mae diffinio sectorau drwy themâu yn cydnabod ein bod yn gweithio mewn byd sydd wedi newid, lle bo’r ‘ffiniau’ rhwng sectorau’n tyfu fwyfwy niwlog.

en-gb	Technological change, new business practices, innovation and entrepreneurship are driving convergence of previously distinct sectors and we must respond to this change.
cy-gb	Mae newid technolegol, arferion busnes newydd, arloesi ac entrepreneuriaeth i gyd yn symbylu uno sectorau sydd wedi bod ar wahân a rhaid inni ymateb i’r newid hwn.

en-gb	This forward-looking approach offers agility and flexibility as sectors grow and change.
cy-gb	Bydd edrych tua’r dyfodol fel hyn yn ein helpu i fod yn hyblyg a chwim ein hymateb wrth i sectorau dyfu a newid.

en-gb	Our new approach is different from our previous sector approach.
cy-gb	Mae’r ffordd newydd hon o weithio yn wahanol i’r ffordd o weithio fesul sector.

en-gb	In the past, businesses in key sectors would have been eligible for support if they had a job creating or sustaining project.
cy-gb	Yn y gorffennol, byddai busnesau mewn sectorau allweddol wedi bod yn gymwys am gymorth pe bai ganddynt brosiect a fyddai’n creu neu’n cynnal swyddi.

en-gb	In the future, businesses in our new sectors will only be eligible if they satisfy the Economic Contract conditions and are proactively engaging with and dealing with future preparedness through our Calls to Action.
cy-gb	Yn y dyfodol, bydd yn rhaid i fusnesau yn ein sectorau newydd fodloni amodau’r Contract Economaidd a pharatoi’u hunain at y dyfodol drwy’r Meysydd Gweithredu.

en-gb	Our approach will not prevent businesses in other sectors of the economy coming forward with proposals as long as they respond to the Calls to Action.
cy-gb	O dan y drefn newydd, ni fydd dim i rwystro busnesau o sector arall rhag dod atom gyda chynigion cyhyd â’u bod yn ymateb i’r Meysydd Gweithredu.

en-gb	Foundation Sectors
cy-gb	Sectorau Sylfaen

en-gb	The foundation economy provides essential goods and services.
cy-gb	Mae’r economi sylfaen yn darparu nwyddau a gwasanaethau hanfodol.

en-gb	We will work to support four foundation sectors – tourism, food, retail and care – in a joined-up and consistent way across government.
cy-gb	Byddwn yn gweithio i gefnogi pedwar sector sylfaen − twristiaeth, bwyd, manwerthu a gofal − mewn ffordd gydgysylltiedig a chyson ar draws y Llywodraeth.

en-gb	We will work with the sectors to understand the challenges they face and the opportunities for growth and innovation.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda’r sectorau i ddeall yr heriau sy’n eu hwynebu a’r cyfleoedd iddynt dyfu ac arloesi.

en-gb	We will develop cross-government enabling plans to maximise impact.
cy-gb	Byddwn yn datblygu cynlluniau galluogi ar draws y llywodraeth i gynyddu’u heffaith.

en-gb	The foundation economy provides essential goods and services – from the provision of care to the old and young, to the food we consume and the retailers in our high streets.
cy-gb	Mae’r economi sylfaen yn darparu nwyddau a gwasanaethau hanfodol − o ddarparu gofal i’r henoed a’r ifanc, i’r bwyd yr ydym yn ei fwyta a manwerthwyr ar y stryd fawr.

en-gb	It is the backbone of our local communities across Wales.
cy-gb	Dyma asgwrn cefn ein cymunedau lleol ledled Cymru.

en-gb	In parts of Wales, such as some of our rural communities, the foundation economy is the economy.
cy-gb	Mewn rhannau o Gymru, fel yn rhai o’n cymunedau gwledig, yr economi sylfaen yw’r economi.

en-gb	Strengthening these sectors and improving career prospects within them will help us to build resilient communities in all parts of Wales and support wider objectives, including our target of one million Welsh speakers by 2050.
cy-gb	Drwy gryfhau’r sectorau hyn, a gwella’r argoelion ar gyfer dilyn gyrfa ynddyn nhw, bydd hynny’n ein helpu i ddatblygu cymunedau cydnerth ym mhob rhan o Gymru a chefnogi’n hamcanion ehangach, gan gynnwys ein targed o filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

en-gb	Our foundation sectors will draw on opportunities that our unique historic and natural heritage provides and promote and protect these precious assets.
cy-gb	Bydd ein sectorau sylfaen yn manteisio ar y cyfleoedd y mae’n treftadaeth hanesyddol a naturiol unigryw yn eu cynnig a byddant hefyd yn hyrwyddo a gwarchod yr asedau gwerthfawr hyn.

en-gb	This includes the role of our National Parks that protect our landscape and environments and act as regional economic catalysts.
cy-gb	Mae hyn yn cynnwys rôl ein Parciau Cenedlaethol, sy’n gwarchod ein tirweddau a’n hamgylcheddau ac yn gweithredu fel catalyddion i economïau’n rhanbarthau.

en-gb	Our focus on foundation sectors is underpinned by:
cy-gb	Sail ein ffocws ar y sectorau sylfaen yw:

en-gb	Numbers employed in the foundation economy.
cy-gb	Y niferoedd a gyflogir yn yr economi sylfaen.

en-gb	Provision of essential goods and services.
cy-gb	Eu bod yn darparu nwyddau a gwasanaethau hanfodol.

en-gb	Geographic distribution across Wales.
cy-gb	Eu gwasgariad daearyddol drwy Gymru.

en-gb	Stability of goods and services locally produced and consumed.
cy-gb	Sefydlogrwydd nwyddau a gwasanaethau sy’n cael eu cynhyrchu a’u defnyddio’n lleol.

en-gb	Strong links with Prosperity for All, the Better Jobs Closer to Home agenda and connected communities.
cy-gb	Cysylltiadau cryf â Ffyniant i Bawb, yr agenda Swyddi Gwell yn Nes Adref a chymunedau cysylltiedig.

en-gb	We will focus on four foundation sectors where working more effectively across government will maximise benefits:
cy-gb	Byddwn yn canolbwyntio ar bedwar sector sylfaen lle gall gweithio’n fwy effeithlon ar draws y llywodraeth gynyddu’r manteision:

en-gb	Retail
cy-gb	Manwerthu

en-gb	Tourism and food: we work directly with individual businesses and the sector more broadly on issues as diverse as marketing, skills, facilities, delivering major events and product quality.
cy-gb	Twristiaeth a bwyd: rydym yn gweithio’n uniongyrchol â busnesau unigol ynghyd â’r sector cyfan ar faterion mor amrywiol â marchnata, sgiliau, cyfleusterau, digwyddiadau mawr ac ansawdd cynnyrch.

en-gb	We will build on our work with the sectors.
cy-gb	Byddwn yn adeiladu ar ein gwaith gyda’r sectorau.

en-gb	Retail and Care: these sectors represent a new departure and significant shift in our approach.
cy-gb	Manwerthu a gofal: mae’r sectorau hyn yn newydd inni ac yn golygu newid mawr yn ein ffordd o weithio.

en-gb	Our starting point will be to establish constructive relationships, to understand the barriers and challenges as well as the significant opportunities for growth and innovation.
cy-gb	Y man cychwyn fydd sefydlu perthynas adeiladol â nhw i ddeall y rhwystrau a’r heriau yn ogystal â’r cyfleoedd arwyddocaol i dyfu ac arloesi.

en-gb	For the first time, we will work with these sectors to develop enabling plans to inform the cross-government working required to maximise our impact.
cy-gb	Am y tro cyntaf, byddwn yn gweithio gyda’r sectorau hyn i ddatblygu cynlluniau galluogi i ysgogi cydweithio ar draws y llywodraeth er mwyn cynyddu’n heffaith.

en-gb	The connection between the foundation sectors and quality of place has important economic impacts and we must do more to exploit these, including:
cy-gb	Mae’r cysylltiad rhwng y sectorau sylfaen ac ansawdd lle yn cael effeithiau economaidd pwysig a rhaid inni wneud mwy i gael y gorau ohonynt, gan gynnwys:

en-gb	The interrelationship between a strong retail offer and tourism.
cy-gb	Y gydberthynas rhwng sector manwerthu cryf a thwristiaeth.

en-gb	The link between retail and the quality of our town centres and the competitiveness of our cities.
cy-gb	Y cysylltiad rhwng manwerthu ac ansawdd canol ein trefi a gallu ein dinasoedd i gystadlu.

en-gb	The impact that food production and processing has on the Wales brand.
cy-gb	Effaith cynhyrchu a phrosesu bwyd ar frand Cymru.

en-gb	The links between community, place and the provision of care for the very young and older people.
cy-gb	Y cysylltiadau rhwng cymuned, lle a’r gofal a ddarperir ar gyfer yr ifanc iawn a’r henoed.

en-gb	We will align our approach to wider cross-government initiatives including the Valleys Taskforce Programme.
cy-gb	Byddwn yn sicrhau bod ein gwaith yn cyd-fynd â mentrau trawslywodraethol mwy fel rhaglen Tasglu’r Cymoedd.

en-gb	We will review the Small Business Rate Relief consultation outcome for opportunities to support care providers.
cy-gb	Byddwn yn astudio canlyniad yr ymgynghoriad ar y cynllun Rhyddhad Ardrethi i Fusnesau Bach i chwilio am gyfleoedd i helpu darparwyr gofal.

en-gb	We will also work with Business Wales to create a social care provider business network by the end of July 2018 and develop bespoke business communications aimed at care providers to raise awareness of opportunities, expertise and support available.
cy-gb	Byddwn yn gweithio hefyd gyda Busnes Cymru i greu rhwydwaith busnes ar gyfer darparwyr gofal cymdeithasol erbyn diwedd Gorffennaf 2018 a byddwn yn datblygu dulliau cyfathrebu penodol ar gyfer busnesau darparu gofal i godi’u hymwybyddiaeth o’r cyfleoedd, yr arbenigedd a’r gefnogaeth sydd ar gael.

en-gb	There are considerable opportunities to work with the third sector, social enterprises, co-operatives and mutuals in developing our approach to the foundation sectors.
cy-gb	Ceir cyfleoedd aruthrol i weithio gyda’r trydydd sector, mentrau cymdeithasol a chwmnïau cydweithredol a chydfuddiannol i ddatblygu’n perthynas â’r sectorau sylfaen.

en-gb	We will work with these sectors to ensure they play a full part in our economy, building upon the good work of the Welsh Co-operative and Mutuals Commission.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda’r sectorau hyn i sicrhau eu bod yn chwarae rhan lawn yn ein heconomi, gan adeiladu ar waith da Comisiwn Cwmnïau Cydweithredol a Chydfuddiannol Cymru.

en-gb	Regulation, Competitiveness & External Advice
cy-gb	Rheoleiddio, Cystadlu a Chyngor Allanol

en-gb	All businesses operate within a legislative and regulatory framework.
cy-gb	Mae pob busnes yn gweithio o fewn fframwaith o ddeddfau a rheoliadau.

en-gb	We are not sole authors of all of the legislation and regulation that affects business in Wales – local government, UK Government and the European Union are all sources of legislation and regulation.
cy-gb	Nid ni yw unig awduron deddfwriaeth a rheoliadau sy’n effeithio ar fusnesau yng Nghymru − mae llywodraeth leol, Llywodraeth y DU a’r Undeb Ewropeaidd i gyd yn creu deddfwriaeth a rheoliadau.

en-gb	We will use our influence to develop a modern regulatory framework that supports responsible business practices, growth and competitiveness.
cy-gb	Byddwn yn defnyddio’n dylanwad i ddatblygu fframwaith modern o reoliadau sy’n helpu busnesau i ymddwyn yn gyfrifol, i dyfu ac i gystadlu.

en-gb	We will improve the economic impact analysis undertaken on new regulation and we will consult with the business community on existing regulation.
cy-gb	Byddwn yn caboli’r ffordd y dadansoddwn effaith rheoliadau newydd ar yr economi a byddwn yn holi barn busnesau am y rheoliadau sy’n bod.

en-gb	We are clear that sound regulation provides important protections to consumers, workers and people generally.
cy-gb	Rydym yn glir bod rheoliadau da yn amddiffyn cwsmeriaid, gweithwyr a phobl.

en-gb	The Welsh Government will work to preserve and improve such regulation.
cy-gb	Bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio i ddiogelu a gwella rheoliadau o’r fath.

en-gb	Good regulation supports competition, allows markets to function, protects our environment and safeguards rights in the workplace.
cy-gb	Mae rheoliadau da’n hwb i gystadleuaeth, yn caniatáu i farchnadoedd weithio, yn diogelu’n hamgylchedd ac yn diogelu hawliau’r gweithwyr.

en-gb	We will work with business, trade unions and others to consider the impact of regulation now and in a future outside of the EU.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda busnesau, undebau llafur ac eraill i ystyried effaith rheoliadau nawr, ac yn y dyfodol ar ôl inni adael yr UE.

en-gb	The Welsh Government has new fiscal responsibilities and in line with our Tax Policy Framework, we will use these to deliver our policy objectives.
cy-gb	Mae gan Lywodraeth Cymru gyfrifoldebau ariannol newydd ac yn unol â’n Fframwaith Polisi ar Drethi, byddwn yn eu defnyddio i gyflawni amcanion ein polisïau.

en-gb	We will raise revenue to fund public services fairly and promote competitiveness.
cy-gb	Byddwn yn codi refeniw i dalu am wasanaethau cyhoeddus mewn ffordd sy’n deg ac sy’n hybu cystadleuaeth.

en-gb	Competitiveness demands a skilled workforce, connective infrastructure and attractive places.
cy-gb	Er mwyn gallu cystadlu, rhaid wrth weithlu galluog, seilwaith sydd wedi’i gysylltu a lleoedd deniadol.

en-gb	We will develop crossgovernment guidance on competitiveness, reflecting good practice elsewhere and the challenges of exiting the EU.
cy-gb	Byddwn yn datblygu cyngor ar draws y llywodraeth ar fod yn gystadleuol, gan adlewyrchu’r arferion gorau mewn mannau eraill a’r heriau a ddaw o adael yr UE.

en-gb	In addition, we will enhance the Welsh Ministers’ Business Scheme to support competitiveness and the right economic environment for growth.
cy-gb	Hefyd, byddwn yn cryfhau Cynllun Busnes Gweinidogion Cymru i wella cystadleurwydd ac i greu’r amgylchedd economaidd iawn ar gyfer twf.

en-gb	Advisory Architecture
cy-gb	Y Drefn Gynghori

en-gb	The Welsh Government actively seeks quality advice and expertise from business and others.
cy-gb	Mae Llywodraeth Cymru yn mynd allan i ofyn i fusnesau ac eraill am eu cyngor a’u harbenigedd.

en-gb	We have reviewed the groups advising the government in line with our simplification agenda and will replace them with an overarching Ministerial Advisory Board.
cy-gb	Rydym wedi edrych ar y grwpiau sy’n cynghori’r llywodraeth ac yn unol â’n hagenda symleiddio, byddwn yn creu Bwrdd Cynghori Gweinidogion i gymryd eu lle.

en-gb	This will provide advice on economic development.
cy-gb	Bydd y Bwrdd yn darparu cyngor ar ddatblygu’r economi.

en-gb	The Welsh public sector spends approximately £6bn per annum through procurement.
cy-gb	Mae sector cyhoeddus Cymru yn gwario rhyw £6bn y flwyddyn drwy gaffael.

en-gb	We will work with public sector partners and business to maximise the value of Welsh public procurement to the Welsh economy and help Wales- based businesses compete with confidence for contracts.
cy-gb	Byddwn yn gweithio gyda’n partneriaid yn y sector cyhoeddus a chyda busnesau i gynyddu gwerth cyllideb gaffael gyhoeddus Cymru i economi Cymru a helpu busnesau o Gymru i gystadlu’n hyderus am gontractau.

en-gb	We have made significant progress in recent years in increasing the level of public contracts won by Wales-based business, however we want to go further, including taking advantage of any new opportunities in the post EU era.
cy-gb	Rydym wedi cymryd camau breision yn y blynyddoedd diweddar i gynyddu lefel y contractau cyhoeddus a enillir gan fusnesau o Gymru. Ond rydym am wneud mwy, gan gynnwys manteisio ar gyfleoedd newydd y cyfnod ar ôl yr UE.

en-gb	We will explore new ways to drive local business growth through our procurement at all levels, balancing the opportunities of aggregating contracts into larger schemes against disaggregating contracts to appeal to a greater number of Wales-based business.
cy-gb	Byddwn yn chwilio am ffyrdd newydd o sbarduno busnesau lleol i dyfu drwy gaffael ar bob lefel ac i gadw’r ddysgl yn wastad rhwng y cyfleoedd i uno contractau i greu cynlluniau mwy a’r cyfleoedd i hollti contractau er mwyn apelio at nifer fwy o fusnesau o Gymru.

en-gb	Public infrastructure and construction projects will offer major procurement opportunities during the years ahead.
cy-gb	Bydd prosiectau seilwaith ac adeiladu cyhoeddus yn cynnig cyfleoedd caffael mawr yn y blynyddoedd nesaf.

en-gb	Through Transport for Wales, we will look at ways to procure infrastructure and services that lead to even greater local benefits, including importantly at prime contractor level.
cy-gb	Drwy Trafnidiaeth Cymru, byddwn yn ystyried ffyrdd i gaffael seilwaith a gwasanaethau a fydd yn arwain at hyd yn oed fwy o fanteision lleol, gan gynnwys, a hyn sy’n bwysig, ar lefel y prif gontractwr.

en-gb	We will pilot ways of disaggregating projects so they can be delivered by smaller organisations with the twin aim of increasing the proportion of work undertaken by Wales-based business and reducing the aggregate cost of schemes to the government.
cy-gb	Byddwn yn treialu ffyrdd o hollti contractau er mwyn i fusnesau llai allu’u darparu. Bydd amcan deublyg i hyn, sef cynyddu cyfran y gwaith sy’n cael ei wneud gan fusnesau o Gymru a lleihau cyfanswm cost y cynlluniau hyn i’r llywodraeth.

en-gb	Wealthify
cy-gb	Wealthify

en-gb	FinTech startup Wealthify is a revolutionary online investment service designed for the mass market.
cy-gb	Cwmni technoleg ariannol newydd yw Wealthify, sy’n cynnig gwasanaeth buddsoddi ar-lein chwyldroadol i’r farchnad dorfol.

en-gb	The new enterprise was backed by £143,000 business finance from Welsh Government, which helped accelerate development of its cutting-edge technology and create 39 jobs over its first 4 years, with potential for further growth.
cy-gb	Cafodd y fenter newydd hon £143,000 o gyllid busnes gan Lywodraeth Cymru i ddatblygu ei thechnoleg arloesol yn gyflym. Llwyddon nhw i greu 39 o swyddi dros 4 blynedd, ac mae potensial i dyfu eto.

en-gb	Wealthify builds personal investment plans for customers, based on their attitude to risk, then invests, monitors and manages their money for them every day.
cy-gb	Mae Wealthify’n paratoi cynlluniau buddsoddi personol i’r cwsmeriaid, ar sail eu hagwedd tuag at risg. Yna, mae’n buddsoddi, monitro a rheoli arian y cwsmer o ddydd i ddydd.

en-gb	The service is designed for the digital age, allowing customers to check their investments via phone or tablet 24 hours a day, seven days a week.
cy-gb	Gwasanaeth i’r oes ddigidol yw hwn, lle gall y cwsmer gadw llygad ar ei fuddsoddiadau ar ei ffôn neu dabled 24 awr y dydd, saith niwrnod yr wythnos.

en-gb	Wealthify joined a small crop of existing UK companies targeting the fast-growing robo-investment market, which is predicted to reach up to £1.8tn in assets under management globally within the next decade.
cy-gb	Ymunodd Wealthify â’r criw dethol o gwmnïau yn y DU sy’n targedu’r farchnad ‘robo-fuddsoddi’ newydd. Rhagwelir y bydd y farchnad newydd hon yn rheoli hyd at £1.8 biliwn mewn asedau o fewn y degawd nesaf.

en-gb	Moneypenny
cy-gb	Moneypenny

en-gb	A 15m telephone company headquarters, claiming to be the happiest workplace in the UK, opened in Wrexham, thanks to funding from Welsh Government.
cy-gb	Ar ôl elwa ar gyllid gan Lywodraeth Cymru, mae cwmni teleffonau wedi agor pencadlys gwerth £15 miliwn yn Wrecsam ac yn honni mai dyma’r gweithle hapusaf ym Mhrydain!

en-gb	The 91,000-sq ft Moneypenny development at Western Gateway includes a treehouse meeting room, its own village pub and a sun terrace.
cy-gb	O fewn y datblygiad 91,000 tr sgwâr ym Mhorth y Gorllewin, mae tŷ coeden, tafarn bentref a theras haul.

en-gb	Outside there ate nature trails, a duck pond and orchards.
cy-gb	Tu allan, mae llwybrau natur, pwll hwyaid a pherllannau.

en-gb	Born in 2000, Moneypenny lead the UK Telephone Answering Service and Outsources Switchboard and Live Chat market with respect to their size, quality of service and technology, looking after more calls and conversations fore more businesses than any other company.
cy-gb	Sefydlwyd Moneypenny yn y flwyddyn 2000. Nhw sy’n arwain y maes Ateb Teleffonau, Switsfwrdd a sgwrio byw yn y DU, o ran maint y cwmni, ansawdd y gwasanaeth a’r dechnoleg. Mae nhw’n gofalu am fwy o alwadau a sgyrsiau na’r un cwmni arall.

en-gb	The telephone answering service plans to create 500 new jobs over the next few years and hopes to double its client base by 2018.
cy-gb	Eu bwriad yw creu 500 o swyddi newydd dros y blynyddoedd nesaf a datblygu nifer eu cleientiaid erbyn 2018.

en-gb	The company, which has gone from a £10,000 start-up to the biggest business of its kind in the world, has recently opened its first US office.
cy-gb	Ers dechrau gyda £10,000 mae Moneypenny wedi mynd o nerth i nerth ac newydd agor swyddfa yn y UDA.

en-gb	We will strengthen our relationships with our public service delivery partners in order to identify, develop and implement solutions that maximise the value and contribution of procurement expenditure to Wales, such as the Better Jobs Closer to Home pilot.
cy-gb	Byddwn yn cryfhau’n perthynas â’n partneriaid darparu gwasanaethau cyhoeddus er mwyn nodi, datblygu a gweithredu atebion sy’n cynyddu gwerth a chyfraniad gwariant Cymru ar gaffael, fel y peilot Swyddi Gwell yn Nes Adref.

en-gb	The lessons we learn from this pilot, together with good practice from across the public sector in Wales and beyond will help shape the direction we take.
cy-gb	Bydd y gwersi a ddysgwn drwy’r peilot hwn ac o’r arferion da ym mhob rhan o’r sector cyhoeddus yng Nghymru a thu hwnt, yn ein helpu i benderfynu pa gyfeiriad i’w ddilyn.

en-gb	At the heart of this will be the intent to align our procurement policy and delivery  and deployment at national, regional and local levels and deliver against the goals of the Well-being of Future Generations Act.
cy-gb	Byddwn yn trefnu Rhaglen Gaffael a fydd wedi’i theilwra i ddatblygu, darparu a chyflawni ar lefelau cenedlaethol, rhanbarthol a lleol, ac a fydd yn unol â nodau Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.

en-gb	Delivering a national plan of future years’ procurement spend in Wales to support sustainable jobs and growth; support fair work; promote investment in ethical employment practices and social value.
cy-gb	Cynnal cynllun cenedlaethol o wariant ar gaffael yn y dyfodol yng Nghymru i gefnogi swyddi a thwf cynaliadwy; cefnogi gwaith teg, annog buddsoddiad mewn arferion cyflogi moesegol a gwerth cymdeithasol;

en-gb	Developing regional tools such as community benefits to help improve the resilience of local businesses and ensure the economic benefits from our public sector procurement spend remain in Wales.
cy-gb	Datblygu arfau rhanbarthol fel manteision cymunedol i helpu i gryfhau busnesau lleol a sicrhau bod y manteision economaidd a ddaw o wariant y sector cyhoeddus ar gaffael yn aros yng Nghymru;

en-gb	Working with businesses to strengthen local supply chains and fill gaps to boost bids from Welsh businesses for Welsh public sector contracts.
cy-gb	Gweithio gyda busnesau i gryfhau’r cadwyni cyflenwi lleol a llenwi bylchau i annog busnesau o Gymru i geisio am gontractau sector cyhoeddus Cymru.

en-gb	We will drive through adoption of our Code of Practice on Ethical Employment in Supply Chains, fighting unfair and illegal employment practices.
cy-gb	Byddwn yn gweithio i sicrhau bod ein Cod Ymarfer ar Gyflogaeth Foesegol mewn Cadwyni Cyflenwi yn cael ei fabwysiadu, ac yn brwydro yn erbyn arferion cyflogi annheg ac anghyfreithiol.

en-gb	We will align infrastructure investment with regional development plans to maximise the impact of growth.
cy-gb	Byddwn yn alinio’r buddsoddiad mewn seilwaith â chynlluniau datblygu rhanbarthol er mwyn cynyddu effaith twf.

en-gb	Finally, against the backdrop of exiting the EU, ongoing austerity and a new approach to regional economic development we believe the time is also right to reposition and refocus the National Procurement Service and Value Wales.
cy-gb	Yn olaf, yn erbyn cefndir gadael yr UE, parhau â pholisïau cyni ac agwedd newydd at ddatblygu economïau’r rhanbarthau, rydym yn credu ei bod yn bryd newid cwrs a ffocws y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol a Gwerth Cymru.

en-gb	This will help us meet the challenges we face and realise new opportunities through development of innovative procurement and public spending.
cy-gb	Bydd hyn yn ein helpu i wynebu’n heriau a manteisio ar gyfleoedd newydd drwy gaffael a gwario arian cyhoeddus mewn ffordd arloesol.

en-gb	People in Wales are a central focus of the interventions throughout this Plan.
cy-gb	Pobl yng Nghymru yw canolbwynt yr ymyriadau a argymhellir yn y Cynllun hwn.

en-gb	Whether in work or out of work, this Plan is about supporting our people to lead secure, healthy and rewarding lives.
cy-gb	P’un a ydynt mewn gwaith neu allan o waith, hanfod y Cynllun hwn yw helpu’n pobl i fyw bywydau diogel, iach a gwerth chweil.

en-gb	We support business not as an end in itself, but because of the wider benefits that productive, competitive and growing businesses bring to the people of Wales.
cy-gb	Nid yw helpu busnesau yn nod ynddo’i hun. Rydym yn eu helpu oherwydd y manteision y mae busnesau cynhyrchiol a chystadleuol sy’n tyfu yn eu rhoi i bobl Cymru.

en-gb	That is why our Economic Contract will drive change in areas like fair work and the promotion of health, skills and learning in the workplace, because doing these things does not just make good business sense, they also directly support our people.
cy-gb	Dyna pam y bydd ein Contract Economaidd yn sbarduno newid mewn meysydd fel gwaith teg a hyrwyddo iechyd, sgiliau a dysgu yn y gweithle, hynny nid yn unig am ei fod yn gwneud synnwyr busnes da, ond am ei fod yn rhoi help uniongyrchol i’n pobl.

en-gb	Our actions to support people are not just restricted to the Economic Contract:
cy-gb	Nid drwy’r Contract Economaidd yn unig y byddwn yn cefnogi pobl:

en-gb	The regional model of economic development will help drive opportunities in every part of Wales, so we maximise opportunities wherever people live.
cy-gb	Bydd y model rhanbarthol o ddatblygu economaidd yn helpu i ysgogi cyfleoedd ym mhob rhan o Gymru, fel ein bod yn cynyddu cyfleoedd pa le bynnag y mae’n pobl yn byw.

en-gb	The focus we place on skills in this Plan is centred on supporting people wherever they are on the employment ladder, helping them move closer to, gain, retain and progress in work.
cy-gb	Hanfod ein ffocws yn y Cynllun hwn ar sgiliau yw cefnogi pobl pa le bynnag y maen nhw ar yr ysgol waith, gan eu helpu i symud yn nes at waith, i gael a chadw gwaith ac i symud yn eu blaen yn eu gwaith.

en-gb	Our infrastructure interventions – from transport to broadband – are essential to supporting people to access places and services.
cy-gb	Gwella seilwaith − o drafnidiaeth i fand eang - mae’n hanfodol cefnogi pobl i gael at leoedd a gwasanaethau.

en-gb	Our prioritisation of foundation sectors targets those critical services that people produce and consume locally.
cy-gb	Drwy flaenoriaethu’r sectorau sylfaen, rydym yn targedu’r gwasanaethau hanfodol y mae pobl yn eu cynhyrchu ac yn eu defnyddio’n lleol.

en-gb	In this way, our support for inclusive growth becomes the greatest support of all, enabling our people to be prosperous and secure and confident about their future.
cy-gb	Drwy hynny, ein cefnogaeth i dwf cynhwysol yw’r gefnogaeth fwyaf a roddwn, gan alluogi ein pobl i fod yn ffyniannus a diogel ac yn hyderus ynghylch y dyfodol.

en-gb	In Prosperity for All we say we will provide 30 hours of government funded education and childcare for three to four year olds to support working families across Wales and make it easier for people to take up and retain jobs.
cy-gb	Yn Ffyniant i Bawb, rydym yn dweud y bydd y llywodraeth yn darparu 30 awr o addysg a gofal plant i blant tair i bedair oed i helpu teuluoedd ledled Cymru sy’n gweithio ac i’w gwneud yn haws i bobl gymryd a chadw swyddi.

en-gb	Evidence shows the cost of childcare is a major concern for working parents, influencing household finances and the family’s quality of life.
cy-gb	Mae’r dystiolaeth yn dangos bod cost gofal plant yn destun pryder i deuluoedd sy’n gweithio, ac yn dylanwadu ar gyllid aelwydydd ac ansawdd bywyd teuluoedd.

en-gb	We have listened to these concerns and to parents who say these costs are acting as a barrier, preventing them from returning to work or progressing in work.
cy-gb	Rydym wedi gwrando ar y pryderon hyn, ac ar rieni sy’n dweud bod y costau hyn yn rhwystr sy’n eu hatal rhag dychwelyd i weithio neu i fynd yn eu blaen yn eu gwaith.

en-gb	The provision of affordable, accessible, quality early years provision, available at the times parents need it, plays an essential role in the expansion of our economy, helping parents, especially mothers, to return to work and creating further employment opportunities within childcare itself.
cy-gb	Bydd darparu gofal plant fforddiadwy, hawdd ei gael ac o ansawdd da ar yr adeg y mae ei angen ar rieni yn allweddol o ran ehangu’n heconomi, a helpu rhieni, yn enwedig mamau, i ddychwelyd i weithio a chreu rhagor o gyfleoedd gwaith yn y sector gofal plant ei hun.

en-gb	Our childcare offer will help families by providing them with options and support.
cy-gb	Bydd ein cynnig ar gyfer gofal plant yn helpu teuluoedd drwy roi opsiynau a chefnogaeth iddynt.

en-gb	It will ensure children have a safe and interesting place to thrive, learn and grow and that home life is better due to less financial pressure on families.
cy-gb	Bydd yn sicrhau bod gan blant le diogel a diddorol i ffynnu, dysgu a thyfu ynddo a bod bywyd ar yr aelwyd yn gwella drwy leihau’r pwysau ariannol ar deuluoedd.

en-gb	In supporting working parents with the costs of childcare, we remove one of the potential barriers to employment, increase employability choices and influence disposable income.
cy-gb	Wrth helpu rhieni sy’n gweithio â chost gofal plant, rydym yn chwalu un o’r rhwystrau sy’n eu hatal rhag cymryd gwaith, yn cynyddu’r opsiynau gwaith ac yn dylanwadu ar y ffordd y gwerir arian.

en-gb	This dovetails with our focus on care as a foundation sector and the opportunity that provides to improve capacity, quality and accessibility.
cy-gb	Mae hyn yn gyson ag ystyried gofal yn sector sylfaen a’r cyfle y mae hyn yn ei roi i wella capasiti, ansawdd a hygyrchedd.

en-gb	The delivery of the offer should also act as catalyst for a wider transformation in the childcare sector.
cy-gb	Dylai’r cynnig weithredu hefyd fel catalydd i weddnewid y sector gofal plant ei hun.

en-gb	As part of this, we need to invest in building capacity and capability across the sector.
cy-gb	Yn hyn o beth, mae angen inni fuddsoddi mewn capasiti a galluoedd ar draws y sector.

en-gb	To support providers to operate sustainably, we will prioritise support for the sector.
cy-gb	I helpu darparwyr i weithio’n gynaliadwy, byddwn yn rhoi blaenoriaeth i gefnogi’r sector.

en-gb	In doing so, we will seek to identify ways of developing business and skills assistance which addresses the sector’s needs.
cy-gb	Drwy wneud hynny, byddwn yn ceisio cael hyd i ffyrdd o ddatblygu cymorth i fusnesau ac o wella sgiliau a fydd yn diwallu anghenion y sector.

en-gb	Our focus on care as a foundation sector will help to improve both capacity and quality in the sector.
cy-gb	Bydd gwneud gofal yn sector sylfaen yn ein helpu i wella capasiti ac ansawdd y sector.

en-gb	Tackle regional inequality and promote fair work
cy-gb	Mynd i’r afael ag anghydraddoldeb rhanbarthol a hyrwyddo gwaith teg

en-gb	We want all parts of Wales to benefit from economic growth and a fairer distribution of wealth and opportunity.
cy-gb	Rydym am i bob rhan o Gymru elwa ar dwf economaidd ac ar rannu cyfoeth a chyfleoedd mewn ffordd decach.

en-gb	We will encourage businesses to support fair work.
cy-gb	Byddwn yn annog busnesau i gefnogi gwaith teg.