en-gb	If more than one nomination is made, the Presiding Officer must, by roll call in alphabetical order of the membership, invite each Member present to vote for a candidate (except that neither the Presiding Officer nor the Deputy may vote).
cy-gb	Os gwneir mwy nag un enwebiad, rhaid i’r Llywydd, drwy alw cofrestr yr Aelodau yn nhrefn yr wyddor, wahodd pob Aelod sy’n bresennol i bleidleisio dros ymgeisydd (ac eithrio na chaiff y Llywydd na'r Dirprwy bleidleisio).

en-gb	If two Members have been nominated, the Presiding Officer must declare the candidate who received the greater number of votes cast to be the nominee.
cy-gb	Os bydd dau Aelod wedi’u henwebu, rhaid i’r Llywydd ddatgan mai’r ymgeisydd a gafodd y nifer mwyaf o'r pleidleisiau a fwriwyd yw’r enwebai.

en-gb	If there is an equality of votes between the two candidates a further vote by roll call must take place.
cy-gb	Os bydd nifer y pleidleisiau ar gyfer y ddau ymgeisydd yn gyfartal, rhaid cynnal pleidlais arall drwy alw’r gofrestr.

en-gb	If more than two Members have been nominated and no Member receives more than half of the votes cast by roll call, the candidate who has received the smallest number of votes must be excluded and further votes by roll call taken until one candidate obtains more than half of the votes cast;
cy-gb	Os bydd mwy na dau Aelod wedi’u henwebu ac na fydd yr un Aelod yn cael mwy na hanner y pleidleisiau a fwriwyd drwy alw’r gofrestr, rhaid i’r ymgeisydd sydd wedi cael y nifer lleiaf o bleidleisiau gael ei hepgor a rhaid cynnal rhagor o bleidleisiau drwy alw’r gofrestr nes y bydd un ymgeisydd yn cael mwy na hanner y pleidleisiau a fwriwyd;

en-gb	and the Presiding Officer must declare that Member to be the nominee.
cy-gb	a rhaid i’r Llywydd ddatgan mai’r Aelod hwnnw yw’r enwebai.

en-gb	If there is an equality of votes between the two remaining candidates a further vote by roll call must take place.
cy-gb	Os bydd nifer y pleidleisiau ar gyfer y ddau ymgeisydd sy'n weddill yn gyfartal, rhaid cynnal pleidlais arall drwy alw’r gofrestr.

en-gb	Resignation etc. of First Minister or another Member of the Government
cy-gb	Ymddiswyddiad etc. Prif Weinidog Cymru neu Aelod arall o’r Llywodraeth

en-gb	When the Presiding Officer is notified that the First Minister has tendered his or her resignation to Her Majesty, the Presiding Officer must, if the resignation is accepted, notify the Senedd.
cy-gb	Pan hysbysir y Llywydd fod Prif Weinidog Cymru wedi cynnig ei ymddiswyddiad i’w Mawrhydi, os caiff yr ymddiswyddiad ei dderbyn, rhaid i’r Llywydd hysbysu’r Senedd.

en-gb	When the Presiding Officer is notified that any other member of the government has resigned, the Presiding Officer must notify the Senedd.
cy-gb	Pan hysbysir y Llywydd fod unrhyw alod arall o’r llywodraeth wedi ymddiswyddo, rhaid i’r Llywydd hysbysu’r Senedd.

en-gb	If the Presiding Officer designates a person to exercise the functions of the First Minister under section 46 of the Act, he or she must notify the Senedd.
cy-gb	Os bydd y Llywydd yn dynodi person i arfer swyddogaethau Prif Weinidog Cymru o dan adran 46 o’r Ddeddf, rhaid i’r Llywydd hysbysu’r Senedd.

en-gb	If a motion that the Welsh Ministers no longer enjoy the confidence of the Senedd is tabled by at least six Members, time must be made available as soon as possible for the motion to be debated;
cy-gb	Os caiff cynnig ei gyflwyno gan o leiaf chwe Aelod nad oes gan Weinidogion Cymru hyder y Senedd mwyach, rhaid trefnu bod amser ar gael cyn gynted â phosibl i’r cynnig gael ei drafod;

en-gb	STANDING ORDER 9 Counsel General to the Welsh  Government
cy-gb	RHEOL SEFYDLOG 9 Cwnsler Cyffredinol Llywodraeth Cymru

en-gb	The agreement of the Senedd to the First Minister’s recommendation to Her Majesty of a person for appointment as Counsel General must be signified by resolution of the Senedd.
cy-gb	9.1  Rhaid i gytundeb y Senedd ag argymhelliad Prif Weinidog Cymru i’w Mawrhydi ynglŷn â pherson i’w benodi’n Gwnsler Cyffredinol gael ei ddynodi drwy benderfyniad gan y Senedd.

en-gb	Any motion for such a resolution must be moved by the First Minister.
cy-gb	9.2  Rhaid i unrhyw gynnig ar gyfer penderfyniad o’r fath gael ei wneud gan Brif Weinidog Cymru.

en-gb	No amendment may be tabled to the motion.
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i’r cynnig.

en-gb	Participation in Senedd Proceedings
cy-gb	Cymryd Rhan yn Nhrafodion y Senedd

en-gb	Subject to the provisions of the Act, the Counsel General may do anything under these Standing Orders which may be done by a Welsh Minister.
cy-gb	9.3  Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau’r Ddeddf, caiff y Cwnsler Cyffredinol wneud unrhyw beth o dan y Rheolau Sefydlog hyn y caniateir iddo gael ei wneud gan un o Weinidogion Cymru.

en-gb	If the Counsel General is not a Member, the Standing Orders apply to the Counsel General as they apply to Members and the Counsel General may participate in Senedd proceedings but may not vote.
cy-gb	9.4  Os nad yw’r Cwnsler Cyffredinol yn Aelod, mae’r Rheolau Sefydlog yn gymwys i’r Cwnsler Cyffredinol fel y maent yn gymwys i Aelodau a chaiff y Cwnsler Cyffredinol gymryd rhan yn nhrafodion y Senedd ond ni chaiff bleidleisio.

en-gb	Removal or Resignation
cy-gb	Diswyddo neu Ymddiswyddo

en-gb	The agreement of the Senedd to the First Minister’s recommendation to Her Majesty for the removal of a person as Counsel General must be signified by resolution of the Senedd.
cy-gb	9.5  Rhaid i gytundeb y Senedd ag argymhelliad Prif Weinidog Cymru i’w Mawrhydi y dylid diswyddo person o swydd y Cwnsler Cyffredinol gael ei ddynodi drwy benderfyniad gan y Senedd.

en-gb	Any motion for such a resolution must be moved by the First Minister.
cy-gb	9.6  Rhaid i unrhyw gynnig ar gyfer penderfyniad o’r fath gael ei wneud gan Brif Weinidog Cymru.

en-gb	When the Presiding Officer is notified that the Counsel General has tendered his or her resignation to Her Majesty, the Presiding Officer must, if the resignation is accepted, notify the Senedd.
cy-gb	9.7  Pan hysbysir y Llywydd fod y Cwnsler Cyffredinol wedi cynnig ei ymddiswyddiad i’w Mawrhydi, os caiff yr ymddiswyddiad ei dderbyn, rhaid i’r Llywydd hysbysu’r Senedd.

en-gb	The Counsel General ceases to hold office if a Member is nominated for appointment as First Minister under section 47(1) of the Act.
cy-gb	9.8  Mae’r Cwnsler Cyffredinol yn peidio â dal ei swydd os enwebir Aelod i’w benodi’n Brif Weinidog Cymru o dan adran 47(1) o’r Ddeddf.

en-gb	Temporary Exercise of Functions
cy-gb	Arfer Swyddogaethau Dros Dro

en-gb	When the Presiding Officer is notified:
cy-gb	9.9  Pan hysbysir y Llywydd:

en-gb	that a person has been designated by the First Minister under section 49(6) of the Act to exercise the functions of the Counsel General;
cy-gb	bod person wedi’i ddynodi gan Brif Weinidog Cymru o dan adran 49(6) o’r Ddeddf i arfer swyddogaethau’r Cwnsler Cyffredinol;

en-gb	or  that such a designation has ceased,
cy-gb	neu  bod dynodiad o’r fath wedi dod i ben,

en-gb	he or she must notify the Senedd.
cy-gb	rhaid i’r Llywydd hysbysu’r Senedd.

en-gb	10.STANDING ORDER 10 – Appointments etc. to Public Office
cy-gb	10.RHEOL SEFYDLOG 10 – Penodiadau etc. i Swydd Gyhoeddus

en-gb	Application
cy-gb	Cymhwyso

en-gb	Standing Order 10 applies (subject to Standing Order 10.2) in relation to a public office if appointment to that office is required, by or under any enactment, to be made:
cy-gb	Bydd Rheol Sefydlog 10 yn gymwys (yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 10.2) mewn perthynas â swydd gyhoeddus os bydd yn ofynnol penodi rhywun i’r swydd honno, gan neu o dan unrhyw ddeddfiad:

en-gb	by the Senedd, or on the nomination or recommendation of the Senedd, or
cy-gb	gan y Senedd, neu ar sail enwebiad neu argymhelliad y Senedd, neu

en-gb	with the approval of the Senedd.
cy-gb	â chymeradwyaeth y Senedd.

en-gb	Standing Order 10 does not apply to an office if provision for appointment to that office is made elsewhere in the Standing Orders.
cy-gb	Nid yw Rheol Sefydlog 10 yn gymwys i swydd os gwneir darpariaeth ar gyfer penodi rhywun i’r swydd honno rywle arall yn y Rheolau Sefydlog.

en-gb	An office to which Standing Order 10 applies is referred to as a “relevant office”.
cy-gb	Cyfeirir at swydd y mae Rheol Sefydlog 10 yn gymwys iddi fel “swydd berthnasol”.

en-gb	Standing Order 10 takes effect subject to any statutory requirements relating to the appointment.
cy-gb	Bydd Rheol Sefydlog 10 yn dod i rym yn ddarostyngedig i unrhyw ofynion statudol mewn perthynas â’r penodiad.

en-gb	Method of Appointment
cy-gb	Dull Penodi

en-gb	Appointment to a relevant office (or a nomination or recommendation for, or approval of, appointment to a relevant office) is to be made by resolution of the Senedd.
cy-gb	Rhaid penodi rhywun i swydd berthnasol (neu enwebu, argymell neu gymeradwyo rhywun i gael ei benodi i swydd berthnasol) drwy benderfyniad gan y Senedd.

en-gb	Committee Consideration
cy-gb	Ystyriaeth y Pwyllgor

en-gb	A committee whose remit relates to the functions of a relevant office may meet to take evidence from a candidate for appointment to that office in order to consider whether the committee supports the appointment of that candidate.
cy-gb	Caiff pwyllgor y mae ei gylch gorchwyl yn ymwneud â swyddogaeth swydd berthnasol gyfarfod i gymryd tystiolaeth gan ymgeisydd i’w benodi i’r swydd honno er mwyn ystyried a yw’r pwyllgor yn cefnogi’r penderfyniad i benodi’r ymgeisydd hwnnw.

en-gb	Removal from Office
cy-gb	Diswyddo

en-gb	Where the Senedd may, under any enactment, remove from office the holder of a relevant office, that removal from office is (subject to any conditions imposed by that enactment) to be made by resolution of the Senedd.
cy-gb	Pan gaiff y Senedd, o dan unrhyw ddeddfiad, ddiswyddo deiliad swydd berthnasol, rhaid i’r diswyddiad hwnnw (yn ddarostyngedig i unrhyw amodau a osodir gan y deddfiad hwnnw) gael ei wneud drwy benderfyniad gan y Senedd.

en-gb	If a motion to remove from office the holder of a relevant office is tabled by at least six Members, time must be made available as soon as possible for the motion to be debated;
cy-gb	Os cyflwynir cynnig i ddiswyddo deiliad swydd berthnasol gan o leiaf chwe Aelod, rhaid neilltuo amser cyn gynted â phosibl er mwyn trafod y cynnig;

en-gb	No Amendments to Motions
cy-gb	Dim Gwelliannau i Gynigion

en-gb	No amendments may be tabled to motions under Standing Orders 10.5 and 10.8.
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliannau i gynigion o dan Reolau Sefydlog 10.5 a 10.8.

en-gb	11.STANDING ORDER 11 – Organisation of Business
cy-gb	11.RHEOL SEFYDLOG 11 – Trefn Busnes

en-gb	Business Committee
cy-gb	Y Pwyllgor Busnes

en-gb	There is to be a Business Committee, to facilitate the effective organisation of Senedd proceedings.
cy-gb	Bydd Pwyllgor Busnes, a hynny i hwyluso’r modd o drefnu trafodion y Senedd yn effeithiol.

en-gb	Standing Orders 17.3 to 17.6 do not apply to the Business Committee.
cy-gb	Nid yw Rheolau Sefydlog 17.3 i 17.6 yn gymwys i’r Pwyllgor Busnes.

en-gb	As soon as possible after a Senedd election, the Minister with responsibility for government business must table a motion to appoint as members of the Committee, the Presiding Officer, one Member nominated by each political group represented in the Senedd and (if any three or more Members who are not members of a political group decide to form a grouping for the purposes of Standing Order 11) a Member nominated by each grouping of Members.
cy-gb	Cyn gynted â phosibl ar ôl etholiad y Senedd, rhaid i’r Gweinidog sy’n gyfrifol am fusnes y llywodraeth gyflwyno cynnig i benodi yn aelodau o’r Pwyllgor y Llywydd, un Aelod a enwebir gan bob grŵp gwleidyddol a gynrychiolir yn y Senedd ac (os bydd unrhyw dri neu fwy o Aelodau nad ydynt yn aelodau o grŵp gwleidyddol yn penderfynu ffurfio grwpiad at ddibenion Rheol Sefydlog 11) Aelod a enwebir gan bob grwpiad o Aelodau.

en-gb	No amendments may be tabled to a motion under Standing Order 11.3.
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliannau i gynnig o dan Reol Sefydlog 11.3.

en-gb	A motion under Standing Order 11.3 cannot be passed (if the motion for it is passed on a vote) unless at least two-thirds of the Members voting support it.
cy-gb	Ni chaniateir pasio cynnig o dan Reol Sefydlog 11.3 (os yw’r cynnig yn cael ei basio drwy bleidlais) oni bai bod o leiaf ddwy ran o dair o’r Aelodau sy’n pleidleisio yn ei gefnogi.

en-gb	If a motion under Standing Order 11.3 is passed:
cy-gb	Os caiff cynnig o dan Reol Sefydlog 11.3 ei basio:

en-gb	the Committee must be chaired by the Presiding Officer (who may vote only in the exercise of a casting vote, subject to
cy-gb	rhaid i’r Pwyllgor gael ei gadeirio gan y Llywydd (nad yw’n cael pleidleisio ac eithrio i arfer pleidlais fwrw, yn ddarostyngedig i

en-gb	Standing Order 11.5(iii));
cy-gb	Reol Sefydlog 11.5(iii));

en-gb	each other member of the Committee carries one vote for each member of the political group (or grouping, as the case may be) which he or she represents (including himself or herself and the Presiding Officer and Deputy if they are members of his or her political group or grouping);
cy-gb	bydd gan bob aelod arall o’r Pwyllgor un bleidlais am bob aelod o’r grŵp gwleidyddol (neu’r grwpiad gwleidyddol, yn ôl fel y digwydd) y mae’n ei gynrychioli (gan gynnwys ei hun a’r Llywydd a’r Dirprwy os ydynt hwythau’n aelodau o’i grŵp neu ei grwpiad gwleidyddol);

en-gb	where the number of Members who are not members of a political group is such that it is (for that reason only) not possible for them to form a political group or grouping, each such Member is entitled to attend proceedings of the Committee and may vote;
cy-gb	os yw nifer yr Aelodau nad ydynt yn aelodau o grŵp gwleidyddol yn golygu (am y rheswm hwnnw yn unig) nad os modd iddynt ffurfio grŵp neu grwpiad gwleidyddol, bydd gan bob Aelod o’r fath hawl i fod yn bresennol yn nhrafodion y Pwyllgor a chaiff bleidleisio.

en-gb	in undertaking the functions under Standing Order 11.7(ii) or 11.7(iii), a member of the Committee representing a political group with an executive role may use the votes he or she carries under Standing Order 11.5(ii), but it shall be reduced by the number equivalent to the number of Members in his or her political group who are also members of the government;
cy-gb	wrth ymgymryd â’r swyddogaethau o dan Reol Sefydlog 11.7(ii) neu 11.7(iii), caiff aelod o’r Pwyllgor sy’n cynrychioli grŵp gwleidyddol sydd â rôl weithredol ddefnyddio’r pleidleisiau sydd ganddo o dan Reol Sefydlog 11.5(ii), ond rhaid gostwng nifer y pleidleisiau yn ôl nifer sy’n gyfartal â nifer yr Aelodau sy’n aelodau o’i grŵp gwleidyddol ac sydd hefyd yn aelodau o’r llywodraeth;

en-gb	Standing Orders 17.21, 17.22 and 17.37 to 17.39 do not apply to the Committee.
cy-gb	nid yw Rheolau Sefydlog 17.21, 17.22 a 17.37 i 17.39 yn gymwys i’r Pwyllgor.

en-gb	If a motion under Standing Order 11.3 is proposed but not passed, then Standing Orders 17.7 to 17.10 apply to the Committee with the substitution of the words “under Standing Order 11.3 to appoint the members of the Business Committee” in Standing Order 17.7 for the words “to agree the membership of a committee under Standing Order 17.3”, and of the words “Minister with responsibility for government business” for “Business Committee”.
cy-gb	Os caiff cynnig o dan Reol Sefydlog 11.3 ei gynnig ond nid ei basio, mae Rheolau Sefydlog 17.7 i 17.10 yn gymwys i’r Pwyllgor gan osod y geiriau “o dan Reol Sefydlog 11.3 i benodi aelodau’r Pwyllgor Busnes” yn Rheol Sefydlog 17.7 yn lle’r geiriau “i gytuno aelodaeth pwyllgor o dan Reol Sefydlog 17.3”, a’r geiriau “Gweinidog sy’n gyfrifol am fusnes y llywodraeth” yn lle “Pwyllgor Busnes”.

en-gb	The Committee must:
cy-gb	Rhaid i’r Pwyllgor:

en-gb	comment on proposals for the organisation of government business in plenary (which must be determined under Standing Order 11.12);
cy-gb	cyflwyno sylwadau ar gynigion ar gyfer trefn busnes y llywodraeth yn y cyfarfodydd llawn (y mae’n rhaid penderfynu arni o dan Reol Sefydlog 11.12);

en-gb	determine the organisation of Senedd business in plenary, subject to Standing Order 11.5(iv);
cy-gb	penderfynu ar drefn busnes y Senedd yn y cyfarfodydd llawn, yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 11.5(iv);

en-gb	determine the proposal for the titles and remits of committees under Standing Orders 16.2 or 16.3, subject to Standing Order 11.5(iv);
cy-gb	penderfynu ar y cynnig o ran teitlau a chylch gorchwyl y pwyllgorau o dan Reol Sefydlog 16.2 neu 16.3, yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 11.5(iv);

en-gb	make recommendations on the general practice and procedure of the Senedd in the conduct of its business (including any proposals for the re-making or revision of Standing Orders, or any part thereof);
cy-gb	gwneud argymhellion ar arferion a gweithdrefnau cyffredinol y Senedd wrth gynnal ei fusnes (gan gynnwys unrhyw gynigion ar gyfer ail-wneud y Rheolau Sefydlog, neu unrhyw ran ohonynt, neu eu diwygio);

en-gb	undertake the functions assigned to the Committee in Standing Orders.
cy-gb	ymgymryd â’r swyddogaethau a ddyrennir i’r Pwyllgor yn y Rheolau Sefydlog.

en-gb	The Committee must meet at least once every two sitting weeks.
cy-gb	Rhaid i’r Pwyllgor gyfarfod o leiaf bob dwy wythnos eistedd.

en-gb	Senedd Timetable
cy-gb	Amserlen y Senedd

en-gb	From time to time, the Business Committee must publish a timetable, for periods of not less than six months, which must include the following:
cy-gb	O dro i dro, rhaid i’r Pwyllgor Busnes gyhoeddi amserlen am gyfnodau heb fod yn llai na chwe mis, a rhaid iddi gynnwys y canlynol:

en-gb	outline timetables of plenary meetings;
cy-gb	amserlenni amlinellol y cyfarfodydd llawn;

en-gb	times available for committee meetings;
cy-gb	yr amseroedd a fydd ar gael ar gyfer cyfarfodydd pwyllgor;

en-gb	times available for meetings of political groups;
cy-gb	yr amseroedd a fydd ar gael ar gyfer cyfarfodydd grwpiau gwleidyddol;

en-gb	recesses;
cy-gb	toriadau;

en-gb	and  dates for questions for oral answer by the First Minister, Welsh Ministers, the Counsel General and the  Commission.
cy-gb	a  dyddiadau ar gyfer cwestiynau i’w hateb ar lafar gan Brif Weinidog Cymru, Gweinidogion Cymru, y Cwnsler Cyffredinol a’r Comisiwn.

en-gb	Timetables under Standing Order 11.9 must have regard to the family and constituency or electoral region responsibilities of Members and their likely travel arrangements;
cy-gb	Rhaid i amserlenni o dan Reol Sefydlog 11.9 roi sylw i gyfrifoldebau’r Aelodau tuag at y teulu a’r etholaeth neu’r rhanbarth etholiadol, ac i’w trefniadau teithio tebygol;

en-gb	and should normally seek to avoid timetabling business before 9.00am or after 6.00pm on any working day.
cy-gb	ac fel rheol dylent geisio osgoi amserlennu busnes cyn 9.00am neu ar ôl 6.00pm ar unrhyw ddiwrnod gwaith.

en-gb	Weekly Business
cy-gb	Busnes Wythnosol

en-gb	In each week that the Senedd meets in plenary, the Minister with responsibility for government business must:
cy-gb	Ym mhob wythnos y bydd y Senedd yn cynnal cyfarfod llawn, rhaid i’r Gweinidog sy’n gyfrifol am fusnes y llywodraeth:

en-gb	make a statement about the organisation of government business in plenary;
cy-gb	gwneud datganiad ynghylch trefn busnes y llywodraeth yn y cyfarfodydd llawn;

en-gb	at the same time, announce the organisation of Senedd business in plenary,
cy-gb	ar yr un pryd, cyhoeddi trefn busnes y Senedd yn y cyfarfodydd llawn,

en-gb	for the first week after the week when the statement is made, together with the provisional organisation of business for the two subsequent weeks.
cy-gb	am yr wythnos gyntaf ar ôl yr wythnos y gwneir y datganiad, ynghyd â darpar drefn busnes y ddwy wythnos ddilynol.

en-gb	The organisation of government business in plenary must be determined by the government.
cy-gb	Rhaid i drefn busnes y llywodraeth yn y cyfarfodydd llawn gael ei phennu gan y llywodraeth.

en-gb	The organisation of Senedd business in plenary must be determined by the Business Committee, in accordance with Standing Order 11.7(ii).
cy-gb	Rhaid i drefn busnes y Senedd yn y cyfarfodydd llawn gael ei phennu gan y Pwyllgor Busnes, yn unol â Rheol Sefydlog 11.7(ii).

en-gb	Every item of business referred to in the statement and announcement must have an allotted time assigned to it.
cy-gb	Rhaid neilltuo amser penodedig i bob eitem o fusnes y cyfeirir ati yn y datganiad a’r cyhoeddiad.

en-gb	In relation to any item of business referred to in the statement or announcement (other than any item of business when amendments to legislation are to be considered), the government (if it is government business) or the Business Committee (if it is Senedd business) may:
cy-gb	Mewn perthynas ag unrhyw eitem o fusnes y cyfeirir ati yn y datganiad neu’r cyhoeddiad (ac eithrio unrhyw eitem o fusnes pan fydd gwelliannau i ddeddfwriaeth i gael eu hystyried), caiff y llywodraeth (yn achos busnes y llywodraeth) neu’r Pwyllgor Busnes (yn achos busnes y Senedd):

en-gb	specify a time or point during the same day’s plenary business no earlier than which any vote(s) necessary to dispose of the business is to be taken, unless the business is decided in accordance with Standing Order 12.36;
cy-gb	pennu’r amser neu’r pwynt cynharaf posibl yn ystod busnes cyfarfod llawn yr un diwrnod hwnnw ar gyfer cynnal unrhyw bleidlais neu bleidleisiau sy’n angenrheidiol er mwyn cwblhau’r busnes, oni bai y penderfynir ar y busnes yn unol â Rheol

en-gb	or
cy-gb	Sefydlog 12.36;

en-gb	decide that Standing Order 12.36 should not apply to an item of business and specify a time or point during the same day’s plenary business at which any vote necessary to dispose of that item of business is to be taken.
cy-gb	a penderfynu na ddylai Rheol Sefydlog 12.36 fod yn gymwys i eitem o fusnes a phennu amser neu bwynt yn ystod busnes cyfarfod llawn yr un diwrnod hwnnw ar gyfer cynnal unrhyw bleidlais sy’n angenrheidiol er mwyn cwblhau’r eitem honno o fusnes.

en-gb	The statement and announcement constitute the timetable for business in plenary for the first week after the week when the statement and announcement were made.
cy-gb	Y datganiad a’r cyhoeddiad yw’r amserlen ar gyfer busnes yn y cyfarfodydd llawn am yr wythnos gyntaf ar ôl yr wythnos y gwnaed y datganiad a’r cyhoeddiad.

en-gb	Categories of Plenary Business
cy-gb	Categorïau o Fusnes y Cyfarfodydd Llawn

en-gb	The aggregate of time allocated as between government and Senedd business in plenary meetings in a Senedd year must, so far as is reasonably practicable, be in the proportion of 3:2.
cy-gb	Rhaid i gyfanswm yr amser a ddyrennir rhwng busnes y llywodraeth a busnes y Senedd yn y cyfarfodydd llawn mewn blwyddyn Senedd, cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol, fod yn y cyfrannedd 3:2.

en-gb	For the purposes of Standing Orders 11 and 12, government business includes proceedings on:
cy-gb	At ddibenion Rheolau Sefydlog 11 a 12, mae busnes y llywodraeth yn cynnwys trafodion ar y canlynol:

en-gb	oral questions (other than oral questions to the Commission), and topical questions under Standing Order 12.68A);
cy-gb	cwestiynau llafar (ac eithrio cwestiynau llafar i’r Comisiwn), a chwestiynau amserol o dan Reol Sefydlog 12.68A)

en-gb	any urgent debate proposed by a member of the government under Standing Order 12.69;
cy-gb	unrhyw ddadl frys a gynigir gan aelod o’r llywodraeth o dan Reol Sefydlog 12.69;

en-gb	statements by a member of the government;
cy-gb	datganiadau gan aelod o’r llywodraeth;

en-gb	legislation where the Member in charge of the legislation is a member of the government;
cy-gb	deddfwriaeth lle mae’r Aelod sy’n gyfrifol am y ddeddfwriaeth yn aelod o’r llywodraeth;

en-gb	any motion tabled by a member of the government.
cy-gb	unrhyw gynnig a gyflwynir gan aelod o’r llywodraeth

en-gb	For the purposes of Standing Orders 11 and 12, Senedd business includes all items of business except for those listed under Standing Order 11.18.
cy-gb	At ddibenion Rheolau Sefydlog 11 a 12, mae busnes y Senedd yn cynnwys pob eitem o fusnes ac eithrio’r rheini a restrir o dan Reol Sefydlog 11.18.

en-gb	The Presiding Officer must determine any question as to whether a matter is government or Senedd business.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd benderfynu ar unrhyw gwestiwn ai busnes y Senedd, neu fusnes y llywodraeth yw mater.

en-gb	Time must be made available in each Senedd year for debates on the following items of business:
cy-gb	Rhaid trefnu bod amser ar gael ym mhob blwyddyn Senedd ar gyfer dadleuon ar yr eitemau canlynol o fusnes:

en-gb	[Standing Order removed by resolution in Plenary on 27 September 2017] the policy objectives and legislative programme of the  government;
cy-gb	[Dilëwyd y Rheol Sefydlog hon drwy benderfyniad yn y cyfarfod llawn ar 27 Medi 2017] amcanion polisi a rhaglen ddeddfu’r llywodraeth;

en-gb	motions proposed on behalf of political groups who are not
cy-gb	cynigion a wneir ar ran grwpiau gwleidyddol nad ydynt yn

en-gb	political groups with an executive role (and the time allocated to each political group for motions proposed by it must so far as possible be in proportion to the group’s representation in the Senedd);
cy-gb	grwpiau gwleidyddol a chanddynt rôl weithredol (a chyn belled ag y bo modd rhaid i’r amser a ddyrennir i bob grŵp gwleidyddol ar gyfer cynigion a wneir ganddo gyfateb i gynrychiolaeth y grŵp yn y Senedd);

en-gb	motions proposed by any Member who is not a member of the government;
cy-gb	cynigion a wneir gan unrhyw Aelod nad yw’n aelod o’r llywodraeth;

en-gb	debates on reports laid by committees;
cy-gb	dadleuon ar adroddiadau a osodir gan bwyllgorau;

en-gb	Short Debates;
cy-gb	Dadleuon Byr;

en-gb	and legislation where the Member in charge of the legislation is not a member of the government.
cy-gb	a deddfwriaeth pan nad yw’r Aelod sy’n gyfrifol am y ddeddfwriaeth yn aelod o’r llywodraeth.

en-gb	Notice of Business
cy-gb	Hysbysiad Busnes

en-gb	The Clerk must publish and maintain details of forthcoming business which must include notice of plenary and committee agendas, together with information about any of the following which have been tabled or laid before the Senedd:
cy-gb	Rhaid i’r Clerc gyhoeddi a chadw manylion busnes sydd i’w gynnal y mae’n rhaid iddo gynnwys yr hysbysiad ynglŷn ag agendâu'r cyfarfodydd llawn a’r pwyllgorau, ynghyd â gwybodaeth am unrhyw rai o’r canlynol sydd wedi’u cyflwyno neu wedi’u gosod gerbron y Senedd:

en-gb	oral and written questions;
cy-gb	cwestiynau llafar ac ysgrifenedig;

en-gb	motions and amendments to motions;
cy-gb	cynigion a gwelliannau i gynigion;

en-gb	proposed and draft Orders in Council to be made under section 109 of the Act;
cy-gb	gorchmynion arfaethedig a drafft yn y Cyfrin Gyngor i’w gwneud o dan adran 109 o’r Ddeddf;

en-gb	Bills and amendments to Bills;
cy-gb	Biliau a gwelliannau i Filiau;

en-gb	subordinate legislation or draft subordinate legislation;
cy-gb	is-ddeddfwriaeth neu is-ddeddfwriaeth ddrafft;

en-gb	any documents laid before the Senedd.
cy-gb	unrhyw ddogfennau a osodwyd gerbron y Senedd.

en-gb	12.STANDING ORDER 12 – Business in Plenary Meetings
cy-gb	12.RHEOL SEFYDLOG 12 – Busnes yn y Cyfarfodydd Llawn

en-gb	Plenary meetings of the Senedd must take place in public and broadcasting access must be permitted in accordance with such arrangements as the Commission may agree.
cy-gb	Rhaid i gyfarfodydd llawn y Senedd gael eu cynnal yn gyhoeddus a rhaid caniatáu mynediad ar gyfer darlledu yn unol â'r trefniadau y bydd y Comisiwn yn cytuno arnynt.

en-gb	The Senedd must meet in plenary in accordance with Standing Orders 11 and 12.
cy-gb	Rhaid i’r Senedd gyfarfod yn llawn yn unol â Rheolau Sefydlog 11 a 12.

en-gb	If no plenary meeting is timetabled for a particular date or time, the Presiding Officer may, at the request of the First Minister, summon the Senedd to consider a matter of urgent public importance.
cy-gb	Os na fydd cyfarfod llawn wedi'i amserlennu ar gyfer dyddiad neu amser penodol caiff y Llywydd, ar gais Prif Weinidog Cymru, gynnull y Senedd i ystyried mater sydd o bwys cyhoeddus brys.

en-gb	So far as is reasonably practicable, any documents provided for business taken in plenary meetings must be made publicly available.
cy-gb	Cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol, rhaid trefnu bod unrhyw ddogfen a ddarperir ar gyfer busnes yr ymdrinnir ag ef yn y cyfarfodydd llawn ar gael yn gyhoeddus.

en-gb	[Standing Order removed by resolution in Plenary on 27 September 2017]
cy-gb	[Dilëwyd y Rheol Sefydlog hon drwy benderfyniad yn y cyfarfod llawn ar 27 Medi 2017]

en-gb	Plenary meetings must usually:
cy-gb	Rhaid i gyfarfodydd llawn fel arfer:

en-gb	be held on Tuesdays and Wednesdays and start at 1.30pm;
cy-gb	cael eu cynnal ar ddydd Mawrth a dydd Mercher a’u bod yn dechrau am 1.30pm;

en-gb	take government business first.
cy-gb	ystyried busnes y llywodraeth yn gyntaf.

en-gb	Plenary Meetings following a Senedd Election
cy-gb	Cyfarfodydd Llawn yn dilyn Etholiad y Senedd

en-gb	The first plenary meeting following a Senedd election is to take place at a time specified by the Presiding Officer, having consulted with political groups, (or if the Presiding Officer is unwilling or unable to act, the Clerk must specify the time), in accordance with sections 3 or 5 of the Act.
cy-gb	Rhaid cynnal y cyfarfod llawn cyntaf ar ôl etholiad y Senedd ar adeg a bennir gan y Llywydd, ar ôl iddo ymgynghori â’r grwpiau gwleidyddol, (neu os yw’r Llywydd yn anfodlon gweithredu neu os nad oes modd iddo wneud, rhaid i’r Clerc bennu’r amser), a hynny yn unol ag adran 3 neu 5 o’r Ddeddf.

en-gb	Subsequent plenary meetings must be on a day and time specified by the Presiding Officer, having consulted with political groups, until the first meeting for which a statement and announcement has been made under Standing Order 11.11.
cy-gb	Rhaid i’r cyfarfodydd llawn dilynol fod ar ddyddiad ac ar amser a bennir gan y Llywydd, ar ôl iddo ymgynghori â’r grwpiau gwleidyddol, nes y cyfarfod cyntaf y gwnaed datganiad a chyhoeddiad busnes yn ei gylch o dan Reol Sefydlog 11.11.

en-gb	The Clerk must notify all Members of the date and time of the plenary meetings arranged under Standing Order 12.7 and 12.8 not less than 24 hours before the meeting.
cy-gb	Rhaid i’r Clerc hysbysu pob Aelod o ddyddiad ac amser y cyfarfodydd llawn a drefnwyd o dan Reolau Sefydlog 12.7 a 12.8 o leiaf 24 awr cyn y cyfarfod.

en-gb	The only business to be taken at plenary meetings arranged under Standing Order 12.7 and 12.8 is:
cy-gb	Yr unig fusnes sydd i’w ystyried mewn cyfarfodydd llawn a drefnwyd o dan Reolau Sefydlog 12.7 a 12.8 yw:

en-gb	any business under Standing Order 12.16;
cy-gb	unrhyw fusnes o dan Reol Sefydlog 12.16;

en-gb	such other business as the Senedd may by resolution agree.
cy-gb	unrhyw fusnes arall y mae’r Senedd yn cytuno arno drwy benderfyniad.

en-gb	Nominations under Standing Order 8 can take place at plenary meetings arranged under Standing Order 12.7 and 12.8 only if the Senedd, by resolution, agrees.
cy-gb	Caniateir enwebiadau o dan Reol Sefydlog 8 mewn cyfarfodydd llawn a drefnwyd o dan Reolau Sefydlog 12.7 a 12.8 dim ond os bydd y Senedd, drwy benderfyniad, yn cytuno.

en-gb	Standing Orders 11.12 and 11.13 do not apply to plenary meetings arranged under Standing Order 12.7 and 12.8.
cy-gb	Nid yw Rheolau Sefydlog 11.12 a 11.13 yn gymwys i gyfarfodydd llawn a drefnwyd o dan Reolau Sefydlog 12.7 a 12.8.

en-gb	The periods of notice for motions and amendments under Standing Orders 12.20 and 12.22 shall not apply to any motions proposed for business to be taken at plenary meetings arranged under Standing Order 12.7 or 12.8, or to any amendments proposed to such motions.
cy-gb	Ni fydd y cyfnodau hysbysu a geir yn Rheolau Sefydlog 12.20 a 12.22 ar gyfer cyflwyno cynigion a gwelliannau yn gymwys i unrhyw gynigion a gyflwynwyd ar gyfer busnes yr ymdrinnir ag ef mewn cyfarfodydd llawn a drefnwyd o dan Reol Sefydlog 12.7 neu 12.8, nac i unrhyw welliannau a gyflwynwyd i’r fath gynigion.

en-gb	Order of Plenary Business
cy-gb	Trefn Busnes y Cyfarfodydd Llawn

en-gb	Business must be called by the Presiding Officer and taken in the order in which it appears in the plenary agenda, subject to Standing Order 12.16.
cy-gb	Rhaid i fusnes gael ei alw gan y Llywydd a rhaid ymdrin ag ef yn y drefn y mae’n ymddangos ar agenda’r cyfarfod llawn, yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 12.16.

en-gb	If proceedings on an item of business conclude before the end of the time allotted to it, the next business (if any) must then be taken.
cy-gb	Os daw’r trafodion ar eitem o fusnes i ben cyn diwedd yr amser a ddyrannwyd ar ei chyfer, rhaid ymdrin â’r busnes nesaf (os oes busnes nesaf).

en-gb	12.16The categories of business that may be taken at a plenary meeting without notice, with the agreement of the Presiding Officer, include:
cy-gb	Mae’r categorïau o fusnes y caniateir ymdrin â hwy mewn cyfarfod llawn heb hysbysiad, gyda chytundeb y Llywydd, yn cynnwys:

en-gb	statements by the Presiding Officer, by a member of the government or by the Commission about any matter within its responsibility;
cy-gb	datganiadau gan y Llywydd, gan aelod o’r llywodraeth neu gan y Comisiwn am unrhyw fater sydd o fewn ei gyfrifoldebau;

en-gb	introduction of new Members;
cy-gb	cyflwyno Aelodau newydd;

en-gb	obituary tributes to former Members and others;
cy-gb	teyrngedau coffa i gyn-Aelodau ac eraill;

en-gb	elections, nominations or appointments by the Senedd, including
cy-gb	etholiadau, enwebiadau neu benodiadau gan y Senedd, , gan

en-gb	motions under Standing Order 17.2A;
cy-gb	gynnwys cynigion o dan Reol Sefydlog 17.2A;

en-gb	personal statements;
cy-gb	datganiadau personol;

en-gb	any urgent debate proposed by a Member under Standing Order
cy-gb	unrhyw ddadl frys a gynigir gan Aelod o dan Reol Sefydlog

en-gb	12.69;
cy-gb	12.69;

en-gb	procedural motions under Standing Order 12.31;
cy-gb	cynigion gweithdrefnol o dan Reol Sefydlog 12.31;

en-gb	points of order relating to the conduct of business;
cy-gb	pwyntiau o drefn sy’n ymwneud â chynnal busnes;

en-gb	and any other matters as the Presiding Officer considers appropriate.
cy-gb	a unrhyw faterion eraill sy’n briodol ym marn y Llywydd.

en-gb	The Presiding Officer may make any necessary arrangements to adjust the timetable for business on that day (including by extending the length of the sitting), in order to facilitate the effective conduct of business.
cy-gb	Caiff y Llywydd wneud unrhyw drefniadau angenrheidiol i addasu’r amserlen ar gyfer busnes ar y diwrnod hwnnw (gan gynnwys ymestyn hyd yr eisteddiad), er mwyn hwyluso’r modd o gynnal busnes yn effeithiol.

en-gb	In any circumstance where he or she thinks it appropriate to do so, the Presiding Officer may adjourn proceedings without putting any proposition to the vote, or may suspend proceedings for a specified time.
cy-gb	O dan unrhyw amgylchiad arall lle bydd y Llywydd yn credu bod hynny’n briodol, caiff y Llywydd ohirio’r trafodion heb gynnal pleidlais ar unrhyw gynnig, neu caiff atal y trafodion dros dro am gyfnod penodedig.

en-gb	Motions
cy-gb	Cynigion

en-gb	Business in plenary meetings must proceed on the basis of motions proposed, except for:
cy-gb	Rhaid i’r busnes yn y cyfarfodydd llawn fynd yn ei flaen ar sail y cynigion a wneir, ac eithrio’r canlynol:

en-gb	statements;
cy-gb	datganiadau;

en-gb	oral questions;
cy-gb	cwestiynau llafar;

en-gb	urgent debates under Standing Order 12.69;
cy-gb	dadleuon brys o dan Reol Sefydlog 12.69;

en-gb	and   where a Member proposes a topic for a Short Debate under Standing Order 12.72.
cy-gb	a pan fydd Aelod yn cynnig pwnc ar gyfer Dadl Fer o dan Reol Sefydlog 12.72.

en-gb	Except where Standing Orders provide otherwise, a motion
cy-gb	Ac eithrio pan fydd y Rheolau Sefydlog yn darparu fel arall:

en-gb	must be tabled at least five working days before it is debated;
cy-gb	rhaid i gynnig gael ei gyflwyno o leiaf bum diwrnod gwaith cyn ei drafod;

en-gb	may be proposed by any Member;
cy-gb	caniateir i gynnig gael ei wneud gan unrhyw Aelod;

en-gb	and must be tabled in accordance with Standing Order 15.
cy-gb	a rhaid i gynnig gael ei gyflwyno yn unol â Rheol Sefydlog 15.

en-gb	Any Member may add his or her name to a motion by notifying the Clerk at any time until the end of the working day before it is due to be considered in the plenary meeting.
cy-gb	Caiff unrhyw Aelod ychwanegu ei enw i gynnig drwy hysbysu’r Clerc ar unrhyw adeg hyd at ddiwedd y diwrnod gwaith cyn bod y cynnig i fod i gael ei ystyried yn y cyfarfod llawn.

en-gb	Except where Standing Orders provide otherwise:
cy-gb	Ac eithrio pan fydd y Rheolau Sefydlog yn darparu fel arall:

en-gb	amendments may be proposed to any motion and must be tabled at least three working days before the motion is debated;
cy-gb	caniateir i welliannau gael eu cynnig i unrhyw gynnig a rhaid iddynt gael eu cyflwyno o leiaf dri diwrnod gwaith cyn bod y cynnig i’w drafod;

en-gb	any Member may add his or her name to an amendment by notifying the Clerk at any time until the end of the working day before it is due to be considered in the plenary meeting.
cy-gb	caniateir i unrhyw Aelod ychwanegu ei enw i welliant drwy hysbysu’r Clerc ar unrhyw adeg hyd at ddiwedd y diwrnod gwaith cyn ei fod i gael ei ystyried yn y cyfarfod llawn.

en-gb	The Presiding Officer may:
cy-gb	Caiff y Llywydd:

en-gb	group related amendments and require them to be proposed as a group;
cy-gb	grwpio gwelliannau cysylltiedig, a’i gwneud yn ofynnol iddynt gael eu cynnig fel grŵp;

en-gb	determine the order in which amendments which arise in the same place in the motion are taken;
cy-gb	penderfynu ym mha drefn yr ymdrinnir â gwelliannau sy'n codi yn yr un lle yn y cynnig;

en-gb	and decline to select an amendment where he or she  considers that the proper conduct of business makes it appropriate to do so.
cy-gb	a gwrthod dethol gwelliant pan fydd o'r farn bod y dull priodol o gynnal busnes yn ei gwneud yn briodol gwrthod.

en-gb	The Presiding Officer may propose that motions be debated together, but if any Member objects to the proposal, the motions must be debated separately.
cy-gb	Caiff y Llywydd gynnig bod cynigion yn cael eu trafod gyda’i gilydd, ond os bydd unrhyw Aelod yn gwrthwynebu’r cynnig, rhaid i’r cynigion gael eu trafod ar wahân.

en-gb	A motion or amendment which refers to any document may not be tabled unless the document is available to all Members.
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno cynnig neu welliant sy'n cyfeirio at unrhyw ddogfen oni bai bod y ddogfen ar gael i bob Aelod.

en-gb	If it appears to the Presiding Officer that a motion or amendment has been tabled in breach of the requirements of Standing Order 12.25, the Presiding Officer must not permit it to be debated until the document has been made available to all Members and such further time has elapsed as the Presiding Officer considers appropriate.
cy-gb	Os yw’n ymddangos i’r Llywydd fod cynnig neu welliant wedi’i gyflwyno yn groes i ofynion Rheol Sefydlog 12.25, rhaid i’r Llywydd beidio â chaniatáu iddo gael ei drafod nes y trefnwyd bod y ddogfen ar gael i bob Aelod ac nes y bydd unrhyw amser pellach y mae’r Llywydd yn barnu ei fod yn briodol wedi mynd heibio.

en-gb	A motion or amendment which has been moved may be withdrawn only if no Member objects.
cy-gb	Caniateir i gynnig neu welliant sydd wedi’i gynnig gael ei dynnu’n ôl dim ond os na fydd yr un Aelod yn gwrthwynebu.

en-gb	The Presiding Officer, having consulted the Business Committee, may hold a ballot to determine the name of the Member or Members, other than a member of the government, who may be allocated time for a motion tabled in their name to be debated.
cy-gb	Caiff y Llywydd, wedi ymgynghori â’r Pwyllgor Busnes, gynnal balot i bennu enw’r Aelod neu’r Aelodau, ac eithrio aelod o’r llywodraeth, y caiff amser ei neilltuo iddo neu iddynt er mwyn trafod cynnig a gyflwynwyd yn ei enw ef neu eu henwau hwy.

en-gb	Procedural Motions
cy-gb	Cynigion Gweithdrefnol

en-gb	Procedural motions take precedence over other business and the provisions of Standing Order 12.20 relating to the notice period for tabling motions do not apply.
cy-gb	Mae cynigion gweithdrefnol yn cymryd blaenoriaeth dros fusnes arall ac nid yw darpariaethau Rheol Sefydlog 12.20 sy'n ymwneud â'r cyfnod hysbysu ar gyfer cyflwyno cynigion yn gymwys.

en-gb	The Presiding Officer may permit a Member to speak briefly in favour of any procedural motion, and another Member to speak briefly against, and must then put the motion to the vote.
cy-gb	Caiff y Llywydd ganiatáu i Aelod siarad yn gryno o blaid unrhyw gynnig gweithdrefnol, ac i Aelod arall siarad yn gryno yn ei erbyn, ac yna rhaid i’r Llywydd gynnal pleidlais ar y cynnig.

en-gb	The following matters may be proposed in procedural motions:
cy-gb	Caniateir i’r materion canlynol gael eu cynnig mewn cynigion gweithdrefnol:

en-gb	the postponement of an item of business in accordance with Standing Order 12.32;
cy-gb	gohirio eitem o fusnes yn unol â Rheol Sefydlog 12.32;

en-gb	the referral of a matter to a committee;
cy-gb	cyfeirio mater at bwyllgor;

en-gb	the closure of debate in accordance with Standing Order 12.33;
cy-gb	dod â dadl i ben yn unol â Rheol Sefydlog 12.33;

en-gb	the extension of the time allotted to an item of business in accordance with Standing Order 12.34;
cy-gb	ymestyn yr amser a ddyrannwyd ar gyfer eitem o fusnes, yn unol â Rheol Sefydlog 12.34;

en-gb	the adjournment of an item of business in accordance with Standing Order 12.35;
cy-gb	gohirio eitem o fusnes yn unol â Rheol Sefydlog 12.35;

en-gb	and such other matters as the Presiding Officer considers appropriate.
cy-gb	a unrhyw faterion eraill sy'n briodol ym marn y Llywydd.

en-gb	A motion to postpone an item of business may be proposed by:
cy-gb	Caniateir i gynnig i ohirio eitem o fusnes gael ei wneud gan y canlynol:

en-gb	the Member in charge of the item of business;
cy-gb	yr Aelod sy’n gyfrifol am yr eitem o fusnes;

en-gb	another Member nominated to the Presiding Officer in advance by the Member in charge of the item of business;
cy-gb	Aelod arall a enwebir i’r Llywydd ymlaen llaw gan yr Aelod sy’n gyfrifol am yr eitem o fusnes;

en-gb	in the case of government business, a member of the government.
cy-gb	yn achos busnes y llywodraeth, aelod o’r llywodraeth.

en-gb	If the motion is agreed to, the Presiding Officer must make arrangements for the adjustment of the timetable for business as he or she considers appropriate.
cy-gb	Os derbynnir y cynnig, rhaid i’r Llywydd drefnu i addasu’r amserlen busnes fel y gwêl yn dda.

en-gb	At any time after a motion or an amendment has been proposed, a Member may move that the motion or amendment should be voted on immediately;
cy-gb	Ar unrhyw adeg ar ôl i gynnig neu welliant gael ei wneud, caiff Aelod gynnig y dylid pleidleisio arno ar unwaith;

en-gb	but the Presiding Officer may put that motion to the vote only if at least ten Members express support and if he or she is satisfied that to do so would not be an abuse of the Senedd’s procedures or an infringement of the rights of minorities in the Senedd.
cy-gb	ond rhaid i’r Llywydd beidio â chynnal pleidlais ar y cynnig hwnnw oni fydd o leiaf ddeg Aelod yn mynegi eu cefnogaeth ac os yw’r Llywydd yn fodlon na fyddai gwneud hynny yn camddefnyddio gweithdrefnau'r Senedd neu'n amharu ar hawliau lleiafrifoedd yn y Senedd.

en-gb	A motion to extend the time allotted to an item of business by a specified period may be proposed by:
cy-gb	Caniateir i gynnig i ymestyn yr amser a ddyrennir i eitem o fusnes yn ôl cyfnod penodedig gael ei wneud gan y canlynol:

en-gb	in the case of government business, a member of the government.
cy-gb	Yn achos busnes y llywodraeth, aelod o’r llywodraeth.

en-gb	If the motion is agreed to, the whole of the business day is deemed to have been extended by the specified amount of time.
cy-gb	Os derbynnir y cynnig, bernir bod y cyfan o’r diwrnod busnes wedi’i ymestyn yn ôl y cyfnod penodedig o amser.

en-gb	A motion to adjourn an item of business (either to a specified day or to no named day) may be proposed by:
cy-gb	Caniateir i gynnig i ohirio eitem o fusnes (naill ai tan ddiwrnod penodedig neu tan ddiwrnod sydd heb ei enwi) gael ei wneud gan y canlynol:

en-gb	or in the case of government business, a member of the government.
cy-gb	neu yn achos busnes y llywodraeth, aelod o’r llywodraeth.

en-gb	Decisions on Motions and Amendments
cy-gb	Penderfynu ar Gynigion a Gwelliannau

en-gb	Subject to Standing Order 11.15(ii), at the end of proceedings on an item of business, the Presiding Officer must invite the Senedd to agree any question necessary to dispose of the business.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 11.15(ii), ar ddiwedd trafodion ar eitem o fusnes, rhaid i’r Llywydd wahodd y Senedd i gytuno unrhyw gwestiwn y mae angen ei gytuno er mwyn cwblhau’r busnes.

en-gb	If no Member objects, the motion or amendment is deemed agreed by the Senedd.
cy-gb	Os na fydd Aelod yn gwrthwynebu, bernir bod y Senedd wedi derbyn y cynnig neu’r gwelliant.

en-gb	If any Member objects under Standing Order 12.36, a vote(s) on any questions necessary to dispose of the business must be deferred until a time or point, if any, which has been specified under Standing Order
cy-gb	Os bydd unrhyw Aelod yn gwrthwynebu o dan Reol Sefydlog 12.36, rhaid gohirio’r pleidleisio ar unrhyw gwestiynau y mae angen eu gohirio er mwyn cwblhau’r busnes tan amser neu bwynt a ragnodwyd o dan Reol Sefydlog

en-gb	11.15(i). At the time (or point) specified under Standing Order 11.15, the Presiding Officer must interrupt the business and invite the Senedd to vote on any questions necessary to dispose of any business which has been deferred under Standing Order 12.37 or any business to which Standing Order 11.15(ii) applies.
cy-gb	11.15(i), os oes amser neu bwynt wedi’i ragnodi. Ar yr adeg (neu’r pwynt) a ragnodwyd o dan Reol Sefydlog 11.15, rhaid i’r Llywydd dorri ar draws y busnes a gwahodd y Senedd i bleidleisio ar unrhyw gwestiynau y mae angen pleidleisio arnynt er mwyn cwblhau’r busnes a ohiriwyd o dan Reol Sefydlog 12.37 neu unrhyw fusnes y mae Rheol Sefydlog 11.15(ii) yn gymwys iddo.

en-gb	If the Presiding Officer interrupts the business at a specified time under Standing Order 12.38, the time taken to vote on the questions necessary at that specified time does not count against the time allotted to the business which has been interrupted.
cy-gb	Os bydd y Llywydd yn torri ar draws y busnes ar adeg benodedig o dan Reol Sefydlog 12.38, nid yw’r amser a gymerir i bleidleisio ar y cwestiynau angenrheidiol ar yr adeg benodedig honno yn cyfrif yn erbyn yr amser a ddyrannwyd ar gyfer y busnes y torrwyd ar ei draws.

en-gb	For the purposes of voting, the Presiding Officer may propose that votes on motions or amendments be grouped, and that they be subject to a single vote.
cy-gb	At ddibenion pleidleisio, caiff y Llywydd gynnig y caiff pleidleisiau ar gynigion neu welliannau eu grwpio a’u bod yn destun un bleidlais.

en-gb	If any Member objects, each motion and amendment must be voted on separately.
cy-gb	Os bydd unrhyw Aelod yn gwrthwynebu, rhaid cynnal pleidlais ar bob cynnig a gwelliant ar wahân.

en-gb	Subject to Standing Orders 12.41A-H, Members must cast their votes individually and in person (but are not obliged to vote).
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reolau Sefydlog 12.41A-H, rhaid i’r Aelodau fwrw eu pleidlais yn unigol ac yn bersonol (ond nid yw’n ofynnol iddynt bleidleisio).

en-gb	12.41A A Member may, by reason of absence from the Senedd for parental leave, arrange for their vote to be cast by another Member acting as a proxy (a proxy vote).
cy-gb	12.41A    Caiff Aelod, oherwydd absenoldeb o'r Senedd yn sgil absenoldeb rhiant, drefnu bod Aelod arall yn bwrw pleidlais ar ei ran fel dirprwy (pleidlais drwy ddirprwy).

en-gb	12.41B Subject to Standing Order 12.41C, a proxy vote may be cast on all business in Plenary (including secret ballots under Standing Order 6 and Standing Order 17) and a Committee of the Whole Senedd.
cy-gb	12.41B Yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 12.41C, caniateir bwrw pleidlais drwy ddirprwy ar holl fusnes y Cyfarfod Llawn (gan gynnwys pleidleisiau cyfrinachol o dan Reol Sefydlog 6 a Rheol Sefydlog 17) a Phwyllgor o'r Senedd Gyfan.

en-gb	12.41C  No proxy vote may be cast where legislation requires a resolution or motion to be passed on a vote in which the number of Members voting in favour of it is at least two-thirds of the total number of Senedd seats.
cy-gb	12.41C Ni chaniateir bwrw pleidlais drwy ddirprwy pan fo deddfwriaeth yn ei gwneud yn ofynnol i basio penderfyniad neu gynnig drwy bleidlais lle bydd nifer yr Aelodau sy'n pleidleisio o blaid y penderfyniad neu'r cynnig ddim llai na dwy ran o dair o gyfanswm seddau'r Senedd.

en-gb	12.41D  A proxy vote must not count towards the numbers participating in a vote for the purposes of Standing Order 12.46.
cy-gb	12.41D Rhaid i bleidlais drwy ddirprwy beidio â chyfrif tuag at y niferoedd sy'n cymryd rhan mewn pleidlais at ddibenion Rheol Sefydlog 12.46.

en-gb	12.41E  A proxy vote may be cast only if the Presiding Officer has certified that the Member for whom the vote is to be cast is eligible under the terms of Standing Order 12.41A. 12.41F  A vote cast by a proxy must be clearly indicated as such in the report of plenary proceedings or minutes of the Committee of the Whole Senedd.
cy-gb	12.41E Dim ond os yw'r Llywydd wedi ardystio bod yr Aelod y mae'r bleidlais i’w bwrw ar ei ran yn gymwys o dan delerau Rheol Sefydlog 12.41A y caniateir bwrw pleidlais drwy ddirprwy. 12.41F Rhaid dangos pleidlais a gafodd ei bwrw gan ddirprwy yn glir yn y cofnod o drafodion y Cyfarfod Llawn neu yng nghofnodion Pwyllgor o’r Senedd Gyfan.

en-gb	12.41G  The Presiding Officer, having consulted the Business Committee, must issue written guidance to Members under Standing Order 6.17 on the operation of voting by proxy for parental leave.
cy-gb	12.41G Rhaid i'r Llywydd, ar ôl ymgynghori â'r Pwyllgor Busnes, gyhoeddi canllawiau ysgrifenedig i'r Aelodau o dan Reol Sefydlog 6.17 ar weithredu’r drefn pleidleisio drwy ddirprwy ar gyfer absenoldeb rhiant.

en-gb	12.41H  Standing Orders 12.41A – 12.41H, and the references to them in Standing Orders 12.41 and 17.48, will cease to have effect on 6 April 2021.
cy-gb	12.41H Bydd Rheolau Sefydlog 12.41A – 12.41H, a'r cyfeiriadau atynt yn Rheolau Sefydlog 12.41 a 17.48, yn peidio â chael effaith ar 6 Ebrill 2021.

en-gb	Where legislation requires a resolution or motion to be passed on a vote in which the number of Members voting in favour of it is not less than two-thirds of the total number of Senedd seats, a recorded vote must be taken.
cy-gb	Os bydd deddfwriaeth yn ei gwneud yn ofynnol i benderfyniad neu gynnig gael ei basio drwy bleidlais lle na fydd nifer yr Aelodau sy’n pleidleisio o’i blaid yn llai na dwy ran o dair o gyfanswm y seddau, rhaid cynnal pleislais wedi’i chofnodi.

en-gb	Subject to Standing Order 12.36 the Presiding Officer must put a motion or an amendment to a vote by electronic means;
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 12.36, rhaid i’r Llywydd gynnal pleidlais ar gynnig neu ar welliant drwy gyfrwng electronig;

en-gb	or failing that, either:
cy-gb	neu yn niffyg hynny, naill ai:

en-gb	if the Presiding Officer so decides, by show of hands, provided no more than two Members object to the Presiding Officer's decision;
cy-gb	os bydd y Llywydd yn penderfynu felly, drwy godi dwylo, ar yr amod na fydd mwy na dau Aelod yn gwrthwynebu penderfyniad y Llywydd;

en-gb	or   by roll call, in alphabetical order, of the Membership.
cy-gb	neu drwy alw cofrestr yr Aelodau, yn nhrefn yr wyddor.

en-gb	Before a vote is taken, when at least three Members so request, the bell must be rung.
cy-gb	Cyn i bleidlais gael ei chynnal, os bydd o leiaf dri Aelod yn gofyn am hynny, rhaid canu’r gloch.

en-gb	If votes are to be taken immediately after one another, the bell need not be rung more than once.
cy-gb	Os oes pleidleisiau i’w cynnal yn syth ar ôl ei gilydd, ni fydd angen canu’r gloch fwy nag unwaith.

en-gb	Five minutes after the bell began ringing, the vote or votes must be taken.
cy-gb	Bum munud ar ôl i’r gloch ddechrau canu, rhaid cynnal y bleidlais neu’r pleidleisiau.

en-gb	If all items of business for the day have been concluded before the time (or times) specified under Standing Order 11.15 and items have been deferred to this time (or these times), the bell must be rung (unless the Presiding Officer is satisfied that all Members are present).
cy-gb	Os bydd pob eitem o fusnes ar gyfer y diwrnod wedi dod i ben cyn yr amser (neu’r amseroedd) a bennwyd o dan Reol Sefydlog 11.15 a gohiriwyd eitemau tan yr amser hwnnw (neu’r amseroedd hynny), rhaid canu’r gloch (oni fydd y Llywydd yn fodlon bod pob Aelod yn bresennol).

en-gb	A vote is not valid unless at least ten Members participate.
cy-gb	Ni fydd pleidlais yn ddilys oni fydd o leiaf ddeg Aelod yn cymryd rhan.

en-gb	If fewer than ten Members participate, that business must be held over (and the Presiding Officer must make arrangements for the adjustment of the timetable for business as he or she considers appropriate) and the Senedd must proceed to the next item of business.
cy-gb	Os bydd llai na deg Aelod yn cymryd rhan, rhaid cadw’r busnes hwnnw tan y cyfarfod llawn nesaf (a rhaid i’r Llywydd drefnu i addasu'r amserlen ar gyfer busnes fel y gwêl yn dda) a rhaid i’r Senedd symud ymlaen i’r eitem nesaf o fusnes.

en-gb	In determining the number of Members participating in a vote, those recording an abstention are to be regarded as participating.
cy-gb	Wrth benderfynu ar nifer yr Aelodau sy’n cymryd rhan mewn pleidlais, rhaid cymryd bod y rhai sy’n nodi eu bod yn ymatal yn cymryd rhan.

en-gb	The names of Members voting, including those recording an abstention, must be included in any report of plenary proceedings.
cy-gb	Rhaid cynnwys enwau’r Aelodau sy’n pleidleisio, gan gynnwys y rhai sy’n nodi eu bod yn ymatal, mewn unrhyw adroddiad o drafodion y cyfarfodydd llawn.

en-gb	A report of the vote must be made available as soon as possible after the vote has taken place.
cy-gb	Rhaid trefnu bod adroddiad ar y bleidlais ar gael cyn gynted â phosibl ar ôl i’r bleidlais gael ei chynnal.

en-gb	Statements
cy-gb	Datganiadau

en-gb	Statements may be made by:
cy-gb	Caniateir i ddatganiadau gael eu gwneud gan:

en-gb	the Presiding Officer;
cy-gb	y Llywydd;

en-gb	a member of the government;
cy-gb	aelod o’r llywodraeth;

en-gb	a member of the Commission about any matter coming within the responsibilities of the Commission;
cy-gb	aelod o’r Comisiwn ynghylch unrhyw fater sy’n dod o fewn cyfrifoldebau’r Comisiwn;

en-gb	any other Member, where the subject matter of the statement relates to a function of the Senedd for which they are responsible, with the agreement of the Presiding Officer.
cy-gb	unrhyw Aelod arall, lle mae pwnc y datganiad yn ymwneud â swyddogaeth y Senedd y mae’n gyfrifol amdani, gyda chytundeb y Llywydd.

en-gb	The Presiding Officer may permit questions to be asked of a Member making a statement.
cy-gb	Caiff y Llywydd ganiatáu i gwestiynau gael eu gofyn i Aelod sy’n gwneud datganiad.

en-gb	Personal Statements
cy-gb	Datganiadau Personol

en-gb	The Presiding Officer may allow a Member to make a personal statement, following notice in writing to him or her.
cy-gb	Caiff y Llywydd ganiatáu i Aelod wneud datganiad personol, yn sgîl hysbysiad ysgrifenedig i’r Llywydd.

en-gb	A personal statement must be brief, factual and must not be subject to debate.
cy-gb	Rhaid i ddatganiad personol fod yn fyr ac yn ffeithiol a rhaid iddo beidio â bod yn destun dadl.

en-gb	Oral Questions
cy-gb	Cwestiynau Llafar

en-gb	Members may table oral questions to the First Minister, to each Welsh Minister or to the Counsel General, about any matters relating to his or her responsibilities (except that oral questions may be tabled to the Minister with responsibility for government business only about matters relating to his or her responsibilities other than for government business (if any)).
cy-gb	Caiff yr Aelodau gyflwyno cwestiynau llafar i Brif Weinidog Cymru, i bob un o Weinidogion Cymru neu i’r Cwnsler Cyffredinol, am unrhyw faterion sy’n ymwneud â chyfrifoldebau’r Gweinidog neu’r Cwnsler (ac eithrio mai dim ond cwestiynau llafar am faterion sy'n ymwneud â'i gyfrifoldebau (os oes rhai) heblaw am fusnes y llywodraeth y caniateir eu cyflwyno i'r Gweinidog sy’n gyfrifol am fusnes y llywodraeth).

en-gb	Members may table oral questions to the Commission about any matter relating to the Commission’s responsibilities.
cy-gb	Caiff yr Aelodau gyflwyno cwestiynau llafar i’r Comisiwn am unrhyw fater sy’n ymwneud â chyfrifoldebau’r Comisiwn.

en-gb	Time must be made available in plenary meetings for:
cy-gb	Rhaid trefnu bod amser ar gael yn y cyfarfodydd llawn er mwyn:

en-gb	the First Minister to answer oral questions once, and for a maximum of 60 minutes, in each week that the Senedd meets in plenary;
cy-gb	i Brif Weinidog Cymru ateb cwestiynau llafar unwaith, am hyd at 60 munud, ym mhob wythnos y bydd y Senedd yn cynnal cyfarfod llawn;

en-gb	each Welsh Minister and the Counsel General to answer oral questions in relation to his or her responsibilities, at least once, and for a maximum of 45 minutes, in every four weeks that the Senedd meets in plenary (except that the Minister with responsibility for government business is only to answer questions under Standing Order 12.56(ii) if he or she has responsibilities for matters other than government business);
cy-gb	i bob un o Weinidogion Cymru a’r Cwnsler Cyffredinol ateb cwestiynau llafar ynglŷn â’u cyfrifoldebau, o leiaf unwaith, am hyd at 45 munud, ym mhob pedair wythnos y bydd y Senedd yn cynnal cyfarfod llawn (ac eithrio mai dim ond os oes ganddo gyfrifoldebau am faterion heblaw busnes y llywodraeth y caniateir i’r Gweinidog sy’n gyfrifol am fusnes y llywodraeth ateb cwestiynau o dan Reol Sefydlog 12.56(ii));

en-gb	the Commission to answer oral questions at least once, and for a maximum of 30 minutes, in every four weeks that the Senedd meets in plenary.
cy-gb	i’r Comisiwn ateb cwestiynau llafar o leiaf unwaith, am hyd at 30 munud, ym mhob pedair wythnos y bydd y Senedd yn cynnal cyfarfod llawn.

en-gb	A Deputy Welsh Minister may at the request of the First Minister, a Welsh Minister or the Counsel General, answer any oral question on any matter on which he or she assists the First Minister, a Welsh Minister or the Counsel General (as the case may be).
cy-gb	Ar gais Prif Weinidog Cymru, un o Weinidogion Cymru neu’r Cwnsler Cyffredinol, caiff un o Ddirprwy Weinidogion Cymru ateb unrhyw gwestiwn llafar am unrhyw fater y mae’n cynorthwyo Prif Weinidog Cymru, un o Weinidogion Cymru neu’r Cwnsler Cyffredinol (yn ôl fel y digwydd) ynglŷn ag ef.

en-gb	Where it is not reasonably practicable for the First Minister, a Welsh Minister or the Counsel General to answer oral questions on a day when he or she would normally do so, another Welsh Minister may, after prior notification to the Presiding Officer, answer those questions.
cy-gb	Os nad yw’n rhesymol ymarferol i Brif Weinidog Cymru, un o Weinidogion Cymru neu’r Cwnsler Cyffredinol ateb cwestiynau llafar ar ddiwrnod pan fyddai’n gwneud hynny fel rheol, caiff un arall o Weinidogion Cymru ateb y cwestiynau hynny, ar ôl hysbysu’r Llywydd ymlaen llaw.

en-gb	Questions to the First Minister must be tabled at least three working days before they are to be answered;
cy-gb	Rhaid i gwestiynau i’r Prif Weinidog gael eu cyflwyno o leiaf dri diwrnod gwaith cyn eu bod i gael eu hateb;

en-gb	questions to Welsh Ministers, the Counsel General and the Commission must be tabled at least five working days before they are to be answered.
cy-gb	rhaid i gwestiynau i Weinidogion Cymru, y Cwnsler Cyffredinol a’r Comisiwn gael eu cyflwyno o leiaf bum diwrnod gwaith cyn eu bod i gael eu hateb.

en-gb	Questions are accepted at the discretion of the Presiding Officer, who must have regard to any written guidance issued in accordance with Standing Order 6.17.
cy-gb	Derbynnir cwestiynau yn ôl disgresiwn y Llywydd, a rhaid iddo roi sylw i unrhyw ganllawiau ysgrifenedig a gyhoeddwyd yn unol â Rheol Sefydlog 6.17.

en-gb	The Presiding Officer must undertake a ballot to select the names of those Members who may table oral questions to the First Minister, Welsh Ministers, and the Counsel General (if the Counsel General is answering oral questions only on matters relating to any responsibilities he or she holds other than those of the government’s law officer).
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd gynnal balot er mwyn dethol enwau’r Aelodau y caniateir iddynt gyflwyno cwestiynau llafar i Brif Weinidog Cymru, Gweinidogion Cymru, a'r Cwsnler Cyffredinol (os yw'r Cwnsler Cyffredinol yn ateb cwestiynau llafar am faterion sy'n ymwneud yn unig â chyfrifoldebau sydd ganddo ef neu hi ac eithrio cyfrifoldebau swyddog y gyfraith y llywodraeth).

en-gb	A ballot under Standing Order 12.61 must be conducted at least one working day before the last day on which questions may be tabled.
cy-gb	Rhaid cynnal balot o dan Reol Sefydlog 12.61 o leiaf un diwrnod gwaith cyn y diwrnod olaf y caniateir cyflwyno cwestiynau.

en-gb	Each Member may enter their names into the ballot under Standing
cy-gb	Dim ond unwaith y caiff Aelod gyflwyno ei enw i’r balot o dan Reol

en-gb	Order 12.61 once for oral questions to the First Minister, a particular Welsh Minister or the Counsel General (if the Counsel General is answering oral questions only on matters relating to any responsibilities he or she holds other than those of the government’s law officer).
cy-gb	Sefydlog 12.61 ar gyfer cwestiynau llafar i’r Prif Weinidog, i un o Weinidogion Cymru yn benodol neu'r Cwnsler Cyffredinol (os yw'r Cwnsler Cyffredinol yn ateb cwestiynau llafar am faterion sy'n ymwneud yn unig ag unrhyw gyfrifoldebau sydd ganddo ef neu hi ac eithrio cyfrifoldebau swyddog y gyfraith y llywodraeth).

en-gb	12.63A  Subject to Standing Order 12.63B, any Member may table oral questions to the Counsel General (unless he or she is answering oral questions only on matters relating to any responsibilities he or she holds other than those of the government’s law officer, in which case Standing Order 12.61 applies) and the Commission.
cy-gb	12.63A Yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 12.63B, caiff unrhyw Aelod gyflwyno cwestiynau llafar i’r Cwnsler Cyffredinol (oni bai ei fod ef neu hi yn ateb cwestiynau llafar am faterion sy'n ymwneud yn unig ag unrhyw gyfrifoldebau sydd ganddo ef neu hi ac eithrio cyfrifoldebau swyddog y gyfraith y llywodraeth, lle bydd Rheol Sefydlog 12.61 yn gymwys) a'r Comisiwn.

en-gb	12.63B  Each Member may table no more than two oral questions to the Counsel General, and one oral question to the Commission, for any week where they are answering questions.
cy-gb	12.63B Ni chaiff Aelod gyflwyno mwy na dau gwestiwn llafar i’r Cwnsler Cyffredinol, ac un cwestiwn llafar i’r Comisiwn, ar gyfer unrhyw wythnos y byddant yn ateb cwestiynau.

en-gb	For questions accepted before a deadline agreed by the Business Committee, the order of questions must be determined by random means on the last day on which they may be tabled.
cy-gb	Yn achos cwestiynau a dderbynnir cyn yr amser cau y cytunir arno gan y Pwyllgor Busnes, rhaid penderfynu ar drefn cwestiynau drwy hapddull ar y diwrnod olaf y caniateir iddynt gael eu cyflwyno.

en-gb	The Presiding Officer must call the Member asking the question to ask a supplementary oral question and may then call other Members to ask related supplementary oral questions.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd alw ar yr Aelod sy’n gofyn y cwestiwn i ofyn cwestiwn llafar atodol ac wedyn caiff alw ar Aelodau eraill i ofyn cwestiynau llafar atodol cysylltiedig.

en-gb	Where any oral question is not reached, the Member must receive a written answer on the same day.
cy-gb	Pan na chyrhaeddir unrhyw gwestiwn llafar, rhaid i’r Aelod gael ateb ysgrifenedig ar yr un diwrnod.

en-gb	The written answer must be published in the report of plenary proceedings.
cy-gb	Rhaid i’r ateb ysgrifenedig gael ei gyhoeddi yng nghofnod trafodion y cyfarfod llawn.

en-gb	Emergency Questions
cy-gb	Cwestiynau Brys

en-gb	At such a time as the Presiding Officer may determine, the Presiding Officer may call a Member to ask a question for which notice under Standing Order 12.59 has not been given if:
cy-gb	Ar unrhyw adeg y penderfynir arno gan y Llywydd, caiff y Llywydd alw ar Aelod i ofyn cwestiwn na roddwyd hysbysiad amdano o dan Reol Sefydlog 12.59:

en-gb	the Presiding Officer and the member of the government concerned, or the Commission, as the case may be, have been given prior notice of at least two hours before the question is to be asked;
cy-gb	os yw’r Llywydd a’r aelod o’r llywodraeth o dan sylw, neu’r Comisiwn, yn ôl fel y digwydd, wedi cael o leiaf ddwy awr o hysbysiad ymlaen llaw cyn bod y cwestiwn i gael ei ofyn;

en-gb	the Presiding Officer is satisfied that the question is of urgent national significance.
cy-gb	os yw’r Llywydd yn fodlon bod y cwestiwn yn un o arwyddocâd cenedlaethol brys.

en-gb	Where the Presiding Officer has been given prior notice that a request for an emergency question under Standing Order 12.67 relates to the functions of the Commission, the function assigned to the Presiding Officer in Standing Order 12.67(ii) shall be assigned to the Deputy Presiding Officer.
cy-gb	Os bydd y Llywydd wedi cael hysbysiad ymlaen llaw fod cais am gwestiwn brys o dan Reol Sefydlog 12.67 yn ymwneud â swyddogaethau’r Comisiwn, caiff y swyddogaeth a ddyrennir i’r Llywydd yn 12.67(ii) ei haseinio i’r Dirprwy Lywydd.

en-gb	Topical Questions
cy-gb	Cwestiynau Amserol

en-gb	12.68A  The Business Committee may make time available for Members to ask questions to the First Minister, Welsh Ministers or Counsel General for which notice under Standing Order 12.59 has not been given.
cy-gb	12.68A Caiff y Pwyllgor Busnes drefnu bod amser ar gael i Aelodau ofyn cwestiynau i'r Prif Weinidog, Gweinidogion Cymru neu'r Cwnsler Cyffredinol, na roddwyd hysbysiad amdanynt o dan Reol Sefydlog 12.59.

en-gb	12.68B  The Presiding Officer must select any questions that are to be taken during time made available under Standing Order 12.68A, from among those tabled in accordance with any guidance on topical questions issued under Standing Order 6.17.
cy-gb	12.68B Rhaid i'r Llywydd ddethol unrhyw gwestiynau sydd i'w cymryd yn ystod amser y trefnwyd iddo fod ar gael o dan Reol Sefydlog 12.68A, o blith y rhai a gyflwynir yn unol ag unrhyw ganllawiau ar gwestiynau amserol a gyhoeddir o dan Reol Sefydlog 6.17.

en-gb	Urgent Debates
cy-gb	Dadleuon Brys

en-gb	At any plenary meeting, a Member may move in a speech lasting no longer than three minutes that the Senedd should consider a particular matter, provided that:
cy-gb	Mewn unrhyw gyfarfod llawn, caiff Aelod gynnig mewn araith heb fod yn fwy na thair munud y dylai’r Senedd ystyried mater penodol, ar yr amod:

en-gb	the Member has notified the Presiding Officer of his or her wish to do so, and of the matter, at least one hour before the beginning of the meeting;
cy-gb	bod yr Aelod wedi hysbysu’r Llywydd ei fod yn dymuno gwneud hynny ac wedi’i hysbysu am y mater o leiaf awr cyn dechrau’r cyfarfod;

en-gb	where the matter does not relate to the functions of the Commission, if a Member other than a member of the government has given the notification, the Presiding Officer has given a member of the government an opportunity to comment in private to him or her on the matter;
cy-gb	os nad yw’r mater yn ymwneud â swyddogaethau’r Comisiwn, os Aelod heblaw aelod o’r llywodraeth sydd wedi rhoi’r hysbysiad, bod y Llywydd wedi rhoi cyfle i aelod o’r llywodraeth gyflwyno sylwadau iddo am y mater yn breifat;

en-gb	where the matter relates to the functions of the Commission, if a Member other than a member of the Commission has given the notification, the Deputy Presiding Officer has given the Commission an opportunity to comment in private to him or her on the matter;
cy-gb	os yw’r mater yn ymwneud â swyddogaethau’r Comisiwn, os Aelod heblaw aelod o’r Comisiwn sydd wedi rhoi’r hysbysiad, bod y Dirprwy Lywydd wedi rhoi cyfle i’r Comisiwn gyflwyno sylwadau iddo am y mater yn breifat;

en-gb	the Presiding Officer (or Deputy Presiding Officer if the debate falls under Standing Order 12.69(iii)) is satisfied that the matter is of urgent public importance and has informed the Member (and, if necessary, the member of the government or the Commission, as appropriate) accordingly.
cy-gb	bod y Llywydd (neu’r Dirprwy Lywydd os bydd y ddadl yn methu o dan Reol Sefydlog 12.69(iii)) yn fodlon bod y mater yn un o bwys cyhoeddus brys, a’i fod wedi hysbysu’r Aelod (ac, os oes angen hynny, yr aelod o’r llywodraeth neu’r Comisiwn, fel y bo’n briodol) yn unol â hynny.

en-gb	Where the matter does not relate to the functions of the Commission, if a Member other than a member of the government moves the motion, the Presiding Officer must allow a member of the government to reply in a speech lasting no longer than three minutes.
cy-gb	Os nad yw’r mater yn ymwneud â swyddogaethau’r Comisiwn, os Aelod heblaw aelod o’r llywodraeth sy’n gwneud y cynnig, rhaid i’r Llywydd ganiatáu i aelod o’r llywodraeth ateb mewn araith heb fod yn fwy na thair munud.

en-gb	The Presiding Officer must put the motion to the vote immediately after it has been moved or, if a member of the government replies, after that reply.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd gynnal pleidlais ar y cynnig ar unwaith ar ôl iddo gael ei wneud neu, os bydd aelod o’r llywodraeth yn ateb, ar ôl yr ateb hwnnw.

en-gb	If the Senedd resolves to consider the matter, it must do so at that meeting or (if the Presiding Officer so decides) at the one immediately following and the Presiding Officer must make arrangements for the adjustment of the timetable for business as he or she considers appropriate.
cy-gb	Os bydd y Senedd yn penderfynu ystyried y mater, rhaid iddo wneud hynny yn y cyfarfod hwnnw neu (os bydd y Llywydd yn penderfynu hynny) yn y cyfarfod yn union ar ei ôl, a rhaid i’r Llywydd drefnu i addasu’r amserlen ar gyfer busnes fel y gwêl yn dda.

en-gb	Where the matter relates to the functions of the Commission, if a Member other than a member of the Commission moves the motion, the Presiding Officer must allow a member of the Commission to reply in a speech lasting no longer than three minutes.
cy-gb	Os yw’r mater yn ymwneud â swyddogaethau’r Comisiwn, os Aelod heblaw aelod o’r Comisiwn sy’n gwneud y cynnig, rhaid i’r Llywydd ganiatáu i aelod o’r Comisiwn ateb mewn araith heb fod yn fwy na thair munud.

en-gb	The Presiding Officer must put the motion to the vote immediately after it has been moved or, if a member of the Commission replies, after that reply.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd gynnal pleidlais ar y cynnig ar unwaith ar ôl iddo gael ei wneud neu, os bydd aelod o’r Comisiwn yn ateb, ar ôl yr ateb hwnnw.

en-gb	If the Senedd resolves to consider the matter, it must do so at that meeting or (if the Presiding Officer so decides) at the one immediately following and the Presiding Officer must make arrangements for the adjustment of the timetable for business as he or she considers appropriate.
cy-gb	Os bydd y Senedd yn penderfynu ystyried y mater, rhaid iddo wneud hynny yn y cyfarfod hwnnw neu (os bydd y Llywydd yn penderfynu hynny) yn y cyfarfod yn union ar ei ôl a rhaid i’r Llywydd drefnu i addasu’r amserlen ar gyfer busnes fel y gwêl yn dda.

en-gb	Short Debates
cy-gb	Dadleuon Byr

en-gb	The Presiding Officer must hold a ballot to determine the name of the Member or Members, other than a member of the government, who may propose a topic for a Short Debate.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd gynnal balot i benderfynu ar enw Aelod neu Aelodau, heblaw aelod o’r llywodraeth, a gaiff gynnig pwnc ar gyfer Dadl Fer.

en-gb	The Member who has succeeded in the ballot must notify the Presiding Officer of the topic not later than five working days before it is to be debated.
cy-gb	Rhaid i’r Aelod sydd wedi llwyddo yn y balot hysbysu’r Llywydd am y pwnc o leiaf bum diwrnod gwaith cyn ei fod i gael ei drafod.

en-gb	In the debate:
cy-gb	Yn y ddadl:

en-gb	the Member who succeeded in the ballot may speak;
cy-gb	caiff yr Aelod a lwyddodd yn y balot siarad;

en-gb	a member of the government (or, if the matter is within the responsibilities of the Commission, a member of the Commission) may respond;
cy-gb	caiff aelod o’r llywodraeth (neu, os yw'r mater o fewn cyfrifoldebau’r Comisiwn, aelod o'r Comisiwn) ymateb;

en-gb	and no other Member may speak unless he or she has the permission of the Member who succeeded in the ballot or is permitted to intervene by the Member responding.
cy-gb	a ni chaiff yr un Aelod arall siarad oni bai bod ganddo ganiatâd yr Aelod a lwyddodd yn y balot neu oni chaniateir ymyrryd gan yr Aelod sy'n ymateb.

en-gb	13.STANDING ORDER 13 – Order in Plenary Meetings
cy-gb	13.RHEOL SEFYDLOG 13 – Y Drefn yn y Cyfarfodydd Llawn

en-gb	Members called by the Presiding Officer to speak must address the chair.
cy-gb	Rhaid i’r Aelodau sy'n cael eu galw i siarad gan y Llywydd annerch y cadeirydd.

en-gb	Members may speak in English or Welsh, and simultaneous interpretation facilities must be provided for speeches made in Welsh.
cy-gb	Caiff yr Aelodau siarad yn Gymraeg neu yn Saesneg a rhaid darparu cyfleusterau cyfieithu ar y pryd ar gyfer areithiau a draddodir yn Gymraeg.

en-gb	The Presiding Officer, having consulted the Business Committee, may invite any person to participate in a Plenary meeting for a specific purpose.
cy-gb	Caiff y Llywydd, ar ôl ymgynghori â'r Pwyllgor Busnes, wahodd unrhyw berson i gymryd rhan mewn Cyfarfod Llawn at ddiben penodol.

en-gb	An invited person may be called to speak, but may not vote.
cy-gb	Caniateir i berson a wahoddwyd siarad, ond ni chaniateir iddo bleidleisio.

en-gb	Speeches must be relevant to the business before the Senedd, and avoid tedious repetition.
cy-gb	Rhaid i’r areithiau fod yn berthnasol i'r busnes sydd gerbron y Senedd, ac osgoi ailadrodd diflas.

en-gb	The Presiding Officer may announce a time limit on Members’ speeches and may direct a Member who has spoken for too long to stop speaking.
cy-gb	Caiff y Llywydd gyhoeddi terfyn amser ar areithiau’r Aelodau a chaiff gyfarwyddo Aelod sydd wedi siarad yn rhy hir i roi’r gorau i siarad.

en-gb	A Member, other than the proposer of a motion or an amendment who is exercising a right of reply, may not speak more than once on any matter except, with leave of the Presiding Officer, for the purpose of briefly explaining some material point of his or her original speech.
cy-gb	Ac eithrio’r sawl sy’n gwneud cynnig neu’n cynnig gwelliant ac sy’n arfer hawl i ateb, ni chaiff Aelod siarad fwy nag unwaith ar unrhyw fater ac eithrio, gyda chaniatâd y Llywydd, er mwyn esbonio yn fyr ryw bwynt perthnasol yn ei araith wreiddiol.

en-gb	A Member who is speaking may allow other Members to intervene for the purposes of clarification before resuming a speech.
cy-gb	Caiff Aelod sy'n siarad ganiatáu i Aelodau eraill ymyrryd er mwyn egluro cyn ailddechrau ar ei araith.

en-gb	A Member may not speak after the proposer of a motion has exercised a right of reply.
cy-gb	Ni chaiff Aelod siarad ar ôl i’r sawl sy’n gwneud y cynnig arfer ei hawl i ateb.

en-gb	Declaration of Relevant Interests
cy-gb	Datgan Buddiannau Perthnasol

en-gb	13.8ABefore taking part in any plenary proceedings, a Member must declare any interest, financial or otherwise, that the Member, or to their knowledge, a family member, has or is expecting to have which is relevant to those proceedings, and might reasonably be thought by others to influence the Member’s contribution.
cy-gb	13.8ACyn cymryd rhan mewn unrhyw drafodion yn y cyfarfod llawn, rhaid i Aelod ddatgan unrhyw fuddiant, boed yn ariannol neu fel arall, sydd gan yr Aelod, neu hyd y gŵyr yr Aelod, sydd gan aelod o'i deulu, neu y mae'r Aelod neu aelod o'i deulu yn disgwyl ei gael sy'n berthnasol i'r trafodion hynny, ac y gellid ystyried yn rhesymol gan eraill ei fod yn dylanwadu ar gyfraniad yr Aelod.

en-gb	13.8BStanding Order 13.8A does not affect the requirements for oral declaration of registrable interests under Standing Order 2.6.
cy-gb	13.8BNid yw Rheol Sefydlog 13.8A yn effeithio ar y gofynion o ran datgan buddiannau cofrestradwy ar lafar o dan Reol Sefydlog 2.6.

en-gb	Maintenance of Order
cy-gb	Cadw Trefn

en-gb	The Presiding Officer is to maintain order in plenary meetings and must call to order any Member who:
cy-gb	Y Llywydd sydd i gadw trefn yn y cyfarfodydd llawn a rhaid galw i drefn unrhyw Aelod:

en-gb	is engaging in conduct which would, in the opinion of the Presiding Officer, constitute a criminal offence or contempt of court;
cy-gb	sy'n ymddwyn mewn ffordd a fyddai, ym marn y Llywydd, yn gyfystyr â thramgwydd troseddol neu ddirmyg llys;

en-gb	is obstructing the business of the Senedd;
cy-gb	sy'n rhwystro busnes y Senedd;

en-gb	seeks to raise a matter outside the scope of the debate or
cy-gb	sy'n ceisio codi mater sydd y tu hwnt i gwmpas y ddadl neu'r

en-gb	motion;
cy-gb	cynnig;

en-gb	is guilty of discourteous or unbecoming conduct;
cy-gb	sy'n euog o ymddygiad anghwrtais neu amhriodol;

en-gb	is using disorderly, discriminatory or offensive language or language which detracts from the dignity of the Senedd;
cy-gb	sy'n defnyddio iaith sy'n groes i’r drefn, iaith sy'n gwahaniaethu neu sy'n peri tramgwydd, neu iaith sy'n amharu ar urddas y Senedd;

en-gb	refuses to conform to any Standing Order or other requirement for the conduct of Members;
cy-gb	sy'n gwrthod cydymffurfio ag unrhyw Reol Sefydlog neu ag unrhyw ofyniad arall ynglŷn ag ymddygiad Aelodau;

en-gb	disregards the authority of the chair.
cy-gb	sy'n anwybyddu awdurdod y cadeirydd.

en-gb	A Member must comply with any directions given by the Presiding Officer about any conduct for which he or she has been called to order.
cy-gb	Rhaid i Aelod gydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddiadau a roddir gan y Llywydd ynghylch unrhyw ymddygiad sydd wedi peri ei alw i drefn.

en-gb	A Member may be required by the Presiding Officer to withdraw from Senedd proceedings for the remainder of the day if the Presiding Officer considers the conduct such as to warrant withdrawal.
cy-gb	Caiff y Llywydd ei gwneud yn ofynnol i Aelod ymneilltuo o drafodion y Senedd am weddill y dydd os yw’r Llywydd o’r farn bod yr ymddygiad yn cyfiawnhau ymneilltuo.

en-gb	When the Presiding Officer has required a Member to withdraw from Senedd proceedings and the Member has not done so, a motion to exclude the Member from Senedd proceedings must be proposed by the Presiding Officer and must be voted on immediately.
cy-gb	Pan fydd y Llywydd wedi’i gwneud yn ofynnol i Aelod ymneilltuo o drafodion y Senedd ac nad yw'r Aelod wedi gwneud hynny, rhaid i gynnig i wahardd yr Aelod o drafodion y Senedd gael ei wneud gan y Llywydd a rhaid pleidleisio arno ar unwaith.

en-gb	The exclusion of a Member under Standing Order 13.12 has immediate effect and must be:
cy-gb	Mae gwaharddiad Aelod o dan Reol Sefydlog 13.12 yn dod i rym ar unwaith a rhaid i’r gwaharddiad hwnnw bara:

en-gb	on the first occasion during any 12 month period, until the end of the working day immediately following the day of exclusion;
cy-gb	y tro cyntaf yn ystod unrhyw gyfnod o 12 mis, tan ddiwedd y diwrnod gwaith yn union ar ôl diwrnod y gwaharddiad;

en-gb	on a second occasion during the same 12 month period, for five working days immediately following the day of exclusion;
cy-gb	yr ail dro yn ystod yr un cyfnod o 12 mis, am bum diwrnod gwaith yn union ar ôl diwrnod y gwaharddiad;

en-gb	on a third or any subsequent occasion during the same 12 month period, for 20 working days immediately following the day of exclusion.
cy-gb	y trydydd tro neu ar unrhyw dro wedi hynny yn ystod yr un cyfnod o 12 mis, am 20 diwrnod gwaith yn union ar ôl diwrnod y gwaharddiad.

en-gb	During the period of a Member’s exclusion under Standing Orders 13.12 and 13.13, he or she is not entitled to receive any salary from the Senedd and is not permitted to attend any Senedd proceedings.
cy-gb	Yn ystod cyfnod gwaharddiad Aelod o dan Reolau Sefydlog 13.12 ac 13.13, ni fydd gan yr Aelod hawl i gael dim cyflog gan y Senedd ac ni chaniateir i’r Aelod fynychu unrhyw un o drafodion y Senedd.

en-gb	Subject to the right of the Senedd to legislate on any matter or to discuss subordinate legislation, a Member must not raise or pursue in plenary meetings any matter which relates to active proceedings (as defined by Schedule 1 to the Contempt of Court Act 1981), or where the Children’s Commissioner for Wales, the Commissioner for Older People in Wales, or the Public Services Ombudsman for Wales has decided to conduct an examination of a case, until the time when judgement has been given or a report has been made by either Commissioner or Ombudsman, unless the Presiding Officer is satisfied that:
cy-gb	Yn ddarostyngedig i hawl y Senedd i ddeddfu ar unrhyw fater neu i drafod is-ddeddfwriaeth, rhaid i Aelod beidio â chodi unrhyw fater na mynd ar drywydd unrhyw fater yn y cyfarfodydd llawn sy’n ymwneud ag achosion sydd ar waith (fel y’u diffinnir yn Atodlen 1 i Ddeddf Dirmygu Llys 1981) neu os bydd Comisiynydd Plant Cymru, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru neu Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru wedi penderfynu cynnal archwiliad o achos, tan yr adeg pan fydd dyfarniad wedi’i roi neu pan fydd adroddiad wedi’i wneud gan y naill Gomisiynydd neu’r llall neu’r Ombwdsmon, oni bai bod y Llywydd yn fodlon:

en-gb	the matter is clearly related to a matter of general public importance or a ministerial decision is in question;
cy-gb	bod gan y mater berthynas glir â mater o bwys cyhoeddus cyffredinol neu fod penderfyniad gweinidogol o dan sylw;

en-gb	the matter does not relate to a case which is to be heard, or is being heard, before a criminal court or before a jury or to a case which is to be heard, or is being heard, in family proceedings;
cy-gb	nad yw’r mater yn ymwneud ag achos sydd i’w wrando, neu sy’n cael ei wrando, gerbron llys troseddau neu gerbron rheithgor neu ag achos sydd i’w wrando, neu sy’n cael ei wrando, mewn achos teuluol;

en-gb	the Member does not, in his or her comments, create a real and substantial risk of prejudice to the proceedings of a court either generally or in respect of a particular case.
cy-gb	nad yw’r Aelod, yn ei sylwadau, yn creu risg real a sylweddol o ragfarnu achos llys, naill ai’n gyffredinol neu mewn perthynas ag achos penodol.

en-gb	Unless the matter is the subject of a substantive motion, Members  must not in plenary meetings make criticisms of the conduct of judges of the courts of the United Kingdom in the discharge of their judicial office (in Standing Order 13.16 “judge” includes persons holding the position of judge, whether full-time or part-time).
cy-gb	Oni bai bod y mater yn destun cynnig gwreiddiol, rhaid i’r Aelodau beidio yn y cyfarfodydd llawn â beirniadu ymddygiad barnwyr llysoedd y Deyrnas Unedig wrth iddynt gyflawni eu swyddogaeth farnwrol; (yn Rheol Sefydlog 13.16 mae “barnwr” yn cynnwys personau sy’n dal swydd barnwr, yn llawn amser neu’n rhan-amser).

en-gb	The Senedd must not discuss individual judicial appointments.
cy-gb	Rhaid i’r Senedd beidio â thrafod penodiadau barnwrol unigol.

en-gb	14.STANDING ORDER 14 – Written Questions, Written Statements and Statements of Opinion
cy-gb	14.RHEOL SEFYDLOG 14 – Cwestiynau Ysgrifenedig, Datganiadau Ysgrifenedig a Datganiadau Barn

en-gb	Members may table questions for written answer by:
cy-gb	Caiff Aelodau gyflwyno cwestiynau i’w hateb yn ysgrifenedig gan y canlynol:

en-gb	the First Minister, a Welsh Minister or the Counsel General, on any matter relating to his or her responsibilities;
cy-gb	Prif Weinidog Cymru, un o Weinidogion Cymru neu’r Cwnsler Cyffredinol, am unrhyw fater sy'n ymwneud â’i gyfrifoldebau;

en-gb	or  the Commission on any matter relating to the Commission’s responsibilities.
cy-gb	neu y Comisiwn, am unrhyw fater sy’n ymwneud â chyfrifoldebau’r Comisiwn.

en-gb	A Deputy Welsh Minister may, at the request of the First Minister, a Welsh Minister or the Counsel General, answer any written question on any matter on which he or she assists the First Minister, a Welsh Minister or the Counsel General (as the case may be).
cy-gb	Ar gais Prif Weinidog Cymru, un o Weinidogion Cymru neu’r Cwnsler Cyffredinol, caiff un o Ddirprwy Weinidogion Cymru ateb unrhyw gwestiwn ysgrifenedig am unrhyw fater y mae’n cynorthwyo Prif Weinidog Cymru, un o Weinidogion Cymru neu’r Cwnsler Cyffredinol (yn ôl fel y digwydd) ynglŷn ag ef.

en-gb	A question must be tabled at least five working days before it is to be answered.
cy-gb	Rhaid i gwestiwn gael ei gyflwyno o leiaf bum diwrnod gwaith cyn ei fod i gael ei ateb.

en-gb	Questions are accepted at the discretion of the Presiding Officer, who must have regard to any written guidance issued in accordance with Standing Order 6.17.
cy-gb	Derbynnir cwestiynau yn ôl disgresiwn y Llywydd, y mae’n rhaid iddo roi sylw i unrhyw ganllawiau ysgrifenedig a gyhoeddwyd yn unol â Rheol Sefydlog 6.17.

en-gb	The answers to accepted questions must be published in the report of plenary proceedings.
cy-gb	Rhaid i’r atebion i’r cwestiynau sydd wedi’u derbyn gael eu cyhoeddi yng nghofnod trafodion y cyfarfodydd llawn.

en-gb	Written Statements
cy-gb	Datganiadau Ysgrifenedig

en-gb	The First Minister, a Welsh Minister or the Counsel General may make a written statement on any matter relating to his or her responsibilities.
cy-gb	Caiff Prif Weinidog Cymru, un o Weinidogion Cymru neu’r Cwnsler Cyffredinol wneud datganiad ysgrifenedig am unrhyw fater sy'n ymwneud â’i gyfrifoldebau.

en-gb	The Commission may make a written statement on any matter relating to the Commission’s responsibilities.
cy-gb	Caiff y Comisiwn wneud datganiad ysgrifenedig am unrhyw fater sy'n ymwneud â chyfrifoldebau’r Comisiwn.

en-gb	Any written statement must be published in the report of plenary proceedings.
cy-gb	Rhaid i unrhyw ddatganiad ysgrifenedig gael ei gyhoeddi yn y cofnod o drafodion y cyfarfodydd llawn.

en-gb	Statements of Opinion
cy-gb	Datganiadau Barn

en-gb	A Statement of Opinion not exceeding 100 words on a matter affecting Wales may be tabled by any Member other than a member of the government;
cy-gb	Caniateir i Ddatganiad Barn heb fod yn fwy na 100 o eiriau am fater sy'n effeithio ar Gymru gael ei gyflwyno gan unrhyw Aelod heblaw aelod o’r llywodraeth;

en-gb	and any such Statement may be supported, opposed or otherwise subject to comment in writing by any other Member.
cy-gb	a chaniateir i unrhyw Ddatganiad o’r fath gael ei ategu, ei wrthwynebu neu fel arall fod yn destun sylwadau ysgrifenedig gan unrhyw Aelod arall.

en-gb	If a Statement of Opinion is deemed by the Presiding Officer to be in order it must be published, together with any expression of support or opposition tabled by any other Member.
cy-gb	Os yw'r Llywydd o'r farn bod Datganiad Barn yn ddilys, rhaid iddo gael ei gyhoeddi, ynghyd ag unrhyw air o gefnogaeth neu wrthwynebiad a gyflwynwyd gan unrhyw Aelod arall.

en-gb	15.STANDING ORDER 15 – Laying and Tabling Procedures
cy-gb	15.RHEOL SEFYDLOG 15 – Gweithdrefnau Gosod a Chyflwyno

en-gb	The following documents or categories of document may be laid before the Senedd:
cy-gb	Caniateir i’r dogfennau canlynol neu’r categorïau canlynol o ddogfennau gael eu gosod gerbron y Senedd:

en-gb	a document specified in any enactment as one which must or may be laid before the Senedd or a document which falls within the terms of section 86 of, or paragraphs 36 or  37 of Schedule 11 to, the Act;
cy-gb	dogfen y mae unrhyw ddeddfiad yn pennu bod yn rhaid ei gosod gerbron y Senedd neu y caniateir ei gosod gerbron y Senedd neu ddogfen sy’n dod o fewn telerau adran 86 o’r Ddeddf neu baragraffau 36 neu 37 o Atodlen 11 iddi;

en-gb	legislation or proposed or draft legislation required to be laid under Standing Orders 25, 26, 26A, 27 or 28;
cy-gb	deddfwriaeth neu ddeddfwriaeth arfaethedig neu ddrafft y mae'n ofynnol ei gosod o dan Reolau Sefydlog 25, 26, 26A, 27 neu 28;

en-gb	any report made by a Senedd committee and which that committee has agreed should be submitted to the Senedd, other than any report to which (iv) below applies;
cy-gb	unrhyw adroddiad a wneir gan un o bwyllgorau'r Senedd ac y mae'r pwyllgor hwnnw wedi cytuno y dylid ei gyflwyno i'r Senedd, ac eithrio unrhyw adroddiad y mae (iv) isod yn gymwys iddo;

en-gb	any other document specified elsewhere in Standing Orders which is required to be laid in accordance with the specific requirements in a Standing Order;
cy-gb	unrhyw ddogfen arall a bennir mewn man arall yn y Rheolau Sefydlog y mae'n ofynnol ei gosod yn unol â'r gofynion penodol mewn Rheol Sefydlog;

en-gb	any other document, or category of document, that the Senedd, by resolution in plenary, requires should be laid.
cy-gb	unrhyw ddogfen arall, neu unrhyw gategori arall o ddogfen, y mae'r Senedd yn ei gwneud yn ofynnol iddynt gael eu gosod, drwy benderfyniad mewn cyfarfod llawn.

en-gb	A member of the government or Presiding Officer may lay other appropriate documents.
cy-gb	Caiff aelod o’r llywodraeth neu’r Llywydd osod dogfennau priodol eraill.

en-gb	Where any document is laid, or any motion, amendment, question or other business is tabled under Standing Order 15 or any other Standing Order, it must be laid or tabled in compliance with written guidance issued by the Presiding Officer, in accordance with Standing Order 6.17.
cy-gb	Os yw unrhyw ddogfen yn cael ei gosod neu os yw unrhyw gynnig, gwelliant, cwestiwn neu fusnes arall yn cael ei gyflwyno o dan Reol Sefydlog 15 neu unrhyw Reol Sefydlog arall, rhaid iddo gael ei osod neu ei gyflwyno yn unol â chanllawiau ysgrifenedig a gyhoeddir gan y Llywydd, yn unol â Rheol Sefydlog 6.17.

en-gb	Any document laid or business tabled by the Presiding Officer, the Commission, the government, any committee or the Clerk, must be laid or tabled in both English and Welsh, so far as is appropriate in the circumstances and reasonably practicable.
cy-gb	Rhaid i unrhyw ddogfen a osodir neu unrhyw fusnes a gyflwynir gan y Llywydd, y Comisiwn, y llywodraeth, unrhyw bwyllgor neu’r Clerc gael ei gosod neu ei gyflwyno yn Gymraeg a Saesneg, cyn belled ag y bo’n briodol o dan yr amgylchiadau ac yn rhesymol ymarferol.

en-gb	The receipt, by the Clerk, of any document or business on a working day during hours agreed by the Business Committee constitutes (as the case may be) the laying of the document or the tabling of the business.
cy-gb	Mae derbyn unrhyw ddogfen neu fusnes gan y Clerc ar ddiwrnod gwaith yn ystod oriau y cytunwyd arnynt gan y Pwyllgor Busnes yn gyfystyr â gosod y ddogfen neu gyflwyno’r busnes (yn ôl fel y digwydd).

en-gb	16.STANDING ORDER 16 – Establishment and Remit of Committees
cy-gb	16.Rheol Sefydlog 16 – Sefydlu Pwyllgorau a’u Cylchoedd Gorchwyl

en-gb	The Senedd must establish committees with power within their remit to:
cy-gb	Rhaid i’r Senedd sefydlu pwyllgorau a chanddynt bŵer yn eu cylchoedd gorchwyl i:

en-gb	examine the expenditure, financing, administration and policy of the government and associated public bodies;
cy-gb	archwilio gwariant, trefniadau cyllido, gweinyddiaeth a pholisi’r llywodraeth a’r cyrff cyhoeddus sy’n gysylltiedig â hi;

en-gb	examine legislation;
cy-gb	archwilio deddfwriaeth;

en-gb	undertake other functions specified in Standing Orders;
cy-gb	ymgymryd â swyddogaethau eraill a bennir yn y Rheolau Sefydlog;

en-gb	and consider any matter affecting Wales.
cy-gb	a ystyried unrhyw fater sy’n effeithio ar Gymru.

en-gb	The Business Committee must, as soon as possible after every Senedd election, table a motion or motions in accordance with Standing Order 16.1 proposing the titles and remits of committees.
cy-gb	Cyn gynted â phosibl ar ôl pob etholiad y Senedd, rhaid i’r Pwyllgor Busnes gyflwyno cynnig neu gynigion yn unol â Rheol Sefydlog 16.1 i gynnig teitlau a chylch gorchwyl y pwyllgorau.

en-gb	If it appears necessary to the Business Committee during the course of a Senedd to alter the number, title or remit of one or more committee (including by providing that any existing committee should cease to exist), the Business Committee may table a motion proposing that the alteration take place.
cy-gb	Os yw’n ymddangos i’r Pwyllgor Busnes yn ystod Senedd fod angen newid nifer, teitl neu gylch gorchwyl un neu fwy o bwyllgorau (gan gynnwys drwy ddarparu y dylai unrhyw bwyllgor presennol ddod i ben), caiff y Pwyllgor Busnes gyflwyno cynnig bod y newid yn digwydd.

en-gb	In tabling any motion under Standing Order 16.2 or 16.3, the Business Committee must ensure that:
cy-gb	Wrth gyflwyno unrhyw gynnig o dan Reol Sefydlog 16.2 neu 16.3, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sicrhau’r canlynol:

en-gb	every area of responsibility of the government and associated public bodies is subject to the scrutiny of a committee or committees;
cy-gb	bod pob un o feysydd cyfrifoldeb y llywodraeth a’r cyrff cyhoeddus sy’n gysylltiedig â hi yn destun gwaith craffu gan bwyllgor neu bwyllgorau;

en-gb	all matters relating to the legislative competence of the Senedd and functions of the Welsh Ministers and of the Counsel General are subject to the scrutiny of a committee or committees;
cy-gb	bod pob mater sy’n ymwneud â chymhwysedd deddfwriaethol y Senedd a swyddogaethau Gweinidogion Cymru a’r Cwnsler Cyffredinol yn destun gwaith craffu gan bwyllgor neu bwyllgorau;

en-gb	where reasonably practicable, there is broad balance between the delivery of responsibilities specified in Standing Orders 16.1(i) and 16.1(ii).
cy-gb	pan fo’n rhesymol ymarferol, fod cydbwysedd eang rhwng cyflawni’r cyfrifoldebau a ragnodwyd yn Rheolau Sefydlog 16.1(i) a 16.1(ii).

en-gb	Other Committees
cy-gb	Pwyllgorau Eraill

en-gb	The Senedd may establish any other committee on a motion tabled by any Member.
cy-gb	Caiff y Senedd sefydlu unrhyw bwyllgor arall drwy gynnig a gyflwynir gan unrhyw Aelod.

en-gb	A motion to establish such a committee must propose its title and remit.
cy-gb	Rhaid i gynnig i sefydlu pwyllgor o’r fath gynnig ei deitl a’i gylch gorchwyl.

en-gb	Subject to Standing Order 16.3, all committees established under Standing Order 16 will exist for the duration of the Senedd unless otherwise specified in the motion to establish the committee.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 16.3, bydd pob pwyllgor a sefydlir gan Reol Sefydlog 16 yn cael ei sefydlu i barhau drwy gydol y Senedd oni nodir yn wahanol yn y cynnig i sefydlu’r pwyllgor.

en-gb	17.STANDING ORDER 17 – Operation of Committees
cy-gb	17.RHEOL SEFYDLOG 17 – Gweithredu Pwyllgorau

en-gb	17.1Standing Order 17 applies to every committee of the Senedd other than where disapplied by another Standing Order.
cy-gb	17.1  Mae Rheol Sefydlog 17 yn gymwys i bob un o bwyllgorau’r Senedd ac eithrio pan fydd wedi’i datgymhwyso gan Reol Sefydlog arall.

en-gb	17.2Any Member may table a motion to give specific or general instructions to any committee.
cy-gb	17.2  Caiff unrhyw Aelod gyflwyno cynnig i roi cyfarwyddiadau penodol neu gyffredinol i unrhyw bwyllgor.

en-gb	Chairs of Committees
cy-gb	Cadeiryddion Pwyllgorau

en-gb	17.2A
cy-gb	17.2A

en-gb	For each committee established by a resolution of the Senedd, the Senedd must consider a motion tabled by the Business Committee to agree the political group from which the chair of the committee will be elected.
cy-gb	Rhaid i’r Senedd ystyried cynnig a gyflwynir gan y Pwyllgor Busnes i gytuno ar y grŵp gwleidyddol y mae’r cadeirydd sydd i’w ethol yn perthyn iddo ar gyfer pob pwyllgor a sefydlir drwy benderfyniad gan y Senedd.

en-gb	17.2B
cy-gb	17.2B

en-gb	In tabling a motion under Standing Order 17.2A, the Business Committee must have regard to the need to ensure that the balance of chairs across committees reflects the political groups to which Members belong.
cy-gb	Wrth gyflwyno cynnig o dan Reol Sefydlog 17.2A, rhaid i’r Pwyllgor Busnes roi sylw i’r angen i sicrhau bod cydbwysedd y cadeiryddion ar draws y pwyllgorau yn adlewyrchu’r grwpiau gwleidyddol y mae’r Aelodau yn perthyn iddynt.

en-gb	No amendment may be tabled to a motion under Standing Order 17.2A.
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i gynnig o dan Reol Sefydlog 17.2A.

en-gb	No motion under Standing Order 17.2A can be passed unless (if the
cy-gb	Ni chaniateir pasio cynnig o dan Reol Sefydlog 17.2A (os caiff y cynnig ei

en-gb	motion for it is passed on a vote), at least two-thirds of the Members voting support it.
cy-gb	basio drwy bleidlais) oni bai fod o leiaf ddwy ran o dair o’r Aelodau sy’n pleidleisio yn ei gefnogi.

en-gb	Election of committee Chairs
cy-gb	Ethol Cadeiryddion Pwyllgorau

en-gb	For each committee established by a resolution of the Senedd, the Senedd must elect a Member as chair of that committee.
cy-gb	Rhaid i’r Senedd ethol Aelod yn gadeirydd ar gyfer pob pwyllgor a sefydlir drwy benderfyniad gan y Senedd.

en-gb	At a meeting of the Senedd in plenary, the Presiding Officer must invite nominations.
cy-gb	Yn un o gyfarfodydd llawn y Senedd, rhaid i'r Llywydd wahodd enwebiadau.

en-gb	Only a Member from the political group specified in the relevant motion under Standing Order 17.2A may be nominated, and only a Member of the same group may make the nomination.
cy-gb	Dim ond Aelod o'r grŵp gwleidyddol a nodir yn y cynnig perthnasol o dan Reol Sefydlog 17.2A y caniateir iddo gael ei enwebu, a dim ond Aelod o'r un grŵp y caniateir iddo wneud yr enwebiad.

en-gb	A nomination from a political group with more than 20 members must be seconded by a member of that group.
cy-gb	Rhaid i enwebiad gan grŵp gwleidyddol sydd â mwy nag 20 aelod gael ei eilio gan aelod o’r grŵp hwnnw.

en-gb	Where nominations for the chairs of more than one committee are being taken at the same meeting of the Senedd, no Member may be nominated for more than one of those chairs.
cy-gb	Os cyflwynir enwebiadau ar gyfer cadeiryddion mwy nag un pwyllgor yn yr un cyfarfod o'r Senedd, ni chaniateir i Aelod gael ei enwebu i fod yn gadeirydd mwy nag un o'r pwyllgorau hynny.

en-gb	If there is only one nomination, the Presiding Officer must propose that the Member nominated be elected as chair of the committee.
cy-gb	Os enwebir un Aelod yn unig, rhaid i’r Llywydd gynnig bod yr Aelod a enwebwyd yn cael ei ethol yn gadeirydd y pwyllgor.

en-gb	If that is opposed, or if there are two or more nominations, the Presiding Officer must make arrangements for the election to take place by secret ballot.
cy-gb	Os gwrthwynebir hynny neu os ceir dau neu ragor o enwebiadau, rhaid i’r Llywydd drefnu bod yr etholiad yn cael ei gynnal drwy bleidlais gyfrinachol.

en-gb	17.2J
cy-gb	17.2J

en-gb	If two Members have been nominated, the chair must declare elected the Member who has secured the greater number of votes cast in the ballot.
cy-gb	Os bydd dau Aelod wedi'u henwebu, rhaid i’r Llywydd ddatgan mai’r Aelod sydd wedi sicrhau’r nifer mwyaf o’r pleidleisiau a fwriwyd yn y bleidlais gyfrinachol sydd wedi’i ethol.

en-gb	If there is an equality of votes between the two candidates, a further secret ballot must take place.
cy-gb	Os bydd nifer y pleidleisiau ar gyfer y ddau ymgeisydd yn gyfartal, rhaid cynnal pleidlais gyfrinachol arall.

en-gb	17.2K
cy-gb	17.2K

en-gb	If more than two Members have been nominated, Members must vote by
cy-gb	Os bydd mwy na dau Aelod wedi'u henwebu, rhaid i'r Aelodau bleidleisio

en-gb	ranking as many candidates as they wish in order of preference.
cy-gb	drwy nodi faint bynnag o ymgeiswyr a fynnant yn nhrefn blaenoriaeth.

en-gb	If no Member receives more than half the first preferences in a ballot, the candidate who has received the smallest number of first preferences must be excluded and their votes distributed among the remaining candidates according to the next preferences.
cy-gb	Os na chaiff yr un Aelod fwy na hanner y pleidleisiau dewis cyntaf a fwriwyd, rhaid hepgor yr ymgeisydd sydd â'r nifer lleiaf o bleidleisiau dewis cyntaf ac ailddosbarthu ei bleidleisiau rhwng yr ymgeiswyr sy'n weddill yn nhrefn blaenoriaeth.

en-gb	This process of exclusion and distribution must be repeated until one candidate obtains more than half the votes cast.
cy-gb	Rhaid ailadrodd y broses hon o hepgor ymgeiswyr ac ailddosbarthu eu pleidleisiau tan y bydd un ymgeisydd yn sicrhau mwy na hanner y pleidleisiau a fwriwyd.

en-gb	If there is an equality of votes between the two remaining candidates a further secret ballot must take place.
cy-gb	Os bydd nifer y pleidleisiau ar gyfer y ddau ymgeisydd sy'n weddill yn gyfartal, rhaid cynnal pleidlais gyfrinachol arall.

en-gb	Committee Chairs:
cy-gb	Cadeiryddion Pwyllgorau:

en-gb	A committee chair may resign by giving notice in writing to the Business Committee.
cy-gb	Caiff cadeirydd pwyllgor ymddiswyddo drwy roi hysbysiad ysgrifenedig i'r Pwyllgor Busnes.

en-gb	Any committee may resolve that its chair be removed from office, but such a resolution may only have effect if it is:
cy-gb	Caiff unrhyw bwyllgor benderfynu y dylid diswyddo ei gadeirydd, ond ni ddaw'r cyfryw benderfyniad i rym oni bai ei fod:

en-gb	supported by a majority of the members voting in committee, comprising members not all belonging to the same political group;
cy-gb	yn cael ei gefnogi gan fwyafrif yr Aelodau sy'n pleidleisio yn y pwyllgor, yn cynnwys aelodau nad ydynt oll yn perthyn i'r un grŵp gwleidyddol;

en-gb	subsequently endorsed by the Senedd on a motion tabled by a member of the committee.
cy-gb	yn cael ei gymeradwyo'n ddilynol gan y Senedd drwy gynnig a gyflwynir gan aelod o'r pwyllgor.

en-gb	17.2N
cy-gb	17.2N

en-gb	The chair of a committee may not participate in a vote on a motion under Standing Order 17.2M, and Standing Order 17.37 does not apply to such motions.
cy-gb	Ni chaiff cadeirydd pwyllgor gymryd rhan mewn pleidlais ar gynnig o dan Reol Sefydlog 17.2M, ac nid yw Rheol Sefydlog 17.37 yn gymwys i'r cyfryw gynigion.

en-gb	Any motion proposed under Standing Order 17.2M(i) must be considered by the committee as soon as possible, and should take priority over any other committee business.
cy-gb	Rhaid i'r pwyllgor ystyried unrhyw gynnig a gyflwynir o dan Reol Sefydlog 17.2M(i) cyn gynted â phosibl, a rhoi blaenoriaeth i gynnig o'r fath dros unrhyw fusnes arall.

en-gb	The position of chair becomes vacant when the Member concerned:
cy-gb	Daw swydd y cadeirydd yn wag pan fo'r Aelod dan sylw:

en-gb	resigns in accordance with Standing Order 17.2L ;
cy-gb	yn ymddiswyddo yn unol â Rheol Sefydlog 17.2L;

en-gb	is removed from office in accordance with Standing Order 17.2M;
cy-gb	yn cael ei ddiswyddo yn unol â Rheol Sefydlog 17.2M;

en-gb	is elected chair of another committee;
cy-gb	yn cael ei ethol yn gadeirydd pwyllgor arall;

en-gb	ceases to be a Member;
cy-gb	yn peidio â bod yn Aelod;

en-gb	or joins or leaves a political group.
cy-gb	neu yn ymuno â grŵp gwleidyddol neu'n gadael grŵp gwleidyddol.

en-gb	17.2Q  The position of chair becomes vacant if the Senedd agrees a motion under Standing Order 17.2A to change the political group from which the chair of the committee may be elected, in accordance with Standing Order 17.2R.
cy-gb	17.2Q   Daw swydd y cadeirydd yn wag os bydd y Senedd yn cytuno ar gynnig o dan Reol Sefydlog 17.2A i newid y grŵp gwleidyddol y caniateir ethol cadeirydd y pwyllgor ohono, yn unol â Rheol Sefydlog 17.2R.

en-gb	17.2R  Where the position of chair becomes vacant, the Business Committee:
cy-gb	17.2R  Pan fydd swydd cadeirydd yn dod yn wag:

en-gb	must consider the effects of that vacancy on the balance of committee chairs between political groups;
cy-gb	rhaid i'r Pwyllgor Busnes ystyried effaith y swydd wag honno ar gydbwysedd cadeiryddion y pwyllgorau o ran y grwpiau gwleidyddol;

en-gb	may, having regard to that consideration, table a motion under Standing Order 17.2A proposing to change the political group from which the chair of the committee on which the vacancy occurred may be elected;
cy-gb	caiff y Pwyllgor Busnes, gan roi sylw i’r ystyriaeth honno, gyflwyno cynnig o dan Reol Sefydlog 17.2A i newid y grŵp gwleidyddol y caniateir ethol cadeirydd y pwyllgor lle y cododd y swydd wag ohono;

en-gb	may, having regard to that consideration, also table one or more motions under Standing Order 17.2A proposing to change the political group from which the chair of any other committee may be elected.
cy-gb	caiff y Pwyllgor Busnes, gan roi sylw i’r ystyriaeth honno, hefyd gyflwyno un neu fwy o gynigion o dan Reol Sefydlog 17.2A i newid y grŵp gwleidyddol y caniateir ethol cadeirydd unrhyw bwyllgor arall ohono.

en-gb	17.2S  A vacancy in the position of a committee’s chair must be filled via an election under Standing Orders 17.2E – 17.2K.
cy-gb	17.2S   Rhaid llenwi swydd wag cadeirydd pwyllgor drwy gynnal etholiad o dan Reolau Sefydlog 17.2E hyd at 17.2K.

en-gb	17.2T  Standing Orders 17.2A to 17.2S may be disapplied by a resolution of the Senedd (provided that, if the motion for the resolution is passed on a vote, it has no effect unless at least two-thirds of those voting support it) in relation to a specified committee on a motion tabled by the Business Committee.
cy-gb	17.2T   Caniateir i Reolau Sefydlog 17.2A hyd at 17.2S gael eu datgymhwyso drwy benderfyniad gan y Senedd (ar yr amod, os caiff y cynnig ar gyfer y penderfyniad ei basio drwy bleidlais, nad yw’n dod i rym oni bai bod o leiaf ddwy ran o dair o’r rhai sy’n pleidleisio yn ei gefnogi) mewn perthynas â phwyllgor a nodir drwy gynnig a gyflwynir gan y Pwyllgor Busnes.

en-gb	If the Standing Orders are disapplied, Standing Orders 17.3 to 17.16 apply to all members of the specified committee and the relevant motion under Standing Order 17.3 must also propose the chair.
cy-gb	Os caiff y Rheolau Sefydlog eu datgymhwyso, mae Rheolau Sefydlog 17.3 hyd at 17.16 yn gymwys i bob aelod o'r pwyllgor a nodir a rhaid i'r cynnig perthnasol o dan Reol Sefydlog 17.3 hefyd gynnig y cadeirydd.

en-gb	Membership of Committees
cy-gb	Aelodaeth Pwyllgorau

en-gb	17.3The Senedd must consider a motion tabled by the Business Committee to agree the remaining membership of each committee established by a resolution of the Senedd, and alternate members for the responsible committee under Standing Order 22.
cy-gb	17.3  Rhaid i’r Senedd ystyried cynnig a gyflwynir gan y Pwyllgor Busnes i gytuno ar weddill aelodaeth pob pwyllgor a sefydlir drwy benderfyniad gan y Senedd, ac eilyddion ar gyfer y pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 22.

en-gb	17.4[Standing Order removed by resolution in Plenary on 28 June 2016]
cy-gb	17.4 [Dilëwyd y Rheol Sefydlog hon drwy benderfyniad yn y cyfarfod llawn ar 28 Mehefin 2016]

en-gb	17.5No amendment may be tabled to a motion under Standing Order 17.3.
cy-gb	17.5  Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i gynnig o dan Reol Sefydlog 17.3.

en-gb	17.6No motion to agree the remaining membership of a committee under Standing Order 17.3 can be passed unless:
cy-gb	17.6  Ni chaniateir i gynnig i gytuno ar weddill aelodaeth pwyllgor o dan Reol Sefydlog 17.3 gael ei basio oni bai:

en-gb	the total membership reflects (so far as is reasonably practicable) the balance of the political groups to which Members belong;
cy-gb	bod cyfanswm yr aelodaeth (cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol) yn adlewyrchu cydbwysedd y grwpiau gwleidyddol y mae’r Aelodau yn perthyn iddynt;

en-gb	(if the motion for it is passed on a vote), at least two-thirds of the Members voting support it.
cy-gb	(os caiff y cynnig ei basio drwy bleidlais), fod o leiaf ddwy ran o dair o’r Aelodau sy’n pleidleisio yn ei gefnogi.

en-gb	If a motion to agree the remaining membership of a committee under Standing Order 17.3 is not passed, the Senedd must consider a motion tabled by the Business Committee to determine the size of the committee, and places on that committee must be allocated in accordance with the operation of sections 29(3) to (7) of the Act as modified in accordance with Standing Order 17.8.
cy-gb	Os nad yw cynnig i gytuno ar weddill aelodaeth pwyllgor o dan Reol Sefydlog 17.3 yn cael ei basio, rhaid i’r Senedd ystyried cynnig a gyflwynir gan y Pwyllgor Busnes i bennu maint y pwyllgor, a rhaid i’r lleoedd ar y pwyllgor hwnnw gael eu dyrannu yn unol â gweithredu adrannau 29(3) i (7) o’r Ddeddf fel y’u haddaswyd yn unol â Rheol Sefydlog 17.8.

en-gb	If in respect of any place to be allocated on a committee in accordance with section 29(3) to (7) of the Act:
cy-gb	Mewn perthynas ag unrhyw le ar bwyllgor sydd i’w ddyrannu yn unol ag adrannau 29(3) i (7) o’r Ddeddf:

en-gb	the number of Members belonging to two or more political groups is the same and exceeds the number belonging to any other political group;
cy-gb	os yw nifer yr Aelodau sy’n perthyn i ddau neu fwy o grwpiau gwleidyddol yr un fath a’i fod yn fwy na’r nifer sy’n perthyn i unrhyw grŵp gwleidyddol arall;

en-gb	the number produced by the operation of section 29(6) of the Act is the same for two or more political groups and is greater than that so produced for any other political group,
cy-gb	os yw’r nifer a geir drwy ddefnyddio adran 29(6) o’r Ddeddf yr un fath ar gyfer dau neu fwy o grwpiau gwleidyddol a’i fod yn fwy na’r nifer a geir fel hyn ar gyfer unrhyw grŵp gwleidyddol arall,

en-gb	the Presiding Officer must determine to which political group that place is to be allocated.
cy-gb	rhaid i’r Llywydd benderfynu i ba grŵp gwleidyddol y mae’r lle hwnnw i’w ddyrannu.

en-gb	If places on any committee are to be allocated to a political group in accordance with Standing Order 17.3 or 17.7, it is for that political group to determine the names of the Members allocated from the group other than the chair.
cy-gb	Os yw’r lleoedd ar unrhyw bwyllgor i’w dyrannu i grŵp gwleidyddol yn unol â Rheol Sefydlog 17.3 neu 17.7, mater i’r grŵp gwleidyddol hwnnw yw pennu enwau’r Aelodau a ddyrennir o’r grŵp ac eithrio'r cadeirydd.

en-gb	Any motion under Standing Order 17.3 or 17.7 must (so far as is reasonably practicable, having regard to the total number of places on committees) ensure that:
cy-gb	Rhaid i unrhyw gynnig o dan Reol Sefydlog 17.3 neu 17.7 (cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol o roi sylw i gyfanswm y lleoedd ar bwyllgorau) sicrhau:

en-gb	every Member who does not belong to a political group is offered a place on at least one committee;
cy-gb	bod pob Aelod nad yw’n perthyn i grŵp gwleidyddol yn cael cynnig lle ar un pwyllgor o leiaf;

en-gb	the total number of places on committees allocated to Members belonging to each political group is at least as great as the number of Members belonging to the political group.
cy-gb	bod cyfanswm y lleoedd ar bwyllgorau a ddyrennir i Aelodau sy’n perthyn i bob grŵp gwleidyddol o leiaf yr un mor fawr â nifer yr Aelodau sy’n perthyn i’r grŵp gwleidyddol.

en-gb	17.11 A vacancy occurs on a committee when a Member, other than the chair:
cy-gb	17.11  Mae swydd wag yn codi ar bwyllgor pan fydd Aelod, ac eithrio'r cadeirydd:

en-gb	resigns from the committee by notifying the Business Committee;
cy-gb	yn ymddiswyddo o’r pwyllgor drwy hysbysu’r Pwyllgor Busnes;

en-gb	is removed from the committee by a resolution of the Senedd;
cy-gb	yn cael ei ddiswyddo o’r pwyllgor drwy benderfyniad gan y Senedd;

en-gb	is elected chair of that committee by the Senedd;
cy-gb	yn cael ei ethol yn gadeirydd y pwyllgor hwnnw gan y Senedd;

en-gb	ceases to be a member of the committee in accordance with Standing Order 17.12.
cy-gb	yn peidio â bod yn aelod o’r pwyllgor yn unol â Rheol Sefydlog 17.12.

en-gb	A Member ceases to be a member of a committee if he or she joins or leaves a political group.
cy-gb	Mae Aelod yn peidio â bod yn aelod o bwyllgor os yw’n ymuno â grŵp gwleidyddol neu’n ymadael ag ef.

en-gb	When a vacancy occurs on a committee, the Business Committee:
cy-gb	Pan fydd swydd wag yn codi ar bwyllgor, mae’r Pwyllgor Busnes:

en-gb	(i)must consider the effect of that vacancy on the membership of that committee and of any other committee;
cy-gb	yn gorfod ystyried effaith y swydd wag honno ar aelodaeth y pwyllgor hwnnw ac unrhyw bwyllgor arall;

en-gb	must, having regard to that consideration, table a motion under Standing Order 17.3 proposing changes to the membership of the committee on which the vacancy occurred;
cy-gb	o roi sylw i’r ystyriaeth honno, yn gorfod cyflwyno cynnig o dan Reol Sefydlog 17.3 i gynnig newid aelodaeth y pwyllgor y cododd y swydd wag arno;

en-gb	and may, having regard to that consideration, also table one or more motions under Standing Order 17.3 proposing changes to the membership of any other committee;
cy-gb	o roi sylw i’r ystyriaeth honno, yn cael cyflwyno hefyd un neu fwy o gynigion o dan Reol Sefydlog 17.3 i gynnig newid aelodaeth unrhyw bwyllgor arall;

en-gb	may, if it considers it appropriate, carry out any of its functions under Standing Order 17.2R with regard to the effects of that vacancy on the balance of committee chairs between political groups.
cy-gb	a os yw o’r farn bod hynny’n briodol, yn cael cyflawni unrhyw rai o'i swyddogaethau o dan Reol Sefydlog 17.2R mewn perthynas ag effaith y swydd wag honno ar gydbwysedd cadeiryddion y pwyllgorau o ran eu grwpiau gwleidyddol.

en-gb	If a political group informs the Business Committee that it wishes to change its representation on a committee, the Business Committee must table a motion to give effect to that proposal.
cy-gb	Os bydd grŵp gwleidyddol yn hysbysu’r Pwyllgor Busnes ei fod yn dymuno newid ei gynrychiolaeth ar bwyllgor, rhaid i’r Pwyllgor Busnes gyflwyno cynnig er mwyn gweithredu hynny.

en-gb	If the effect of a motion referred to in Standing Order 17.13(ii) or 17.14 is only to fill the vacancy with a Member from the same political group, then Standing Order 17.6(ii) does not apply.
cy-gb	Os llenwi’r swydd wag ag Aelod o’r un grŵp gwleidyddol yw unig effaith cynnig y cyfeirir ato yn Rheol Sefydlog 17.13(ii) neu 17.14, nid yw Rheol Sefydlog 17.6(ii) yn gymwys.

en-gb	Any question arising under Standing Orders 17.6 and 17.10 must be determined by the Presiding Officer.
cy-gb	Rhaid i unrhyw gwestiwn sy’n codi o dan Reolau Sefydlog 17.6 a 17.10 gael ei benderfynu gan y Llywydd.

en-gb	Sub-committees
cy-gb	Is-bwyllgorau

en-gb	Any committee may resolve to establish one or more sub-committees.
cy-gb	Caiff unrhyw bwyllgor benderfynu sefydlu un neu fwy o is-bwyllgorau.

en-gb	A resolution to establish a sub-committee must set out its membership, chair, remit and duration.
cy-gb	Rhaid i benderfyniad i sefydlu is-bwyllgor nodi ei aelodaeth, ei gadeirydd, ei gylch gorchwyl a’i barhad.

en-gb	No sub-committee may consist only of Members from the political group or groups with an executive role and every sub-committee must contain at least one Member from a political group with an executive role.
cy-gb	Ni chaiff yr un is-bwyllgor gynnwys dim ond Aelodau o’r grŵp neu’r grwpiau gwleidyddol sydd â rôl weithredol, a rhaid i bob is-bwyllgor gynnwys o leiaf un Aelod o grŵp gwleidyddol sydd â rôl weithredol.

en-gb	A sub-committee must report to the committee which established it.
cy-gb	Rhaid i is-bwyllgor adrodd i’r pwyllgor a’i sefydlodd.

en-gb	A sub-committee is regulated, as appropriate, by the Standing Orders relating to the committee of which it is a sub-committee.
cy-gb	Mae is-bwyllgor yn cael ei reoleiddio, fel y bo’n briodol, gan y Rheolau Sefydlog sy’n ymwneud â’r pwyllgor y mae’n is-bwyllgor iddo.

en-gb	Chairs
cy-gb	Cadeiryddion

en-gb	Each committee must, subject to Standing Order 17.22, be chaired by the Member appointed to that role in accordance with Standing Orders
cy-gb	Rhaid i bob pwyllgor, yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 17.22, gael ei gadeirio gan yr Aelod a benodwyd i’r rôl honno yn unol â Rheolau Sefydlog

en-gb	17.2E or 17.2T.
cy-gb	17.2E neu 17.2T.

en-gb	Each committee has the power to appoint a temporary chair in the absence of its chair.
cy-gb	Mae gan bob pwyllgor y pŵer i benodi cadeirydd dros dro yn absenoldeb ei gadeirydd.

en-gb	Except where Standing Orders provide otherwise, the chair of a committee must determine its procedures, having regard to any written guidance which may be issued by the Presiding Officerin accordance with Standing Order 6.17.
cy-gb	Ac eithrio pan fydd Rheolau Sefydlog yn darparu fel arall, rhaid i gadeirydd pwyllgor benderfynu ar weithdrefnau’r pwyllgor, gan roi sylw i unrhyw ganllawiau ysgrifenedig y caiff y Llywydd eu cyhoeddi yn unol â Rheol Sefydlog 6.17.

en-gb	In relation to the business of a sub-committee, the chair of the subcommittee has the powers of the chair of the committee of which it is a sub-committee.
cy-gb	O ran busnes is-bwyllgor, mae gan gadeirydd yr is-bwyllgor bwerau cadeirydd y pwyllgor y mae’n is-bwyllgor iddo.

en-gb	Before taking part in any committee proceedings, a Member must declare any interest, financial or otherwise, that the Member, or to their knowledge, a family member, has or is expecting to have which is relevant to those proceedings, and might reasonably be thought by others to influence the Member’s contribution.
cy-gb	Cyn cymryd rhan mewn unrhyw drafodion pwyllgor, rhaid i Aelod ddatgan unrhyw fuddiant, boed yn ariannol neu fel arall, sydd gan yr Aelod, neu hyd y gŵyr yr Aelod, sydd gan aelod o'i deulu, neu y mae'r Aelod neu aelod o'i deulu yn disgwyl ei gael sy'n berthnasol i'r trafodion hynny, ac y gellid ystyried yn rhesymol gan eraill ei fod yn dylanwadu ar gyfraniad yr Aelod.

en-gb	Standing Order 17.24A does not affect the requirements for oral
cy-gb	Nid yw Rheol Sefydlog 17.24A yn effeithio ar y gofynion o ran datgan

en-gb	declaration of registrable interests under Standing Order 2.6.
cy-gb	buddiannau cofrestradwy ar lafar o dan Reol Sefydlog 2.6.

en-gb	Behaviour in Committees
cy-gb	Ymddygiad mewn Pwyllgorau

en-gb	The chair is to maintain order in committee meetings and must call to order any Member who:
cy-gb	Rhaid i’r cadeirydd gadw trefn mewn cyfarfodydd pwyllgor a rhaid galw i drefn unrhyw Aelod:

en-gb	is engaging in conduct which would, in the opinion of the chair, constitute a criminal offence or contempt of court;
cy-gb	sy'n ymddwyn mewn ffordd a fyddai, ym marn y cadeirydd, yn gyfystyr â thramgwydd troseddol neu ddirmyg llys;

en-gb	seeks to raise a matter outside the scope of the issue before the committee;
cy-gb	sy'n ceisio codi mater sydd y tu hwnt i gwmpas y mater sydd gerbron y pwyllgor;

en-gb	refuses to conform to any Standing Order or any other requirement for the conduct of Members;
cy-gb	sy'n gwrthod cydymffurfio ag unrhyw Reol Sefydlog neu ag unrhyw ofyniad arall ynglŷn ag ymddygiad Aelodau;

en-gb	A Member must comply with any directions given by the chair about any conduct for which he or she has been called to order.
cy-gb	Rhaid i Aelod gydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddiadau a roddir gan y cadeirydd ynghylch unrhyw ymddygiad sydd wedi peri ei alw i drefn.

en-gb	A Member may be required by the chair to withdraw from the remainder of the meeting if the chair considers their conduct such as to warrant withdrawal.
cy-gb	Caiff y cadeirydd ei gwneud yn ofynnol i Aelod ymneilltuo o weddill y cyfarfod os yw’r cadeirydd o’r farn bod yr ymddygiad yn cyfiawnhau hynny.

en-gb	If a Member refuses to withdraw when required to do so, the chair may adjourn the meeting or may suspend the meeting for a specified time and report the matter to the Presiding Officer.
cy-gb	Os bydd Aelod yn gwrthod ymneilltuo pan ofynnir iddo wneud hynny, caiff y cadeirydd ohirio’r cyfarfod neu ei atal dros dro am gyfnod penodol a hysbysu’r Llywydd am y mater.

en-gb	With the permission of the Presiding Officer obtained in advance, any Member may move a motion without notice in plenary to propose that the Member be excluded from Senedd proceedings for a period in accordance with Standing Order 13.13.
cy-gb	Wedi sicrhau caniatâd y Llywydd ymlaen llaw, caiff unrhyw Aelod gyflwyno cynnig heb hysbysiad yn y cyfarfod llawn fel bod yr Aelod hwnnw’n cael ei wahardd o drafodion y Senedd am gyfnod yn unol â Rheol Sefydlog 13.13.

en-gb	Subject to the right of the Senedd to legislate on any matter or to discuss subordinate legislation, a Member must not raise or pursue in committee meetings any matter which relates to active proceedings (as defined by Schedule 1 to the Contempt of Court Act 1981) or where the Children’s Commissioner for Wales, the Commissioner for Older People in Wales or the Public Services Ombudsman for Wales has decided to conduct an examination of a case, until the time when judgement has been given or a report has been made by either Commissioner or the Ombudsman, unless the chair is satisfied that:
cy-gb	Yn ddarostyngedig i hawl y Senedd i ddeddfu ar unrhyw fater neu i drafod is-ddeddfwriaeth, rhaid i Aelod beidio â chodi unrhyw fater na mynd ar drywydd unrhyw fater mewn cyfarfodydd pwyllgor sy’n ymwneud ag achosion sydd ar waith (fel y’u diffinnir yn Atodlen 1 i Ddeddf Dirmygu Llys 1981) neu pan fydd Comisiynydd Plant Cymru, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru neu Ombwsdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru wedi penderfynu cynnal archwiliad o achos, a hynny tan yr adeg pan fydd dyfarniad wedi’i roi neu pan fydd adroddiad wedi’i wneud gan y naill Gomisiynydd neu’r llall neu’r Ombwdsmon, oni bai bod y cadeirydd yn fodlon:

en-gb	Unless the matter is the subject of a substantive motion, Members must not, in committee meetings, make criticisms of the conduct of judges of the courts of the United Kingdom in the discharge of their judicial office;
cy-gb	Oni bai bod y mater yn destun cynnig o sylwedd, rhaid i’r Aelodau beidio, mewn cyfarfodydd pwyllgor, â beirniadu ymddygiad barnwyr llysoedd y Deyrnas Unedig wrth iddynt gyflawni eu swyddogaeth farnwrol;

en-gb	(in Standing Order 17.29 “judge” includes persons holding the position of judge, whether full-time or part-time).
cy-gb	(yn Rheol Sefydlog 17.29, mae “barnwr” yn cynnwys personau sy’n dal swydd barnwr, yn llawn amser neu’n rhan amser).

en-gb	Committees must not discuss individual judicial appointments.
cy-gb	Rhaid i bwyllgorau beidio â thrafod penodiadau barnwrol unigol.

en-gb	Quorum
cy-gb	Cworwm

en-gb	A committee meeting must be declared inquorate if there are fewer than three Members, or less than one-third of the committee’s members, whichever is the greater, present.
cy-gb	Rhaid datgan nad oes cworwm i gyfarfod pwyllgor os bydd llai na thri Aelod neu lai na thraean o nifer aelodau’r pwyllgor, pa un bynnag yw'r mwyaf, yn bresennol.

en-gb	A committee meeting must be declared inquorate if, at the beginning of the meeting, the Members present represent only one political group.
cy-gb	Rhaid datgan nad oes cworwm i gyfarfod pwyllgor os un grŵp gwleidyddol yn unig a gynrychiolir gan yr Aelodau sy'n bresennol ar ddechrau’r cyfarfod.

en-gb	On declaring a meeting inquorate under Standing Order 17.31 or 17.32 the chair, or in the absence of the chair the clerk to the committee, must suspend the meeting until a quorum is present.
cy-gb	Wrth ddatgan nad oes cworwm i gyfarfod o dan Reol Sefydlog 17.31 neu 17.32, rhaid i’r cadeirydd, neu, yn absenoldeb y cadeirydd, rhaid i glerc y pwyllgor, atal y cyfarfod dros dro nes bod cworwm.

en-gb	But if a quorum is not present within 20 minutes, the meeting will stand adjourned.
cy-gb	Ond os nad oes cworwm o fewn 20 munud, bydd y cyfarfod yn parhau i fod wedi’i ohirio.

en-gb	Where reasonable and appropriate to do so, the chair or, in the absence of the chair the clerk to the committee, may adjourn the meeting before that maximum time if it is clear that the committee will not be quorate within that period.
cy-gb	Pan fydd yn rhesymol ac yn briodol gwneud hynny, caiff y cadeirydd, neu, yn absenoldeb y cadeirydd, glerc y pwyllgor, ohirio’r cyfarfod cyn y terfyn amser hwnnw os yw’n glir na fydd cworwm yn y pwyllgor o fewn yr amser hwnnw.

en-gb	Voting
cy-gb	Pleidleisio

en-gb	Where a vote is necessary to dispose of the business, the chair must invite the committee to agree the motion or amendment.
cy-gb	Os bydd pleidlais yn angenrheidiol er mwyn cwblhau’r busnes, rhaid i’r cadeirydd wahodd y pwyllgor i dderbyn y cynnig neu’r gwelliant.

en-gb	no Member objects, the motion or amendment is deemed agreed by the committee;
cy-gb	na fydd Aelod yn gwrthwynebu, bernir fod y cynnig neu’r gwelliant wedi’i dderbyn gan y pwyllgor;

en-gb	or  any Member objects, a vote must be taken in accordance with provision in Standing Order 17.35.
cy-gb	neu bydd unrhyw Aelod yn gwrthwynebu, rhaid cynnal pleidlais yn unol â’r ddarpariaeth yn Rheol Sefydlog 17.35.

en-gb	Subject to Standing Order 17.34(i), voting in committees is by a show of hands and, when any member of the committee requests that the vote be recorded, the names of those voting (including those recording an abstention) must be recorded in the minutes of the committee’s proceedings.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 17.34(i), pleidleisir mewn pwyllgorau drwy godi dwylo, a phan fydd unrhyw un o aelodau’r pwyllgor yn gofyn i’r bleidlais gael ei chofnodi, rhaid i enwau'r rhai sy'n pleidleisio (gan gynnwys y rhai sy'n ymatal) gael eu cofnodi yng nghofnodion trafodion y pwyllgor.

en-gb	For the purposes of voting, the chair may propose that votes on motions or amendments are grouped, and that they are subject to a single vote.
cy-gb	At ddibenion pleidleisio, caiff y cadeirydd gynnig grwpio’r pleidleisiau ar gynigion neu welliannau fel eu bod yn destun un bleidlais.

en-gb	If any Member objects, each motion and amendment must be voted on separately.
cy-gb	Os bydd unrhyw Aelod yn gwrthwynebu, rhaid cynnal pleidlais ar wahân ar gyfer pob cynnig a phob gwelliant.

en-gb	Chairs of committees may vote.
cy-gb	Caiff cadeiryddion pwyllgorau bleidleisio.

en-gb	If there is an equality of votes, the chair must rule as to the disposal of the business in accordance with Standing Order 6.20.
cy-gb	Os bydd nifer y pleidleisiau yn gyfartal, rhaid i’r cadeirydd ddyfarnu ynglŷn â chwblhau’r busnes yn unol â Rheol Sefydlog 6.20.

en-gb	No vote in any committee is valid if fewer than one-third of its members vote.
cy-gb	Ni fydd yr un bleidlais mewn unrhyw bwyllgor yn ddilys os bydd llai na thraean o’i aelodau wedi pleidleisio.

en-gb	Members recording an abstention are to be regarded as having voted.
cy-gb	Rhaid ystyried bod aelodau sy'n ymatal wedi pleidleisio.

en-gb	If a vote is not valid under Standing Order 17.38, the chair must adjourn the item of business of which it formed a part to the next meeting of the committee.
cy-gb	Os nad yw pleidlais yn ddilys o dan Reol Sefydlog 17.38, rhaid i’r cadeirydd ohirio'r eitem o fusnes yr oedd yn rhan ohoni tan gyfarfod nesaf y pwyllgor.

en-gb	Openness of Committees
cy-gb	Natur Agored y Pwyllgorau

en-gb	Subject to Standing Order 17.42, committees must meet in public and broadcasting access for public meetings must be permitted in accordance with such arrangements as the Commission agrees.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 17.42, rhaid i bwyllgorau gyfarfod yn gyhoeddus, a rhaid caniatáu mynediad ar gyfer darlledu cyfarfodydd cyhoeddus yn unol â'r trefniadau y bydd y Comisiwn yn cytuno arnynt.

en-gb	Material submitted to a committee by members of the public in relation to proceedings of the committee, including evidence submitted or documents produced in response to an invitation under Standing Order 17.50, published on behalf of the Committee, is to be regarded as published:
cy-gb	O ran deunydd a gyflwynir i bwyllgor gan aelodau o’r cyhoedd mewn perthynas â thrafodion y pwyllgor, gan gynnwys tystiolaeth a gyflwynwyd neu ddogfennau a gynhyrchwyd mewn ymateb i wahoddiad o dan Reol Sefydlog 17.50, ac a gyhoeddir ar ran y pwyllgor, dylid ei ystyried yn ddeunydd a gyhoeddwyd:

en-gb	under the authority of the Senedd (for the purpose of section 42(1)(b) of the Act (Defamation);
cy-gb	o dan awdurdod y Senedd (at ddiben adran 42(1)(b) o’r Ddeddf Difenwi);

en-gb	and  for the purposes of Senedd proceedings (for the purpose of section 43(1)(b) of the Act (Contempt of Court)).
cy-gb	a at ddibenion trafodion y Senedd (at ddiben adran 43(1)(b) o’r Ddeddf Dirmygu Llys).

en-gb	A committee may resolve to exclude the public from a meeting or any part of a meeting where:
cy-gb	Caiff pwyllgor benderfynu gwahardd y cyhoedd o gyfarfod neu unrhyw ran o gyfarfod:

en-gb	international relations, national security, the investigation of alleged illegality, the effectiveness of law enforcement or the proper administration of justice requires the proceedings to be held in private;
cy-gb	lle mae cysylltiadau rhyngwladol, diogelwch gwladol, ymchwiliad i anghyfreithlondeb honedig, effeithiolrwydd gwaith gorfodi'r gyfraith neu weinyddu cyfiawnder yn briodol yn ei gwneud yn ofynnol i’r trafodion gael eu cynnal yn breifat;

en-gb	a particular item of business cannot be discussed without disclosing personal information relating to specifically identified or identifiable individuals which ought not to be disclosed;
cy-gb	lle nad oes modd trafod eitem benodol o fusnes heb ddatgelu gwybodaeth bersonol am unigolion penodol sydd wedi'u hadnabod neu y gellir eu hadnabod ac na ddylid ei datgelu;

en-gb	discussion in public of a particular item of business would be likely to cause harm to commercial or economic interests;
cy-gb	lle byddai trafod eitem benodol o fusnes yn gyhoeddus yn debyg o achosi niwed i fuddiannau masnachol neu economaidd;

en-gb	discussion in public of a particular item of business would be
cy-gb	lle byddai trafod eitem benodol o fusnes yn gyhoeddus yn debyg

en-gb	likely to cause harm to the health or safety of an individual, the public, or the environment;
cy-gb	o achosi niwed i iechyd neu ddiogelwch unigolyn, y cyhoedd, neu'r amgylchedd;

en-gb	a particular item of business cannot be discussed without reference to material which would be likely to be considered defamatory of any person;
cy-gb	lle nad oes modd trafod eitem benodol o fusnes heb gyfeirio at ddeunydd a fyddai, yn ôl pob tebyg, yn cael ei ystyried yn ddeunydd sy’n difenwi unrhyw berson;

en-gb	the committee is deliberating on the content, conclusions or
cy-gb	lle mae’r pwyllgor yn cyd-drafod cynnwys, casgliadau neu

en-gb	recommendations of a report it proposes to publish;
cy-gb	argymhellion adroddiad y mae’n bwriadu ei gyhoeddi;

en-gb	or is preparing itself to take evidence from any person;
cy-gb	neu’n ymbaratoi i gael tystiolaeth gan unrhyw berson;

en-gb	a particular item of business cannot be discussed without disclosing either legal advice supplied in confidence, or information supplied in confidence by, or confidential correspondence with, a person or organisation (including a public authority) which was not under any legal obligation to disclose that information and has not consented to its disclosure to the public;
cy-gb	lle nad oes modd trafod eitem benodol o fusnes heb ddatgelu naill ai cyngor cyfreithiol a roddwyd yn gyfrinachol, neu wybodaeth a roddwyd yn gyfrinachol gan berson neu gorff (gan gynnwys awdurdod cyhoeddus) neu mewn gohebiaeth gyfrinachol ag ef nad oedd o dan unrhyw rwymedigaeth gyfreithiol i ddatgelu’r wybodaeth honno ac nad yw wedi cydsynio i’w datgelu i’r cyhoedd;

en-gb	a particular item of business cannot be discussed without
cy-gb	lle nad oes modd trafod eitem benodol o fusnes heb gyfeirio at

en-gb	reference to a document or documents which would be excluded or exempted from disclosure under legislation;
cy-gb	ddogfen neu ddogfennau a gâi eu gwahardd neu eu hesemptio rhag cael eu datgelu o dan ddeddfwriaeth;

en-gb	any matter relating to the internal business of the committee, or
cy-gb	lle mae unrhyw fater sy’n ymwneud â busnes mewnol y pwyllgor,

en-gb	of the Senedd, is to be discussed.
cy-gb	neu fusnes mewnol y Senedd, i gael ei drafod.

en-gb	A motion proposed under Standing Order 17.42 must identify the grounds on which the Member proposing it believes should give rise to the exclusion of the public.
cy-gb	Rhaid i gynnig a wneir o dan Reol Sefydlog 17.42 nodi ar ba sail y mae'r Aelod sy'n ei wneud yn credu y dylai arwain at wahardd y cyhoedd.

en-gb	So far as is appropriate in the circumstances and reasonably practicable, notice of motions and documents relating to business to be taken at any committee must be made available to all members of that committee in English and Welsh at least two working days before the meeting to which they relate.
cy-gb	Cyn belled ag y bo’n briodol o dan yr amgylchiadau ac yn rhesymol ymarferol, rhaid trefnu bod hysbysiadau ynglŷn â chynigion a dogfennau sy'n ymwneud â busnes y bwriedir ymdrin ag ef mewn unrhyw bwyllgor ar gael i holl aelodau'r pwyllgor hwnnw yn Gymraeg a Saesneg o leiaf ddau ddiwrnod gwaith cyn y cyfarfod y maent yn berthnasol iddo.

en-gb	Members of committees and other persons addressing committees, may speak in English or in Welsh and simultaneous interpretation facilities must be available for proceedings in Welsh.
cy-gb	Caiff aelodau pwyllgorau a phersonau eraill sy’n annerch pwyllgorau, siarad Cymraeg neu Saesneg a rhaid bod cyfleusterau cyfieithu ar y pryd ar gael ar gyfer trafodion Cymraeg.

en-gb	Persons other than Members may address committees in other languages by prior agreement with the chair.
cy-gb	Caiff personau heblaw Aelodau annerch pwyllgorau mewn ieithoedd eraill drwy gytuno ymlaen llaw gyda'r cadeirydd.

en-gb	A committee chair may, after consulting the Presiding Officer, call a meeting of the committee in a week which is not a sitting week.
cy-gb	Ar ôl ymgynghori â’r Llywydd, caiff cadeirydd pwyllgor alw cyfarfod o’r pwyllgor mewn wythnos nad yw’n wythnos eistedd.

en-gb	The chair may adjourn a meeting or may suspend the meeting for a specified time in any circumstance where he or she thinks it appropriate to do so.
cy-gb	Caiff y cadeirydd ohirio cyfarfod neu atal y cyfarfod dros dro am gyfnod penodedig o dan unrhyw amgylchiad lle bydd y cadeirydd yn credu bod hynny’n briodol

en-gb	A committee member who has given advance notice to the chair may be represented at a meeting, or a part of a meeting, by another Member from the same political group who has been identified in advance.
cy-gb	Caniateir i aelod o bwyllgor sydd wedi rhoi hysbysiad ymlaen llaw i’r cadeirydd gael ei gynrychioli mewn cyfarfod, neu ran o gyfarfod, gan Aelod arall o’r un grŵp gwleidyddol sydd wedi’i enwi ymlaen llaw.

en-gb	The nominated representative may participate in the meeting of the committee in all respects as if he or she were a member of it.
cy-gb	Caiff y cynrychiolydd a enwebwyd gymryd rhan yng nghyfarfod y pwyllgor ym mhob ffordd fel pe bai’n aelod ohono.

en-gb	Subject to Standing Orders 12.41A-H for a Committee of the Whole Senedd , no Member may represent more than one committee member at a meeting.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reolau Sefydlog 12.41A-H ar gyfer Pwyllgor o'r Senedd Gyfan, ni chaniateir i Aelod gynrychioli mwy nag un aelod o bwyllgor mewn cyfarfod.

en-gb	Members who are not members of a committee may, with the permission of the chair, participate in a committee meeting but may not vote.
cy-gb	Gyda chaniatâd y cadeirydd, caiff Aelodau nad ydynt yn aelodau o bwyllgor gymryd rhan mewn cyfarfod pwyllgor ond ni chânt bleidleisio.

en-gb	Committees may invite any person to attend meetings for the purpose of giving evidence, or providing advice and may invite any such person or body to submit evidence and produce documents.
cy-gb	Caiff pwyllgorau wahodd unrhyw berson i fod yn bresennol mewn cyfarfodydd er mwyn rhoi tystiolaeth, neu roi cyngor a chânt wahodd unrhyw berson neu gorff o’r fath i gyflwyno tystiolaeth a dangos dogfennau.

en-gb	Any committee may, subject to sections 38 and 40 of the Act, exercise the powers in section 37 of the Act, to require persons to attend their proceedings or to produce documents.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i adrannau 38 a 40 o’r Ddeddf, caiff unrhyw bwyllgor arfer y pwerau yn adran 37 o’r Ddeddf, i’w gwneud yn ofynnol i bersonau fod yn bresennol yn eu trafodion neu ddangos dogfennau.

en-gb	Chairs may require a person who has been required to attend a committee to take an oath (or make an affirmation), to be administered by the clerk to the committee.
cy-gb	Caiff cadeiryddion ei gwneud yn ofynnol i berson y gofynnwyd iddo fod yn bresennol mewn pwyllgor dyngu llw (neu roi cadarnhad), sydd i’w weinyddu gan glerc y pwyllgor.

en-gb	Meetings with Other Committees
cy-gb	Cyfarfodydd â Phwyllgorau Eraill

en-gb	Committees may meet concurrently with other committees of the Senedd.
cy-gb	Caiff pwyllgorau gydredeg â phwyllgorau eraill y Senedd.

en-gb	Committees may meet concurrently with any committee or joint committee of any legislature in the UK.
cy-gb	Caiff pwyllgorau gydredeg ag unrhyw bwyllgor neu gyd-bwyllgor o unrhyw ddeddfwrfa yn y DU.

en-gb	Committees may appoint advisers in accordance with guidelines issued by the Commission for the purposes of providing expert advice.
cy-gb	Caiff pwyllgorau benodi cynghorwyr yn unol â chanllawiau a gyhoeddir gan y Comisiwn er mwyn iddynt roi cyngor arbenigol.

en-gb	Any committee may report to the Senedd on matters within its remit.
cy-gb	Caiff unrhyw bwyllgor gyflwyno adroddiad i’r Senedd ar faterion o fewn ei gylch gorchwyl.

en-gb	18.STANDING ORDER 18 – Public Accounts and Oversight of the Wales Audit Office
cy-gb	18.RHEOL SEFYDLOG 18 – Cyfrifon Cyhoeddus a Goruchwylio Swyddfa Archwilio Cymru

en-gb	In proposing the remits of committees under Standing Order 16.2 or
cy-gb	Wrth gynnig cylchoedd gorchwyl pwyllgorau o dan Reol Sefydlog 16.2 neu

en-gb	16.3, the Business Committee must ensure that:
cy-gb	16.3, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sicrhau:

en-gb	there is a committee (referred to as “the Public Accounts Committee” in accordance with section 30 of the Act) with responsibility for the functions specified in Standing Orders 18.2 and 18.3;
cy-gb	bod pwyllgor (y cyfeirir ato fel “y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus” yn unol ag adran 30 o’r Ddeddf) sydd â chyfrifoldeb dros y swyddogaethau a ragnodir yn Rheolau Sefydlog 18.2 a 18.3;

en-gb	responsibility for the functions in Standing Orders 18.10 and
cy-gb	bod y cyfrifoldeb dros y swyddogaethau a bennir yn Rheolau

en-gb	18.11 in relation to the Wales Audit Office and the Auditor General for Wales is assigned to a committee (referred to within Standing Order 18 as “a responsible committee”).
cy-gb	Sefydlog 18.10 a 18.11 mewn perthynas â Swyddfa Archwilio Cymru ac Archwilydd Cyffredinol Cymru yn cael ei aseinio i bwyllgor (y cyfeirir ato yn Rheol Sefydlog 18 fel “pwyllgor cyfrifol”).

en-gb	The Public Accounts Committee (“the Committee”) must:
cy-gb	Rhaid i’r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus (“y Pwyllgor”):

en-gb	present views to the Auditor General from time to time on the Auditor General’s exercise of his or her powers to undertake economy, efficiency and effectiveness examinations;
cy-gb	cyflwyno sylwadau i’r Archwilydd Cyffredinol o dro i dro ar sut mae’r Archwilydd Cyffredinol yn arfer ei bwerau i gynnal ymchwiliadau i ddarbodaeth, effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd;

en-gb	consider and report to the Senedd on any use of resources in excess of that authorised or deemed to be authorised that is recorded in the audited accounts of Welsh Ministers, the Commission, or the Ombudsman, recommending whether the Senedd should authorise the excesses retrospectively by supplementary budget resolution.
cy-gb	ystyried unrhyw ddefnydd ar adnoddau y tu hwnt i’r hyn a awdurdodwyd neu y bernir ei fod wedi’i awdurdodi ac a gofnodwyd yng nghyfrifon archwiliedig Gweinidogion Cymru, y Comisiwn, neu’r Ombwdsmon, a chyflwyno adroddiad i’r Senedd ar y defnydd hwnnw, gan argymell a ddylai’r Senedd awdurdodi’r gormodeddau yn ôl-weithredol drwy gyfrwng penderfyniad cyllideb atodol.

en-gb	The Committee may:
cy-gb	Caiff y Pwyllgor:

en-gb	consider and report to the Senedd in accordance with section 143(1) of the Act on documents laid before the Senedd by the Auditor General;
cy-gb	ystyried dogfennau a osodir gerbron y Senedd gan yr Archwilydd Cyffredinol a chyflwyno adroddiadau i’r Senedd ar y dogfennau hynny yn unol ag adran 143(1) o’r Ddeddf;

en-gb	consider and report to the Senedd on any other document concerning financial control, accounting and auditing in relation to public expenditure (except those relating to the internal governance of the Wales Audit Office);
cy-gb	ystyried unrhyw ddogfen arall sy’n ymwneud â rheolaeth ariannol, cyfrifyddu ac archwilio mewn perthynas â gwariant cyhoeddus (ac eithrio’r rhai sy’n ymwneud â llywodraethu mewnol Swyddfa Archwilio Cymru) a chyflwyno adroddiad i’r Senedd ar y ddogfen honno;

en-gb	and take evidence and report to the House of Commons Public Accounts Committee if requested by that Committee to do so. In the performance of its responsibilities under Standing Order 18.3(i) or 18.3(ii) the Committee must not question the merits of the policy objectives of the government, or those of any other body or person which is the subject of the Committee’s report.
cy-gb	a cymryd tystiolaeth a chyflwyno adroddiadau i Bwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus Tŷ’r Cyffredin os bydd y Pwyllgor hwnnw yn gofyn iddo wneud hynny. Wrth gyflawni ei gyfrifoldebau o dan Reol Sefydlog 18.3(i) neu 18.3(ii), rhaid i’r Pwyllgor beidio ag amau rhagoriaethau amcanion polisi y llywodraeth, nac amcanion polisi unrhyw gorff neu berson arall sy'n destun adroddiad y Pwyllgor.

en-gb	Public Accounts Committee Membership
cy-gb	Aelodaeth y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus

en-gb	Standing Orders 17.3 and 17.7 apply to the Committee except that it must consist of no fewer than 5 Members and no more than 10 Members and no person specified in section 30(3) of the Act may be proposed as a member of it.
cy-gb	Mae Rheolau Sefydlog 17.3 a 17.7 yn gymwys i’r Pwyllgor, ac eithrio bod yn rhaid iddo gynnwys o leiaf 5 aelod a dim mwy na 10 aelod ac na chaniateir i’r un person a bennir yn adran 30(3) o’r Ddeddf gael ei gynnig yn aelod o’r Pwyllgor.

en-gb	Standing Order 17.21 applies to the Committee, except that it must not be chaired by a Member who is a member of a political group with an executive role.
cy-gb	Mae Rheol Sefydlog 17.21 yn gymwys i’r Pwyllgor, ac eithrio bod yn rhaid iddo beidio â chael ei gadeirio gan Aelod sy’n aelod o grŵp gwleidyddol a chanddo rôl weithredol.

en-gb	Standing Order 17.48 applies to the Committee, except that no person specified in section 30(3) of the Act may be nominated as a representative.
cy-gb	Mae Rheol Sefydlog 17.48 yn gymwys i’r Pwyllgor, ac eithrio na chaniateir i’r un person a bennir yn adran 30(3) o’r Ddeddf gael ei enwebu yn gynrychiolydd.

en-gb	No member of the Committee may participate in its consideration of any matter if he or she was at the relevant time the member of the government directly responsible for that matter.
cy-gb	Ni chaiff aelod o’r Pwyllgor gymryd rhan yn ystyriaeth y Pwyllgor ar unrhyw fater os mai ef neu hi oedd yr aelod o’r llywodraeth a oedd yn uniongyrchol gyfrifol am y mater hwnnw ar yr adeg berthnasol.

en-gb	No member of the Committee may participate in its consideration of any matter which was within the responsibility of the House Committee (as constituted between 18 December 2002 and 2 May 2007), or is within the responsibility of the Commission, if he or she was at the relevant time a member of the House Committee or the Commission.
cy-gb	Ni chaiff aelod o’r Pwyllgor gymryd rhan yn ystyriaeth y Pwyllgor ar unrhyw fater a oedd o fewn cyfrifoldeb Pwyllgor y Tŷ (fel yr oedd wedi’i gyfansoddi rhwng 18 Rhagfyr 2002 a 2 Mai 2007), neu sydd o fewn cyfrifoldeb y Comisiwn, os oedd yr aelod ar yr adeg berthnasol yn aelod o Bwyllgor y Tŷ neu o’r Comisiwn.

en-gb	Committee Functions Relating to the Oversight of the Wales Audit Office A responsible committee must:
cy-gb	Swyddogaethau Pwyllgor mewn Perthynas â Goruchwylio Swyddfa Archwilio Cymru Rhaid i bwyllgor cyfrifol:

en-gb	exercise the functions set out in section 20 of the Public Audit (Wales) Act 2013 relating to the  estimate of income and expenses for the Wales Audit Office jointly laid by the Auditor General and the Wales Audit Office for each financial year;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir yn adran 20 o Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 ynglŷn â’r amcangyfrif o incwm a gwariant Swyddfa Archwilio Cymru a osodir ar y cyd gan yr Archwilydd Cyffredinol a Swyddfa Archwilio Cymru ar gyfer pob blwyddyn ariannol;

en-gb	consider any supplementary budget motions tabled under section 126 of the Act that seek to amend amounts previously authorised by a budget resolution or supplementary budget resolution in respect of the Wales Audit Office;
cy-gb	ystyried unrhyw gynigion cyllideb atodol a gyflwynir o dan adran 126 o’r Ddeddf ac sy’n ceisio diwygio symiau a awdurdodwyd o’r blaen drwy benderfyniad cyllideb neu benderfyniad cyllideb atodol mewn perthynas â Swyddfa Archwilio Cymru;

en-gb	consider and report to the Senedd on any use of resources in excess of that authorised or deemed to be authorised that is recorded in the audited accounts of the Wales Audit Office, recommending whether the Senedd  should authorise the excesses retrospectively by supplementary budget resolution;
cy-gb	ystyried unrhyw ddefnydd ar adnoddau y tu hwnt i’r hyn a awdurdodwyd neu y bernir ei fod wedi’i awdurdodi ac a gofnodwyd yng nghyfrifon archwiliedig Swyddfa Archwilio Cymru, a chyflwyno adroddiad i’r Senedd ar y defnydd hwnnw, gan argymell a ddylai’r Senedd awdurdodi’r gormodeddau yn ôlweithredol drwy gyfrwng penderfyniad cyllideb atodol;

en-gb	in accordance with Standing Order 10, advise the Senedd in the exercise of its functions under the Public Audit (Wales) Act 2013 relating to the appointment and removal from office of the Auditor General and the chair of the Wales Audit Office,  exercise the functions under the Public Audit (Wales) Act 2013 relating to the appointment and removal from office of the nonexecutive members of the Wales Audit Office other than the chair, and the designation of a temporary Auditor General.
cy-gb	yn unol â Rheol Sefydlog 10, cynghori’r Senedd wrth iddo arfer ei swyddogaethau o dan Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 sy’n ymwneud â phenodi a diswyddo’r Archwilydd Cyffredinol a chadeirydd Swyddfa Archwilio Cymru;  arfer y swyddogaethau o dan Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 sy’n ymwneud â phenodi a diswyddo aelodau anweithredol Swyddfa Archwilio Cymru ac eithrio’r cadeirydd, a dynodi Archwilydd Cyffredinol dros dro.

en-gb	Standing Order 10 does not apply to these appointments;
cy-gb	Nid yw Rheol Sefydlog 10 yn gymwys i’r penodiadau hyn;

en-gb	exercise the functions under Paragraph 34 of Schedule 1 to the Public Audit (Wales) Act 2013  relating to the appointment of the auditor of the accounts of the Wales Audit Office.
cy-gb	arfer y swyddogaethau o dan baragraff 34 o Atodlen 1 i Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 sy’n ymwneud â phenodi archwilydd cyfrifon Swyddfa Archwilio Cymru.

en-gb	Standing Order
cy-gb	Nid yw Rheol

en-gb	10 does not apply to this appointment;
cy-gb	Sefydlog 10 yn gymwys i’r penodiad hwn;

en-gb	exercise the functions set out in the Public Audit (Wales) Act 2013  relating to the making of remuneration arrangements in respect of the Auditor General, and of the chair and other nonexecutive members of the Wales Audit Office;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir yn Neddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 ynglŷn â gwneud trefniadau ar gyfer talu cydnabyddiaeth o ran yr Archwilydd Cyffredinol, ac o ran y cadeirydd ac aelodau anweithredol eraill Swyddfa Archwilio Cymru;

en-gb	exercise the functions set out in Paragraphs 8 and 9 of Schedule 1 to the Public Audit (Wales) Act 2013 relating to the determining of other terms of appointment to the Wales Audit Office;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir ym mharagraffau 8 a 9 o Atodlen 1 i Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 sy’n ymwneud â phennu telerau penodi eraill ar gyfer penodiad i Swyddfa Archwilio Cymru;

en-gb	exercise the functions set out in Paragraph 1(4) of Schedule 2 to the Public Audit (Wales) Act 2013 relating to the approval of a Code of Practice dealing with the relationship between the Auditor General and the Wales Audit Office;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir ym mharagraff 1(4) o Atodlen 2 i Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 sy’n ymwneud â chymeradwyo Cod Ymarfer sy’n ymdrin â’r berthynas rhwng yr Archwilydd Cyffredinol a Swyddfa Archwilio Cymru;

en-gb	exercise the functions set out in section 24(7) of the Public Audit (Wales) Act relating the approval of a scheme for charging fees by the Wales Audit Office;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir yn adran 24(7) o Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 sy’n ymwneud â chymeradwyo cynllun ar gyfer codi ffioedd gan Swyddfa Archwilio Cymru

en-gb	exercise the functions  set out in section 5(3) of the Public Audit (Wales) Act 2013 relating the publication of a list of offices, positions, agreements and other arrangements specified for the purposes of section 5(2) of that Act.
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir yn adran 5(3) o Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 sy’n ymwneud â chyhoeddi rhestr o swyddi, cytundebau a threfniadau eraill a bennir at ddibenion adran 5(2) o’r Ddeddf honno.

en-gb	A responsible committee may consider matters relating to the governance of the Wales Audit Office and oversight of the Wales Audit Office and Auditor General, including:
cy-gb	Caiff pwyllgor cyfrifol ystyried materion ynghylch llywodraethu Swyddfa Archwilio Cymru ac ynghylch goruchwylio Swyddfa Archwilio Cymru a’r Archwilydd Cyffredinol, gan gynnwys:

en-gb	considering and reporting to the Senedd on the Annual Plan jointly laid before the Senedd by the Auditor General and the chair of the Wales Audit Office under section 26 of the Public Audit (Wales) Act 2013;
cy-gb	ystyried y Cynllun Blynyddol a osodir ar y cyd gan yr Archwilydd Cyffredinol a chadeirydd Swyddfa Archwilio Cymru gerbron y Senedd o dan adran 26 o Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013, a chyflwyno adroddiad i’r Senedd ar y cynllun hwnnw;

en-gb	advising the Wales Audit Office’s auditor on the examinations to be carried out under Paragraph 35(7) of Schedule 1 to the Public
cy-gb	cynghori archwilydd Swyddfa Archwilio Cymru ar yr ymchwiliadau sydd i’w cynnal o dan baragraff 35(7) o Atodlen 1 i Ddeddf

en-gb	Audit (Wales) Act 2013;
cy-gb	Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013;

en-gb	considering and reporting to the Senedd on documents laid
cy-gb	ystyried dogfennau a osodir gerbron y Senedd gan archwilydd

en-gb	before the Senedd by the auditor of the Wales Audit Office’s accounts under Paragraphs 35(2) and 35(7) of Schedule 1 to the Public Audit (Wales) Act 2013;
cy-gb	cyfrifon Swyddfa Archwilio Cymru o dan baragraffau 35(2) a 35(7) o Atodlen 1 i Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013, a chyflwyno adroddiadau i’r Senedd ar y dogfennau hynny;

en-gb	considering and reporting to the Senedd on the Annual Report  and any interim reports jointly laid before the Senedd by the Auditor General and the chair of the Wales Audit Office under Paragraph 3(6) of Schedule 2 to the Public Audit (Wales) Act 2013; Determining dates for the Auditor General and the chair of the Wales Audit Office to jointly lay interim reports before the Senedd, in accordance with Paragraph 3(6)(b) of Schedule 2 to the Public Audit (Wales) Act 2013;
cy-gb	ystyried yr Adroddiad Blynyddol ac unrhyw adroddiadau interim a osodir ar y cyd gan yr Archwilydd Cyffredinol a chadeirydd Swyddfa Archwilio Cymru gerbron y Senedd o dan baragraff 3(6) o Atodlen 2 i Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013, a chyflwyno adroddiadau i’r Senedd ar yr adroddiadau hynny; pennu dyddiadau i’r Archwilydd Cyffredinol a chadeirydd Swyddfa Archwilio Cymru osod adroddiadau interim ar y cyd gerbron y Senedd, yn unol â Pharagraff 3(6)(b) o Atodlen 2 i Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013;

en-gb	specifying responsibilities for the accounting officer of the Wales Audit Office in relation to the Wales Audit Office’s accounts and finances, in accordance with Paragraph 33(6) of Schedule 1 of the Public Audit (Wales) Act 2013.
cy-gb	nodi cyfrifoldebau ar gyfer swyddog cyfrifyddu Swyddfa Archwilio Cymru mewn perthynas â chyfrifon a chyllid Swyddfa Archwilio Cymru, yn unol â Pharagraff 33(6) o Atodlen 1 i Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013.

en-gb	Membership of the responsible committee
cy-gb	Aelodaeth y pwyllgor cyfrifol

en-gb	Standing Orders 17.3 and 17.7 apply to the responsible committee under Standing Order 18.1(ii), except that no person specified in paragraph 2(2C)(a) of Part 2 of Schedule 7 to the Act may be proposed as a member of it.
cy-gb	Mae Rheolau Sefydlog 17.3 a 17.7 yn gymwys i’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.1(ii), ac eithrio na chaniateir i’r un person a bennir ym mharagraff 2(2C)(a) o Ran 2 o Atodlen 7 i’r Ddeddf gael ei gynnig yn aelod ohono.

en-gb	Standing Order 17.21 applies to the responsible committee under Standing Order 18.1(ii), except that it must not be chaired by a Member who is a member of a political group with an executive role.
cy-gb	Mae Rheol Sefydlog 17.21 yn gymwys i’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.1(ii), ac eithrio bod yn rhaid iddo beidio â chael ei gadeirio gan Aelod sy’n aelod o grŵp gwleidyddol a chanddo rôl weithredol.

en-gb	Standing Order 17.48 applies to the responsible committee under Standing Order 18.1(ii), except that no person specified in section 30(3) of the Act may be nominated as a representative.
cy-gb	Mae Rheol Sefydlog 17.48 yn gymwys i’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.1(ii), ac eithrio na chaniateir i’r un person a bennir yn adran 30(3) o’r Ddeddf gael ei enwebu yn gynrychiolydd.

en-gb	STANDING ORDER 18A - Oversight of the Public Services Ombudsman for Wales
cy-gb	RHEOL SEFYDLOG 18A - Trefniadau Goruchwylio Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru

en-gb	18A.1In proposing the remits of committees under Standing Order 16.2 or 16.3, the Business Committee must ensure that responsibility for the functions in Standing Order 18A is assigned to a committee or committees  (referred to within Standing Order 18A as “a responsible committee”).
cy-gb	18A.1Wrth gynnig cylchoedd gorchwyl pwyllgorau o dan Reol Sefydlog 16.2 neu 16.3, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sicrhau bod y cyfrifoldeb dros y swyddogaethau a ragnodir yn Rheol Sefydlog 18A yn cael ei aseinio i bwyllgor neu bwyllgorau (y cyfeirir ato neu atynt yn Rheol Sefydlog 18A fel “pwyllgor cyfrifol”).

en-gb	18A.2A responsible committee must:
cy-gb	18A.2  Rhaid i bwyllgor cyfrifol:

en-gb	exercise the functions set out in section 73 of the Public Services Ombudsman (Wales) Act 2019 in relation to reviewing the operation and effect of that Act;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir yn adran 73 o Ddeddf Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) 2019 mewn perthynas ag adolygu gweithrediad ac effaith y Ddeddf honno;

en-gb	exercise the functions set out in Paragraph 5 of Schedule 1 to the Public Services Ombudsman (Wales) Act 2019 in relation to determining the terms that apply to an appointment made under paragraph 1 or paragraph 4(1) of that Act;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir ym mharagraff 5 o Atodlen 1 i Ddeddf Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) 2019 mewn perthynas â phenderfynu ar delerau penodiad a wneir o dan baragraff 1 neu baragraff 4(1) o'r Ddeddf honno;

en-gb	exercise the functions set out in Paragraph 8(1) of Schedule 1 to the Public Services Ombudsman (Wales) Act 2019 in relation to disqualification;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir ym mharagraff 8(1) o Atodlen 1 i Ddeddf Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) 2019 mewn perthynas â gwahardd;

en-gb	exercise the functions set out in Paragraph 16 of Schedule 1 to the Public Services Ombudsman (Wales) Act 2019 relating to the estimate of income and expenses for the Ombudsman’s office for each financial year;
cy-gb	arfer y swyddogaethau a nodir ym mharagraff 16 o Atodlen 1 i Ddeddf Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) 2019 mewn perthynas ag amcangyfrif incwm a threuliau swyddfa'r

en-gb	consider any supplementary budget motions tabled under section 126 of the Act that seek to amend amounts previously authorised by a budget resolution or supplementary budget resolution in respect of the Ombudsman;
cy-gb	Ombwdsmon ar gyfer pob blwyddyn ariannol;ystyried unrhyw gynigion cyllideb atodol a gyflwynir o dan adran 126 o'r Ddeddf ac sy'n ceisio diwygio symiau a awdurdodwyd o'r blaen drwy benderfyniad cyllideb neu benderfyniad cyllideb atodol mewn perthynas â'r Ombwdsmon;

en-gb	in accordance with Standing Order 10, advise the Senedd in the exercise of its functions under the Public Services Ombudsman (Wales) Act 2019 relating to the appointment and removal from office of the Public Services Ombudsman for Wales or an Acting Public Services Ombudsman for Wales.
cy-gb	yn unol â Rheol Sefydlog 10, cynghori'r Senedd i arfer ei swyddogaethau o dan Ddeddf Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) 2019 sy'n ymwneud â phenodi a diswyddo Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru neu Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru dros dro.

en-gb	19.STANDING ORDER 19 – Finance
cy-gb	19.RHEOL SEFYDLOG 19 – Cyllid

en-gb	16.3, the Business Committee must ensure that there is a committee (referred to within Standing Order 19 as “the responsible committee”) with responsibility for the functions specified in Standing Order 19.
cy-gb	16.3, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sicrhau bod pwyllgor (y cyfeirir ato yn Rheol Sefydlog 19 fel “y pwyllgor cyfrifol”) sy’n gyfrifol am y swyddogaethau a ragnodir yn Rheol Sefydlog 19.

en-gb	The responsible committee must consider and report on any report or other document laid before the Senedd by Welsh Ministers or the Commission containing proposals for financing, or the use of resources.
cy-gb	Rhaid i’r pwyllgor cyfrifol ystyried a chyflwyno adroddiad ar unrhyw adroddiad neu ddogfen arall a osodwyd gerbron y Senedd gan Weinidogion Cymru neu gan y Comisiwn ac sy’n cynnwys cynigion ar gyfer trefniadau cyllido, neu defnyddio adnoddau.

en-gb	The responsible committee may also consider and report on any other matter relating to or affecting financing, or expenditure out of the Welsh Consolidated Fund.
cy-gb	Caiff y pwyllgor cyfrifol hefyd ystyried a chyflwyno adroddiad ar unrhyw fater arall sy’n ymwneud â threfniadau cyllido neu wariant o Gronfa Gyfunol Cymru, neu sy’n effeithio ar drefniadau cyllido neu’r gwariant hwnnw.

en-gb	A reference to the use of resources is a reference to their expenditure, consumption or reduction in value and includes expenditure payable out of the Welsh Consolidated Fund and any other expenditure met out of taxes, charges and other sources of revenue.
cy-gb	Mae cyfeiriad at ddefnyddio adnoddau yn gyfeiriad at eu gwario, eu defnyddio neu eu lleihau o ran eu gwerth ac mae’n cynnwys gwariant sy’n daladwy o Gronfa Gyfunol Cymru ac unrhyw wariant arall sy’n cael ei dalu o drethi, taliadau a ffynonellau refeniw eraill.

en-gb	A reference to ‘financing’ is a reference to sources of funding including, but not limited to, revenues raised from taxes, the Welsh Block grant and through the use of borrowing.
cy-gb	Mae cyfeiriad at drefniadau cyllido yn gyfeiriad at ffynonellau cyllid gan gynnwys refeniw a geir o drethi, grant bloc Cymru a thrwy fenthyciadau, ond heb fod yn gyfyngedig i'r ffynonellau hynny.

en-gb	20.STANDING ORDER 20 – Finance Procedures
cy-gb	20.RHEOL SEFYDLOG 20 – Gweithdrefnau Cyllid

en-gb	References to “the responsible committee” within Standing Order 20 means the committee with responsibility for the functions specified in Standing Order 19.
cy-gb	Ystyr cyfeiriadau at “y pwyllgor cyfrifol” yn Rheol Sefydlog 20 yw pwyllgor sydd â’r cyfrifoldeb dros y swyddogaethau a bennir yn Rheol Sefydlog 19.

en-gb	20.1A  The responsible committee and the government must agree a protocol on the administrative arrangements for the scrutiny of the annual draft budget and other related budgetary matters.
cy-gb	20.1A  Rhaid i'r pwyllgor cyfrifol a'r llywodraeth gytuno ar brotocol ar y trefniadau gweinyddol ar gyfer craffu ar y gyllideb ddrafft flynyddol a materion eraill sy'n gysylltiedig â'r gyllideb.

en-gb	In each year, the Minister with responsibility for government business must notify the Business Committee of the following:
cy-gb	Ym mhob blwyddyn, rhaid i’r Gweinidog sy’n gyfrifol am fusnes y llywodraeth hysbysu’r Pwyllgor Busnes am y canlynol:

en-gb	the date by which a Welsh Minister will lay the outline budget proposals for the government, in accordance with Standing Order 20.7;
cy-gb	erbyn pa ddyddiad y bydd un o Weinidogion Cymru yn gosod cynigion cyllideb amlinellol y llywodraeth, yn unol â Rheol Sefydlog 20.7;

en-gb	and the date by which a Welsh Minister will lay the detailed budget proposals for the government;
cy-gb	erbyn pa ddyddiad y bydd un o Weinidogion Cymru yn gosod cynigion cyllideb manwl y llywodraeth;

en-gb	the date by which a Welsh Minister will table the annual budget motion in accordance with Standing Order 20.25, and taking account of Standing Order 20.5.
cy-gb	erbyn pa ddyddiad y bydd un o Weinidogion Cymru yn cyflwyno’r cynnig cyllideb blynyddol yn unol â Rheol Sefydlog 20.25, a chan ystyried Rheol Sefydlog 20.5.

en-gb	The Minister must make the notification required under Standing Order
cy-gb	Rhaid i’r Gweinidog wneud yr hysbysiad sy’n ofynnol o dan Reol Sefydlog

en-gb	20.2 at least two weeks before the summer recess in each year.
cy-gb	20.2 o leiaf ddwy wythnos cyn toriad yr haf bob blwyddyn.

en-gb	Having been notified under Standing Order 20.2 and consulted the responsible committee, the Business Committee must establish and publish a timetable for the consideration of the budget, which must include:
cy-gb	Ar ôl cael hysbysiad o dan Reol Sefydlog 20.2 ac ar ôl ymgynghori â’r pwyllgor cyfrifol, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sefydlu a chyhoeddi amserlen ar gyfer ystyried y gyllideb, a rhaid iddi gynnwys:

en-gb	the dates notified in accordance with Standing Order 20.2;
cy-gb	y dyddiadau a hysbyswyd yn unol â Rheol Sefydlog 20.2;

en-gb	the deadline by which the responsible committee must report to the Senedd on the outline budget proposals for the government;
cy-gb	y dyddiad cau erbyn pryd y bydd yn rhaid i’r pwyllgor cyfrifol gyflwyno adroddiad i’r Senedd ar gynigion cyllideb amlinellol y llywodraeth;

en-gb	the deadline by which consideration of the detailed budget proposals by committees must be completed.
cy-gb	y dyddiad cau erbyn pryd y bydd yn rhaid i bwyllgorau gwblhau eu hystyriaeth o’r cynigion  cyllideb manwl.

en-gb	In determining the deadlines under Standing Order 20.4 or 20.6:
cy-gb	Wrth bennu’r dyddiadau cau o dan Reol Sefydlog 20.4 neu 20.6;

en-gb	the responsible committee must normally be given at least eight weeks to report on the outline budget proposals for the government, and must always be given at least five weeks to report;
cy-gb	rhaid rhoi o leiaf wyth wythnos fel arfer i’r pwyllgor cyfrifol gyflwyno adroddiad ar gynigion cyllideb amlinellol y llywodraeth, a rhaid iddo bob amser gael o leiaf bum wythnos i gyflwyno adroddiad;

en-gb	committees must be given at least five weeks to consider the detailed budget proposals for the government.
cy-gb	rhaid rhoi o leiaf bum wythnos i bwyllgorau ystyried cynigion cyllideb manwl y llywodraeth.

en-gb	At the request of the Minister with responsibility for government business, the Business Committee may make subsequent changes to the timetable published under Standing Order 20.4, subject to Standing Order 20.5.
cy-gb	Ar gais y Gweinidog sy’n gyfrifol am fusnes y llywodraeth, caiff y Pwyllgor Busnes wneud newidiadau dilynol i’r amserlen a gyhoeddwyd o dan Reol Sefydlog 20.4, yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 20.5.

en-gb	The Business Committee must publish the revised timetable.
cy-gb	Rhaid i’r Pwyllgor Busnes gyhoeddi’r amserlen ddiwygiedig.

en-gb	Draft Budget Proposals
cy-gb	Cynigion y Gyllideb Ddrafft

en-gb	In accordance with Standing Order 20.2 (or Standing Order 20.6), a Welsh Minister must lay before the Senedd outline budget proposals setting out financing plans, and the amounts of resources and cash which the government proposes to use for the following financial year and provisional amounts for the subsequent two years or for such other period as the Minister considers appropriate.
cy-gb	Yn unol â Rheol Sefydlog 20.2 (neu Reol Sefydlog 20.6), rhaid i un o Weinidogion Cymru osod gerbron y Senedd gynigion cyllideb amlinellol sy’n nodi’r cynlluniau cyllido a’r symiau o adnoddau ac arian parod y mae’r llywodraeth yn bwriadu eu defnyddio ar gyfer y flwyddyn ariannol ganlynol a darpar symiau ar gyfer y ddwy flynedd ddilynol neu ar gyfer unrhyw gyfnod arall sy’n briodol ym marn y Gweinidog.

en-gb	20.7A  At the same time as a Welsh Minister lays before the Senedd  outline budget proposals under Standing Order 20.7 they must also lay such accompanying information as is specified in the protocol agreed under Standing Order 20.1A.
cy-gb	20.7A  Ar yr un pryd ag y bydd un o Weinidogion Cymru yn gosod cynigion cyllideb amlinellol gerbron y Senedd o dan Reol Sefydlog 20.7, rhaid iddo hefyd osod y cyfryw wybodaeth ategol a nodir yn y protocol a gytunwyd o dan Reol Sefydlog 20.1A.

en-gb	20.7B  In accordance with Standing Order 20.2 (or Standing Order 20.6), a Welsh Minister must lay before the Senedd detailed budget proposals, including the proposed budget allocations within each Ministerial portfolio.
cy-gb	20.7B  Yn unol â Rheol Sefydlog 20.2 (neu Rheol Sefydlog 20.6), rhaid i un o Weinidogion Cymru osod cynigion cyllideb manwl gerbron y Senedd, gan gynnwys y dyraniadau arfaethedig ar gyfer pob portffolio gweinidogol.

en-gb	A Welsh Minister may make a statement in plenary on the draft budget as soon as possible after the outline budget proposals are laid in accordance with Standing Order 20.7.
cy-gb	Caiff un o Weinidogion Cymru wneud datganiad am y gyllideb ddrafft yn y cyfarfod llawn cyn gynted â phosibl ar ôl i’r cynigion cyllideb amlinellol gael eu gosod yn unol â Rheol Sefydlog 20.7.

en-gb	The statement may be debated.
cy-gb	Caiff yr Aelodau drafod y datganiad.

en-gb	No motion may be moved in plenary in respect of the draft budget for the government until after both the following dates have passed:
cy-gb	Ni chaniateir gwneud cynnig yn y cyfarfod llawn mewn perthynas â chyllideb ddrafft y llywodraeth nes bydd y dyddiad a ganlyn wedi mynd heibio:

en-gb	the deadline by which the responsible committee is required to report on the outline budget proposals under Standing Order
cy-gb	y dyddiad cau erbyn pryd y mae’n ofynnol i’r pwyllgor cyfrifol gyflwyno adroddiad ar y cynigion cyllideb amlinellol o dan Reol

en-gb	20.4(ii) (or Standing Order 20.6);
cy-gb	Sefydlog 20.4(ii) (neu Reol Sefydlog 20.6);

en-gb	and the deadline by which consideration of the detailed budget proposals by other committees must be completed under Standing Order 20.4(iii) (or Standing Order 20.6).
cy-gb	a y dyddiad cau erbyn pryd y mae’n rhaid i bwyllgorau eraill gwblhau eu hystyriaeth o’r cynigion cyllideb manwl o dan Reol Sefydlog 20.4(iii) (neu Reol Sefydlog 20.6).

en-gb	[This Standing Order was removed by resolution in Plenary on 21 June 2017]
cy-gb	[Dilëwyd y Rheol Sefydlog hon drwy benderfyniad yn y cyfarfod llawn ar 21 Mehefin 2017]

en-gb	The responsible committee’s report may recommend changes to the amounts proposed in the outline budget proposals provided that:
cy-gb	Caiff adroddiad y pwyllgor cyfrifol argymell newidiadau yn y symiau a gynigiwyd yn y cynigion cyllideb amlinellol ar yr amod;

en-gb	the net effect of those changes would not increase or decrease the aggregate amounts proposed in the outline budget proposals for the government;
cy-gb	na fyddai effaith net y newidiadau hynny’n cynyddu neu’n gostwng y cyfansymiau gynigiwyd yng nghynigion cyllideb amlinelloly llywodraeth;

en-gb	any recommendation to increase the total spend proposed is accompanied by a proposal for a commensurate increase in the level of financing;
cy-gb	bod cynnig ar gyfer cynnydd cymesur yn lefel y cyllid perthnasol yn cyd-fynd ag unrhyw argymhelliad i gynyddu cyfanswm arfaethedig y gwariant;

en-gb	any recommendation to decrease the level of financing should include how the reduction is to be balanced by a reduction in the total spending proposed.
cy-gb	y dylai unrhyw argymhelliad i ostwng lefel y cyllid egluro sut y bydd y gostyngiad hwnnw yn cael ei wrthbwyso gan ostyngiad yng nghyfanswm arfaethedig y gwariant.

en-gb	In accordance with the timetable established and published by the Business Committee under Standing Order 20.4 or Standing Order 20.6, the Senedd must consider a motion tabled by a Welsh Minister that the Senedd takes note of the draft budget for the government.
cy-gb	Yn unol â’r amserlen a sefydlwyd ac a gyhoeddwyd gan y Pwyllgor Busnes o dan Reol Sefydlog 20.4 neu 20.6, rhaid i’r Senedd ystyried cynnig a gyflwynwyd gan un o Weinidogion Cymru fod y Senedd yn nodi cyllideb ddrafft y llywodraeth.

en-gb	Any amendment to such a motion may only be tabled provided that:
cy-gb	Dim ond o dan yr amodau a ganlyn y caniateir i unrhyw welliant gael ei gyflwyno i gynnig o’r fath:

en-gb	the net effect of any changes would not increase or decrease the aggregate amounts of resources or cash proposed in the draft budget for the government;
cy-gb	na fyddai effaith net unrhyw newidiadau yn cynyddu neu’n gostwng cyfansymiau’r adnoddau neu’r arian parod a gynigiwyd yng nghyllideb ddrafft y llywodraeth;

en-gb	any proposal to increase the total spend is accompanied by a proposal for a commensurate increase in the level of financing;
cy-gb	bod cynnig ar gyfer cynnydd cymesur yn lefel y cyllid perthnasol yn cyd-fynd ag unrhyw gynnig i gynyddu cyfanswm arfaethedig y gwariant;

en-gb	any proposal to decrease the level of financing includes how the reduction is to be balanced by a reduction in the total spending proposed.
cy-gb	y dylai unrhyw gynnig i ostwng lefel y cyllid egluro sut y bydd y gostyngiad hwnnw yn cael ei wrthbwyso gan ostyngiad yng nghyfanswm arfaethedig y gwariant.

en-gb	The Commission
cy-gb	Y Comisiwn

en-gb	Not later than 1 October in each financial year, a member of the Commission must lay before the Senedd a draft budget for the Commission setting out the amounts of resources and cash which the Commission proposes to use for the following financial year and provisional amounts for the subsequent two years or for such other period as the Commission has agreed with the Welsh Ministers.
cy-gb	Heb fod yn hwyrach na 1 Hydref ym mhob blwyddyn ariannol, rhaid i un o aelodau’r Comisiwn osod gerbron y Senedd gyllideb ddrafft ar gyfer y Comisiwn sy’n nodi’r symiau o adnoddau ac arian parod y mae’r Comisiwn yn bwriadu eu defnyddio ar gyfer y flwyddyn ariannol ganlynol a darpar symiau ar gyfer y ddwy flynedd ddilynol neu ar gyfer unrhyw gyfnod arall y mae’r Comisiwn wedi cytuno arno gyda Gweinidogion Cymru.

en-gb	The responsible committee must consider and report to the Senedd on the draft budget for the Commission by 22 October.
cy-gb	Rhaid i’r pwyllgor cyfrifol ystyried cyllideb ddrafft y Comisiwn a chyflwyno adroddiad i’r Senedd amdani erbyn 22 Hydref.

en-gb	The responsible committee’s report may recommend variations in the amounts proposed in the draft budget provided that the net effect of those variations would not increase the aggregate amounts of resources or cash proposed in the draft budget for the Commission.
cy-gb	Caiff adroddiad y pwyllgor cyfrifol argymell amrywiadau yn y symiau a gynigiwyd yn y gyllideb ddrafft ar yr amod na fyddai effaith net yr amrywiadau hynny’n cynyddu cyfansymiau’r adnoddau neu’r arian parod a gynigiwyd yng nghyllideb ddrafft y Comisiwn.

en-gb	A member of the Commission must lay before the Senedd a budget for the Commission.
cy-gb	Rhaid i un o aelodau’r Comisiwn osod gerbron y Senedd gyllideb ar gyfer y Comisiwn.

en-gb	The budget may not be laid until after the deadline by which the responsible committee is required to report on the draft budget for the Commission.
cy-gb	Ni chaniateir gosod y gyllideb tan ar ôl y dyddiad cau erbyn pryd y mae’n ofynnol i’r pwyllgor cyfrifol gyflwyno adroddiad ar gyllideb ddrafft y Comisiwn.

en-gb	A member of the Commission must table a motion that the budget laid under Standing Order 20.15 be agreed and incorporated in the annual budget motion under Standing Order 20.26(ii).
cy-gb	Rhaid i un o aelodau’r Comisiwn gyflwyno cynnig y dylid cytuno ar y gyllideb a osodir o dan Reol Sefydlog 20.15 a’i hymgorffori yn y cynnig cyllideb blynyddol o dan Reol Sefydlog 20.26(ii).

en-gb	No amendment to the motion may be tabled and the motion must be debated within five working days of it being tabled (not counting working days in a nonsitting week).
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i’r cynnig a rhaid i’r cynnig gael ei drafod cyn pen pum diwrnod gwaith ar ôl iddo gael ei gyflwyno (heb gyfrif dyddiau gwaith mewn wythnos pan na fydd y Senedd yn eistedd).

en-gb	If the final budget for the Commission is not agreed, then a member of the Commission must lay before the Senedd a revised budget for the Commission, together with a motion that it be agreed and incorporated in the annual budget motion under Standing Order 20.26(ii).
cy-gb	Os na chytunir ar gyllideb derfynol y Comisiwn, rhaid i un o aelodau’r Comisiwn osod gerbron y Senedd gyllideb ddiwygiedig ar gyfer y Comisiwn, ynghyd â chynnig y dylid cytuno arni a’i hymgorffori yn y cynnig cyllideb blynyddol o dan Reol Sefydlog 20.26(ii).

en-gb	No amendment to the motion may be tabled and the motion must be debated within five working days of it being tabled (not counting working days in a non-sitting week).
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i’r cynnig a rhaid i’r cynnig gael ei drafod cyn pen pum diwrnod gwaith ar ôl iddo gael ei gyflwyno (heb gyfrif dyddiau gwaith mewn wythnos pan na fydd y Senedd yn eistedd).

en-gb	Further motions under Standing Order 20.17 may be tabled until such time as agreement has been reached but no such motion may be considered by the Senedd after 27 November.
cy-gb	Caniateir cyflwyno rhagor o gynigion o dan Reol Sefydlog 20.17 nes y ceir cytundeb ond ni chaniateir i’r Senedd ystyried cynnig o’r fath ar ôl 27 Tachwedd.

en-gb	If the budget for the Commission has not been agreed by 27 November, then the budget for the Commission to be incorporated in the annual budget motion under Standing Order 20.26(ii) is to comprise, for each service or purpose for which resources or cash were authorised to be used by the Commission in the previous financial year, 95% of the amount so authorised.
cy-gb	Os na chytunwyd ar gyllideb y Comisiwn erbyn 27 Tachwedd, mae cyllideb y Comisiwn sydd i’w hymgorffori yn y cynnig cyllideb blynyddol o dan Reol Sefydlog 20.26(ii) i gynnwys, ar gyfer pob gwasanaeth neu ddiben yr awdurdodwyd defnyddio adnoddau neu arian parod ar eu cyfer gan y Comisiwn yn y flwyddyn ariannol flaenorol, 95% o’r swm a awdurdodwyd felly.

en-gb	When a UK Government or Welsh Government Spending Review takes place, a member of the Commission may, with the agreement of the Business Committee, specify different dates from those within Standing Order 20.13 by which he or she must lay the draft budget for the Commission and, consequently, the date referred to in Standing Order 20.18 and Standing Order 20.19.
cy-gb	Pan gynhelir Adolygiad o Wariant Llywodraeth Cymru neu Lywodraeth y DU, caiff aelod o’r Comisiwn, gyda chytundeb y Pwyllgor Busnes, ragnodi dyddiadau gwahanol i’r rhai a geir yn Rheol Sefydlog 20.13 erbyn pryd y mae’n rhaid iddo osod cyllideb ddrafft y Comisiwn, ac, yn dilyn hynny, y dyddiad y cyfeirir ato yn Rheolau Sefydlog 20.18 ac 20.19.

en-gb	If the Business Committee agrees, it must notify the Senedd by laying a report.
cy-gb	Os bydd y Pwyllgor Busnes yn cytuno, rhaid iddo hysbysu’r Senedd drwy osod adroddiad.

en-gb	Auditor General and the Wales Audit Office
cy-gb	Yr Archwilydd Cyffredinol a Swyddfa Archwilio Cymru

en-gb	The Auditor General and the Wales Audit Office must jointly lay the estimate of income and expenses required under Section 20 of the Public Audit (Wales) Act 2013 before the Senedd as soon as practicable but in any event no later than 1 November in each financial year.
cy-gb	Rhaid i’r Archwilydd Cyffredinol a Swyddfa Archwilio Cymru osod yr amcangyfrif o incwm a gwariant sy’n ofynnol o dan adran 20 o Ddeddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2013 gerbron y Senedd, a hynny ar y cyd, cyn gynted ag y bo’n ymarferol ond heb fod yn hwyrach na 1 Tachwedd ym mhob blwyddyn ariannol beth bynnag.

en-gb	The responsible committee under Standing Order 18.10(i) must consider and lay before the Senedd, no later than 22 November, a report including the estimate, with any modifications which the responsible committee, having consulted and taken into account any representations made by the Auditor General and the Wales Audit Office, considers appropriate.
cy-gb	Rhaid i’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.10(i) ystyried adroddiad sy’n cynnwys yr amcangyfrif a’i osod gerbron y Senedd heb fod yn hwyrach na 22 Tachwedd, gydag unrhyw ddiwygiadau sy’n briodol ym marn y pwyllgor cyfrifol, ar ôl iddo ymgynghori â’r Archwilydd Cyffredinol a Swyddfa Archwilio Cymru ac ystyried unrhyw sylwadau a gyflwynwyd ganddynt.

en-gb	Ombudsman
cy-gb	Yr Ombwdsmon

en-gb	The Ombudsman must submit the estimate of income and expenses required under paragraph 16 of Schedule 1 to the Public Services Ombudsman (Wales) Act 2019 to the responsible committee under Standing Order 18A.2(iv) as soon as practicable but in any event no later than 1 November in each financial year.
cy-gb	Rhaid i’r Ombwdsmon gyflwyno’r amcangyfrif o incwm a gwariant sy’n ofynnol o dan baragraff 16 o Atodlen 1 i Ddeddf Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) 2019 i’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18A.2(iv) cyn gynted ag y bo’n ymarferol ond heb fod yn hwyrach na 1 Tachwedd ym mhob blwyddyn ariannol beth bynnag.

en-gb	The responsible committee under Standing Order 18A.2(iv) must consider and lay before the Senedd, no later than 22 November, the estimate, with any modifications which the Committee, having consulted and taken into account any representations made by the Ombudsman, considers appropriate.
cy-gb	Rhaid i’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18A.2(iv) ystyried yr amcangyfrif a’i osod gerbron y Senedd heb fod yn hwyrach na 22 Tachwedd, gydag unrhyw ddiwygiadau sy’n briodol ym marn y Pwyllgor, ar ôl iddo ymgynghori â’r Ombwdsmon ac ystyried unrhyw sylwadau a gyflwynwyd ganddo.

en-gb	Welsh Rate Resolutions
cy-gb	Penderfyniadau ynghylch y gyfradd Gymreig

en-gb	20.24A A Welsh rate resolution is a resolution of the Senedd under section 116D of the Act.
cy-gb	20.24A Penderfyniad gan y Senedd o dan adran 116D o’r Ddeddf yw penderfyniad ynghylch y gyfradd Gymreig.

en-gb	20.24B A Welsh rate resolution must specify the tax year for which it applies; must be made before the start of that tax year;
cy-gb	20.24B O ran penderfyniad ynghylch y gyfradd Gymreig rhaid iddo nodi’r flwyddyn dreth y mae’n berthnasol iddi; rhaid iddo gael ei wneud cyn dechrau’r flwyddyn dreth honno;

en-gb	and must not be made more than 12 months before the start of that year.
cy-gb	ac ni chaniateir iddo gael ei wneud fwy na 12 mis cyn dechrau’r flwyddyn honno.

en-gb	20.24C A motion for a Welsh rate resolution, or for the cancellation of such a resolution, may only be moved by the First Minister or a Welsh Minister.
cy-gb	20.24C Dim ond Prif Weinidog Cymru neu un o Weinidogion Cymru a gaiff wneud cynnig am benderfyniad ynghylch y gyfradd Gymreig, neu gynnig i ganslo penderfyniad o'r fath.

en-gb	A Welsh rate resolution is not amendable.
cy-gb	Ni chaniateir gwneud gwelliannau i benderfyniad ynghylch y gyfradd Gymreig.

en-gb	20.24D A motion for a Welsh rate resolution may not be moved until after the annual budget motion has been tabled in accordance with Standing Order 20.25.
cy-gb	20.24D Ni chaniateir gwneud cynnig am benderfyniad ynghylch y gyfradd Gymreig tan ar ôl i’r cynnig cyllideb blynyddol gael ei gyflwyno yn unol â Rheol Sefydlog 20.25.

en-gb	Annual Budget Motions
cy-gb	Cynigion Cyllideb Blynyddol

en-gb	An annual budget motion as required under section 125 of the Act must be tabled by a Welsh Minister, in accordance with Standing Order 20.2 (or Standing Order 20.6).
cy-gb	Rhaid i gynnig cyllideb blynyddol sy’n ofynnol o dan adran 125 o’r Ddeddf gael ei gyflwyno gan un o Weinidogion Cymru, yn unol â Rheol Sefydlog 20.2 (neu Reol Sefydlog 20.6).

en-gb	An annual budget motion must incorporate:
cy-gb	Rhaid i gynnig cyllideb blynyddol ymgorffori:

en-gb	the final budget for the government;
cy-gb	cyllideb derfynol y llywodraeth;

en-gb	the final budget for the Commission as agreed by the Senedd under Standing Order 20.16 or 20.17, or as determined under
cy-gb	cyllideb derfynol y Comisiwn fel y cytunwyd arni gan y Senedd o dan Reol Sefydlog 20.16 neu 20.17, neu fel y’i pennwyd o dan

en-gb	Standing Order 20.19;
cy-gb	Reol Sefydlog 20.19;

en-gb	the estimate for the Wales Audit Office, as laid before the Senedd under Standing Order 20.22;
cy-gb	amcangyfrif Swyddfa Archwilio Cymru, fel y’i gosodwyd gerbron y Senedd o dan Reol Sefydlog 20.22;

en-gb	the estimate for the Ombudsman as laid before the Senedd under Standing Order 20.24.
cy-gb	amcangyfrif yr Ombwdsmon, fel y’i gosodwyd gerbron y Senedd o dan Reol Sefydlog 20.24.

en-gb	An annual budget motion may also incorporate any motion for a resolution to be made for the relevant financial year under section 120(2)(a) of the Act.
cy-gb	Caiff cynnig cyllideb blynyddol ymgorffori hefyd unrhyw gynnig ar gyfer penderfyniad sydd i’w wneud ar gyfer y flwyddyn ariannol berthnasol o dan adran 120(2)(a) o’r Ddeddf.

en-gb	The information produced in support of an annual budget motion must include as a minimum:
cy-gb	Rhaid i’r wybodaeth a gynhyrchir i ategu cynnig cyllideb blynyddol gynnwys y canlynol o leiaf:

en-gb	the written statement required under section 125(3) of the Act;
cy-gb	y datganiad ysgrifenedig sy’n ofynnol o dan adran 125(3) o’r Ddeddf;

en-gb	the resources agreed by the UK Treasury for the Welsh block budget for the financial year covered by the motion;
cy-gb	yr adnoddau y cytunwyd arnynt gan Drysorlys y DU ar gyfer cyllideb y bloc Cymreig am y flwyddyn ariannol sydd o dan sylw yn y cynnig;

en-gb	a reconciliation between the resources allocated to the Welsh block budget by the UK Treasury and the resources to be authorised for use in the motion;
cy-gb	cysoniad rhwng yr adnoddau a ddyrannwyd i gyllideb y bloc Cymreig gan Drysorlys y DU a’r adnoddau sydd i’w hawdurdodi i’w defnyddio yn y cynnig;

en-gb	a reconciliation between the estimated amounts to be paid into the Welsh Consolidated Fund by the Secretary of State and the amounts to be authorised for payment out of the Fund in the motion;
cy-gb	cysoniad rhwng yr amcangyfrif o’r symiau sydd i’w talu i Gronfa Gyfunol Cymru gan yr Ysgrifennydd Gwladol a’r symiau sydd i’w hawdurdodi i’w talu o’r Gronfa yn y cynnig;

en-gb	a reconciliation between the resources to be authorised under section 125(1)(a) and (b) of the Act and the amounts to be authorised for payment out of the Welsh Consolidated Fund under section 125(1)(c);
cy-gb	cysoniad rhwng yr adnoddau sydd i’w hawdurdodi o dan adran 125(1)(a) a (b) o’r Ddeddf a’r symiau sydd i’w hawdurdodi i’w talu o Gronfa Gyfunol Cymru o dan adran 125(1)(c);

en-gb	details of any revisions to the information provided in accordance with Standing Orders 20.7 – 20.7B for the draft budget, as specified in the protocol agreed under Standing Order 20.1A.
cy-gb	manylion am unrhyw ddiwygiadau i’r wybodaeth a ddarparwyd yn unol â Rheolau Sefydlog 20.7 i 20.7B ar gyfer y gyllideb ddrafft, fel y nodir yn y protocol a gytunwyd o dan Reol Sefydlog 20.1A.

en-gb	An annual budget motion may only be moved by a Welsh Minister.
cy-gb	Dim ond un o Weinidogion Cymru a gaiff wneud cynnig cyllideb blynyddol.

en-gb	No amendment to an annual budget motion may be tabled.
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i gynnig cyllideb blynyddol.

en-gb	20.29A No decision may be taken on an annual budget motion until the Senedd has agreed the Welsh rate resolution for the financial year covered by the motion.
cy-gb	20.29A Ni chaniateir gwneud dim penderfyniad ar gynnig cyllideb blynyddol nes bod y Senedd wedi cytuno ar y penderfyniad ynghylch y gyfradd Gymreig ar gyfer y flwyddyn ariannol sydd o dan sylw yn y cynnig.

en-gb	Supplementary Budget Motions
cy-gb	Cynigion Cyllideb Atodol

en-gb	A Welsh Minister may table a supplementary budget motion under section 126 at any time after the annual budget resolution has been passed.
cy-gb	Caiff un o Weinidogion Cymru gyflwyno cynnig cyllideb atodol o dan adran 126 ar unrhyw adeg ar ôl i’r cynnig cyllideb blynyddol gael ei basio.

en-gb	The information provided in support of a supplementary budget motion must include any variations to that provided in accordance with Standing Order 20.28.
cy-gb	Rhaid i’r wybodaeth a ddarperir i ategu cynnig cyllideb atodol gynnwys unrhyw amrywiadau ar yr hyn a ddarparwyd yn unol â Rheol Sefydlog 20.28.

en-gb	If the supplementary budget motion proposes a variation to the budget of the Commission, a member of the Commission must lay an explanatory memorandum stating why it is required.
cy-gb	Os yw’r cynnig cyllideb atodol yn cynnig amrywio cyllideb y Comisiwn, rhaid i aelod o’r Comisiwn osod memorandwm esboniadol yn nodi pam mae angen yr amrywiad.

en-gb	A supplementary budget motion tabled under Standing Order 20.30 may not be moved until either:
cy-gb	Ni chaniateir i gynnig cyllideb atodol a gyflwynir o dan Reol Sefydlog 20.30 gael ei wneud naill ai:

en-gb	the responsible committee has reported on the motion;
cy-gb	nes bod y pwyllgor cyfrifol wedi cyflwyno adroddiad ar y cynnig;

en-gb	or if the responsible committee has not reported on the motion, three weeks have elapsed after it has been tabled.
cy-gb	neu nes bod tair wythnos wedi mynd heibio ar ôl iddo gael ei gyflwyno, os nad yw’r pwyllgor cyfrifol wedi cyflwyno adroddiad ar y cynnig.

en-gb	The responsible committee’s report may recommend changes to the amounts proposed in the supplementary budget motion provided that the net effect of those variations would not increase or decrease the aggregate amounts of resources or cash proposed in the supplementary budget motion.
cy-gb	Caiff adroddiad y pwyllgor cyfrifol argymell newidiadau yn y symiau a gynigiwyd yn y cynnig cyllideb atodol ar yr amod na fyddai effaith net yr amrywiadau hynny’n cynyddu neu’n gostwng cyfansymiau’r adnoddau neu’r arian parod a gynigiwyd yn y cynnig cyllideb atodol.

en-gb	If the supplementary budget motion proposes a variation to the budget for the Wales Audit Office:
cy-gb	Os yw’r cynnig cyllideb atodol yn cynnig amrywio cyllideb Swyddfa Archwilio Cymru:

en-gb	the Auditor General and the Wales Audit Office must jointly provide an explanatory memorandum to the responsible committee  under Standing Order 18 .10(ii) stating why  the variation to the budget is required;
cy-gb	rhaid i’r Archwilydd Cyffredinol a Swyddfa Archwilio Cymru ddarparu memorandwm esboniadol ar y cyd i’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.10(ii) yn nodi pam mae angen amrywio’r gyllideb;

en-gb	the responsible committee under Standing Order 18.10(ii) may report on the proposed variation within three weeks of the supplementary budget motion being tabled.
cy-gb	caiff y pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.10(ii) gyflwyno adroddiad ar yr amrywiad arfaethedig o fewn tair wythnos ar ôl i’r cynnig cyllideb atodol gael ei gyflwyno.

en-gb	The report may propose any modifications to the proposed variation which the responsible committee under Standing Order 18.10(ii), having consulted and taken into account any representations made by the Auditor General and the Wales Audit Office, considers appropriate.
cy-gb	Caiff yr adroddiad gynnig unrhyw ddiwygiadau i’r amrywiad arfaethedig sy’n briodol ym marn y pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.10(ii), ar ôl iddo ymgynghori â’r Archwilydd Cyffredinol a Swyddfa Archwilio Cymru ac ystyried unrhyw sylwadau a wnaed ganddynt.

en-gb	If the supplementary budget motion proposes a variation to the budget for the Ombudsman:
cy-gb	Os yw’r cynnig cyllideb atodol yn cynnig amrywio cyllideb yr Ombwdsmon:

en-gb	the Ombudsman must provide an explanatory memorandum to the responsible committee under Standing Order 18A.2(v) stating why the variation to the budget is required;
cy-gb	rhaid i’r Ombwdsmon ddarparu memorandwm esboniadol i’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18A.2(v) yn nodi pam mae angen amrywio’r gyllideb;

en-gb	the responsible committee under Standing Order 18A.2(v) may lay before the Senedd a report on the proposed variation within three weeks of the supplementary budget motion being tabled.
cy-gb	caiff y pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18A.2(v) gyflwyno gerbron y Senedd adroddiad ar yr amrywiad arfaethedig o fewn tair wythnos ar ôl i’r cynnig cyllideb atodol gael ei gyflwyno.

en-gb	The report may propose any modifications to the proposed variation which the responsible committee, having consulted and taken into account any representations made by the Ombudsman, considers appropriate.
cy-gb	Caiff yr adroddiad gynnig unrhyw ddiwygiadau i’r amrywiad arfaethedig sy’n briodol ym marn y pwyllgor cyfrifol, ar ôl iddo ymgynghori â’r Ombwdsmon ac ystyried unrhyw sylwadau a wnaed ganddo.

en-gb	A supplementary budget motion may only be moved by a Welsh Minister.
cy-gb	Dim ond un o Weinidogion Cymru a gaiff wneud cynnig cyllideb atodol.

en-gb	No amendment may be tabled or moved except by a Welsh Minister.
cy-gb	Ni chaniateir i welliannau gael eu cyflwyno na’u cynnig ac eithrio gan un o Weinidogion Cymru.

en-gb	Excess Use of Resources
cy-gb	Defnyddio Gormod o Adnoddau

en-gb	20.37A If the audited accounts of the Welsh Government for any financial year record an excess of resources used to the amounts authorised or deemed under the Act to be authorised by Senedd budget resolutions, a Welsh Minister may table a supplementary budget motion seeking retrospective authorisation for excesses recorded in the Welsh Government’s audited accounts.
cy-gb	20.37A Os bydd cyfrifon archwiliedig Llywodraeth Cymru ar gyfer unrhyw flwyddyn ariannol yn cofnodi bod gormod o adnoddau wedi’u defnyddio o gymharu â’r symiau a awdurdodwyd neu y barnwyd o dan y Ddeddf eu bod wedi’u hawdurdodi gan benderfyniadau cyllideb y Senedd, caiff un o Weinidogion Cymru gyflwyno cynnig cyllideb atodol yn gofyn am awdurdodiad ôlweithredol ar gyfer gormodeddau a gofnodwyd yng nghyfrifon archwiliedig Llywodraeth Cymru.

en-gb	Standing Order 20.39 applies if the audited accounts of the Commission, the Wales Audit Office or the Ombudsman for any financial year record an excess of resources used to the amounts authorised or deemed under the Act to be authorised by Senedd budget resolutions.
cy-gb	Mae Rheol Sefydlog 20.39 yn gymwys os bydd cyfrifon archwiliedig y Comisiwn, Swyddfa Archwilio Cymru neu’r Ombwdsmon ar gyfer unrhyw flwyddyn ariannol yn cofnodi bod gormod o adnoddau wedi’u defnyddio o gymharu â’r symiau a awdurdodwyd neu y barnwyd o dan y Ddeddf eu bod wedi’u hawdurdodi gan benderfyniadau cyllideb y Senedd.

en-gb	A Welsh Minister must, if requested to do so by the Commission, the Wales Audit Office or the Ombudsman, table a supplementary budget motion seeking retrospective authorisation for excesses recorded in that person’s audited accounts.
cy-gb	Os bydd y Comisiwn, Swyddfa Archwilio Cymru neu’r Ombwdsmon yn gofyn iddo wneud hynny, rhaid i un o Weinidogion Cymru gyflwyno cynnig cyllideb atodol yn gofyn am awdurdodiad ôl-weithredol ar gyfer gormodeddau a gofnodwyd yng nghyfrifon archwiliedig y person hwnnw.

en-gb	A supplementary budget motion tabled under Standing Orders 20.37A or 20.39 may not be moved until either:
cy-gb	Ni chaniateir i gynnig cyllideb atodol a gyflwynir o dan Reolau Sefydlog 20.37A neu 20.39 gael ei wneud naill ai:

en-gb	the Public Accounts Committee, or the responsible committee under Standing Order 18.10(iv) if it relates to the Wales Audit Office, has reported on the motion;
cy-gb	nes bod y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, neu’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.10(iv) os yw’n ymwneud â Swyddfa Archwilio Cymru, wedi cyflwyno adroddiad ar y cynnig;

en-gb	or if the Public Accounts Committee, or the responsible committee under Standing Order 18.10(iv) if it relates to the Wales Audit Office, has not reported on the motion, 6 months have elapsed after it has been tabled.
cy-gb	neu nes bod chwe mis wedi mynd heibio ar ôl iddo gael ei gyflwyno, os nad yw’r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus neu’r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 18.10(iv) os yw’n ymwneud â Swyddfa Archwilio Cymru, wedi cyflwyno adroddiad ar y cynnig.

en-gb	Standing Orders 20.30 to 20.36 do not apply to motions tabled under Standing Orders 20.37A or 20.39.
cy-gb	Nid yw Rheolau Sefydlog 20.30 i 20.36 yn gymwys i gynigion a gyflwynir o dan Reolau Sefydlog 20.37A neu 20.39.

en-gb	21.STANDING ORDER 21 – Constitutional and Legislative Affairs
cy-gb	21.RHEOL SEFYDLOG 21 – Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol

en-gb	In proposing the remits of committees under Standing Order 16.2 or 16.3, the Business Committee must ensure that responsibility for the functions in Standing Order 21 is assigned to a committee or committees (referred to within Standing Order 21 as “a responsible committee”).
cy-gb	Wrth gynnig cylchoedd gorchwyl pwyllgorau o dan Reol Sefydlog 16.2 neu 16.3, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sicrhau bod y cyfrifoldeb dros y swyddogaethau a ragnodir yn Rheol Sefydlog 21 yn cael ei aseinio i bwyllgor neu bwyllgorau (y cyfeirir ato neu atynt yn Rheol Sefydlog 21 fel “pwyllgor cyfrifol”).

en-gb	A responsible committee must consider all statutory instruments or draft statutory instruments required by any enactment to be laid before the Senedd and report on whether the Senedd should pay special attention to the instrument or draft on any of the following grounds:
cy-gb	Rhaid i bwyllgor cyfrifol ystyried pob offeryn statudol neu offeryn statudol drafft y mae unrhyw ddeddfiad yn ei gwneud yn ofynnol iddo gael ei osod gerbron y Senedd a chyflwyno adroddiad ar a ddylai’r Senedd roi sylw arbennig i'r offeryn neu’r drafft ar unrhyw un o'r seiliau canlynol:

en-gb	that there appears to be doubt as to whether it is intra vires;
cy-gb	ei bod yn ymddangos bod amheuaeth a yw intra vires;

en-gb	that it appears to make unusual or unexpected use of the powers conferred by the enactment under which it is made or to be made;
cy-gb	ei bod yn ymddangos ei fod yn gwneud defnydd anarferol neu annisgwyl ar y pwerau a roddwyd gan y deddfiad y mae wedi’i wneud neu y mae i'w wneud odano;

en-gb	that the enactment which gives the power to make it contains
cy-gb	bod y deddfiad sy'n rhoi'r pŵer i’w wneud yn cynnwys

en-gb	specific provisions excluding it from challenge in the courts;
cy-gb	darpariaethau penodol sy'n ei eithrio rhag cael ei herio yn y llysoedd;

en-gb	that it appears to have retrospective effect where the authorising enactment does not give express authority for this;
cy-gb	ei bod yn ymddangos bod iddo effaith ôl-weithredol lle nad yw'r deddfiad sy’n ei awdurdodi yn rhoi awdurdod pendant ar gyfer hyn;

en-gb	that for any particular reason its form or meaning needs further explanation;
cy-gb	bod angen eglurhad pellach ynglŷn â'i ffurf neu ei ystyr am unrhyw reswm penodol;

en-gb	that its drafting appears to be defective or it fails to fulfil statutory requirements;
cy-gb	ei bod yn ymddangos bod gwaith drafftio'r offeryn neu’r drafft yn ddiffygiol neu ei fod yn methu â bodloni gofynion statudol;

en-gb	that there appear to be inconsistencies between the meaning of its English and Welsh texts;
cy-gb	ei bod yn ymddangos bod anghysondebau rhwng ystyr testun Cymraeg a thestun Saesneg yr offeryn neu’r drafft;

en-gb	that it uses gender specific language;
cy-gb	bod yr offeryn neu’r drafft yn defnyddio iaith ryw-benodol;

en-gb	that it is not made or to be made in both English and Welsh;
cy-gb	nad yw wedi’i wneud neu i’w wneud yn Gymraeg ac yn Saesneg;

en-gb	that there appears to have been unjustifiable delay in publishing it or laying it before the Senedd;
cy-gb	ei bod yn ymddangos bod oedi na ellir ei gyfiawnhau wedi bod wrth ei gyhoeddi neu wrth ei osod gerbron y Senedd;

en-gb	that there appears to have been unjustifiable delay in sending notification under section 4(1) of the Statutory Instruments Act 1946 (as modified).
cy-gb	ei bod yn ymddangos bod oedi na ellir ei gyfiawnhau wedi bod wrth anfon hysbysiad o dan adran 4(1) o Ddeddf Offerynnau Statudol 1946, (fel y’i haddaswyd).

en-gb	A responsible committee may consider and report on whether the Senedd should pay special attention to any statutory instrument or draft statutory instrument required by any enactment to be laid before the Senedd on any of the following grounds:
cy-gb	Caiff pwyllgor cyfrifol ystyried a chyflwyno adroddiad ar a ddylai’r Senedd roi sylw arbennig i unrhyw offeryn statudol neu offeryn statudol drafft y mae unrhyw ddeddfiad yn ei gwneud yn ofynnol iddo gael ei osod gerbron y Senedd ar unrhyw un o’r seiliau canlynol:

en-gb	that it imposes a charge on the Welsh Consolidated Fund or contains provisions requiring payments to be made to that Fund or any part of the government or to any local or public authority in consideration of any licence or consent or of any services to be rendered, or prescribes the amount of any such charge or payment;
cy-gb	ei fod yn codi tâl ar Gronfa Gyfunol Cymru neu ei fod yn cynnwys darpariaethau sy’n ei gwneud yn ofynnol i daliadau gael eu gwneud i’r Gronfa honno neu i unrhyw ran o’r llywodraeth neu i unrhyw awdurdod lleol neu gyhoeddus yn gydnabyddiaeth am unrhyw drwydded neu gydsyniad neu am unrhyw wasanaethau sydd i’w rhoi, neu ei fod yn rhagnodi swm unrhyw dâl neu daliad o’r fath;

en-gb	that it is of political or legal importance or gives rise to issues of public policy likely to be of interest to the Senedd;
cy-gb	ei fod o bwysigrwydd gwleidyddol neu gyfreithiol neu ei fod yn codi materion polisi cyhoeddus sy’n debyg o fod o ddiddordeb i’r Senedd;

en-gb	that it is inappropriate in view of the changed circumstances since the enactment under which it is made or is to be made was itself passed or made;
cy-gb	ei fod yn amhriodol oherwydd newid yn yr amgylchiadau ers i’r deddfiad y mae wedi’i wneud neu y mae i’w wneud odano gael ei basio neu ei wneud ei hun;

en-gb	that it inappropriately implements European Union legislation;
cy-gb	ei fod yn rhoi deddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd ar waith yn amhriodol;

en-gb	or that it imperfectly achieves its policy objectives.
cy-gb	neu nad yw’n gwireddu ei amcanion polisi yn berffaith.

en-gb	21.3A Standing Orders 21.2 and 21.3 do not apply to any draft statutory instrument laid before the Senedd to which paragraph 4 of Schedule 7 to the European Union (Withdrawal) Act 2018 applies.
cy-gb	21.3A  Nid yw Rheolau Sefydlog 21.2 na 21.3 yn gymwys i unrhyw offeryn statudol drafft a osodir gerbron y Senedd y mae paragraff 4 o Atodlen 7 i Ddeddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) 2018 yn gymwys iddo.

en-gb	21.3B A responsible committee must report on the appropriate procedure to apply to any draft statutory instrument laid before the Senedd to which paragraph 4 of Schedule 7 to the European Union (Withdrawal) Act 2018 applies.
cy-gb	21.3B  Rhaid i bwyllgor cyfrifol gyflwyno adroddiad ar y weithdrefn briodol i'w chymhwyso i unrhyw offeryn statudol drafft a osodir gerbron y Senedd y mae paragraff 4 o Atodlen 7 i Ddeddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) 2018 yn gymwys iddo.

en-gb	21.3C The responsible committee under Standing Order 21.3B must report on the appropriate procedure using the following criteria:
cy-gb	21.3C  Rhaid i'r pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 21.3B gyflwyno adroddiad ar y weithdrefn briodol gan ddefnyddio'r meini prawf a ganlyn:

en-gb	whether the memorandum is sufficiently clear and transparent about why the government is of the opinion that the negative resolution procedure should apply;
cy-gb	(i)  a yw'r memorandwm yn ddigon clir a thryloyw ynghylch pam y mae'r llywodraeth o'r farn y dylai'r weithdrefn penderfyniad negyddol fod yn gymwys;

en-gb	whether the memorandum is sufficiently clear and transparent as to the changes that are being made by the regulations;
cy-gb	a yw'r memorandwm yn ddigon clir a thryloyw ynghylch y newidiadau sy'n cael eu gwneud gan y rheoliadau;

en-gb	whether there has been adequate consultation on the regulations;
cy-gb	a fu ymgynghoriad digonol ar y rheoliadau;

en-gb	whether the memorandum is sufficiently clear and transparent about the impact the regulations may have on equality and human rights;
cy-gb	a yw'r memorandwm yn ddigon clir a thryloyw ynghylch effaith bosibl y rheoliadau ar gydraddoldeb a hawliau dynol;

en-gb	whether the regulations raise matters of public, political or legal importance;
cy-gb	a yw'r rheoliadau'n codi materion o bwys cyhoeddus, gwleidyddol neu gyfreithiol;

en-gb	any other matters the committee considers appropriate.
cy-gb	unrhyw fater arall sy’n briodol ym marn y pwyllgor.

en-gb	A responsible committee must make any report under Standing Order 21.2 or 21.3 in respect of any statutory instrument or draft statutory instrument no later than 20 days after the instrument or draft has been laid.
cy-gb	Rhaid i bwyllgor cyfrifol gyflwyno unrhyw adroddiad o dan Reol Sefydlog 21.2 neu 21.3 mewn perthynas ag unrhyw offeryn statudol neu offeryn statudol drafft heb fod yn fwy nag 20 diwrnod ar ôl i'r offeryn neu'r drafft gael ei osod.

en-gb	21.4A Where the enactment requiring the statutory instrument or draft statutory instrument to be laid before the Senedd specifies timings in relation to the Senedd’s consideration of the statutory instrument or draft statutory instrument, then:
cy-gb	21.4A  Os bydd y deddfiad sy'n ei gwneud yn ofynnol i'r offeryn statudol neu'r offeryn statudol drafft gael ei osod gerbron y Senedd yn pennu amserlen mewn perthynas ag ystyriaeth y Senedd o'r offeryn statudol neu'r offeryn statudol drafft, yna:

en-gb	the time limit in Standing Order 21.4 does not apply;
cy-gb	ni fydd y terfyn amser yn Rheol Sefydlog 21.4 yn gymwys;

en-gb	the Business Committee may establish and publish a timetable for the responsible committee or committees to report.
cy-gb	caiff y Pwyllgor Busnes sefydlu a chyhoeddi amserlen i'r pwyllgor cyfrifol neu'r pwyllgorau cyfrifol gyflwyno adroddiad arno.

en-gb	21.4B A responsible committee must make any report under Standing Order 21.3B in respect of any relevant draft statutory instrument no later than 14 days after a draft of the instrument has been laid.
cy-gb	21.4B  Rhaid i bwyllgor cyfrifol gyflwyno unrhyw adroddiad o dan Reol Sefydlog 21.3B mewn perthynas ag unrhyw offeryn statudol drafft heb fod yn hwyrach na 14 diwrnod ar ôl i'r offeryn drafft gael ei osod.

en-gb	Standing Order 21.4A(ii) does not apply to those draft statutory instruments.
cy-gb	Nid yw Rheol Sefydlog 21.4A(ii) yn gymwys i'r offerynnau statudol drafft hynny.

en-gb	In calculating for the purposes of Standing Order 21.4 or 21.4B any period of days, no account is to be taken of any time during which the Senedd is dissolved or is in recess for more than 4 days.
cy-gb	Wrth gyfrifo unrhyw gyfnod o ddyddiau at ddibenion Rheol Sefydlog 21.4 neu 21.4B, rhaid peidio â chymryd i ystyriaeth unrhyw amser pryd y bydd y Senedd wedi'i ddiddymu neu ar doriad am fwy na 4 diwrnod.

en-gb	Standing Orders 21.2 and 21.3 do not apply to proposed or draft Orders in Council to be made, in accordance with Standing Order 25, under section 109 of the Act or subordinate legislation subject to Special Senedd Procedure under Standing Order 28.
cy-gb	Nid yw Rheolau Sefydlog 21.2 a 21.3 yn gymwys i Orchmynion arfaethedig na drafft yn y Cyfrin Gyngor i’w gwneud, yn unol â Rheol Sefydlog 25, o dan adran 109 o’r Ddeddf nac i is-ddeddfwriaeth sy’n ddarostyngedig i Weithdrefn Arbennig y Senedd o dan Reol Sefydlog 28.

en-gb	A responsible committee may consider and report on:
cy-gb	Caiff pwyllgor cyfrifol ystyried y canlynol a chyflwyno adroddiadau arnynt:

en-gb	any other subordinate legislation laid before the Senedd other than that subject to Special Senedd Procedure under Standing Order 28;
cy-gb	unrhyw is-ddeddfwriaeth arall a osodir gerbron y Senedd ac eithrio is-ddeddfwriaeth sy’n ddarostyngedig i Weithdrefn Arbennig y Senedd o dan Reol Sefydlog 28;

en-gb	the appropriateness of provisions in Senedd Bills and in Bills for Acts of the United Kingdom Parliament that grant powers to make subordinate legislation to the Welsh Ministers, the First Minister or the Counsel General;
cy-gb	pa mor briodol yw darpariaethau mewn Biliau’r Senedd ac mewn Biliau ar gyfer Deddfau Senedd y Deyrnas Unedig sy’n rhoi pwerau i wneud is-ddeddfwriaeth i Weinidogion Cymru, Prif Weinidog Cymru neu’r Cwnsler Cyffredinol;

en-gb	any statutory instrument consent memorandum laid in relation to a relevant statutory instrument under Standing Order 30A;
cy-gb	unrhyw femorandwm cydsyniad offeryn statudol a osodir mewn perthynas ag offeryn statudol perthnasol o dan Reol Sefydlog 30A;

en-gb	the exercise of commencement powers by the Welsh Ministers;
cy-gb	defnydd Gweinidogion Cymru ar bwerau cychwyn;

en-gb	any legislative matter of a general nature within or relating to the competence of the Senedd or Welsh Ministers;
cy-gb	unrhyw fater deddfwriaethol cyffredinol ei natur sy’n ymwneud â chymhwysedd y Senedd neu gymhwysedd Gweinidogion Cymru;

en-gb	draft legislation which is the subject of consultation.
cy-gb	deddfwriaeth ddrafft sy’n destun ymgynghoriad.

en-gb	A responsible committee may consider draft European Union legislation relating to matters within the legislative competence of the Senedd or to the functions of the Welsh Ministers and of the Counsel General in order to consider whether it complies with the principle of subsidiarity.
cy-gb	Caiff pwyllgor cyfrifol ystyried deddfwriaeth ddrafft yr Undeb Ewropeaidd sy’n ymwneud â materion o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd neu â swyddogaethau Gweinidogion Cymru a’r Cwnsler Cyffredinol er mwyn ystyried a yw’n cydymffurfio ag egwyddor sybsidiaredd.

en-gb	If a responsible committee considers that draft European Union legislation does not comply with the principle of subsidiarity it may make written representations, on behalf of the Senedd, to the relevant committee of the House of Commons or the House of Lords with a view to having those representations incorporated into a reasoned opinion to be submitted by that committee to the relevant European Union authorities.
cy-gb	Os bydd pwyllgor cyfrifol yn credu nad yw deddfwriaeth ddrafft yr Undeb Ewropeaidd yn cydymffurfio ag egwyddor sybsidiaredd, caiff wneud sylwadau ysgrifenedig, ar ran y Senedd, i bwyllgor perthnasol Tŷ’r Cyffredin neu Dŷ’r Arglwyddi, a hynny er mwyn cynnwys y sylwadau hynny mewn  resymedig i’w chyflwyno gan y pwyllgor hwnnw i awdurdodau perthnasol yr Undeb Ewropeaidd.

en-gb	If a responsible committee makes written representations in accordance with Standing Order 21.9, it must lay a copy of those written representations before the Senedd.
cy-gb	Os bydd pwyllgor cyfrifol yn gwneud sylwadau ysgrifenedig yn unol â Rheol Sefydlog 21.9, rhaid iddo osod copi o’r sylwadau ysgrifenedig hynny gerbron y Senedd.

en-gb	A responsible committee may, to enable its functions under Standing Order 21.9 to be exercised during any non-sitting week, delegate those functions to the chair of the responsible committee who must, if they are exercised, report that fact to the responsible committee as soon as possible.
cy-gb	Caiff pwyllgor cyfrifol, at ddiben galluogi arfer ei swyddogaethau o dan Reol Sefydlog 21.9 yn ystod unrhyw wythnos pan na fydd y Senedd yn cwrdd, ddirprwyo’r swyddogaethau hynny i gadeirydd y pwyllgor cyfrifol, a rhaid i’r cadeirydd hwnnw, os caiff y swyddogaethau hynny eu harfer, hysbysu’r pwyllgor cyfrifol am y ffaith honno cyn gynted â phosibl.

en-gb	22.STANDING ORDER 22 – Standards of Conduct
cy-gb	22.RHEOL SEFYDLOG 22 – Safonau Ymddygiad

en-gb	16.3, the Business Committee must ensure that there is a committee (referred to within Standing Order 22 as “the responsible committee”) with responsibility for the functions specified in Standing Order 22.
cy-gb	16.3, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sicrhau bod pwyllgor (y cyfeirir ato yn Rheol Sefydlog 22 fel “y pwyllgor cyfrifol”) sydd â chyfrifoldeb dros y swyddogaethau a bennir yn Rheol Sefydlog 22.

en-gb	The responsible committee must:
cy-gb	Rhaid i’r pwyllgor cyfrifol:

en-gb	investigate, report on and, if appropriate, recommend action in respect of any complaint referred to it by the Commissioner for Standards that a Member has not complied with:
cy-gb	mewn perthynas ag unrhyw gŵyn a gyfeirir ato gan y Comisiynydd Safonau bod Aelod heb gydymffurfio:

en-gb	Standing Order 2;
cy-gb	â Rheol Sefydlog 2;

en-gb	any Senedd resolution relating to the financial or other interests of Members;
cy-gb	ag unrhyw benderfyniad gan y Senedd ynglŷn â buddiannau ariannol neu fuddiannau eraill yr Aelodau;

en-gb	any Senedd resolution relating to Members’ standards of conduct;any code or protocol made under Standing Order 1.10 and in accordance with section 36(6) of the Act;
cy-gb	(ch)  ag unrhyw benderfyniad gan y Senedd ynglŷn â safonau ymddygiad yr Aelodau;  ag unrhyw god neu brotocol a wnaed o dan Reol Sefydlog 1.10 ac yn unol ag adran 36(6) o’r Ddeddf;

en-gb	Standing Order 3;
cy-gb	(dd)  â Rheol Sefydlog 3;

en-gb	Standing Order 4; consider any matters of principle relating to the conduct of Members generally;
cy-gb	(e)â Rheol Sefydlog 4, ymchwilio i’r gŵyn, cyflwyno adroddiad arni ac, os yw’n briodol, argymell camau mewn perthynas â hi;

en-gb	supervise the arrangements for the compilation, maintenance and accessibility of the Register of Members’ Interests, the Record of the Employment of Family Members with the Support of Commission Funds, the Record of Members’ Time Involved in Registrable Activities and the Record of Membership of Societies and the form and content of the Register and the Records;
cy-gb	ystyried unrhyw faterion o egwyddor ynglŷn ag ymddygiad yr Aelodau yn gyffredinol; goruchwylio’r trefniadau ar gyfer llunio Cofrestr Buddiannau’r Aelodau, y Cofnod o Gyflogaeth Aelodau’r Teulu Gyda Chymorth Arian y Comisiwn, y Cofnod o Amser y bydd Aelodau yn Ymwneud â Gweithgarwch Cofrestradwy a’r Cofnod o Aelodaeth o Gymdeithasau, a ffurf a chynnwys y Gofrestr a’r Cofnodion, a’r trefniadau ar gyfer cadw’r Gofrestr a’r Cofnodion a sicrhau eu bod yn hygyrch;

en-gb	and establish and lay before the Senedd procedures for the investigation of complaints under Standing Order 22.2(i).
cy-gb	sefydlu a gosod gerbron y Senedd weithdrefnau ar gyfer ymchwilio i gŵynion o dan Reol Sefydlog 22.2(i).

en-gb	The Presiding Officer must not be a member of the responsible committee, but is entitled to submit papers to it for the purpose of drawing to its attention such considerations as he or she considers appropriate.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd beidio â bod yn aelod o’r pwyllgor cyfrifol, ond mae gan y Llywydd hawl i gyflwyno papurau iddo, er mwyn tynnu sylw’r Pwyllgor at unrhyw ystyriaethau y mae’r Llywydd yn credu eu bod yn briodol.

en-gb	Subject to Standing Order 22.5, Standing Order 17.48 must not apply to the responsible committee.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 22.5, ni chaniateir i Reol Sefydlog 17.48 fod yn gymwys i’r pwyllgor cyfrifol.

en-gb	22.4A   The Senedd must elect an alternate member from the same political group for each member of the responsible committee, for the purposes of Standing Order 22.5.
cy-gb	22.4A  Rhaid i'r Senedd ethol eilydd o'r un grŵp gwleidyddol ar gyfer pob aelod o'r pwyllgor cyfrifol, at ddibenion Rheol Sefydlog 22.5.

en-gb	Where a member of the responsible committee is subject to, or otherwise directly connected with, a complaint under Standing Order 22.2(i), he or she may take no part in any consideration of the complaint by the responsible committee.
cy-gb	Os bydd aelod o’r pwyllgor cyfrifol yn destun cwyn o dan Reol Sefydlog 22.2(i), neu os bydd wedi’i gysylltu’n uniongyrchol fel arall â chwyn o’r fath, ni chaiff gymryd rhan yn ystyriaeth y pwyllgor cyfrifol ar y gŵyn.

en-gb	In such circumstances and in relation solely to the consideration of the complaint concerned, that member may be replaced by his or her alternate member elected in accordance with Standing Order 22.4A.
cy-gb	O dan amgylchiadau o’r fath, ac mewn perthynas â’r ystyriaeth ar y gŵyn o dan sylw yn unig, caiff yr eilydd a etholwyd yn unol â Rheol Sefydlog 22.4A gymryd lle’r aelod hwnnw.

en-gb	The alternate member may participate in the meetings of the responsible committee to consider the complaint as if he or she were a member of it.
cy-gb	Caiff yr eilydd gymryd rhan yng nghyfarfodydd y pwyllgor cyfrifol i ystyried y gŵyn fel pe bai’n aelod o’r Pwyllgor.

en-gb	The responsible committee must meet as soon as possible after a complaint has been referred to it by the Commissioner for Standards;
cy-gb	Rhaid i’r pwyllgor cyfrifol gyfarfod cyn gynted â phosibl ar ôl i gŵyn gael ei chyfeirio ato gan y Comisiynydd Safonau;

en-gb	and at other times as convened by the chair.
cy-gb	ac ar adegau eraill fel y bydd y cadeirydd yn ei gynnull.

en-gb	The responsible committee may meet in public or in private, but when deliberating upon a complaint, the responsible committee must meet in private unless it resolves otherwise.
cy-gb	Caiff y pwyllgor cyfrifol gyfarfod yn gyhoeddus neu’n breifat, ond wrth ystyried cwyn, rhaid i’r Pwyllgor gyfarfod yn breifat oni bai ei fod yn penderfynu fel arall.

en-gb	Any Member who is the subject of an investigation by the responsible committee must be permitted to make oral or written representations to it and may be accompanied at oral hearings by another person (who may participate in the proceedings with the permission of the chair, but may not vote).
cy-gb	Rhaid caniatáu i unrhyw Aelod sy’n destun ymchwiliad gan y pwyllgor cyfrifol gyflwyno sylwadau i’r Pwyllgor ar lafar neu mewn ysgrifen a chaniateir i’r Aelod gael cwmni person arall mewn gwrandawiadau llafar (a gaiff gymryd rhan yn y trafodion gyda chaniatâd y cadeirydd, ond ni chaiff bleidleisio).

en-gb	Reports
cy-gb	Adroddiadau

en-gb	If the responsible committee has investigated a complaint referred to it by the Commissioner for Standards, it must report to the Senedd as soon as possible after completion of the investigation.
cy-gb	Os yw’r pwyllgor cyfrifol wedi ymchwilio i gŵyn a gyfeiriwyd ato gan y Comisiynydd Safonau, rhaid iddo gyflwyno adroddiad i’r Senedd cyn gynted â phosibl ar ôl cwblhau’r ymchwiliad.

en-gb	A report under Standing Order 22.9 may include a recommendation to:
cy-gb	Caiff adroddiad o dan Reol Sefydlog 22.9 gynnwys argymhelliad i:

en-gb	censure a Member;
cy-gb	ceryddu Aelod;

en-gb	withdraw any rights and privileges from a Member as set out in the procedures for the investigation of complaints established under Standing Order 22.2(iv);
cy-gb	tynnu unrhyw hawliau neu freintiau Aelod yn ôl fel y nodir yn y gweithdrefnau ar gyfer ymchwilio i gwynion a sefydlwyd o dan Reol Sefydlog 22.2(iv);

en-gb	exclude a Member from any Senedd proceedings for a specified period;
cy-gb	gwahardd Aelod o unrhyw drafodion y Senedd am gyfnod penodedig;

en-gb	or any combination of the above, for failing to comply with any of the matters encompassed within Standing Order 22.2(i).
cy-gb	neu unrhyw gyfuniad o’r hyn a nodir uchod, am fethu â chydymffurfio ag unrhyw un o’r materion a gynhwysir yn Rheol Sefydlog 22.2(i).

en-gb	22.10A  If a Member is excluded following a recommendation under Standing Order 22.10, the Member is not entitled to receive any salary from the Senedd and is not permitted to attend any Senedd proceedings during the period of his or her exclusion.
cy-gb	22.10A Os caiff Aelod ei wahardd yn dilyn argymhelliad o dan Reol Sefydlog 22.10, ni fydd gan yr Aelod yr hawl i gael dim cyflog gan y Senedd ac ni chaniateir i’r Aelod fynychu unrhyw drafodion yn y Senedd yn ystod cyfnod ei waharddiad.

en-gb	If a motion to consider a report under Standing Order 22.9 is tabled by a member of the responsible committee, time must be made available as soon as possible for the motion to be debated.
cy-gb	Os caiff cynnig i ystyried adroddiad o dan Reol Sefydlog 22.9 ei gyflwyno gan aelod o’r pwyllgor cyfrifol, rhaid trefnu bod amser ar gael cyn gynted â phosibl i’r cynnig gael ei drafod.

en-gb	No amendment may be tabled to such a motion.
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i gynnig o’r fath.

en-gb	23.STANDING ORDER 23 – Public Petitions
cy-gb	23.RHEOL SEFYDLOG 23 – Deisebau’r Cyhoedd

en-gb	In proposing the remits of committees under Standing Order 16.2 or 16.3, the Business Committee must ensure that responsibility for the functions in Standing Order 23 is assigned to a committee or committees (referred to within Standing Order 23 as “a responsible committee”).
cy-gb	Wrth gynnig cylchoedd gorchwyl pwyllgorau o dan Reol Sefydlog 16.2 neu 16.3, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sicrhau bod y cyfrifoldeb dros y swyddogaethau a bennir yn Rheol Sefydlog 23 yn cael ei aseinio i bwyllgor neu bwyllgorau (y cyfeirir ato neu atynt yn Rheol Sefydlog 23 fel “pwyllgor cyfrifol”).

en-gb	A petition must clearly indicate:
cy-gb	Rhaid i ddeiseb nodi’n glir:

en-gb	the name of the petitioner, who may be an individual person (other than a Member) resident in Wales, or a body corporate or an unincorporated association of persons with a base in Wales;
cy-gb	enw’r deisebydd, a gaiff fod yn berson unigol (heblaw Aelod) sy'n preswylio yng Nghymru, neu yn gorff corfforaethol neu’n gymdeithas anghorfforedig o bersonau â safle yng Nghymru;

en-gb	an address of the petitioner to which all communications concerning the petition should be sent;
cy-gb	cyfeiriad y deisebydd y dylai pob gohebiaeth ynghylch y ddeiseb gael ei hanfon iddo;

en-gb	the names and addresses of any person supporting the petition.
cy-gb	enwau a chyfeiriadau unrhyw berson sy’n cefnogi’r ddeiseb.

en-gb	The Presiding Officer must determine the proper form of petitions and must publish his or her determinations.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd benderfynu ar briod ffurf deisebau a rhaid iddo gyhoeddi ei benderfyniadau.

en-gb	A petition is not admissible if it:
cy-gb	Nid yw deiseb yn dderbyniadwy:

en-gb	contains fewer than 50 signatures;
cy-gb	os yw’n cynnwys llai na 50 o lofnodion;

en-gb	fails to comply with Standing Order 23.2 or is otherwise not in proper form;
cy-gb	os yw’n methu â chydymffurfio â Rheol Sefydlog 23.2 neu os nad yw yn y briod ffurf mewn ffordd arall;

en-gb	contains language which is offensive;
cy-gb	os yw’n cynnwys iaith sy’n peri tramgwydd;

en-gb	requests the Senedd to do anything which the Senedd clearly has
cy-gb	os yw’n gofyn i’r Senedd wneud unrhyw beth y mae’n eglur nad

en-gb	no power to do;
cy-gb	oes gan y Senedd bŵer i’w wneud;

en-gb	is the same as, or substantially similar to, a petition which was closed less than a year earlier.
cy-gb	os yw yr un fath, neu i raddau helaeth yr un fath, â deiseb a gaewyd lai na blwyddyn yn gynt.

en-gb	[Standing Order removed by resolution in Plenary on 8 March 2017]
cy-gb	[Dilëwyd y Rheol Sefydlog hon drwy benderfyniad y Senedd ar 8 Mawrth 2017]

en-gb	The Presiding Officer must consider and decide in a case of dispute whether a petition is admissible and must notify the petitioner, as soon as is reasonably practicable, of his or her decision and the reasons for it.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd ystyried a phenderfynu mewn anghydfod a yw deiseb yn dderbyniadwy a rhaid iddo hysbysu’r deisebydd, cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol, am ei benderfyniad a’r rhesymau drosto.

en-gb	The Presiding Officer must publish a register of decisions made under Standing Order 23.6.
cy-gb	Rhaid i’r Llywydd gyhoeddi cofrestr o’r penderfyniadau a wnaed o dan Reol Sefydlog 23.6.

en-gb	If a petition is admissible, the Presiding Officer must refer that petition to a responsible committee.
cy-gb	Os yw deiseb yn dderbyniadwy, rhaid i’r Llywydd gyfeirio’r ddeiseb honno at bwyllgor cyfrifol.

en-gb	refer the petition to the government, any other committee of the Senedd or any other person or body for them to take such action as they consider appropriate;
cy-gb	cyfeirio’r ddeiseb at y llywodraeth, unrhyw un arall o bwyllgorau’r Senedd neu unrhyw berson neu gorff arall iddynt hwythau gymryd unrhyw gamau y credant eu bod yn briodol;

en-gb	report to the Senedd;
cy-gb	cyflwyno adroddiad i’r Senedd;

en-gb	or take any other action which the committee considers appropriate.
cy-gb	neu cymryd unrhyw gamau eraill y mae’r pwyllgor yn credu eu bod yn briodol.

en-gb	The responsible committee must notify the petitioner of any action taken under Standing Order 23.9.
cy-gb	Rhaid i’r pwyllgor cyfrifol hysbysu’r deisebydd am unrhyw gamau a gymerwyd o dan Reol Sefydlog 23.9.

en-gb	The responsible committee may close a petition at any time.
cy-gb	Caiff pwyllgor cyfrifol gau deiseb ar unrhyw adeg.

en-gb	When the responsible committee closes a petition, it must notify the petitioner that the petition is closed and of the reasons for closing it.
cy-gb	Pan fydd pwyllgor cyfrifol yn cau deiseb, rhaid iddo hysbysu’r deisebydd fod y ddeiseb wedi’i chau a’i hysbysu am y rhesymau dros ei chau.

en-gb	24.STANDING ORDER 24 – Definition of Member in Charge of Legislation
cy-gb	24.RHEOL SEFYDLOG 24 – Diffiniad o Aelod sy’n Gyfrifol am Ddeddfwriaeth

en-gb	Standing Order 24 defines the “Member in charge” of an item of legislation.
cy-gb	Mae Rheol Sefydlog 24 yn rhoi diffiniad o “Aelod sy’n gyfrifol” am eitem o ddeddfwriaeth.

en-gb	In Standing Order 24 “legislation” means:
cy-gb	Yn Rheol Sefydlog 24, ystyr “deddfwriaeth” yw

en-gb	proposed Orders under Standing Order 25;
cy-gb	Gorchmynion arfaethedig o dan Reol Sefydlog 25;

en-gb	or draft Orders under Standing Order 25;
cy-gb	neu Gorchmynion drafft o dan Reol Sefydlog 25;

en-gb	or Bills under Standing Order 26, and 26B.
cy-gb	neu Biliau o dan Reol Sefydlog 26, a 26B.

en-gb	Government Legislation
cy-gb	Deddfwriaeth Llywodraeth

en-gb	Legislation laid or introduced by a member of the government is referred to as “government legislation”.
cy-gb	Cyfeirir at ddeddfwriaeth a osodir neu a gyflwynir gan aelod o’r llywodraeth fel “deddfwriaeth llywodraeth”.

en-gb	The Member in charge of an item of government legislation is:
cy-gb	Yr Aelod sy’n gyfrifol am eitem o ddeddfwriaeth llywodraeth yw:

en-gb	the member of the government who laid or introduced the legislation (or, in the case of a draft Order under Standing Order 25, the Member of the government who introduced the proposed Order to which the draft Order relates);
cy-gb	yr aelod o’r llywodraeth a osododd neu a gyflwynodd y ddeddfwriaeth (neu, yn achos Gorchymyn drafft o dan Reol Sefydlog 25, yr aelod o’r llywodraeth a gyflwynodd y Gorchymyn arfaethedig y mae’r Gorchymyn drafft yn ymwneud ag ef);

en-gb	a member of the government who is authorised by the First Minister;
cy-gb	aelod o’r llywodraeth sydd wedi’i awdurdodi gan Brif Weinidog Cymru;

en-gb	or a member of the government who is authorised by virtue of Standing Orders 24.9 or 24.16.
cy-gb	aelod o’r llywodraeth sydd wedi’i awdurdodi yn rhinwedd Rheol Sefydlog 24.9 neu 24.16.

en-gb	A Member who ceases to be a member of the government can no longer continue to be the Member in charge of government legislation.
cy-gb	Ni chaiff Aelod sy’n peidio â bod yn aelod o’r llywodraeth barhau yn Aelod sy’n gyfrifol am ddeddfwriaeth llywodraeth.

en-gb	Committee Legislation
cy-gb	Deddfwriaeth Pwyllgor

en-gb	Legislation laid or introduced by a committee is referred to as “committee legislation”.
cy-gb	Cyfeirir at ddeddfwriaeth a osodir neu a gyflwynir gan bwyllgor fel “deddfwriaeth pwyllgor”.

en-gb	The Member in charge of an item of committee legislation is:
cy-gb	Yr Aelod sy’n gyfrifol am eitem o ddeddfwriaeth pwyllgor yw:

en-gb	the member of the committee authorised by the committee that laid or introduced the legislation (or, in the case of a draft Order, the member of the committee authorised by the committee that introduced the proposed Order to which the draft Order relates);
cy-gb	yr aelod o’r pwyllgor sydd wedi’i awdurdodi gan y pwyllgor a osododd neu a gyflwynodd y ddeddfwriaeth (neu, yn achos Gorchymyn drafft, yr aelod o’r pwyllgor sydd wedi’i awdurdodi gan y pwyllgor a gyflwynodd y Gorchymyn arfaethedig y mae’r Gorchymyn drafft yn ymwneud ag ef);

en-gb	if that committee no longer exists and another committee is  specified by the Business Committee as being responsible for the item of committee legislation, a member of that other committee authorised by that other committee.
cy-gb	os nad yw’r pwyllgor hwnnw yn bodoli mwyach a bod y Pwyllgor Busnes wedi pennu pwyllgor arall i fod yn gyfrifol am yr eitem honno o ddeddfwriaeth pwyllgor, aelod o’r pwyllgor arall hwnnw sydd wedi’i awdurdodi gan y pwyllgor arall hwnnw.

en-gb	An authorisation under Standing Orders 24.7(i) or (ii) no longer has effect if the Member so authorised ceases to be a member of the committee.
cy-gb	Nid yw awdurdodiad o dan Reol Sefydlog 24.7(i) na (ii) mewn grym mwyach os yw’r Aelod a awdurdodwyd felly yn peidio â bod yn aelod o’r pwyllgor.

en-gb	A committee may, with the agreement of the government, transfer an item of committee legislation to a member of the government authorised by the First Minister, but only with the agreement (by unanimous resolution of those voting) of the committee referred to in Standing Order 24.7(i) or, if that committee no longer exists, of the committee specified by the Business Committee under Standing Order
cy-gb	Caiff pwyllgor, gyda chytundeb y llywodraeth, drosglwyddo eitem o ddeddfwriaeth pwyllgor i aelod o’r llywodraeth sydd wedi’i awdurdodi gan Brif Weinidog Cymru, ond dim ond â chytundeb (drwy benderfyniad unfrydol y sawl sy’n pleidleisio) y pwyllgor y cyfeirir ato yn Rheol Sefydlog 24.7(i) neu, os nad yw’r pwyllgor hwnnw’n bodoli mwyach, y pwyllgor a bennwyd gan y Pwyllgor Busnes o dan Reol Sefydlog 24.7(ii).

en-gb	24.7(ii). When a committee transfers an item of committee legislation to a Member of the government (in accordance with Standing Order 24.9), that item of legislation is to be regarded, from then on, as an item of government legislation.
cy-gb	Pan fydd pwyllgor yn trosglwyddo eitem o ddeddfwriaeth pwyllgor i aelod o’r llywodraeth (yn unol â Rheol Sefydlog 24.9), mae’r eitem honno i’w hystyried, o hynny allan, fel eitem o ddeddfwriaeth llywodraeth.

en-gb	Commission legislation
cy-gb	Deddfwriaeth Comisiwn

en-gb	Legislation laid or introduced by the Commission is referred to as “Commission legislation”.
cy-gb	Cyfeirir at ddeddfwriaeth a osodir neu a gyflwynir gan y Comisiwn fel “deddfwriaeth y Comisiwn”.

en-gb	The Member in charge of an item of Commission legislation is the member of the Commission authorised by the Commission.
cy-gb	Yr Aelod sy’n gyfrifol am eitem o ddeddfwriaeth Comisiwn yw’r aelod o’r Comisiwn sydd wedi’i awdurdodi gan y Comisiwn.

en-gb	An authorisation under Standing Order 24.12 no longer has effect if the Member so authorised ceases to be a member of the Commission.
cy-gb	Nid yw awdurdodiad o dan Reol Sefydlog 24.12 mewn grym mwyach os yw’r Aelod a awdurdodwyd felly yn peidio â bod yn aelod o’r Comisiwn.

en-gb	Bills, which are neither government Bills, committee Bills nor Commission Bills, are referred to as “Member Bills”.
cy-gb	Cyfeirir at Filiau nad ydynt naill ai’n Filiau llywodraeth, yn Filiau pwyllgor nac yn Filiau’r Comisiwn, fel “Biliau Aelod”.

en-gb	The Member in charge of a Member Bill is:
cy-gb	Yr Aelod sy’n gyfrifol am Fil Aelod yw:

en-gb	the Member who has had agreement to introduce a Bill under Standing Order 26.91;
cy-gb	yr Aelod a gafodd gytundeb i gyflwyno Bil o dan Reol Sefydlog 26.91;

en-gb	another Member authorised by the Member under Standing Order 24.15(i), by means of a statement to that effect laid by that Member;
cy-gb	Aelod arall sydd wedi’i awdurdodi gan yr Aelod o dan Reol Sefydlog 24.15(i), drwy gyfrwng datganiad i’r perwyl hwnnw a osodwyd gan yr Aelod hwnnw;

en-gb	or if no such authorisation is made, any Member authorised by the Senedd.
cy-gb	neu  os na wneir awdurdodiad o’r fath, unrhyw Aelod sydd wedi’i awdurdodi gan y Senedd.

en-gb	A Member may transfer a Bill to a member of the government authorised by the First Minister, by means of a statement to that effect laid by that Member.
cy-gb	Caiff Aelod drosglwyddo Bil i aelod o’r llywodraeth sydd wedi’i awdurdodi gan Brif Weinidog Cymru, drwy gyfrwng datganiad i’r perwyl hwnnw a osodwyd gan yr Aelod hwnnw.

en-gb	When a Member transfers a Bill to a member of the government (in accordance with Standing Order 24.16), that Bill is to be regarded, from then on, as a government Bill.
cy-gb	Pan fydd Aelod yn trosglwyddo Bil i aelod o’r llywodraeth (yn unol â Rheol Sefydlog 24.16), mae’r Bil hwnnw i’w gyfrif, o hynny allan, fel Bil llywodraeth.

en-gb	25.STANDING ORDER 25 – Orders in Council to be made under section 109 of the Act
cy-gb	25.RHEOL SEFYDLOG 25 – Gorchmynion yn y Cyfrin Gyngor i’w gwneud o dan adran 109 o’r Ddeddf

en-gb	Standing Order 25 applies only to Orders in Council within the meaning of section 109 of the Act.
cy-gb	Mae Rheol Sefydlog 25 yn gymwys i Orchmynion yn y Cyfrin Gyngor o fewn ystyr adran 109 o’r Ddeddf yn unig.

en-gb	Standing Order 27 does not apply to such Orders.
cy-gb	Nid yw Rheol Sefydlog 27 yn gymwys i Orchmynion o'r fath.

en-gb	A “proposed Order” is a proposal for an Order in Council that is to be subject to scrutiny under Standing Order 25.4 to 25.11.
cy-gb	Mae “Gorchymyn arfaethedig” yn gynnig ar gyfer Gorchymyn yn y Cyfrin Gyngor sydd i fod yn destun gwaith craffu o dan Reolau Sefydlog 25.4 i

en-gb	A “draft Order” is a draft Order in Council that is to be subject to approval by the Senedd under Standing Order 25.15.
cy-gb	25.11. Mae “Gorchymyn drafft” yn Orchymyn drafft yn y Cyfrin Gyngor sydd i fod yn destun cymeradwyaeth y Senedd o dan Reol Sefydlog 25.15.

en-gb	Form and Laying of Proposed Orders
cy-gb	Ffurf Gorchmynion Arfaethedig a Sut i’w Gosod

en-gb	Subject to Standing Orders 25.25 to 25.34, a proposed Order may be laid on any working day in a sitting week.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reolau Sefydlog 25.25 i 25.34, caniateir i Orchymyn arfaethedig gael ei osod ar unrhyw ddiwrnod gwaith yn ystod wythnos eistedd.

en-gb	At the same time as the Member in charge lays a proposed Order under Standing Order 25.4, he or she must lay an Explanatory Memorandum.
cy-gb	Ar yr un pryd ag y bydd yr Aelod sy’n gyfrifol yn gosod Gorchymyn arfaethedig o dan Reol Sefydlog 25.4, rhaid iddo osod Memorandwm Esboniadol hefyd.

en-gb	A proposed Order must not be laid unless it is in proper form in accordance with any determinations made by the Presiding Officer.
cy-gb	Rhaid peidio â gosod Gorchymyn arfaethedig oni bai ei fod ar y ffurf briodol yn unol ag unrhyw benderfyniadau a wnaed gan y Llywydd.

en-gb	Detailed Consideration of a Proposed Order The Business Committee must either:
cy-gb	Ystyriaeth Fanwl ar Orchymyn Arfaethedig  Rhaid i’r Pwyllgor Busnes naill ai:

en-gb	refer the proposed Order for detailed consideration to a responsible committee established in accordance with Standing Order 16.1 (referred to within Standing Order 25 as “the responsible committee”);
cy-gb	cyfeirio’r Gorchymyn arfaethedig i gael ei ystyried yn fanwl at bwyllgor cyfrifol sydd i’w sefydlu yn unol â Rheol Sefydlog 16.1 (y cyfeirir ato yn Rheol Sefydlog 25 fel “y pwyllgor cyfrifol”);

en-gb	or by motion in plenary propose that there should be no detailed consideration of the proposed Order.
cy-gb	neu cynnig yn y cyfarfod llawn na ddylid cael ystyriaeth fanwl ar y Gorchymyn arfaethedig.

en-gb	The responsible committee must consider and report on the proposed Order.
cy-gb	Rhaid i’r pwyllgor cyfrifol ystyried y Gorchymyn arfaethedig a chyflwyno adroddiad arno.

en-gb	The Business Committee must establish and publish a timetable for the responsible committee’s consideration of a proposed Order and may make subsequent changes to that timetable as it considers appropriate but must give reasons for such changes.
cy-gb	Rhaid i’r Pwyllgor Busnes sefydlu a chyhoeddi amserlen ar gyfer ystyriaeth y pwyllgor cyfrifol ar Orchymyn arfaethedig a chaiff wneud newidiadau wedyn yn yr amserlen honno fel y gwêl yn dda ond rhaid iddo roi rhesymau dros y newidiadau hynny.

en-gb	If a motion under Standing Order 25.7(ii) is agreed, the Member in charge of the proposed Order may introduce a draft Order, which, in the view of the Presiding Officer, relates to the proposed Order, under Standing Order 25.12.
cy-gb	Os derbynnir cynnig o dan Reol Sefydlog 25.7(ii), caiff yr Aelod sy’n gyfrifol am Orchymyn arfaethedig gyflwyno Gorchymyn drafft, sydd ym marn y Llywydd, yn cyfeirio at y Gorchymyn arfaethedig, o dan Reol Sefydlog 25.12.

en-gb	If a motion under Standing Order 25.7(ii) is proposed but not agreed, the Business Committee must refer the proposed Order for detailed consideration to a responsible committee established in accordance with Standing Order 16.1 (referred to within Standing Order 25 as “the responsible committee”).
cy-gb	Os gwneir cynnig o dan Reol Sefydlog 25.7(ii) ond y’i gwrthodir, rhaid i’r Pwyllgor Busnes gyfeirio’r Gorchymyn arfaethedig i gael ei ystyried yn fanwl at bwyllgor cyfrifol sydd i’w sefydlu yn unol â Rheol Sefydlog 16.1 (y cyfeirir ato yn Rheol Sefydlog 25 fel “y pwyllgor cyfrifol”).

en-gb	A draft Order may be introduced by being laid on a working day in a sitting week, provided that:
cy-gb	Caniateir i Orchymyn drafft gael ei gyflwyno drwy gael ei osod ar ddiwrnod gwaith yn ystod wythnos eistedd, ar yr amod:

en-gb	the draft Order is introduced in accordance with Standing Order 25.10;
cy-gb	bod y Gorchymyn drafft yn cael ei gyflwyno yn unol â Rheol Sefydlog 25.10;

en-gb	a committee has reported on a proposed Order to which the draft Order relates in accordance with Standing Order 25.8;
cy-gb	bod pwyllgor wedi cyflwyno adroddiad ar Orchymyn arfaethedig y mae’r Gorchymyn drafft yn ymwneud ag ef yn unol â Rheol Sefydlog 25.8;

en-gb	or a committee has not so reported within the timetable set by the Business Committee in accordance with Standing Order 25.9.
cy-gb	neu  nad oes pwyllgor wedi cyflwyno adroddiad felly o fewn yr amserlen a osodwyd gan y Pwyllgor Busnes yn unol â Rheol Sefydlog 25.9.

en-gb	At the same time as the Member in charge introduces a draft Order, he or she must lay an Explanatory Memorandum.
cy-gb	Ar yr un pryd ag y bydd yr Aelod sy’n gyfrifol amdano yn cyflwyno Gorchymyn drafft, rhaid gosod Memorandwm Esboniadol.

en-gb	The Explanatory Memorandum must include:
cy-gb	Rhaid i’r Memorandwm Esboniadol gynnwys:

en-gb	an explanation of how account has been taken of the recommendations made by any Senedd committee, any committee of the House of Commons or the House of Lords or any Joint Committee of both Houses of Parliament;
cy-gb	esboniad o sut yr ystyriwyd yr argymhellion a wnaed gan unrhyw bwyllgor yn y Senedd, unrhyw bwyllgor yn Nhŷ’r Cyffredin neu Dŷ’r Arglwyddi, neu unrhyw gyd-bwyllgor rhwng dau Dŷ Senedd San Steffan;

en-gb	and the reasons for any significant differences between the draft Order and the proposed Order to which it relates.
cy-gb	a y rhesymau am unrhyw wahaniaethau arwyddocaol rhwng y Gorchymyn drafft a’r Gorchymyn arfaethedig y mae’n ymwneud ag ef.

en-gb	Final Consideration
cy-gb	Yr Ystyriaeth Derfynol

en-gb	Not later than 40 working days after a draft Order has been introduced, the Senedd must consider a motion proposed by the Member in charge that the draft Order be approved.
cy-gb	Heb fod yn hwyrach na 40 diwrnod gwaith ar ôl i Orchymyn drafft gael ei gyflwyno, rhaid i’r Senedd ystyried cynnig gan yr Aelod sy’n gyfrifol amdano y dylai’r Gorchymyn drafft gael ei gymeradwyo.

en-gb	A motion proposed under Standing Order 25.15 may be considered no earlier than ten working days after the draft Order has been introduced (not counting working days in a non-sitting week) unless, having consulted with the responsible committee, the Business Committee agrees otherwise.
cy-gb	Caiff cynnig a wneir o dan Reol Sefydlog 25.15 ei ystyried heb fod yn gynharach na deg diwrnod gwaith ar ôl i’r Gorchymyn drafft gael ei gyflwyno (heb gyfrif dyddiau gwaith mewn wythnos pan na fydd y Senedd yn eistedd), oni bai bod y Pwyllgor Busnes yn cytuno fel arall ar ôl ymgynghori â’r pwyllgor cyfrifol.

en-gb	No amendment to a motion under Standing Order 25.15 may be tabled if:
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i gynnig o dan Reol Sefydlog 25.15:

en-gb	it would not be clear from a resolution of the Senedd approving the motion as amended by such an amendment that the Senedd has approved the draft Order;
cy-gb	os na fyddai’n glir ar sail penderfyniad gan y Senedd i gymeradwyo’r cynnig fel y’i diwygiwyd gan welliant o’r fath fod y Senedd wedi cymeradwyo’r Gorchymyn drafft;

en-gb	or it seeks to amend the draft Order.
cy-gb	neu  os yw’n ceisio diwygio’r Gorchymyn drafft.

en-gb	A draft Order cannot be amended.
cy-gb	Ni chaniateir gwneud gwelliannau i Orchymyn drafft.

en-gb	Withdrawal of a Proposed or Draft Order
cy-gb	Tynnu Gorchymyn Arfaethedig neu Orchymyn Drafft yn ôl

en-gb	A proposed or draft Order may be withdrawn at any time by the Member in charge, except in the case of a committee proposed or draft Order, when the Member in charge must first obtain the agreement (by unanimous resolution of those voting) of the committee before withdrawing the Order.
cy-gb	Caniateir i Orchymyn arfaethedig neu Orchymyn drafft gael ei dynnu'n ôl ar unrhyw adeg gan yr Aelod sy’n gyfrifol amdano, ac eithrio yn achos Gorchymyn arfaethedig pwyllgor neu Orchymyn drafft pwyllgor, pryd y mae’n rhaid yn gyntaf i’r Aelod sy’n gyfrifol amdano sicrhau cytundeb (drwy benderfyniad unfrydol y sawl sy’n pleidleisio) y pwyllgor cyn tynnu’r Gorchymyn yn ôl.

en-gb	A proposed or draft Order falls at dissolution.
cy-gb	Mae Gorchymyn arfaethedig neu Orchymyn drafft yn methu pan gaiff y Senedd ei ddiddymu.

en-gb	A proposed Order falls if the draft Order to which it relates is approved or falls.
cy-gb	Mae Gorchymyn arfaethedig yn methu os yw’r Gorchymyn drafft y mae’n ymwneud ag ef yn methu neu’n cael ei gymeradwyo.

en-gb	A draft Order falls if it is not approved by the Senedd.
cy-gb	Mae Gorchymyn drafft yn methu os na chaiff ei gymeradwyo gan y Senedd.

en-gb	Committee Proposed and Draft Orders Any committee may:
cy-gb	Gorchmynion Arfaethedig Pwyllgor a Gorchmynion Drafft Pwyllgor  Caiff unrhyw bwyllgor:

en-gb	lay a committee proposed Order relating to its remit;
cy-gb	gosod Gorchymyn arfaethedig pwyllgor sy’n ymwneud â’i gylch gorchwyl;

en-gb	Subject to Standing Order 25.12, introduce a draft Order relating to its remit.
cy-gb	yn ddarostyngedig i Reol Sefydlog 25.12, gyflwyno Gorchymyn drafft sy’n ymwneud â’i gylch gorchwyl.

en-gb	Proposals for an Order by a Member, other than a member of the Government
cy-gb	Cynigion am Orchymyn gan Aelod heblaw aelod o’r Llywodraeth

en-gb	Any Member, other than a member of the government, may table a motion calling on the government to introduce a proposed Order under section 109 of the Act.
cy-gb	Caiff unrhyw Aelod, heblaw aelod o’r llywodraeth, gyflwyno cynnig sy’n galw ar y llywodraeth i gyflwyno Gorchymyn arfaethedig o dan adran 109 o’r Ddeddf.

en-gb	At the same time that a Member tables a motion under Standing Order 25.26, he or she must also table an explanatory memorandum which must provide the following information:
cy-gb	Ar yr un pryd ag y bydd Aelod yn cyflwyno cynnig o dan Reol Sefydlog 25.26, rhaid iddo hefyd gyflwyno memorandwm esboniadol a rhaid i’r memorandwm hwnnw gynnwys y wybodaeth a ganlyn:

en-gb	the impact the proposal for an Order would have on the Senedd’s legislative competence;
cy-gb	yr effaith fyddai cynnig am Orchymyn yn ei chael ar gymhwysedd deddfwriaethol y Senedd;

en-gb	an explanation of why the Member considers the Order to be necessary;
cy-gb	esboniad o pam, ym marn yr Aelod, mae’r Gorchymyn yn angenrheidiol

en-gb	details of any support received for the proposal, including details of any consultation carried out.
cy-gb	manylion unrhyw gefnogaeth a gafwyd i’r cynnig, gan gynnwys manylion unrhyw ymgynghori a wnaed.

en-gb	If a motion tabled under Standing Order 25.26 has the support of at least ten Members who together belong to at least three different political groups, including at least one Member from a group with an executive role, the Business Committee must refer the motion and explanatory memorandum to a committee or committees for consideration.
cy-gb	Os bydd o leiaf ddeg Aelod, sy’n perthyn i dri grŵp gwleidyddol gwahanol neu fwy, gan gynnwys o leiaf un Aelod o grŵp sydd â rôl weithredol, yn cefnogi’r cynnig a gyflwynwyd o dan Reol Sefydlog 25.26, rhaid i’r Pwyllgor Busnes gyfeirio’r cynnig a’r memorandwm esboniadol at bwyllgor neu bwyllgorau i’w hystyried.

en-gb	Where a motion under Standing Order 25.26 is referred to a committee or committees for consideration in accordance with Standing Order 25.28, the Business Committee must establish and publish a timetable for the committee or committees to consider and report on it.
cy-gb	Os bydd cynnig o dan Reol Sefydlog 25.26 yn cael ei gyfeirio at bwyllgor neu bwyllgorau i’w ystyried yn unol â Rheol Sefydlog 25.28, rhaid i’r Pwyllgor Busnes sefydlu a chyhoeddi amserlen i’r pwyllgor neu’r pwyllgorau ystyried y cynnig a chyflwyno adroddiad arno.

en-gb	Time must be made available for a motion referred to a committee or committees under Standing Order 25.28 to be debated, and such a motion cannot be moved until either:
cy-gb	Rhaid trefnu bod amser ar gael i drafod cynnig a gyfeiriwyd at bwyllgor neu bwyllgorau o dan Reol Sefydlog 25.28, ac ni chaniateir gwneud cynnig o’r fath naill ai:

en-gb	the committee or committees have reported in accordance with Standing Order 25.29;
cy-gb	nes bod y pwyllgor neu’r pwyllgorau wedi cyflwyno adroddiad yn unol â Rheol Sefydlog 25.29;

en-gb	or the deadline by which the committee or committees are required to report in accordance with Standing Order 25.29 has been reached.
cy-gb	neu nes y dyddiad cau erbyn pryd y mae’n ofynnol i’r pwyllgor neu’r pwyllgorau gyflwyno adroddiad arno yn unol â Rheol Sefydlog 25.29.

en-gb	No amendment to a motion under Standing Order 25.26 may be tabled if it would not be clear from a resolution of the Senedd approving the motion as amended by such an amendment how the Senedd wished to see its legislative competence altered.
cy-gb	Ni chaniateir cyflwyno gwelliant i gynnig o dan Reol Sefydlog 25.26 os na fyddai’n glir, yn sgil penderfyniad gan y Senedd i gymeradwyo’r cynnig fel y’i diwygiwyd gan welliant o’r fath, sut y byddai’r Senedd am weld ei gymhwysedd deddfwriaethol yn cael ei addasu.

en-gb	No motion under Standing Order 25.26 can be passed unless (if the motion is passed on a vote) at least two-thirds of the Members voting support it.
cy-gb	Ni chaniateir pasio cynnig o dan Reol Sefydlog 25.26 (os caiff y cynnig ei basio drwy bleidlais) oni bai fod o leiaf ddwy ran o dair o’r Aelodau sy’n pleidleisio yn ei gefnogi.

en-gb	If a motion under Standing Order 25.26 is disagreed to, then no Member may table a motion under Standing Order 25.26 for a period of six months after the motion has been disagreed to if, in the opinion of the Presiding Officer, the motion seeks to confer the same, or substantially the same, legislative competence.
cy-gb	Os gwrthodir cynnig o dan Reol Sefydlog 25.26, ni chaiff Aelod gyflwyno cynnig o dan Reol Sefydlog 25.26 am gyfnod o chwe mis ar ôl gwrthod y cynnig os yw’r cynnig, ym marn y Llywydd, yn ceisio rhoi yr un cymhwysedd deddfwriaethol, neu yr un cymhwysedd deddfwriaethol i raddau helaeth.

en-gb	26.STANDING ORDER 26 – Acts of the Senedd
cy-gb	26.RHEOL SEFYDLOG 26 – Deddfau’r Senedd

en-gb	Form and Introduction of Bills
cy-gb	Ffurf Biliau a Sut i’w Cyflwyno

en-gb	Subject to Standing Orders 26.80 to 26.94, a Bill may be introduced on a working day in a sitting week.
cy-gb	Yn ddarostyngedig i Reolau Sefydlog 26.80 i 26.94 caniateir i Fil gael ei gyflwyno ar ddiwrnod gwaith mewn wythnos eistedd.

en-gb	A Bill must be introduced by being laid.
cy-gb	Rhaid i Fil gael ei gyflwyno drwy gael ei osod.

en-gb	A Bill must not be laid unless it is in proper form in accordance with any determinations made by the Presiding Officer.
cy-gb	Rhaid peidio â gosod Bil oni bai ei fod ar y ffurf briodol yn unol ag unrhyw benderfyniadau a wnaed gan y Llywydd.

en-gb	A Bill must on its introduction be accompanied by a statement in English and Welsh by the Presiding Officer which must:
cy-gb	Pan gyflwynir Bil, rhaid cael datganiad Cymraeg a Saesneg gan y Llywydd i gyd-fynd ag ef a rhaid i’r datganiad hwnnw:

en-gb	indicate whether or not the provisions of the Bill would be, in his or her opinion, within the legislative competence of the Senedd;
cy-gb	nodi a fyddai darpariaethau’r Bil, ym marn y Llywydd, o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd;

en-gb	indicate any provisions which, in his or her opinion, would not be within the legislative competence of the Senedd and the reasons for that opinion.
cy-gb	nodi unrhyw ddarpariaethau na fyddent, ym marn y Llywydd, o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd a’r rhesymau dros y farn honno.

en-gb	A Bill must be introduced in both English and Welsh except in the following cases:
cy-gb	Rhaid i Fil gael ei gyflwyno yn Gymraeg a Saesneg ac eithrio yn yr achosion canlynol:

en-gb	when, in respect of a government Bill, the Member in charge states in writing that, for specified reasons, it would not be appropriate in the circumstances or reasonably practicable for the Bill to be introduced in both languages;
cy-gb	os yw’r Aelod sy’n gyfrifol amdano yn datgan mewn ysgrifen, mewn perthynas â Bil llywodraeth, na fyddai, am resymau penodedig, yn briodol o dan yr amgylchiadau neu yn rhesymol ymarferol i’r Bil gael ei gyflwyno yn y ddwy iaith;

en-gb	when not doing so is in accordance with determinations issued by the Presiding Officer under Standing Order 26.3.
cy-gb	os nad yw gwneud hynny yn cyd-fynd â phenderfyniadau a gyhoeddwyd gan y Llywydd o dan Reol Sefydlog 26.3.

en-gb	At the same time as the Member in charge introduces a Bill, he or she must also lay an Explanatory Memorandum which must:
cy-gb	Ar yr un pryd ag y bydd yr Aelod sy’n gyfrifol yn cyflwyno Bil, rhaid iddo osod Memorandwm Esboniadol y mae’n rhaid iddo:

en-gb	state that in his or her view the provisions of the Bill would be within the legislative competence of the Senedd;
cy-gb	datgan y byddai darpariaethau’r Bil, ym marn yr Aelod, o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd;

en-gb	set out the policy objectives of the Bill;
cy-gb	nodi amcanion polisi y Bil;

en-gb	set out whether alternative ways of achieving the policy
cy-gb	nodi a gafodd ffyrdd eraill o wireddu’r amcanion polisi eu hystyried ac, os felly, pam y cafodd yr ymagwedd a gymerir yn y Bil ei mabwysiadu;

en-gb	objectives were considered and, if so, why the approach taken in the Bill was adopted;
cy-gb	nodi’r ymgynghori a gafwyd, os cafwyd unrhyw ymgynghori o gwbl, ar y canlynol:

en-gb	set out the consultation, if any, which was undertaken on:
cy-gb	amcanion polisi y Bil a’r ffyrdd o’u gwireddu; manylion y Bil, ac

en-gb	the policy objectives of the Bill and the ways of meeting them;
cy-gb	Bil drafft, naill ai yn llawn neu’n rhannol (ac os yn rhannol, pa rannau);

en-gb	the detail of the Bill, and a draft Bill, either in full or in part (and if in part, which parts);
cy-gb	nodi crynodeb o ddeilliant yr ymgynghori hwnnw, gan gynnwys sut a pham y mae unrhyw Fil drafft wedi cael ei ddiwygio;

en-gb	set out a summary of the outcome of that consultation, including how and why any draft Bill has been amended; if the Bill, or part of the Bill, was not previously published as a draft, state the reasons for that decision; summarise objectively what each of the provisions of the Bill is intended to do (to the extent that it requires explanation or comment) and give other information necessary to explain the effect of the Bill;
cy-gb	os na chyhoeddwyd y Bil, neu ran o'r Bil, yn flaenorol fel drafft, datgan y rhesymau dros y penderfyniad hwnnw; crynhoi yn wrthrychol yr hyn y bwriedir i bob un o ddarpariaethau’r Bil ei wneud (i’r graddau y mae angen esbonio hynny neu y mae angen cyflwyno sylwadau ar hynny) a rhoi’r wybodaeth arall sy’n angenrheidiol i esbonio effaith y Bil;

en-gb	set out the best estimates of:
cy-gb	nodi’r amcangyfrifon gorau o’r canlynol:

en-gb	(a)the gross administrative, compliance and other costs to which the provisions of the Bill would give rise;
cy-gb	y costau gweinyddol gros, y costau cydymffurfio gros a’r costau gros eraill y byddai darpariaethau’r Bil yn arwain atynt;

en-gb	(b)the administrative savings arising from the Bill;
cy-gb	yr arbedion gweinyddol y byddai'r Bil yn arwain atynt;

en-gb	the timescales over which all such costs and savings would be expected to arise;
cy-gb	dros ba gyfnodau amser y disgwylid i'r holl gostau ac arbedion hynny godi;

en-gb	set out any environmental and social benefits and dis-benefits arising from the Bill that cannot be quantified financially;
cy-gb	nodi unrhyw fanteision ac anfanteision amgylcheddol a chymdeithasol sy'n deillio o'r Bil na ellir eu mesur yn ariannol;

en-gb	where the Bill contains any provision conferring power to make subordinate legislation, set out, in relation to each such provision:
cy-gb	os yw’r Bil yn cynnwys unrhyw ddarpariaeth sy’n rhoi pŵer i wneud is-ddeddfwriaeth, nodi mewn perthynas â phob darpariaeth o’r fath: