TermCymru

Results are displayed in Welsh alphabetical order A-Y

English: associated person

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau â chyswllt

Context: In this Act, “associated person” means a person that the supplier is relying on in order to satisfy the conditions of participation, but not a person who is to act as guarantor as described in section 22(9).

Notes: Term o faes caffael. Ychwanegwyd i’r gronfa yn sgil Deddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig) a Rheoliadau Caffael (Cymru) 2024. Daw’r frawddeg gyd-destunol Saesneg o Ddeddf Caffael 2023. Cymharer â connected person / person cysylltiedig ac affiliated person / person ymgysylltiedig.

Last updated: 11 September 2024

Welsh: person cofrestredig

English: registered person

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 14 June 2004

Welsh: person cyflogedig Swisaidd

English: Swiss employed person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau cyflogedig Swisaidd

Definition: gwladolyn Swisaidd sy’n berson cyflogedig, ac eithrio person cyflogedig trawsffiniol Swisaidd, yn y Deyrnas Unedig

Context: ystyr “person cyflogedig Swisaidd” (“Swiss employed person”) yw gwladolyn Swisaidd sy’n berson cyflogedig, ac eithrio person cyflogedig trawsffiniol Swisaidd, yn y Deyrnas Unedig;

Last updated: 16 November 2021

Welsh: person cyflogedig trawsffiniol Swisaidd

English: Swiss frontier employed person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau cyflogedig trawsffiniol Swisaidd

Definition: gwladolyn Swisaidd sy'n yn berson cyflogedig yn y Deyrnas Unedig, ac sy'n preswylio yn y Swistir neu yn nhiriogaeth Gwladwriaeth AEE ac sy’n dychwelyd i’w breswylfa yn y Swistir neu yn y Wladwriaeth AEE honno yn ddyddiol neu o leiaf unwaith yr wythnos.

Context: "ystyr “person cyflogedig trawsffiniol Swisaidd” (“Swiss frontier employed person”) yw gwladolyn Swisaidd sydd— (a) yn berson cyflogedig yn y Deyrnas Unedig, a (b) yn preswylio yn y Swistir neu yn nhiriogaeth Gwladwriaeth AEE ac sy’n dychwelyd i’w breswylfa yn y Swistir neu yn y Wladwriaeth AEE honno, yn ôl y digwydd, yn ddyddiol neu o leiaf unwaith yr wythnos;"

Last updated: 16 November 2021

Welsh: person cyfrifol olynol

English: incoming responsible person

Status B

Subject: Planning

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Notes: Yng nghyd-destun y ddeddfwriaeth ar ddiogelwch adeiladau.

Last updated: 10 July 2025

Welsh: person cyfyngedig

English: restricted person

Status C

Subject: Housing

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 24 November 2014

Welsh: Person Cyswllt y Cartref

English: Household Reference Person

Status C

Subject: Finance and statistics

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Gwefan Ystadegau Gwladol

Last updated: 11 May 2006

Welsh: person cysylltiedig

English: connected person

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau cysylltiedig

Context: In this Schedule—“connected person”, in relation to a supplier, means any of the following—(a) a person with “significant control” over the supplier (within the meaning given by section 790C(2) of the Companies Act 2006 (“CA 2006”)); (b) a director or shadow director of the supplier; (c) a parent undertaking or a subsidiary undertaking of the supplier; (d) a predecessor company; (e) any other person who it can reasonably be considered stands in an equivalent position in relation to the supplier as a person within paragraph (a) to (d); (f) any person with the right to exercise, or who actually exercises, significant influence or control over the supplier; (g) any person over which the supplier has the right to exercise, or actually exercises, significant influence or control.

Notes: Term o faes caffael. Ychwanegwyd i’r gronfa yn sgil Deddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig) a Rheoliadau Caffael (Cymru) 2024. Daw’r frawddeg gyd-destunol Saesneg o Ddeddf Caffael 2023. Cymharer âg associated person / person â chyswllt ac affiliated person / person ymgysylltiedig.

Last updated: 11 September 2024

Welsh: Person dan Amddiffyniad Prydain

English: British Protected Person

Status C

Subject: Personnel

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 9 October 2006

Welsh: person dan gadwad

English: detained person

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 6 September 2005

Welsh: person deurywiol

English: bi person

Status B

Subject: Personnel

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl ddeurywiol

Last updated: 24 June 2021

Welsh: person dynodedig

English: designated person

Status A

Subject: Fire and rescue

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Trefniadau gadael pan fydd tân.

Last updated: 26 July 2004

Welsh: person heb wladwriaeth

English: stateless person

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Plural

Plural: pobl heb wladwriaeth

Definition: Rhywun nad yw'n cael ei gydnabod yn wladolyn gan unrhyw wladwriaeth o dan gyfraith y wladwriaeth honno.

Last updated: 10 April 2018

Welsh: person hiliol

English: racist

Status A

Subject: General

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl hiliol

Definition: Person sy'n dangos rhagfarn a gelyniaeth tuag at bobl o gefndir ethnig gwahanol, yn enwedig rhai lleiafrifol ac sydd wedi cael eu herlid yn hanesyddol.

Last updated: 18 April 2023

Welsh: person hiliol

English: racialist

Status A

Subject: General

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl hiliol

Definition: Person sy'n dangos rhagfarn a gelyniaeth tuag at bobl o gefndir ethnig gwahanol, yn enwedig rhai lleiafrifol ac sydd wedi cael eu herlid yn hanesyddol.

Last updated: 18 April 2023

Welsh: person hunangyflogedig

English: self-employed person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau hunangyflogedig

Definition: person sy'n gweithio ar ei gyfer ei hun yn hytrach na chyflogwr

Context: ystyr “person hunangyflogedig AEE” (“EEA self-employed person”) yw gwladolyn AEE sy’n berson hunangyflogedig, ac eithrio person hunangyflogedig trawsffiniol AEE, yn y Deyrnas Unedig;

Last updated: 16 November 2021

Welsh: person hunangyflogedig AEE

English: EEA self-employed person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau hunangyflogedig AEE

Definition: gwladolyn o Wladwriaeth AEE sy'n berson hunangyfloedig yn y Deyrnas Unedig, ac eithrio person hunangyflogedig trawsffiniol AEE

Notes: Mewn rhai cyd-destunau gellir ychwanegu'r fannod o flaen AEE ee 'un neu ragor o bersonau hunangyflogedig yr AEE.

Last updated: 16 November 2021

Welsh: person hunangyflogedig Swisaidd

English: Swiss self-employed person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau hunangyflogedig Swisaidd

Definition: gwladolyn Swisaidd sy’n berson hunangyflogedig, ac eithrio person hunangyflogedig trawsffiniol Swisaidd, yn y Deyrnas Unedig;

Context: ystyr “person hunangyflogedig Swisaidd” (“Swiss self-employed person”) yw gwladolyn Swisaidd sy’n berson hunangyflogedig, ac eithrio person hunangyflogedig trawsffiniol Swisaidd, yn y Deyrnas Unedig;

Last updated: 16 November 2021

Welsh: person hunangyflogedig trawsffiniol AEE

English: EEA frontier self-employed person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau hunangyflogedig trawsffiniol AEE

Definition: person hunangyflogedig sy'n gweithio yn y Deyrnas Unedig ond yn preswylio yn y Swistir neu yn nhiriogaeth Gwladwriaeth AEE ac sy’n dychwelyd i’w breswylfa yn y Swistir neu’r Wladwriaeth AEE honno yn ddyddiol neu o leiaf unwaith yr wythnos.

Context: ystyr “aelod o deulu” (“family member”) yw— (a) mewn perthynas â gweithiwr trawsffiniol AEE, gweithiwr mudol AEE, person hunangyflogedig trawsffiniol AEE neu berson hunangyflogedig AEE— (i) priod y person neu ei bartner sifil, (ii) disgynyddion uniongyrchol y person neu ddisgynyddion uniongyrchol priod neu bartner sifil y person sydd o dan 21 oed neu sy’n 21 oed neu drosodd ac sy’n ddibynyddion y person neu’n ddibynyddion priod neu bartnersifil y person, neu (iii) perthnasau uniongyrchol dibynnol yn llinach esgynnol y person neu yn llinach esgynnol priod neu bartner sifil y person;

Notes: Mewn rhai cyd-destunau gellir ychwanegu'r fannod o flaen AEE e.e. 'un neu ragor o bersonau hunangyflogedig trawsffiniol yr AEE'.

Last updated: 16 November 2021

Welsh: person hunangyflogedig trawsffiniol Swisaidd

English: Swiss frontier self-employed person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau hunangyflogedig trawsffiniol Swisaidd

Definition: gwladolyn Swisaidd sy'n berson hunangyflogedig yn y Deyrnas Unedig, ac sy'n preswylio yn y Swistir neu yn nhiriogaeth Gwladwriaeth AEE ac sy’n dychwelyd i’w breswylfa yn y Swistir neu yn y Wladwriaeth AEE honno, yn ddyddiol neu o leiaf unwaith yr wythnos

Context: "ystyr “person hunangyflogedig trawsffiniol Swisaidd” (“Swiss frontier self-employed person”) yw gwladolyn Swisaidd sydd— (a) yn berson hunangyflogedig yn y Deyrnas Unedig, a (b) yn preswylio yn y Swistir neu yn nhiriogaeth Gwladwriaeth AEE ac sy’n dychwelyd i’w breswylfa yn y Swistir neu yn y Wladwriaeth AEE honno, yn ôl y digwydd, yn ddyddiol neu o leiaf unwaith yr wythnos;"

Last updated: 16 November 2021

Welsh: person ifanc

English: adolescent

Status B

Subject: Health

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl ifanc

Definition: Person sydd yn y broses o ddatblygu’n seicolegol, gwybyddol ac ymddygiadol o fod yn blentyn i fod yn oedolyn. Bydd rhai diffiniadau yn cynnwys y datblygiad corfforol hefyd. Gall diffiniadau o’r cyfnod yn amrywio ond yn gyffredinol bydd hyn yn cychwyn adeg y glasoed (puberty) ac yn para tan ddiwedd yr arddegau neu ddechrau’r ugeiniau.

Notes: Cysonwyd yn 2025 er mwyn gwahaniaethu rhwng puberty (y glasoed) ac adolescence, adolescent (llencyndod, person ifanc). Gall rhai testunau a theitlau hanesyddol fod yn dilyn patrwm gwahanol.

Last updated: 13 June 2025

Welsh: person ifanc

English: young person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl ifanc

Definition: person sydd wedi dathlu ei ben blwydd yn bedair oed ar ddeg a heb ddathlu ei ben blwydd yn ddeunaw oed

Context: Mae’n amlwg bod pobl ifanc yn gallu datblygu dibyniaeth ar nicotin yn gyflym a gall fod yn amhosibl iddynt leihau’r risgiau yn sgil eu dibyniaeth oherwydd eu bod yn gaeth i dybaco

Notes: Sylwer y gwelir dwy ffurf luosog Saesneg, sef "young persons" a "young people". Dim ond un ffurf luosog a ddefnyddir yn Gymraeg, sef "pobl ifanc". Mae hyn yn cynnwys mewn deddfwriaeth a deunyddiau lled-gyfreithiol eraill lle ceir defnydd helaeth i "persons", am ei bod yn amlwg mai bodau dynol ac nid personau cyfreithiol artiffisial yw "pobl ifanc".

Last updated: 27 January 2025

Welsh: person ifanc a gedwir yn gaeth

English: detained young person

Status B

Subject: Justice and order

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Rhaid gofyn i'r person ifanc am ei gydsyniad i'r bwriad i wneud penderfyniad ac, os mai'r penderfyniad yw bod gan y person ifanc ADY, i'r bwriad i lunio a chynnal CDU neu, yn achos person ifanc a gedwir yn gaeth, i'r bwriad i lunio a chadw CDU.

Last updated: 23 April 2020

Welsh: Personél

English: Personnel

Status A

Subject: Personnel

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 17 December 2002

Welsh: person LHDTC+ o liw

English: LGBTQ+ person of colour

Status B

Subject: Personnel

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl LHDTC+ o liw

Last updated: 24 June 2021

Welsh: Personél, Hyfforddiant a Datblygu

English: Personnel, Training and Development

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 6 November 2003

Welsh: person mewn angen

English: person in need

Status B

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 22 March 2012

Welsh: person nad yw'n anabl

English: non-disabled person

Status B

Subject: Personnel

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Notes: Gweler yr erthygl ar y Model Cymdeithasol o Anabledd yn yr Arddulliadur. Yn unol â'r Model, mae amhariad ("impairment", a elwid yn "nam" o'r blaen) yn nodwedd ar berson, a all effeithio ar ei ymddangosiad neu ar sut y mae ei gorff neu ei feddwl yn gweithio; caiff pobl anabl (y gellir hefyd cyfeirio atynt fel "pobl anabledig" neu "bobl sy'n cael eu hanablu") eu hanablu gan ffactorau allanol fel yr amgylchedd, polisi neu arferion, neu yn sgil methiant i ddarparu addasiadau ar eu cyfer; ac anabledd yw canlyniad anablu pobl sydd ag amhariadau.

Last updated: 14 November 2023

Welsh: person nad yw’n cydymffurfio o ran ei rywedd

English: gender non-conforming person

Status B

Subject: General

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl nad ydynt yn cydymffurfio o ran eu rhywedd

Definition: Un nad yw ei ymddygiad neu ei ymarweddiad yn cydymffurfio â’r disgwyliadau diwylliannol a chymdeithasol cyffredin ynghylch yr hyn sy’n briodol i’w rywedd.

Last updated: 2 July 2025

Welsh: person o ffydd

English: person of faith

Status B

Subject: Personnel

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl o ffydd

Last updated: 24 June 2021

Welsh: personol

English: personal

Status B

Subject: ICT

Part of speech: Adjective

Last updated: 19 July 2005

Welsh: personoli

English: personalisation

Status B

Subject: Health

Part of speech: Verb

Context: Supporting the individual’s control and choice over their own life and services.

Last updated: 14 November 2023

Welsh: person o liw

English: person of colour

Status A

Subject: General

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl o liw

Definition: Pobl sy’n dod o amrywiaeth o gefndiroedd ethnig ar wahân i rai sy’n cael eu hystyried yn ‘wyn’.

Notes: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Lle bo’n bosibl, gwell peidio defnyddio termau sy’n cyfeirio at liw croen pobl eraill. Defnyddiwch ‘pobl o liw’ yn unig os oes angen cyfieithu ‘people of colour’ o’r Saesneg. Defnyddiwch dermau sy’n cyfeirio at ethnigrwydd yn hytrach nag at liw croen os oes modd. PEIDIWCH â defnyddio ‘croenliw’, ‘croenddu’, ‘croenwyn’ fel termau gan eu bod yn gorbwysleisio lliw croen."

Last updated: 18 April 2023

Welsh: person o liw

English: PoC

Status B

Subject: Personnel

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl o liw

Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir yn aml am 'person of colour' neu 'people of colour'.

Last updated: 15 March 2022

Welsh: person penodedig

English: appointed person

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 11 November 2024

Welsh: person perthnasol

English: relevant person

Status C

Subject: General

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: A Legal Deposit Library or person acting on its behalf; a reader.

Last updated: 25 January 2011

Welsh: person priodol

English: appropriate person

Status A

Subject: Health

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau priodol

Definition: Rôl wirfoddol yng nghyd-destun y gyfundrefn Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid, y gall ffrindiau neu aelodau'r teulu ei mabwysiadu er mwyn cynrychioli a chefnogi unigolyn sy'n cael ei atgyfeirio at y gyfundrefn neu sy'n destun awdurdodiad.

Last updated: 26 January 2022

Welsh: person â rheolaeth

English: person having control

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Person sy'n derbyn crogrent ar fangre, neu a fyddai'n derbyn y crogrent hwnnw pe byddai'r fangre yn cael ei lesio ar grogrent.

Notes: Term sy'n deillio o Ddeddf Tai 2004. Sylwer bod angen gwahaniaethu wrth person managing / person sy'n rheoli yng nghyd-destun y Ddeddf honno.

Last updated: 8 May 2025

Welsh: person sydd wedi ei allgáu'n ddigidol

English: digitally excluded person

Status B

Subject: ICT

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl sydd wedi eu hallgáu yn ddigidol

Last updated: 17 March 2026

Welsh: person sydd wedi ei indemnio

English: indemnified person

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 13 February 2012

Welsh: person sy’n chwistrellu cyffuriau

English: injecting drug user

Status C

Subject: Health

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl sy’n chwistrellu cyffuriau

Last updated: 17 March 2025

Welsh: person sy'n dioddef o asthma difrifol

English: severe asthmatics

Status B

Subject: Health

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl sy'n dioddef o asthma difrifol

Last updated: 3 June 2020

Welsh: person sy'n gadael gofal

English: care leaver

Status A

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl sy'n gadael gofal

Notes: Dyma'r term a ddefnyddir mewn testunau cyffredinol. Gellir addasu'r elfen gyntaf i "person ifanc", "plentyn", "un" etc. Mewn testunau deddfwriaethol, defnyddir "person [ifanc] sy'n ymadael â gofal"

Last updated: 21 February 2025

Welsh: person sy'n gymwys am gyngor a chymorth

English: person eligible for advice and support

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Yng nghyd-destun gadael gofal.

Last updated: 17 October 2012

Welsh: person sy'n hunanesgeuluso

English: self-neglecting person

Status B

Subject: Estates and Cadw

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl sy'n hunanesgeuluso

Last updated: 18 May 2023

Welsh: person sy'n meddu

English: possessor

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: personau sy'n meddu

Definition: person sy'n meddu ar rywbeth

Context: os yw’r tir yn perthyn i Ddugiaeth Cernyw, yw’r person hwnnw y mae Dug Cernyw, neu’r person sy’n meddu ar Ddugiaeth Cernyw am y tro, yn ei benodi

Last updated: 16 November 2021

Welsh: person sy'n meddu'n wrthgefn

English: adverse possessor

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Notes: Dyma'r term cyfreithiol am yr hyn a elwir yn gyffredin yn 'sgwatiwr'. Gweler y cofnod am adverse possession / meddiant gwrthgefn am ddiffiniad.

Last updated: 28 December 2017

Welsh: person sy'n rheoli

English: person managing

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Person sy'n berchennog neu'n lesddeiliad ar fangre ac sydd, yn sgil hynny, yn derbyn rhent neu daliadau eraill gan lesddeiliaid neu drwyddedeion y fangre, neu a fyddai'n derbyn rhent neu daliadau eraill ar gyfer y fangre oni bai ei fod wedi dod i gytundeb â pherson arall sy'n golygu bod y person arall hwnnw yn derbyn y rhent neu'r taliadau.

Notes: Term sy'n deillio o Ddeddf Tai 2004. Sylwer bod angen gwahaniaethu wrth person with control / person â rheolaeth yng nghyd-destun y Ddeddf honno.

Last updated: 8 May 2025

Welsh: person traws

English: trans person

Status B

Subject: Personnel

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl draws

Definition: Unigolyn nad yw'n cydymffurfio'n ddiamwys â'r syniadau confensiynol o rywedd gwrywaidd neu fenywaidd, ond yn hytrach sy'n cyfuno'r rhain neu'n cyfnewid rhyngddynt

Last updated: 24 June 2021

Welsh: person wedi'i ddadleoli

English: displaced person

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: pobl wedi'u dadleoli

Last updated: 7 January 2025

TermCymru

Share this page