TermCymru

Results are displayed in Welsh alphabetical order A-Y
Welsh: Caerfaddon
English: Bath
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Lle yn Lloegr.
Last updated: 2 May 2013
Welsh: Caerffili
English: Caerphilly
Status A
Subject: Local government
Part of speech: Proper noun
Last updated: 25 June 2002
Welsh: Caerfyrddin
English: Carmarthen
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Sir Gaerfyrddin
Last updated: 14 August 2003
Welsh: Caergaint
English: Canterbury
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Tref yn Lloegr.
Last updated: 22 January 2004
Welsh: Cae’r Gors
English: Cae’r Gors
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Proper noun
Notes: Dyma'r ffurf a ddefnyddir yn swyddogol gan Cadw yn y ddwy iaith am yr heneb dan sylw. Safonwyd gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg, mewn ymgynghoriad â Cadw.
Last updated: 24 October 2024
Welsh: Caergwrle
English: Caergwrle
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol yn Sir y Fflint Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir y Fflint (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: Caergybi
English: Holyhead
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Ynys Môn
Last updated: 14 August 2003
Welsh: Caergybi
English: Caergybi
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol yn Sir Ynys Môn. Dyma'r enwau Cymraeg a Saesneg a ragnodwyd ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Ynys Môn (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: Caerhun
English: Caerhun
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol ym Mwrdeistref Sirol Conwy. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Bwrdeistref Sirol Conwy (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: Caeriw
English: Carew
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Sir Benfro
Last updated: 14 August 2003
Welsh: Caeriw a Jeffreyston
English: Carew and Jeffreyston
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol yn Sir Benfro. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Benfro (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: Caer Las Cymru
English: Caer Las Cymru
Status A
Subject: Local government
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Provides support and access to accommodation for vulnerable people and homeless persons in South Wales.
Last updated: 28 April 2005
Welsh: Caerllion
English: Caerleon
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Last updated: 5 June 2006
Welsh: Caerllion
English: Caerleon
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol yn Ninas a Bwrdeistref Sirol Casnewydd. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Dinas a Bwrdeistref Sirol Casnewydd (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: Caerloyw
English: Gloucester
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Lle yn Lloegr.
Last updated: 26 November 2012
Welsh: Caernarfon
English: Caernarfon
Status A
Subject: Politics
Part of speech: Proper noun
Definition: Constituency
Last updated: 25 June 2002
Welsh: Caer Rufeinig Caer Gybi
English: Caer Gybi Roman Fort
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Proper noun
Notes: Dyma'r ffurfiau a ddefnyddir yn swyddogol gan Cadw yn y ddwy iaith am yr heneb dan sylw. Safonwyd gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg, mewn ymgynghoriad â Cadw.
Last updated: 24 October 2024
Welsh: Caer Rufeinig Segontium
English: Segontium Roman Fort
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Proper noun
Notes: Dyma'r ffurfiau a ddefnyddir yn swyddogol gan Cadw yn y ddwy iaith am yr heneb dan sylw. Safonwyd gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg, mewn ymgynghoriad â Cadw.
Last updated: 24 October 2024
Welsh: Caer Rufeinig y Gaer
English: Y Gaer Roman Fort
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Proper noun
Notes: Dyma'r ffurfiau a ddefnyddir yn swyddogol gan Cadw yn y ddwy iaith am yr heneb dan sylw. Safonwyd gan Banel Safoni Enwau Lleoedd Comisiynydd y Gymraeg, mewn ymgynghoriad â Cadw.
Last updated: 24 October 2024
Welsh: Caersŵs
English: Caersws
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Powys
Last updated: 14 August 2003
Welsh: Caersŵs
English: Caersws
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol yn Sir Powys. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Powys (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: Caer-went
English: Caerwent
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Sir Fynwy
Last updated: 14 August 2003
Welsh: Caer-went
English: Caerwent
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol yn Sir Fynwy. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir Fynwy (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: Caerwrangon
English: Worcester
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Lle yn Lloegr
Last updated: 2 May 2013
Welsh: Caerwys
English: Caerwys
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol yn Sir y Fflint Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Sir y Fflint (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: Caerwysg
English: Exeter
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Last updated: 14 January 2003
Welsh: Caer y Twr
English: Caer y Twr
Status A
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Proper noun
Definition: Heneb ar Fynydd Twr, ger Caergybi.
Notes: Ceir rhai enghreifftiau o “Caer y Tŵr” o dan ddylanwad presenoldeb olion tŵr gwylio Rhufeinig ar safle’r fryngaer. Serch hynny, mae’r dystiolaeth etymolegol o blaid “Caer y Twr” a dyma arfer Cadw a Llywodraeth Cymru.
Last updated: 1 July 2016
Welsh: caesiwm
English: caesium
Status A
Subject: Environment
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Symbol cemegol: Cs
Notes: Elfen gemegol. Gweler y canllawiau sillafu termau benthyg gwyddonol ar BydTermCymru.
Last updated: 18 June 2025
Welsh: caethiwed
English: addiction
Status B
Subject: Health
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Notes: Yng nghyd-destun cyffuriau ac ati.
Last updated: 9 April 2020
Welsh: caethiwus
English: addictive
Status B
Subject: Health
Part of speech: Adjective
Definition: eg drugs
Last updated: 16 August 2004
Welsh: caethwasanaeth domestig
English: domestic servitude
Status B
Subject: Justice and order
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 4 March 2026
Welsh: caethwasanaeth drwy ddyled
English: debt bondage
Status B
Subject: Justice and order
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 4 March 2026
Welsh: caethwasiaeth fodern
English: modern slavery
Status A
Subject: Law
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Mathau o gaethwasiaeth neu arferion tebyg i gaethwasiaeth sy'n bodoli yn y byd heddiw. Yn y DU, cyflwynwyd Deddf Caethwasiaeth Fodern 2015 i geisio cael gwared ar y broblem.
Context: Er bod masnachu pobl yn aml yn golygu elfen o groesi ar draws ffiniau rhyngwladol, mae hefyd yn bosibl bod yn ddioddefwr caethwasiaeth fodern o fewn eich gwlad eich hun
Notes: Teitl ar drosedd
Last updated: 27 November 2025
Welsh: CAFC
English: RWAS
Status A
Subject: Agriculture
Definition: Royal Welsh Agricultural Society
Last updated: 18 March 2008
Welsh: Cafcass Cymru
English: Cafcass Cymru
Status A
Subject: Social services
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Sefydliad o fewn Llywodraeth Cymru sy’n gweithio gyda phlant a theuluoedd sy’n gysylltiedig ag achosion llys teulu. Mae’n annibynnol ar y llysoedd, y gwasanaethau cymdeithasol, yr awdurdodau addysg ac iechyd ac asiantaethau tebyg. Mae’n darparu cyngor a chymorth arbenigol sy’n canolbwyntio ar blant, yn diogelu plant, ac yn sicrhau bod eu lleisiau’n cael eu clywed mewn llysoedd teulu fel bod penderfyniadau’n cael eu gwneud er eu lles.
Notes: Tarddiad y teitl yw acronym am deitl Saesneg y Gwasanaeth Cynghori a Chynorthwyo Llys i Blant a Theuluoedd - Children and Family Court Advisory and Support Service. Fodd bynnag, ni ddefnyddir y teitl llawn hwnnw, a 'Cafcass Cymru' yn llawn, heb fod mewn priflythrennau, yw'r teitl a ddefnyddir gan y sefydliad yn y ddwy iaith.
Last updated: 8 January 2025
Welsh: CAFf
English: PRF
Status A
Subject: Economic development
Definition: Physical Regeneration Fund
Last updated: 13 February 2007
Welsh: caffael
English: procurement
Status B
Subject: Law
Part of speech: Verb
Definition: Dyma'r berfenw ar gyfer y weithred o gaffael nwyddau, gwasanaethau a gweithiau. Defnyddir y gair hwn hefyd i gyfeirio at y maes yn ei gyfanrwydd.
Notes: Term o faes caffael. Ychwanegwyd i’r gronfa yn sgil Deddf Caffael 2023 (deddfwriaeth Llywodraeth y DU, sydd ar gael yn Saesneg yn unig) a Rheoliadau Caffael (Cymru) 2024.
Last updated: 31 July 2024
Welsh: caffael
English: procuration
Status C
Subject: Law
Part of speech: Verb
Last updated: 28 March 2018
Welsh: caffael
English: acquisition
Status B
Subject: Law
Part of speech: Verb
Definition: Trafodiad lle bydd un cwmni yn prynu mwyafrif cyfrannau cwmni arall, neu holl gyfrannau'r cwmni hwnnw, er mwyn ennill rheolaeth drosto.
Last updated: 14 August 2024
Welsh: Caffael a Chontractau
English: Procurement and Contracts
Status C
Subject: Welsh Government posts and departments
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 27 March 2008
Welsh: Caffael a’r Trydydd Sector: Canllaw ar gyfer y Sector Cyhoeddus yng Nghymru
English: Procurement and the Third Sector: Guidance for the Public Sector in Wales
Status A
Subject: Local government
Part of speech: Verb
Definition: March 2008.
Last updated: 10 March 2009
Welsh: caffael blaengar
English: progressive procurement
Status B
Subject: Finance and statistics
Part of speech: Verb
Last updated: 3 June 2026
Welsh: caffael buddiant trethadwy
English: acquisition of a chargeable interest
Status B
Subject: Law
Notes: Term o Fil Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) 2016.
Last updated: 16 August 2016
Welsh: caffael callach
English: smarter purchasing
Status C
Subject: Economic development
Part of speech: Verb
Last updated: 29 October 2010
Welsh: caffael cydweithredol
English: collaborative procurement
Status C
Subject: Finance and statistics
Part of speech: Verb
Last updated: 8 July 2010
Welsh: caffael cydweithredol ar gyfer teleffoni llais
English: voice telephony collaborative procurement
Status C
Subject: ICT
Part of speech: Verb
Last updated: 6 December 2010
Welsh: caffael cyhoeddus
English: public procurement
Status A
Subject: Finance and statistics
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Lle bydd awdurdod contractio (a) yn cynllunio ac yn cyflawni unrhyw weithdrefn cyn dyfarnu contract cyhoeddus gan gynnwys, yn benodol, gwahodd ceisiadau a dethol gweithredwyr economaidd; (b) drafftio, negodi a dyfarnu contract cyhoeddus; (c) rheoli contract cyhoeddus ar ôl ei ddyfarnu.
Last updated: 5 May 2022
Welsh: caffael cyhoeddus cymdeithasol gyfrifol
English: socially responsible public procurement
Status A
Subject: Finance and statistics
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 5 May 2022
Welsh: caffael cymdeithasol gyfrifol
English: socially responsible procurement
Status A
Subject: Finance and statistics
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Fframwaith o bolisïau a gweithdrefnau corfforaethol, ac ymddygiadau sy'n deillio o hynny, sy'n fesuradwy ac a gynlluniwyd i fod yn fanteisiol i'r gweithle a, thrwy estyniad, i'r unigolyn, i'r sefydliad ac i'r gymuned.
Last updated: 5 May 2022
Welsh: caffael cynnar
English: early acquisition
Status C
Subject: Education
Part of speech: Verb
Context: Un o'r lefelau caffael iaith i ddisgyblion ysgol sy'n siarad Saesneg fel iaith ychwanegol.
Last updated: 9 January 2012