TermCymru

Results are displayed in Welsh alphabetical order A-Y

English: holiday provision

Status A

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau adeg gwyliau

Context: Dim ond yn ystod y tymor y mae’r addysg gynnar a ddarperir trwy’r Cyfnod Sylfaen yn cael ei darparu. Gall union niferoedd yr wythnosau ‘yn ystod y tymor’ bob blwyddyn amrywio rhwng awdurdodau lleol sy’n weithredwyr cynnar. Fodd bynnag, at ddiben y polisi hwn, bydd y tymor yn cael ei drin fel 39 wythnos, sy’n golygu y bydd y 9 wythnos arall o’r cynnig 48 wythnos yn cael eu trin fel amser nad yw yn ystod y tymor neu ‘ddarpariaeth adeg gwyliau’.

Notes: Term sy'n ymwneud â'r cynnig gofal plant

Last updated: 29 November 2017

Welsh: Darpariaeth Adsefydlu ac Ôl-ofal

English: RAP

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Definition: Resettlement and Aftercare Provision

Last updated: 28 February 2005

Welsh: Darpariaeth Adsefydlu ac Ôl-ofal

English: Resettlement and Aftercare Provision

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Definition: RAP

Last updated: 28 February 2005

Welsh: darpariaeth adsefydlu graidd

English: core rehabilitative offer

Status A

Subject: Justice and order

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 29 April 2014

Welsh: darpariaeth afraid

English: redundant provision

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau afraid

Context: Ni fyddai darpariaethau afraid yn Neddf 1978 yn cael eu cynnwys mewn Deddf Ddehongli newydd i Gymru.

Last updated: 5 July 2017

Welsh: darpariaeth arbed

English: saving provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau arbed

Definition: darpariaeth mewn deddfwriaeth sy'n cadw dyletswydd, pŵer, hawl, etc a fyddai fel arall yn cael ei ddiddymu neu ei diddymu gan newid arall i'r ddeddfwriaeth

Context: Mae paragraff 22 yn gwneud darpariaeth arbed fel bod adrannau 100A i 100D a 100H o Ddeddf 1972 yn parhau i fod yn gymwys i gynghorau iechyd cymuned a phwyllgorau iechyd cymuned (hyd nes y bo’r diddymiad yn cael effaith) fel pe na bai’r diwygiadau a wneir i’r adrannau hynny gan baragraffau 1, 2 a 6 i 10 o’r Atodlen 4 hon wedi eu gwneud.

Last updated: 14 September 2021

Welsh: darpariaeth ar Ddeddfau gan y Cynulliad

English: Assembly Act provisions

Status A

Subject: Politics

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 28 December 2017

Welsh: darpariaeth ar y cyd

English: co-operative provision

Status C

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 21 June 2010

Welsh: darpariaeth ategol

English: ancillary provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau ategol

Last updated: 3 February 2022

Welsh: darpariaeth atodol

English: supplementary provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau atodol

Definition: darpariaeth sy'n ychwanegu rhywbeth at brif ddarpariaethau deddfiad, contract, etc, er mwyn i'r prif ddarpariaethau weithio

Context: caiff deiliad y contract a’r landlord gytuno i beidio ag ymgorffori darpariaeth atodol neu gytuno i ymgorffori’r ddarpariaeth ynghyd ag addasiadau iddi (ar yr amod nad yw’r Rheoliad sy’n nodi’r ddarpariaeth yn gwahardd hynny).

Notes: Gweler hefyd 'darpariaeth atodol: supplemental provision' . Nid oes gwahaniaeth ystyr rhwng 'supplemental provision' a 'supplementary provision' yn Saesneg, ond ffefrir 'supplementary provision' am mai dyna'r term sy'n digwydd amlaf.

Last updated: 14 September 2021

Welsh: darpariaethau

English: provisions

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Plural

Definition: Un o dermau'r Mesur Iaith.

Last updated: 27 July 2010

Welsh: darpariaethau camgymeriadau amlwg

English: obvious error provisions

Status C

Subject: General

Part of speech: Noun, Plural

Context: In the context of payments to farmers under European regulations.

Last updated: 27 January 2010

Welsh: darpariaethau deddfwriaethol

English: legislative provisions

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Plural

Last updated: 2 November 2010

Welsh: darpariaethau perthnasol ynghylch codi ffioedd

English: relevant charging provisions

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Plural

Last updated: 22 September 2009

Welsh: darpariaethau tystiolaethol

English: evidential provisions

Status B

Subject: Justice and order

Part of speech: Noun, Plural

Last updated: 13 August 2012

Welsh: darpariaeth barhaus

English: continuous provision

Status C

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 24 July 2008

Welsh: darpariaeth barod

English: boilerplate provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau parod

Definition: Boilerplate is a standard language template of any kind, that can be reused without greatly changing the original. The term is used in reference to statements, contracts and computer code.

Last updated: 27 April 2017

Welsh: darpariaeth chwarae dan oruchwyliaeth

English: supervised play provision

Status A

Subject: Tourism and leisure

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 1 October 2012

Welsh: darpariaeth cyflenwi

English: cover provision

Status B

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Context: “Cover provision for attendance at such meetings / training should be taken into consideration.”

Last updated: 29 March 2012

Welsh: darpariaeth cyn ysgol

English: pre-school provision

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 21 July 2011

Welsh: darpariaeth ddarfodedig

English: obsolete provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau darfodedig

Definition: Darpariaeth a gafodd ei harfer yn y gorffennol ond nad oes defnydd iddi mwyach, er enghraifft darpariaeth sy’n ymwneud â chorff neu swyddogaeth sydd wedi dod i ben.

Notes: Gellir aralleirio mewn deunyddiau llai ffurfiol, er enghraifft nodiadau esboniadol, a defnyddio ‘darpariaeth nad yw bellach yn arferadwy’.

Last updated: 14 August 2024

Welsh: darpariaeth ddarfodol

English: transitory provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau darfodol

Definition: darpariaeth ddeddfwriaethol dros dro a ddaw i ben ar ddiwrnod penodol neu pan ddigwydd peth penodol.

Context: Mae erthygl 3 yn gwneud darpariaethau darfodol mewn perthynas â pherson (C) sy’n gymwys i gael cinio ysgol a llaeth am ddim yn rhinwedd bodloni amodau penodol o dan adran 512ZB(4) o Ddeddf Addysg 1996

Last updated: 14 September 2021

Welsh: darpariaeth ddatganedig

English: express provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau datganedig

Last updated: 30 June 2022

Welsh: darpariaeth ddeilliadol

English: incidental provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau deilliadol

Last updated: 2 March 2022

Welsh: darpariaeth ddiangen

English: redundant provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau diangen

Definition: Disgrifiad cyffredinol o ddarpariaeth ddeddfwriaethol nad oes mo’i hangen bellach.

Last updated: 15 December 2022

Welsh: darpariaeth ddysgu

English: learning provision

Status C

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 4 July 2007

Welsh: darpariaeth ddysgu ychwanegol

English: additional learning provision

Status A

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Definition: Yn achos unigolyn dros 3 oed, addysg neu hyfforddiant a ddarperir fel rheol mewn meithrinfa, ysgol, uned cyfeirio disgyblion neu coleg ac sy'n ychwanegol i'r hyn sydd fel arfer ar gael i'r rhan fwyaf o'u cyfoedion, neu sy'n wahanol i'r hyn sydd ar gael i'r rhan fwyaf o'u cyfoedion.

Last updated: 2 July 2025

Welsh: darpariaeth ddysgu ychwanegol

English: ALP

Status A

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am additional learning provision.

Last updated: 14 March 2024

Welsh: darpariaeth digwyddiad diofyn

English: default event provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau digwyddiadau diofyn

Definition: Cymal contractiol sy'n nodi'n union yr hyn sy'n digwydd pan geir digwyddiad sbarduno penodol, fel methu taliad, methdaliad neu benodi gweinyddwr. Mae'n pennu sut y bydd hawliau, dyletswyddau ac amodau'r contract yn newid neu'n cael eu terfynu.

Context: Mae Bil y Diwydiant Dur (Gwladoli) yn darparu y caiff rheoliadau trosglwyddo cyfrannnau ddarparu eu bod i'w diystyru wrth benderfynu a yw darpariaeth digwyddiad diofyn yn gymwys.

Notes: Term sy'n codi ym Mil y Diwydiant Dur (Gwladoli) gan Lywodraeth y DU.

Last updated: 18 June 2026

Welsh: darpariaeth dros dro

English: temporary provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau dros dro

Definition: darpariaeth ddeddfwriaethol sydd mewn grym am gyfnod penodol yn unig

Context: Mae Atodlen 6 yn gwneud darpariaeth dros dro sy’n addasu’r cyfyngiadau a’r gofynion sy’n ymwneud â phersonau yn ymgynnull ac yn teithio dros gyfnod y Nadolig.

Last updated: 14 September 2021

Welsh: darpariaeth drosiannol

English: transitional provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau trosiannol

Definition: darpariaeth ddeddfwriaethol sy'n sicrhau bod y naill gyfundrefn gyfreithiol yn pontio'n drefnus i'r llall

Context: Mae’r adran hon yn gwneud darpariaeth drosiannol fel nad yw’r darpariaethau a grybwyllir yn is-adran (2) ond yn cael effaith mewn perthynas ag etholiadau llywodraeth leol a refferenda lleol sy’n digwydd ar 5 Mai 2022 neu ar ôl hynny, er gwaethaf y ffaith bod y darpariaethau’n dod i rym ddau fis ar ôl y Cydsyniad Brenhinol.

Last updated: 14 September 2021

Welsh: darpariaeth dybio

English: deeming provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 17 October 2016

Welsh: Darpariaeth Effeithiol Addysg Cyn Ysgol

English: Effective Provision of Pre-school Education

Status C

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Definition: EPPE

Last updated: 3 June 2011

Welsh: Darpariaeth Effeithiol Addysg Cyn Ysgol

English: EPPE

Status C

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Definition: Effective Provision of Pre-school Education

Last updated: 3 June 2011

Welsh: darpariaeth eithriedig

English: excluded provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau eithriedig

Context: Mae'r Bil yn gwneud rhannau penodol o'r Protocol yn ddarpariaethau eithriedig.

Last updated: 29 September 2022

Welsh: darpariaeth fachlud

English: sunset provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau machlud

Last updated: 6 May 2020

Welsh: Darpariaeth Feithrin y Cyfnod Sylfaen

English: Foundation Phase Nursery provision

Status A

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Context: Beth ydym yn ei olygu wrth ‘addysg gynnar’?... Mae gan blant hawl i gael addysg gynnar trwy gwricwlwm y Cyfnod Sylfaen cyn iddynt ddechrau derbyn addysg orfodol yn yr ysgol, o’r tymor ar ôl eu 3ydd pen-blwydd. At ddibenion y canllawiau hyn, byddwn yn cyfeirio at yr hawl hon fel Darpariaeth Feithrin y Cyfnod Sylfaen, er ei bod yn bosibl bod awdurdodau lleol gwahanol yn defnyddio enwau gwahanol ar ei chyfer.

Notes: Term sy'n ymwneud â'r cynnig gofal plant

Last updated: 29 November 2017

Welsh: darpariaeth freiniol

English: franchised provision

Status A

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 7 May 2013

Welsh: darpariaeth fyrddio

English: boarding provision

Status B

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Definition: Darpariaeth i ddisgyblion lle byddant yn byw ac yn astudio ar yr un safle yn ystod y tymor ysgol.

Context: See also 'residential provision'.

Notes: Term a ddefnyddir yn y ddeddfwriaeth yn unig. Gweler hefyd y cofnodion cysylltiedig am ‘boarding school’ a ‘residential school’, sydd ill dau yn cael eu dynodi â’r term Cymraeg ‘ysgol breswyl’.

Last updated: 21 February 2024

Welsh: darpariaeth ganlyniadol

English: consequential provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Notes: darpariaethau canlyniadol

Last updated: 23 May 2019

Welsh: Darpariaeth Gwella Diogelwch ar gyfer y sawl sy'n goroesi cam-drin domestig

English: Target Hardening Provision for Survivors of Domestic Abuse

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Definition: Prosiect gan Safer Wales Ltd a gafodd arian gan y Cynulliad.

Last updated: 9 October 2008

Welsh: darpariaeth gymhwyso

English: application provision

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Context: Ond byddai angen i'r ddarpariaeth gymhwyso gael ei chynnwys ym mhob un o Ddeddfau'r Cynulliad Cenedlaethol, ac o bosibl yr holl is-ddeddfwriaeth a wneir o dan y Deddfau hynny.

Last updated: 5 July 2017

Welsh: darpariaeth Gymraeg

English: Welsh language provision

Status A

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Context: Bydd faint o ddarpariaeth Gymraeg yn ôl categori iaith a nodir mewn rheoliadau o dan y Bil, ynghyd â'r nodau dysgu Cymraeg ar gyfer pob categori, yn rhoi eglurder i ysgolion o ran yr hyn sy'n ofynnol ac at ba ddiben.

Notes: Daw'r frawddeg gyd-destunol o Femorandwm Esboniadol Bil y Gymraeg ac Addysg (a gyflwynwyd yn 2024).

Last updated: 21 November 2024

Welsh: darpariaeth Gymunedol

English: Community provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau Cymunedol

Notes: Mewn perthynas â deddfwriaeth yr Undeb Ewropeaidd.

Last updated: 23 May 2019

Welsh: darpariaeth Gymunedol benodedig

English: specified Community provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau Cymunedol penodedig

Definition: darpariaeth ddeddfwriaethol sy'n codi yn un o Reoliadau'r Undeb Ewropeaidd ac a bennir mewn deddfwriaeth ddomestig

Context: ystyr “darpariaeth Gymunedol benodedig” (“specified Community provision”) yw unrhyw ddarpariaeth yn Rheoliadau’r Gymuned a bennir yng ngholofn 1 o Atodlen 2 ac y mae pwnc y ddarpariaeth honno wedi'i ddisgrifio yng ngholofn 2 o'r Atodlen honno;

Last updated: 14 September 2021

Welsh: darpariaeth gysylltiedig

English: associated provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau cysylltiedig

Definition: dapariaeth ddeddfwriaethol sy'n gysylltiedig â darpariaeth ddeddfwriaethol arall

Context: Mae adran 10 yn rhoi yn lle adran 26(2)(k) a (2A) i (2D) o Ddeddf 1989 adrannau newydd 25A i 25C sy’n nodi: y gofynion sy’n ymwneud â phenodi Swyddog Adolygu Annibynnol ar gyfer pob plentyn sy’n derbyn gofal; swyddogaethau’r Swyddog Adolygu Annibynnol; a darpariaeth gysylltiedig sy’n galluogi i swyddogaethau swyddogion CAFCASS a swyddogion achosion teuluol Cymru gael eu hestyn.

Last updated: 16 November 2021

Welsh: darpariaeth gysylltiedig

English: related provision

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau cysylltiedig

Definition: darpariaeth ddeddfwriaethol sy'n ychwanegu rhywbeth at brif ddarpariaethau'r deddfiad gan lenwi'r manylion a gwneud i'r prif ddarpariaethau weithio.

Context: Os nad yw’r adran hon wedi ei hymgorffori mewn contract meddiannaeth, ni fydd y darpariaethau cysylltiedig yn adrannau 125(1)(b) a 126 ynghylch amrywio’r contract gan y landlord drwy roi hysbysiad, yn gymwys

Notes: Nid yw hwn yn derm fel y cyfryw ond dyma gyfieithiad posibl. Gweler hefyd y cofnodion ar gyfer “associated provision” ac “incidental provision”.

Last updated: 16 November 2021

Welsh: darpariaeth integredig

English: integrated provision

Status C

Subject: Education

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Definition: Un o'r tri math o 'hyblygrwydd' (flexibilities) i'w ddefnyddio o fewn y Fframwaith Hyblygrwydd - Addysg/Iechyd.

Last updated: 23 September 2004

Welsh: darpariaeth nad yw’n weithredol

English: non-operative provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau nad ydynt yn weithredol

Context: Mae Llywodraeth Cymru yn ystyried ei bod yn briodol i geisio cydsyniad deddfwriaethol Senedd Cymru hefyd ar gyfer pob un o’r darpariaethau sy'n weddill yn y Bil (ac eithrio cymal 1, sy'n ddarpariaeth nad yw'n weithredol yn y Bil).

Last updated: 29 September 2022

Welsh: darpariaeth o sylwedd

English: substantive provision

Status B

Subject: Law

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: darpariaethau o sylwedd

Context: Mae’r Bil hefyd yn gwneud nifer o fân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol i adran 30 o ganlyniad i’r darpariaethau o sylwedd.

Last updated: 5 December 2022

TermCymru

Share this page