TermCymru

Results are displayed in Welsh alphabetical order A-Y
Welsh: High Cross
English: High Cross
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Casnewydd
Last updated: 14 August 2003
Welsh: Higher Wych
English: Higher Wych
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: Lle yn Lloegr.
Last updated: 2 May 2013
Welsh: hil
English: race
Status A
Subject: General
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Un o israniadau tybieidig y ddynoliaeth ar sail nodweddion corfforol neu dras cyffredin. Mae’r cysyniad o ‘hil’ yn un problemus a derbynnir ei fod yn gyfluniad cymdeithasol yn hytrach nag yn gategori corfforol / biolegol gwrthrychol.
Notes: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Mae derbynioldeb y term hwn yn dibynnu llawer ar y cyd-destun, ond pan nad oes raid cyfieithu ‘race’ yn uniongyrchol, gall fod yn fwy cadarnhaol defnyddio termau fel ‘pobl’, ‘cymuned’ a ‘grŵp ethnig’ yn hytrach na ‘hil’."
Last updated: 18 April 2023
Welsh: hil gymysg
English: mixed race
Status B
Subject: Personnel
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Defnyddir yn ansoddeiriol i ddisgrifio pobl yr oedd eu rhieni neu eu cyndadau yn hanu o gefndiroedd ethnig gwahanol.
Last updated: 8 July 2021
Welsh: hiliaeth
English: racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Rhagfarn, camwahaniaethu neu elyniaeth gan unigolyn, cymuned neu sefydliad yn erbyn person neu bobl ar y sail eu bod yn perthyn i grŵp a nodweddir gan hil neu ethnigrwydd.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliaeth hanesyddol
English: historical racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â hanesion penodol o ddominyddu ac israddio grwpiau ar sail hil mewn unrhyw gymdeithas benodol.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliaeth ryngbersonol
English: individual racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â'r holl ryngweithiadau neu fathau o ymddygiad rhwng unigolion sy'n hiliol neu y mae ganddynt gynnwys hiliol. Mae'r term Saesneg interpersonal racism yn gyfystyr.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliaeth ryngbersonol
English: interpersonal racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â'r holl ryngweithiadau neu fathau o ymddygiad rhwng unigolion sy'n hiliol neu y mae ganddynt gynnwys hiliol. Mae'r term Saesneg individual racism yn gyfystyr.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliaeth sefydliadol
English: institutional racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Hiliaeth a gaiff ei fynegi o fewn arferion sefydliadau cymdeithasol a gwleidyddol. Gall hyn gynnwys y ffordd y mae sefydliadau yn gwahaniaethu yn erbyn rhai grwpiau penodol, boed hynny'n fwriadol ai peidio, ynghyd â methiant i roi polisïau ar waith sy'n atal achosion o wahaniaethu neu ymddygiad gwahaniaethol.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliaeth strwythurol
English: societal racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Hiliaeth sy'n seiliedig ar y ffaith bod cymdeithas wedi'i strwythuro mewn ffordd sy'n atal pobl o gefndiroedd wedi'u radicaleiddio rhag cael canlyniadau bywyd cyfwerth.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliaeth strwythurol
English: structural racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â'r ffaith bod y gymdeithas wedi ei strwythuro yn y fath ffordd (gan gynnwys yn ei normau diwylliannol) fel nad yw pobl o gefndiroedd a ddiffinnir yn ôl hil yn cael canlyniadau cyfartal o ran eu bywydau, ee o ran iechyd, addysg, gwaith.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliaeth strwythurol a systemig
English: structural and systemic racism
Status B
Subject: Personnel
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Last updated: 25 June 2020
Welsh: hiliaeth systemig
English: systemic racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Hiliaeth sy'n gysylltiedig â sefydliadau, polisïau, arferion, syniadau ac ymddygiadau sy'n gorgyffwrdd ac yn gyd-ddibynnol, ac sy'n rhoi cyfran annheg o fawr o adnoddau, hawliau a grym i bobl Wyn.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliaeth yn erbyn pobl Ddu
English: anti-Black racism
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: Math penodol o hiliaeth sy'n cyfeirio at unrhyw weithred o drais a gwahaniaethu, gan gynnwys iaith hiliol, wedi'i hysgogi gan gamdriniaethau hanesyddol ac ystrydebau negyddol, sy'n arwain at allgáu a dad-ddyneiddio pobl o dras Affricanaidd. Gall fod ar sawl ffurf: atgasedd, rhagfarn, gorthrwm, hiliaeth a gwahaniaethu strwythurol a sefydliadol, ymysg eraill.
Last updated: 25 March 2021
Welsh: hiliol
English: racist
Status A
Subject: General
Part of speech: Adjective
Definition: Yn dangos rhagfarn a gelyniaeth tuag at bobl o gefndir ethnig gwahanol, yn enwedig rhai lleiafrifol ac sydd wedi cael eu herlid yn hanesyddol.
Notes: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Weithiau mae’n werth ystyried aralleirio’r gwreiddiol ac mae ‘bod yn hiliol’ yn ddewis amgen defnyddiol."
Last updated: 18 April 2023
Welsh: hiliol
English: racialist
Status A
Subject: General
Part of speech: Adjective
Definition: Yn dangos rhagfarn a gelyniaeth tuag at bobl o gefndir ethnig gwahanol, yn enwedig rhai lleiafrifol ac sydd wedi cael eu herlid yn hanesyddol.
Notes: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd. Diffiniad a nodiadau defnydd y Grŵp a gofnodir gyda'r cofnod hwn: "Weithiau mae’n werth ystyried aralleirio’r gwreiddiol ac mae ‘bod yn hiliol’ yn ddewis amgen defnyddiol."
Last updated: 18 April 2023
Welsh: hil-laddiad
English: genocide
Status C
Subject: Justice and order
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 6 April 2006
Welsh: Hindŵ
English: Hindu
Status A
Subject: Religion
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Lluosog: Hindŵiaid.
Last updated: 20 September 2005
Welsh: Hindŵaeth
English: Hinduism
Status C
Subject: Religion
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Last updated: 3 April 2009
Welsh: Hindŵaidd
English: Hindu
Status C
Subject: Religion
Part of speech: Adjective
Last updated: 4 September 2006
Welsh: Hindi
English: Hindi
Status C
Subject: The census
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: language
Last updated: 15 July 2005
Welsh: Hinkley Point C
English: Hinkley Point C
Status B
Subject: Planning
Part of speech: Proper noun
Last updated: 23 March 2021
Welsh: hinsawdd-ddeallus
English: climate-smart
Status B
Subject: Environment
Part of speech: Adjective
Definition: Yn ymwneud ag ymdopi'n rhagweithiol ag effeithiau andwyol newid hinsawdd drwy ddefnyddio technegolau a dulliau arloesol sy'n gwella gwydnwch, yn lleihau'r risg o fwy o o gynhesu byd-eang, ac yn rhagbaratoi ar gyfer problemau yn y dyfodol.
Notes: Mewn cyd-destunau llai technegol, gellid ystyried defnyddio ymadrodd fel "deallus o ran yr hinsawdd".
Last updated: 3 September 2025
Welsh: hinsoddegwr
English: climatologist
Status C
Subject: Environment
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 1 October 2008
Welsh: hirdaith
English: expedition
Status C
Subject: Transport
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Last updated: 13 February 2003
Welsh: hirflew/blewyn hir
English: long haired
Status C
Subject: Animals
Last updated: 29 June 2007
Welsh: Hirwaun, Penderyn a'r Rhigos
English: Hirwaun, Penderyn and Rhigos
Status A
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Notes: Ward etholiadol ym Mwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf. Dyma'r enwau a ragnodwyd yn Gymraeg a Saesneg ar gyfer y ward yng Ngorchymyn Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf (Trefniadau Etholiadol) 2021.
Last updated: 17 August 2022
Welsh: histogydnawsedd
English: histocompatibility
Status C
Subject: Health
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 29 April 2005
Welsh: histopatholeg
English: histopathology
Status B
Subject: Health
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: The study of abnormal tissues, esp. by means of microscopic examination; a branch of pathology dealing with this.
Context: Mae’r cwmni’n arbenigo mewn gweithgynhyrchu a chyflenwi cynnyrch, defnyddiau traul a gwasanaethau ledled y byd ym maes histopatholeg a chytoleg.
Last updated: 9 June 2016
Welsh: histopatholegydd ymgynghorol
English: consultant histopathologist
Status C
Subject: Health
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 17 January 2007
Welsh: HIV
English: HIV
Status C
Subject: Health
Definition: Human Immunodeficiency Virus
Last updated: 17 July 2006
Welsh: HIV positif
English: HIV positive
Status C
Subject: Health
Part of speech: Adjective
Last updated: 3 April 2009
Welsh: HLCA
English: HLCA
Status C
Subject: Agriculture
Definition: Hill Livestock Compensatory Allowance
Last updated: 28 April 2004
Welsh: HMI
English: HMI
Status A
Subject: Education
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Inspector of Schools / Arolygydd Ysgolion Ei Fawrhydi.
Last updated: 1 December 2022
Welsh: HMICFRS
English: HMICFRS
Status A
Subject: Justice and order
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Inspectorate of Constabulary and Fire & Rescue Services / Arolygiaeth Cwnstabliaeth a Gwasanaethau Tân ac Achub EF.
Last updated: 1 December 2022
Welsh: HMIP
English: HMIP
Status A
Subject: Justice and order
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Inspectorate of Prisons / Arolygiaeth Carchardai EF. Sylwer mai'r un acronym sydd gan HM Inspectorate of Probation / Arolygiaeth Prawf EF hefyd.
Last updated: 1 December 2022
Welsh: HMIP
English: HMIP
Status A
Subject: Justice and order
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Inspectorate of Probation / Arolygiaeth Prawf EF. Sylwer mai'r un acronym sydd gan HM Inspectorate of Prisons / Arolygiaeth Carchardai EF hefyd.
Last updated: 1 December 2022
Welsh: HMPO
English: HMPO
Status A
Subject: Politics
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Passport Office / Swyddfa Basbort EF.
Last updated: 1 December 2022
Welsh: HMPPS
English: HMPPS
Status A
Subject: Justice and order
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am HM Prison and Probation Service / Gwasanaeth Carchardai a Phrawf EF.
Last updated: 1 December 2022
Welsh: HMS
English: INSET
Status C
Subject: Education
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: in-service training
Last updated: 22 July 2003
Welsh: HMSO
English: HMSO
Status A
Subject: Politics
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am His Majesty's Stationery Office / Llyfrfa Ei Fawrhydi.
Last updated: 1 December 2022
Welsh: HMT
English: HMT
Status A
Subject: Finance and statistics
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am His Majesty's Treasury / Trysorlys Ei Fawrhydi.
Last updated: 1 December 2022
Welsh: Hŷn a Hyderus yng Nghymru - Dysgu yn Hwyrach mewn Bywyd
English: Older and Bolder in Wales - Learning Later in Life
Status C
Subject: Health
Part of speech: Neutral
Last updated: 21 April 2008
Welsh: hoci
English: hoki
Status A
Subject: Animals
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Macruronus novaezelandiae
Last updated: 27 June 2012
Welsh: hoelen y ddaear
English: wireworm
Status C
Subject: Agriculture
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Definition: In root crops.
Last updated: 20 December 2007
Welsh: hoelion
English: clenches
Status C
Subject: Agriculture
Part of speech: Noun, Plural
Definition: Mewn pedol.
Last updated: 20 August 2008
Welsh: Hoffech chi greu dyfodol Cymru gyda ni?
English: Want to build the future of Wales with us?
Status A
Subject: Personnel
Part of speech: Neutral
Definition: Heading for WAG recruitment advert.
Last updated: 5 March 2009
Welsh: hofrenfad
English: hovercraft
Status A
Subject: Transport
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 5 June 2015
Welsh: holi
English: examine
Status B
Subject: Justice and order
Part of speech: Verb
Context: in court
Last updated: 31 July 2012
Welsh: holi
English: examination
Status B
Subject: Justice and order
Part of speech: Verb
Context: questioning
Last updated: 13 August 2012