TermCymru

Results are displayed in Welsh alphabetical order A-Y

Welsh: llerciwr

English: lurker

Status B

Subject: ICT

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 19 July 2005

Welsh: Lle'r ydych chi'n cyfri!

English: You can bank on us!

Status A

Subject: Local government

Part of speech: Neutral

Context: Credit Unions Wales publicity strapline, 2009.

Last updated: 18 November 2009

Welsh: Lle rydyn ni arni?

English: How are we doing?

Status A

Subject: Finance and statistics

Part of speech: Proper noun

Context: Programme for Government.

Last updated: 21 October 2014

Welsh: lles

English: welfare

Status B

Subject: General

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Cyflwr o fod yn fodlon, yn iach, yn ffyniannus etc.

Context: Yn ei ystyr symlaf, gellir ystyried gweinyddu lles fel y tasgau a gyflawnir wrth gymhwyso’r ddeddfwriaeth i brosesu hawliadau am fudd-dal nawdd cymdeithasol. Er enghraifft, mae cyfrifo uchafswm Credyd Cynhwysol hawlydd yn ‘dasg weinyddol’ o ystyried bod y broses yn golygu nodi’r symiau priodol i’w cynnwys yn y cyfrifiad o’r darpariaethau a nodir yn Rhan 4 o Reoliadau Credyd Cynhwysol 2013. Fodd bynnag, nid yw cael pwerau gweinyddol ar gyfer lles yn rhoi unrhyw bŵer i wyro oddi wrth ddeddfwriaeth nawdd cymdeithasol wrth brosesu hawliad am fudd-dal.

Notes: Defnyddir yn bennaf yng nghyd-destun unigolion, a'r cymorth cymdeithasol sydd ar gael iddynt gan y wladwriaeth, ee budd-daliadau, gwasanaethau tai, gwasanaethau iechyd. Defnyddir hefyd yng nghyd-destun cyflwr, amgylchiadau ac iechyd anifeiliaid. Gweler hefyd y cofnod am 'llesiant'.

Last updated: 21 May 2024

Welsh: Lles a Choetiroedd i Gymru: Defnyddio Coetiroedd er Lles Iechyd Pobl yng Nghymru

English: Well Being and Woodlands for Wales: Using Woodlands to Benefit the Health of People in Wales

Status A

Subject: Environment

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Forestry Commission, 2003

Last updated: 25 July 2005

Welsh: Lles a Lefelau Ymwneud

English: Well-being and Levels of Involvement

Status A

Subject: Education

Definition: Modiwl 3a Pecyn Hyfforddi Cenedlaethol y Cyfnod Sylfaen. Teitl dogfen WAG.

Last updated: 26 January 2009

Welsh: lles anifeiliaid

English: animal welfare

Status A

Subject: Animals

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 7 May 2024

Welsh: lles anifeiliaid sy'n gweithio

English: working animal welfare

Status C

Subject: Animals

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 29 October 2010

Welsh: Lles Cymru

English: Wellbeing Wales

Status A

Subject: Health

Context: Registered charity.

Last updated: 6 April 2009

Welsh: lles cynllunio

English: planning gain

Status C

Subject: Planning

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: The principle of a developer agreeing to provide additional benefits or safeguards, often for the benefit of the community, usually in the form of related development supplied at the developer's expense.

Last updated: 10 January 2003

Welsh: Lles drwy Waith

English: Wellbeing Through Work

Status A

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: A new service in Wales to help people at risk of losing their jobs through illness or social problems.

Last updated: 19 October 2010

Welsh: lles dynol

English: human welfare

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Prif amcan yr Awdurdod, wrth gyflawni ei swyddogaethau o dan y Ddeddf hon, yw sicrhau nad yw tomenni nas defnyddir yn bygwth lles pobl oherwydd eu hansefydlogrwydd.

Notes: Yng nghyd-destun y ddeddfwriaeth ar domenni nas defnyddir. Daw'r frawddeg gyd-destunol o Fil Tomenni Mwyngloddiau a Chwareli Nas Defnyddir (Cymru).

Last updated: 12 November 2024

Welsh: Lles Economaidd a Chymdeithasol a Lleihau Anghydraddoldeb

English: Economic & Social Well-being & Reducing Inequality

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Rhan o gyllideb Llywodraeth Cymru.

Last updated: 7 November 2011

Welsh: lles economaidd cynaliadwy

English: sustainable economic welfare

Status C

Subject: Economic development

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 13 May 2004

Welsh: lles ewdemonaidd

English: eudemonic well-being

Status C

Subject: Local government

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 2 April 2012

Welsh: llesiant

English: well-being

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: The subjective state of being healthy, happy, contented, comfortable and satisfied with one's quality of life. . http://www.wellbeing.leeds.ac.uk/glossary-of-terms/.

Last updated: 2 December 2008

Welsh: llesiant

English: wellbeing

Status B

Subject: General

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Cyflwr o fod yn fodlon, yn iach, yn ffyniannus etc.

Context: Cymru iachach: Cymdeithas lle mae llesiant corfforol a meddyliol pobl cystal â phosibl a lle deellir dewisiadau ac ymddygiadau sydd o fudd i iechyd yn y dyfodol.

Notes: Gall fod yn berthnasol i unigolyn, ond defnyddir hefyd i gyfeirio at gyflwr gwlad, ee yng nghyd-destun y nodau llesiant (Cymru lewyrchus, Cymru gydnerth, Cymru iachach, Cymru sy'n fwy cyfartal, Cymru o gymunedau cydlynus, Cymru â diwylliant bywiog lle mae'r Gymraeg yn ffynnu, Cymru sy'n gyfrifol ar lefel fyd-eang) o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. Gweler hefyd y cofnod am 'lles'.

Last updated: 21 May 2024

Welsh: Llesiant a Llunio Polisïau

English: Well-being in Policy Making

Status B

Subject: Politics

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Notes: Un o themâu Cynhadledd Bolisi'r Pedair Gwlad, 2020.

Last updated: 27 February 2020

Welsh: Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol

English: Well-being of Future Generations

Status B

Subject: Community development

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Mae'r Asesiad Effaith Integredig Strategol wedi helpu i godi ymwybyddiaeth o ddyletswyddau a blaenoriaethau allweddol – gan gynnwys cydraddoldeb, y Gymraeg, hawliau plant a Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol – ac wedi hybu ffordd fwy integredig a chyfannol o ystyried effaith mewn penderfyniadau ar wariant trawslywodraethol.

Last updated: 23 October 2025

Welsh: Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol

English: WFG

Status B

Subject: Community development

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Mae wedi helpu i godi ymwybyddiaeth o ddyletswyddau a blaenoriaethau allweddol – gan gynnwys cydraddoldeb, y Gymraeg, hawliau plant a Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol – ac wedi hybu ffordd fwy integredig a chyfannol o ystyried effaith mewn penderfyniadau ar wariant trawslywodraethol.

Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am Wellbeing of Future Generations.

Last updated: 23 October 2025

Welsh: Llesiant Cymru

English: Well-being of Wales

Status A

Subject: Finance and statistics

Part of speech: Proper noun

Notes: Adroddiad blynyddol ar lesiant

Last updated: 25 July 2017

Welsh: llesiant diwylliannol

English: cultural well-being

Status B

Subject: Culture and the arts

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) yn cydnabod pwysigrwydd llesiant diwylliannol i wella bywydau pobl. Un o nodau canolog y Ddeddf yw creu ‘Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu’.

Last updated: 7 November 2024

Welsh: llesiant economaidd

English: economic wellbeing

Status C

Subject: Economic development

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Notes: Swyddogaeth o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010.

Last updated: 21 October 2021

Welsh: llesiant meddyliol

English: mental wellbeing

Status B

Subject: Health

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Mae gan bawb hawl i iechyd meddwl a llesiant meddyliol da, ac eto gwyddom fod nifer o gyflyrau cymdeithasol sy’n rhoi rhai grwpiau mewn mwy o berygl o iechyd meddwl gwael, a sut y gall anghydraddoldebau gyfrannu at iechyd meddwl gwael, fel y nodwyd gan y Sefydliad Iechyd Meddwl.

Last updated: 1 March 2024

Welsh: Lles ieir yn y system maes

English: The welfare of hens in the free range system

Status A

Subject: Agriculture

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Dogfen DEFRA. Teitl cwrteisi.

Last updated: 4 April 2008

Welsh: lles meddyliol

English: mental well-being

Status C

Subject: Health

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 13 November 2014

Welsh: lles plant

English: welfare of children

Status A

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Gofyniad 1 yw bod amcanion neu ddibenion y person yn ymwneud yn anad dim â’r canlynol— (a) lles plant, neu (b) unrhyw les cyhoeddus arall a ragnodir gan Weinidogion Cymru.

Last updated: 10 July 2024

Welsh: lles plant a phobl ifanc

English: well-being of children and young people

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 7 November 2011

Welsh: llesteirio

English: frustration

Status A

Subject: Law

Part of speech: Verb

Definition: Terminate a contract as a result of an event that either renders its performance impossible or illegal or prevents its main purpose from being achieved.

Context: Nid oes dim yn yr adran hon yn effeithio ar — (a) unrhyw hawl sydd gan y landlord neu ddeiliad y contract i ddad-wneud y contract, na (b) gweithrediad cyfraith llesteirio.

Last updated: 18 May 2021

Welsh: llesteirio Senedd y DU

English: stymying Parliament

Status C

Subject: Politics

Part of speech: Verb

Context: Fodd bynnag, mewn achos a gyflwynwyd gan Joanna Cherry AS ac eraill, dyfarnodd Tŷ Mewnol Llys y Sesiwn yn yr Alban bore ddoe bod Prif Weinidog y DU wedi gweithredu mewn ffordd anghyfreithlon oherwydd mai bwriad ei benderfyniad i addoedi, yn wahanol i'r rhesymau a roddodd, oedd llesteirio Senedd y DU.

Last updated: 26 September 2019

Welsh: llestr

English: vessel

Status A

Subject: Transport

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Plural: llestrau

Definition: unrhyw strwythur a ddyluniwyd i arnofio neu deithio ar ddŵr er mwyn cario pobl neu bethau

Context: Mae rheoliad 12F yn gosod cyfyngiadau ar awyrennau a llestrau sy’n cyrraedd yn uniongyrchol o wlad a restrir yn Atodlen 3A i’r Rheoliadau Teithio Rhyngwladol

Notes: Yn y cyd-destun deddfwriaethol, defnyddir "llong" i gyfleu "ship", "cwch" i gyfleu "boat" a "bad" i gyfleu "craft". Gall 'llong, 'cwch' neu 'bad' fod yn addas ar gyfer "vessel' mewn cyd-destunau cyffredinol.

Last updated: 16 November 2021

Welsh: llestr halen

English: salt pig

Status C

Subject: Agriculture

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 14 January 2003

Welsh: lles y cyhoedd

English: public welfare

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 16 March 2006

Welsh: Lles yng Nghymru

English: Well Being in Wales

Status A

Subject: Health

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 28 January 2003

Welsh: lletemau glas

English: green wedges

Status C

Subject: General

Part of speech: Noun, Plural

Last updated: 7 June 2011

Welsh: lletem las

English: green wedge

Status C

Subject: Planning

Part of speech: Noun, Feminine, Singular

Last updated: 23 July 2003

Welsh: llethr toriad

English: cutting slope

Status C

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: llethrau toriad

Last updated: 19 December 2024

Welsh: lle tân

English: fireplace

Status A

Subject: Housing

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Plural: lleoedd tân

Last updated: 26 January 2023

Welsh: lle tân jel

English: gel fireplace

Status A

Subject: Housing

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Llluosog: lleoedd tân jel.

Last updated: 5 February 2014

Welsh: llety

English: accommodation

Status A

Subject: Housing

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: llety gwyliau

Last updated: 11 January 2016

Welsh: lletya

English: accommodate

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Verb

Definition: children

Last updated: 14 June 2004

Welsh: lletya

English: hosting

Status B

Subject: Housing

Part of speech: Verb

Definition: Y broses o ddarparu llety i Wcreiniaid (mewn cartref preifat fel rheol).

Notes: Yng nghyd-destun yr ymateb i sefyllfa Wcráin.

Last updated: 26 January 2023

Welsh: lletya (cŵn) yn y cartref

English: home boarding

Status A

Subject: Animals

Part of speech: Verb

Last updated: 9 August 2013

Welsh: lletyad i anifeiliaid buchol

English: bovine animal housing

Status A

Subject: Law

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Term cyfreithiol.

Last updated: 5 March 2008

Welsh: llety amgen

English: alternative accommodation

Status B

Subject: Housing

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Notes: Yng nghyd-destun yr ymateb i sefyllfa Wcráin, defnyddir yr ymadrodd hwn i gyfeirio at lety arall a ganfyddir pan fo trefniant llety'n methu neu'n dod i ben.

Last updated: 26 January 2023

Welsh: llety ar gampws

English: campus accommodation

Status C

Subject: Tourism and leisure

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Definition: Visit Wales designators

Last updated: 14 November 2007

Welsh: llety argyfwng

English: emergency access accommodation

Status C

Subject: Social services

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 26 August 2008

Welsh: llety ar les

English: leased accommodation

Status C

Subject: Housing

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Last updated: 26 August 2008

Welsh: Lletybrongu

English: Lletty Brongu

Status B

Subject: Place-names

Part of speech: Proper noun

Definition: yn sir Pen-y-bont ar Ogwr

Last updated: 16 December 2003

Welsh: llety brys

English: emergency accommodation

Status B

Subject: Housing

Part of speech: Noun, Masculine, Singular

Context: Tra bo’r unigolyn mewn canolfan groeso neu lety brys, bydd yr elfen tariff yn cael ei chadw gan Lywodraeth Cymru gan fod y cymorth yn cael ei ddarparu drwy gyllid cofleidiol ar wahân.

Notes: Yng nghyd-destun yr ymateb i sefyllfa Wcráin.

Last updated: 5 September 2023

TermCymru

Share this page