TermCymru

Results are displayed in Welsh alphabetical order A-Y
Welsh: Lles drwy Waith
English: Wellbeing Through Work
Status A
Subject: Social services
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: A new service in Wales to help people at risk of losing their jobs through illness or social problems.
Last updated: 19 October 2010
Welsh: lles dynol
English: human welfare
Status A
Subject: Law
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Prif amcan yr Awdurdod, wrth gyflawni ei swyddogaethau o dan y Ddeddf hon, yw sicrhau nad yw tomenni nas defnyddir yn bygwth lles pobl oherwydd eu hansefydlogrwydd.
Notes: Yng nghyd-destun y ddeddfwriaeth ar domenni nas defnyddir. Daw'r frawddeg gyd-destunol o Fil Tomenni Mwyngloddiau a Chwareli Nas Defnyddir (Cymru).
Last updated: 12 November 2024
Welsh: Lles Economaidd a Chymdeithasol a Lleihau Anghydraddoldeb
English: Economic & Social Well-being & Reducing Inequality
Status C
Subject: Social services
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Rhan o gyllideb Llywodraeth Cymru.
Last updated: 7 November 2011
Welsh: lles economaidd cynaliadwy
English: sustainable economic welfare
Status C
Subject: Economic development
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 13 May 2004
Welsh: lles ewdemonaidd
English: eudemonic well-being
Status C
Subject: Local government
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 2 April 2012
Welsh: llesiant
English: well-being
Status C
Subject: Law
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: The subjective state of being healthy, happy, contented, comfortable and satisfied with one's quality of life. . http://www.wellbeing.leeds.ac.uk/glossary-of-terms/.
Last updated: 2 December 2008
Welsh: llesiant
English: wellbeing
Status B
Subject: General
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Cyflwr o fod yn fodlon, yn iach, yn ffyniannus etc.
Context: Cymru iachach: Cymdeithas lle mae llesiant corfforol a meddyliol pobl cystal â phosibl a lle deellir dewisiadau ac ymddygiadau sydd o fudd i iechyd yn y dyfodol.
Notes: Gall fod yn berthnasol i unigolyn, ond defnyddir hefyd i gyfeirio at gyflwr gwlad, ee yng nghyd-destun y nodau llesiant (Cymru lewyrchus, Cymru gydnerth, Cymru iachach, Cymru sy'n fwy cyfartal, Cymru o gymunedau cydlynus, Cymru â diwylliant bywiog lle mae'r Gymraeg yn ffynnu, Cymru sy'n gyfrifol ar lefel fyd-eang) o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. Gweler hefyd y cofnod am 'lles'.
Last updated: 21 May 2024
Welsh: Llesiant a Llunio Polisïau
English: Well-being in Policy Making
Status B
Subject: Politics
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Notes: Un o themâu Cynhadledd Bolisi'r Pedair Gwlad, 2020.
Last updated: 27 February 2020
Welsh: Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol
English: Well-being of Future Generations
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Mae'r Asesiad Effaith Integredig Strategol wedi helpu i godi ymwybyddiaeth o ddyletswyddau a blaenoriaethau allweddol – gan gynnwys cydraddoldeb, y Gymraeg, hawliau plant a Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol – ac wedi hybu ffordd fwy integredig a chyfannol o ystyried effaith mewn penderfyniadau ar wariant trawslywodraethol.
Last updated: 23 October 2025
Welsh: Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol
English: WFG
Status B
Subject: Community development
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Mae wedi helpu i godi ymwybyddiaeth o ddyletswyddau a blaenoriaethau allweddol – gan gynnwys cydraddoldeb, y Gymraeg, hawliau plant a Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol – ac wedi hybu ffordd fwy integredig a chyfannol o ystyried effaith mewn penderfyniadau ar wariant trawslywodraethol.
Notes: Dyma'r acronym Saesneg a ddefnyddir am Wellbeing of Future Generations.
Last updated: 23 October 2025
Welsh: Llesiant Cymru
English: Well-being of Wales
Status A
Subject: Finance and statistics
Part of speech: Proper noun
Notes: Adroddiad blynyddol ar lesiant
Last updated: 25 July 2017
Welsh: llesiant diwylliannol
English: cultural well-being
Status B
Subject: Culture and the arts
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) yn cydnabod pwysigrwydd llesiant diwylliannol i wella bywydau pobl. Un o nodau canolog y Ddeddf yw creu ‘Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu’.
Last updated: 7 November 2024
Welsh: llesiant economaidd
English: economic wellbeing
Status C
Subject: Economic development
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Notes: Swyddogaeth o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010.
Last updated: 21 October 2021
Welsh: llesiant meddyliol
English: mental wellbeing
Status B
Subject: Health
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Mae gan bawb hawl i iechyd meddwl a llesiant meddyliol da, ac eto gwyddom fod nifer o gyflyrau cymdeithasol sy’n rhoi rhai grwpiau mewn mwy o berygl o iechyd meddwl gwael, a sut y gall anghydraddoldebau gyfrannu at iechyd meddwl gwael, fel y nodwyd gan y Sefydliad Iechyd Meddwl.
Last updated: 1 March 2024
Welsh: Lles ieir yn y system maes
English: The welfare of hens in the free range system
Status A
Subject: Agriculture
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Dogfen DEFRA. Teitl cwrteisi.
Last updated: 4 April 2008
Welsh: lles meddyliol
English: mental well-being
Status C
Subject: Health
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 13 November 2014
Welsh: lles plant
English: welfare of children
Status A
Subject: Social services
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Gofyniad 1 yw bod amcanion neu ddibenion y person yn ymwneud yn anad dim â’r canlynol— (a) lles plant, neu (b) unrhyw les cyhoeddus arall a ragnodir gan Weinidogion Cymru.
Last updated: 10 July 2024
Welsh: lles plant a phobl ifanc
English: well-being of children and young people
Status C
Subject: Social services
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 7 November 2011
Welsh: llesteirio
English: frustration
Status A
Subject: Law
Part of speech: Verb
Definition: Terminate a contract as a result of an event that either renders its performance impossible or illegal or prevents its main purpose from being achieved.
Context: Nid oes dim yn yr adran hon yn effeithio ar — (a) unrhyw hawl sydd gan y landlord neu ddeiliad y contract i ddad-wneud y contract, na (b) gweithrediad cyfraith llesteirio.
Last updated: 18 May 2021
Welsh: llesteirio Senedd y DU
English: stymying Parliament
Status C
Subject: Politics
Part of speech: Verb
Context: Fodd bynnag, mewn achos a gyflwynwyd gan Joanna Cherry AS ac eraill, dyfarnodd Tŷ Mewnol Llys y Sesiwn yn yr Alban bore ddoe bod Prif Weinidog y DU wedi gweithredu mewn ffordd anghyfreithlon oherwydd mai bwriad ei benderfyniad i addoedi, yn wahanol i'r rhesymau a roddodd, oedd llesteirio Senedd y DU.
Last updated: 26 September 2019
Welsh: llestr
English: vessel
Status A
Subject: Transport
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Plural: llestrau
Definition: unrhyw strwythur a ddyluniwyd i arnofio neu deithio ar ddŵr er mwyn cario pobl neu bethau
Context: Mae rheoliad 12F yn gosod cyfyngiadau ar awyrennau a llestrau sy’n cyrraedd yn uniongyrchol o wlad a restrir yn Atodlen 3A i’r Rheoliadau Teithio Rhyngwladol
Notes: Yn y cyd-destun deddfwriaethol, defnyddir "llong" i gyfleu "ship", "cwch" i gyfleu "boat" a "bad" i gyfleu "craft". Gall 'llong, 'cwch' neu 'bad' fod yn addas ar gyfer "vessel' mewn cyd-destunau cyffredinol.
Last updated: 16 November 2021
Welsh: llestr halen
English: salt pig
Status C
Subject: Agriculture
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 14 January 2003
Welsh: lles y cyhoedd
English: public welfare
Status C
Subject: Law
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 16 March 2006
Welsh: Lles yng Nghymru
English: Well Being in Wales
Status A
Subject: Health
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 28 January 2003
Welsh: lletemau glas
English: green wedges
Status C
Subject: General
Part of speech: Noun, Plural
Last updated: 7 June 2011
Welsh: lletem las
English: green wedge
Status C
Subject: Planning
Part of speech: Noun, Feminine, Singular
Last updated: 23 July 2003
Welsh: llethr toriad
English: cutting slope
Status C
Subject: Law
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: llethrau toriad
Last updated: 19 December 2024
Welsh: lle tân
English: fireplace
Status A
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Plural: lleoedd tân
Last updated: 26 January 2023
Welsh: lle tân jel
English: gel fireplace
Status A
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Llluosog: lleoedd tân jel.
Last updated: 5 February 2014
Welsh: llety
English: accommodation
Status A
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: llety gwyliau
Last updated: 11 January 2016
Welsh: lletya
English: accommodate
Status C
Subject: Social services
Part of speech: Verb
Definition: children
Last updated: 14 June 2004
Welsh: lletya
English: hosting
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Verb
Definition: Y broses o ddarparu llety i Wcreiniaid (mewn cartref preifat fel rheol).
Notes: Yng nghyd-destun yr ymateb i sefyllfa Wcráin.
Last updated: 26 January 2023
Welsh: lletya (cŵn) yn y cartref
English: home boarding
Status A
Subject: Animals
Part of speech: Verb
Last updated: 9 August 2013
Welsh: lletyad i anifeiliaid buchol
English: bovine animal housing
Status A
Subject: Law
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Term cyfreithiol.
Last updated: 5 March 2008
Welsh: llety amgen
English: alternative accommodation
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Notes: Yng nghyd-destun yr ymateb i sefyllfa Wcráin, defnyddir yr ymadrodd hwn i gyfeirio at lety arall a ganfyddir pan fo trefniant llety'n methu neu'n dod i ben.
Last updated: 26 January 2023
Welsh: llety ar gampws
English: campus accommodation
Status C
Subject: Tourism and leisure
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Visit Wales designators
Last updated: 14 November 2007
Welsh: llety argyfwng
English: emergency access accommodation
Status C
Subject: Social services
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 26 August 2008
Welsh: llety ar les
English: leased accommodation
Status C
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 26 August 2008
Welsh: Lletybrongu
English: Lletty Brongu
Status B
Subject: Place-names
Part of speech: Proper noun
Definition: yn sir Pen-y-bont ar Ogwr
Last updated: 16 December 2003
Welsh: llety brys
English: emergency accommodation
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Tra bo’r unigolyn mewn canolfan groeso neu lety brys, bydd yr elfen tariff yn cael ei chadw gan Lywodraeth Cymru gan fod y cymorth yn cael ei ddarparu drwy gyllid cofleidiol ar wahân.
Notes: Yng nghyd-destun yr ymateb i sefyllfa Wcráin.
Last updated: 5 September 2023
Welsh: llety cadw ieuenctid
English: youth detention accommodation
Status C
Subject: Justice and order
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 24 November 2014
Welsh: llety camu ymlaen
English: move-on accommodation
Status C
Subject: Social services
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: .
Last updated: 17 March 2008
Welsh: llety cathod
English: cattery
Status C
Subject: Agriculture
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Lle i gadw cathod pan fydd eu perchnogion ar wyliau.
Last updated: 26 January 2009
Welsh: llety â chymorth
English: supported accommodation
Status A
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Plural
Definition: Llety a ddarperir ar y cyd â gwasanaethau cymorth corfforol neu feddyliol byrdymor neu hirdymor, er mwyn caniatáu i'r trigolion fyw mor annibynnol â phosibl.
Last updated: 26 November 2019
Welsh: llety clwm
English: tied accommodation
Status C
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: dibynnu ar y cyd-destun, gall fod yn ffermdy, tŷ etc.
Last updated: 23 July 2003
Welsh: llety cŵn
English: kennel
Status C
Subject: Agriculture
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Lle i gadw cŵn pan fydd eu perchnogion ar wyliau.
Last updated: 26 January 2009
Welsh: llety cychwynnol
English: initial accommodation
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: Fel arfer bydd noddwyr yn darparu’r llety cychwynnol i Wcreiniaid o dan gynllun Cartrefi i Wcráin, ond efallai y byddwch chi wedyn yn lletya’r Wcreiniaid mewn ail lety neu leoliad dilynol.
Notes: Yng nghyd-destun yr ymateb i sefyllfa Wcráin.
Last updated: 26 January 2023
Welsh: llety cychwynnol dros dro
English: temporary initial accommodation
Status B
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Context: O dan Gynllun Uwch-noddwr Cartrefi i Wcráin, caiff pobl o Wcráin weithio yn ystod eu harhosiad mewn Canolfan Groeso neu mewn llety cychwynnol dros dro.
Notes: Yng nghyd-destun yr ymateb i sefyllfa Wcráin.
Last updated: 5 September 2023
Welsh: llety digartrefedd dros dro sector preifat
English: private sector temporary homelessness accommodation
Status A
Subject: Housing
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Definition: Llety (a) a ddarperir gan landlord preifat o dan drefniadau a wneir gydag awdurdod tai lleol yn unol ag unrhyw un neu ragor o swyddogaethau digartrefedd yr awdurdod hwnnw, a (b) sydd o fewn y diffiniad o “llety Gwely a Brecwast” yn erthygl 2 o Orchymyn Digartrefedd (Addasrwydd Llety) (Cymru) 2015.
Notes: Daw'r diffiniad o Ddeddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016.
Last updated: 11 November 2024
Welsh: llety diogel
English: secure accommodation
Status B
Subject: Estates and Cadw
Part of speech: Noun, Masculine, Singular
Last updated: 24 September 2020